Aashirwad 1966 11 Varsh 01 Ank 01

Author(s): M J Gordhandas, Kanaiyalal Dave
Publisher: Aashirwad Prakashan

Page 6

–પૂ. શ્રી કૃષ્ણશંકર શાસ્ત્રી
ये उसूयानृतदम्भेा हिंसा मान विवर्जिता । न तेषां सत्यशीलानामाशिषो विफलाः कृता ।।
આશીર્વાદ એટલે સફલવાણી. વેદની ઋચાઓથી આરંભી વિપ્રની વાયાવલિ, આશીર્વાદ વાકથી ભરેલી છે. એક તો આશીર્વાદ અનુવાદ વાકયે છે. વેદે જે વાકયોને બેલે તે મંત્રોને ઋષિઓ ઉચ્ચારે.
બીજા આશીર્વાદ વાક્યો સિધ મુનિઓ બોલે. તે પ્રમાણે સર્વ કાર્યો બને. બન્ને વાકયોમાં સત્ય, તપ, મૌનની શક્તિ છે.
આશીર્વાદ બોલવાથી જ આશીર્વાદ બનતો નથી. પરંતુ આશીર્વાદ વાક્ય બોલનારનાં જીવનવ્રતથી અને તપથી સંકલિત હોય છે. જ્યારે જ્યારે તે વાક્યો મુખમાંથી નીકળે છે ત્યારે ત્યારે તે સફળ જ બને છે.
વાણુથી વાકત થતું વાકય આશીર્વાદ લાગે છે. પરંતુ એ વાણી કોઈ એક “વ્રતી ” ની હોય છે. વતીની પાસે અપૂર્વ આત્મબળ અને તપોબળ હોય છે.
સમસ્ત સૃષ્ટિની રચના કરનાર વિધાતાએ પ્રથમ ભગવાનના આદેશથી દઢ તપશ્ચર્યા આદરી. તેમાંથી અમેધ બળ મેળવ્યું. તે બળના આધારે બ્રહ્માએ કહ્માંડ રયું. તન, મન અને વચન” એ જણેનું તપબળ એકત્રિત થતાં વાકયસિદિધ આવે છે.
આવી વાક્યસિદ્ધ સદાવ્રત જેવી નથી હોતી. ગમે ત્યારે ગમે તે વાક્ય બોલ્યા જ કરે અને તે વાક્ય સફળ થયાં જ કરે એવું નથી. પરંતુ જ્યારે આશીર્વાદ આપનારનું હૃદય આદ્ર બન્યું હોય છે, અને ઈશ્વર પ્રેરિત વાકય વાણીમાંથી વ્યક્ત થઈ જાય છે, ત્યારે આશીર્વાદ સ્વયંસિધ્ધ થઈ જાય છે.
પ્રથમ વતીના જીવનની શરૂઆત થાય છે “તન” થી. શીલ અને સદાચારથી શુદ્ધ કરેલા શરીરથી
તપશ્ચર્યાને પ્રારંભ થાય છે. શીત જલથી સ્નાન કરવું,. ગ્રીષ્મ કાળમાં સૂર્યની કિરણુવલી સહેવી, વર્ષાઋતુમાં મુશળધાર ધારા નીચે બેસવું અને ઈશ્વરનું આરાધન કરવું એ તપ કહેવાય છે.
' આહાર વિહાર બન્ને સાત્વિક અને વ્યવસ્થિત કરવા પડે છે ત્યારે જ તપસ્વી બનાય છે. આહારમાં અન્નને ત્યાગ કરવો પડે, અથવા તો હવિષ્માન લેવું પડે છે. તપસ્વીના નિયમો પૂર્ણપણે પાળવા પડે છે.
તપવીના નિયમોમાં પ્રથમ બ્રહ્મચર્ય આવે છે. બ્રહ્મચર્ય આવતાં જ નખ-કેશનાંભ છેદન વર્જ્ય ગણ્યા છે. એકાન્તવાસ પણ તપશ્ચર્યાનું અંગ જ છે. પ્રથમ પ્રયોગે તો તે એક કષ્ટ સ્વરૂપ લાગે છે. પરંતુ બીજી ભૂમિકામાં તે તપશ્ચર્યા સમયી બનતી જાય છે.
સાચું પૂછો તે લેખંડના ગોળાને અગ્નિની • ભઠ્ઠીમાં મુકીને તેને સર્વથા લાલચેળ બનાવવામાં આવે છે. એ સ્થિતિ શરીર માટે આવશ્યક બને છે. સંયમના અગ્નિમાં સંપૂર્ણ કાયાને મુકવાથી તેના દેહના પરમાણુઓનું આમૂલ શુધ્ધ વિશુધ્ધિકરણ થાય છે. વિશુધ્ધ બનેલ દેહ બીજુ સોપાન આગળ ભરે છે તે વચનશુધિ .
વચનશુધિ સત્યથી અને મૌનથી થાય છે. સત્યવચન એટલે વેદવાણીને જ ઉચ્ચાર, તેમજ શાસ્ત્રવાક્યોનો જ ઉચ્ચાર.
વ્યવહારની ભાષા જ્યારે શરૂ થાય ત્યારે અંગ નેત્રની ચેષ્ટાથી કાર્ય નભે તો વાણીથી પણ વ્યવહાર ન કરવો એ એક મૌનનું પૂર્વાગ સિદ્ધ થાય છે. તેમજ તે વાણીનું તપ મનાય છે.
મીનથી સત્ય સચવાય છે એટલે વાણીના તપમાં મૌનને મે ખરે રાખ્યું છે પરંતુ મૌનની વાસ્તવિકતા તો મનનથી અને મંત્રજાપથી બને છે. કેવળ વાણીનો