Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ( 183936 zabdako che, 393che | zabdaka 3976 393che. ( 3390che - Drada 35393che 1801ke zabdaka vara S3916 navabhArata sArtha gujarAtI zabdakoza ( 83chIche ( 18393che. jarA zabdako zabdaka.. 153916 zabdako zabdakA zabdako. zabdako. zabdaka. zabda 3916 ISIS ti zabdako ) tita zabdakoza rAta zabdakA. che ke chIche. #jarAtI zabdako ) #rAtI zabdakoza | ##rAtI zabdakArI, rujarAtI zabdakoza, che #jarAtI zabdakozI ##rAtI zabdakoza jarAtI zabdakA cho. rAta zabdako che zabdako 2. Da.maphatalAla e bhAvasAra GjarAtI zabda zad For Private and Personal Use Only
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gujarAta sarakAra dvArA mAnya joDaNI mujaba navabhArata Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sArtha gujarAtI zabdakoza DaoN. maphatalAla aM. bhAvasAra pUrva prAdhyApaka, gUjarAta vidyApITha, amadAvAda atithi prAdhyApaka, bhAratIya bhASA saMskRti saMsthAna, amadAvAda gujarAtI sAhitya pariSada dvArA puraskRta 'pAyAno paryAyakoza'nA kartA navabhArata sAhitya maMdira 134, prinsesa sTrITa, muMbaI - 400 002 derAsara pAse, gAMdhI roDa, amadAvAda 380 001 202, paeNlikana hAusa, naTarAja TaoNkijha pAse, Azrama roDa, amadAvAda - 380 009 E-mail :
[email protected] Visit us at : www.navbharatonline.com For Private and Personal Use Only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir NAVBHARAT SARTH GUJARATI SHABD KOSH by Prof. Dr. Mafatlal A. Bhavsar Published by Navbharat Sahitya Mandir, Ahmedabad - ] & Mumbai - 2 Visit us at : www.navbharatonline.com E-mail :
[email protected] (c) saMketa ena. bhAvasAra prathama AvRtti : 2007 mUlya : rU. 300.00 prakAzaka : azoka dhanajIbhAI zAha navabhArata sAhitya maMdira 134, prinsesa sTrITa, muMbaI - 400 002 derAsara pAse, gAMdhI roDa, amadAvAda - 380 001 TAipaseTiMga : zrI gaNeza kriezansa e/6, akSata epArTamenTa, memanagara, amadAvAda - 380 0para mudraka : yaza prinTarsa 38, pharIdavAlA esTeTa, avatAra hoTalanI sAme, nArola, amadAvAda - 382 443 For Private and Personal Use Only
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org saMpAdakIya vANI sAthe arthanI sahopasthiti e vAGamayano viziSTa guNa che. vANI dvArA nIkaLelA zabdonA sarjananI koI sImA nathI; eTale to zabdazAstrane anaMta apAra kahyuM che. zabdonA arthano to ethIya moTo vistAra che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AkAza anaMta che. garuDa mahArAja jevA pakSIrAja paNa teno pAra pAmI zakyA nathI e bAbata jANa bahAra na hovA chatAM pratyeka pakSI potapotAnI zakti anusAra AkAzamAM uDDayana karatuM rahe che. meM paNa evuM ja kAMIka karyuM che ! maharSi pataMjalie potAnA vyAkaraNa mahAbhASyamAM saMketa karyo che : '"vRhaspatirindrAya viyaM varSasahasra prativAdyotAnAM zapArAyaLa provASa nAAM nAma / '' arthAt bRhaspatie indra samakSa divyaya sahasra varSo paryaMta pratipada zabdonuM parAyaNa karyuM to paNa aMta na Avyo; eTale ke zabdonI koI sImA nathI. navA zabdo vINavA vartamAnapatro, gujarAtI pAribhASika kozonI madada lIdhI che ane arthane nizcita karavA vibhinna zabdArtha kozonI sahAya laI A kozanuM praNayana karavAmAM AvyuM che. A kozane vadhAremAM vadhAre upayogI ane mAnya banAvavAnA saghaLA prayatno karyA che, chatAMya A kozanA saMpAdakanAM jJAna ane zaktinI maryAdAo kyAMya naDI hoya evuMya banavA saMbhava che. prastuta kozanA saMpAdana kAryamAM saMpAdaka kevo ane keTalo saphaLa rahyo che teno nirNaya pAThako para choDuM chuM. 'pAyAno paryAkoza'nI saphaLatAnI preraNAthI prerAI kozanuM kArya hAtha dharyuM. tene joItAM pustako tarata ja meLavI ApanAra zrI mahendrabhAI zAha jevA prakAzaka maLyA. A eka zubhasaMketa ja gAAya. A kozanA saMpAdanakAryamAM meM je vidvAnonA sAhityano sahAro lIdho che e saunA RNano svIkAra karatAM gaurava anubhavuM chuM. chelluM prUpha vAMcI ApI kumArI jAgRti desAIe mane ciMtAmukta karyo te badala huM tene dhanyavAda ApuM chuM. dinAMka : 1-8-2006 256, tulasIzyAma sosAyaTI, navAvADaja roDa, amadAvAda - 13 graMthane darzanIya svarUpamAM vAcako samakSa mUkavA badala navabhArata prakAzana maMdiranA utsAhI saMcAlaka zrI mahendrabhAI zAhano atyaMta AbhArI chuM. DaoN. maphatalAla a. bhAvasAra For Private and Personal Use Only
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prakAzakIya keTalAka navA zabdo Ameja karyA hoya tevA, gujarAta sarakAre nImela joDaNI samitinA niSkarSarUpa joDaNI vyavasthAmAM darzAvyA mujabanA niyamone anusaratA pAMceka koza taiyAra karavAnuM kArya ane DaoN. maphatalAla aM. bhAvasArane soMpeluM. teoe e kArya supere pUrNa karI ApyuM che teno amane AnaMda che. vidyArthIo, zikSako, adhyApako, prUpharIDarone upayogI thAya tevA 17-18 hajAra zabdonI joDaNI dharAvato "navabhArata joDaNIkoza", mAdhyamika zALAnA vidyArthIo ane zikSakabaMdhuone zuddha joDaNI karavAmAM madadarUpa thAya evo "saraLa joDaNIkoza' tathA prAthamika zALAnA vidyArthIone upayogI thAya tevo "kSamatAkendrI gujarAtIkoza" ema traNa gujarAtI koza ane prakAzita karyA che. have, ame temanA ja dvArA saMpAdita ghaNA navA zabdono saMgraha dharAvato ane joDaNI samitinA niSkarSarUpa joDaNI vyavasthAnA niyamone anusarato gujarAtI bhASAno vizALa koza prakAzita karI rahyA chIe eno amane AnaMda che. e kAzanuM nAma che : "navabhArata sAthe gujarAtI zabdakoza'. A koza paNa temanA "pAyAnA paryAyakoza'nI jema gujarAtI kozasAhityamAM AgavuM sthAna prApta karI leze evA dRDha vizvAsa sAthe viramuM chuM. dinAMka : 1-8-2006 mahendrabhAI zAha For Private and Personal Use Only
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir joDaNI vizeno sarakArI TharAva gujarAtI bhASAnI joDaNImAM sudhArA karavA mATe kAryapaddhati-niyamo nakkI karavA aMge gujarAta sarakAra, zikSaNa vibhAga, TharAva kramAMka : paraca-15-2000-ema-18-2, sacivAlaya, gAMdhInagara tArIkha : 9-11-'01 vaMcANe lIdho : (1) gUjarAta vidyApITha dvArA prakAzita sArtha gujarAtI joDaNIkoza (2) zikSaNa vibhAgano tA. 2-7-'01no TharAva kramAMka : paraca-15-2000-ema-18-2 TharAva gUjarAta vidyApITha dvArA prakAzita sArtha gujarAtI joDaNIkoza anusAra gujarAtI bhASAmAM joDaNI karavAmAM AvI rahI che. daramyAnamAM gujarAtI bhASAnI joDaNIne haju paNa vadhu saraLa banAvavA mATe sarakArazrImAM aneka rajUAto thayela eTale e anvaye joDaNI sudhAra samitinI racanA zrI ke. kA. zAstrInA adhyakSapade, upara kramAMka (2)mAM darzAvela TharAvathI, karavAmAM Avela. A samitie gujarAtI bhASAnI joDaNI mATe sArtha joDaNIkozane ja AdhArabhUta ane sarvamAnya gaNela che. taduparAMta gujarAtI bhASAnI joDaNI mATe sAmela pariziSTa-1 niSkarSarUpa joDaNI vyavasthAmAM darzAvyA mujaba thAya ema sarakArazrIe TharAvela che. AthI rAjyamAM tamAma prakAranA vyavahAramAM, jemAM gujarAtI bhASAno upayoga karavAmAM Ave temAM, upara darzAvela niSkarSarUpa joDaNI vyavasthA anusAra gujarAtI zabdonI joDaNI thAya enuM dhyAna rAkhavA rAjyanA gujarAtI premI lAgatAvaLagatA sarve janone jaNAvavAnuM TharAvavAmAM Ave che. gujarAtanA rAjyapAlazrInA hukamathI ane temanA nAme, sahI/(Ara. bI. dhaMdhukiyA) upasaciva zikSaNa vibhAga For Private and Personal Use Only
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pariziSTa : 1 niSkarSarUpa joDaNI vyavasthA joDaNI vize eka cokkasa svarUpa sthira thayuM che. ene AMca na Ave ane joDaNImAM zakya eTalI ekavAkyatA jaLavAya e mATe sarakAre nImelA vidvAno pAsethI abhiprAyo jANI, emanA nibaMdha abhiprAyone lakSamAM rAkhI sarakAre sarvasaMmatithI joDaNI aMge lIdhelA mahattvanA nirNayo nIce mujaba che : (ka) parabhASAnA zuddha (tatsama) zabdonI joDaNI (1) saMskRta, arabI, phArasI, aMgrejI vagere bhASAnA zuddha zabdonI joDaNI gujarAtI bhASAmAM jANItAM uccAraNone dhyAnamAM rAkhI mULa pramANe kAyama rAkhavI. saMskRtanAM rUpo - pratyaya vinAnAM -- pahelI vibhakti ekavacanamAM ja noMdhavAM. udA. saMmati, mati. e ja rIte guru, hari, nIti, kSati, nidhi, sthiti, zrIyuta, pAzcAtya, paurasya, prAmANika, kartA, pitA, vidyArthI, hastI, yazasvI, manasvI, viduSI, bhagavatI, zrImatI, sudi, vadi; AgAhI, amIrI, urdU, kAbU, kAbulI, kisso, kimatI, khUbI, giro, cA, jAdU, jAsUsI, taMbU, tUtI, taiyArI, dArU, dAvadI, pIlu, bAjU, rajU, rUbarU; myunisipAliTI, kamiTI, yunivarsiTI vagere. jene cheDe vyaMjana hoya tevA zabdo gujarAtI pratyaya letA hoya teone akArAMta gaNIne lakhavA : jagata, vidvAna, bhagavAna, pariSada, saMsada, dhanuSa, AziSa, AyuSa, akasmAta; akIka, ajaba, aMgUra, aMjIra, AlizAna, IjA, imArata, ilAja, kabUtara, kabUla, kasUra, kAnUna, kUca, koziza, kohinUra, khuda, khUna, guma, cAbuka, jarU2, jAsUsa, jhanUna, tavArIkha, tArIkha, dastUra, dIvAna, dIvAla, sAbita; apIla, korTa, kebala, pensila, bUTa, skUla, buka, DaoNkTara, sTezana vagere. pazcAtu, kiMcit, arthAtu, kvacituM, sAkSAt, akasmAtuM jevA zabdo ekalA Ave tyAre e jema che tema vyaMjanAta lakhavA, paNa e zabdo pachI "ja' ke "ya' avyayo Ave tyAre svarAMta lakhavA; jema ke, kvacita ja, sAkSAta ja vagere. (kha) vikAsa pAmelA (tadbhava) zabdonI joDaNI (3) taddabhava zabdone chaMDe AvatA ananunAsika I ke anunAsika che dIrgha karavA. udA. kIkI, kIDI, sIDI, kaDhI, camacI, kaDachI, jugArI, ahIM, jahIM, tahIM, kahIM, dahIM, nahIM, mahIM. tadbhava zabdone cheDe AvatA ananunAsika u ke anunAsika uM hrasva karavA. [1] For Private and Personal Use Only
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir udA. agAu, kheDu, gAu, gokharu, TApu, rakhaDu, khIsuM, TIpuM, dhImuM, phUMdu, UjaLuM, bihAmaNuM. mAtra ekAkSarI zabdono uparanA niyamamAM apavAda karavo. ekAkSarI zabdomAM ananunAsika Uno vikalpa lakhavo; jema ke, jU -ju, chUchu, yU-6, 6-6, bU-bu, bhU-bhu, 3-. anunAsika I ane UM zabdamAM aMtya IMnA apavAde koI paNa sthAne AvatA IMno vikalpa karavo. udA. IMTa-iMTa, rIMcha-riMcha, nIMdara-niMdara, DhIMcaNa-DhiMcaNa, hIMcako-hiMcako, cIMdaraDIciMdaraDI, mIMcAmaNAM-micAmaNAM. paraMtu ahIM, nahIM, jahIM, to nahIM-nahino vikalpa, "nahi" tatsama hovAthI. zabdamAM chellA sivAyanAM badhAM ja sthAnoe UMno vikalpa karavo. udA. UMgha-ugha, thaMka-theka, UMcANa-uMcANa, ghUMghaTa-ghuMghaTa, mUMjhavaNa-muMjhavaNa, lUMTAlUMTa luMTAluMTa, gUMchaLiyALu- guMchaLiyALuM, hUMDiyAmaNa-huMDiyAmaNa. (5) joDAkSarathI jyAM AgalA svarane thaDako lAgato hoya tyAM, arthAt joDAkSara pUrvenA akSaramAM AvatA che ke je hRsva lakhavA. udA. killo, billo, ijjata, kismata; kustI, sustI, ummara, umara, hunnara, pistALIsa, piMDI, hiMda, kiMmata, TiMgAToLI. () be akSaronA zabdomAM upAMtya che ke U dIrgha lakhavA. (be akSaranA zabdomAM upAMtya eTale aMtyAkSaranI pUrveno) udA. IjA, khINa, cIsa, jIbha, ThIka, bhInuM, dIvo, pIThI, kUvo, cUDI, jUTha, dhULa, khUbI, sUDI, phUduM, sUkuM. apavAda : jyAM vyutpattine kAraNe ke rUDhine lIdhe joDaNI judI thatI hoya tevA zabdomAM hrasva lakhavA. ginI, ciTa, Tina, Tipa, urdU, ursa, kuLa, khuza. traNa akSaronA zabdomAM madhyAkSaramAM hrasva-dIrgha akSarone dhyAnamAM rAkhI joDaNI karavI. (ka) upAMtya ke madhyAkSara dIrgha hoya tyAre prathamAkSaramAM che ke je sva karavA. udA. ijApho, kinAro, jirApha, minAra, hiloLo, ucATa, udhara, unALo, kuhADo, suthAra, luhAra. upAMtya ke madhyAkSara hrasva hoya to prathamAkSaramAM I ke U dIrgha karavA. udA. kIcaDa, khIjaDo, dIvaDo, pIpaLa, lImaDo, hIjaDo, UdhaI, kUkaDo, khUmaco, chUTako, bhUsako, sUraja. apavAda : ahIM paNa vyutpatti ke rUDhine kAraNe jyAM judI joDaNI thAya che tene apavAda gaNavo; jema ke, upara, cugalI, kuratuM, Tucako, kumaLuM jevA. For Private and Personal Use Only
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (ga) cAra ke cArathI vadhu akSarovALA zabdomAM jo e eka ja ghaTakanA ke prAthamika zabdo hoya tyAM prathamAkSaramAM che ke je hrasva lakhavA; jema ke, imArata, khisakolI, udharasa, uparAMta, kurabAna, gulazana, jumerAta. traNa ane traNathI vadhu akSaravALA zabdomAM apavAda ke vikalpa. be ke traNa akSaronA prAthamika zabdone pratyaya lAgatAM ke sAmAsika banatAM ane dvirukta prayogomAM prAthamika zabdo traNa ke traNathI vadhu akSaronA bane tyAM prAthamika zabda ke mULa aMganI joDaNI vikalpa karavI. udA. rIsALa-risALa, mUchALo-muchALo, khIcaDiyuM-khicaDiyuM, thIgaDiyuM-thigaDiyuM. ghughariyALa-ghughariyALa. zabdanA baMdhAraNamAM koI paNa sthAne "ya'zruti AvatI hoya tyAM pUrveno i hrasva karavo : ghoDiyuM, DoLiyuM, thaDiyuM, mALiyuM, dhotiyuM, piyara, mahiyara, aDiyala, pharajiyAta, leNiyAta, vAhiyAta. nIcenA apavAdo dUra karavA ane teonI joDaNI kauMsa bahAra darzAvyA pramANe karI levI : (pIyo) piyo, (pIyaLa) piyaLa, (cIyo) ciyo rUpa svIkAravAM. (8) bhUtakRdaMtanA "eluM' pratyayavALAM rUpamAM joDaNI nIce mujaba karavI : gayeluM, joyeluM, thayeluM, mukAyeluM, sacavAyeluM, dhoyeluM, khoyeluM, khovAyeluM vagere. vyaMjanAM aMgomAM "eluM" ja raheze : kareluM, boleluM, AveluM, jaNAveluM, jANeluM vagere. (9) ai- saMyukta svaro ane ai-au svarayumonA lekhanamAM sAvadhAnI rAkhavI. paiso, paiDuM, cauda, ravaiyo, gavaiyo e ziSTa che, to pAI, pAuMDa, ghauM, jaI, thaI vagere ziSTa che. (10) "hazruti taddabhava zabdomAM jyAM hakAra saMbhaLAto hoya tyAM pUrvenA vyaMjanamAM "a" umerI joDaNI karavI. "ha'zrutie svaranuM marmaratva che; vAstavamAM to svara ja mahAprANita hoya che. "ha" jyAM darzAvavo hoya tyAM judo pADIne lakhavo ke bilakula na darzAvavo. "hane AgalA akSara sAthe plena, hAruM jevAM rUpe kyAreya na joDavo; jema ke, blena nahIM, paNa bahena. e ja rIte vahANuM, vahAluM, pahoLuM, mahAvata, zahera, maherabAna, mahAvaro, mahollo, mahora ane kahe, rahe jevAM rUpo lakhavAM. uparAMta mAruM, tAruM, amAruM, tamAruM, tenuM, enuM, nAnuM, bIka, sAmuM, UnuM, mora, tyAM, jyAre, tyAre vagere A pramANe lakhAya che ema lakhavAM. [8] For Private and Personal Use Only
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (11) joDAkSaramAM alpaprANa + mahAprANa ke mahAprANa + mahAprANa ema vikalpa joDaNI karavI : patthara-paththara, jhabhbho-jhabhbho, ciThI-ciThThI, cokhuM-cokhuM, acchera-achUchera, pacchama-pachUchama. (12 (ka) zabdAraMbhe zIsano sthAnaphera arthabhedaka hoI jyAM je ghaTaka hoya tyAM te ghaTaka ja lakhavuM; jema ke, zAlIsAla, zALA/sALA, zArasAra. jyAM za-sano vikalpa hoya tyAM baMne rUpo svIkAravAM : agAzI-agAsI, ujAza-ujAsa, ozarI-osarI, kapAziyo-kapAsiyo, jazodA-jasodA, vIsa-vIsa, trIsa-trIsa, pacIsa-pacIsa, pacAsa-pacAsa, eMzI eMsI vagere. (kha) ja/jhano vikalpa svIkAravo : sAMja-sAMjha, majA-majhA, samaja-samajha. vize-viSemAMthI mAtra "vize' ja (ga) bhASAmAM jema tatsama ane tadbhava baMne rUpo mAnya che tema preraka mATenAM rAva-DAva, Ara-ADa, rUpo vikalpa rAkhavAM. udA. kahevarAva-kahevaDAva, gavarAvagavaDAva, besAra-besADa. uparAMta, lImaDo-lIMbaDo, AmalI-AMbalI, cIbarI-cIbaDI, cIMtharuM-cItharuM, AphUsa-hAphUsa vagere baMne rUpo cAlu rAkhavAM. (13) kriyApadonAM mULa aMgo uparathI preraka, karmaNi ke bhAve prayoganAM aMgo siddha thAya tyAre mULa aMgonI joDaNI badalAya. kriyApadanA mULa aMga tarIke "vuM' pratyaya sivAyanuM rUpa ja hoya. Uga-ugADa, UTha-uThADa, kUda-kudAva, mUka-mukAva, UghaDa-ughADa, Utara-utAra, UkhaDa-ukheDa, Ughala-ughalAva, karmaNi-bhAvenAM ugAya, uThAya, kudAya, mukAya, ughADAya jevAM rUpa bane che. jIva, dIpa, pUja ane pIDa e dhAtuonAM tema kabUlanAM rUpo uparanI vyavasthAmAM goThavI levAM. kRdaMta rUpomAM pratyaya jene lAgyo hoya te mULa ke sAdhita aMganI joDaNI ja rAkhavI. jema ke, bhUlanAra, mUkanAra, bhulAvanAra, mukAvanAra, bhUleluM-bhulAyeluM, mUkeluM-mukAyeluM, mUkyuM-mukAyuM, bhUlya-bhulAyuM (bhUlaze-bhulAze) sahI/tA. 12-7-2001 kezavarAma kA. zAstrI adhyakSa gujarAtI joDaNI sudhAra samiti For Private and Personal Use Only
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir joDaNInA samanvita niyamo [gUjarAta vidyApIThanA "sArtha joDaNIkoza'mAM ApelA niyamo ane gujarAta sarakArazrInA niSkarSarUpa joDaNI vyavasthAnA niyamonA AdhAre) 1. tatsama zabdo 1. saMskRta tatsama zabdonI joDaNI mULa pramANe karavI. udA. mati, guru, vidyArthinI hari nIti, nidhi, sthiti vagere. (1) 2. je vyaMjanAnta tatsama zabdo gujarAtI pratyayo letA hoya temane akArAnta gaNIne lakhavA. udA. vidvAna, jagata, pariSada, dhanuSa, aMgUra, kabUla, kohinUra, dIvAna; apIla korTa, DaoNkTara vagere. A niyama aMgrejI, phArasI, arabI vagere bhASAonA zabdone paNa lAgu paDe che. (3) 3. saMskRta tatsama zabdomAM anunAsika akSarone sthAne anusvAra vAparavo. udA. aMka, aMga, aMta, iMdriya, kuMja, vaMdana, saMmoha vagere anta, sanmati, unmAda ane evA bIjA zabdo apavAdarUpa gaNavA. 4. pazcAtuM, kiMcit, arthAt, kvacit, sAkSAtu, akasmAtu jevA avyayAtmaka zabdo ekalA Ave athavA bIjA saMskRta zabdonI sAthe samAsamAM Ave tyAre temane vyaMjanAnta lakhavA. udA. kiMcitkara, pazcAttApa. AvA avyayAtmaka zabdo pachI jyAre "ja" Ave tyAre temane vyaMjanAnta na lakhavA. udA. kvacita ja , akasmAta ja. (4) uccAradarzaka cihno 5. arabI, phArasI, aMgrejI vagere bhASAnA zabdo lakhatAM te te bhASAnA viziSTa uccAro darzAvavA cihno na vAparavAM. udA. khidamata, vijhiTa, najara vagere. (5) 6. "e" tathA "o'nA sAMkaDA tathA pahoLA uccAranI bhinnatA darzAvavA cihno vAparavAM nahi. paraMtu aMgrejI zabdonA "e", "o'nA uccAraNamAM bhrAMti na thAya mATe, pahoLA uccAra darzAvavA UMdhI mAtrAno upayoga karavo. dA.ta. eNsiDa, kaoNphI, oNgasTa, phezana, kaoNlama, kaoNleja vagere. 7. anusvAranA komaLa ane tIvra uccAro darzAvavA cihno vAparavAM nahi. noMdha : zakya hoya tyAM anusvAranA vikalpa anunAsiko vAparI zakAya. udA. aMta-anta; daMDa-daDa; sAMta-sAnta; baeNka-benka; caMDa-caNDa; AraMbha-Arambha vagere. (7) 8. kavitAmAM niyamAnusAra joDaNI vAparI hrasva dIrgha batAvanArAM cihno vAparavAM. (have AvI prathA rahI nathI.) (32) (10 For Private and Personal Use Only
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2. tatsama-tadabhava zabdo 9. bhASAmAM tatsama tathA taddabhava baMne rUpI pracalita hoya to baMne svIkArI udA. kaThina-kaThaNa; rAtri-rAtrI-rAta; daza-dasa, kAla-kALa; nahi-nahIM; hubahu-AbehUba pharza-pharasa (2) * (Ane niyama na kahetAM noMdharUpa vidhAna kahIe.). 10. aMte ina, minuM ane vinuM AvatA hoya evA tatsama saMskRta zabdono samAsa thatAM emanA aMtya Ino vikalpa che ke I karavo. AvA zabdo gujarAtImAM dIrgha IkArAnta lakhatA hovAthI emane jo dIrgha ja rAkhavA hoya to banne zabdo vacce nAnI rekhA karavI. udA. vidyArthI (vidyArthina), vidyArthimaMDaLa ke vidyArthI-maMDaLa; maMtrI; (maMtri), maMtrimaMDaLa ke maMtrI-maMDaLa, zAstrI (zAstrinuM), zAstrisadana ke zAstrI-sadana; svAmI (svAmina), svAminArAyaNa ke svAmInArAyaNa; prANI (prANinuM), prANividyA ke prANI-vidyA; svAmI (svAmina), svAmidroha ke svAmIdroha vagere. apavAda : AvA saMskRta zabdone bhAvavAcaka pratyaya : "tA' ke "tva' lagADatAM I hRsva rAkhavI. udA. upayogitA, svAmitva, tejasvitA vagere. (22nI noMdha) 3. tadabhava zabdo (ka) hazruti 11. jemAM 'hakAra bhaLelo hoya tevA zabdonI joDaNI nIce pramANe karavI ? (4) bahena, vahANuM, vahAluM, pahoLuM, mahAvata, zahera maherabAna, mahAvara, mahora jevA zabdomAM tathA kahe, rahe, pahera, pahoMca jevA dhAtuomAM "ha" judo pADIne lakhavo. (8) (4) nAnuM, moTuM, bIka, sAmuM, UnuM, mora(AMbAno), moM, movuM (loTane), jyAM, tyAM, kyAre, tyAre, mAruM, tamAruM, tAruM, tenuM, amAruM, AvuM vageremAM hakAra na darzAvavo (eTale ke "ha" jyAM darzAvavo tyAM judo pADIne darzAvavo ane na darzAvavo tyAM bilakula na darzAvavo; "hIne AgalA akSara sAthe joDavo nahIM.) (9) (T) nAha, cAha, sAha, moha, loha, doha, soha e dhAtuone aniyamita gaNI temanAM nIce darzAvyA pramANe rUpo sAbita karavAM : - nAha : nAhuM chuM ; nAhiye chiye; nahAya che; nAho cho; nAhyo, nAhyA, nAhI, nAhyuM, nAhyAM; nAhIza; nAhIzuM; nahAzo, nahAze; nahAta; nahAto, nahAtI, nahAtuM; nAhanAra; nAhavAno athavA nAvAno; nAhelo, nAhelI, nAheluM; nahA; nahAje; nAhavuM; navaDA(-rA)vavuM; navAvuM; navAya; nAvaNa; nAvaNiyo; naveNa; navANa. cAha : cAhuM chuM : cAhiye chiye; cAhe che; cAho cho; cAhyo, cAhyA, cAhI, cAhyuM, cAhyAM; cAhIza; cAhIzuM; cAhaze; cAhazo; cAhata; cAhato; cAhatI; cAhatuM; [11 For Private and Personal Use Only
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cAhanAra; cAhavAno; cAhelo, cAhelI, cAheluM; cAha, cAhaje, cAhavuM. cahavaDA(rA)vavuM; cAhavAvuM, cahavAya e rUpo zakya ane vyAkaraNadRSTie prAmANika lAge che, paNa AvA prayogo pracalita nathI. sAha : "cAha' pramANe karavAM, paNa nIcenAM rUpo darzAvyA pramANe karavAM : savaDA(-rA)vavuM; savAvuM; savAya moha : mohuM chuM; mohiye chiye; mohe che; moho cho; mohyo, mohyA, mohI, mohyuM, mohyAM; mohIza, mohIzuM; mohaze; mohazo; mohata; mohato, mohatI; mohatuM; mohanAra; mohavAno, mohelo, mohalI, moheluM; moha; mohaje; mohavuM; mohaDA(-rA)vavuM; mohAvuM; mohAya loha : lohuM chuM; lohiye chiye; luhe che; luho cho; lohyo, lohyA, lohI, lohyuM, lohyAM; lohIza; lohIzuM; lohaze; lohazo; lohata; lohato, lohatI, lohatuM; lohanAra, lohavAno athavA lovAno; lohelo, lohelI, lAyeluM; loha; lohaje; lohavuM; lovaDA(-rA)vavuM; lovAya; lovaNiyuM doha : dohuM chuM; dohiye chie; duhe che; duho cho; dohyo, dohI, dohyuM, dohyAM; dohIza; dohIzuM; dohaze; dohazo; duhata athavA dohata; dohato, dohatI, dohatuM; dohanAra; dohavAno athavA dovAno; dohelo, dohelI, doheluM; doha; dohaje dovaDA (rA)vavuM; dovAvuM, dovaNa, doNI. koha : sAmAnyata: "moha" pramANe. paraMtu nIcenAM rUpo darzAvyA pramANe karavAM : kovaDA(rA)vavuM; kovAvuM; kovAya; kohapaNa; kohavANa; dohavATa soha : "moha pramANe (10) 12. keTalAka 'DhIne badale ha ane Da chUTA pADIne lakhe che. jema ke, kahADavuM, vahADavuM. tema na lakhatAM kADha, vADha, kaDhI, TADha, aDhAra, kaDhavuM ema lakhavuM. paraMtu laDhavuM, dADhama na lakhatAM laDavuM, dADama ema lakhavuM. caDavuM, caDhavuM baMne mAnya gaNavAM. (11) (kha) yazruti 13. keTalAka zabdonA uccAraNamAM, gujarAtanA keTalAka bhAgamAM, yazruti thAya che. udA. jAtya, AMkhya, lAvya, lyo, gho vagere; paNa e lakhavAmAM darzAvavAnI jarUra nathI. udA. jAta, AMkha, lAva, lo, do ema ja lakhavuM. (12). 14. keTalAka zabdomAM (udA. pAraNuM, bAraNuM, zeraDI, doraDuM, khAMDaNI, daLaNuM, cALaNI, zelaDI) 2, 6, La, lane badale ya uccAra thAya che, tyAM mULa rUpa ja lakhavuM. (14). (ga) i ane u (hRsva ane dIrgha) 15. zabdanA baMdhAraNamAM I pachI svara Avato hoya to te Ine hrasva karI svaranI pahelAM ya umerIne lakhavuM. udA. dariyo, kaDiyo, reMTiyo, phaDiyo, dhotiyuM, mALiyuM, kAThiyAvADa, piyara, piyaLa, ziyaLa, mahiyara, diyara, sahiyara, piyu, piyo; ||12|| For Private and Personal Use Only
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kariye, hasime, joiye, jaiye, laiye, khAiye. (25) ka. karIe, chIe, khAIe, dhoIe, sUIe, joIe, hoIe, mArIe, prakAranAM dIrgha "I' vALA asvAbhAvika rUpo nirarthaka thaI jAya che, tethI jatAM karavAM. kAraNa e che ke mULa pratyaya "iye' che, "Ie' kadI nahIM. (27 ka) 13. cAra athavA enAthI vadhAre akSaronA zabdomAM Adi che ke je hrasva lakhavAM. udA. mijalasa, hilacAla, kilakilATa, khisakolI, TipaNiyo, TicakArI, bhulAmaNuM, TiTiyArI vikalpa : gujarAta - gujarAta. (joke hRsva "gu' vyApaka che.) noMdha 1 - A jAtano zabda samAsa hoya to samAsanA aMgabhUta zabdonI joDaNI kAyama rAkhavI. udA. bhUlathApa; bIjavara; hINakamAu, mIThAboluM. noMdha 2 - kUdAkUda, bUmAbUma, bhulabhulAmaNI, evA kirbhAvathI thatA zabdomAM dvirbhAva pAmatA padanI joDaNI ja kAyama rAkhavI. (23) 17. zabdamAM AvatA yuktAkSarathI jyAM AgalA svarane thakaDo lAgato hoya tyAM che ke u je hoya te sva lakhavo. anusvArano uccAra anunAsika jevo thato hoya tyAM yuktAkSara gaNavo. udA. kistI, zista, Dukkara, jusso, custa, chetarapiMDI, jiMdagI, jiMgoDI, luMgI, duMda, tuMDAI noMdha : sAmAnya rIte gujarAtImAM ji lakhavAno rivAja nathI, jI ja vizeSa pracalita che, paraMtu jyAM niyama pramANe hrasva ji lakhavAno hoya tyAM ji lakhavo. udA. jiMdagI; jitADavuM; jivADavuM. (20). * 18. potAmAM anunAsika ke ananunAsika I ke UI dharAvatA prAthamika zabdo parathI ghaDAtA zabdomAM tathA dhAtumAM karmaNi ke bhAve prayoga ane prerakanAM rUpomAM prAthamika zabda ke dhAtunI mULa joDaNI kAyama na rAkhatAM niyama 16, 18, 19, 21 pramANe joDaNI karavI. udA. bhUla - bhulAmaNI - bhulavavuM - bhulAvuM, kUda - kUdAkUda; zIkha - zikhAu - zikhAmaNa - zikhADavuM - zikhavADavuM (paNa zIkhavavuM), UTha - uThAu - uThADa - uThAva - uThamaNuM; mUka - mukANa - mukAvuM - mukAvavuM; sIMca - siMcAI - siMcAvuM - sicAvavuM; hiMgalANa - hiMgalAvuM - hiMgalAvavuM. (noMdha : dhAtunA akSaro gaNatAM enuM sAmAnya kRdaMtanuM nahIM, paNa mULa rUpa levuM; jema ke, UthalAvuM), mUlavavuM), uthalAvavuM), taDUka(vuM), taDakAvavuM), taDakA(DuM). (apavAda 1 ane 2 binajarUrI che.) (24) 19. jyAM koI viziSTa kAraNe judI joDaNI na thatI hoya (jema ke upara, cugala, kuratuM, mugaTa, mugaTa, TukaDo, muDaduM, Tucako, mujaba, mudata, kumaLuM, kusakI, guTako, kulaDI) tevA bethI vadhAre akSaranA zabdomAM I ke U pachI hrasva akSara Ave to e beu dIrgha lakhavA ane dIrgha akSara Ave to e beu hrasva lakhavA. udA. khuzAla, nIkaLa, mUlava, vimAsa, majUra, khajUra, dukALa, sutAra, taDUka, kinAro, [13] For Private and Personal Use Only
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kheDUta, bhulAva, micAva, taDukAva. (22) apavAda 1 : vizeSaNa parathI thatAM nAmo temaja nAma parathI banatAM bhAvavAcaka nAmomAM mULa joDaNI kAyama rAkhavI. udA. garIba-garIbAI, vakIla-vakIlAta, cIkaNuMcIkAza-cIkaNAI, mIThuM-mIThAI-mIThAza, jUTha-jUThuM-jUThANuM, pILuM-pILAza, jhINuM-jhINavaTa. apavAda 2 : keTalAka zabdo bolatAM upAMtya akSara upara bhAra Ave che tyAM che ke U je hoya te dIrgha karavA. udA. gorIlo, dAgIno, AhUtI, daMtUDI vagere. noMdha : jemAM A jAtano bhAra nathI Avato evA zabdo nIce pramANe lakhavA. udA. Tahuko, phauDI, mahu (22) * 20. tadbhava zabdomAM atyaM dIrgha I ane hrasva u anunAsika ke ananunAsika e banne anukrame dIrdha ane hRsva lakhavAM. udA. ghI, chI; chuM, zuM. tuM, huM, dhaNI, vichI, ahIM, jahIM, tahIM, nahIM (tatsama "nahi' paNa), piyu, lADu, juduM, sAruM, khAruM, sUkuM karavuM, maravuM, ramavuM, maraDavuM, karaDavuM. noMdha : "rU" na lakhatAM niyama pramANe, sva ru lakhavAnuM hoya tyAM che athavA ru lakhavuM. udA. chokaruM-chokaruM; bairuM bairuM (18) 21. jyAM vyutpattine AdhAre judI joDaNI na thatI hoya (jema ke, udavuM, Dila, juduM) tevA be akSaronA zabdomAM upAMtya I tathA U dIrgha lakhavAM. udA. cUka, dhUI, tUta, jhUlo, jhIluM, jIno. apavAda - sudhI, dukha (tatsama du:kha paNa), juo. noMdha: mukAvuM, bhulAvuM, micAvuM, evAM karmaNirUpomAM hrasva thAya che. juo niyama 18mo. (21) (gha) vikalpo * 22. alpaprANa ane mahAprANa vyaMjano saMyukta hoya evA zabdomAM alpaprANa + mahAprANa ane mahAprANa + mahAprANa evI joDaNI (saMskRtanI jema) vikalpa karavI. udA. cokhuM-cokhuM, acchera-achUchera, pacchama-pachUchama, ardho-achUchuM. ciThI-ciThThI, buduM-buTuM, patthara-paththara, oddho-odhdho, saddhara-sadhdhara, suddhAM sudhdhAM, addhara-adhdhara, jhabhbho-jhabhbho, sabbara-sanmara. (13) * 23. vibhakti ke vacananA svarAdi pratyayo lagADatAM ke samAsa banAvatAM zabdane eno I hoya to zabdanI mULa joDaNI vikalpa niyama 15 pramANe lakhavI. udA. nadI-nadIo ke nadiyo, strI-strIo ke striyo, khUba-khUbIo ke khUbiya, bArI bArIo ke bAriyo. (20) * 24. ekAkSarI ananunAsika u-U vikalpa hRsva ane dIrgha lakhavA. udA. ju-jU, lu-lU, chU chU, du-6, bhu-bhU. (apavAda 18) [14] For Private and Personal Use Only
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir * 25. be ke traNa akSaranA zabdomAM anaMtya che ane u anunAsika hoya tyAre i ke u vikalpa lakhavAM. udA. IMDu-ThaMDuM, pIchuM-piMchuM, mIMDuM miMDuM, lIMDuM-liDuM, UMDuM -uMDuM, caMcuM-caMcuM, TUMkuM-TuMkuM, hIMDavuM-hiMDavuM, sIMcavuM-sicavuM, mIMcavuM-micavuM, mIMdaDuM- hiMdaDuM, khUMdavuM-khuMdavuM, lUMTavuM-luMTavuM, mUMDavuM-muMDavuM. pUMchaDuM-pUMchaDuM, guMdavuM-guMdavuM. apavAda : kuMvara-rI), kuMvAruM, kuMbhAra, suMvALuM. (19) * 27. sUvuM, pIvuM jevAM kriyApadomAM sue - suo, pio-piyo, e rIte pie - piye karavAM. (27 ga) * 27. juo - juvo, dhuo - dhuvo, juo - khuvo, ruo - ravo, e ja pramANe jue - juve vagere lakhavAM. e rIte muo - muvo. (27 kha) 28. kahevaDAvavuM-kahevarAvavuM, gavaDAvavuM-gavarAvavuM, uDADavuM - urADavuM, besADavuM - besAravuM jevo preraka rUpomAM Da ane 2no vikalpa rAkhavo. (31) 29. anAdi "za'nA uccAranI bAbatamAM keTalAka zabdomAM prAMtika uccArabheda che. udA. DozI-DosI; mAzI-mAsI; bheMza-bheMsa; chAza chAsa; bAraza-bArasa; eMzI-esI. AvA zabdomAM za ane sano vikalpa rAkhavo. (15) * 30. samaja(-jha), sAMja (-jha), majA-jhA)mAM ja ane jhanA vikalpa svIkAravo. (29) (ca) anyA 31. paiso, cauTuM, paiDuM, ravaiyo ema lakhavuM, paNa pAI, pAuDa, UDaI, saI evA zabdo darzAvyA pramANe lakhavA. (28) 32. AmalI-AMbalI, lImaDo-lIMbaDo, tUmaDuM-tuMbaDuM, kAmaLI-kAMbaLI, DAmavuM-DobhavuM, pUmaDuM-puMbhaDuM, cAMdalo-cAMllo, sADalo-sAllo e baMne rUpo cAle. (30) 33. sajA, jiMdagI, vaNajAro, samaja emAM "ja'; gojhAruM, mojhAra, emAM 'jha' lakhavo. (29) 34. zabdAraMbhe za/sano sthAnaphera arthabhedaka hoI jyAM je ghaTaka hoya tyAM te ghaTaka ja lakhavuM. jema ke zAlIsAla; zALA sALA; zAra/sAra 'zaka, zodha, zuM'mAM rUDha za rAkhavo, paNa "sAkara"mAM sa lakhavo. (16) * 35. "vize' evI joDaNI karavI. (17) * 36. akArAMta - AkArAMta - okArAMta dhAtuonA "eluM' pratyayavALAM rUpo vacce 'ya' umerI 15(ka) pramANe lakhavAM. udA. gayeluM, gAyeluM, khAyeluM, samAyeluM, joyeluM, thayeluM, sacavAyeluM, joyeluM royeluM vagere. (27nI noMdha) 1. (ka) * vALA niyamo 'sArtha joDaNIkozanA niyamothI judA che te noMdhavuM. (kha) kauMsamAM Apela AMkaDA gujarAta vidyApIThanA "sArtha joDaNIkoza'nA niyamono nirdeza kare che. For Private and Personal Use Only
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra a.kri. anu. 3. upa. e.va. an kri.vi. na. nA. (a.) (iM.) (tu.) (porTu.) (prA.) (udA.) (kA.zA.) (kha.) (ga.) (jyo.) (tarka.) (nyA.) (pa.vi.) www.kobatirth.org saMkSeponI samaja vyAkaraNanA saMkSepo akarmaka kriyApada anuga udgAravAcaka upasarga ekavacana kRdaMta kriyAvizeSaNa napuMsakaliMga nAmayogI arabI iMgliza puM. pU., pUrva. pratya. ba.va. vi. za.pra. sarva. saMyo. strI. vyutpatti saMketa (phA.). (ma.) (saM.) (hiM.) turkI porTugIjha prAkRta arthane aMte ApelA anya saMketa udAharaNa (piM.) kAvyazAstra (pra.) khagoLa (ravA.) gaNita (2.vi.) jyotiSa (lA.) tarkazAstra (lo.sA.) (vyA.) nyAya padArthavijJAna (za.vi.) 0 AgalA zabdamAM umero karavAnuM sUcave che. udA. rApha(Do) eTale rApha, rAphaDo; ka(02)karuM eTale kakaruM, karakaruM. AgalA zabdanA aMtya akSarane badale mUkavAnuM sUcave che. udA. rAdhA(-dhikA) eTale rAdhA, rAdhikA. (16) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir For Private and Personal Use Only puMlliMga pUrvaga pratyaya bahuvacana vizeSaNa zabdaprayoga sarvanAma saMyojaka strIliMga phArasI marAThI saMskRta hiMdI piMgaLa pramANazAstra ravAnukArI rasAyaNavijJAna lAkSaNika lokasAhitya vyAkaraNa zarIravijJAna
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org a a puM. (saM.) gujarAtI varNamALAno pahelo akSara-pahelo svara a pUrva. (saM.) vyaMjanathI zarU thatA zabdanI pUrve nakAra ke virodha vagere batAvato pUrvaga. udA. akALa, aghaTita a upa. 'ati'nA arthamAM ke arthamAM khAsa vadhAro na karato upasarga. udA. aghora, alopa a puM. (saM.) viSNu [bAvaluM au na. pazuno AMcaLavALo dUdha bharAto avayava; Au; au na. (saM. ahi) karaDe evuM jIvaDuM (2) hAu (3) sApa akaca puM. (saM.) ketu graha (2) vi. vALa vinAnuM; boDuM akaDAakaDI strI. caDasAcaDasI (2) kaTokaTI upara AvavuM, sarasAI karavI te (3) harIphAI akaDAI strI. akkaDapaNuM; garva (2) phAMkaDApaNuM akaDATa puM. akaDAvuM te ke tenI asara akaDAvuM akri. sAMdhAnuM jhalAI javuM (2) bhabhakAmAM pharavuM (3) garvamAM rahevuM (4) kAma ke musApharIthI thAkI javuM akaDAza strI. TaTTArapaNuM; akaDAI (2) 2:taDApaNuM (3) kaDakAI re akaDu vi. akkaDabAja; varaNAgiyuM; akkaDa akato puM. (saM. akRta) kArIgarono chUTIno divasa; aNojo akatha vi. (saM.) nahi kaheluM, varNaveluM (2) akathanIya akathanIya vi. (saM.) kahyuM na jAya evuM; akathya akathita vi. (saM.) na kaheluM (2) gauNa (karma) (vyA.) akathya vi. (saM.) kahevAya nahIM evuM [bAdazAha akabara vi. (a.) sauthI mahAna (2) puM. eka mogala akbaradilI strI. (phA.) udAra svabhAva rAkhavo te akabarI vi. (phA.) akabara saMbaMdhI (2) strI. cokhAnA loTanI banAvelI eka vAnI jimanuM tema akabaMdha vi. (saM. akSatabaMdha) vagara kholeluM ke toDeluM; akaraNa vi. (saM.) karaNa - iMdriya vagaranuM (2) dehaiMdriyAdirahita (paramAtmA) (3) na. na karavuM te akarAma na. (a.) kRpA; maherabAnI (2) mAna (3) bakSisa akarALa-vikarALa vi. (saM. akarAla+vikarAla) ati bhayaMkara akarAMta strI. khAdhA bAda patarALAmAM chaMDAya te; chaMDAmaNa akarAMtiyAveDA puM. ba.va. khAudharAnI peThe vartavuM te; khAudharaveDA akarAMtiyuM vi. (saM. atikrAnta) khUba khAnAruM; khAudharuM aruNa vi. (saM.) karuNA vinAnuM; nirdaya; karuNAhIna akaruNA(-NatA) strI. (saM.) karuNAno abhAva; nirdayatA akaruM vi. ubhaDaka page beTheluM; adhUkaDuM (2) (lA.) asthira 1 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [akaLAvuM akarkaza vi. (saM.) karkaza nahi tevuM; komaLa [puM. sApa akarNa vi. (saM.) kAna vagaranuM; bUruM (2) baheruM (3) arksa(-tta)vya vi. (saM.) na karavA jevuM (2) na. durAcaraNa arkTaka vi. (saM.) kartA vagaranuM [(3) vi. pravRttirahita akartA(rtA) puM. (saM.) kartA nahIM te (2) akarmarNa puruSa akarma na. (saM.) karmanuM astitva na hovuM te (2) khoTuM kAma; duSkarma [karanAruM akarmaka vi. (saM.) karma vagaranuM (vyA.) (2) karma nahi akarmakara vi. (saM.) kAryasAdhaka nahi evuM aka(-kka)rmaNa vi., strI. (saM. akarma) abhAgaNI, kulaTA akarmaNya vi. (saM.) kAma karavAne binalAyaka (2) na karavAvALuM (3) niSkriya (4) na. karma na karavuM te akarmaNyatA strI. (saM.) kAmakAja na hovuM te (2) kAmakAja choDIne besI rahevuM te; anudyoga; niSkriyatA aka(-)rmI vi. (saM.) abhAgiyuM (2) karma nahi karanAruM (3) durAcArI akala strI. (a.) akkala; buddhi akala vi. (saM.) (-La) na kaLI zakAya evuM; agamya akalakalA vi. (saM.) akaLakaLA akaLa kaLAvALuM; agamya lolAvALuM (2) strI, agamya lIlA; mAyA akalamaMda vi. (saM.) akkalavALuM akalamaMdI strI. samajadArI; buddhimatA; 'kaoNmana sensa' akala-lakaDiyuM vi. tarata buddhivALuM; hAjara so hathiyAra karI le evuM akalaMka vi. (saM.) eba vinAnuM; niSkalaMka akalita vi. (saM.) (-Lita) na kaLeluM; na kalpeluM akalI vi. akkalavALuM (2) kasabI; karAmatI akalpita vi. (saM.) kalpita nahi evuM; sAcuM (2) nahi [aNadhAryuM akalpya vi. (saM.) na kalpI zakAya tevuM (2) ociMtuM; akalyANa na. (saM.) amaMgaLa; azubha (2) atizaya bhUMDuM (3) aniSTa kalpeluM; ocituM; aNadhAryuM akasara kri.vi. (a.) ghaNuM karIne; ghaNuMkharuM; prAyaH akasIra vi. (a.) AbAda; rAmabANa (2) strI. akasIra davA, kImiyo (3) pArasamaNi [ekAeka akasmAt kri.vi. (saM.) koI kAraNa vinA; acAnaka; akasmAta puM. (saM.) aNadhAryo banAva; honArata akaLa vi. (saM. akala) juo 'akala' (saM.) akaLakaLA strI. juo 'akalakalA' akaLavikaLa vi. AkaLavikaLa; gabharAyeluM; bAvaruM akaLaMka puM. (saM. akalaMka) kalki avatAra akaLAmaNa strI. akaLAvAnI asara; amUMjhaNa (2) kaMTALo; cIDa [ciDAvuM; chaMcheDAvuM akaLAvuM akri. amUMjhAvuM; gabharAvuM (2) kaMTALavuM (3) For Private and Personal Use Only
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org akaLita akaLita vi. juo 'akalita' akaMTaka vi. (saM.) kAMTA vagaranuM (2) nirvighna akAja vi. nakAmuM (2) lAcAra (3) na. khoTuM kAma akAdamI strI. (i. akeDamI) vidyA ke vidvAnone maLavAnuM sthAna akAma na. na karavA jevuM ke bhUruM kAma akAma(-mI) vi. (saM.) kAmanA vagaranuM akAya vi. (saM.) zarIra vinAnuM; azarIrI akAraja na. (saM. akArya) khoTuM kAma (2) kri.vi. phogaTa akAraNa kri.vi. (saM.) kAraNa vinA; niSkAraNa; vagara kAraNe (2) vi. kAraNa vagaranuM akArata(-tha) kri.vi. vyartha; phogaTa; niSphaLa akArAMta vi. (saM.) cheDe 'a' varNavALuM; cheDe akAravALuM akAruM vi. apriya; aLakhAmaNuM akArya vi. (saM.) na karavA jevuM (2) na. khoTuM kAma akAla vi. (saM.) (-La) kavakhatanuM (2) puM. ayogya samaya; kavakhata (3) dukALa (4) kAlAtIta-5ramAtmA akAla(-La)vRddha vi. akALe vRddha thayeluM akAlAvasAna na. kaveLAe thayela mota-mRtyu akAlika vi. (saM.) ayogya vakhata, kasamayanuM akAlI puM. (saM. akAla) zIkha dharmano eka phAMTo; eka zIkha saMpradAya (2) teno anuyAyI akAlIna vi. (saM.) ayogya vakhatanuM; kasamayanuM akALa vi.,puM. juo 'akAla' akALavRddha vi. juo 'akAlavRddha' akAMDa vi. (saM.) ociMtuM; Akasmika (2) DALAMDAMkhaLAM vinAnuM (3) DITiyAM vinAnuM (4) aghaTita; ayogya akrAMti vi. (saM.) ujAza vinAnuM; jhAMkhuM akiMcana vi.(saM.) sAva garIba; niSkiMcana akiMcitkara vi. (saM.) kazuM ja na karanAruM; nirmAlya (2) niSphaLa; phogaTa akIka puM. (a.) eka jAtano lIso caLakato paththara akIkiyo puM. akIkanI cIjavastu banAvanAro [abhAva akIrti strI. (saM.) apakIrti; badanAmI (2) kIrtino arkIrtikara vi. (saM.) apakIrti karAve tevuM. (alaukika akudaratI vi. (saM.) kudaratI nahIM evuM; kRtrima (2) daivI; akulIna vi. (saM.) nIcA kuLanuM; kuLahIna akulInatA strI. (saM.) kulInatAno abhAva azubha akuzala vi. (saM.) (-La) kuzaLa nahi evuM (2) na. aniSTa; akuzalatA strI. (saM.) aNaAvaData akuMTha(-Thita) vi. (saM.) pAchuM na paDe evuM; kAryasAdhaka (2) bUThuM nahi evuM; tIkSNa (3) apratihata akUNuM vi. (saM. akomala) maLI na jAya evuM; ataDuM (2) vAdIluM; haThIluM (3) avaLacaMDuM, ADuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | akSa amRta vi(saM.) nahi kareluM (2) khoTuM, ayogya kareluM (3) na. pApa akRtaghna vi. (saM.) upakArano badalo apakArathI na ApanAruM: kRtajJa akRtajJa vi. (saM.) upakAra upara apakAra karanAruM; kRtaghna akRtrima vi. (saM.) svAbhAvika; kudaratI akRtrimatA strI. (saM.) svAbhAvikatA [pratyeka akeka(-kuM) vi. eka eka (2) eka pachI eka (3) dareka; akoTa puM. (saM.) sopArI ke tenuM jhADa akoTI strI. akoTo puM. (saM. arkapatrikA, prA. akkavaTTiyA) sopArInA AkAranuM kAne paheravAnuM eka ghareNuM (2) jhUmakhAMvALuM loLiyuM akoNAI strI. ataDApaNuM (2) vAdIlApaNuM; haTha akoNika vi. (saM.) koNa ke khUNo na kare evuM; 'agonika' akoNuM vi. juo 'akUNuM' [na zakAya tevuM akopya vi. (saM.) gusse na thAya tevuM (2) gusse karAvI akkaDa vi. (saM. AkkaDa, prA. akkaDa) kaDaka; vaLe nahi evuM (2) TaTAra (3) abhimAnI; magarUbIvALuM akkaracakkara kri.vi. aNadhArI rIte (2) game tema karIne; ADuMavaLuM samajAvIne akkarmaNa vi. strI. juo 'akarmaNa' akkarmI vi. juo 'akarmI' akkala strI. juo 'akala' (a.) akkalaka(-ga)ro puM. (a.) eka vanaspati-auSadha akkalaTuM vi. akkala vagaranuM; mUrkha akkalabAja vi. akkalamaMda; buddhizALI akkalabAjakhAM chuM. akkalano khAM; kamaakkala; mUrkha akkalama(-mU)ThuM vi. maMdabuddhivALuM [buddhizALI akkalamaMda, akkalavaMta, akkalavAna vi. akkalavALuM, akkalamUThuM vi. maMdabuddhivALuM akkalahIna vi. akkala vinAnuM; buddhu akkala hoziyArI strI. buddhi ane bhAnasamaja akkA strI. abolA (2) mitratA toDavI te; kaTTA akkeka vi. akeka; dareka (2) eka pachI eka aDa vi. juo 'akhaMDa' [abhAva akrama vi. (saM.) kramabaddhatA vinAnuM (2) puM. kramano akriya vi. (saM.) niSkriya; nirudyama akrUra vi. (saM.) krUra nahi evuM; dayALu (2) puM. kRSNanA pitrAI kAkA ane bhakta akrodha puM. (saM.) krodhano abhAva akliSTa vi. (saM.) kliSTanahIMevuM; saraLa(2) klezarahita akSa chuM. (saM.) ramavano pAso (2) mALAno maNako (3) (cakra ke pRthvInI) dharI (4) AMkha (5) viSuvavRttathI uttara-dakSiNa koI paNa jagyAnuM golIya aMtara (6) For Private and Personal Use Only
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir akSaya avakAzamAM biMdusthAna nakkI karavA niyata karelI paraspara kATakhUNe AvelI rekhA (7) jJAnendriya (8) vi. akSaya, avinAzI akSajJa vi. (saM.) pAsAnI vidyA jANanAra akSaNuM na. cokhAthI bhareluM pAtra; akhiyANuM (2) zubha kAryaveLA karAtuM dAna akSata vi. (saM.) IjA pAmyA vagaranuM; akhaMDa (2) pu.ba.va. vagara bhAMgelA cokhA, DAMgara, ghauM, java vagerenA dANA (dhArmika kriyAmAM athavA maMgaLa prasaMge koIne vadhAvI levAmAM vaparAtA anAjanA vagara bhAMgelA aNizuddha dANA) piDado: 'kaoNrniyA' akSapaTa 5. (saM.) AMkhanI aMdarano upasevo pAradarzaka akSama vi. (saM.) azakta; asamartha (2) asahiSNu akSamAlA strI. (saM.) japa karavAnI radrAkSanI mALA akSamya vi. (saM.) kSamA ApI zakAya nahi evuM akSaya vi. (saM.) kadI kSINa na thAya evuM: avinAzI (2) akhUTa [akhAtrIja akSayatRtIyA trI, (saM.) vaizAkha suda trIjano divasa, akSayadhAma na. (saM.) vaikuMTha (2) mokSa akSayanavamI strI (saM.) kArtika suda noma, akhenoma akSayapada na. (saM.) mokSa (2) vaikuMTha evuM vAsaNa akSayapAtra na. (saM.) jemAMthI vastu levA chatAM khUTe ja nahi akSayaloka 5. (saM.) devono loka; svarga akSayavaTa puM. (saM.) pralayakALe paNa akSaya rahenAro manAto prayAgamAMno eka vaDa sikha; mola akSayasukha na. (saM.) kadI na khUTe tevuM sukha; avinAzI akSara vi. (saM.) avinAzI (2) paM. (bhASAno) varNa (3) harapha, bola (4) pu.ba.va. dakta (5) vidhinA lekha (6) na, niraMjana nirAkAra brahma akSaragaNita na. (saM.) bIjagaNita; "eljibrA' akSarachaMda 5. (saM.) akSaranA mApavALo chaMda siAkSaratA akSarajJAna na. (saM.) lakhatAM-vAcatAM AvaDe eTaluM jJAna; akSaradeha paM. nAza na pAme evuM zarIra (2) kIrti (3) sAhityaracanA; sAhityakRti akSaradhAma na. (saM.) brahmaloka (2) mokSa akSarapada na. (saM.) mukta dazA; mokSa akSarabrahma na. (saM.) parama brahma (2) akSaradhAma akSaramAlA (saM.) (-LA) strI varNamALA,kakko, mULAkSaro akSarameLa vi. akSaranA mApavALuM (chaMda) akSaravAsa 5. (saM.) maraNa pAmavuM te; mRtyu akSaravAsI vi. (saM.) maraNa pAmeluM; svargavAsI akSaravRtta na, akSarameLa vRtta-chaMda akSarazaH ki.vi. (saM.) akSare akSara akSarArtha paM. (saM.) zabdArtha (2) saMkucita artha [ akhaMDa akSaropAsanA strI (saM.) akSarabrahmanI upAsanA (2) akSarabrahma-IzvaranI bhakti (3) sAhityanI sevA akSavida vi. pAsAnI vidyA jANanAruM akSavidyA strI. (saM.) jugAra: pAsAvidyA: jUgaTuM akSavRtta na. (saM.) akSAMza batAvanAruM vartuLa, akSAMzavRtta akSatavya vi. (saM.) akSamya akSAMza . (saM.) viSuvavRttathI uttaradakSiNa aMtara-akSa batAvanAra 180 aMza che te akSAMzavRtta na. (saM.) akSAMzadarzaka vartuLa, akSavRtta akSi strI, (saM.) AMkha akSikA strI, nAnI AMkha (2) phakta lensanI banelI sAdI AMkha akSitAraka 5. AMkhanuM ratana; kIkI akSaNa vi. (saM.) vaTAyeluM (luNa) nahi tevuM (2) ajita; saphaLa (3) pagaravaTa vinAnuM (4) akhaMDa akSubdhA-bhita) vi. (saM.) nahi DahoLAyeluM: kSobha pAmyA vinAnuM (2) svastha abdhatA strI. (saM.) cittanI svasthatA, sthiratA akSauhiNI strI. (saM.) 21870 21, teTalA hAthI, tethI traNa gaNA ghoDA ane pAMcagaNuM pAyadaLa hoya evI caturaMgI senA akha(phakha-khoDa vi. na kheDAtuM; paDatara (2) ghAsa paNa na Uge evuM (3) avaDa; avAvaruM [divaso akhaDadahADA pu.ba.va. kAmakAja vinAnA ane kaMTALAjanaka akhaDabakhaDa, akhaDAbakhaDI(-) vi. khADAmaiyAvALuM, UMcuMnIcuM akhaDAvavuM a.ki. "AkhaDavuMnuM preraka akhaDAvuM sakri. athaDAvuM; TicAvuM; aphaLAvuM akhata(-7)ra vi. meluM; naThAruM (2) DAhyuM; doDhaDAhyuM akhataro . (a.) prayoga; ajamAyaza vikalpa akhatyAra chuM. (a.) adhikAra; tAbo (2) pasaMdagI; akhatyAranAmuM na. akhatyArapatra pe. sanada; mukhatyAranAmuM akhatyArI strI, adhikAra, sattA akhabAra pu., na. (a.) chApuM; vartamAnapatra akhabAranavAsa 5. khabarapatrI; vRttAMtanivedaka; riporTara (2) chApAno lakhanAra; vartamAnapatrakAra, 'jarnAlisTa' akhabArI vi. vartamAnapatra-chApAne lagatuM akhabArI yAdI strI, chApAjogI yAdI; presanoTa' ciro akhara vi. asahya (2) strI, paDatara (akhaDa) jamIna: akharAmaNa na. dUdha AkharavA mATenuM meLavaNaadharakaNa akharAvuM a.kri dUdhanuM dahIM thavuM (2) khATuM thavuM (akhoDa akharoTa na. (sa. azoTa, prA. akhADa) eka mevo; akhaLaDakhaLa vi. avyavasthita: astavyasta (2) DahoLAyeluM akhaMDa vi. (saM.) TukaDA (khaMDa) thayA vinAnuM AkhuM; samagra For Private and Personal Use Only
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir akhaMDatA akhaMDatA strI. (saM.) akhaMDapaNuM; akhaMDitatA strI akhaMDayauvanA strI, (saM.) haMmezAM yuvAvasthAmAM rahenArI akhaMDa saubhAgya na. (saM.) savApaNuM (saubhAgya) akhaMDa rahevuM te; strInA maraNa sudhI pati jIvato hoya tevuM tenuM saubhAgya akhaMDasaubhAgyavatI strI. akhaMDa saubhAgyavALI (2) sohAgaNanA nAma AgaLa mUkavAmAM AvatuM vizeSaNa; tenuM a.sau. TUMkuM rUpa akhaMDasAviNI vi., strI, (saM.) satata vahyA karatI(nadI) akhaMDAnaMda puM. (saM.) satata ekasarakho AnaMda hovo te akhaMDitavi. (saM.) tUTeluM (khaMDita) nahitevuM(2) kinArImAM khAMcAkhAMcA na hoya evuM pAMdaDuM); "enTAyara' akhaMDitatA strI. (saM.) akhaMDapaNuM akhatara nA mela; gaMdakI (2) bhUtapreta; vaLagADa (3) vi. bhUtapretanA vaLagADavALuM, akhAja vi. (saM. akhAdya, prA. akha4) na khavAya evuM ke na khAvA jevuM (2) na. niSiddha khorAka mAMsamATI akhADa kuM. aSADha mAsa [dharAvanAruM; kustI karanAruM akhADAbAja vi. mallavidyA jANanAruM, mallavidyAnuM jJAna | akhADiyo, akhADI . akhADAmAM kustIkaranAra; kasaratabAja akhADI vi. strI, aSADha mAsanI; aSADhI akhADo puM. (saM. akSavATa, prA. akhADaya) kustI ke kasarata karavAnI jagA (2) bAvAono maTha (3) vyasanIone ekaThA thavAnI jagA; aDo akhAta vi. (saM.) nahi khodeluM (2) paM., na. jamInanI aMdara gayelo dariyAno phAMTo; bhUzira (3) kudaratI taLAva ke sarovara vaiizAkha suda trIja; akSayatRtIyA akhAtrIja strI. (saM. akSayatRtIyA, prA. aphakhayataiyA) akhAdita vi. (saM.) na khAdheluM akhAdha vi. (saM.) khAdha-khAvA yogya nahi evuM; akhAja akhiyANuM na. (saM. akSatadAna, prA. akhiyANa) akSaNuM; zubha kAryanI zarUAtamAM (gora temaja vavAyAMne) apAtI bakSisa akhiyAtuM vi. (saM. akSata, prA. akhaya) jarA paNa kSati IjA pAmyA vinAnuM; akhaMDa; sahIsalAmata (2) taMdurasta (3) kAyamanA bhogavaTAnuM (4) potAnI ekalAnI mAlikInuM, suvAMga akhila vi. (saM.) AkhuM; pUrepUra, samasta akhila bhAratIya vi. (saM.) samagra bhArata dezane lagatuM akhilAI strI, akhilatA; akhaMDatA; AkhApaNuM akhileza . (-zvara) (saM.) Izvara; paramezvara akhUTa vi. khUTe nahi evuM; apAra akhe vi. (saM. akSaya) akSaya; avinAzI akheDo 5. juo akhADo' | | agamanigama akhadhAmana. akSayadhAma, vaikuMThaloka [vAsaNa, akSayapAtra akhepAtra-tara)na. jemAMthI vastu levA chatAM khUTejanahi evuM akhevana na kadI na sukAya tevuM vana aikharoTa akhora(-Da) na. (saM. akSoTa, prA. akhoDa) eka evo; akhovanavi. saM. akSatavarNa, prA.akhiyavana) AkhuM(2) strI, eke saMtAna na karyuM hoya evI saubhAgyavatI strI akhaMDa vi. juo "akhaDa' akhyAta vi. (saM.) aprasiddha; na jANItuM [(4) rAkSasa aga vi. (saM.) na jaI zake evuM (2) 5. jhADa (3) pahADa agaja vi. (saM.) pahADamAM janmeluM; pahADI agaDa paM. sAThamArInuM medAna; akhADo agaDa kri.vi. (rava.) nagArAno avAja thAya e rIte agaDa strI. bAdhA; AkhaDI (2) sogaMda agaDabaMba vi. ghaNuM jADuM; goLamaToLa (2) paM. baMba bholAnAtha kaheto hoya evo avadhUta bAvo[bolI agaDabagaDa vi. kharuMkhoTuM (2) na kharIkhoTI-aspaSTa agaNata-Nita) vi. (saM.) asaMkhya agaNotera, agaNo(-)sittera vi. sATha ane nava (2) paM. adhyositterano AMkaDo ke saMkhyA; "69 agastha vi. (saM.) gaNI na zake. evuM (2) dhyAnamAM na levA jevuM agaNyAeMzI(-sI) vi. sittera vattA nava (2) paM. agaNyAeMzIno AMkaDo ke saMkhyA, '79) agati strI, (saM.) narakamAM paDavuM te; avagati (2) amuka viSayamAM praveza nahi te (3) vi. gativinAnuMsthira agatika vi. (saM.) susta; akriya (2) avagati pAmeluM (3) nirAdhAra agatiyo vi. (2) puM. avagati pAmelo (jIva) agatiyo chuM. eka lIluM caLakatuM UDatuM jIvaDuM; bhIMgAra agatya strI, na. (saM. agati) jarUra (2) mahattva agathiyo . (saM. agasti, prA. agandhiya) eka jhADa; segaro agada na. (saM.) auSadha; davA lakhANa; "blekavarsa agadyApadya na. (saM.) na gadya na padya gaNAya evuM mizra agana strI. (saM. agni) agni (2) baLatarA; lAhya; jhALa aganagADI strI. AgagADI; "relave', 'Trena" aganajhALa strI. agninI jhALa-AMca agama vi. (saM.) agamya, IndriyAtIta (2) bhaviSyanuM agama paM. (saM. Agama) vedathI mAMDIne dharmazAstrono UtarI Avelo samUha agama vi. paheluM; AraMbhanuM (samAsamAM) pUrvapada tarIke Avato zabda. udA. agamacetI agamacetI strI. agAuthI cetavuM te; dUraMdezI agamanigama paM.ba.va. veda (Agama) ane zAstra For Private and Personal Use Only
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir agamanIyo agamanIya vi. (saM.) jayAM na jaI zakAya tevuM bhaviSya agamapacchama strI. AgaLanuM tathA pAchaLanuM te; bhUta ane agamapaMtha 5. nahi javA jevo (ajANyo) gUDha rasto (2) prabhuprAptino mArga agama buddhi strI, agAuthI bhaviSyano vicAra karI zaka nArI buddhi; agamacetI (2) vi. agAuthI bhaviSyano vicAra karI zakanArI buddhivALuM, agama buddhivALuM agamabhUdhiyuM vi. agama buddhivALuM agamavANI strI. gUDha vANI agamavANI strI, bhaviSyavANI: AgAhI agamavANI strI. vedavANI agamo chuM. aNagamo (2) kaMTALo agamya vi. (saM.) jayAM na jaI zakAya evuM (2) gUDha (3) na javA jevuM. niSiddha striI sAthe vyabhicAra agamyAgamana na. (saM.) jeno saMga niSiddha hoya evI agamyagAmI vi. 5. agamyAgamana karanAra (purUSa) agara puM. (saM. Akara) mIThuM pakavavAnI kyArI ke jamIna agara na. (saM, agaru) eka jAtanuM sugaMdhavALuM lAkaDuM ke tenuM vRkSa . vAra saMyo. (phA.) jo (2) athavA agaracaMdana na. kRSNacaMdana agara(-) saMyo. (phA.) joke (ra) jo agarajo saMyo. joke, yadyapi (2) athavA to garagara kri.vi. AsapAsa; AjubAju agarapATa kuM. khArapATa-khAravALI jamIna ke jemAM mIThuM pAkatuM hoya evI jamIna (2) eka ramata agarabattI strI. (saM. agaru + hi. battI) dhUpasaLI agariyaNa strI, agariyo (mIThuM pakavanAra)nuM strIliMga (2) agariyAnI strI agariyo chuM. mIThuM pakavanAro (2) agara rAkhanAro agarI strI. agariyaNa; mIThuM pakavanArI strI agaru na. (saM.) eka jAtanuM sugaMdhavALuM lAkaDuM; agara agarva 5. (saM.) garvano abhAva; nirabhimAnatA agarviSTa vi. (saM.) nirabhimAna agala strI. gillIdaMDA ke lakhoTI ramavAnI gabI agalabagala ki.vi. (phA.) AsapAsa; baMnebAju agalAM pagalAM na.ba.va. araNInI vidhi vakhate sImaMtinIne bharAvAtAM pagalAM [UlaTuM agavaDa strI. muzkelI; takalIpha (2) aDacaNa; sagavaDathI agavADuM na. (saM. agravATaka, prA. agravADaa) AMgaNuM (2) mokharAno bhAga bhAga agavADo pu. AMgaNuM (2) kAMcaLI ke aMgarakhAno Agalo agavo . (saM. agraga) AgaLa cAlanAra; bhomiyo (2) netA niAmano tAro [anika agasti(jya) 5. (saM.) eka prAcIna RSi (2) e agaLa vi. ogaLe ke ogaLeluM nahi evuM (2) aNagaLa agaMtavya puM. agamanIya; javAya nahi evuM [pahelAM agAu kri.vi. (saM. agragAmuka, prA. ammarAmua) pUrve; agAuthI kri.vi. pahelAMthI[(2) have pachI; AgaLa upara agADI kri.vi. saM. agravATaka, prA. agravADahi) AgaLa agADI strI, ghoDAne bAMdhavAnI saraka-dorI agADIpachADI kri.vi. AgaLapAchaLa (2) vaheluM moDuM agADIpachADI strI, ghoDAne gaLe ane page bAMdhavAnAMdoraDAM agADha vi. DhIluM; zithila agAdha vi. (saM.) ati UDuM; gaMbhIra agAdhatA strI. (saM.) agAdhapaNuM; khUba UMDANa agAzi(-si)yuM na. gharanA oraDA pachI Avato aMdarano ane uparathI khullo bhAga agAzI(-sI) strI. (saM. AkAziya; prA. AgAsie) gharanA upalA bhAgamAM karelI khullI chobaMdha jagA agAsuM vi. (saM. AkAziya, prA. AgAsia) DhAMkaNa vinAnuM; AkAza sudhI khulluM agiyara chuM. ajagara agiyAra vi.saM. ekAdaza, prA. egAdasa-egArasa) dasa vattA eka (2) puM. agiyArano AMkaDo ke saMkhyA; 11" agiyAramA divasanI kriyA agiyAramuM vi. dasa pachInuM (2) na. maraNa pachInA agiyAraza(-sa) strI. (saM. ekAdazI, prA. egArasI) pakha vADiyAmAMnI agiyAramI tithi ke tenuM upavAsa-vrata agiyArA pu.ba.va. 11 x 1 thI 12 x 10 sudhIno ghaDiyo-pADo [pArasIonuM maMdira; AtasabaherAma agiyArI strI. (saM. anyAgAra, prA. agyAgAra) aguNana vi. (saM.) guNonI kadara na karanAruM, bekadara netA aguvo chuM. (saM. agregU) AgaLa cAlanAra; bhomiyo (2) agUDha vi. (saM.) khulluM; jAhera (2) samajAya tevuM agRhIta vi. (saM.) na pakaDeluM (2) na svIkAreluM ageya vi. (saM.) gAI na zakAya evuM agocara vi. (saM.) agamya; indriyAtIta (ra) paga mUkavo game nahi athavA paga mUkI zakAya nahi evuM agocaratA strI. (saM.) agamyatA agopa vi. (saM. agopya) alopa; adRzya agopa, (vanIya, pya) vi. (saM.) gopya (gupta rAkhavA yogya) nahi evuM aggaDa paM. sAThamArInuM medAna (2) sogana (3) jaTharAgni agni paM. (saM.) detavA, devatA (2) agnideva (3) paMcamahA-bhUtomAMnuM teja tattva (4) jaTharAgni, pAcaka tattva (5) eka tArAnuM nAma 'pepsina agnika chuM. (saM.) hojarImAM thato eka pAcaka rasa; For Private and Personal Use Only
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir agnikaNo agnikaNa chuM. (saM.) taNakho agnikarmana, (saM.) agnimAM homa karavo te (2) agni- pUjA (3) rAMdhavuM te (4) maDadAne bALavAnI kriyA agnikAina. (saM.) bALavAnAM lAkaDAM (2) araNInuM lAkaDuM agnikumAra paM. (saM.) mahAdevanA putra kArtikeya agnikuMDa kuM. (saM.) vedI; yajJavedI agnikRta vi. (saM.) agnithI banelo (khaDaka) agnikoNa chuM. (saM.) dakSiNa ane pUrva vacceno khUNo agnikriyA strI, (saM.) maDadAne bALavAnI kriyA: agnikarma agnikhUNo . agnikoNa agnigarbhA strI. (saM.) pRthvI (2) samI vRkSa agnija(-jAta) na. (saM.) suvarNa, sonuM agnitraya 5., naM. (saM.) traNa prakAranA (gAIpatya, AhanIya, dakSiNa) agni agnidAtA vi. (saM.) citA uparanA muDadAne Aga mUkanAra agnidAha pu. (saM.) muDadAne-zabane bALavuM te agnidIpaka(-1) vi. jaTharAgni pradIpta karanAruM agniparIkSA strI, (saM.) agni vaDe parIkSA karavI te (2) AkarI kasoTI agniparvata chuM. (saM.) javALAmukhI parvata agnipUjA strI. (saM.) agnidevanI pUjA agnipraveza 5. agnimAM dAkhala thavuM te (2) patnI mRta patinI citAmAM baLI mare te agnimaya vi. (saM.) agnithI pUrNa [zaninI nabaLAI agnimAMdya na. (saM.) jaTharAgninI maMdatA; pAcana- agnizAlA(-LA) strI, pavitra agni rAkhavAnuM agni- hotranuM sthAna agnisakhA . (saM.) pavana; vAyu (2) dhumADo agnisaMskAra paM. (saM.) muDadAne bALavAnI kriyA; aMtyeSTi; agnidAha agnisnAna na. (saM.) agnimAM baLI maravuM te agnihotra na. (saM.) pariNIta brAhmaNe vivAhanA sAkSIbhUta agnine niraMtara pradIpta rAkhI patnI sAthe temAM nitya homa karavo te briAhmaNanI eka aTaka agnihotrI vi. (saM.) agnihotra karanAruM (2) 5. anya ne. (saM.) jemAMthI agni varase evuM bANa-astra agra pi. (saM.) AgaLa paDatuM; mukhya; paheluM; mokharAnuM (2) na: aNI (3) Toca aigraNI; AgevAna agragaNya vi. (saM.) gaNatarImAM paheluM, mukhya (2) agresara: agragaNyatA strI, (saM.) netAgIrI; AgevAnI agragAmI vi. AgaLa AgaLa cAlatuM; agresara agraja vi. paheluM janmeluM (2) 6. moTo bhAI (3) brAhmaNa agrajanmA chuM. brahmA (2) brAhmaNa (3) moTobhAI agrajA vi. saM.) pahelI janmelI (2) strI. moTIbahena avAra agraNI paM. (saM.) AgevAna; movaDI; netA agratA strI, (saM.) AgaLa ke paheluM hovuM te pahelA paNa agratAkrama puM. (saM.) AgaLa Avato krama; AvazyakatA anusAra AgaLa krama Apavo te agrathita vi. (saM.) na gUMtheluM (2) na raceluM agradhAnya na. (saM.) (comAsAmAM thato) varSano pahelo pAka agrapUjA strI, (saM.) zreSTha vyaktine apAtuM prathama pUjAnuM mAna bhAga agrabhujA vi. (saM.) prakoi; koNInI nIceno kAMDA sudhIno agrayAthI vi. (saM.pu.) AgaLa ke mokhare janAruM, AgevAna agralekha 5. (saM.) vartamAnapatrano mukhya lekha; taMtrIlekha agravartI vi. (saM.) AgaLanA bhAgamAM rahenAruM; mokharAnuM agrasara vi. (saM.) agresara; agragAmI zikharastha agrastha vi. (saM.) sauthI AgaLanuM; mokharAnuM (2) TocanuM; agrasthAna na. (saM.) AgaLa paDatuM (mukhya) sthAna agrahAyaNa(-) paM. (saM.) mAgazara mahino; AgrahAyaNa agrahAyaNI na. (saM.) pAMcamuM nakSatra; mRgazIrSa ajhahAra 5. (saM.) rAjaya taraphathI devasthAnane arpaNa karAyelI jamIna agrAhya vi. (saM.) grahaNa na karavA jevuM agrimavi. (saM.) mukhya (2) AgaLanuM (3) 5. moTobhAI agresara vi. (saM.) agrasara AgevAna (2) paM. netA; nAyaka agresaratA strI, (saM.) AgevAnI; netRtva agha na. (saM.) pApa aghaTatuM vi, aNaghaTatuM; ayogya aghaTita vi. (saM.) ghaTita (yogya) nahi evuM aghaTatuM aghaDa puM. pANIno UMDo zUno (2) hAthIkhAnuM aghaDa vi. aNaghaDa, azikSita (2) beDoLa; kadarUpuM aghamarSaNa vi. (saM.) atha(pApa)nAzaka aghamarSaNa na. eka nasakorethI pANI laI bIjA nasakorA vATe kADhI nAMkhavuM te siImaMtano prasaMga Avavo te aghaya(ra)NI strI, pahelavahelAM garbha rahevo te (2) agharaNiyAta vi. strI, agharaNIvALI strI, sImaMtinI adharaNI juo 'aghayaNI' agharuM vi. muzkela; kaThaNa nihi tevuM; mAlikInuM aghareNiyAta vi. dhareliyAta (ghareNe lIdheluM ke ApeluM) aghavuM a.ki. (saM. ha6) maLatyAga karavo anaMta adhATa vi. (saM. A + ghATa, ghATa eTale hada) apAra; aghATa vi. binazaratI (2) (dastAvejamAM) kula hakko sAthenuM aghATavecANa na, pratibaMdha vinAnuM vecANa nimakaharAma aghATiyuM vi. aghATa (kula hakka sAthe) apAyeluM (2) adhA-gheDI strI, kAkajaM; eka vanaspati aghA(-9)Do 5. juo 'adheDo' adhAra strI, paMkhInI caraka; hagAra For Private and Personal Use Only
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aDI/ achAMdasa agheDI strI, juo "aghADI'(vanaspatino choDa: avADo harakata adheDo chuM. (saM. AghATa, prA. agvADaa) eka pavitra aciraprabhA strI. (saM.) jhabUkatI vIjaLI aghora vi. atighora; khUba bhayAnaka (2) ghAtakI (3) bhAna- aciMtanIya vi. (saM.) vicAra na karavA jevuM sAna vagaranuM (4) ghaNuM sakhata ke muzkela (5) gAyuM aciMtita vi. (saM.) aNaciMtavyuM; ekAeka adhorI vi. edI; UMghaNazI (2) cItarI caDe evuM gaMduM aciMtuM(huM) vi. na ciMtaveluM; ocituM; aNadhAryuM jivuM (3) 5. cItarI caDe evo gaMdo eka nAgaDo bAvo aciMtya vi. (saM.) ciMtavI na zakAya evuM (2) na ciMtavavA aghoSa vi. (saM.) ghoSa (avAja) vagaranuM, zAnta (2) aciMtye vi. juo "aciMtuM cuiMbaka kheMcI na zake tevuM jenA uccAraNamAM raNakA jevo dhvani na uThatAM acuMbakIya vi. (saM.) cuMbakatvana grahI zake evuM (2) jene kaThorapaNuM hoya che tevo (va) acUka vi. cUke nahi evuM (2) kri.vi. cUkyA vinA acaka strI. AgaLI; desa; aTakaNa (2) naDatara. muzkelI acUkabANa na. rAmabANa; kadI khAlI na jAya tevuM bANa ayaka ki.vi. acAnaka; ociMtuM bhirAI Avato DUmo (ra) vi. cUkyA vinA bANa pheMkanAre acakaDuM na. (2vA) kAMI sAMbharI AvavAthI chAtImAM aceta, vana vi. (saM.) cetana vinAnuM; jaDa (2) bebhAna acakana 5. na. eka jAtano lAMbo Dagalo zeravAnI nahIM) aceSTavi. (saM.) acetana, jaDa; akriya [aNojo ; akto acakamacaka kri.vi. ekadama; ociMtu aco . jamAva; bhIDa (2) kacarAno bharAvo; gaMdakI (3) acakavuM a.kri. khamacAvuM; aTakavuM acoka(-) vi. cokkasa nahi tevuM; anizcita acakATa 5. acakAvuM te acopaco pu. gaMdavADa (2) saDo acakAro paM. AMcako (2) dhakko; haDaselo accha vi. (saM.) nirmaLa; vizuddha; pAradarzaka acakAvuM a kri. acakavuM; aTakAvuM; khamacAvuM accha(-chUcha)ta kri.vi. jAhera (chatuM) thayA vinA; chUpI acako macako paM. bolavA, cAlavA ke gItamAM eka prakArano rIte; khabara na paDe tema laheko, laTako (strIono). acchinna vi. (saM.) akhaMDa; AkhuM acaDa vi. khAtAmAM nahi caDelI (rakama) acchu (chuM) vi. (saM. accha) sAruM acapacuM vi. kAcuMpocuM; adhakacaruM (2) pravAhI paNa nahi acchedya vi. (saM.) chedI na zakAya evuM ne ghaTTa paNa nahi evuM acche( che) 5. adha + zera) artho zera acapala vi. (saM.) (-La) acaMcaLa; capaLa nahi evuM accha-cha che)riyuM na. accha-cha che)riyo chuM. acchaacabUca kri.vi. ekAeka; acAnaka (-9)rI strI. acche (-che)ro paM. ardho zeranAM acara vi. (saM.) khase nahi evuM; sthira mApiyAM ke vajana acarako paM. AMcako; dhakko (2) umaLako nivAI Azcarya ayyata vi. (saM.) avicalita; sthira (2) paM. viSNu acaraja(ta)na. (-tI) strI (saM. Azcarya, prA.arija) achaDatuM vi. juo "acharatuM acarapacara vi. kAcuMkoruM (2) kri.vi. rahIrahIne; vArevAre achata strI, taMgI; tANa acala vi. (saM.) (-La) deDha; sthira (2) avikArI (3) achatuM vi. chatuM nahIM evuM; aNachatuM; gupta pu. parvata, pahADa achatra vi. chatra vinAnuM; khulluM (2) mAthe vaDIla vinAnuM acala(La)pada na. nitya sthiti; mokSa achabaDA pu.ba.va. zarIra para AchI phollIo nIkaLIne acalA strI. (saM.) (-LA) pRthvI (2) vi. strI. acaLa thato eka roga acali(-Li)ta vi. caLe nahi evuM; sthira acharatuM vi. (a - charakavuM = hathiyAranuM aDakIne cAlyA acaLa vi. juo "acala' javuM) uparacoTiyuM (2) kAnA barAbara (3) chalakAtuM acaLapada na, juo "acalapada' achavAvuM a.kri, chAMyaDAne kAraNe vaNacho lAgavo (2), acaLA strI, juo 'acalA" karamAI javuM; karamAvuM acalita vi. juo 'acalita' aThaMga ki.vi. (saM. aSTAMga, prA. aThaMga) adhdhara acaMcaLa vi. caMcaLa nahi evuM, dhIra svabhAvanuM Azcarya achADapachADa strI. dhamapachADa, dhamAdhama (2) dhAMdhala acaMbo paM. (saM. atyadbhata, prA. aeNbu) navAI; achAjatuM vi. ayogya; aNaghaTatuM acAnaka kri.vi. ekAeka; ociMtuM achAbA pu.ba.va. varaghoDA veLA varanuM moM DhAMkatA pAghaDIe acAra na. (phA.) athANuM (3) bhAre agatya, bhIDa laTakAvAtA sonerI kasabanA tAra ayAla strI. harakata; aDacaNa (2) aDakAva; rajodarzana achAvavuM sakri. (navuM vAsaNo vAparavA kADhavuM riti acAlo chuM. rajodarzanano gALo: opaTI (2) aDacaNa: achAMdaza vi. (saM.) chaMdano upayoga thayA vinAnuM chaMda For Private and Personal Use Only
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org achidrALu achidrALu vi. chidra-cheda vinAnuM achIpa vi. chIpe nahi evuM; tRpta na thAya tevuM achUta vi. (hiM.) aDakavA jevuM nahi tevuM; aspRzya achUtodvAra puM. achUta gaNAtI komanI unnati karavAnuM kAma achoDAvA kri.vi. achoDA (rAza) jeTale aMtare-cheTe achoDo puM. pAraNe bAMdhavAnuM doraDuM; rAza (2) gaLAmAM paheravAno sonArUpAno doro (3) khissAghaDiyALanI sAMkaLa achata juo 'acchata' achyuM juo 'acchuM' acchera juo 'acchera' atiirayuM(-yo), accherI(-ro) juo 'accheriyuM(yo), accherI(-ro) aja vi. (saM.) nahi janmeluM; anAdi (2) puM. bakaro (3) paramAtmA; brahmA (4) kAmadeva (5) candra (6) rAmanA dAdAnuM nAma ajagara puM. (saM.) (bakaruM gaLI jAya tevuM) moTA sApa jevuM e varganuM prANI (2) ALasu mANasa ajagaravRtti strI. (saM.) daiva upara AdhAra rAkhavAnI vRtti; bhAre ALasa ajaTila vi. (saM.) jaTila nahi tevu; saheluM ajaDa vi. (saM.) jaDa nahIM evuM; sacetana ajaDa vi. buddhi vagaranuM; mUrkha [ajANye ajanabI(-vI) vi. (a) paradezI (2) aparicita; ajanmA vi. (saM.) jene janma nathI evuM (2) puM. Izvara (3) strI. mAyA (4) lakSmI [cAlato jApa ajapAja(-jA)pa puM. (saM.) prayatna vinA svAbhAvika rIte ajapAla puM. (saM.) (-La) bakarAMgheTAMono govALa ajaba vi. (a.) navAI UpajAve evuM; adbhuta; AzcaryakAraka; navAIpreraka ajamAnAM phUla na.ba.va. ajamAnA arkanAM pAsAdAra phUla ajamAyaza strI. (phA. AjamAIza) ajamAvI jovuM te; prayoga; parIkSA; 'TrAyala' (2) kAmacalAu nimaNUka ajamAyazI vi. kAmacalAu; haMgAmI; prAbezanarI' ajamAvavuM sa.kri. vAparI jovuM; tapAsI jovuM (2) prayoga karI jovo ajamAza strI. juo 'ajamAyaza' [auSadhi ajamo puM. (saM. ajamoda, prA. ajamo4) eka vanaspatiajaya vi. (saM.) jayarahita (2) na jitAya evuM; ajeya (3) puM. hAra; parAjaya ajayA strI. (saM.) mAyA (2) bhAMga (3) haraDe [evuM ajara (vi.) (saM.) gharaDuM na thAya evuM (2) pacI na zake ajara strI. (a. ja) bahAnuM (2) AnAkAnI; DhIla ajarakha strI. kApaDa paranuM kacchI chApakAma vinAnuM 8 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir |ajAyaba ajarAmara vi. (saM.) ajara ane amara; jarA ke maraNa ajaro chuM. (saM.) ajaraka) apaco, ajIrNa ajala strI. (a.) aMta (2) mota; mRtyu (3) kamota ajala vi. (saM.) nirjala, sUkuM ajalamaMjila strI. (a.) chevaTanuM svadhAma (2) kabara ajavAza(sa) puM. ajavALuM; ujAsa; teja ajavAzi(-si)yuM na. jALiyuM; ajavALiyuM ajavALavuM sa.kri. (saM. ujajvAlayati) ghasIne UjaLuM karavuM; mAMjavuM(2) ajavALuMkaravuM(3)AbarU vadhAravI; nAma kADhavuM (4) badanAmI vahoravI; bagADavuM ajavALiyuM na. (saM. ujvalanA preraka rUpa ujajvAlaya uparathI) candranI vadhatI jatI kaLAvALuM pakhavADiyuM; zuklapakSa (2) ajavALA mATe chAparAmAM ke bhIMtamAM mUkeluM jALiyuM ke bAkuM; ajavAziyuM ajavALI vi., strI. cAMdaraNAvALI (rAta) [ujAsa ajavALuM na. (saM. ujajavAlaka, prA. ujuAlau) prakAza, ajaLa vi. pANI vinAnuM; napANiyuM ajaMpa(-po) puM. jaMpa(zAMti)no abhAva; azAMti ajA strI. (saM.) mAyA; kudarata (2) bakarI ajAgalastana puM., na. (saM.) bakarAMne gaLe laTakato AMcaLa (2) nirarthaka vastu ajAgrata vi. (saM. ajAgrat) jAgrata nahi evuM ajA(-yA)caka, ajAcI vi. juo. 'ayAcaka' ajA(-yA)cakravrata na. juo 'ayAcakavrata' ajADI strI. hAthI vagere prANIone phasAvI pakaDavA mATe banAvelI khAI athavA khADo (2) behaka beThelA Dhorane UbhuM rAkhavA paga taLe khodAto khADo (3) verAna ke pahoMcavAmAM vasamI paDe evI jagA ajANa vi. (saM. ajJAna) vAkepha (mAhitagAra) nahi tevuM (2) strI. ajJAna; jJAnano abhAva ajANatAM(-Ne,-Nya) kri.vi. aNasamajathI; na jANatAM ajANyuM vi. jANamAM nahi tevuM; ajJAta ajANe(-Nya) kri.vi. juo 'ajANatAM' ajAta vi. (saM.) nahi janmeluM (2) garbhastha ajAtavAda puM. (saM.) jIva nathI janmato ke nathI marato evo vAda; mAtra brahma ja satya che evo mata [puM. yudhiSThira ajAtazatru vi. (saM.) jene koI sAthe zatrutA nathI evuM (2) ajAti(-tIya) vi. nara ke mAdA na hoya evuM (2) naramAdAnA saMyoga vinA thanAruM; 'eNseksuala' ajAna strI. juo 'ajhAna' ajAnabAhu vi. AjAnabAhu; sAthaLa (arthAt DhIMcaNa) sudhI pahoMce tevA lAMbA hAthavALuM ajAbI strI. (a. 'hijAbU'DhAMkavuM uparathI)burakho; ghUmaTo ajAyaba vi. (a. ajAiba) ajaba jevuM; navAIkAraka For Private and Personal Use Only
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ajAyabara] ajAyabaghara na. saMgrahasthAna; 'myujhiyama' ajAyabI strI. navAI; Azcarya; vismaya; acaMbo ajita vi. (saM.) nahi jitAyeluM (2) na jitAya tevuM ajitanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna cauvIsa tIrthaMkaromAMnA bIjA jaDa tattva ajukta(-gatuM) vi. (saM. ayukta) ayogya; aghaTita ajeya vi. (saM.) jItI na zakAya tevuM arjuna vi. jaina na hoya tevuM; jainetara [lAkaDI ajokhaNI strI . kAMTA-jharaDAM kheMcavAnI loDhAnI AMkaDIvALI arjIMga puM. (saM. ayoga) kamUrata (2) aNabanAva aoga vi. ayogya (2) amaMgaLa ajina na. (saM.) kALiyAranuM cAmaDuM; mRgacarma ajihna vi. (saM.) jIbha vagaranuM ajiMkya vi. ajeya; ajita [(3) puM. mitra; dosta ajIja vi. (a. ajhijha) pyAruM, vahAluM (2) mahAna ajIThavADa kuM., strI. eMThavADo; eThavADa ajIThuM vi. (saM. ucchiSTa - AjuSTa, prA. AjuTTha) eThuM aTakacALo puM. aDapaluM ajIba(-bo)garIba vi. ajaba; anokhuM ajIraNana. ajIrNa; apaco [(3) na. ajIraNa; apaco ajIrNa vi. (saM.) nahi paceluM-jIrNa (2) jUnuM nahIM tevuM ajIva vi. (saM.) jIva vagaranuM; nirjIva (2) (jaina mate) ajoDa vi. jenI joDa na hoya evuM; advitIya ajoNAM na.ba.va. na jovAnuM vrata (2) zatrutA [(,1) ajju na. (saM. Rju, prA. ujjI) hrasvadIrgha 'i'nuM cihna ajjIkA strI. (saM.) vezyA ajJa vi. (saM.) ajANa (2) mUrkha ajJAta vi. (saM.) jJAta nahi tevuM; ajANyuM (2) gupta ajJAtanAma vi. (saM.) jenuM nAma jANavAmAM nathI AvyuM tevuM; gumanAma ajJAtavAsa puM. (saM.) chUpA rahevuM te; guptavAsa ajJAna na. (saM.) jJAnano abhAva (2) avidyA; mAyA (3) vi. jene sAna ke samaja nathI evuM (4) abhaNa (5) aNasamajuM ajJAnamUlaka vi. (saM.) jenA mULamAM ajJAna che tevuM ajJAnI vi. (saM.) jJAnanA abhAvavALuM (2) mAyA (avidyA)mAMbaMdhAyeluM (3)sAna-samajavinAnuM ajJeya vi. (saM.) jANI na zakAya tevuM; akaLa; gUDha ajJeyatA strI. (saM.) gUDhatA; akaLapaNuM ajJeyavAda puM. (saM.) Izvara athavA parama tattvane vize ApaNane kAMI khabara nathI (na paDI zake) tevo mata ajJeyavAdI vi. (saM.) ajJeyavAdamAM mAnanAruM ke te vAdane lagatuM ajanabI(-vI) vi. paradezI (2) ajANyuM; aparicita Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [aTapaTuM ajhAna strI. (a.) bAMgano pokAra; ajAna ajhIjha vi. (phA.) vahAluM; priya (2) puM. svajana; saMbaMdhI aTaka strI. naDatara, aDacaNa (2) avarodha (3) muzkelI (4) zaMkA; manano khacako (5) saMkalpa; pratijJA (6) aTakaNa aTa(-Da)ka strI. gotra, dhaMdho ke vatana vagere batAvatuM upanAma; nAma joDe mUkavAmAM Avato jJAtisUcaka zabda aTakaghaDI strI. samayanA sUkSma bhAga mApavA tAtkAlika baMdha ke cAlu karI zakAya tevuM ghaDiyALa; 'sTaoNpavaoNca' aTakacALuM vi. aDapaluM karanAruM; tophAnI; cAMdavuM (2) na. tophAna; cheDatI; aDapaluM aTakaDI strI. vAdhaNI; heDakI; ghacarakuM aTa(-Da)kaNa vi. ekadama aTakI janAruM aTa(-2)kaNa na. Teko (2) Thesa (3) cAMpa aTakaNiyuM vi. aTakaNa; aDiyala (2) na. desa; cAMpa aTakaNuM vi. cAlatAM cAlatAM aTakI javAnI TevavALuM aTakamaTaka strI. nakharAM; cALA aTakavuM a.kri . gaMti ke pravRtti baMdha paDavI; thobhavuM; rokAvuM aTakavuM a.kri. AthaDavuM; ghUmavuM aTakaLa strI. (prA. aTTakkalA) kalpanA; anuAna; dhAraNA aTakaLapacIzI(-sI) strI. aTakaLa upara maMDAyelo dhaMdho ke kAma aTakaLabAja vi. kalpanAzaktivALuM [aTakAva aTakAmaNa(-NI) strI. ha2kata; aDacaNa (2) rajodarzana; aTakAyata strI. aTakAvavuM te; rukAvaTa (2) aTakamAM-kedamAM pakaDI rAkhavuM te aTakAyatI vi. aTakamAM ke najarakedamAM rAkheluM aTakAyatI strI. harakata, (2) najarakeda (3) avarodha aTakAva puM. aTakAvavuM ke rokavuM te (2) aMtarAya; harakata (3) aDakAva; rajodarzana aTakAvavuM sa.kri. 'aTakavuM'nuM preraka [ramata aTakImaTakI strI. chokarIonI eka ramata; saMtAkUkaDInI aTakuMlaTakuM na. saheja AMTo; (joDAjoDa) phero (2) DokiyuM; chUpI najara aTako puM. tAMbAno halako sikko; kAvaDiyuM aTako puM. uddhatAI; uzRMkhalatA aTakomaTako puM. acakAmacako; (strIono) laheko; laTako aTaNa(-na) na. bhramaNa; pravAsa (2) rakhaDapATa aTaNI strI. dhanuSyane dorI caDhAvavA karAto kApavALo cheDAno bhAga (2) vAMsanI cIpono paDado; TaTTI aTana strI. (saM.) juoM 'aTaNa' ani(-nI) strI. (saM.) juo 'aTaNI' aTapaTiyuM vi. aTapaTuM [(2) agharuM; kaThaNa aTapaTuM vi. gUMcavaNa bhareluM; ADuMavaLuM; AMTIghUMTIvALuM For Private and Personal Use Only
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aTala(-La)) 1 7 | akA-kA, kucA, cA)voza-sa) aTala vi. (saM.) (-La) TaLe nahi tevuM; sanAtana, nitya aThama DuM. juo "akrama aTavANa strI, doraDA vageremAM vastunuM bharAvuM te aThAI strI, juo "aThThAI aTavAmaNa strI. aTavAvuM te; gUMcavaNa (2) rakhaDAmaNa; aThANa vi. (2) 5. juo "aDhANa' athaDAmaNa (3) mUMjhavaNa aTThAbaMdha vi. juo 'aQAbaMdha aTavAvuM a.ki. rakhaDavuM (2) aTavAyuMH gUMcavAvuM; pagamAM aThavana vi. (2) pu. juo "aThThAvana bharAvuM (3) mUMjhAvuM; kAyara thavuM aThA(-yA)vIsa vi. (2) 5. juo "aDhAvIsa" aTavi(-vI) strI. (saM.) jaMgala araya; vana aThAziyAM na.ba.va. juo 'aDDAziyA aTavuM a.kri. (saM. aTati) rakhaDavuM aThAM na.ba.va. juo "a" aTaLa vi. juo 'adala' aThuM na, juo 'aa' aTaMka(-kI, kuM) vi. TekIluM ki.vi. tadana; sAva aTho pu. juo "aDho" aTaMga vi. (saM. a. - TaMga = TAMgo) pAMgaLuM, laMgaDuM (2) aTha(-hUkyo)tera vi. (2) 5. juo 'aThThotera aTA strI, (saM.) (saMnyAsI peThe) rakhaDavuM, bhamavuM te (2) aThyAvIsa vi. (2) 5. juo 'aThyAvIsa' kri.vi. ADuMavaLuM aTakyAzI-sI) vi. (2) 5. juo "ayAzI aTA strI. agAzI (2) meDI aThyotera vi. (2) 5. juo "ayotera aTATa vi. khaDakhaDATa hAsyavALuM aThavADika vi. dara aThavADiye thatuM (2) na. dara aThavADiye aTATa puM. bhAra; boja (2) rakhaDapATa (3) vi. nakAmuM; nIkaLatuM patra; sAptAhika nisteja (4) ki.vi. akasmAta (5) geravAjabI rIte aThavADiyuM na. ATha divasano gALo (soma ke ravine pharI aTANe kri.vi. A TANe; A vakhate; hamaNAM vAra gaNIne ATha vArano gALo); saptAha aTapaTA pu.ba.va. raMgaberaMgI lAMbApahoLA lITA; caTApaTA aThavADuM na. eka hAthanA mApano gaja (2) doraDAne vaLa (2) (lAkaDIke hathiyAra vIMjhatAM thatA) ADAavaLA paTA devAno lAkaDAno kakaDo ke pharakaDI aTAmaNa na. roTalI vaNavA joIto koro loTa (2) zAka, aThavAvuM a.kri. aTavAI paDavuM; sapaDAvuM [pahoceluM kaThoLa, kaDhI vageremAM tene ghaTTa karavA vaparAto loTa aThaMga vi. (saM. aSTAMga, prA. aThaMga) pAkuM; ustAda; aTAriyuM na. tArka; hATiyuM riveza ahiM(-ThI)gaNa na. Teko; TekaNa (2) takiyo aTArI(li,-lI) strI (saM. aTTAlikA) jharUkho; chajuM, ahiM(-ThI)gavuM sakri. Teko devo; aDhelavuM aTAro(-lo) 5. ucALo; (jUno bhAMgyAtUTyo) gharavAparo ahiM(-ThI)nuM vi. jakkI; haThIluM (2) jADuM aTAlI strI, juo "aTArI' aThIka vi. asvastha, becena (2) geravAjabI aTAlo chuM. juo "aTAro aThIMgaNa na. juo "aThiMgaNa' aTAvuM a.kri. (saM. ati) aTavAvuM; pilAvuM; chUMdAvuM aThIMgavuM sa.u. juo "ahiMgavuM (2) kadara na thAya evI rIte vaTAvuM ke vaparAvuM aThIMgu vi. juo "ahiMguM aTALI strI, juo "aTArI' aThe kri.vi. (saM. atra) ahIM aTI vi. (saM. ati) (saMnyAsInI jema) pharato rahenAra aTTa(-)ma pu. (saM. aSTama, prA. aThama) ekasAthe ATha aTI strI. moharamamAM hAthane vIMTAtI raMgIna dorI TaMka nahi khAvAnuM (jaina) vrata aTUluM vi. ekalavAyuM; sAtha vinAnuM aTTA(-TTA)IstrI. (saM. aSTAhikA, prA.ahi) ATha aTekaNa na. juo "aTa(-2)kaNa divasa cAlatI dhArmika pravRtti; (jaina) (2) ATha upavAsa araNa na. aTeravAnuM sAdhana; phALako achA(-TTA)Na vi. (saM. aSTAnavati, aThaNa laI) nevuM aTeravuM ki. (saM. aTTa + kara) (phALakAthI ke hAthathI vattA ATha (2) 5. aThThANuno AMkaDo ke saMkhyA; '98' gUMcaLI karIne) sUtara utAravuM (2) AMgaLI cIMdhIne aA(-TTA)baMdha vi. sogaTanI ramatamAM aThThA uparanI batAvavuM (3) hAthathI gUMcaLI banAvavI sogaTI na marAya tevI zaratavALuM aTopa strI, aTopavuM te; ukela aTTA(-TTA)vana vi. (saM. aSTApaMcAlatuM. prA.aThavanA) aTopavuM sakri. ATopavuM; saMkelavuM; pUruM karavuM; baMdha karavuM pacAsa vattA ATha (2) . aThThAvanano AMkaDo ke aTTa vi. (saM.) moTA avAjavALuM (2) paM. aTArI saMkhyA; "58' aTTala vi. pravINa; aThaMga; pAkuM (2) aTaLa (3) adala' aTTA(-TTA, cA, yA)vIza(-sa) vi. saM. aSTAviMzati, ' vAjabI; pUra; kharuM (tola) prA, aThThAvIsaI, aThThAvIsa) vIsa vattA ATha (2) aTTahAsa puM. (-sya) na. (saM.) khaDakhaDATa hasavuM te che. aThThAvIsano AMkaDo ke saMkhyA: '28' For Private and Personal Use Only
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aThThA-dvA)vIsA) 1 1 [ aDavuM achA(-)vIsA muM. aThyAvIsano ekathI dasa sudhIno ghANa (2) khUba mAra paDyAthI hADakAMpAMsaLAM narama ghaDiyo-pADo [ghareNuM; toDA: kallAM thaI javAM te (3) cheka ja thAkI javuM te mIThAI aTTA(-)zi(-si)mAM na.ba.va. strIonA paganuM eka aDadiyA pu.ba.va. aDada (2) aDadanA loTanuM vasANuMachAM(-Dha) na.ba.va. (saM. aSTaka) AThanA ghaDiyA aDadiyuM vi. aDadanuM baneluM ke tenA raMganuM (2) na. eDadanuM aTTa(OM) na. AThano ghaDiyo-pADo eka vasANuM eka kaThaNa paththara ao(ho) . (saM. aSTaka, prA. aThaa) AThanI aDadiyopaththa(nRtya) 5. aDadanA jevA DAghA ke chAMTavALo saMkhyAno pAso ke gaMjIphAnuM patuM (2) bAjInA dareka aDa(-2)dha vi. (saM. adha) aDadhuM cheDe hoya che te traNa khAnAM aDa(-2)dhAM na.ba.va. aradhAMnA ghaDiyA-pADA ako(-ko, lyo, yo)tera vi. (saM. aSTasakhati) iThyotera aDa(-2)diyuM na. aDadhuM mApa (2) ardho ke nAno cUDo (2) 5. ikAtarano AMkaDo ke saMkhyA; '78' (3) vacalA vALano naLo; pavAlI (4) thoDA DabAnI ayA(-kyA)vIsa vi. aThThAvIza (2) paM. aThThAvIsano ane lAMbe na jatI lokalagADI (5) pAvatI: bila AMkaDo ke saMkhyA 28 vagaranuM adhuM pAsiyuM je pAse rahe che; "kAunTaraayA(-yA)zI(-sI) vi. (saM. azIti, aThAsI, phoila' sikko aThasIi) IkvAsI eMzI vattA ATha (2) puM. aDa(-2)dhI strI, pAI nAme oLakhAto tAMbAno jUno aThyAsIno AMkaDo ke saMkhyA; '88' aDa(-2)dhuM vi. aDadha bhAganuM; ardha akyo(-yo)tera vi. saM.aSTAsaptati, prA. aThahattari) aDa(-2)dhuMpaDa(-2)dhuM vi. lagabhaga aDadhuM; thoDuMghaNuM aThThotera; iThyotera (2) puM. aThyoterano AMka ke aDa(-2)dho pu. arthe rUpiyo; jUno ATha AnAno sikko, saMkhyA; '78' ATha AnI; navA pacAsa paisAno sikko (2) aDa strI. aDacaNa (2) haTha (3) ADAI harakhaghelo aDa strI. aDakIne hovAnI sthiti aDa(-2)dhoaDa(-2)dha vi. barAbara aDadhuM aDaka strI, juo 'aTaka aDa(-2)dhojI puM. jUno artho paiso, adhelo aDakaNa strI.na. juo 'aTakaNa" aDa(DI)nuM vi. najIkanuM (jema ke, aDanuM saguM) (2) aDakavuM sakri. avuM; sparza karavo (2) a.ki. vacce AvuM muzkela; aDacaNavALuM (jema ke, aDanuM TANuM) AvavuM (jema ke, kaMI aDakavAthI bAraNuM na vasAvuM) aDapa strI. dhIraja (2) khaMta (3) Agraha DitI aDakAvavuM sakri. "aDakavuMnuM preraka aDapaluM vi. tophAnI, cAMdavuM (2) na. aTakacALuM; tophAna; aDakAva chuM. aTakAva; radarzana viAsavuM aDapavuM adri, aDyA-maMDyA rahevuM; vaLagyA rahevuM aDakAvavuM sakri. (da. a = ADuM; bAdhaka) baMdha karavuM; aDepha-ke,-pho) strI. jhapaTa; sapATo; athaDAmaNa; Aphata aDakAvuM a.ki (strInuM) abhaDAvuM (2) baMdha thavuM; vasAvuM aDaphAu vi. alaphAuM; nakAmuM, phAlatu aDakodaDako . bALakonI eka ramata aDaphe (-ko)Ta strI. juo "aDaphaTa' aDakhepaDakhe nA. AsapAsa; AjubAju aDaba(-)DiyuM na, lathaDiyuM; cakarI aDaga vi. Dage nahi evuM: makkama aDabaMga vi. kahIe kaMI to kare kaMI evuM (2) bhaya, phikara aDaghoda-5, -ma)Dagho pu. besatuM varSe vahelI savAre ke vicAra rAkhyA vinA kAma karanAruM; nAdAna (3) kacarAthI bhareluM hAMlle cakale jaI phoDe che te (2) mUrkha, avicArI (4) vAvyA vinA UgeluM (5) vAMkanI javAbadArI; ThapakAno bhAra aDakAva vyabhicArathI janmeluM (saMtAna) aDacaNa strI. khala; harakata; vAMdho (2) muzkelI (3) aDabAu vi. vAvyA vinA uganAruM aDachatuM vi. aDadhuM paDadhuM jANavAmAM AveluM aDabota, aDabUTa-bo)tha vi. aDabaMga (2) strI. dhola; ! aDaNa na. DhoranA je avayavamAM dUdha bharAya che te; bAvaluM thApaTa (ADA hAthanI) aDatAlI(-LI)(-sa) vi. (saM. aSTacatvAzita, prA. aDavaDavuM a.ki. lathaDavuM (2) Amatema raDavuM aThatAlIsa) cALIsa vattA ATha (2) paM. aDavaDiyuM na. juo "aDabaDiyuM pigarakhAM vagaranuM aDatALIsano AMka ke saMkhyA; '8' aDavANuM vi. (saM. anupAna, prA. aNovAhaNaa) aDavuM; aDatALo paM. vikrama saMvata 1948mAM paDelo moTo dukALa aDavALavuM sa.ji. mizraNa karavuM (2) bagADavuM aDada pu.ba.va. (da. uDida, prA. uDida) maganA dANA jevA aDavuM vi. (saM. anupAna, prA. aNovAhaNa) kALA dANAnuM eka kadALa zobhArahita; zaNagAra vinAnuM (2) aDavANuM; aDadAvo(-Lo) pR. dAyAthI narama thaI javuM te; bheco; ughADapaguM (3) suruci bAranuMbehUduM, kaDhaMguM For Private and Personal Use Only
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org aDavuM] 1 2 aDavuM sa.kri. aDakavuM; sparzavuM (2) naDavuM; vacce AvavuM; rokAvuM (3) ghasAvuM paDavuM; khAdha-nukasAna lAgavuM (4) a.kri. lagolaga thavuM (5) (ghoDAe) aTakavuM aDavo chuM. avahevAru-bhoTa mANasa; aDabaMga mANasa (2) bhavAImAM AvatA vANiyAnuM pAtra aDasaTTo puM. aMdAja; zumAra; anumAna aDasaTha vi. (saM. aSTaSTi, aDasaTna) sATha vattA ATha (2) puM. aDasaThano AMkaDo ke saMkhyA; '68 aDasara strI. mobha (ADasara); pATaDo aDaMgo chuM. dhAmo (2) kustIno eka dAva aDaMbI strI. magarUrI; tora (2) ADaMbara (3) haTha aDA strI. sparza aDAaDI strI. aDavA na aDavAnA vivekano abhAva (2) kaTokaTI (3) najIka hovuM te (4) saMyo. joDAjoDa; barobara aDakIneaDIne aDAu vi. vagara vALye Ugela; aDabAu aDAkaDI strI. akaDAakaDI; caDasAcaDasI; kaTokaTI aDADavuM sa.kri. 'aDavuM'nuM preraka; aDakAvavuM (2) bheguM umeravuM; ghusADavuM aDANiyuM vi. gIro mUkeluM; ghareNiyuM; aDANuM aDANuM vi. gIro mUkeluM aDANo chuM. saMgItano eka rAga [khoDakhAMpaNa vagaranuM aDAbIDa vi. bhaya upajAve tevuM moTuM, jabaruM, ghora (2) aDAmI strI. bhIMta sAthe jaDelI phaDetALa; pATiyAMnI bhIMta aDAyuM na. paDyuM paDyuM sukAI gayela gAyabheMsanA chANanuM pocakuM; aDiyuM aDAlI strI. lAkaDAnI thALI - katharoTa aDAvavuM sakri. 'aDavuM'nuM preraka; gapa mAravI (2) jUThuM kahevuM; oThavavuM (3) khUba khAvuM (4) ghusADavuM (5) dhamakAvavuM; vaDhavuM aDAse saMyo. najIka; paDakhe; pAse aDALapaDALa na. mobhanI baMne bAjuno DhALa aDALI strI. (saM. aTTAlikA) eka ja bhIMtavALI chUTI osarI; paDALI (2) (sau.) rakAbI ke nAnI thALI yA tAsaka jevuM pAtra aDALIpaDALI strI. AgaLa-pAchaLanI aDALI aDiyala vi. aDI besavAnA ke aDI javAnA svabhAvanuMhaThIluM (2) ghusaNiyuM aDiyuM na. sonInuM bhAta pADavAnuM eka ojAra aDiyuM juo 'aDAyuM' aDiMgo aDaMgo; dhAmo, aDDo aDiM(-DI,-hiM,-dI)Ta juo 'aDIMTa' aDI strI. sonInuM bhAta pADavAnuM eka ojAra aDI sri. jidda; haTha Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aNa samaya aDIopaTI strI. aDacaNa; bhIDa; Apatti (2) kaTokaTIno [aDI-opaTI khamI zake evuM aDIkhama vi. zUravIra; khame tevuM; khamatIdhara; khaDatala (2) aDIjaDIne kri.vi. maMDyA-macyA rahIne; khaMtathI aDInuM vi. juo 'aDanuM' aDIveLA strI. kaTokaTI-bhIDano samaya aDIM(-di,-dI)Ta vi. dIMTA vagaranuM aDu(-De)DATa kri.vi. taDAmAra karIne; haDeDATa aDUkadaDUka kri.vi. ghaDImAM ahIM ne ghaDImAM tahIM; baMne pakSomAM AvajA karatuM aDUkadaDUkiyuM vi. baMne pakSamAM hoya tevuM (2) asthira aDeDATa kri.vi. juo 'aDuDATa' aDo chuM. gADAnuM AgaluM TekaNa; haDo; UMTaDo aDo puM. aDDo; dhAmo aDoaDa kri.vi. barobara aDIne; lagolaga aDola vi. na DolatuM (2) acaLa; sthira [no kaTako aDolI strI. rAzane cheDe bheravavAmAM Avato nAno lADakAaDoluM vi. zaNagAra vinAnuM; aDavuM aDoluM na. aDolI; mAMkaDI aDozapaDoza puM. ADozapADoza aDozIpaDozI na. ADozIpADozI; ADozapADozamAM rahenArAM te [vi. nakAmuM aDoLa-kATaluM na. kazA DoLa(dhATa) vinAno patharo (2) aDDo puM. (hiM. aDDA) akhADo; beThaka (2) ekaThA maLavAnI ke paDyA rahevAnI akhADA jevI jagyA (3) vyApaka asara ke prabhAva aDyuM vi. karyA vinAnuM; paDI raheluM (2) agatyanuM aDhaka vi. DhAMkyA vinAnuM; khulluM aDhaLaka vi. puSkaLa; atizaya aDhAra vi. (saM. aSTAdaza, aDhAraha) dasa vattA ATha (2) puM. aDhArano AMkaDo ke saMkhyA; '18' aDhAreAlama strI. badhI varNo ke jAtio aDhArAM na.ba.va. aDhArano pADo ke ghaDiyo aDhAvavuM sa.kri. Dhorane caravA mokalavAM aDhiyAM na.ba.va. aDhInI saMkhyAnA AMkanA ghaDiyA-pADA aDhiyuM na. (saM. ardhatRtIya) aDhInI saMkhyA (2) aDhIno ghaDiyo [(2) puM. aDhIno AMkaDo ke saMkhyA; '2' aDhI vi. (saM. arthatRtIya, prA. aDhAiya) be vattA ardhuM aDhIko puM. Dhabu; jUno bevaDiyo paiso aDhIpaNuM vi. bahu rakhaDatuM-rajhaLatuM aDhI zerI strI. aDhI zera vajananuM kATaluM-tola aDhIha()ththuM vi. aDhI hAthanuM; gaTTu (2) gaThiyuM; pAkuM aDhelavuM sa.kri. Teko devo [(jema ke, aNarAga) aNa pUrva. (saM. an) nakAra ane niSedhavAcaka pUrvaga For Private and Personal Use Only
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aNa 1 3 [aNu aNa pra. (saM. AnI) puMlliMganuM strIliMga banAvato taddhita aNapUchyuM vi. na pUcheluM; apUja ni banavuM te pratyaya (udA. "mocI" uparathI "mocaNa') aNabanAva chuM. banAva (meLa) nahi te; kajiyo; paraspara aNa pra. (saM. anu) kriyApada uparathI saMjJA banAvato kRta aNamaNuM(-nuM) vi. saM. unmanamana vinAnuM; udAsa pratyaya (udA. haraNa; maraNa) (2) nAkhuza aNaAvaDa(svatI strI. na AvaDavuM te; AvaDatano abhAva aNamAnItuM vi. mAnItuM nahi evuM; aLakhAmaNuM; davaluM aNakI strI. ramatamAM karavAmAM AvatA vAMdhA-vacakA; aNamUla vi. amUlya; bahumUlya aNaca, aNacI, aMcaI aNamUlavyuM vi. jenI mulavaNI-kiMmata thaI nathI tevuM aNakUTa(-koTa) muM, deva AgaLa dharAto vividha khAdya aNavaTa pu. strInuM paganA aMgUThAnuM ghareNuM - vAnIono samUha; annakUTa aNavaNa vi. zaNagAra vagaranuM; aDavuM (2) behUduM, kaDhaMguM aNakha strI. ISa; adekhAI (3) suruci bahAranuM (4) ughADapaguM aNakhata(-la) strI. aNagamo (2) IrSA (3) kaMTALo aNavara puM. (saM. anu-vara, prA. aNuvara) pahelI vAra aNakhapatuM vi. vAparavAmAM kAma na lAge tevuM sAsare jatAM vara athavA kanyAnI tahenAtamAM mokalAto aNakhIlya vi. na khIleluM; avikasita sobatI ke sago (2) varanI sAtheno koI ekAeka avagaNa(-2yuM) vi. gaNI na zakAya evuM; agaNita paraNe te aNagamatuM vi. nApasaMda; apriya aNavANuM vi. aDavANuM; aDavuM (2) ughADapaguM agaNamo chuM. nApasaMdagI (2) kaMTALo aNavikasita vi. vikAsa na pAmyuM hoya tevuM; na khIleluM aNagaLa(-LyuM) vi. gALyA vagaranuM aNavarlDa vi. vIMdhyA vagaranuM (2) nahi nAthuluM (3) khasI aNagAra vi. (saM. anagAra) gharabAra vagaranuM (2) rakhaDatuM karyA vagaranuM aNaghaTatuM vi. aghaTita; aghaTatuM aNasamaja, 0Na strI. samajano abhAva aNaghaDa vi. ghaDAyA-keLavAyA vagaranuM aNasamajuM(-jaNuM) vi. samaja vagaranuM sUikSma asara aNacavyuM vi. cAvyA vinAnuM (2) cAkhyA vinAnuM aNasAra . (saM. anusAra) maLatApaNAno aMza (2) aNacAlya(-late) kri.vi. nAchUTake; nirupAye aNasAra(-ro) . (saM. anusAra, prA. aNusAra) IzAro; aNaciyuM vi. aNacI karatuM (2) kaca karanAruM saMketa (2) gaNasAro aNaciMtavyuM, aNacituM-tya) vi. nahi citaveluM; nahi aNahatuM vi. astitva vagaranuM (2) ajugatuM karavA dhAreluM evuM (2) ociMtuM; aNadhAryuM aNahoNuM vi. nahi honAruM; na thanAruM aNacI strI. aNakI, aMcaI nAkhuzI aNAvavuM sakri. "ANavuM'nuM preraka lavAvavuM aNacha strI. (saM. anicchA, prA. aNicchA) nAmarajI; aNi(CNI) strI. (saM. anIka;prA. aNiya)vastunojhINo aNacha strI. (saM. anIlA, prA. aNakha) kho; Teva bhoMkAya evo cheDo (2) Toca; zikhara (3) avadhi; aMta aNachaDa vi. chaDIne photarI na kADhI hoya tevuM (4) kaTokaTInIveLA-samaya aNiyALuM aNachatuM vi. chatuM ughADuM) nahi evuM; chUpuM (2) gupta aNita-NI)dAra vi. aNI(bhoMkAya evI dhAra)vALuM; aNachAjatuM vi. ayogya; aNaghaTatuM (2) zaramajanaka aNimA strI. (saM.) yoganI eka siddhi; game teTaluM sUkSma aNachiyuM na. chaNako; tiraskAra svarUpa dhAraNa karavAnI zakti aNachIpI vi., strI. chIpyA vagaranI aNiyALuM vi. juo "aNIdAra' nIcenI ADI aNacho, vaNacho chuM. (saM. anya- chAyA) pAkane DhAMkI daI aNiyuM na. holDaranI TAMka, aNI (2) gADAnI pIMjaNI te nukasAna kare evo chAMyo [jANa-samajano abhAva aNiyela vi. juo "aNiyALuM' aNajANa vi. jene jANa nathI tevuM (2) strI. ajJAna; aNi(-NI)zuddha vi. sAva akhaMDita (2) saMpUrNa doSarahita aNaTevAyeluM vi. mahAvarA vinAnuM, navuMsavuM aNI strI, juo "aNi'' aNatola vi. tolyA vagaranuM (2) atulya aNI pra. (saM. an) kriyApada parathI nAma banAvato kRta aNadITha(huM) vi. dITheluM nahi tevuM pratyaya. jema ke, "kApavuM' parathI kApaNI aNadhAryuM vi. aNaciMtavyuM; ocituM aNIdAra vi. juo "aNidAra" aNanama vi. name nahi evuMninAmI; ThAThaDI (4) na. brahma aNIzuddha vi. juo 'aNizuddha' aNanAmI vi. nAma vagaranuM (2) aprasiddha (3) strI. aNu vi. (saM.) jarA jeTaluM; ati sUkSma (2) paM. (samayano aNapaDha vi. abhaNa ke kadano ke koI padArthano) nAnAmAM nAno bhAga, . aNapatIja strI, avizvAsa paramANu (3) padArthano tenA guNadharma jALavI rAkhIne For Private and Personal Use Only
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aNujI thaI zake tevo nAnAmAM nAno bhAga, ekama; "molekyula' (4) eka jAtanuM dhAnya; kAMga aNuurjA strI. paramANuzakti aNuka vi. (saM.) atizaya nAnuM (2) pu. paramANu aNutama vi. (saM.) atyataM bArIka aNutA strI. (saM.) atyaMta sUkSmatA aNu-paramANu (na.ba.va.) padArthano sUkSmAtisUkSma bhAga aNubaoNmba puM. paramANune toDavAnI vaijJAnika yukti vAparIne taiyAra thato bhAre vinAzaka bomba aNumAtra vi., kri.vi. bilakula thoDuM aNuyuga puM. (saM.) aNunI zodhathI oLakhAto kALa ke jamAno-yuga [banelo che e prakArano siddhAMta aNuvAda puM. (saM.) paramANuvAda; padArtha mAtra aNuono aNuvijJAna na. aNu vizenuM vijJAna aNuvrata na. (saM.) (gRhasthonuM) nAnuM-sugama vrata (mahAvratathI UlaTuM) zikti ke baLa; aNuurjA aNuzakti (strI.) aNu-paramANune bhedavAthI janamatI aNuM pra. (saM. ana) kriyApada parathI saMjJA banAvato kRta pratyaya, jema ke, "gaLavuM' uparathI "gaLaNuM aP(-No)jo . (saM. anughoga, prA. aNuo) kArIgarono rajAno divasa; pAkhI atae saMyo. (saM.) tethI ja; eTalA mATe ataTa vi. (saM.) kinArA vagaranuM (2) sImA vagaranuM ataDuM vi. bhaLI jAya nahi evuM (2) tochaDuM; varavuM atanu vi. (saM.) azarIra; nirAkAra (2) puM. anaMga; - kAmadeva (3) avyakta Izvara ziAMtivALuM atapta vi. (saM.) nahi tapeluM, garama na hoya tevuM (2) atamI vi.tamA (paravA)vagaranuM; bedarakAra (2) zekhIkhora ataraDI strI, nAnI kAnasa ataraDo chuM. moTI kAnasa atarala vi. (saM.) tarala nahi evuM; acaMcaLa ataraMga vi. (saM.) taraMga ke mojAM vagaranuM; zAMta atarApa(-pu) vi. trAhita; ajANyuM; parAyuM atarka vi. (saM.) nyAyaviruddhanuM (2) 5. khoTo tarka atartha vi. (saM.) tarka-kalpanAmAM na Ave evuM atala(-La) vi. taLiyA vagaranuM; UMDuM (2) na, sAta pAtALamAMnuM eka alaga,(0nuM) vi. cheka najIkanuM (saguM) atalasa strI. (a.) eka prakAranuM rezamI kApaDa atalasI vi. atalasanuM banAveluM; atalasanuM atavakha(5) na. ativiSA; eka vanaspati atasi(sI) strI. (saM.) aLasI (2) zaNanA choDa ataLa vi. juo "atala ataLI vi. (saM. atulita) atula: anupama [atiparicaya ataLIbaLa vi. jenA baLanI koI sAthe tulanA-sarakhAmaNI na thaI zake tevuM teivuM (2) vizALa; moTuM ataLIbANa vi. jenAM bANanI sarakhAmaNI na thaI zake ataMga vi. sanahi tevuM; DhIluM (2) aMkuza vinAnuM ataMtra vi. (saM.) tAra vagaranuM (vAgha) (2) nirakuMza (3) taMtra vagaranuM; avyavasthita, ataMtratA strI. avyavasthA; aMdhAdhUMdhI ataMdra(-drita) vi. (saM.) taMdrArahita, (2) sAvadha; jAgrata ataH saMyo. (saM.) tethI karIne (2) ahIMthI (3) AjathI ataHpara saMyo. (saM.) have pachI; AgaLa atAI vi. vagara gurue bhaNelo-bAhoza gavaiyo) atAga vi. tAga vagaranuM; bahu ja UMDuM atAlIka . (tu.) ziSTAcAra zIkhavanAra zikSaka, guru atAtvika vi. (saM.) tattva vinAnuM; nisAra (2) nirbaLa atArkika vi. (saM.) tarkathI viruddha, tArkika nahi evuM ati vi. ki.vi. atizaya; ghaNuM atizaya; hada pAranuM ati upa. -thI AgaLa jatuM evA arthano upasarga atiupADa 5. jamA hoya tethI vadhu upADa karavo te atilpanA strI. (saM.) atizaya ke hada bahAranI na mAnI zakAya tevI kalpanA atikavi paM. (saM.) kharAba kavitA karanAra kavi atikAya vi. mahAkAya; kadAvara atikrama puM. (saM.) oLaMgI javuM te (2) (kALanuM) pasAra thaI javuM te; ullaMghana (3) ghasAro[(2) ullaMghana atikramaNa na. (saM.) atikrama(oLaMgI javuM) karavo te atikramanuM sa.ki. atikrama karavo (2) avinaya batAvavo atikrAMta vi. (saM.) ullaMghana kareluM; hada bahAra gayeluM atigukha vi. (saM.) atyaMta khAnagI; "Topa sIkreTa' aticAra puM. (saM.) ullaMghana karavuM te; vratabhaMga (2) hada bahArano AcAra aticUkavaNI strI. vadhAre rakama cUkavavI te atijJAna na. (saM.) vadhAre paDatuM - niSphaLa jJAna atitRpta vi. (saM.) ati tRpti pAmeluM (drAvaNa) atitRpti strI. (saM.) UkaLabiMdue ogaLelo drAvya padArthanuM drAvaNa karavA chatAM chUTo na paDavAnI ghaTanA (2) khUba dharAvApaNuM (3) ati saMtoSa atithi 5. (saM.) mahemAna (2) abhyAgata; bhikSuka atithigraha na. (saM.) atithine rahevAnI jagA: utAro; "sarkiTa hAusa' atithibhavana na. juo "atithigRha sitkAra atidhiyajJa 5. paMca mahAyajJomAMno eka yajJa, atithiatithisatkAra 5. (saM.) paroNAgata; mahemAnagIrI; Atithya atinapho che. khUba napho [paDato paricaya ke saMbaMdha atiparicaya che. (saM.) hada ke maryAdA bahArano - vadhu For Private and Personal Use Only
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir atiprazno 1 5 [ athakiyuM atiprazna puM. (saM.) adhikAra ke maryAdA bahArano prazna (2) atolavi.atula; tulanA vagaranuM (2) tolavagaranuM; ghaNuM ja tarkanI chevaTanI hade jaIne vicArato aMtima prazna attara kri.vi. (saM. atra) ahIM atiprasaMga kuM. (saM.) ativyApti (2) hada uparAMtanI chUTa attara na. (a. atra) phUla vagere sugaMdhavALA padArthano atibhautika vi. (saM.) bhautikathI para; "meTAphijhikala' arka [phUla atibhautikazAstrana. (saM.) adhyAtmavidyA (2) tattvamImAMsA attaragulAbana.ba.va. (sanmAnavaLA apAtAM) attara ane atimanuSya . (saM.) alaukika puruSa; "suparamena attaraghaDI kri.vi. (saM. atra+ ghaDI) abaghaDI; hamaNAM ja atimAnava chuM. (saM.) alaukika puruSa; "suparamena attaradAnana. (-nI) strI. (a. Itra) attara rAkhavAnuM pAtra atimAnuSavi. alaukika; manuSyathI para-tenA gajA uparanuM attarapagale kri.vi. (saM. atra + pagaluM) attaraghaDI; atiyoga puM. (saM.) hada uparAMtano upayoga abaghaDI; hamaNAM ja abaghaDI; hamaNAM ja atiratha(-thI) 5. (saM.) mahAna yoddho [(4) bhinna attarasAta ki.vi. (saM. atra + a. sAa) attaraghaDI; atirikta vi. (saM.) bahuja (2) zUnya, khAlI (3) zreSTha attariyuM na. attaradAnI [ke vecanAra; saraiyo ati(tI)rekavuM. (saM.) atizayatA (2) caDiyAtApaNuM (3) ariyo, atta(-ttA)rI puM, attaravALo; attara banAvanAra relamachela[jaIne karAto vAda (3) apriya-kaThoravacana atyadhika vi. ghaNuM vadhAre; atyaMta ativAdayuM. (saM.) bahubolavuM te (2) aMtima hadetakane laI atyampha vi. khUba ja khATuM ativAdIpuM. (saM.) ativAda karanAruM atyayapuM. (saM.) atikramanuM ullaMghana (2) nAza; aMta; maraNa ativAsa puM. (saM.) zrAddhane Agale divase karAto upavAsa atyalya vi. (saM.) atyaMta thoDuM; sAva najIvuM; svalpa ativRSTi strI. (saM.) hada bahAranI vRSTi, bhAre varasAda atyaMta vi. (saM.) ghaNuM ja; hada bahAranuM; apAra ativyAmi strI. (saM.) lakSya na hoya evI vastuno atyAgraha . (saM.) ati Agraha; kaTha [jorajulama samAveza thavo te (jA) puiSkaLatA atyAcAra chuM. (saM.) adharmAcaraNa (2) baLAtkAra; atizaya vi. ghaNuM ja; khUba (2) paM. vizeSatA (3) atyAcArI vi. atyAcAra karanAruM; julamI atizayokti strI. (saM.) vadhArIne bolavuM te; atyukti (2) atyAra strI, cAlu ghaDI; A samaya enAmano kAvyAlaMkAra (roga (3) maraDAno roga atyAre kri.vi. A ghaDIe; hamaNAM ja ati-tI)sAra chuM. (saM.) jhADAno roga (2) saMgharaNIno atyAvazyakavi. (saM.) ati jarUrI; ghaNuM jarUrI khorAka atisUma vi. (saM.) atyaMta bArIka atyAhAra chuM. (saM.) ati AhAra; hada uparAMtano AhAraatisUkama kalana na. (saM.) ghaNI nAnI rAzionuM gaNita ayukta vi. khUba vadhArI vadhArIne kaheluM (2) bhArapUrvaka atisukama saMkhyAzAstra na. (saM.) taddana nAnI saMkhyA, kaheluM saMbaMdhI gaNita; " kekyulasa" atyukti strI. (saM.) vadhArIne bolavuM te; atizayokti atIta vi. (saM.) -ne vaTAvI gayeluM (2) gata; vIteluM atyuttama vi. (saM.) ati uttama, zreSTha atIta 5. abhyAgata; paroNo; mahemAna jhiMkhanA atra kri.vi. (saM.) A sthaLe; ahIM atItarAga 5. ghara, vatana ke bhUtakALanA koI samayanI atratatra kri.vi. ahIMtahIM atIndriya vi. (saM.) agocara; IndriyAtIta atratya vi. (saM.) A sthaLanuM; ahInuM atIra vi. (saM.) kAMThA-kinArA vinAnuM atrapa vi. (saM.) lAja vinAnuM, nirlaja, bezarama atIreka pu. juo "atireka' atrapA strI. (saM.) lajAno abhAva; bezaramI atIva vi. (saM.) atyaMta; khUba; atizaya atramatuM na., atrasAkha strI, (dastAvejamAM) ahIM matuM atIsAra 5. juo "atisAra' (kabUlAtadAranI sahI) ane ahIMsAkha (sAlInI sahI) atula(-lita,-lya) vi. (saM.) tulanA vagaranuM; anupama atrija paM. (saM.) atri RSinI AMkhonI camakamAMthI (2) tola vagaranuM; ghaNuM ja (3) tolI na zakAya eTaluM utpanna thayela che te; caMdramAM atUkAnta vi. (hi. atunatranA) kUkarahita, aMtyAnuprAsa atre kripavi. (saM.) atra; ahIM vinAnuM atha saMyo. (saM.) have ahIMthI (2) AraMbha ('athathI atUTa vi. akhaMDa; saLaMga (2) tUTe nahi tevuM [(pa.vi.) evA mAtra prayogamAM) maMgaLavAcaka zabda atRpta vi. (saM.) asaMtuSTa (2) vadhu drAvya padArtha saMghare evuM athaiti kri.vi. atheti; atha (AraMbha)thI iti (chevaTa) atRpti strI. (saM.) asaMtoSa (2) bhUkha sudhI; pahelethI chelle sudhI; pUrepUruM ateja vi. prakAza vinAnuM, jhAMkhuM nihi gharanuM nahi ghATanuM athaka vi. thAkyA vinA kAma karyuM janAra, athAka ahobhaSTatato bhaSTavi. (saM.) ahItahIM-beuThekANethI bhraSTa athaki ki.vi. (saM.) hA, ema ja (2) have zuM? For Private and Personal Use Only
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org athaya] athaca saMyo. (saM.) ane vaLI; temaja [phAMphAM mAravAM athaDavuM akri. athaDAvuM; bhaTakAvuM (2) takarAra karavI (3) athaDAathaDI strI. (sAmasAme ke ahIMthI tahIM) athaDAvuMTicAvuM te (2) rakhaDapaTTI athaDAu vi. rakhkhAu; rajhaLu athaDATa puM. athaDAvuM te (2) taraMgo paraspara athaDAvAthI nabaLA ke joradAra bane che te dhaTA; 'inTarapharansa' athaDAtuM-kuTAtuM vi. dhakkA khAtuM; TicAtuM TicAtuM [laDAI athaDAmaNa(-NI) strI. rakhaDapaTTI; TicAmaNa (2) takarAra; athaDAvavuM a.kri. phAMphAM mAravAM (2) pachADavuM (3) vAyade caDhAvavuM (4) mahenata karAvavI 16 athaDAvuM sa.kri. TicAvuM; aphaLAvuM (2) rakhaDavuM; bhaTakavuM (3) phAMphAM mAravAM (4) takarAra thavI [utAvaLiyuM agharuM(-ryuM) vi. asthira; caMcaLa (2) adhIruM (3) atharva, (rNa, veda) pu. (saM.) (vedomAMno) cotho veda athavA saMyo. (saM.) kiMvA; ke; yA athazrI strI. (saM.) zarUAta; prAraMbha athAka(-ga) vi. thAke nahi evuM; athaka; avizrAMta athAka(-ga) vi. (saM. asthAdhya, prA. atyaMgya) athAha; pAra vagaranuM (2) jenA UMDANano tAga na kaLAya evuM athANuM na. (prA. abh = Atho lAvavo uparathI) mIThA ke masAlAmAM AthI rAkhelAM phaLa, kaMda vagere athAmaNa na. athANAM karI ApavAnuM mahenatANuM athAvuM a.kri. (AthavuMnuM karmaNi) mIThuM ke masAlo barAbara caDavo (2) khaTAzavALuMUbharaNa ke Atho caDavo-Avavo athAha vi. (saM. astAda, asthAgha, prA. atyAha) thAha (taLiyA ke cheDA) vagaranuM; athAga arthati kri.vi. atha(AraMbha)thI iti (chevaTa) sudhI; saMpUrNa; pUrepUruM; athaiti adaka vi. (saM. adhika) adakuM; vadhAre (pUrvapada tarIke) adaka-jIbhuM vi. vadhu paDatuM bolyA karatuM; vAtoDiyuM (2) baTakaboluM adakaDuM vi. (saM. adhika+DuM) doDhaDAhyuM adaka-pAsabuM(-LiyuM) vi. moTapa paiso ke vAta na jI2vI zake evuM ke evA svabhAvanuM adakuM vi. (saM. adhika + uM) adhika; vadhAre adakeruM vi. (saM. adhika + eruM) adakuM; vadhAre adagdha vi. (saM.) nahi baLeluM; dAjheluM adagdhazIla vi. (saM.) saLagI na UThe tevuM viruddhanuMdAna adatta vi. (saM.) nahi ApeluM; rAkhI mUkeluM (2) na. zAstra adattA vi., strI. (saM.) avivAhitA (2) strI. avivAhitA strI [apaharaNa adattAdAna na. (saM.) na dIdhelAno svIkAra; corI (2) adada puM. (a.) saMkhyA; aMka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [adApa(-po) adana.na. (saM.) khAvuM te; bhojana [bagIco adana puM. (saM.) Adamane rAkhavAmAM Avelo te svargano adanA(-nuM) vi. mAmUlI (2) rAMka; ka; garIba adaba strI. (a.) viveka; maryAdA (2) baMne hAtha koNIthI vALI sAmasAmI koNI AgaLa goThavIne karAtI mudrA adabada(-tha) vi. (saM. adbhuta) adbhuta; Azcaryajanaka (2) acokkasa; saMzayavALuM adabadA kri.vi. adbhuta rIte adabapUrvaka kri.vi. adabathI; maryAdApura:sara adabasara kri.vi. adabathI; vinayapUrvaka adamya vi. (saM.) dabAya nahi ke dAbI na zakAya evuM adaya vi. (saM.) dayA vinAnuM; nirdaya [AkharavuM ada(-)rakavuMsa.kri. (dahIM tathA dUdhamAM) meLavaNa nAkhavuM; adarasa puM. Aduno rasa; adrakasa [(pArasIomAM) adarAvavuM sa.kri. 'AdaravuM'nuM preraka; vevizALa karAvavuM adarAvuM akri. AdaravuM'nuM karmaNi (2) (pArasIomAM) vivAha-sagAI thavI; paraNavAne baMdhAvuM adarza vi. (saM.) nahi dekhAtuM; na dekhAya tevuM ada(-6)la vi. (a. adala) barAbara; kharuM adala(-La) vi. dala-pAMdaDI vagaranuM (:) jADAI vinAnuM (3) dALa na paDe evuM adalaphadala vi. zarIre jADuM; goLamaToLa adalabadala strI, heraphera; pherabadalI adalAbadalI strI. adalobadalo puM. pherabadalI adalI puM. dilhI saltanatanI zarUAtamAMno cAMdIno calaNI sikko adavArakuM kri.vi. AjanA divase thayeluM; AjanuM adahana na. (saM.) dahanakriyAno abhAva adahanIya vi. (saM.) na baLI zake tevuM; 'inkambasTibala' (2) bALI na zakAya tevuM adahanazIla vi. baLI na zake tevuM adaLa vi. juo 'adala' adaMDa puM. (saM.) sajAno abhAva adaMDanIya vi. (saM.) zikSA-sajA na karAya evuM adA strI. (phA.) aMgaceSTA; nakharAM (2) abhinayanI chaTA; aMgavinyAsa (3) kri.vi. pUruM-cUkate adA strI. adAvata; duzmanAvaTa; dveSa adA puM.ba.va. ado; Ato (dAdo) adAkAra puM. abhinetA; kalAkAra adAkArI strI, abhinayanI chaTA, AvaData ke kaLA adAciThThI(-TTI) strI. verano kAgaLa; jAsAciThThI (2) devuM patAvyAnI pAvatI adAna na. (saM.) dAna na karavApaNuM adApa puM., na., (-po) puM. duHkha; baLApo For Private and Personal Use Only
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 1 6. adAyAdI [adharakaNa adAvAda vi. (saM.) vArasa thavAnA haka vinAnuM (2) adripati, adrirAja puM. parvatono rAjA - himAlaya vArasa vinAnuM; nirvaza siMbaMdha vinAnuM adrisAra paM. (saM.) lokhaMDa [pArvatI adAyika vi. (saM.) vArasa vinAnuM (2) vArasA sAthe adrisutA strI. (saM.) parvatarAja(himAlaya)nI putrI; adAlata strI. nyAyanI kacerI; nyAyAlaya: "korTa advitIya vi. (saM.) ajoDa ananya adAlatI vi. korTane lagatuM adveSa chuM. (saM.) dveSano abhAva (2) vi. dveSa vinAnuM adAvata strI. (a) vera; zatrutA; breSa; kinno advaita na. (saM.) ekAtmatA, ekatA (2) jIvAtmA ane adAvatiyuM vi. adAvata (vera) rAkhanAruM paramAtmAnI ekatA (3) brahma (4) vi. dvaita nahIM aditi strI. (saM.) devonI mAtAnuM nAma evuM; ekarUpa (5) advitIya adiTa vi. juo "adIMTa [jovAne ayogya advaitabhAva puM. (saM.) bhedabuddhino abhAva adITha(huM) vi. (saM.) dITheluM nahi tevuM; na dekhAtuM (2) advaitavAdayuM. (saM.) jIvAtmA ane paramAtmAeka ja che evo adITa vi. aDIMTa; dITA vinAnuM mata (2)jagatanuM mULatattvaekaja che evo mata(vedAMta) aduSTa vi. (saM.) duSTa nahi tevuM deivIpUjAno divasa) advaitAnaMda puM. (saM.) advaita-brahmano AnaMda; paramAnaMda aduHkhanavamI strI. (saM.) bhAdaravA suda noma (strIonI adha vi. (saM. adha, prA. addha) adhuM; aDadhuM (sAmAnya agaDuM vi. adhUkaDuM, Ubhe page beTheluM rIte zabdanI pUrve samAsamAM vaparAyuM che.) adezya vi. (saM.) dekhAya nahi evuM; gukha (2) alopa adhakacaruM vi. adhupa kareluM (2) kAcuM pAkuM (3) adaSTa vi. (saM.) dITheluM-jaNAyeluM nahi tevuM (2) na. adhavadharuM-ardhadagdha (kAcI samajavALuM) (4) adhUruM bhAgya: zaiva [apUrva adhakhAyuM vi. ardha khavAI gayeluM (2) aDadhuM khavAyeluM adaSTapUrva vi. (saM.) pUrve nahi dekhAyeluM; tadana navIna; (3) bhegavALI (dhAtu) adekhAI zrI. bIjAnuM sAruM dekhyuM na khamAya evI lAgaNI, adhakhIlya vi. aDadhuM khIleluM IrSyA; adekhApaNuM adhakholuM vi. aDadhuM khUleluM-UghaDeluM adekhuM-khiyuM) vi. IrSyALu, adekhAIvALuM[ApavA jevuM adhagaja puM. aDadhA gajanuM mApa adeya vi. (saM.) na apAya evuM; ApI na zakAtuM ke na agAu chuM. aDadho gAu-kosa adI vi. (saM.) zarIra vinAna, azarIrI adhagAriyuM na. mATI ane chANanA mizraNanuM lIMpaNa ado paM. (sara. kacchI ado. prA. ada) Ato; dAdo adhagAriyuM vi. thoDuMghaNuM garama; navasekuM (2) (pu.ba.va.adA) ahobhAva rUpe mAnArthe vaDIla adhaghaDI strI. ardhI ghaDI; thoDI vAra mATe vaparAto zabda adhajhAjheruM vi. aDadhA karatAM ghaNuM vadhAre adoSa vi. (saM.) doSano abhAva; nirdoSa adhaDUkuM vi. ubhaDaka page beTheluM; adhUkaDuM adala vi. juo "adala' adhaNiyAtuM vi. mAlika vinAnuM, nadhaNiyAtuM adbhuta vi. (saM.) navAIbharyuM; alaukika (2) na. adhadha, (05) urdU. Azcarya ane bahupaNuM darzAvato udgAra camatkAra; navAI; Azcarya adhapacuM vi. aDadhuM pocuM; pANIpocuM (2) aDadhuM paceluM adbhutarasa . (saM.) kAvyamAMnA nava rasamAMno eka rasa adhapaDiyALI vi. strI. ardhI mIMcelI; mastIbharI (AMkha) adya kri.vi. (saM.) Aja (2) hamaNAM apAMsaLiyuM vi. moTapa, paiso ke vAta na jIravI zake adhatana vi. (saM.) AjanuM vartamAna; Adhunika (2) tevuM; adakapAMsaLiyuM [dhikkAravA yogya chellAmAM chellI DhabanuM-mAhitIvALuM; "apa-Tu-DeTa' adhama vi. (saM.) nIca; halakaTa (2) dhikkAra yogya; adyaparyata ki.vi. AjasudhI adhamaNa na. maNano ardho bhAga kATaluM adyApi, (0parvata, -vadhi) kri.vi. (saM.) haju paNa adhamaNiyo, adhamaNIkA . ardhA maNa (ra0 zera)nuM jUnuM adraka na. (saM. Adraka) AduM (2) suMTha adhamatA strI. (saM.) adhamapaNuM, nacatA aidhamatama adrakarasa puM. Aduno rasa . tivuM adhamAdhama vi. (saM. adhama + adhama) adhamamAM adhama; - adrava vi. (saM.) pravAhI nahi tevuM (2) ogaLI na zake adhamAMga na. (saM.) adhama (nIcaluM) aMga; paga adra vi. (saM.) na jonAra adhamUuM vi. ardha mareluM, khokharuM thayeluM niAra Izvara adrAvya vi. (saM.) ogALI na zakAya ke ogaLe nahi tevuM adhamoddhAra paM. (saM.) adharmI(pApI)no uddhAra (2) te karaadri puM. (saM.) parvata; pahADa; giri adhara vi. (saM.) nIcenuM (2) paM. (nIcalo) hoTha adrija vi. (saM.) parvatamAM UpajeluM adhara kri.vi. adhdhara; havAmAM laTake ema adrijA strI, himAlayanI putrI; pArvatI adharakaNa na. akharAmaNa; AdhArakaNa meLavaNa For Private and Personal Use Only
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir adharakavuM 18 [adhikSetra adharakavuM sakri. AkharavuM; AdharakavuM; adarakavuM (3) adhogati; avagati adharakaMpa . (saM.) hoThanI dhrujArI adhaHpAtapuM. (saM.) juo 'adhaHpatana' ['nona-meTelika adharaNa na. AdhaNa; AdhAraNa adhAtu strI. dhAtu nahi te (2) vi. dhAtunuM nahi evuM; adharatAla vi. adhdharatAla: laTakatuM; anizcita adhAdhaMdha, adhAdhuM(-dhaMdha(-dhI) strI. bhAre avyavasthA, adharatuM vi. adhavaca baMdha paDeluM (2) adhUruM arAjakatA [pUrepUruM adharapAna na. (saM.) nIcalA hoTha paranuM cuMbanaAisvAda adhAdhU(-dho)ma kri.vi. sAva; tadana; bilakula; nahAtALa; adhararasa paM. adhara (nIcalA hoTha) uparanA cUMbanano adhAdhUdha(-dhI) strI.bhAreavyavasthA arAjakatA, aMdhAdhUMdhI adharavaTa ki.vi. aMtariyALa (2) bArobAra [adharAmRta adhi upa. (saM.) saMjJAnI pahelAM AvatAM "mukhya', "zreSTha', adharasudhA strI. (saM.)adhara(nIcalA hoTha)nuMrasarUpI amRta; "adhika' evo bhAva darzAvato upasarga udA. adhirAja adharAta strI. (saM. ardharAtra, prA. addharA) ardhI rAta adhika vi. (saM.) vadhAre; vadhArAnuM (2) atizayokti (2) bhAre agavaDano vakhata [(2) aNIne vakhate jevo eka alaMkAra [tithi adharAta-madharAta kri.vi. rAtre khUba moDe-game te vakhate adhikatithi strI. jemAM be sUryodaya AvI jatA hoya tevI adharAmRta na. (saM.) adhara(nIcalA hoTha)nuM rasarUpI amRta adhikamAsa puM. vadhArAno (puruSottama nAmano) mahino adharo-rau)STha puM. saM. adharauSTha) nIcalo hoTha adhikaraNa na. (saM.) adhikRta karavuM te (2) sthAna; Azraya adharma chuM. (saM.) dharmanahi te; pApa; anIti (2) anyAya (3) sAtamI vibhaktino artha (4) prakaraNano viSaya (3) artavya (4) zAstraviruddha karma ke vartana athavA vibhAga ke jemAM viSaya, saMzaya, pUrvapakSa, adharmayukta vi. (saM.) anyAyI; geravAjabI uttara-pakSa ane saMgati evAM pAMca aMga hoya che (5) adharmA(OcaraNa, 0cAra) puM. (saM.) dharma viruddha vartana vizvakoza vageremAM apAtI viSayanoMdha; "enTrI adharmavi. (saM.) dharmaviruddhavartanAruM, adharmAcaraNI; durAcArI adhikaraNika vi. (saM.) adhikAra dharAvatuM (2) puM. adharma vi. (saM.) adharmavALu; dharma viruddha nyAyadhIza, nyAyAdhikArI nAkAdAra; mAMDaviyo adhavaca strI. (jU.gu. adhavici) madhya; vaca (2) ki.vi. adhikarmika vi., pR. (saM.) jakAta lenAra adhikArI; madhyamAM; vacce; aMtariyALa adhikAI strI. adhiktA; vazekAI (vizeSatA) adhavacaruM vi. adhavaca AvI raheluM vacamAMnuM (2) nakkI adhikAdhika vi. ghaNuM vadhAre sthAna vagaranuM cokkasa ThekANA vagaranuM (3) thoDuMghaNuM adhikAra paM. (saM.) sattA; hakUmata (2) hakka (3) pAtratA; bagaDeluM (4) kAcI samajavALuM; ardhadagdha lAyakAta (4) padavI (5) prakaraNa (6) (vyAkaraNamAM adhavacaluM vi. vacce AveluM; vacamAMnuM bIjA niyamo para adhikAra calAvato) mukhya niyama adhavacALa(-La) kri.vi. adhavaca; aMtariyALa (2) (7) zabdano vAkyamAM saMbaMdha madhyamAM, vacamAM (3) strI. madhya; vaca adhikArakSetra na. (saM.) sattA ke hakUmatanuM kSetra-teno vistAra adhavadharuM vi. ardhadagdha; kAcI samajavALuM adhikArapatra . (saM.) adhikAra Apato patra ke lakhANa; adhavAyuMvi. (saM.adhvavAhaka, prA. addhavAhaa)gADAM bhADe mukhatyAranAmuM pheravanAruM (2) na. teno dhaMdho adhikArabheda puM. (saM.) adhikArano taphAvata adha(-dho)vAyo chuM. (saM. adhvavAhaka, prA. addhavAha) adhikAravaza vi. (saM.) sattAne tAbe rahetuM (2) krivi. gADAM bhADe pheravanAra (2) Dhorano vepArI adhikAranI rUe adhavAra puM. aDadho vAra - doDha phUTanuM mApa adhikAritAstrI. (saM.) adhikArIpaNuM (2) yogyatA, pAtratA adhavAra puM, aDadho ekaTho karelo ke vArI dIdhelo jaththo adhikArI vi. (saM.) pAtra; lAyaka(2)hakadAra (3) pu.yogyaadhavAravuM a.kri. aDadho samaya vItI javo (2) sakri. tAvALo puruSa (4) amaladAra (5) mukhya vahIvaTadAra aDadho-aDadha karavuM adhikAMza puM. (saM.) moTo bhAga; ghaNo bhAga adhavAriyuM vi. aDadhuM kareluM (2) na. adhavA (3) aDadhuM adhik vi. adhika; adakuM; vadhAre kareluM kAma bhAgiyo rAkhavo te adhikRta vi. (saM.) nImeluM (2) sattAvALuM (3) sattAvAra; adhavAruM na. be sthaLe rahevAnuM rAkhavuM te (ra) aDadhe bhAge 'othorAijhaDa' (4) aneka pramANIthI cakAsIne siddha adhavAvaye vi. aDadhuM vApareluM-kharcaluM-upayogamAM lIdheluM karavAmAM AveluM; pramANita adhaH kri.vi. (saM.) nIce samAsamAM saMjJA ke vizeSaNanI adhikRti strI. (saM.) adhikAra (2) mukhatyAranAmuM pUrve nIce ke nIcenuM evA arthamAM. udA. adhaHpatana) adhikoza chuM. (saM.) "baeNnka adhaHpatana na. (saM.) nIce paDavuM te (2) avagati; paDatI adhikSetra na. (saM.) adhikArakSetra: hakamata For Private and Personal Use Only
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org adhigata adhigata vi. (saM.) jANeluM; samareluM (2) meLaveluM; prApta kareluM [abhyAsa; jJAna (3) svIkAra adhigama puM. (saM.) (na) na. (saM.) prApti; lAbha (2) adhigamya vi. (saM.) jANavAyogya; meLavavAyogya adhityakA strI. (saM.) UMcANa para Avelo (sapATa) 19 pradeza; 'TebalalaeNnDa' [(3) mukhya adhiSThAtA deva adhideva puM. (saM.) zreSTha deva; paramezvara (2) rakSaka deva adhinavala strI. parAnavala; paraMparAgata; AdhunikatAvAdI navalakathAnI pratikriyArUpe Avelo phrenca navalakathAno eka prakAra adhinAma na. (saM.) aTaka ke kuLanAma adhinAyaka chuM. (saM.) mukhya, sarvoparI nAyaka [mukhya niyama adhiniyama puM. (saM.) sarakArI kAyado; mukhya dhAro-kAnUna; adhipa puM. (saM.) rAjA (2) u5rI; sUbo [patrano taMtra adhipati puM. (saM.) rAjA (2) uparI; sUbo (3) vartamAnaadhipatra puM. adhikArapatra (2) akhatyArapatra (3) bAMyadharI adhimata puM. (hiM.) jUrIno cukAdo (2) nyAyAdhIza ke adAlatano pheMsalo ke nirNaya; 'varDikTa' adhimAsa puM. (saM.) adhika mAsa; maLamAsa adhimUlya na. kiMmatamAM vadhAro thavo te adhiyArI strI. ayyArI; phogaTa paMcAta (2) veTha adhiyAruM na. (saM. adhikkAra, prA. adriyaAra) viyAyatyAM sudhI Dhorane pAlavavA bhAge ApavuM-adhavAruM karavuM te adhirAja (saM.) (-jA) puM.samrATa; rAjAno rAjA; mahArAjA adhirAjya na. Adhipatya; 'Dominiyana' adhirohaNa na. (saM.) caDhavuM te (2) gAdIe besavuM te adhivAsa puM. (saM.) mukhya raheThANa (2) khuzabo (3) adhivAsana (4) paDozI adhivAsana na. (saM.) devanI pratiSThA karavI te (2) zarIre sugaMdha lagAvI vastra paheravuM te ['bonasa' adhivetana na. (saM.) adhika maLatuM vetana; vadhArAnuM vaLatara adhivezana na. (saM.) (sabhA vagerenI) beThaka, 'kaoNnpharansa' adhizeSa puM. (saM.) vadhArAnI bacatano bhAga; silaka (2) vi. vadheluM (3) vadhArAnuM [rAjA vagere) (2)niyAmaka adhiSThAtA puM. (saM.) mukhyatve karIne sthApyA hoya te (deva, adhiSThAna naM. (saM.) mukhya sthAna; 2heThANa (2) AdhAra (3) sattA; prabhAva [raheluM (3) vaseluM adhiSThita vi. (saM.) sthApeluM; nImeluM (2) uparI thaIne adhIkSaka yuM. dekharekha rAkhanAro uparI adhikArI; vyavasthApaka adhIta vi. (saM.) jANeluM (2) bhaNeluM (3) na. adhyayana adhIna vi. (saM.) vaza; tAbedAra; AdhIna adhInastha vi. (saM.) UtaratuM (2) utaratA hodAnuM adhIra vi. (saM.) utAvaLuM; caMcaLa adhIra strI. adhIrAI (2) utkaMThA [adhovAhinI adhIraja(-tA,-5) strI. adhIrAI (2) utkaMThA; AturatA adhIrAI strI. (-paNuM) na. juo 'adhIraja' adhIriyuM vi. adhIruM; dhIraja khoI beTheluM adhIruM vi. adhIra; dhIraja khoI beTheluM; utAvaLuM adhIza(-zvara) puM. (saM.) svAmIono svAmI; mukhya svAmI (2) rAjAdhirAja; samrATa (3) Izvara adhudhu, (0) ud. adhadhadha adhunA kri.vi. (saM.) hamaNAM; A samaye adhunAtana vi. hAlanuM; hamaNAMnuM (2) Adhunika adhUkaDuM vi. (saM. ardhotkaTuka, prA. adbhukkaDu) ubhaDaka page beTheluM; adhUgaDuM; UkaDuM (2) ardhuM ughADuM adhUrapa strI. adhUrApaNuM; UNapa; nyUnatA adhUriyuM vi. adhUruM; apUrNa (2) adhUrA mAse janmeluM adhUruM vi. (saM. ardhapUraka, prA. addhaUra) apUrNa (2) bAkI; UbhuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir adheDa vi. AdheDa; prauDha vayanuM adhelI strI. (saM. ardha) ardho rUpiyo adhelo chuM. ardho paiso adhairya na. (saM.) adhIrApaNuM; dhIrajano abhAva adho kri.vi. (saM. adhas) nIce (adhaH'nuM ghoSa vyaMjana pahelAM samAsamAM thatuM rUpa) adhogata vi. patita; avanata (2) narakamAM paDeluM-raheluM adhogati strI. (saM.) paDatI; avanati (2) narakamAM paDavuM te; avagati adhogamana na. (saM.) nIce javuM te (2) avanati; paDatI adhogAmI vi. nIce-patana tarapha janAruM (2) dAMDIta2pha nIce DhaLatuM; 'DikeDanTa' (3) mULa tarapha janAruM (4) narakagAmI adhoTa vi. (saM. ardhavRtta, prA. addhavaTTa) aDadhI uMmara vaTAvI gayeluM; AdheDa adhoTI strI. zeraDIno ukALelo paNa nahi Tharelo rasa adhoDavi. (saM. ardhavRddha, prA. addhavuDha) AdheDa; prauDha vayanuM adhoDiyuM na. kAMsAnI nAnI tAMsaLI adhoDuM na. mUelA DhoranA badalAmAM camAra tenA mAlikane je cAmaDuM Ape te adhotuM na. vaparAyeluM ke jIrNa-jUnuM vastra adhobiMdu na. (saM.) nIcenuM-pAyAnuM biMdu adhomukha vi. (saM.) nIcA moMvALuM (2) na. nIcuM adhorekhA strI. lakhANavALI lITI nIce dhyAna doravA karAtI lITI-rekhA (2) rekhAvALuM adhorekhita vi. (saM.) jenI nIce lITI dorelI che tevuM adholoka chuM. (saM.) nAgaloka; pAtALaloka adhovAta, (-yu) puM. gudA vATe nIkaLato vAyu, apAnavAyu adhovAyo dhuM. juo 'adhavAyo' [janAra (naso) adhovAhinI vi. pAMdaDAMe taiyAra karelo khorAka va For Private and Personal Use Only
Page #37
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vajana adhoLo 20 [ anadhikAra adhoLa na. (saM. ardhapala, prA. advavala) aDhI rUpiyAbhAra (4) notariyo (5) brAhmaNonI ekaaTaka, adhvaryu adhyArUDha vi. (saM.) UMce caDheluM (2) zreSTha adhoLiyuM na. (tho) paM. adhoLanA vajananuM kATaluM adhyAropa chuM. 0Na na. (saM.) na hoya tevA guNadharmonuM adhdhara kri.vi. adhara; havAmAM laTake ema; TekA vinA (2) AropaNa karavuM te; abbAsa (2) bhUlabhareluM jJAna anizcita; aspaSTa (3) aMtariyALa; UMce adhyAropita vi. mithyA kalpeluM adhdharajIva chuM. UMco jIva; ciMtAmAM paDela mANasa adhyAsa puM. (saM.) adhyAropa; na hoya tevA guNadharmonuM adhdharatAla ki.vi. tadana adhdhara (2) upara Tapake (3) AropaNa karavuM te (2) brAnimaya pratIti; pUrve * adhavaccethI (4) AgevAna vinA bodhAyela vicAraghaTaka; "esosiyezana' (2) mithyA adhdharapadhdhara ki.vi. tadana adhdhara AropaNa (3) niraMtara rahetuM lakSa ke UMDuM ciMtana adhyakSa puM. (saM.) uparI; mukhya adhikArI (2) (sabhAno) adhyAsavAda 5. (saM.) adhyAsathI bhrAMtajJAna thAya che ema pramukha, 'ceramena' (3) (lokasabhA, vidhAnasabhA kaheto (zAMkara) mata; mAyAvAda vageremAM) "spIkara' adhyAhAra chuM. (saM.) artha samajavA anukta pada athavA adhyakSa(05da, 0sthAna)na. (saM.) adhyakSanI jagA-darajjo arthanuM umeravuM-lAvavuM te; bAkI adhyakSIyavi. (saM.) adhyakSane lagatuM adhyAhata vi. (saM.) adhyAhAra (bAkI) rAkheluM adhyayana na. (saM.) bhaNavuM te; abhyAsa adhyetA puM. (saM.) viziSTa vidyAbhyAsa ke saMzodhana mATe adhyavasAna na. nirNaya; TharAva (2) khaMta; athAka udyoga . vidyApITha taraphathI pasaMdagI pAmela tAlImArthI (2) (3) tAdAbhya, tadrupatA manovRtti adhyayana karanAra(3) vidvAnonA maMDaLanA sabhya; "phelo adhyavasAya paM. (saM.) prayatna; mahenata (2) nizcaya (3) adhyetrI strI, strI adhyetA; adhyayana karanAra strI adhyasta vi. (saM.) Aropita; mAnI lIdheluM avavi. (saM.) asthira; kSaNabhaMgura (2) asthAyI; adaDha adhyAtma vi. (saM.) AtmA-paramAtmA saMbaMdhI (2) na. adhva puM. (su. adhvanuM) rasto brahmajJAna; AtmajJAna [vizenI samaja adhvakheda puM. (saM.) musApharIno thAka adhyAtmajJAna na. (saM.) brahmajJAna; AtmA-paramAtmA adhvagayuM. (saM.) musAphara adhyAtmadarzana na. (saM.) Atmadarzana adhvara puM. (saM.) yajJa briAhmaNa adhyAtmaSTi strI. (saM.) AdhyAtmika dRSTi adhvaryu . (saM.) yajJakriyA karAvanAra, yajurveda jANanAro adhyAtmabaLa na. AdhyAtmika baLa anuM pUrva. (saM.) svarathI zarU thatA zabdanI pUrve abhAva, adhyAtmayoga chuM. (saM.) mananI vRttione bIjA nakAra ke niSedha vagere batAvavA vaparAto pUrvaga. udA. padArthomAMthI pAchI pheravIne AtmAmAM joDavI te an + azana = anazana adhyAtmavidyA strI. (saM.) AtmavidyA; brahmavidyA ana pUrva. (saMskRta "a" dvArA gujarAtI "ana') gujarAtI adhyAtmazAstra na. adhyAtma, yoga vagerenuM zAstra zabdomAM nakAra batAvavA vaparAto pUrvaga. udA. ane adhyAtmika vi, (saM.) adhyAtmane lagatuM; AdhyAtmika + hada = anahada [khAdya sAmagrIno samUha adhyAdeza muM. (saM.) vaTahukama; "orDinansa' ['lekjharara' anakU(-ko)Ta puM. annakUTa, deva AgaLa dharAvAtI vividha adhyApaka chuM. (saM.) adhyayana karAvanAra; zikSaka; vyAkhyAtA anagaLa vi. saM. anargala) anargaLa; apAra (2) aMkuza adhyApakIya vi. (saM.) adhyApaka ane adhyApanane lagatuM vagaranuM; svataMtra vinAnuM adhyApana na. (saM.) bhaNAvavuM te anagaLa vi. (aNagaLavuM uparathI) aNagaLa; gaLAyA adhyApana(0maMdira, vidyAlaya)na.(saM.) adhyayana karAva- anagAra(-rika) vi. (saM. an + agAra) ghara vinAnuM nAra zikSakane tAlIma ApanArI zALA; TreniMga kaoNleja (2) paM. sAdhu; saMnyAsI adhyApikA strI. (saM.) strI adhyApaka anagni vi. (saM.) agnihotrI nahi tevuM (2) saMnyAsI adhyAya 5. (saM.) prakaraNa (2) lAMbI lapa-purANa anaghavi. (saM.) agha.(pApa) vinAnuM niSpApa doSarahita adhyAra ki.vi. (saM. adhyAhAra) adhyAhAra rakhAyuM hoya anaghaDa vi. aNaghaDa; asaMskArI che tema; anukta; bAkI anaccha vi. saM. an + accha) asvaccha, malina adhyArI strI, adhikArI; phogaTanI paMcAta; khAlImAthAjhIka anata vi. (saM.) nata-nameluM nahi evuM adhyArupuM. (saM. adhvaryu) zikSAguru; zIkhavanAra dezI rItanuM anadyatana vi. AjanuM-vartamAna nathI te zikSaNa ApanAra paMDyo) (2) pArasIono dharmagura; anadhikAra . (saM. an + adhikAra) adhikAra(kAryakSetra)mobeda (3) yajJa karAvanAra; yajurveda jANanAro brAhmaNa no abhAva: ayogyatA (2) vi. apAtra: ayogya For Private and Personal Use Only
Page #38
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org anadhikAraceSTA anadhikAraceSTA strI. (saM.) potAnA adhikAra bahAranI kAryarIti ke hilacAla; anadhikAra AcaraNa karavuM te anadhikArapraveza puM. (saM.) sattA bahArano praveza; yogyatA bahAranuM dAkhala thavuM te; vagara ke ghUsavuM te; 'TresapAsa' anadhikArI vi. (saM.) adhikAra vagaranuM; apAtra anadhikRta vi. (saM.) jene adhikAra(pAtratA kemAnyatA) nathI tevuM; apramANita; binasattAvAra; 'aoNthorAijhDa anadhyAya puM. (saM.) abhyAsamAMthI chuTTI; rajA ana(-ne)nAsa na. (po. ananAs) eka prakAranuM khaTamIThuM phaLa ane enuM jhADa ananukUla(-La) vi. anukULa niha tevuM; na phAvatuM ananya vi. (saM. an + anya) jene anya(bIjA)paNAno bhAva nathI tevuM; ekAtmaka (2) ekaniSTha; 'eksyujhiva' (3) advitIya; ajoDa, 'yunika' ananyabhAva puM. (saM.) ananyatA (2) eka (Izvara) upara ja bhakti hovI te (3) ekAzraya ananyAzraya puM. (saM.) bIjA koIne nahi; amuka ekano ja Azaro hovo te, evo ananyabhAva ananvaya (saM.) anvaya-saMbaMdhano abhAva (2) jemAM upameyanI asamAnatA darzAvavA enI ja upamA apAyelI hoya te alaMkAra anapaDha vi. (hiM.) abhaNa; nirakSara anapekSa vi. (saM.) apekSArahita; lAlasA vinAnuM (2) kazA paNa saMbaMdhathI para; 'eNbsolyuTa' [binajarUrI anapekSita vi. (saM.) apekSita nahi evuM; vaNamAgyuM; anabana strI. (hiM.) aNabanAva, manaduHkha anabhijJa vi. (saM.) ajANa (2) mUDha [vALuM; nirbhaya anabhe vi. (saM. an + abhaya) bhe(bhaya)nA abhAvaanabhyasta vi. apaThita; nahi bhaNAyeluM (2) mahAvarA vinAnuM anabhyAsa puM. (saM.) abhyAsa(mahAvarA)no abhAva (2) zikSaNano abhAva [svaccha anabhra vi. (saM.) abhra(vAdaLa) vinAnuM; nirabhra (2) anamanI strI. anyamAM parovAyeluM mana che tevI strI (2) meLa na hovApaNuM; verabhAva (3) dilagIrI; zoka anamanuM vi. saM. anya + manas + ) anyamAM parovAyeluM mana che tevuM; anyamanuM; udAsa anamra vi. kasaM.) namra nathI tevuM; mijAjI; DAMDa anaratha puM. anartha; khoTI vAta (2) hAni anarAdhAra vi. (saM. anAdhAra dvArA) ekadhAre varasatuM; askhalita rIte varasatuM (2) mUzaLadhAra; sAMbelAdhAra anargala vi. (saM.) (-La) vi. rukAvaTa-aMkuza vinAnuM (2) apAra; puSkaLa anarthya vi. pUjavA lAyaka nahi tevuM; apUjaya Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 21 [anaMta anartha puM. (saM.) khoTo artha (2) khoTuM kAma (3) julama; Aphata (4) nukasAna; upadrava (5) mamatA-ahaMtAthI thatuM du:kha (tattva)[kAraka (2) UlaTo artha karanAruM anarthaka, (0ra, -kAraka) vi. (saM.) anartha karanAruM; hAnianala puM. (saM.) (-La) puM. agni (2) gusso (3) haMmezAM AkAzamAM rahenAruM manAtuM eka kAlpanika pakSI analahaka(-+-) za... (a.) 'huM haka (khudA) chuM' - 'ahaM brahmAsmi'jevuMsUphI mahAvAkya [svAbhAvika;sAhajika analaMkRtavi. (saM.) alaMkRta nahi evuM; nahizaNagAreluM (2) analpa vi. (saM.) alpa nahi evuM; ghaNuM; puSkaLa anavagata vi. na jANeluM; ajJAta anavadya vi. (saM. an + avagha) avagha-niMgha nahi tevuM; aniMdya (2) nirdoSa (3) zuddha (4) suMdara; khoDakhAMpaNa vinAnuM [ekAgratAnI khAmI anavadhAna na. (saM.) avadhAnano abhAva; mananI anavara vi. (a.) ujjavaLatama (2) puM. prakAza anavarata vi. (saM.) satata; askhalita; niraMtara anavare ilAhI za.pra. (a.) IzvarIya prakAza anavasthA strI. (saM.) avyavasthA; goTALo (2) nirNaya athavA cheDo na Ave evAM kathanonI paraMparA (nyAyazAstramAMno eka hetvAbhAsa) anavasthAdoSa puM. (saM.)nirNaya na Ave evAM kathanonI paraM parAvALotarkadoSa; anavasthAyukta tarka-doSa [vagaranuM anavasthita vi. (saM.) hAjara na raheluM; asthira; DhaMgadhaDA anavirata vi. avirata-satata nathI tevuM; sthira anazana na. (saM.) AhAra baMdha karavo te (2) bhUkhahaDatALa anazanavrata na. anazana rAkhavAnI pratijJA; maraNa paryaMta upavAsa karavAnuM vrata anazvara vi. (saM.) nazvara-nAzavaMta nahi evuM; zAzrvata anasUyA strI. (saM.) asUyA(dveSa)no abhAva (2) atri RSinI patnI anasta vi. AthamyuM na hoya tevuM; aNa-AthamyuM anahada vi. (an+ hada) hada vagaranuM; apAra (2) bezumAra anahada vi. (saM. anahata) anAhata (AdhAta vinA enI meLe thato)dhvani anahadanAda vi. (saM.) zvAsaucchvAsa letAM thato zarIramAMno (soham soham evo) aMtardhvani anaLa puM. juo 'anala' anaMga vi. (saM.) aMga vinAnuM (2) puM. kAmadeva anaMga-ari puM. mahAdeva; zaMkara anaMta vi. (saM.) aMta vinAnuM; apAra (2) puM. viSNu (2) rudra (3) brahmA (4) zeSanAga (5) baLarAma (3) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaramAMnA caudamA (4) na. AkAza (5) anaMta saMkhyA; 'inphiniTI' For Private and Personal Use Only
Page #39
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anaMtakAyo 22 [anAvRtti anaMtakAya vi. (saM.) anaMta jIvovALuM (vanaspati anAdita na. (saM.) anAdi hovApaNuM vagere) (jaina) anAdata vi. (saM.) anAdara pAmeluM; apamAnita; tiraskRta anaMta(0 caturdazI, 0 caudaza(-sa)) strI. bhAradavA suda anAma (saM.) vi.nAma vagaranuM nanAmuM (2)nAmanA vagara caudaza (e divase anaMta eTale ke viSNunI ArAdhanA nuM (3) avarNanIya; sarvotkRSTa (4) puM. paramezvara karAya che.) ciaudamAM anAmata vi. (a. amAnata) sAcavI rAkhavA sopeluM (ra) anaMtanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthakaramAMnA bhaviSyanA upayoga mATe rAkhavAmAM AvatuM (3) khAsa anaMtapada na. (saM.) mukti; mokSa tyArabAda saMbhALa mATe rakhAyeluM; "rijharva (2) strI, na. anaMtara vi. (saM.) najIkanuM; pachInuM (2) kri.vi. pachI; anAmata vastu; thApaNa (2) vibhinna jagAo anaMtavijaya paM. (saM.) jainonA anAgata covIsa cokkasa samudAya mATe niyata karelI beThaka; "kvoTA' tIrthakaramAMnA chellA giLo anAmatamUDI strI, thApaNa tarIke mUkela rakama [kSemakuzaLatA anaMtA strI. (saM.) pRthvI (2) pArvatI (3) eka auSadhi; anAmaya vi. (saM.) nirAmaya; nIrogI (2) na. Arogya; anAkarSaka vi. (saM.) AkarSaka-mohita nahi evuM anAmika vi. (saM.) nanAmuM; nAma vinAnuM [vIMTI anAkarSaNa na. kheMcANa-AkarSaNano abhAva anAmikAstrI. (saM.) TacalI AMgaLI pAsenI AMgaLI (2) tAkRSTa vi. (saM.) AkRSTa nahi evuM; nahi AkarSAyeluM anAmiSa vi. (saM.) mAMsa vinAnuM, nirAmiSa anAkramaka vi. (saM.) AkramaNa-humalo na karanAruM anAmiSAhArI vi. mAMsano AhAra na karanAruM, zAkAhArI anAgata vi. (saM.) atyAra sudhI nahi AveluM; (2) anAmI vi. (2) 5. juo "anAma' (3) strI. ThAThaDI bhaviSyamAM AvanAruM-thanAruM (4) 5. paramezvara anAgAra(-rika) vi. saM. an+AgAra, Agarika) (2) anAyAsa puM. (saM.) AvAsa-zramano abhAva (2) ALasa puM. (saM.) anagAra; ghara vinAnuM (2) sAdhu, saMnyAsI (3) sugamatA; sahelAI (4) ArAma (5) vi. anAcAra chuM. (saM.) durAcAra, adharma mahenata vagaranuM; saheluM anAcArI vi. (saM.) durAcArI, adharmI [anna anAyAse kri.vi. AyAsa vinA; saheje anAja na. (saM. annAdya, prA. annaja) dhAnya; dANA; anAyojita vi. Ayojana karavAmAM AveluM nathI tevuM anADI vi. saM. ajJAnI) mUrkha, gamAra (2) jakkI, haThIluM anAra na. (phA.) dADama (2) dADamanA ghATanI dArUkhAnAanADIveDA pu.ba.va. anADI jevuM vartana nI koThI , anAtura vi. AturatA vinAnuM (2) bedarakAra; lAparavA anArakalI(-LI) strI. dADamanI kaLI anAtma vi. saM. an + Atma) AtmA vinAnuM; jaDa anAradAnA pu.ba.va. (phA.) dADamanA sukavela dANA (2) . AtmA nahi te - nAzavaMta deha anAranuM na. cokhAnA loTanuM banAvAtuM pakavAna anAtmavAdayuM. (saM.) jaDavAda,cArlAmata (2) AtmAnuM ane anArogya na. (saM.) Arogyano abhAva; mAMdagI stitva nathI evA prakAranI mAnyatAno siddhAMta vAdI dI anAddha vi. sake. kora (ra) lAgaNIhIna anAdra vi. sukaM: kora anAtmavAdI vi. (saM.) anAtmavAdamAM mAnanAra; nAstika- anAryavi. (saM.) Arya nahi tevuM ke tene lagatuM (2) asabhya anAtmA chuM. (saM. an + AtmA) Atmatatvano abhAva (3) Aryane anucita (4) paM. Arya nahi te (2) ajJAnI puruSa bihAranuM; saguM nahi tevuM anAvaDa, (to) strI. AvaDatano abhAva; ajJAna anAtmIya vi. (saM.) potAnuM nahi tevuM; pArakuM (2) saMbaMdha anAvaraNa na. DhAMkeluM khulluM karavuM te anAmya vi. je AtmAne lagatuM nathI tevuM anAvartaka vi. (saM.) pharIpharI AvavApaNA vinAnuM (2) anAtha vi. (saM.) nirAdhAra; asahAya; nadhaNiyAtuM eka ja vAra AvatuM anAtha(0gRha,thAlaya) na., (-thAzrama) 5. (saM.) mAbApa anAvartI vi. (saM.) pharIpharI na Ave tevuM jarUrI vinAnAM bALakone Azraya ApI ucheravAnuM kAma karatI anAvazyakavi. (saM.) Avazyaka (jarUrI) nahitevuM; bina saMsthA (2) nirAdhArone rahevA-khAvAnuM sthaLa anAviddha vi. (saM.) aNavIMdhyuM (2) nahi bhAMgeluM; AkhuM anAthatA strI. (saM.) anApaNuM anAvila vi. (saM.) doSarahita; svaccha (2) e nAmanI anAdara 5. (saM.) avajJA; apamAna kirAyela eka jJAti (2) arakSita anAdaraNIya vi. (saM.) anAdarapAtra; avagaNanA anAvRta vi. saM.) DhAMkyA vinAnuMnahi vIMTeluM; ughADuM anAdi vi. (saM.) Adirahita (2) paheluM nahi evuM anAvRtta vi. (saM.) pharI pAchuM na phareluM (3) jeno AraMbha jANavAmAM nathI Avyo evuM- anAvRtti strI. (saM.) pharI pAchA na AvavuM - thavuM te; paramatattva (4) sanAtana pharI janma na thavo te (2) mukita; mokSa For Private and Personal Use Only
Page #40
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anAvRSTi 2 3 [anukaraNa anAvRSTi strI. (saM.) varasAda na paDavo te (2) varSanA anirNaya 5. (saM.) nirNayano abhAva, anizcitapaNuM abhAve paDato duSkALa; sukavaNuM anirNAyaka vi. (saM.) nirNAyaka nahi evuM anAzrita vi. (saM.) Azraya vagaranuM; nirAzrita anirdhArita vi. (saM.) cokkasa nahi evuM; acokkasa anAsakta vi. (saM.) Asakta nahi evuM anirva(vacanIya, vAcya) vi. (saM.) avarNanIya; jenI anAsakti strI. (saM.) nirmohapaNuM; nihitA koI paNa prakAranI vyAkhyA na thaI zake tevuM (2) sata anAsara na. (a. anAsira) islAma mujabanAM Atasa che ke asata teno nirNaya na ApI zakAya tevuM (tattva) (agni), pANI, pavana ane pRthvI e cAra anila kuM. (saM.) pavana; vAyu (2) jainonA atIta mULatattvo; keTalAkane mate paMcabhUta : Aga, pANI, covIsa tIrthaMkaramAMnA sattaramatiyuM (2) atyaMta jarUrI havA, mATI ane AkAza [abhAvo anivAra(-) vi. (saM.) nivArI (aTakAvI) na zakAya anAsthA strI. (saM.) AsthAno abhAva (2) anAdara; anivAryatA kri.vi. anivArya rIte anAhata vi. (saM.) nahi mAreluM (2) na pahereluM; navuM anivAryatA strI. (saM.) anivAraNIyapaNuM [vIsamAM (3) AdhAta vinA enI meLe thato - anahada dhvani anivRtti puM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaramAMnAM (yoga) aiMtardhvani-anahadanAda anizcaya 5. (saM.) nizcayano abhAva anAhatanAda 5. (saM.) yogIone saMbhaLAto zarIramAMno anizcala vi. (saM.) asthira; Dhacupacu svabhAvanuM anAhAra 5. (saM.) AhArano abhAva, upavAsa anizcita vi. (saM.) nizcita nahi tevuM; acokkasa anAhArI vi. (saM.) upavAsI (2) AhAramAM na gaNAya aniSTa vi. (saM.) na iccheluM (2) na icchavA joga; bUruM; tevuM (khAdya) (jaina). (3) na. bhaM; azubha (4) nukasAna anAhUta vi. (saM.) na bolAvavAmAM AveluM; vaNanotaryuM, aniSTa(kara, kAraka) vi. (saM.) aniSTa karanAruM aniyaMtrita (2) na dhAreluM (3) phAMsu; nAhaka aniMdita vi. (saM.) suMdara (2) nahi niMdAyeluM aniketa vi. (saM.) ghara vinAnuM (2) bhaTakatuM: ramatArAma anidha vi. (saM.) nahi niMdavA yogya (2) suMdara (3) saMnyAsI anIka na. (saM.) lazkara (2) yuddha aipAra aniccha vi. icchA vinAnuM, niHspRha anITha vi. (saM. aniSThita, prA. aNirhaa) akhUTa; anicchanIya vi. (saM.) na IcchavA yogya anITha vi. (saM. aniSTa - ka) azubha; amaMgaLa (2) anicchA strI. (saM.) icchAno abhAva (2) nAkhuzI aNagamatuM [(3) atyAcAra anicchita vi. na iccheluM ['inkosTanTa', "veriyebala' anIti strI. (saM.) nIti nahi te; pApa (2) anyAya anitya vi. (saM.) adhruva; nazvara (2) vikArI anIti(vekara, kAraka) vi. (saM.) anIti karanAruM anidra vi. (saM.) nidrA vinAnuM jAgatuM anItimaya vi. (saM.) anItivALuM anidrA strI. (saM.) UMghano abhAva (2) eno roga anIpsita vi. (saM.) iccheluM nahi tevuM; anicchita anidrAjanaka vi. (saM.) UMdha dUra karanAruM anIza vi. (saM.) uparI vinAnuM (2) asamartha animitta vi. (saM.) kAraNa vinAnuM (2) na. apazukana anIzvara vi. (saM.) Izvara vinAnuM (2) IzvaramAM na animi(-)Sa vi. (saM.) palakArA vinAnuM; sthira (2) mAnanAruM (3) nadhaNiyAtuM puM. jenI AMkha UghaDe ke mIMcAya nahi tevuM (deva, anIzvaravAdayuM. (saM.) Izvara jevuM koI niyAmakatattva nathI. mAchaluM vagere) [niyamathI mukta; acokkasa evo mata-siddhAMta eivA matavALuM; "ethisTa aniyata vi. (saM.) aniyaMtrita (2) anizcita (3) anIzvaravAdI vi. (saM.) Izvara jevA tattvano abhAva che aniyatakAli(ka, lIna) vi. (saM.) samayanuM jene baMdhana anIsa pu. (a.) bhAIbaMdha; mitra nathI tevuM; acokkasa samaye thanAra anu upa. (saM.) "pAchaLa, 'pachI', 'sAthesAthe', '-ne aniyamitavi. (saM.)niyamita nahievuM (2)niyama pramANe maLatuM', "-ne goThatuM'nA artha darzAvato upasarga. jema na thatuM hoya evuM samayapAlana ane krama vageremAM) ke, anuyAyI, anukULa (2) saMjJA pUrve 'vAraMvAra aniyaMtrita vi. (sa.) niraMkazaH niyaMtraNa vinAnuM (2) arthamAM, jema ke, anuzIlana (3) samAsamAM AgaLa niyaMtrita nahi evuM karavAmAM nathI AvI tevuM vaparAI 'pratyeka evo artha paNa batAve che. jema ke, aniyu(vakta, yojita) vi. (saM.) jenI nimaNuka ke yojanA anudina = pratyeka divasa aniruddha vi. (saM.) rokeluM-rokAyeluM nahi tevuM (2) paM. anukathana na. (saM.) anuvAda (2) pAchaLathI karelo nirdeza zrIkRSNanA putra pradyumnano putra (3) vAtacIta; vArtAlApa teima karavuM te anirUpita vi. (saM.) nirUpeluM nahi evuM; vaNakahyuM anukaraNa na. (saM.) nakala, dekhAdekhI (2) kAMI joIne For Private and Personal Use Only
Page #41
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 24 levaka; dAsa mArI vi. saMsI cAkarI anukaraNazIlo anukaraNazIla vi. (saM.) anukaraNa karavAnA valaNavALuM anukaraNIya vi. (saM.) anukaraNa karavA yogya; saraLa anukaMpA strI. (saM.) dayA; sahAnubhUti (2) kRpa; mahera anukAla vi. (saM.) samayocita (2) kri.vi. yogya samaye anukUla vi. (saM.) (-La) vi. baMdhabesatuM; phAvatuM (2) hitakara (3) saMmata (4) sagavaDavALuM (5) samayocita (6) kri.vi. yogya samaye anukUla(-LatA strI. anukULa thavA-rahevApaNuM; phAvatApaNuM anukUlana na. (saM.) juo "anukULatA anukUlita vi. (saM.) -ne anukULa karavAmAM AveluM anukULa vi. juo "anukUla" anukULatA strI. juo "anukUlatA' [alaMkAra (kA.zA.) anukRti strI, (saM.) anukaraNa; nakala (2) enAmano eka anukoNa paM. be chedatI rekhAnI eka ja bAjunA upara agara nIce banatA khUNAnAM yugma; "kaoNraspaoNniMga eMgalsa anukta vi. (saM.) nahi kahevAyeluM (2) akathita (3) asAdhAraNa; apUrva anukrama puM. (saM.) eka pachI eka AvavuM te; krama (2) paddhati; dhAro (3) eka alaMkAra (4) vyavasthA; niyama (5) kAyado; dhAro (6) AcAra; rivAja anukramazaH kri.vi. (saM.) anukrama pramANe; eka bAda eka anukramaNi, (kA, aNI) strI. (saM.) sAMkaLiyuM; mAhitI ke vigatanI kramavAra sUci anukramAMka . (saM.) anukrama batAvato aMka; kramAMka anukroza chuM. (I.) karuNA; kRpA; dayA anuga vi. (saM.) pAchaLa cAlanAruM () puM. anucara (3) pUrvagathI UlaTo zabdane pAchaLa lAgato pratyaya. jema ke, nAka, vAna, mAna, gara, paNuM vagere (3) pratyayo nAza pAmatAM pratyayonI garaja sArato vyutpAgha nAmayogI. jema ke -ne, -nI, -nuM, -mAM vagere (vyA.) anugata vi. (saM.) pAchaLa gayeluM (2) lAyaka; ghaTatuM anugati strI. (saM.) pAchaLa javuM te; anusaraNa anugama paM. (saM.) anugAmana; pAchaLa javuM te (2) AcAra-vicAra-zraddhA vagerenI amuka dharmapraNAlikA anugamana na. (saM.) pAchaLa javuM te (2) patinI pAchaLa satI thavuM te anugAminI vi. strI. pati pAchaLa satI thavA jatI strI anugAmI vi. (saM.) anugamana karanAruM, anuyAyI (2) vArase AvanAruM (3) pAchaLa janAruM anuguNa vi. (saM.) maLatA AvatA guNavALuM; anurUpa (2) e nAmano arthAlaMkAra anuguMja strI. (saM.) pratighoSa; paDagho anuguMjana na. (saM.) raNakAra; anuraNana anugRhIta vi. (saM.) jenA upara kRpA karAI hoya tevuM anudAtta (2) AbhArI (3) anukaraNa karanAruM anugra vi. ugra nahi tevuM; saumya [zApanuM nivAraNa anugraha chuM. (saM.) kupA; maherabAnI (2) upakAra (3) anugrahI vi. (saM.) kRpALu; maherabAna anucara chuM. (saM.) pAchaLa cAlanAro; sevaka; dAsa anucarI strI. (saM.) dAsa; cAkaraDI; sevikA (saM.) pAchaLa cAlanAruM; anusaranAruM (2) paM. nokara; anucara aiNaghaTatuM anucita vi. (saM.) ucita-yogya nahi tevuM; ayogya; anucitatA strI. (saM.) aghaTitapaNuM; anaucitya anuccarita vi. (saM.) nahi uccAreluM; anukta anuccheda puM. (saM.) mULamAMthI ukheDI nAza na karavApaNuM (2) rakSaNa; rakSA (3) kalama; niyama; "ArTiksa (4) khaMDa (5) prakaraNa (6) phakaro; "peregrApha', anu-)cha na. sItAphaLa anuja vi. (saM.) pachI janmeluM (2) paM. nAno bhAI anujanmA strI. (saM.) nAnI bahena anujA vi. (saM.) pachI janmelI (2) strI, nAnI bahena anujIvitvana. (saM.) uttarajIvitA; maranAranI pAchaLanI hayAta vyaktine maLatI jivAI anujIvI vi. saM. anujIvinu) Azrita (2) nokaracAkara (3) mAgaNa (4) vasavAyuM anujJA strI. (saM.) paravAnagI; rajA; anumati anujJAta vi. (saM.) anujJA apAyeluM; anumata anujJAtA vi. (saM.) anujJA ApanAruM anujJApatra puM. (saM.) AjJApatra; rajAciThThI (2) paravA nagI patra; "paramiTa anutApa puM. (saM.) pazcAtApa; pastAvo anutAlIma vi. tAlIma lIdhA pachInuM anuttama vi. saM.) jenAthI vadhu caDiyAtuM (uttama) bIjuM nathI evuM; sarvottama (2) uttama nahi evuM, adhama anuttara vi. (saM.) niruttara; javAba ApavAnI bAbatamAM tenAthI uttara - caDiyAtuM nathI tevuM; uttama (3) uttara nathI ke na ApI zakAya tevuMnihi evuM anuttIrNa vi. (saM.) pAra na UtareluM nApAsa: uttIrNa anutpatti strI. (saM.) lAgu na paDavuM te () siddha na thavuM te (3) nirNaya ke dalIlano abhAva anutpAdaka vi. (saM.) utpanna karI ke ApI na zake tevuM anudaka vi. (saM.) pANI vinAnuM, nirjaLa (2) jene koI zrAddhanI aMjali ApanAra na hoya evuM viALI anukarI vi., strI. (saM. anudara) kRzodarI; pAtaLI kamaraanudarzana na. (saM.) bArIkAIthI barobara jovuM-jANavuM te anudAtta vi. (saM.) udAtta-umadA nahi evuM (2) nIcA svaravALuM (3) paM. svaranA (udAtta, anudAtta ane For Private and Personal Use Only
Page #42
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anudAna 2 5 [anubhavavuM svarita e) traNa bhedomAMno eka saMgItamAM svaranuM anupalabdha vi. (saM.) upalabdha-maLe nahi tevuM nIcethI thatuM uccAraNa te A) . sihAya; 'grAnTa anupalabdhi strI. (saM.) na maLavuM te; aprApti (2) pratyakSa anudAna na. (saM.) sarakAra taraphathI maLatI nANAkIya na hovuM te anudAra vi. (saM. an + udAra) udAratA vagaranuM anupasthita vi. (saM.) upasthita nahi evuM; gerahAjara anudAra vi. (saM. anu + dArA) dArA-patnIthI doravAnuM anupasthiti strI. (saM.) gerahAjarI ['praporzana' (2) rUDhivAdI [pAmeluM (3) nahi ullekhAyeluM anupAtapuM. (saM.) pAchaLa paDavuM te; anupatana (2) pramANa; anudita vi. (saM.anu+udita) nahiUgeluM (2) udayanahi anupAtI vi. (saM.) pariNamatuM; anusaratuM (2) ekasarakhuM anadina ki.vi. (saM.) pratidina; dararoja (3) paraspara samAna khUNAvALI (AkRtio). anudeza paM. (saM.) zIkhavavuM te; upadeza (2) sUcanA anupAna na. (saM.) auSadhinI sAthe ke enI upara anudiSTa vi. (saM.) nahi uddezAyeluM; jaNAvyA vinAnuM (2) khAvApIvAmAM AvatI ene madadarUpa vastu udiSTa nahi evuM; nahi IccheluM. anupArjita paM. (saM.) kAmadhaMdho karIne meLaveluM na hoya tevuM anudeza puM. (saM.) udezano abhAva; irAdAnuM na hovApaNuM anupAlaka vi. rakSaNa karanAruM; pAlana karanAruM anudhama chuM. (saM.) udyamano abhAva, kAmadhaMdho na hovApaNuM anupAlana na. (saM.) rakSaNa; janata karavuM tenuM pAlana (2) nahi IccheluM anupUraka vi. (saM.) anupUrti karanAruM anughamI vi. (saM.) kAmadhaMdho na karatuM hoya tevuM (2) bekAra anupUrti(-rti) strI. (saM.) pAchaLa karavAmAM Avato anughoga puM. (saM.) udyogano abhAva; kAmadhaMdhAno umero; puravaNI (2) uzkeraNI abhAva (2) chuTTIno divasa; aNojo anupramANa na. (saM.) sAcuM che tevI sahI karIne khAtarI anuga puM. (saM.) udvegano abhAva (2) narcitapaNuM ApavI te (2) zAkha (upayoga anupAvana na. (saM.) pAchaLa doDavuM te; nAsI gayelAnI pUMTha anuprayukti strI. (saM.) anuprayoga; vadhArAno thato pakaDavI te (2) doDadhAma anuprayoga kuM. (saM.) anuprayukti anudhyAna na. (saM.) satata ciMtana (2) zubha ciMtana anupraveza puM. (saM.) pAchaLathI dAkhala thavAnI kriyA (2) anaya . (saM.) vinavaNI; kAlAvAlA (2) manAmaNuM; niyamita hArabaMdha pravezasavAla; upaprazna; peTAprazna sAMtvana (3) saMvanana anuprazna puM. (saM.) pUrvanA savAlanA anusaMdhAnamAM puchAto anuvAda puM. (saM.) raNakAra; anuraNana anuprasUti vi. (saM.) prasava thayA pachInuM anAyaka chuM. (saM.) sAhityamAM nAyaka pachInuM taratanuM anuprANita vi. (saM.) jemAM jIvanano saMcAra karyo hoya mahattva dhAraNa karatuM pAtra (sA.). tevuM; prANa pUreluM (2) prerAyeluM teivo zabdAlaMkAra anunAsika vi. (saM.) nAkanI madadathI uccarita thatuM anuprAsa 5 (saM.) ekano eka akSara jemAM vAraMvAra Ave (svaroccAraNa) (2) puM. anunAsika varNa (3) na. anubaddha vi. (saM.) anubaMdhavALuM; anubaMdhamAM hoya evuM gaMgaNo uccAra anubaddhatA strI. (saM.) sApekSatA anupa vi. (saM. anupama) ajoDa; zreSTha; anupama anubaMdha zuM. (saM.) saMbaMdha (2) (zAstramAM) viSaya, anupakAra 5. upakArano abhAva; apakAra prayojana, adhikArI ane saMbaMdha e cArano samUha (3) anupada na. (saM.) dhrupada; Teka AgaLa-pAchaLano saMbaMdha; "korilezana anupapatti strI. (saM.) lAgu na paDavuM te (2) siddha na anubodha paM. (saM.) pAchaLathI thayeluM jJAna (2) smaraNa thavuM te (3) nirNaya ke dalIlano abhAva anubodhaka chuM. (saM.) anusUcaka; "praoNpTara' anupapana vi. (saM.) aghaTita (2) purAvo ke dalIla nathI anubodhana na. (saM.) anusUcana; koIne koI vAta ke tevuM (3) asiddha; sAbita na thAya tevuM (4) asaMgata viSaya yAda karAvavAnI kriyA ke bhAva; "praoNmphiga" anupama vi. (saM.) jene upamA (sarakhAmaNI) nathI evuM; anubhava chuM. (saM.) pratyakSa jJAna; jAte jANavuM ke bhogavavuM sarvottama eivuM; advitIya; ajoDa te; Indriyagamya paricaya; 'riyAlijhezana' anupameya vi. (saM.) upamA (sarakhAmaNI) na ApI zakAya anubhavajJAna na. (saM.) anubhavasiddha-pratyakSa jJAna anupayukta vi. (saM.) anupayogI (2) ayogya (3) nakAmuM anubhavamUlaka vi. (saM.) anubhava jenuM mULa che evuM; anupayoga kuM. (saM.) binajarUriyAta (2) upayogano adhdhariyuM nahi evuM abhAva (3) nakAmApaNuM nikAmApaNuM anubhavavAda paM. (saM.)pratyakSavAda (2) anubhavaneja jJAnaanupayogitA strI. (saM.) binajarUrI hovApaNuM (2) no eka mAtra AdhAra mAnanAro siddhAMta (karavo te anupayogI (saM. anupayoginuM). upayogI nahIM tevuM anubhavavuM sakri. jAte jANavuM ke bhogavavuM te; anubhava For Private and Personal Use Only
Page #43
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2 anubhavasiddho anubhavasiddha vi. (saM.) anubhavathI puravAra thayeluM anubhavAtmaka vi. (saM.) anubhavathI baneluM anubhavArthI vi. (saM.) anubhavanI icchAvALuM; zikhAu anubhavI vi. (saM.) anubhava lIdho che tevuM anubhavavALuM (2) niSNAta anubhAga 5. (saM.) kApelo bhAga (2) kalame: "sekzana' anubhAva 5. (saM.) prabhAva (2) manogata bhAvano bAhya vikAra (3) tIvra ke maMdarUpe kriyAnA rasano anubhava karavApaNuM (4) karmanI phaLa ApavAnI zakti (jaina) anubhAvaka vi. (saM.) anubhava ke samaja ApanAruM anubhAvakatA strI. (saM.) samajazakti; jJAna anubhUta vi. (saM.) anubhaveluM anubhUti strI. (saM.) anubhava managamatuM anumata vi. (saM.) maMjUra rAkheluM ke thayeluM; saMmata (2) anumati strI. (saM.) saMmati; maMjUrI (2) anumodana; Teko anumatipatra puM. (saM.) rajAciThThI; paravAno (2) saMmatidarzaka patra; saMmatipatra anumAna na. (saM.) nyAyazAstramAMnAM cAra pramANomAMnuM eka - anumatinuM sAdhana (2) aTakaLa (3) puM. e nAmano alaMkAra (kA.zA.) [AvuM cina anumAnacina na. 'tethI' evo artha darzAvanAruM (.:) anumAnavAkya na. anumAnamAM upayogI paMcAvayava vAkya (jA.) anumAnavuM sakri. anumAna karavuM; aTakaLa karavI anumAnita vi. (saM.) jenuM anumAna karavAmAM Ave che ke AvyuM che tevuM; aMdAjI anumita vi. (saM.) anumAna kareluM anumAna upara racAyeluM anumiti strI. (saM.) eka jJAnanA sAdhanathI thayeluM bIjuM jJAna; anumAna-pramANathI thayeluM jJAna liojika anumitizAstra na. (saM.) vyApti-nibaMdhanazAsa; "inDakTiva anumeya vi. (saM.) anumAna karavA yogya ke karI zakAya evuM [anumodana; Teko anumoda puM. (saM.) sahAnubhUtithI Upajato AnaMda (2) anumodaka vi. anumodana-Teko ApanAruM; samarthaka anumodana na. (saM.) saMmati; Teko; samarthana anumodavuM sakri. saMmati ke Teko Apavo striI; vezyA anuyAyinI vi. strI. (saM.)anusaranArI strI (2) anugAmI anuyAyI vi. (saM. anuyAyinuM) anusaranAruM (2) amuka paMtha ke saMpradAyane anusaranAruM; paMthanuM; matanuM (3) 5. anusaranAra mANasa; paMthanuM mANasa; ziSya anuyoga chuM. (saM.) ekanI pAchaLa Avato bIjo prasaMga (2) TIkA; vivaraNa (3) vyAkhyAnI cokkasa prakAranI rIta (jaina) anuyoga chuM. (saM.) tapAsanI kAryavAhI (2) dAvo 6 [anuvidhAna anuyogI vi. (saM.) joDanAruM; anvaya darzAvanAruM (2) abhAva saMbaMdha ke sAdagdhano AzrayI jemAM abhAva saMbaMdha ke sAdazya rahela hoya tevo (padArtha) (3) mukhya anurakta vi. (saM.) raMgAyeluM (2) anurAgI; premAsA (3) vaphAdAra; nimakahalAla anurakti strI. (saM.) Asakti; premAsakti anurakSaka chuM. (saM.) vaLAviyo; rakSaNa mATe ke sanmAnArtha sAthe pravAsa karanAra; "eskoTa' anuraNana na. (saM.) sAmo raNakAra thavo te; paDagho anurata vi. (saM.) rata; Asakta; lIna anurasa puM. (saM.) gauNarasa (kA.zA.) anuraMjaka vi. (saM.) anuraMjana-khuza karanAruM anuraMjana na. (saM.) khuza karavuM te (2) vinoda anuraMjita vi. (saM.) khuza karAyeluM; prasanna anurAga kuM. (saM.) prema; Asakti; raDha anurAgI vi. (saM. anurAginuM) anurAgavALuM, premAsakta anurAdhA strI. (saM.) vizAkhA pachInuM nakSatra anurUpa vi. (saM.) -nA jevuM, -nA pramANenuM (2) yogya anurodha chuM. (saM.) AgrahabharI vinaMtI (2) vinayapUrvakanuM dabANa , [anulakSavuM te anulakSaNa na. (saM.) dhyAnamAM rAkhavAnI kriyA (2) anulakSita vi. (saM.) dhyAnamAM lIdheluM anulekha puM. (saM.) nakala; utAro (2) anupUrti, pariziSTa anulekhana na. (saM.) zrutalekhana (2) akSara sudhAravA akSa rAkRti upara ghUMTavAnI kriyA khiraDa karavAnI kriyA anulepa puM. (0na) na. (saM.) lepa upara lepa karavo te; anuloma vi. (saM.) UtaratA varNanI strI sAtheno (vivAda) (2) UtaratA varNanI strI sAthenA vivAhathI janmeluM (saMtAna) anullaMghanana (saM.) ullaMghananahite; oLaMgavAnI kriyA anullaMghanIyavi. oLaMgInazakAya tevuM; na oLaMgavA jevuM anuvartakavi. (saM.) pAchaLa janAruM (2) nakala karanAruM anuvartana na. (saM.) anusaraNa (2) anukaraNa anuvartI vi. anusaranAruM (2) anuvartanarUpa; "sabsikvanTa (3) AjJAnuM pAlana karanAruM anuvaMza puM. (saM.) peDhInAmuM; vaMzavelo (2) paraMparA anuvAda puM. (saM.) kaheluM pharIpharI kahevuM te (2) kahelI vAta samajUtI sAthe pharI kahevI te (3) bhASAMtara; tarajumo (4) punaruti anuvAdaka vi. (saM.) anuvAdakartA; bhASAMtarakAra (2) pAchaLa-pAchaLa bolanAruM (3) dubhASiyuM anuvAdita puM. (saM.) anuvAda karAyeluM anuvAda vi. (saM.) anuvAda karavA jevuM (dohana karavuM te anuvidhAna na. (saM.) mULa parathI ghaTatuM rUpAMtara ke sAra vivA For Private and Personal Use Only
Page #44
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2 anuvRtti [anekAMtavAda anuvRttistrI. (saM.) anusaraNa (2) punarAvRtti (3) AgaLa anusUci(-cI) strI. (saM.) graMthane aMte AvatI yAdI; AvI gayelA arthanuM anusaMdhAna (4) vaDIlanA dhaMdhAmAM pariziSTa; "ziDyUla' gujarAna calAvavuM te (5) TIkAnuM TippaNa (6) sevA anusUcita vi. (saM.) pariziSTamAM sUcita karavAmAM anuzaya puM. (saM.) pazcAttApa; pastAvo (2) jhaghaDo AveluM; yAdIvAra (2) e rIte sUcita jAtinuM anuzayana na. (saM.) suvADIne sUvuM te (pachAta komanuM); ziDyUla kAsTa'nuM (3) saMvidhAnanI anuzAsaka chuM. (saM.) anuzAsana karanAra; hakUmata anusUcimAM samAviSTa (4) niyata karAyeluM calAvanAra (2) upadezaka (3) khulAso karanAra (4) anusevA strI. (saM.) pAchaLathI levAmAM AvatI saMbhALa sajA-daMDa karanAra (5) AjJA karanAra anusnAtakavi. (saM.) snAtaka thayA pachInuM, 'posTagrejyueTa' anuzAsanana. (saM.) upadeza; zikhAmaNa (2) niyama; kAyado anusmaraNa na. (saM.) vAraMvAra yAda karavuM te (3) adhikAra; sattA (4) (koI viSayanuM) vivaraNa anuyUta vi. (saM.) -nI sAthe joDAyeluM; gUMthAyeluM; ke samajUtI (5) niyamana (6) rAjayavahIvaTa; otaprota (2) gADha saMbaMdhavALuM (3) aMtargata thatuM amala karavo te; rAjaya calAvavuM te (7) zAstra zikSaNa anusavaNa na. (saM.) nIcenI tarapha vahevuM te anuzikSaNa na. (saM.) niyata zikSaNa pUrNa thayA bAdanuM anusvana paM. (saM.) pratidhvani; paDagho anuzIlana na. (saM.) satata ane UMDo abhyAsa; dIrgha anusvAra puM. (saM.) svaranI pachI AvatuM nAsikasthAnanuM sevana simajAtuM AveluM uccAraNa ke enuM cihna ( ) [UkhaLa anukRta vi. (saM.) paraMparAthI ke pUrvethI saMbhaLAtuM ke anUkhaLa(-Lo) 5. (saM. ulUkhala) (lAkaDAno) khAMDaNiyo; anuzruti strI. (saM.) paraMparAthI prApta kathAnaka; daMtakathI; amUcha na. sItAphaLa lokavAyakA (2) anuzrutajJAna ke anuzrutapaNuM anUchaDI strI. sItAphaLI anuSaktavi (saM.) sahavartI (2) premAsakta(3) AnuSAMgika anUThuM vi. (saM. anutya) anokhuM; apUrva anuSaMgapuM. (saM.) nikaTa saMbaMdha; sAhacarya (2) Asakti (3) anUDha vi. (saM.) avivAhita; kuMvAruM avazyabhAvi pariNAma (4) karuNA (5) bhAvanA, icchA anUDhA vi. strI. (saM.) avivAhitA; kuMvArI kanyA anuSaMgI vi. (saM. anuSaginuM) joDAyeluM; vaLageluM (2) anUdita vi. (saM. anu+udita) pAchaLathI saLaMga rIte najIka najIkanuM (3) saMbaMdhI; lagatuM (4) phaLarUpe kaheluM (2) bhASAMtarita; anuvAda kareluM maLeluM (5) nokara-cAkara koTinuM (6) eka biMdumAM anUpa chuM. (saM.) pANIvALo samudra najIkano pradeza; kaccha maLatuM; "konpharanTa' ciraNavALo eka chaMda (piMgaLa) (2) enAmano purANakALanonarmadAnIkhINano pradeza anurupa(-bha) (sa. anuSTabhu) . AThaakSaranAmApanocAra anUrI strI. sItAphaLI; anUchaDI anuSThAtA vi. (saM.) anuSThAna karanAra anUruM na. sItAphaLa; anUche anuSThAna na. (saM.) kriyA karavI te (2) koI paNa dhArmika anRNa vi. (saM.) aRNI, RNa-karaja vinAnuM kriyA (3) kAryano AraMbha; pUrva taiyArI amRta na. (saM.) asatya; jUThANuM anusaraNa na. (saM.) anukaraNa; anusaravuM te anRzaMsa vi. (saM.) krUra-ghAtakI nahi evuM (2) dayALu anusaravuM sakri. (saM. anu + ) pAchaLa-pAchaLa javuM; ane saMyo. (saM. anyadapi, prA. anuvi) (be vAkyo ne upadeza pramANe vartavuM (2) eka pade bIjA pada sAthe ke zabdone joDanAra) ne tathA temaja rUpaliMgamAM saMbaMdha rAkhavo (vyA.) [sarjana aneka vi. (saM.) eka nahi; bahu; saMkhyAmAM ghaNuM anusarjana na. (saM.) mULa sarjanane anusarIne karAtuM-thatuM anekakendrI vi. (saM.) aneka kendravALuM manusaMdhAna na. (saM.) AgaLanI vastu sAthenuM joDANa ke anekakozI(-SI) vi. (saM.) aneka koSavALuM siMkhya tema AvatI vastu (2) yogya saMbaMdha (3) bArIka anekaghaNuM vi. eka karatAM vadhAre saMkhyAthI guNeluM; anekatapAsa; cokasAI anekatA strI. (saM.) (-tva) na. aneka hovuM te anusaMdhAna na. (hiM.) saMzodhana; risarca anekadhA kri.vi. (saM.) aneka rIte; aneka prakAre anusAra puM. (saM.) anusaraNa (2) vAkyamAM eka padanuM anekavidha vi. (saM.) aneka prakAranuM bIjA padane anusaravuM te (vyA.) kri vi.pramANe; mujaba anekAneka vi. (saM.) ghaNuM; saMkhyAmAM khUba anusArI vi. (saM.) anusaratuM anekArtha(veka, tha) vi. (saM.) aneka arthavALuM-prayojanaa siddhAMta muM. (saM.) peTA-siddhAMta vALuM [acokkasa anusUcaka pu. anubodhaka; "prosTara" anekAMta vi. (saM.) aneka bAjuvALuM (2) anizcita; anusUyana na. (saM.) juo "anubodhana' anekAMtavAda muM. (saM.) syAdvAda; dareka vastunuM eka ja mAtra For Private and Personal Use Only
Page #45
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anekezvaravAda) 28 [anyA pAsuM che ema nahi paNa enAM badhAM pAsAM paratve judI naLI; isophegasa [sAdhana judI rIte jJAna thAya che evo jaina tattvajJAnano siddhAMta annapANI na. annajaLa; aMjaLa; khAvuMpIvuM te; nirvAhanuM anekezvaravAda puM. (saM.) aneka devatA vAda; polIthiMijhama annapUrNAstrI. (saM.) annanI adhiSThAtA devI; anna anekezvaravAdI vi. anekadevavAdI pUranArI-puruM pADanArI devI anenAsa na. juo "ananAsa' [(2) apUrva; ananya annaprAzana na. (saM.) nAnAM bALakone vidhipUrvaka chake aneruM vi. (saM. anyataraka, prA. anarayala) jUduM; bIjuM athavA AThame mahine pahelavaheluM anna khavaDAvavAno anaikya na. (saM.) aikyano abhAva; judAI (2) virodha; karAto saMskAra kusaMpa (3) vi. aikya-ekatA vagaranuM annabhojI vi. (saM.) anna khAnAra anaicchika (saM.) aicchika nahi evuM; IcchAne adhIna nahi annamaya vi. (saM.) annanuM; annathI bhareluM (2) evuM; pharajiyAta annathI baMdhAyeluM (3) vedAMta pramANe zarIramAM rahelA anaitika vi. (saM.) naitika nahi evuM; anItivALuM pAMca kozomAMno eka (annamayakoza) anaitihAsika vi. (saM.) aitihAsika nahi evuM; annamayakoza'-5) puM. (saM.) sthULa zarIra itihAsanA AdhAra vinAnuM annavastra na. (sa.) khorAka ane kapaDAM; khorAkI-pozAkI anapazya na. nipuNatAno abhAva: akauzala annavikAra chuM. (saM.) apacAthI zarIramAM thato bagADa anaisargika vi. (saM.) naisargika nahi evuM; kRtrima (2) ajIrNa, apaco anokhuM vi. (saM. anyapaka, prA. anyavakha6) judA ja annasatra na. (saM.) annakSetra; sadAvrata prakAranuM; ane (2) adbhuta; vicitra (3) nokhuM anasaMkaTa na. (saM.) anna khAvA na maLe evA prakAranI nahi tevuM; majiyAre Apatti (2) annanI taMgI dizA; khAvAnA sAMsA anaucitya vi. (saM.) aucityano abhAva; aghaTitatA anAnadazA strI. (saM.) "a" "anna karavuM paDe evI anaaudAryana. (saM.) udAratAno abhAva pUrvaka nahi evuM annAzaya puM. jaThara; hojarI nihi) anaupacArikavi. (saM.)upacArapramANenuMna hoya tevuM vidhi- annAhAra chuM. annano AhAra; anna khAvuM te (mAMsa anaurasa vi. (saM.) aurasa putra na hoya tevuM; vAMjhiyuM annAhArI vi. annano ja AhAra karanAruM; zAkAhArI (2) aurasa nahi tevuM; dattaka (3) AMgaLiyAta anodakana. (saM.) annapANI; annajaLa (2) gujarAna an upa. (saM.) svarathI zarU thatA zabdanI pUrve, abhAva, anopArjana na. (saM.) anna meLavavAnI kriyA nakArake niSedha vagere batAvavA vaparAto pUrvaga. jema anya vi. (i) bIjuM (2) bhina; juduM vyabhicArI ke, anupama anyagAmI vi. (saM.) pArakA sAthe yaunasaMbaMdha rAkhanAruM; anDaragrAunDa vi. (i.) bhUgata; bhUmigata (2) chupAyeluM anyatama vi. ghaNAMmAMthI koI eka mAtra anDaralAInDa vi. (I.) juo 'adhorekhita' anyatara vi. (saM.) bemAMthI eka (2) bhinna; juduM anDaravarlDana, strI. (i.) gunAkhoronI duniyA anyatra kri.vi. (saM.) bIje ThekANe; kyAMya bIje anDaravera na. (iM.) aMdara paheravAnuM vastra anyathA saMyo. (saM.) bIjI rIte (2) ADuM; UlaTuM antardezIya vi. juo aMtardezIya' anyathAkathanana. (saM.) viruddha vAta (2)khoTI kejUThI hakIkata ana na. (saM.) (rAMdheluM) anAja; khorAka anyathAkaki .vi. (saM.) hoya enAthI judI rIte karavAne annakUTa chuM. (saM.) aNakUTa; ThAkorajI AgaLa naivaidya tarIke anya dezI vi. (saM.) videzI; paradezI TiriToriyala goThavAto vividha vAnIono samUha anya dezIya vi. (saM.) bIjA dezane lagatuM; "esTrAana(0kSetra, satra na. (saM.) jyAM annadAna apAtuM anya nirapekSa vi. (saM.) jene bIjI koInI jarUra nathI hoya te sthaLa; sadAvrata leNAdeNI evuM; taTastha anajala na. (saM.) (-La) aMjaLa; dANopANI 2) anyabhUta(tA) strI. (saM. anyabhUtA) (jenuM bharaNapoSaNa annadAtA vi. (saM.) khAvAnuM pUruM pADanAra (2) Azraya bIjA dvArA thayuM che evI) koyala; parabhutA ApanAra; AzrayadAtA ainAja ane anyamata 5. (saM.) bIjo mata anadAna na. (saM.) annanuM dAna (2) puNyArthe apAtuM anyamanaska vi. (saM.) mana anya ThekANe hoya evuM; annadAyI vi. (saM.) annadAtA dhyAnarahita (2) anyamanuM bedhyAna (3) khina; annadevatA pu.ba.va. annarUpI deva: annadeva (2) strI. udAsa (4) caMcaLa; asthira beidhyAna annanI adhiSThAtA devI; annapUrNA anyamanuM vi. anyamanaska; bIje mana lAgyuM hoya tevuM; ananaLI strI. gaLethI hojarI sudhInI (khorAka laI jatI) anyA vi. strI, (saM.) dvitIyA: parAI strI For Private and Personal Use Only
Page #46
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anyA 29 [ apatya anyA DuM. anyAya: aMcaI hisAba tapAsanAra; hisAba-tapAsanIsa; "oDiTara' anyAya 5. (saM.) nyAyaviruddha karma, gerainsApha (2) anveSaNa na. (saM.) tapAsa; zodha; saMzodhana (2) hisAba julama (3) aMdhera (4) avyavasthA (5) daSa; vAMka tapAsavo te; "oDiTa' (6) duSkarma (3) aTakacALuM (8) pApa aveSita vi. (saM.) tapAsa karAyeluM; "oDiTeDa' anyAyI vi. (saM.) gerakAyade; anyAyayukta (ra) apa upa. (saM.) zabdane lAgatAM 'nIcenuM, 'UtaratuM', anyAyathI vartanAruM (3) aghaTita (4) julamI (5) "hIna", "kharAba" vagere bhAva batAvanAra upasarga khoTuM karanAruM (6) mastIkhora apa na. (saM. a) pANI; jaLa anyApya vi. (saM.) nyAya nahi tevuM; nyAya viruddha apAI vi. jANItuM (2) samajAya evuM anyArtha chuM. (saM.) bIjo artha apakarma na. (saM.) apakRtya; durAcAraNa anyArI strI bALavAnAM lAkaDAMnI gADI; sarapaNanI gADI apakarSa paM. (saM.) paDatI (2) ghaTa; kSaya dhiTADo thavo te anyokti strI. (saM.) eka arthAlaMkAra. amukane uddezIne apakarSaNa na. (saM.) pAchA pADavuM - nIce pADavuM te (2) bolavuM ne anyane lAgu pADavuM evI vANInI cAturI; apakavi chuM. halakIlAtanI kavitA karanAro kavi stutinA zabdomAM niMdA ne niMdAnA zabdomAM stuti apakAya paM. (ba.va.) (saM.) pANInA jIva darzAvavI te (kA.zA.) [ki.vi. paraspara; ekameka apakAra chuM. (saM.) hAni; anupakAra (2) kRtajJatA; droha anyonya vi. (saM. anyaH + anya:) bIjuMbIjuM (2) apakArya na. (saM.) kharAba kArya; kukarma anyonyapUraka vi. (saM.) paraspara puravaNI karatuM karavuM te apakIrti(-rti) strI. (saM.) badanAmI; apayaza anyonyAdhyAsa puM. (saM.) arasaparasa mithyA AropaNa apakRti strI. (saM.) apakAya; kharAba kArya; durAcaraNa anyonyAbhAva chuM. (saM.) eka padArthano bIjA padArthamAM apakRtya na. (saM.) kharAba kAma: durAcaraNa abhAvate-jema ghaTanA paTamAM ane paTano ghaTamAM (nyA. apakRSTa vi. (saM.) kheMcI lIdheluM (2) UtaratI koTinuM (3) zA.) (2) be vastunItAdAtmaktA tadrupatAno abhAva nIca; adhama kriyAnuM nukasAna anyonyAzraya paM. saM.) paraspara Azraya: ekamekano Teko apakriyA strI. (saM.) UlaTA prakAranI kriyA (2) ava (2) eka vastunA jJAnane mATe bIjI vastunA apakva vi. (saM.) pakva nahi tevuM; kAcuM jANapaNAnI jarUra; sApekSa jJAna (3) "a"thI "ba apakSavi. (saM.) pAMkhavinAnuM, sahAya vinAnuM (2) kAryakarosiddha karavo ane pAcho "ba'thI "a" siddha karavo evo nA vyavasthita samUha bahAranuM; trAhita (3) niSpakSa dalIlano eka doSa; piTiziyoprinsimI" apakSaya kuM. (saM.) bhAre kSaya (2) vinAza anyonyAzrayI vi. (saM.) ekabIjAno Azraya karanAra apagharSaka vi., . (saM.) cholI kADhato (padArtha) anvaye puM. (saM.) pAchaLa javuM te; anugamana (ra) saMbaMdha apacaya puM. (saM.) laya; hAni (2) ghaTADo; ghasAro (3)ekabIjAM padonosaMbaMdha joI kartAkarmakriyApada ane apacakriyA strI, (saM.). zarIranI ghasArAnI kriyA; bIjAM padonI svAbhAvika krame goThavaNI (4) vaMza; kuLa "keTabolijhama' (5) kAraNa hoya tyAM kAryanuM hovuM te niyama(6) bhAvArtha apacAra . (saM.) durAcaraNa anvayI vi. (saM.) pAchaLa AvI rahevuM (2) saMbaMdhavALuM apacitrana. (saM.) kharAba citra anvaye nA. anusAra; pramANe; -nI rUe airthavALuM apaco !. pAcanakriyAno abhAva; ajIraNa; badahajamI avartha(06) vi. (saM.) arthane anusaratuM; baMdha besatA aparAstrI. (saM. asara) svarganI vArAMganA; apsarA avita vi. (saM. anu + ita) saMyukta; joDAyeluM (2) apajaza(-sa) puM, apayazaapakIrti (2) badanAmI pakaDAyeluM, sapaDAyeluM (3) vAkyamAMnAM padonA apa(-ppoTa kri.vi. roja; haMmezAM paraspara saMbaMdhavALuM apa(-ppoTa vi. (saM. a + pa) bevakUpha, mUrkha anvIkSaka chuM. (saM.) anvIkSaNa-zodha karanAra apaTI strI, vyavahAra-vepAramAM opaTI (nukasAna) anvIkSa(oNa) na. (-kSA) strI, (saM.) bArIkIthI jovuM- apaTI strI, (saM.) nATakano paDado (2) taMbu AsapAsa tapAsavuM te () samIkSA; samAlocanA bAMdhelI kamAna A AivavuM te anvIta vi. (saM. anu+ Ita) anvita; saMyuktaH joDAyeluM apaTIkSepa . (saM.) paDado khaseDI raMgamaMca para ekAeka (2) saMpAyeluM; pakaDAyeluM (3) vAkyomAMnAM padonA apa-Tu-DeTa vi. (I.) adyatana; chellAmAM chellI DhabanuM'paraspara saMbaMdhavALuM tArIkhanuM (2) sughaDa anvIti strI, (saM.) anvaye apaDha vi. (hi) na paDheluM; nirakSara; abhaNa anveSaka vi. saM. anu + eSaka) tapAsanAra (2) puM. apatya na. (saM.) saMtAna (2) bALaka (vaDIlanI najare) For Private and Personal Use Only
Page #47
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir apatro 3 s / apavitratA apatrapA strI, zaramALapaNuM; lajA; lAja aparAdhavijJAna na. aparAdha tathA aparAdhI saMbaMdhI apathya vi. (saM.) pathya nahi evuM; avaguNa kare evuM; vijJAna; kriminolojI' pratikULa () na. kupathya, avaguNakArI AhAravihAra aparAdhinI vi., strI. aparAdha karanArI strI apadevatA chuM. (saM.) bhUtapreta vagere jIva aparAdhI vi. aparAdha karanAra gunegAra apadeza puM. (saM.) ullekha karavo-nAma ApavuM te (2) aparAdhIna vi. (saM.) parAdhIna nathI tevuM; svataMtra sahAnubhUti (3) kAraNa ApavuM te (vyA.) aparAdhInatAstrI. (saM.) svataMtratA; svAtaMtrya kioMkaNapaTTI apa na. (saM.) padya nathI tevI racanA aparAnta paM. (saM.) pazcima kinAro ke teno pradezaapadyAgadya vi. (saM.) nahi gadya ke nahi padya evuM (2) aparAvidhA strI. (saM.) nAmarUpAtmaka vidyA; brahmavidyA na. nathI chaMda vagerethI bAMdhelI ke nathI svAbhAvika sivAyanI laukika phaLa ApanArI vedavidyA vAkyasvarUpanI tevI kAvyaracanA; rogayukta gadya aparAhna . (saM.) bapora pachIno pahora; divasano apanayana na. (saM.) khoTI rIte laI ke upADI javuM te; pAchalo aDadho bhAga harI javuM, apaharaNa; "kiDanepiMga aparigraha pR. (saM.) koI paNa vastuno potAnA upayoga apanAvavuM sa.kri. potAnuM karavuM ke mAnavuM; svIkAravuM mATe svIkAra ane saMgraha na karavAM te kiravAnuM vrata apabhraSTa vi. (saM.) paDeluM (2) vikRta, apabhraMza pAmeluM aparigrahavrata na. aparigrahI rahevAnuM vrata; saMgraha na apabhraMza chuM. (saM.) paDavuM te; patana (2) zabdanuM vikRta aparicita vi. (saM.) paricita nahi evuM; ajANyuM thavuM te; zabdanuM vizuddha rUpAMtara (3) strI. saMskRtamAMthI apariNIta vi. (saM.) nahi paraNeluM; kuMvAruM apabhraSTa eka bhASA aparipakva vi. (saM.) paripakva nahi evuM; kAcuM apamAna na. (saM.) mAnathI UlaTuM te; anAdara; tiraskAra aparimita vi. (saM.) parimita nahi evuM; amApa apamAnavuM sakri. apamAna karavuM aparimeya vi. (saM.) mApI na zakAya evuM apamAnita vi. (saM.) apamAna pAmeluM apariSkRta vi. (saM.) azuddha; sudhAryA sivAyanuM (2) apamRtyu na. (saM.) kamota; Akasmika mRtyu analaMkRta; zaNagAryA vinAnuM apayaza puM. (saM.) apakIrti, apajaza; badanAmI aparihArya vi. (saM.) TALI na zakAya evuM apayoga kuM. (saM.) khoTI rIte upayoga thavo te; aparUpa na. (saM.) boLa dekhAva (2) vi. beDoLa durupayoga; 'mizaepropriyezana' oiramAna; sAvavuM aparUpa vi. (ba.) apUrva; khUbasUrata apara vi. (saM.) bIjuM; bhinna (2) pAchaLanuM (3) aparokSa vi. (saM.) parokSa nahi evuM; pratyakSa siAkSAtkAra aparadizA strI. (saM.) pazcima dizA; AthamaNI dizA aparokSajJAna na. (saM.) brahmanuM pratyakSa jJAna; svarUpano aparamAnatA) strI. oramAna-sAvakI mAtA apalaka vi, ekITasepha maTakuM mAryA vinA aparasa 5. (saM.) adhama prakArano rasa (2) kAvyamAM aparNa vi. (saM.) pAMdaDAM vinAnuM yathAsthAna je rasa Avavo joIe te na AvatAM ene apaNa strI. (saM.) mahAdevanAM patnI, pArvatI sthAne khoTI rIte nirUpAyelo rasa (3) hatheLI ane aparyApta vi. (saM.) paryApta nahi evuM, apUratuM paganAM taLiyAmAM thato cAmaDIno eka roga apalakSaNa na. (saM.) naThAruM-kharAba lakSaNa (2) durAcAraNa aparasa strI. (sa.a + sparza, prA. parasa sparza) nAhyA apalAyana na. (saM.) nAsI na javApaNuM pachI kyAMya (vaiSNavamAM) aDakAya nahi evuM hovuM apalyA strI. dUbaLI strI (2) phUvaDa strI te; pAkI narveDha apavarga kuM. (saM.) samApti; aMta; cheDo (2) mokSa aparaMca saMyo. vizeSamAM; vaLI; temaja; uparAMta apavartana na. (saM.) khoTuM vartana-AcaraNa aparaMpAra vi. (saM. a-parapAra) sAme cheDo nathI tevuM; apavAkyatA strI. (saM.) vAkyamAMno padakramAdino doSa apAra; puSkaLa[bhinna (3) pArakI (4) pazcima (dizA) apavAda chuM. (saM.) sAmAnya niyamamAM bAdha; tevI vastu ke aparA vi... strI. (saM.) nikaTa: UtaratI (2) bIjI; tenuM udAharaNa (ra) nidA: A aparAga . (saM.) asaMtoSa (2) sneha na hovApaNuM apavAdAtmaka vi. (saM.) apavAdavALuM aparAjita vi. (saM.) parAjita nahi evuM; nahi hAreluM apavArya na. (saM.) sAthenuM bIjuM pAtra na sAMbhaLe e rIte aparAjitA strI. (saM.) eka auSadhi (2) durgA ADu joIne bolavuM te; "esAITa' (nATya) aparAjeya vi. (saM.) harAvI na zakAya evuM apavAsa 5. upavAsa (apavAsa khoTo zabdaprayoga) aparAdha chuM. (saM.) doSa; guno (2) pApa striI apavitra vi. (saM.) pavitra na hoya evuM; azuddha; nApAka aparA(chaMdhaNa, vadhinI) vi. strI. gunA-aparAdha karanArI apavitratA strI. (saM.) pavitratAno abhAva; azuddhi For Private and Personal Use Only
Page #48
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org apavyaya apavyaya puM. (saM.) khoTuM kharaca, bagADa; durvyaya apazakuna puM. (saM.) apazukana; mATho zukana apazabda puM. (saM.) gALa (2) niyama viruddhano zabda; khoTo prayoga (vyA.) apa(-va)zukana puM. (saM. apazakuna) mATho zukana; apazukana (2) azubha cihna [tevuM; apazukana karAvanAruM apazukani(yALa, yuM) vi. jenA zukana kharAba hoya apasaraNa na. (saM.) khasI javuM te; nAsI javuM te apasaravuM akri. khasI javuM; chUTA paDavuM (2) nAsI javuM apasavya vi. (saM.) jamaNI bAjunuM; jamaNuM (2) UlaTuM (3) kri.vi. jamaNI tarapha (janoI jamaNe khabhe lAvI devI te) apasArita vi. (saM.) dUra kareluM; khaseDeluM [hoya evuM apasArI vi. apasare (khase) evuM; dUra jatAM chUTuM paDatuM apasiddhAMta puM. (saM.) tarkadoSathI bharelo siddhAMta apasmAra puM. (saM.) phepharuM; vAI; 'phiTa' (2) smaraNazaktino abhAva; vismaraNa apaharaNa na. (saM.) upADI javuM te (2) lakhANanI taphaDaMcI apaharavuM sakri, apaharaNa karavuM; harI javuM apahartA vi. (saM.) apaharaNa karanAra apahRta vi. (saM.) chInavI levAyeluM; paDAvI levAyeluM (2) jenuM apaharaNa karAyuM che tevuM apahttuti strI. (saM.) chupAvavuM te (2) jemAM vastunA asala dharmane chupAvI bIjA dharmano Aropa karavAmAM Ave te alaMkAra [mATIvALuM (3) nirmaLa apaMkila vi. (saM.) kAdava vinAnuM (2) sukAI gayelI apaMga vi. (saM. apa + aMga = apAMga) pAMgaLuM (2) koI aMganI khoDavALuM (3) lAcAra apAkarSaNa na. (saM.) khoTuM ke avaLuM AkarSaNa apAcya vi. (saM.) na pacI zake evuM apAtaka na. (saM.) pApano abhAva; niSpApa apAtra vi. (saM.) kupAtra (2) na. nakAmuM pAtra-vAsaNa apAdAna na. (saM.) chUTA paDavuM te (2) pAMcamI vibhaktino artha (vyA.) apAna puM. (saM.) (prANa, apAna, vyAna, udAna ane samAna e pAMcamAMno) eka vAyu je gudA vATe nIkaLe che; adhovAyu apAnAsana na. (saM.) e nAmanuM eka yogAsana apApa(-pI) vi. (saM.) pAparahita; niSpApa [aghADo apAmArga puM. (saM.) (pavitra gaNAto choDa) adheDo; apAya puM. (saM.) dUra javAnI kriyA (2) adarzana (3) Aphata (4) nukasAna (5) nAza; khuvArI apAra vi. (saM.) pAra vinAnuM; khUba [nahi tevuM apAradarzaka vi. (saM.) jemAM ArapAra dekhAya-joI zakAya 3 1 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [apekSita apAradarzitA strI. (saM.) pAradarzaka na hovuM te apArthiva vi. (saM.) pRthvIne lagatuM na hoya tevuM; abhautika (2) alaukika; divya apAvaraNa na. (saM.) ughADavuM-khulluM karavuM te apAvRta vi. khulluM kareluM; mUkeluM [sthAna apAsaropuM. (saM. upAzraya) jainasAdhu-sAdhvIone rahevAnuM apAhija vi. apaMga; pAMgaLuM (2) ALasu; nakAmuM apAMga puM. (saM. apa + aMga) AMkhano kAna bAjuno khUNo (2) TIluM (3) vi. apaMga; pAMgaLuM api saMyo. (saM.) paNa; vaLI apica saMyo. (saM.) vaLI; temaja (2) taduparAMta apitu saMyo. (saM.) paraMtu; paNa api(-pai)tRka vi. (saM.) pitA vinAnuM; nabApuM (2) vaDIlopArjita nahi tevuM (3) vArasAmAM nahi UtareluM apaitRka milakata strI. binavArasI milakata; vArasAmAM na UtarelI, AvelI milakata apIla strI. (IM.) AgrahabharI vinaMtI (2) nIcalI adAlatanA cukAdA sAme uparanI adAlatane arajI apIla-adhikArI vi. apIla sAMbhaLanAra adhikArI apIlakorTa strI. (IM.) apIla sAMbhaLanArI upalI korTa apIlasattA strI. apIla sAMbhaLavAnI sattA apukhta vi. yogya uMmare na pahoMceluM; sagIra aputra, (ka) vi. (saM.) putra vinAnuM apuruSa vi. (saM.) nAmarda; napuMsaka apuSpa vi. (saM.) jene phUla na bese evI (vanaspati) apUja (-jya) vi. (saM. apUjya) pUjAyA vagaranuM; na pUjAtuM (2) pUjavA lAyaka na hoya evuM arUpa puM. (saM.) mAlapUDo (2) pUrI (3) roTalI apUratuM vi. pUratuM nahi tevuM; adhUruM apUrNa vi. (saM.) pUrNa nahi tevuM; adhUruM apUrNAMka puM. (saM.) apUrNa AMkaDo-aMka apUrti strI. (saM.) adhUrapa; pUrtino abhAva apUrva vi. (saM.) pUrve kadI na baneluM hoya tevuM; avanavuM (2) uttama; anupama apUrvatA strI. (saM.) apUrva hovApaNuM (2) asAmAnyatA apUza strI. khALakUvAnuM moM baMdha karavAno cIMtharAno dATo (2) hyUsa; dama apU(-po)zaNa na. (saM. ApozAna) bhojanane AraMbhe ane aMte je Acamana karAya che te (2) bhojanane AraMbhe pIrasAto thoDo bhAta apekSaka vi. jarUriyAta batAvanAruM apekSaNIya vi. (saM.) icchavAoga; icchanIya apekSA strI. (saM.) icchA (2) AkAMkSA (3) agatya apekSita vi. (saM.) jenI apekSA rAkhavAmAM AvI hoya For Private and Personal Use Only
Page #49
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir apesyo. 3 2 [apharAtaphara tevuM joItuM [joIe evuM aprameya vi. prameya nahi evuM: amApa (2) sAbita na apezya vi. (saM.) apekSA rAkhavA jevuM ke apekSA rAkhavI thaI zake tevuM [vinAnuM apeya vi. (saM.) na pI zakAya evuM aprayojaka vi. (saM.) yojanA na karanAruM (2) prayojana apaitRka vi. (saM.) juo "apitRka' aprayojita vi. (saM.) puraskRta na kareluM (2) vAparavAmAM apaitRka milakata strI, juo "apitRka milakata nahi AveluM [UtaratuM apaiyo puM. pANI paNa na pIvAno vahevAra hovo te (2) aprazasta vi. (saM.) siMgha; kIrti vinAnuM (2) halakuM aNabanAva aprazasya, aprazaMsanIya vi. (saM.) jenI prazaMsA na karI apozaNa na. juo "apUzaNa' zakAya tevuM; niMdya apauruSata-ya) vi. (saM.) mANase nahi banAveluM; divya; aprasanna vi. (saM.) prasanna nahi tevuM; nArAja IzvarakRta (2) bAyeluM; nAmarada (3) na. bAyalApaNuM; aprasiddha vi. (saM.) prasiddha nahi tevuM; aprakAzita nAmaradAI vuiM caMcaLa, taraMgI aprastuta vi. (saM.) prastuta nahi tevuM; binajarUrI (2) ataraMgI vi. (saM. a + taraMga uparathI) pANInAM mojAM prasaMgane baMdhabesatuM na hoya tevuM; aprAsaMgika appaTa vi., kri.vi. juo "apaTa [(2) chAnuM aprastutaprazaMsA strI. (saM.) aprastutanA varNanathI prastuta apraka(-goTavi. saM. aprakaTa) bahAra nahi paDeluM; aprasiddha sUcavato alaMkAra aprakAza vi. (saM.) prakAza vagaranuM (2) apragaTa (3) puM. aprAkRtika vi. (saM.) akudaratI; asvAbhAvika aMdhakAra jemAM prakAza nathI pahoMcyo tevuM aprAza vi. (saM.) DAhyuM nahi tevuM; mUrNa; ajJAnI aprakAzita vi. (saM.) aprasiddha (2) nahi chapAyeluM (3). aprApta vi. (saM.) nahi maLeluM; na AveluM aprakRta vi. (saM.) aprAsaMgika, aprastuta aprAptakAla(La) vi. kavakhatanuM; kamosamI (2) prasaMgane apragaTa vi. juo 'aprakaTa' anucita (3) uMmare na pahoMceluM; sagIra (4) paM. apragati strI. (saM.) pragatino abhAva kamosama; kavakhata (pa) aprastuta prasaMganuM eka apragalabha vi. (saM.) pragalya nahi evuM; hiMmata vinAnuM nigrahasthAna (2) ALasu, susta [purANuM (3) lupta; kALagrasta aprApta-rajA strI. binajamA rajA apracalita vi. (saM.) pracAramAM na hoya tevuM (2) jUnuM- aprAptavaya strI, kAcI uMmaranuM; sagIra aprati(-tI)kAra . (saM.) virodha-sAmano na karavo te aprApya vi. (saM.) na maLI zake - na meLavI zakAya tevuM (2) jeno pratikAra-upAya nathI te; nirupAyatA (2) prApya nahi evuM; nahi maLeluM [vinAnuM apratikULa vi. (saM.) pratikULa nahi evuM; anukULa aprAmANika vi. (saM.) prAmANika nahi evuM; niSThA apratima vi. (saM.) anurUpa; zreSTha aprAsaMgika vi. saM.) prAsaMgika nahi evuM (2) apratiSThA strI. (saM.) beAbarU; phajetI [aspaSTatA kavakhatanuM; prasaMgane lagatuM nathI tevuM; binajarUrI apratIti strI. (saM.) pratItino abhAva; avizvAsa (2) apriya vi. (saM.) priya nahi evuM; aNagamatuM; apraNIta vi. (saM.) saMskArahIna (2)praNIta-raceluM nahi evuM aLakhAmaNuM (2) na. aniSTa, bhUM kArya karanAruM apratihata vi. (saM.) aTakAyata vinAnuM (2) aTakAvI ke apriya (kara, kAraka) vi. (saM.) (-kArI) vi. apriya | haNI na zakAya tevuM ajJAta (3) chUpuM; chAnuM apriyatA strI. (saM.) apriyapaNuM apratyakSa vi. (saM.) pratyakSanahoyatevuM; parokSa (2) ajANyuM; apriyavAdI vi. (saM.) apriya-mAThuM lAge evuM bolanAruM apratyaya vi. pratyaya vinAnuM pratyayahIna (2) paM. (saM.) aprIta(-ti) strI. (saM. aprIti) prItino abhAva (2) apratIti; avizvAsa (3) ajJAna aruci; aNagamo (3) vera; duzmanAvaTa apratyAzita vi. (saM.) aNadhAryuM; acAnaka aprauDha vi. (saM.) uMmare ane vicAramAM paripakva na thayeluM apramatta vi. (saM.) pramatta-pramAdI ke gAphela nahi evuM; asarA strI. (saM.) svarganI vArAMganA; parI , apramAdI (2) jAgrata jiAgRti aphaAlapuM. (a. phea ba.va.) karatUta; karaNI apramattatA strI. (saM.) pramAdano abhAva (2) sAvadhAnI; aphaghAna vi., pR. kAbulI, paThANa apramANika vi. (saM.) prAmANika nahi evuM; aprAmANika aphaghAnistAna 5. aphaghAnono deza (jUno gAMdhAra deza) apramANita vi. (saM.) pramANita na kareluM; pramANita ke aphajhala vi. (a.) uttama praNita nahi evuM (2) pramANapatra na maLe tevuM aphara vi. phare nahi tevuM makkama (2) pAchuM phare nahi tevuM apramAda 5. (saM.) sAvadhAnI; jAgRti apharAtaphara strI. (a. iphAtotaphIta) AghuMpAchuM ke apramita vi. (saM.) pramita nahi evuM, aparimita ahIMnuM tahIM thaI javuM e; UthalapAthala (2) doDadhAma For Private and Personal Use Only
Page #50
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir apharAtapharI 3 3 [abudha-bodha) (3) taphaDaMcI (4) avyavasthA (5) ghoMghATa (9) abadAgIra(-rI) strI. (a. AphatAbu + gIrI) (rAjAbhaya; trAsa (7) pherabadalI (8) gabharATa (9). mahArAjA vagerenuM) rAjachatra goTALo; ghAlamela abadIlI DuM. (a.) dharmI puruSa (2) islAmamAM vizvane apharAtapharI strI. UthalapAthala (2) ghAlamela TakAvI rAkhanArasittera oliyA gaNAya che temAMnodareka apharAmaNa strI. apharAvuM te; Apharo caDavo te abadullA paM. (a.) khudAno baMdo apharAvuM akri. vadhu khAvAthI akaLAvuM; Apharo caDavo aba(-vadhUta chuM. (saM. avadhUta) verAgI; bAvo (2) vi. apharAMTu vi. upharAMTuM; pAsAbhera raheluM (2) UMdhuM; avaLuM masta (3) nidita; tiraskRta (4) uttama (3) bAju uparanuM; sAmenuM teivuM (2) niSphaLa abanAla strI. (phA.) talavAranI mUTha uparano ane aNI aphala vi. (saM.) (-La) vi. phaLa vinAnuM; phaLa na Ave- AgaLano zaNagAra Ape [(2) vi. sarvottama; sarvazreSTha abanUsa na. (a. Ansa) eka jAtanuM sIsama jevuM 'aphalAtUna puM. (a) grIsano mahAna tattvajJAnI-pleTo majabUta jhADa; TIMbaravo (2) UMcI jAtanuM kALuM lAkaDuM aphalAtanI vi. grIsanA tattvajJAnI pleTone lagatuM (2) . abasapAna na. (telaga) TiMbaravAnuM pAMdaDuM suMdara (3) viSayavAsanA vinAnuM abaraka(-ba) na. (saM. abhraka) cokkasa jAtanA paththaranI aphalita vi. phaLeluM nahi evuM (2) niSphaLa paDatI caLakadAra patarI - e prakAranI dhAtu aphavA strI. (a.) UDatI khabara (2) sAcIkhoTI bhaLatI abaraki(-khi)yuM vi. abarakhanuM banAveluM bhUikuTI vAta; gAma-gapATo abarU strI. (phA. abU, saM. bhU) AMkhanI bhamara; bhavuM; aphasara chuM. (i. ophisara) amaladAra (rAjayano) [vRttAMta abala vi. (saM.) (-La) vi. baLahIna; nirbaLa aphasAnA strI. (ka.) kahANI; vArtA (2) managhaDaMta vAta ke abalA vi., strI. (saM.) (-LA) vi., strI. alpa aphasuM na. (phA.) jAdu hiAya baLavALI (2) strI. nArI kAbaracItaruM aphasosa chuM. (phA.) pastAvo; dilagIrI (2) uarere; abalaka(-kI,-kha,-bI) vi. (a. abla) citravicitra; aphaLa vi. niSphaLa; nakAmuM (2) vAMjhiyuM abasAta ki.vi. A ghaDIe; attarasAta aphaLAaphaLI strI, sAmasAmI athaDAmaNa abaLavi. abala, nirbaLa; baLahIna [oriyo (2) dohada aphaLATa 5. aphaLAvuM te (2) teno avAja aba(-bha)LakhA strI. (-kho) paM. (saM. abhilASA) icchA; aphaLAmaNa(-NI) strI. aphaLAvavAnI kriyA; athaDAmaNa abaLA vi., strI, juo "abalA' aphaLAvavuM sakri. "aphaLAvuM'nuM preraka abaMdhAraNIya vi. (saM.) baMdhAraNIya nahi evuM; baMdhAraNa aphaLAvuM a.kri. "aphALavuMnuM karmaNi; athaDAvuM (2) pramANe nahi evuM; gerabaMdhAraNIya TicAvuM; pachaDAvuM (3) bhaTakAyuM abAdha vi. (saM.) jeno bAdha karavAmAM na Avyo hoya aphATa vi. phATyA vinAnuM; cirAyA-tUTyA vinAnuM (2) evuM; ekasvarUpe raheluM; pratibaMdha vinAnuM baMdhaka ki.vi. khUba vizALa; asmalita abAdhaka vi. (saM.) bAdha (aTakAva) na karanAruM; apratiaphALakUTa strI, dhamapachADA; athaDAmaNa (2) mAthAkUTa abAdhita vi. (sa) jeno bAdha karavAmAM nathI Avyo evuM; (3) muzkelI; hAlAkI pichADavuM; TIcavuM; athaDAvuM na aTakAveluM; harakata vinAnuM; mukta aphALavuM sakri. (saM. AsphAlayati, prA. aplAI) abAdhita mAlikIhaka chuM. pratibaMdharahita mAlikIsattA aphINa na. (a. athUna) khasakhasanA doDavAomAMthI abAdhya vi. (saM.) bAdhya nahi evuM; bAdhita na karI zakAya nIkaLato eka mAdaka jherI ghaTTa rasa-padArtha [edI evuM; mukta aphINI(-NiyuM) vi. aphINanA vyasanavALuM (2) susta; abAba chuM. (a. abbAba) karakariyAvara aphINiyo chuM. aphINano vepArI abAbIla na. (a.) devadilAI nAme oLakhAtuM cakalInI abakri.vi. atyAre A ghaDIe moMDhAnuM pANInuM vAsaNa jAtanuM eka kALuM paMkhI abakhoro paM. Abakhoro; loTo (2) paDaghIvALuM pahoLA 1 abAruM na. aMdhera; aMdhAdhUMdhI; goTALo abaghaDI kri.vi. hamaNAM ja; A kSaNe ja; atyAre; A abI, (vahAla) kri.vi. (hiM.) hamaNAM ja; tarata ja ghaDIe |abajano AMkaDo ke saMkhyA abIra(-la) na. (a. abI) eka sugaMdhadAra dhoLI bhUkI abaja vi. (saM. abda) anna saMkhyA; so karoDa (2) puM. abIra(-la)gulAla na. abIla ane gulAla abaja(-jo)pati . (saM.) so karoDa rUpiyA ke saMpattine abIhAla kri.vi. hamaNAM ja; tarata ja mAlika abudha(-bodha) vi. (saM.) aNasamaju (2) mUrkha (3) abatara vi. (a) avyavasthita (2) kharAba; bagaDeluM duniyAdArIthI ajJAta; haletuM For Private and Personal Use Only
Page #51
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir abuddha) 3 4 [abhatkA abuddha vi. (saM.) tattvane na jANanAruM (jaina) (2) abudha abhakSAbhakSa pu. (saM.) abhyasyabhakSaNa; mAMsAhAra abUjha vi. khUja-kadara vinAnuM (2) akkala vinAnuM; mUrkha abhastha vi. (saM.) na khAvA jevuM; zAstramAM je khAvAno abUjha vi. (saM. abuddha) jene samajAvI na zakAya evuM; niSedha hoya tevuM khAvuM te; mAMsAhAra ajJAnI; abudha (2) kadara vinAnuM abhakSyabhakSaNa na. zAstramAM je khAvAno niSedha hoya tevuM abUloDhabUlo pu. bALakonI eka ramata abhaga vi. (saM.) abhAgI; kamanasIba; bhAgyahIna abe ud. (hi.) o; alyA (tuMkAravAcaka udgAra) abhaDAvuM a.kri. vagara nAlAne aDakavAthI azubha thavuM; abetabe strI. (2) "abetabeTavALI bhASA-hiMdI (2) nAhavuM paDe evuM thavuM (2) vaTalAvuM ke bhraSTa thavuM (3) tucchakAra (strIe) dUra besavuM abenkIya tijorI strI, binazaratI zarAphI tijorI abhaNa vi. nahi bhaNeluM; nirakSara [asabhya; aziSTa abokhA pu.ba.va. varane khavarAvavA mATenAM khAMDakhAjAM abhadra vi. (saM.) amaMgaLa; azubha (2) kharAba; duSTa (3) abokhA pu.ba.va. abhAvo; aruci abhadratA strI. (saM.) abhadrapaNuM aboTa puM. rasoInI ane jamavAnI jagyAne chANamATIthI abhaya pR., na. (saM.) bhayano abhAva (2) na. saMrakSaNa, lIMpavI te (2) nAhyA vinA jyAM javAya ke aDakAya Azraya (3) vi. nIDara (4) bhayathI mukta; surakSita; nahi evuM ThekANuM-sthaLa (3) zuddhi athavA abhaDAyA salAmata vinAnI dazA abhayatA strI. nirbhayatA; nIDaratA aboTiyuM na. (a + boTiyuM = je abhaDAyeluM nathI, zuddha abhayakara vi. (saM.) bhayarahita karanAra che te) rasoI karatI ke jamatI vakhate paheravAnuM abhayadaMDa kuM. (saM.) abhaya ApanAro daDo[ApavuM te rezamanuM, zaNanuM ke UnanuM vastra abhayadAna (saM.) salAmatI bakSavI te; abhaya karI abodha vi. (saM.) aNasamaju; abudha (2) mUrkha (3) 5. abhayadIpa paM. (saM.) (kolasAnI khANa mATe) khAsa bodhano abhAva, ajJAna beibhAna salAmata dIvo; abhayadIvo; "sephTI lempa abola vi. bolI na zakAya tevuM (2) mUguM; cUpa (3). abhayapatra puM. (saM.) abhayadAna Apato lekha (2) abolA paM. ba.va. risAIne na bolavuM te saMrakSaNanI khAtarI Apato lekha alka (vi.) (saM.) so karoDa; abaja saMkhyAvara) puM. abhayapada na. (saM.) bhayarahita sthiti (2) mokSa teTalI saMkhyA ke AMkaDo; "1,00,00,0O,000' abhayamudrA strI. (saM.) abhaya sUcavato hAthano abhinaya (3) na. jalajakamaLa (2) abhayadAna Apato abhinaya abda paM., na. (saM.) megha; vAdaLuM (2) na. varSa (3) abhayavacana na. (saM.) saMrakSaNanuM vacana-khAtarI eka vanaspati-nAgaramotha [pustaka; "iyarabuka' abhayaMkara vi. (saM.) bhayaMkara nahi evuM (2) ahiMsaka abdakoza 5. vArSika AMkaDAkIya mAhitI sAthe pragaTa thatuM (3) nirbhaya banAvanAruM abdasAra paM. (saM.) kapUra abhayA strI. (saM.) durgAnuM eka rUpa (2) moTI haraDe abdurga kuM. (saM. a + durga) cAre bAju pANInI khAI abhayAraNya na. jyAM zikAra karavAnI chUTa na hoya evuM ke pANIthI rakSAyelo killo jaMgala; segyurI' abdhi puM. (saM.) dariyo; sAgara; samudra abhara na. (saM. abhra) AkAza (2) vAdaLuM abdhijA strI. (saM.) lakSmI abhara(-La)kho chuM. (saM. abhilASa) juo "abaLakhA' abdhisutA strI. (saM.)lakSmI abharAI strI. (saM. abhrarAjikA, adbhurAio) chAjalI abbA chuM. (phA.) pitA; bApA abharAbharaNa vi. (saM.) garIbanuM bharaNapoSaNa karanAruM abbA strI. mA (2) gharaDI strI (3) cAkaraDI (2) na. garIbanuM bharaNapoSaNa abbA strI. (ravA.) ramatamAM thoDA vakhata mATe karavAmAM abharAma paM. (a. ibrAhIma, abrAhAma) yahUdIono Avato virAma; dhUI mULa puruSa (2) musalamAnomAM eka nAma abbAjAna (phA.) pitAjI (pramavAcaka) abharAma ki.vi. (saM. abrama) bhrama vinA; bezaka abbAsI vi. (a.) e nAmanA vaMzano (khalIpha) (2) abharAma-kula-na-dAvA rU.pra. (saM. abhrama+na+ devamuM) jAMbuDiyA ke vAdaLI raMganuM bhramavALI hAlatamAM nahi paNa akkala-hoziyArImAM abbI (a.) hamaNAM ja.; abaghaDI kareluM hovAthI kAMI levAdevA ke hakka ilAko (dAvo) abrahmaNya vi. (saM.) zAstramAM je khAvAno niSedha hoya na hovo te kuiMvArI kanyA; kumArikA tevuM; brAhmaNane na chAje evuM (2) na. pApakRtya abhartukA strI. (saM.) pati vinAnI strIvidhavA (2) For Private and Personal Use Only
Page #52
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir abhava 3 pa [ abhinaMdana svAmI abhava chuM. (saM.) astitvano abhAva (2) janmano abhigAmI vi. (saM.) -nI pAse janAruM (2) bhogavanAruM; abhAva (3) mokSa (4) nAza saMbhoga karanAruM abhavitavya vi. kasa.) na thavA jevuM. abhigrasta vi. (saM.) cArebAjuthI gherAyeluM, sapaDAyeluM abhaLakhA strI. (-kho) pR. juo 'abaLakhA(kho) abhidhAta . (saM.) AghAta (2) humalo: mAra(3) vinAza alaMga vi. (saM.) AkhuM; akhaMDa (2) 5. eka marAThI abhicAra chuM. (saM.) melAM kAmo mATe maMtraprayoga karavo chaMda (3) ki.vi. vacce tUTyA ke aTakyA vinA te; abhicaraNa abhAgaNa(CNI) vi. strI. (saM. abhAginI) hINabhAgI; abhicAraka paM. (saM.) jAraNa-mAraNa karanAro kamanasIba strI abhijana paM. (saM.) saMbaMdhI jana (2) vatana (3) vaMza; abhAgiyaNa vi., strI, juo 'abhAgaNa kuLa (4) kuLavAna mANasa abhAgiyuM vi. abhAgI; kamanasIba, bhAgyahIna abhijAta vi. (saM.) ucca kuLamAM janmeluM; khAnadAna (2) abhAgI vi. kamanasIba; abhAgiyuM (2) bhAgya vinAnuM mAna ApavA yogya (3) zreSTha (4) suMdara; manohara (3) bhAga vinAnuM (vArasAmAM) (4) nAlAyaka (5) ziSTa; saMskArI muihUrta abhAna na. (saM.)bhAnano abhAva(2) vi.bebhAna; acetana abhijita muM. (saM.) eka nakSatra (2) divasanuM AThamuM abhAratIya vi. (saM.) bhAratIya nahi evuM; videzI abhinna vi. (saM.) mAhitagAra (2) sAruM jANanAra; abhAva chuM. (saM.) astitva na hovuM te (2) aNagamo; pravINa (3) anubhavI; kAbela (4) tadvida; tajjJa aruci (3) khoTa; khAmI (4) gerahAjarI abhijJatA strI. (saM.) jANakArI mAhitI (2) hoziyArI; abhAvA pu.ba.va. dahada (2) amuka padArtha khAvA parathI pravINatA UThI jatI rUci abhijJA strI. (saM.) mAhitI (2) oLakha (3) yAdaabhAvAtmaka vi. (saM.) abhAva bhareluM; abhAvarUpa dAsta; smRti (4) jANakArI; "averanesa" abhAvuka vi. (saM.) bhAva-zraddhA-AsthA vinAnuM (2) abhijJAta vi. (saM.) sArI rIte jANeluM kavitAnI samaja na hoya tevuM abhijJAna na. (saM.) cokkasa prakAranI oLakha (2) abhAva . aNagamo; aruci smaraNa; smRti (3) smRticihna; eMdhANa (4) abhi upa. (saM.) "pAse' 'tarapha evA gativAcaka arthano mahora; "sIla' upasarga; udA. abhimukha (2) svataMtra zabda joDe abhitata vi. (saM.) ati tapeluM (du:khathI). zreSTha' 'adhika evA arthano upasarga, udA. abhinava abhitApa paM. (saM.) saMtApa (2) duHkha; pIDA abhi(bhI)ka vi. nirbhaya; nIDara abhidhA strI. (saM.) zabdano sarvasAmAnya cAlu artha; abhikata chuM. (saM.) ADatiyo; "ejanTa vAcyArtha (2) vArthanI bodhaka zabdazakti [(vyA.) abhikendrI vi. (saM.) kendragAmI; kendrAbhisArI abhidhAnana. (saM.)nAma; upanAma (2) kartA mATenuM vidhAna abhikoNa chuM. (saM.) paraspara chedatI be rekhAoe banAvela abhidhAna(koza, 0mAlA(-LA)) strI. (saM.) zabdakoza game te khUNAnI barAbara sAmeno khUNo; "varTikala- abhidhAmUlaka vi. (saM.) zabdanA svabhAvika artha para opojhiTa engala racAyeluM (kAvya), aibhidhA abhikrama . (saM.) AraMbha (2) caDAI; humalo (3) abhidhAvRtti strI, (saM.) vAcyArtha jaNAvavAnI zabdazakti; vidyArthI svAdhyAya dvArA zIkhe te mATe viSayavastunI abhidheya vi. (saM.) zabdathI kahI zakAya tevuM (2) nAma goThavaNI levAthI samajAya tevuM (3) na, mULa artha, vArtha abhikramaNa na. (saM.) caDAI; humalo keiAkramaNa karAyeluM (4) viSaya (bolavAno) abhikramita vi. (saM.) AraMbhita; AraMbheluM (2) caDAI abhinaya paM. (0na) na. (saM.) manobhAvadarzaka nATakIya abhikaMdana na. (saM.) bUmabarADA dhireluM. halanacalana athavA mudrA (2) veza bhajavavo te abhikrAMta vi. (saM.) pravRtta thayeluM (2) parAbhava pAmeluM, abhinayakalA strI, (saM.) abhinayanI viziSTa prakAranI abhikroza chuM. (saM.) vilApa (2) Thapako (3) rADa; bUma; jANakArI, 'ekTiga' (4) pastAvo (5) nidA; badagoI abhinayakAra 5. abhinetA; adAkAra abhigama paM. (saM.) viSayanI vyaktiniSTha samaja; valaNa; abhinava (saM.) (-q) vi. tadana navuM (2) zikhAu; kAcuM eproca (2) najIka jaI ke AvI pahoMcavuM te (3) abhinaMdana na. (saM.) dhanyavAda; mubArakabAdI; zAbAzI upadeza sAMbhaLavAthI thatuM jJAna (4) saMbhoga (2) stuti (3) anumati tirthaMkaromAMno cothA abhigamana na. (saM.) tarapha sAme javuM te (2) viSayabhoga abhinaMdana svAmI puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa For Private and Personal Use Only
Page #53
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir abhinaMdanIya 3 huM [abhizApa abhinaMdanIya vi. (saM.) abhinaMdana ApavA lAyaka; jene abhiyukta vi. (saM.) rokAyeluM (2) nimAyeluM (3) zatruthI abhinaMdana ApavA jevuM che tevuM gherAyeluM (4) paM. AropI; prativAdI (5) ghaNAMne abhinaMdavuM sakri. (saM. abhi + nandu) abhinaMdana karavuM sAthamAM laI karAtuM AMdolana - ApavuM; mubArakabAdI ApavI ke dhanyavAda ApavA abhiyoga muM. (saM.) Aropa; phariyAda (2) nikaTano (2) a.kri. AnaMdavuM; rAjI thavuM saMbaMdha (3) khaMta, umaMga (4) humalo; hallo abhiniviSTa vi. (saM.) -nI pAchaLa macI paDeluM, kAma abhiyogapatra paM. (saM.) AropanAmuM [phariyAdI sAdhavA pAchaLa lAgI paDeluM (2) AgrahI; khaMtIluM abhiyogI vi. (saM. abhiyoginuM) humalo karanAruM (2) abhiniveza puM. (saM.) tanmayatA; ekAgratA (2) daDha abhirakta vi. (saM.) Asakta; prItivALuM (2) magna nizcaya (3) Asakti (4) haTha; Agraha abhirakti strI, (saM.) prIti (2) Asakti abhiniSkramaNa na. (saM.) bahAra nIkaLI paDavuM e (2) abhirakSakavi. (saM.) cAre bAjuthI rakSaNa karanAruM migna sarvasaMnyAsa sAthe bahinirgamana abhirati strI. (saM.) ati Asakti abhinIta vi. (saM.) bhajavAyeluM ['ekTara abhirAma vi. (saM.) manamokka; manohara (2) abhinetA puM. (saM.) abhinaya karanAra; naTa; adAkAra; AnaMdamaya; AnaMdadAyaka abhinetrI strI. (saM.) abhinaya karanArI strI; "eksesa' abhiruci strI, (saM.) managamatApaNuM (2) ghaNI ruci; abhineya vi. (saM.) bhajavavA yogya; bhajavI zakAya evuM zokha; koDa (3) prIti [(2) mAnItuM abhinetA strI. (saM.) abhinaya karI zakAya tevI kSamatA abhirUpa vi. (saM.) -ne maLatuM AvatuM; anurUpa; yogya (2) nATakanI takhtAlAyakI abhilaSita vi. (saM.) IccheluM; vAMchita abhina vi. (saM.) juduM nahi tevuM; ekasarakhuM (2) akhaMDa abhilAkha puM. (saM. abhilASa) utkaTa icchA (2) (3) 5. pUrNAka (ga.). manaHkAmanA (3) abhilASA abhiprAya paM. (saM.) mata (2) hetu (3) irAdo (4) abhilASa . (-SA) strI. (saM.) prabaLa icchA; AkAMkSA icchA (5) abhigama; "eproca'[(3) svIkArayeluM abhilASI vi. (saM. abhilASinI abhilASAvALuM; icchuka abhipreta vi. (saM.) manamAM dhAreluM; iSTa (2) gamatuM; priya abhilikhita vi. (saM.) kotareluM hoya tevuM (2) lakheluM abhiprokSaNa na. (saM.) maMtra bhaNIne pANI chAMTavuM te hoya tevuM abhiplava chuM. (saM.) nadInuM pUra; jalaplAna abhilekha chuM. (saM.) paththara ke ghAtumAM utkIrNa-kotarelo lekha abhibhava chuM. (saM.) parAjaya; parAbhava (2) anAdara (3) abhilekhavidhAstrI. (saM.) utkIrNa lekho vAMcavAnI vidyA; tiraskAra; dhikkAra karanAruM (3) tiraskAra karanAruM "epigrAphI' abhibhAvaka vi. saM.) parAbhava karanAruM (2) anAdara abhilekhAgAra na. purAlekha saMgrahAlaya abhibhASaNa na. (saM.) prAsaMgika bhASaNa abhivaMdanana. (-nA) strI. (saM.) namaskAra (2) AsakA abhibhUta vi. (saM.) parAbhava pAmeluM; hAreluM (2) vazamAM abhivaMdanIya vi. (saM.) namaskAra karavA yogya AveluM (3) apamAnita; tiraskAra pAmeluM (4) abhivaMdita vi. (saM.) abhivaMdana karAyeluM gabharAyeluM (5) aMjAyeluM iccheluM; ISTa abhivAda . (saM.) namaskAra (8) Aropa (3) abhimata vi. (saM.) saMmata; mAnya kareluM; svIkAreluM (2) vAdavivAda (4) stuti stuiti; samAna abhimaMtra puM. (0Na) na. masalata; maMtraNA (2) maMtra bhaNI abhivAdana na. (saM.) namaskAra (2) abhinaMdana (3) pANI chAMTavAnI kriyA abhivatti strI, (saM.) manovalaNa: epriTya abhimAna na. (saM.) garva; mada; ahaMkAra [ahaMkArI abhivRddhi strI. (saM.) vadhAro (2) unnati, caDatI abhimAnI vi. (saM. abhimAnanuM) abhimAnavALuM; abhivyakta vi. (saM.) spaSTa ke sphaTa kareluM abhimukha vi. (saM.) -nA tarapha mukhavALuM; saMmukha (ra) abhivyakti strI, (saM.) vyakta-pragaTa thavuM te; karavAmAM anukULa vRttivALuM ['varTikala opojhiTa eNngala AvelI spaSTatA ke rajUAta (2) prasiddhi; jAherAta abhimukha koNa chuM. (saM.) sAmeno khUNo; abhikoNa; abhivyaMjaka vi. (saM.) vyakta karanAra; spaSTatA karanAruM; abhiyAna na. sAme javuM e (2) sAme dhasI javuM e; pragaTa karanAruM AkramaNa; humalo (2) sAmanA sAthenI hilacAla; abhivyaMjana na. (-nA) strI. (saM.) vyaktatA; abhivyakti caLavaLa (3) ghaNAne sAthamAM laI karAtuM AMdolana; abhizakha vi. (saM.) zApita thayeluM; zApa pAmeluM jhuMbeza abhizApa chuM. (saM) sAmo apAyelo zApa (2) zApa; abhiyAMtrikI strI, ijanerI vidyA badaduA (3) tahomatanAmuM (4) khoTuM ALa, Aropa For Private and Personal Use Only
Page #54
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir abhiSikta 3 [amathuM abhiSikta vi. (saM.) abhiSeka karAyeluM (2) takhtanazIna mahAvarAvALuM; TevAyeluM (3) abhyAsathI jANeluM ke thayeluM; rAjagAdIe beseluM abhyAsa karAyeluM AivatuM snAna abhiSeka puM. (saM.) jalasiMcana ke teno vidhi (mUrti athavA atyaMga kuM. (saM.) zarIre tela vagere coLIne karavAmAM navA rAjA upara) maMtrapATha sAthe pavitra jaLanuM atyaMtara vi. (saM.) aMdaranuM (2) na. aMdarano bhAga (3) karAvavAmAM AvatuM snAna aMtara; mana (4) kri.vi. aMdara; manamAM abhisaraNana. (saM.) pAse javuM te (2) pAchaLa javuM te (3) abhyAgata vi. (saM.) pAse AveluM (2) puM. atithi; zarIramAM lohI pharavAnI kriyA [(3) moko; tAkaDo paroNo (3) bhikSu (4) vAcaka; mAgaNa abhisaMdhi strI. (saM.) hetu; irAdo (2) kola; karAra; zarata abhyAsa puM. (saM.) koIpaNa jAtanI kriyAnuM punarAvartana abhisAra puM. (saM.) saMketa anusAra premIonuM milana (2). (2) bhaNavuM te; tAlIma (3) Teva; Adata (4) premIne ekAMtamAM maLavA javuM te mahAvaro; viSaya-parAmarzavALuM adhyayana; "sTaDI" abhisArikA(-NI) strI. (saM.) saMketane anusarIne abhyAsaka vi. (saM.) abhyAsa karanAruM; vidyopArjaka rAtrie potAnA premIne ekAMtamAM maLavA janArI strI abhyAsakrama pu. (saM.) bhaNavAnI niyata rUparekhA ke - abhisiMcana na. (saM.) abhiSeka karavo te (2) pANI yojanA ['sTaDIrUma chAMTavuM te abhyAsakhaMDa kuM. (saM.) abhyAsa mATeno oraDo; abhihata vi. (saM.) AghAta pAmeluM (2) guNeluM (ga.) abhyAsagRha na. (saM.) abhyAsa mATenuM sthAna; zALA abhihati strI. (saM.) prahAra; mAra (2) guNAkAra (ga.) abhyAsajUtha na. abhyAsa karanArAonuM vartula ke maMDaLa; abhihita vi. (saM.) kahevAyeluM; udiSTa sTaDIgrUpa" kei vartana darzAvatuM patraka abhI, (ka) vi. (saM.) bhaya vinAnuM, nirbhaya abhyAsapatraka na. (saM.) vidyArthInA abhyAsanuM pariNAma abhIta vi. (saM.) (-tuM) vi. na kareluM; bhaya na pAmela abhyAsapUraka vi. (saM.) abhyAsamAM pUraka [kareluM abhIpsA strI. (saM.) tIvra icchA; abhilASA abhyAsapUrNa vi. sArI rIte abhyAsa karyA bAda taiyAra abhINita vi. (saM.) iccheluM; vAMchita abhyAsabAhya vi. (saM.) abhyAsa bahAranuM abhIra paM. (saM.) govALiyo: AhIra abhyAsavartaLa na. abhyAsIonI maMDaLI: "sTaDI sarkala abhISTa vi. (saM.) iccheluM; vAMcchita (2) managamatuM abhyAsasamiti strI, (saM.) abhyAsa vagere vicAravA abhukta vi. (saM.) nahi bhogaveluM (2) nahi khAdheluM mATenI samiti; "borDa opha sTaDIjha' abhUta vi. (saM.) nahi thayeluM; pUrve na thayeluM aidabhuta abhyAsu vi. (saM.) mahAvarAvALuM (2) abhyAsa karanAruM; abhUtapUrva vi. (saM.) pUrve kadI nahi thayeluM; apUrva (2) abhyAsaka (3) paM. vidyArthI (4) paMDita abhUla kri.vi. bhUla vinA; acUka (2) vi. bebhAna abhyAsetara vi. (saM.) abhyAsakramanI bahAranuM; zikSaNetara abheda vi. (saM.) bhedarahita; abhinna; ekarUpa (2) puM. abhyAhata vi. (saM.) Ahata; jakhamI ekarUpatA (3) sarakhApaNuM abhyatthAna na. (saM.) mAnArthe UbhA thavuM te (2) caDatI; abhedamArga kuM. (saM.) advaita-siddhAMtamAM mAnanAro paMtha | utkarSa (3) UpasI AvavuM te; bahAra nIkaLI AvavuM abhedavAda 5. (saM.) jIvAtmA ane paramAtmA bhinna nathI te; uddabhava evo vAda; advaitavAda abhyadaya puM. (saM.) caDatI; unnati (2) kalyANa; zreya abhedya vi. (saM.) bhedI na zakAya evuM aba na. (saM.) vAdaLuM (ra) AkAza abhedyatA strI. (saM.) abhedyapaNuM abhraka na. (saM.) (vAdaLAnA raMgano AbhAsa ApatI abhoka(-kha) puM. aNagamo (2) khAmI; UNapa caLakatA) paththaranI eka jAta ane enI patarI; abhoka(-ga) puM. (saM. Abhoga) Abhoga; dhruvapadanA abarakha traNa bhAgomAMno chello (saMgIta) (2) kavinA abhrachAyuM vi. vAdaLothI chavAyeluM nAmavALI chellI TUMka abhrabhedI vi. azvane-AkAzane bhede tevuM; gaganabhedI abhoktA vi. (saM.) nahi bhogavanAruM abrAMta vi. (saM.) jene bhramanathI tevuM(2) svastha sthiracitta abhogya vi. (saM.) upayogamAM na levA jevuM ama sarva. (saM. asma, prA. amya) ame (2) amAruM abhojya vi. (saM.) bhojaya nahi evuM; akhAdya amajada vi. (a) atyaMta pavitra abhyarthanA strI. (saM.) prArthanA: vinaMtI; araja miATenuM amata vi. (saM.) nahi vicArAyeluM; nahi svIkArAyeluM abhyasanIya vi. (saM.) abhyAsa karavA jevuM; abhyAsa amatta vi. (saM.) nirAbhimAnI (2) mata nahIM tevuM abhyasta vi. (saM.) vAraMvAra karI joyeluM (ra) amathuM vi. (saM. amastaka, prA. atyaa) saMbaMdha vinAnuM; For Private and Personal Use Only
Page #55
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir amano 3 8 [ amAvA-vA)syA phogaTa; vyartha (2) vinA kAraNa (3) maphatanuM; vinA amaladArI strI. amaladArapaNuM (2) amaladAranuM kAma ke mahenata ke mUlyanuM [manano abhAva sattA (3) sattA; zAsana amana na. (a. amla) zAMti (2) sukhacena; ArAma (3) amaladora . sattAno mada; sattAnuM abhimAna amanacamana na. mojamajA; lahera: cenabAjI; sukhazAMti amalapANI na.ba.va. aphINano kasuMbo athavA evo koI amanasabhA strI. zAMti sthApanArI sabhA kephI padArtha pIvo te amanaska vi. (saM.) mana (indriya) vinAnuM vicArarahita amalita vi. (saM.) nirmaLa, cokhkhuM (2) pavitra; zuddha (ra) dhyAna vinAnuM (3) udAsIna (4) gAphelA amalI vi. amalamAM mukAyeluM; mUkavAnuM (2) sakriya (3) amara vi. (saM.) mare nahi evuM (2) paM. deva vyasanI (4) susta; edI amarata na. (saM. amRta) amI; pIyUSa amalo pu. (a. amalaha) amaladArane besavAnI jagyA; amarapaTo 5. amarapaNAnuM varadAna-lekha kacerI; kAryAlaya (2) imalo (3) imAratI bAMdhakAma; amarapati muM. (saM.) devarAja; indra meDAbaMdhI bAMdhakAma amaraphala(La) na. jenA khAvAthI kadI maraNa na Ave amastuM(-rUkuM) vi. ("ema ja to jhaDapathI uccArAtAM tevuM eka kAlpanika phaLa "amastuM') amathuM; phogaTa; vyartha (2) kri.vi. kAraNa amarabhUmi strI. (saM.) devaloka; svargabhUmi vinA; meLe meLe amaralatA strI. (saM.) mULa vinA vRkSa para UgatI-vadhatI amaLa vi. juo "amala' eka vela; amaravela (2) AkAzavela amaLATa muM. AmaLo; vaLa (2) peTamAM gUMcaLAM vaLavA amaraloka paM. (saM.) devaloka; svarga te; AMkaDI (3) karamoDAvuM te (4) mijAja (5) amaravANI strI, devavANI; AkAzavANI vakratA; vera [(3) dumAvuM (4) ataDA rahevuM amaravallI(-llarI) strI. juo "amaralatA amaLAvuM a.ki. "AmaLavuMnuM karmaNi (2) peTamAM dukhavuM amaravela strI, juo "amaralatA" amaMgala vi. (saM.) (-La) vi. azubha; mAThuM; kharAba (2) amarAI strI. (saM. AmrarAjikA, prA. aMbarAI) na. durbhAgya [kumAtA AMbAonuM vyavasthita vana; AMbAvADiyuM amAtA strI. (saM.) mAtAno abhAva (2) kharAba mAtA; amarAcArya 5. (saM.) devonA AcArya bRhaspati amAtya 5. (saM.) pradhAna maMtrI; dIvAna amarApurana. (-rI)strI. amarAvatI strI. indranI rAjadhAnI amAna na. (saM.) mAnano abhAva; nirmAnIpaNuM amarAlaya paM. (saM.) devonuM dhAma; svarga amAna na. (a.) abhaya; rakSaNa (2) zaraNa (3) zAnti amarAMganA strI. (saM.) devAMganA; apsarA (2) devI amAnata strI. (a.) anAmata; saMbhALa mATe soMpelI amarIcamarI strI. strIone mAthA upara paheravAnuM eka vastu; thApaNa - ghareNuM (jemAM aMbara ane upara motI hoya che evuM) amAnatadArI strI. (phA.) TrasTIpaNuM; vAlIpaNuM (2) amartya vi. (saM.) maraNadharma-rahita; amara (2) mRtyulokanuM prAmANikatA (3) thApaNa sAcavavI te divatA nahi tevuM; divya amAnava vi. (saM.) amAnuSa (2) mAnava nahi te; deva; amarma chuM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaramAMnA amAnavIya vi. mAnavIya nahi tevuM miAnitA; namratA teramA (3) niraMkuza (4) asabhya amAnitA strI, (9tva) na. (saM.) nirmAnitA; nirabhiamaryAda vi. (saM.) maryAdA vinAnuM, behada (2) nirlajaja amAnuSa(-Sika, -bI) vi. (saM.) devI (2) manuSyane amaryAdita vi. (saM.) maryAdA vinAnuM, behada (2) anaMta zobhe nahi evuM (3) kUra; rAkSasI vistAra sudhI pahoMcI zake tevuM; apAra aidekhAI amAnya vi. (saM.) mAnya nahi evuM; nAmaMjUra amarSa 5. (saM.) gusso; krodha (2) asahiSNutA (3) amApa vi. (saM.) pAra vinAnuM behada amala (saM.) (-La) vi. narmaLa; zuddha amAyika vi. (saM.) mAyAno sparza nathI thayo tevuM amala paM. (a) sattA; adhikAra; hakUmata (2) kArakirdI, amAri ghoSaNA strI, (saM.) hiMsAnA niSedhanI hiMsA vahIvaTa (3) kephanI asara; nazo; kepha (4) aphINa- karazo mA' evI jAherAta kephanI vastu (5) samayane zumAra amAruM sarva., vi. (saM. asma + kara, prA. aAraa) amaladAra 5. (a. amsa + phA.) amala dharAvanAra huMnuM chaThThI (saMbaMdha) vibhaktinuM bahuvacana adhikArI; sattAdhikArI: "ophisara' amAva(-vA)syA (saM. amAvAsyA. prA. amAvasyAamaladArazAhI strI. sarakArI amaladAronI sattA cAlatI amAvAsA) strI, aMdhAriyA pakhavADiyAno chello hoya tevuM rAjayataMtra: nokarazAhI; "byurokrasI' divasa For Private and Personal Use Only
Page #56
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir amAsa) 3e [ astu amAsa strI, juo "amAvasyA' amUrta(-7) vi. (saM.) jene mUrti-AkAra nathI tevuM; amita vi. (saM.) amApa (2) nahi mApeluM [uDAu nirAkAra; "eksTrakTa' (2) aspaSTa amitavyathI vi. (saM.) maryAdA bahAranuM kharca karanAruM; amUrtavAda 5. (saM.) nirAkAravAda [amUlya; ghaNuM ja kImatI amitra . (saM.) mitra nahi te; zatru amU(mo)la(-luM) vi. jenI kiMmata na AMkI zakAya evuM; amitratA strI. (-tva) na. zatrutA; duzmanAvaTa amUla, (ka) vi. mULa AdhAra vinAnuM; AdhArahIna (2) amizra(-zrita) vi. (saM.) mizra nahi evuM; nirbheLa upAdAna - kAraNa rahita amiSAhAra . (saM.) mAMsAhAra amUla (-lya) vi. (saM.) jenI kImata AMkI na zakAya evuM; amI na. (saM. amRta, prA. amiya) amRta (2) mIThAza ghaNuM ja kImatI (2) vagara mUlyanuM (3) kRpA (4) ghUMka (5) rasakasa; pANI amUMjhaNa strI, amujhAvuM te; akaLAmaNa amITa vi. AMkhano palakAro mAryA vinAnuM animeSa amUMjhAvuM akri. mUMjhAvuM; akaLAvuM; amujhAvuM amIdaSTi strI. mIThI najara; maherabAnI amRta vi. (saM.) mRta nahi evuM (2) amara; avinAzI amIna vi. (a.) vizvasanIya; vizvAsu (2) satyaniSTha (3) na. amara kare evo mAnelo eka rasa; amI; (3) . jamIna mApaNI karanAra vizvAsu adhikArI sudhA; pIyUSa (4) jaLa (5) amata coghaDiyuM (4) vAlI; "TrasTI' (5) gAmano moTo adhikArI amRtakuMbha puM. (saM.) amRtano ghaDo (6) lavAda (7) eka aTaka miherabAnI amRtatva na. (saM.) amarapaNuM; mukti; mokSa amInajara (amI + a.naja) strI. mIThI daSTi; amRtapAka 5. eka mIThAI amInidhi . strI, amRtano bhaMDAra; caMdra amRta mahotsava paM. (saM.) paMcoteramAM varSe ujavAtI jayaMtI amIbA nI prAthamika kakSAno ekakoSI jIva amRtamaMthana na. (saM.) amRta mATe (samudranuM) maMthana amIra . (a.) saradAra; umarAva (2) zAsaka; rAjakartA amRtasaMjIvanI strI. (saM.) marelAne jIvatuM karavAnI vidyA (3) khAnadAna kuTuMbano paisAdAra mANasa amRtasAra na. (saM.) ghI amIra-umarAva 5. (a. amIranuM ba.va.) amIra amRtA strI. (saM.) eka vela; gaLo (2) haraDe (3) amIrajAdI strI, amIranI dIkarI ativiSanI kaLI (4) AmalI (5) caMdranI soLa amIrajAdo chuM. amIrano dIkaro kaLAomAMnI eka amIrazAsana na. amIra-umarAvonA hAthamAM sattA hoya amRtAMzu paM. (saM.) amRta jevAM zItaLa kiraNavALo caMdra tevo rAjayavahIvaTa; "erisTokrasI' amRtiyo . kerInA goTalA ane chAla dhoIne karAtI amIrazAhI strI. amIranuM zAsana; "erisTokrasI' (2) kaDhI; phajeto amIrapaNAno dora; amIrInuM abhimAna mIThapa amRSAvAda 5. (saM.) jUThuM na bolavuM e; satyakathana amIrasa puM. amRta jevo mITho rasa (2) sneha; prema; ame(mo) sarva. (saM. asma; asma, prA. abhya; amIrAI strI, (a. amIra + gu. 'AI') amIrapaNuM ahaI) ame: "hanuM bahuvacana amIrAta strI. (a.) amIrapaNuM (2) amIrano hodo ameya vi. (saM.) jenuM mApa ke pramANa na laI zakAya tevuM; (3) amIrapaNA mATenuM sAliyANuM (4) khAnadAnI; amApa (2) anneya; aciMtya [rUpa) ame paNa kulInatA (5) udAratA; moTuM mana ameya za.pra. (ame sAthe bIjo zabda 'ya' umerAtAM banatuM amIrI vi. amIranA jevuM (2) bhabhakadAra; damAmabharyuM amerikA 5. (i.) e nAmano duniyAno eka khaMDa amIrI strI, amIrapaNuM; amIranI padavI (3) amo sarva. ame; "huM'nuM bahuvacana (rAmabANa; acUka khAnadAnI; kulInatA (4) vaibhava (5) dhAnazyatA amogha vi. (saM.) mogha-niSphaLa nahi tevuM; sacoTa; (6) mahattA (7) kerInI eka jAta amoghatA strI. (saM.) amogha hovApaNuM amuka vi. (saM.) vizeSa arthamAM mukarara kareluM (2) cokkasa amola (ka, vakha, luM) vi. (saM. amUlya) juo "amUla" (3) phalANuM; anizcita (3) sarva. amuka (jaNa) ampAyara chuM. (iM.) taTastha paMca-nirNAyaka (krikeTanI amukatamuka vi. phalANuMDhIkaNuM; je-te ramatamAM) amukta vi. (saM.) baMdhAyeluM (2) mokSa pAmyA vinAnuM ampAyariMga na. (i.) ramatagamatanA niyamo pramANe amujhAvuM a.ki. (saM. Amuspati, prA. AmujajhaI) hArajItano nirNaya Apavo te (ucheranArI dhAva mUMjhAvuM; akaLAvuM; amUMjhAvuM ammAM strI. (saM. ambA) mA (2) (mAnArthe) bA (3) amUjhaNa strI. amujhAvuM te; amUMjhaNa; akaLAmaNa ammA(-mmI)jAna strI, vahAlI mAtA amUchita vi. (saM.) mUrzita nahIM tevuM (2) sAvadha amla vi. (saM.) khATuM (2) na, tejAba: "eNsiDa For Private and Personal Use Only
Page #57
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir azvako ambaka vi. (saM.) thoDuM khATuM amlatA strI. (saM.) khaTAza aslamaya vi. (saM.) khATuM amlapitta na. (saM.) eka pittavikAra amApaka na. (saM.) amle mApavAnuM yaMtra; "eNsiDImITara aplAna vi. (saM.) meluM ke karamAyeluM nahi tevuM (2) svaccha (3) tejasvI aya na. (saM. aya) lokhaMDa (2) 5. pAso aya ud. (saM. ayi) are; ; he ayathArtha vi. (saM.) barAbara nathI evuM; avAstavika (2) bhUlabhareluM; geravAjabI (3) yathArtha nahi evuM; mithyA ayana na. (saM.) prayANa (2) viSuvavRttanI dakSiNamAM ane uttaramAM dekhAtI sUryanI gati (2) e gatine lAgato cha mahinAno vakhata; cha mAsa (4) uttarAyaNa ane dakSiNAyananuM dUramAM dUranuM bindu; "sosTisa ayanavRtta na. (saM.) AkAzamAM je mArge sUrya pharato dekhAya che te goLa rekhA ayanAMza . (saM.) sUryanI gatinA kALano bhAga (2) grahonI gatino aMza ke bhAga (3) ayananA vibhAgomAMno eka ayaza chuM. apayaza; badanAmI ayazaskara vi. (saM.) apakIrti karanAruM ayaskAja . (saM.) lohacuMbaka ayAcaka vi. (saM.) yAcanA na karanAruM ayAcakavRtti strI. (saM.) mAgyA vinA maLelA vaDe gujarAna calAvavuM te (2) mAgyA vinA maLelI bhikSA upara jIvavuM te [calAvavAnuM vrata ayAcakavrata na. (saM.) mAgyA vinA maLelA vaDe gujarAna athAcita vi. (saM.) nahi mAgeluM [viSayAsakti ayAzI strI, (phA.) vilAsitA; mojamajA (2) laMpaTatA; ayi ud. (saM.) are; he saMbodhanamAM) ayukta vi. (saM.) yukta nahi evuM; nahi joDAyeluM (2) ayogya (3) jeNe cittane vaza nathI karyuM evuM (4) yuktipuraHsara nahi evuM; asaMbaddha ayuta vi. (saM.) nahi joDAyeluM ayuta na. (saM.) dasa hajAranI saMkhyA, '10000' (2) vi. dasa hajAranI saMkhyAnuM teivuM (tarka) ayutasiddha vi. (saM.) jene juduM astitva na hoI zake ayudhdha vi. (saM.) jenI sAme yuddha na karAya tevuM ayogya vi. (saM.) yogya nahi tevuM aghaTita (2) kupAtra; nAlAyaka; apAtra ayodhdha vi. (saM.) jenI sAme laDAI na karI zakAya tevuM ayodhyA strI. (saM.) jayAM yuddha na thAya evI jagyA (2) e nAmanuM yAtrAnuM prasiddha zahera (ra) anAdi [ araDUso ayoni, (04) vi. (saM.) yonidvArA nahi janmeluM svayaMbhU ayonijA vi. strI. (saM.) yoni dvArA nahi janmelI strI . (2) sItA (3) lakSmI hioziyAra (4) lucyuM adhyAra vi. (a.) dhutAruM (2) DhoMgI (3) cAlAka; adhyAragI strI. (a.) dago (2) DhoMga (3) cAlAkI (4) luccAI bhogavilAsI, vyabhicArI (3) laMpaTa ayyAza vi. (a.) ArAmathI jIvana gujaranAra (2) adhyAzI strI. (a.) ezaArAma; bhogavilAsa (2) - vyabhicAra; laMpaTatA ara 5. (saM.) paiDAno Aro araka puM. (saM. arka) arka; kasa; sattva akSaNIya vi. (saM.) jenuM rakSaNa na karI zakAya tevuM arakSita vi. (saM.) jenuM rakSaNa nathI thayuM tevuM (2) rakSita nahi evuM; reTuM (3) khulluM; ughADuM aragajo pu. (phA. argaja) eka sugaMdhI pILI bhUkI aragaTa puM. rAI ane bIjAM dhAnyonA pAkamAM dANAnI jagyAe thatI phUganA prakArano roga araga(-ghovuM akri. (saM. ardha uparathI) juo "araghavuM araghaTTa,(ka) puM. (saM.) pAvaThI uparano ghaTamALavALo pheMTa araghaphika strI. (saM.) nAno reMTa; paga-pAvaThI araghavuM akri. (saM. ardha uparathI) yogya thavuM; ghaTArata thavI (2) zobhavuM; opavuM (3) sakri. pUjA karavI araghAvavuM sa.ki. "araghavuM'nuM preraka araghAvuM a.kri. "araghavuM'nuM bhAve akathiyuM na. pUjAnuM mAchalInA AkAranuM eka pAtra aracA strI. (saM. arcA) arcana; pUjana (2) saubhAgyavatI strIo mAMgalika prasaMge kapALa upara kare che e arcA: piyaLa aracita vi.(saM.) nahi raceluM thatI icchA; dohada; bhAvo araja strI. garbhavatI strIne amuka jAtano khorAka khAvAnI araja strI. (a. ajI) namratAthI karelI vinaMtI (2) phariyAda (3) darakhAsta (4) rajUAta (5) nivedana arajaNa(-Niyo) 5. pAMca pAMDavomAno trIjo; arjuna arajadAravi. arajI karanAra (2) arajI karanAra[vijJApaka arajabegI vi. (phA.) sattAdhIza pAse arajI laI janAruM arajI strI, araja ke phariyAda (2) araja ke phariyAdano gaLa (2) anizcita araja(jho)La ki.vi. laTakatuM-adhdhara hoya ema; adhdharatAla arajoLo pu. caNelI bhIMtanuM sIdhApaNuM jovA laTakAvAtuM vajana (2) oLaMbho arajhoLa ki.vi. juo "arajaLe' vanaspati-oSadhi araDUsI strI. (saM. aruSa, prA. aDorUsa) eka araDUso paM. (saM. arala) eka vanaspati-padhi (araDUsI sAthe saMbaMdha nathI. enAthI judI jAtanuM) jhADa sAru For Private and Personal Use Only
Page #58
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org araNava araNava puM. juo 'arNava' araNi(-NI) strI. (saM.) eka jAtanuM jhADa (yajJamAM agni peTAvavA enI sUkI DAMkhaLIo sAmasAmI ghasavAmAM AvatI.) 41 araNi puM. (saM.) sUrya (2) agni araNya na. (saM.) jaMgala; vana; vagaDo; rAna araNyarudana na. (saM.) koI sAMbhaLe nahi tevA sthAnamAM karavAmAM AvelI rokakaLa (2) nirarthaka vinavaNIpokAra [saMsAratyAga araNyavAsa puM. (saM.) jaMgalamAM rahevuM te; vanavAsa (2) araNyavAsI puM. (saM. araNyavAsin) araNyamAM vAsa karanAra; vanavAsI araNyuM vi. (grA.) dujANA vinAnuM [abhAva arati strI. (saM.) rati-Asaktino abhAva (2) premano aratha vi. ratha vinAnuM aratha puM. khapa; udeza; hetu [ThAThaDI arathI puM. ratha upara laDanAro nathI tevo yoddho (2) strI. aradAsa strI. (phA. arradAzta) likhita arajI; mAgaNIpatra; mAMgapatra aradha(-) vi. ardha; aDadhuM aradhAM na.ba.va. juo 'aDadhAM' adhiyuM na. juo 'aDidhayuM' aradhI si. juo 'aDadhI' aradhuM vi juo 'aDadhuM' aradhuMparadhuM vi. juo 'aDadhuMpaDadhuM' aradhiyAM puM. juo 'aDadhiyAM' adhiyuM na. juo 'aDidhayuM' aradhiyo puM. juo 'aDadhiyo' aradho puM. juo 'aDadho' aradhoaradha vi. juo 'aDadhoaDadha' aradhojI puM. juo 'aDadhojI' [aDhAramA aranAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA arapavuM sa.kri. arpaNa karavuM; bakSisa ApavuM araba puM. (a.) arabastAna (2) Araba [arabIsamudra araba sAgara puM. bhArata ane AphrikA vacce Avelo samudra; arabastAna na., puM. araba lokono deza arabApuM.ba.va. ArabonA jaMga (TaMTA) [ArabonIbhASA arabI vi. arabane lagatuM (2) arabastAnanuM (3) strI. aramaNIya vi. (saM.) ramaNIya nahi evuM aramAna na. ba.va. (turkI armAnA) umeda; icchA; abhilASA (2) tIvra icchA; AturatA aramAra strI. (po. ArmADA) dariyAI kAphalo; naukAdaLa aramArI strI, (po. almAriyA) alamArI; chAjalI aramya vi. (saM.) ramya nahi evuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [arucatu aramyatAstrI. (saM.) ramaNIyatAno abhAva [vato udgAra arara, (02) ud. ciMtA, dilagIrI, dukha, bhaya vagere batAaravalI(-llI) puM. jemAM Abu AvI jAya che te parvata mALA [AravA; AtmA (2) aMtaHkaraNa; mana aravA puM. (-vAM) na.ba.va. (a. arvAha-'ruha'nuM ba.va.) araviMda na. (saM.) kamaLa arasadarasa vi. AbehUba arasaparasa kri.vi. (saM. paraspara) paraspara; anyonya arasika vi, (saM.) rasa-majA na paDe evuM; zuSka; nIrasa (2) rasa samajI na zake evuM araso puM. (a. arasa) mudata; kALa (2) avasara; taka arAkhaDuM na. (saM. Alekha) rekhAkRti; bhAta; chApa arAga vi. (saM.) rAgarahita; nirvikAra (2) puM. aprIti (3) aNabanA[na. rAjA na hovo te (3) aMdhAdhUMdhI arAjaka vi. (saM.) rAjA vinAnuM; aMdhAdhUMdhIvALuM (2) arAjakatA strI. (saM.) aMdhAdhUMdhI; avyavasthA arAjakavAda puM. (saM.) rAjasattAnA bAhya aMkuza vagara samAjavyavasthA thavI ke hovI joIe evo vAda arAti puM. (saM.) zatru; duzmana [tevuM arAnI vi. jaMgalane lagatuM na hoya tevuM; jaMgala na hoya arAma vi. rAma-vyAja vagaranuM; vagara vyAjuM arAvali(-lI) strI. (saM.) (-Li,-LI) strI. (paiDAnA) ArAnI paMkti-hAra ari puM. (saM.) duzmana (2) kAma, krodha, lobha, moha, mada ane matsara e cha vikAramAMno pratyeka (3) chanI saMjJA (pa) vaMzaja ariyuMpariyuM na. ('pariyuM'nuM dvittva) pUrvano ane pachIno ariSTa na. (saM.) durbhAgya; kamanasIbI (2) motanI nizAnI (3) madya; Asava (4) puM. arIThI (5) lImaDo (6) zatru (7) vi. riSTa; azubha ariSTanemi puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaramAMnA bAvIsamA; neminAtha arihaMta vi. (saM. arhat-advaita, prA. arihaMta) duzmanono nAza karanAra (2) puM. (saM. arhat) jaina tIrthaMkaro tathA gautama buddha mATenI saMjJA arIThI strI. (saM. ariSTikA) arIThAMnuM jhADa [phLa arIThuM na. (-Tho) puM. (saM. ariSTa, prA. ariTjha) arIThInuM arIbhavana na. (saM.) kiraNonuM eka biMdumAMthI cakranA ArA peThe comera phelAvuM te; 'reDiyezana' arIso puM. (saM. Adarza, prA. Aarisaa) Ayano; darpaNa (2) DokanuM eka ghareNuM aru saMyo. (hiM.) ane arukSa vi. (saM.) suMvALuM; narama anucatuM vi. na rucatuM; aNagamatuM For Private and Personal Use Only
Page #59
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aruci 4 2 / arthadarzana aruci strI. (saM.) aNagamo (2) ruci-bhUkha na hovI te argala chuM. (saM.) AgaLo; bhogaLa AgaLo arucikara vi.(saM.) aruci karAvanAruM (2) beDoLa; kadarUpuM argalA(-lI), (-likA) strI, (saM.) AgaLI; nAno aruNa vi. (saM.) ratAza paDatuM (2) sonerI (3) 5. sUryano artha zuM. (saM.) kiMmata (2) cokhA, dUrvA, phUla vagere pUjApo sArathi (4) paroDha; prabhAta (5) paroDha vakhatano (3) tenAthI pUjA-saMmAna karavA te AkAzano raMga (6) ratAza paDato raMga ardhapAdha na. phUla, sugaMdhI dravya tathA paga dhovAnuM pANI aruNacitra na. (dhaDa vagaranA aruNa jevuM) kamarathI uparanA (2) moTA mANaso athavA devane te dvArA AdarasatkAra - zarIranA bhAganuM citra ['basTa' ApavAnI eka rIta aruNamUrti(-rti) strI. kamarathI uparanA bhAganI mUrti, arvAha vi. (saM.) pUjaya; pUjAne yogya aruNasArathi kuM. (saM.) sUrya arNa vi. mUlyavAna (2) pUjaya (3) na. pUjA; saMmAna aruNA strI. (saM.) majITha (2) caNoThI (3) nasotara arthaka vi. (saM.) pUjanAra (2) 5. pUjArI lagADavuM te aruNA(0I,-NimA) strI. (saM. aruNimA) ratAza; arcana na. (-nA) strI. (saM.) pUjA (2) kapALe caMdana lAlAza che te kalpita parvata arcanIya vi. (saM.) pUjA karavAne yogya; acyuM aruNAcala (saM.) (-La) 5. sUrya jenI pAchaLathI Uge arcanuM sakri. (saM. a) pUjA karavI; arcana karavuM aruNAbha vi. ratumaDA prakAzavALuM arcA strI. (saM.) arcanA; saMmAna; pUjana aruNuM vi. lAla raMganuM; rAtuM arci na. (saM.) kiraNa (2) saMdhyAno prakAza aruNodaya paM. (saM.) paroDha; rAto prakAza arcita vi. pUjeluM; saMmAneluM aparuM kri.vi. (saM. rAta pArAta) Amatema; arja strI, (a.) araja (2) phariyAda AgaLapAchaLa [(3) vi. pAsenuM; najIkanuM arjana na meLavavuM-kamAvuM te; kamANI aruM kri.vi. (saM. ArAsu) pAse (2) Ama; A bAju arjanTa vi. (i.) tAkIdavALuM; utAvaLanuM aruMdhatI strI. (saM.) vasiSTha draSinI patnInuM nAma (2) arjita vi. (saM.) meLaveluM; kamAyeluM saptarSinA tArAo pAsenA eka atyaMta jhAMkhA tArAnuM arjuna paM. (saM.) pAMca pAMDavomAMno trIjo (2) AMjalinAma [javuM te yAnuM jhADa (3) vi. dhoLuM (4) na. sonuM; (5) rUpe aruMdhatIdarzananyAya puM. (saM.) skUla uparathI sUkSma upara arNava paM. (saM.) samudra; sAgara (2) eka gaNameLa chaMda aparuM kri.vi. aparu; Amatema; AgaLapAchaLa artha chuM. (saM.) hetu (2) mAyano; samajUtI (3) dhana; arUDha vi. rUDha-pracalita nahi evuM; apracalita saMpatti (4) garaja; prayojana (5) dharmAdi cAra arUpa vi. (saM.) (-pI) vi. AkAra vinAnuM, rUpa vinAnuM puruSArthomAMno bIjo are ud. (saM.) Azcarya, duHkha, ciMtA, krodha vagere sUcaka arthakara vi. (saM.) paisA pedA karAve tevuM [kAmanA udgAra (2) UtaratA darajjAnA mANasane saMbodhavAno arthakAma vi. (saM.) dhananI icchAvALuM (2) saMpattinI udgAra (3) strI. phikara (4) duHkhano pokAra; hAya arthakAraNa na. (samAja ke rASTranA) Arthika taMtranI vyavasthA arekAra chuM. (saM.) duHkhanI arerATI [(2) kamakamATI arthagarbha vi. (saM.) arthathI bhareluM (2) gUDha arthavALuM. arerATa kuM., (-TI) strI. "are' hovI ke thavI te; ciMtA arthagaMbhIra vi. (saM.) arthanA UMDANavALuM; gaMbhIra arthavALuM arere ud. (saM. areare, prA. arere) "arara' arthane arthagAMbhIrya na. (saM.) arthanI gaMbhIratA; arthaprauDhi uddagAra arthagaurava puM. (saM.) arthanuM UMDANa; arthagAMbhIrya arocaka vi. (saM.) rocaka nahi tevuM; arucatuM arthagrahaNa na. (saM.) artha samajavo te arorDa na, (-Do) 5. kapAsanAM jUnAM jaDiyAM phUTI navo arthagrAhI vi. (saM.) artha samajavAnI zaktivALuM (2) kapAsa thAya te (2) phaNago; phAMTo saMvedanazakti-parAmarzazakti dharAvanAra arka 5. (a.) araka; sattva; kasa AikaDo arthaghaTana na. (saM.) artha ghaTavo ke ghaTADavo te (2) artha arka 5. (saM.) sUrya (2) kiraNa (3) uttarA phAlganI (4) vyakta karavo te arkaripu chuM. (saM.) sUryano zatru; rAhu arthaghaTanazAstra na. (saM.) arthaghaTananuM vijJAna arkavivAha paM. (saM.) trIjI vAranuM lagna karatAM pahelAM arthaghana vi. arthathI bharapUra aniSTa-nivAraNArthe puruSanI AkaDA sAthe karAtI arthacchaTA strI. (saM.) sUkSma arthabheda lagnavidhi arthacchAyA strI. (saM.) sUkSma bhedavALo saMlagna artha arkasuta puM. (saM.) yama; yamarAja arthataMtra na. (saM.) Arthika suvyavasthAnuM taMtra arga 5. kAryazaktino ekama arthadarzana na. (saM.) spaSTIkaraNa; khulAso For Private and Personal Use Only
Page #60
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir arthadAsa 4 3 [arbana arthadAsa puM. (saM.) paisAno gulAma [khAmI (kA.zA.), arthAlaMkAra jemAM eka vAta kahevAthI bIjI vAtanI arthadoSa chuM. (saM.) kAvyamAM arthanI dRSTie UbhI thatI siddhi niHzaMka che ema batAvavAmAM Ave che. arthadyotaka vi. (saM.) matalabanI spaSTa samaja ApanAruM arthAtara na. bIjo artha (2) viSaya bahAra bolavuM te arthaniSpatti strI. (saM.) vaktavyamAMthI cokkasa artha arthAtaranyAsa puM. (saM.) sAmAnya uparathI vizeSanuM ane nIkaLI AvavAnI sthiti vizeSa uparathI sAmAnyanuM samarthana kareluM hoya te alaMkAra arthapUrNa vi. (saM.) jemAMthI spaSTa artha nIkaLe che tevuM athadha vi. (saM.) paisA pAchaLa AMdhaLI doTa mUkanAruM arthaprakRti strI, (saM.) nATakanI prayojanasiddhino hetu arthita vi. (saM.) mAgeluM vAceluM (kA.) simaja ApatuM artha vi. (saM. arthim) garajavALuM; matalabI (2) yAcaka arthapracura vi. (saM.) artha-matalabathI bharapUra puSkaLa (3) strI. nanAmI; arathI arthapradhAna vi. (saM.) dhanasaMpatti jenuM mukhya hoya tevuM arthe nA. mATe; vAte arthaprApti strI. arthanI prApti, kamAI; lAbha arthotpAdana na. kamANI arthabaMdha pu. zabdonI racanA, nibaMdha, kAvya vagere (2) arthopArjana na. (saM.) paisA kamAvA te pijavaNI indriyonA viSayonuM baMdhana (3) dhananuM baMdhana ardana vi. (2) na. (saM.) nAza karanAra; haranAra (2) arthabuddhi vi. (saM.) svArthI (2) strI. dhananI IcchA (3) ardha vi. (saM.) aDavuM; aradha (2) na. ekanA be sarakhA Arthika rahasya samajavAnI buddhi bhAgamAMno eka arthabodha paM. (saM.) (kharo) artha samajavo te ardhagolAkAra vi. ardhagoLa; aDadhuM goLa arthamiti strI. (saM.) arthataMtrane lagatI khAsa vidyA ardhagoLa vi. aDadhuM goLa (2) 5. (pRthvInA) goLAno artharahita vi. (saM.) artha vinAnuM; nirarthaka aDadho bhAga; "hamisphiyara' (3) goLa AkRtino arthalakSI vi. (saM.) arthane lakSanA; arthavAhI ardho bhAga arthalAbha 5. (saM.) arthaprApti; dhanaprApti ardhacakra vi. (saM.) arthagoLa; ardhavRtta arthavAda . (saM.) vidhirUpa vAkyomAM ruci karAvavA te ardhacaMdra puM. (saM.) aDadho caMdra (2) hathelInI ardhacaMdra jevI te vidhionI stuti vagere karavI te (2) stuti; AkRti (bocImAMthI pakaDI dhakko mAravA mATe) tArIpha (3) arthane jIvanamAM mahattva denAra vAda ardhadagdha vi. aDadhuM baLeluM (2) adhakacarA jJAnavALuM arthavijJAna na. (saM.) artha jANavAnuM vijJAna (2) buddhinA ardhanArI(azvara, 0naTezvara) puM. (saM.) zivanuM eka svarUpa guNo paikIno eka - aDadhuM puruSa ane aDadhuM strI aMga arthavidyA strI. (saM.) arthazAstra; saMpattizAstra ardhanizA strI. (saM.) madharAta; aDadhI rAta arthavistAra chuM. (saM.) zabdanuM sImita arthamAMthI vyApaka ardhamAgadhI strI. prAkRta bhASAnuM eka svarUpa arthamAM prayojavuM te (2) zabda, vAkya ke paMktinA ardhamAsika vi. (saM.) pakhavADika (2) na. pakhavADika patra arthane dRSTAMto dvArA vizada karavo te ardhavartulana. (saM.) (-La) ardhacakra; ardhagoLa ke tenuM sUcana arthavyavasthA strI. (saM.) (samAja ke rASTranA) artha- ardhavirAma na. vAkyanA arthagrahaNanI sagavaDa sAru vacce puruSArthanI tenA mALakhAnI vyavasthA; saMpattinA amuka thobhavuM che ke tenuM sUcaka (;) AvuM cihna ArthikavyavahAra ane tenI vyavasthA riAjanIti ardhasatya na. (saM.) vi. pUruM sAcuM nahi te arthazAstra na. (saM.) saMpattizAstra; 'ikaoNnaoNmiksa' (2) ardhasarakArIpatra kuM. (saM.) nImapatra; "DI.o. leTara' arthazAstrI puM. arthazAstra jANanAro mANasa ardhasvara pu. (saM.) ya, ra, la ke va akSara arthasAdhaka vi. (saM.) artha sAthe evuM upayogI ardhAganA strI. (saM.) patinuM arthe aMga; dharmapatnI arthasiddhi strI, (saM.) dhArelI matalaba pAra pADavI te (ra) ardhagavAyu pu. lakavo; pakSAghAta dhanaprApti ardha vi. aDadhuM miAnapUrvaka dharavuM te arthasUcaka vi. (saM.) kharo artha batAvanAruM arpaNa na. (saM.) ApavuM te (2) bheTa karavuM te (3) arthahIna vi. (saM.) artharahita; nirarthaka (2) garIba arpaNapatra na. (saM.) bakSisanAmuM (2) arpaNapatrikA arthAtu saMyo. eTale ke arpaNapatrikA strI, (saM.) graMtha arpaNa karyAno lekha bakSisanAmuM arthAnusArI vi. arthane anusaratuM; artha sAthe baMdhabesatuM arpaNasaMdhi strI. (saM.) sulehasaMdhi arthAtha vi. (saM. atharthina) dhanalobhI (2) svArthI arpavuM sakri. (saM. arpa) bheTa karavuM; ApavuM arthapatti strI, (saM.) je na svIkArIe to vastusthitino arpita vi. (saM.) arpeluM; arjAyeluM; ApeluM khulAso na ja maLI zake evuM anumAna (2) eka arbana vi. (iM.) zaherane lagatuM nagarIya DapalAgI For Private and Personal Use Only
Page #61
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org arbuda] [phAlgunI arbuda puM. (saM.) vAdaLa (2) Abu parvata (3) daza koTino AMkaDo ke saMkhyA; '100,000,000' (4) eka roga (gAMTha-gumaDAno); rasoLI arbudAcala puM. (saM.) (-La) Abu parvata arbhaka puM. (saM.) nAnuM bALaka, zizu arbhakI strI. (saM.) nAnI bALakI aryamA puM. (saM.) sUrya (2) pitaromAM mukhya te (3) uttarA arvAcIna vi. (saM.) Adhunika; sAMpratika arza puM. (saM.) eka roga; harasa [bauddha) arha(-ha)ta puM. (saM.) parama jJAnI; buddha; tIrthaMkara (jaina, ahita vi. (saM.) pUjeluM (2) saMmAnita; pUjAyeluM arhA vi. (saM.) stutya (2) pUjaya (3) ucita ala urdU. (saM. alam) khacIta (2) basa ala strI. zaNagAra ((2) coTalo alaka puM. (saM.) vALanI laTa; kapALa paranA vAMkaDiyA vALa alaka strI. (saM. alakSya) aleka, ahAleka alakadalaka kri.vi. hAlakaDolaka [deza ke pradeza alakamalaka huM. dezavideza (2) ati dUrano ke nikaTano alakalaTa strI, vALanI laTa-sera alakA strI. (saM.) kuberanI nagarI; alakApurI alakA (dhipa, -keza) puM. (saM.) kubera alakAvali strI. (hiM.) vALanI laTo alakta(ka) puM. (saM.) lAla lAkha (2) maLato alakSita vi. (saM.) nahi joyeluM (2) dhyAnamAM na AveluM alakSya vi. (saM.) adRzya (2) nema vinAnuM alakha vi. (saM. alakSya, prA. alakadakha) ajJeya (2) strI. ahAleka (3) puM. brahma alakhata strI. apAra saMpatti, khajAno alakhaniraMjana puM. ajJeya nirguNa brahma alakhapuruSa puM. (saM.) parabrahma (2) jIvAtmA alakhavAda puM. (saM.) nirAkAravAda alakhavAdI vi. (2) puM. (+ vAdina) brahmavAdI alaga vi. (2) kri.vi. (saM. alagna; prA. alagna) juduM (2) dUra; cheTuM alagata strI. agatya (2) vi. agatyanuM; jarUranuM alagAra strI. (turkI. algAra) paMkti; hAra (2) mobho alagArI vi. (jU.gu. AligAra-AlikAra) zokhIna (2) masta (3) manasvI; svacchaMdI alagAva puM. (hi.) pRthakkatA; bhinnatA alaguM vi. aLaguM; juduM [mothI vagADavAnuM eka vAdya alagojA na. (a. algajaha) vAMsaLI, zaraNAI jevuM alagna vi.(saM.) na coMTeluM; alaga[aLaza; nirdhanatA alacha strI. (saM. alakSmI, prA. alI) garIbAI; alaDa vi. allaDa; aletuM; nAdAna 44 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [alaMga alato puM. juo 'aLato' alapajhalapa vi. aspaSTa (2) kri.vi. upara - Tapake alapavuM sa.kri. (saM. Alap) AlApavuM; gAvuM alapa(-pA)vuM akri. lapAvuM; chupAvuM alaphA puM. (phA.) phakIranI bAMya vinAnI kaphanI alaphAu vi. (a. aluphataha) nakAmuM; phAlatu alaphAjha puM.ba.va. (a. alphAjha) zabdo; alphAjha[jarUra alabata(-tta, -nAM) kri.vi. (a. alabatta) khacIta; bezaka; alabeluM vi. (aM. alvayalA = bAdazAhanI bakSisa vaheMcanAra) phAMkaDuM (2) izkI (3) paropakArI alabdha vi. (saM.) nahi maLeluM (2) nahi meLaveluM; aprApta alabha(-mya) vi. (saM. alabhya) aprApya; durlabha alam kri.vi. (saM.) basa (2) pUratuM alamasta vi. (phA.) mastAna; madamAtuM (2) puSTa ane jorAvara (malla jevuM) alamArI strI. (po. alamAriyo) kabATa (2) bhIMtanuM kabATa; tAkuM (3) chAjalI (4) khAnAMvALI ghoDI alarka chuM. (saM.) haDakAyo kUtaro alaya vi. (saM.) laya-nAza na pAme evuM; anazvara alavaNa vi. (saM.) alUNuM; mIThA vinAnuM alavaNa na. kora vinAnI UnanI zAla; kAmaLI alavavuM akri. mUgA rahevuM [bheMsa vagere) alavAI vi. strI. eka ke be mAsanA baccAvALI (gAya, alavAna na. (a.) kora vinAnI zAla; kAmaLI alavidA strI. (a. alvidA) chellI vidAya; AkharI salAma (2) ramajAnano chello zukravAra alave kri.vi. lIlAe; laherathI alavesara vi., puM. (prA. alava + 'Izvara' uparathI isara) alabeluM; varaNAgI (2) na. zaraNagArela khaccara alaza strI. alacha; aLaza; garIbAI tevI cAlavALuM alasa vi. (saM.) ALasu (2) maMda (3) UMgha bhareluM alasagati strI. (saM.) dhImI ane susta cAla (2) vi. [strI alasagamanA vi., strI. dhImI ane susta cAle cAlatI alasatA strI. (saM.) ALasa; ALasapaNuM alasAvuM a.kri. (saM. alasa) ALasavuM; thAkI javuM alaMkaraNa na. (saM.) zaNagAravAnI kriyA (2) zaNagAra alaMkAra puM. (saM.) ghareNuM (2) zaNagAra (3) zabda athavA arthanI camatkRtivALI racanA (4) tAna ke AlApamAM vaparAtI svaronI madhura gUMthaNI (saMgIta) alaMkArazAstra na. alaMkAranuM zAstra, kAvyazAstra alaMkRta vi. (saM.) zaNagAreluM alaMkRti strI. (saM.) zobhA (2) bhASAno zaNagAra alaMga puM. khetaramAMno pANIno dhoriyo For Private and Personal Use Only
Page #62
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir alaMga 4 5 [ alaukika alaMga kri.vi. alaga (2) cheTe, dUra alikhita vi. (saM.) lakheluM nahi tevuM [anAsakta alaMga strI. ghoDInI RtudazA alipta vi. (saM.) kharaDAyeluM nahi tevuM (2) nirlepa; alaMgachalaMga ki.vi. adhdhara; vagara Teke ke AdhAre evuM alipha . (a.) urdU varNamALAno pahelo akSara alaMdhanIya, alaMdhya vi. saM.) lAMdhI-ochAMgI na zakAya aliyAnI vi. AlA-UMcA khAnadAnanuM alaMbuddhi strI. (saM.) che eTaluM basa che ema mAnavAnI aliMga(-gI) vi. (saM.) jAtirahita (2) zarIra-rahita; vRtti; saMtopa (2) vi. saMtoSI zarIra vinAnuM (3) 5. paramAtmA alA strI. (a. AlA) AbAdI (2) sadbhAgya aliMda 5. (saM. alIMdra) bhramara; bhamaro alA strI. alAbalA; naDatara aliMda 5. (saM.) oTale alAu vi. juduM (2) ajAyuM; bahAranuM alI . (saM.) juo 'ali' alAghavana. (saM.) gaurava (2) TUMkANano abhAva; nakAmo alI strI. (saM. halA, apa. heli) sakhI (2) urdu vistAra (zailIno eka doSa) eka strIvAcaka saMbodhana alANavuM akri. UMTanuM gAMgaravuM; barADavuM alI puM. (a.) islAmanA eka khalIphAnuM nAma alANI strI. kUvAnuM olANa alIka vi. (saM.) apriya (2) khoTuM; asatya alANuMphalANuM vi. A ane te; amukatamuka alIlakha vi. (A le lAkha = uThAva lAkho' evA uddagAra alAta na. (saM.) khoraNuM; UMbADiyuM (2) mazAla dvArA) saMkhyAbaMdha; bezumAra [vagara thato samAsa alAtacakra na. khoraNuM jorathI goLa pheravatAM bhAsatuM vartula aluka samAsa . (saM.) vibhaktinA pratyAyano lopa thayA ke UMbADiyuM goLa goLa pheravavuM te ala(La)khaDuM na. juo "aLakhaDuM' alAtavAyu puM. kolasAmAMthI nIkaLato gesa; "kolagesa' alUke phere ki.vi. A phere; A samaye alAda vi. (a. alada) nidhana; dIna vigere alUNAM na.ba.va. (saM. alavaNa, prA. aloNaa) alUNuM alAna na. (saM. AlAna) hAthI bAMdhavAno khaMbho, doraDuM (mIThA vinAnuM) khAvAnA vratanA divasa alAcArI strI. pAchaLa rahIne tophAna karAvavuM te alUNuM vi. (saM. alavaNa, prA. aloNaa) lUNa-mIThA alAbalA strI. (a. balA uparathI dvirbhAvanuM rUpa) vinAnuM (2) na. alUNuM khAvAnuM vrata [pokAra jhoDajhapaTa; naDatara (ra) pIDA; upAdhi aleka puM. ahAleka, khAkhI bAvAno bhikSA mAgatI veLAno alAbuTa-bU) strI. (saM.) kaDavI tuMbaDI aleka na. (a.) sukAna sIdhuM rAkhIne haMkAravuM te alAbu(bhU)pAtra na. (saM.) saMnyAsInuM tuMbIpAtra alekha vi. (saM.) lekhA vinAnuM (2) apAra alAbha . (saM.) nukasAna (2) geralAbha alekhuM vi. lekhA vinAnuM (2) nakAmuM; aphavA alAyacI strI, eka jAtanI DAMgara alekhuM na. leNAdeNI na hovI te; aNabanAva alAyo chuM. alAyacI nAmanI DAMgara alekhe kri.vi. aphaLaH ebe (2) na gaNI zakAya e rIte alAyaco chuM. (turkI alAyacaha) eka jAtanuM garama kApaDa aleco DuM. alAyaco; alAyacI jAtanI DAMgara alAyaduM vi. (a. alAhidaha) IlAyaduM; bhinna; juduM, aleNAMbhAva 5. leNAdeNI na hovI te; aNabanAva alaga siAMDha aleNuM na. leNAno abhAva alAyo vi. 5. AMkelo, harAyo (sAMDha) (2) mAtelo aletuM vi. (saM. labhata, prA. lata) haletuM; aNasamaju alAra strI. (tu. algAra) alagAra; laMgAra alepa vi. (saM.) alipta; lepAyA vinAnuM; kharaDAyeluM nahi alAra nA kamADa alAlacu vi. lAlacu nahi tevuM; ni:spRha alela vi. aMdheravA (2) uparaTapake kyAsa karyo hoya alAva 5. moharamane aMge AsapAsa nAcavA mATe alelaTapu vi. aTakaLe ThokanAra; gapATiyuM reDhiyALa saLagAvAto agni-tApaNuM aleyAMbalamAM na.ba.va. eka prakAranAM ovAraNAM alAvaDAveDA pu.ba.va. alAvaDAM karyA karavAM te aloka vi. (saM.) alaukika (2) adazya alAvaDuM vi. sAcajUThAM karanAruM (2) bApalAM karanAruM, (3) alokI vi. alaukika (2) virala na. sAcajUThuM; AghApAchI (4) khuzAmata alokya vi. (saM.) joI na zakAya evuM alAvA saMyo. (a. ilAva) sivAya; uparAMta (2) alopa vi. azyi; lopa pAmeluM; lupta temaja; vaLI alopya vi. (saM.) lopAya nahi evuM alAhid vi. alAyaduM juduM (ra) ajANyuM alololo urdu agoLoLo evo halaraDAveLAno uddagAra ali(-lI) . (saM. alina) bhamara; bhramara alaukika vi. (saM.) adbhuta (2) divyA tivuM S For Private and Personal Use Only
Page #63
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir alkalI 4 6 [ avacana alkalI . pANImAM ogaLIne rAtA liTamasane lIlo allAyo chuM. oLAya; hoLeyAnuM ardhacandrAkAra cihna banAvavAno guNa dharAvato padArtha (pahelAM nAmuM lakhatAM saMkhyA pUrI che evuM A alkalaoNiDa kuM. alkalInA jevA guNadoSa dharAvanAra cihnathI sUcavAtuM.) vanaspatijanya jherI padArtha AkharInAmuM alleyAMbalaiyAM na.ba.va, eka prakAranAM ovAraNAM alTimeTama na. (iM.) AkharI cetavaNI; chellI sUcanA; alsara na. (i.) AtaraDAMmAMnuM cAMdu, ghAruM altApha . (a.) maherabAnI; kRpA ava kri.vi. have; A pachI (kavitAmAM) asTrAvAyoleTa vi. (iM.) nIlalohita; pArajAMbalI ava upa. (saM.) "kharAba", "ochuM', 'nIcuM', 'tuccha' evA alpa vi. (saM.) thoDuM (bahuthI UlaTuM) (2) kSullaka (3) bhAvamAM. udA.avaguNa, avakRpA, avagaNavuM, avatAra nAnuM; TUMkuM , _TikanAra (2) nizcitatA batAve. udA. avaghoSaNA, avadhAraNA alpa(kAlika, kAlIna) vi. thoDo vakhata rahenAruM- avakara chuM. (saM.) kacaro alpajIvI vi. thoDo vakhata jIvanAruM avakarA(-LA) strI. avakriyAnuM nukasAna (2) geralAbha alpajJa vi. (saM.) thoDuM jANanAra avakAza puM. (saM.) AkAza; khAlI jagA; "spesa' (2) alpajJatA strI, (saM.) alpajJa hovApaNuM prasaMga; taka (3) kSetra (4) phurasada [mATenuM vAhana alpatanu vi. (saM.) ThIMgaNuM; vAmana avakAzayAna na. (saM.) AkAzamAM mokalavAnuM ke mokalavA alpatama vi. ochAmAM ochuM; "minimama' avakIrNa vi. (saM.) vIkharAyeluM (2) cUro thayeluM alpaprANa vi. (saM.) jeno uccAra karatAM thoDo zvAsa joIe avakRpA strI. (saM.) itarAjI; kaphAmarajI tevA (akSaro) (2) namAluM [ochI buddhi avakriyA strI. (saM.) UlaTI ke naThArI asara; nukasAna alpabuddhi vi. (saM.) ochI buddhivALuM; mUrkha (2) strI, avagaNanA strI. (saM.) upekSA; avajJA (2) mAnabhaMga alpabhASI vi. (saM.) thoDuM bolanAra; ochAboluM (3) anAdara kiravI alpabhojI vi. alpAhArI; mitAhArI [ochI buddhi avagaNavuM sakri. (saM. avagaNa) lekhAmAM na levuM; upekSA alpamati vi. alpabuddhi; thoDI buddhivALuM (2) strI. avagata vi. (saM.) AvaDeluM; jJAta (2) nIce gayeluM alpavayasI(-ska) vi. (saM.) nAnI uMmaranuM; sagIra avagata strI. juo "avagati alpavirAma na. arthagrahaNanI sagavaDa khAtara vAkyamAM thoDuM avagati strI. (saM.) kharAba dazA; (maraNa pachI) bhUta thobhavuM che ke tenuM sthAna batAvanAruM (.) AvuM cihna preta thavuM te (2) narakamAM paDavuM te alpasaMkhya, (ka) vi. ochI saMkhyAvALuM avagatika(-yu) vi. avagatie gayeluM; avagati pAmeluM alpasaMtuSTa vi. thoDAthI saMtuSTa thayeluM [pAmara avagamana na. (saM.) pratyayAna; komyunikezana' alpAtmA chuM. zudra mANasa (2) vi. ('mahAtmA'thI UlaTuM) avagamya vi. (saM.) samajavA jevuM; samajAya tevuM [UMDuM. alpAyu, (0Sa, 0SI) vi. TUMkI AvaradAvALuM avagADha vi. (saM.) nimagna; garaka thayeluM (2) nIcuM; alpAhAra chuM. (saM.) thoDuM khAvuM te (2) nAsto ti avagAha puM. (0na) na. (saM.) DUbakI mAravI - garaka thavuM alpokti strI, (saM.) hoya tethI ochuM ke kamI karIne bolavuM te (2) snAna [mAravI alphAjha pu.ba.va. (a.) alaphAjha; zabdo avagAhavuM a.kri. (saM. avagrAha) nAhavuM (2) DUbakI alyA(-lyo) uddbha eka tuMkArAbharyuM puruSavAcaka saMbodhana avaguNa muM. (saM.) doSa; durguNa (2) geraphAyado; nukasAna (tucchakAramAM "alyAM' na.ba.va. rUpa paNa maLe che.) (3) apakAra diguNI allakadallaka kri.vi. adhdharapadhdhara (2) strI. chokarAnI avaguNI(-NiyuM) vi. avaguNa karanAruM, kRtaghna (2) eka ramata avaguMThana na. (saM.) AcchAdana; DhAMkaNa (2) burakho allaDa vi. aletuM; nAdAna (2) svacchedI; ucchaMkhala avaguMThita vi. (saM.) AcchAdita; ghUMghaTathI DhaMkAyeluM allA . (a.) khudA; Izvara avaguMphana na. gUMthavAnI kriyA allAcoTI(TalI) strI. bAdhAvALA chokarAne hajAmata avaguMphita vi. (saM.) gUMtheluM karAvatAM je thoDA vALa Agaba athavA bocI upara avagraha . (saM.) nigraha (2) naDatara; pratibaMdha (3) rAkhe che te saMskRtamAM "a"no lopa sUcavatuM cihna (Da) (4) allAtalA . (a.) khudAtAlA; mahAna allA; paramezvara svabhAva (5) anAvRSTi [(3) aNaghaDa allAnI (gAya, gAvaDI) rU.pra. rAMka-garIba svabhAvanuM avaghaDa strI, agavaDa; muzkelI (2) vi. muzkela; agharuM mANasa veiLAno udgAra avaghoSa chuM. (0Na) na. (0NA) strI, (saM.) DhaMDhero pITavo te allAbelI ud. allA tamAro belI ho evo vidAya avacana na. (saM.) mauna (2) na bolavApaNuM (3) niMdA For Private and Personal Use Only
Page #64
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir avacanIya 47 [avamAna(8nA) avacanIya vi. (saM.) na bolavA yogya (2) aniMdya avadhAna na. (saM.) ekAgratA; dhyAna (ra) kALajI avacina na. (saM.) azubha cihna; apazukana avadhAnI vi. (saM.) ekAgratApUrvaka dhyAna dharanAruM avacetana na. (saM.) sUkSma mana; AMtaramana (2) ardhacatana; avadhAra puM. (saM.) nirNaya-nizcaya karavo te (2) maryAdA "sabakonziyasa bAMdhavI te (3) zabda para bhAra mUkavo te (4) kri.vi. avachanna vi. (saM.) DhAMkeluM - simita khacIta avacchinna vi. (saM.) juduM paDeluM-pADeluM (2) maryAdita; avadhAraNA strI. (saM.) vibhAvanA; "kaoNnsepTa avaccheda puM. (saM.) bhAga (2) maryAdA (3) chedana (4) avadhAraka vi. (saM.) nirNaya karanAruM vizeSatA (5) avadhAraNa (zabdArthanI) maryAdA avadhAraNa na. (-NA) strI. (saM.) nirNaya; nizcaya (2) bAMdhavI te; avadhAraNA zabdArthanI maryAdA (3) zabda upara bhAra mUkavAnI avaza chuM. apayaza; apakIrti kriyA [tapAsavuM-jovuM avajoga . azubha muhUrta; mATho saMyoga avadhAravuM sakri. (saM. avadhu) nakkI karavuM (ra) dhyAnapUrvaka avajJA strI. (saM.) anAdara; tiraskAra; mAnabhaMga avadhArita vi. (saM.) nizcita kareluM avazeya vi. (saM.) avagaNavA yogya avadhi paM., strI, (saM.) hada (2) aMta (3) nizcita samaya avaTaMka strI. aDaka; aTaka, avadhI strI. avadha-ayodhyAnA pradezanI bolI [niMdA avaTAvuM akri. (saM. Avartayati, prA. AvaDhai) avadhAraNa na. (-NA) strI. (saM.) anAdara, tiraskAra (2) aTavAvuM; gUMcavAvuM; mUMjhAvuM (2) cUMka AvavI (3) avadhUta vi. (2) puM. (saM.) juo "abadhUta' ghUMTAIne ekarasa thavuM avadhya vi. (saM.) vadhane ayogya; vadha karI na zakAya evuM avaDa vi. havaDa; avAvaruM [kAcuMkoruM avanata vi. (saM.) nIcuM nameluM-paDeluM (2) asta pAmeluM avaDacavaDa vi. ADAavaLA vaLavALuM (2) kAcarakucara; avanati strI. (saM.) paDatI (2) nIce namavuM te (3) aDacavaDiyuM vi. gUMcavaNa bhareluM; agharuM namaskAra avaDhava na. DhacupacupaNuM avanaddha vi. (saM.) bAMdheluM; maDheluM (2) na. Dholaka * avaDhava strI. orato; jhaMkhanA avanavuM, (-vIna) vi. (saM. abhinava) navInavI jAtanuM avaNa vi. saM. avarNa) cAra varNa bahAranuM; nIcuM; UtaratuM (2) vicitra; adbhuta (3) navatara avataraNa na. (saM.) nIce UtaravuM te (2) avatAra; janma avani(-nI) strI. (saM.) pRthvI (3) Utarato DhALa; utAra (4) utAro; TAMcaNa avani(-nI)tala na. (saM.) pRthvInI sapATI avataraNacihna na. utAro darzAvatuM (".."), ('...') ke avani(-nI)pAla puM. (saM.) pRthvIpati; rAjA AvAMcihna [dinI stutI; prastAvanA upodaghAta avani(-nI)maMDala na. (saM.) pRthvImaMDala; AkhuM vizva avataraNikA strI. (saM.) graMthAraMbha karavAmAM AvatI devA- ava-jana na. (saM.) hAthapaga pakhALavAnuM pANI; avataravuM akri. (saM. avatarati) nIce UtaravuM (2) caraNodaka (2) zrAddhaveLA darbha vagere para pANI janmavuM eka ghareNuM (3) mALA; hAra chAMTavAnI kriyA (3) hAthapaga dhovAnI kriyA avataMsa puM, na. (saM.) kAnanuM eka ghareNuM (2) mAthAnuM avapatana na. (saM.) adhogati; avanati avatAra chuM. (saM.) nIce UtaravuM te () janma, dehadhAraNa apAta puM. (saM.) nIce paDavuM-UtaravuM te (2) (khAsa (3) janmAro (4) pRthvI para avatarela deva ke Izvara karIne hAthI pakaDavAno ghAsathI DhAMkelo) khADo avatArakArya na. bhagavAnanA avatAranuM viziSTa kArya avabala(-La) na. avaLuM, virodhI ke khoTuM kAma avatArI vi. avatArane lagatuM (2) IzvarI devI avabodha paM. (saM.) jAgRti (2) jJAna (3) vivekabuddhi avatIrNa vi. (saM.) nIce UtareluM (2) avatAra pAmeluM avabhAsa puM. (saM.) prakAza (2) dekhAvuM te (3) mithyAjJAna (3) utArArUpe lIdheluM; avataraNa rUpe apAyeluM avabhUtha na. (saM.) mukhya yajJanI pUrNAhuti (2) tyAra pachI avadazA strI. (saM.) kharAba hAlata; durdazA; paDatI zuddhi arthe karAtuM snAna ke tenAM upakaraNo dhoI nAkhavAM avadAna na. (saM.) devatAne jamADavA te (2) parAkrama te (2) mukhya yajJamAM thayela doSonA nivAraNArthe avadha vi. (saM.) na kahevAya evuM (2) nigha karAto yajJa sniAna avadha 5. (hi) ayodhyA pradeza (2) ayodhyA nagarI avabhUthasnAna na. (saM.) yajJanI samAptie karavAmAM AvatuM avadha . (saM.) vadhano abhAva, ahiMsA simaya avamAna na. (0nA) strI. (saM.) apamAna; avagaNanA avadha strI, hada, sImA (2) aMta; che (3) nizcita (2) mAna ghaTavuM te; kImata ghaTavI ke UtaravI te; avadhapurI strI, ayodhyAnagarI 'Divelyuezana For Private and Personal Use Only
Page #65
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir avamUlayano 48 [avasthAdvaya avamUlyana na. calaNanuM mUlya ghaTavuM te, ghaTADavuM te; avalita vi. (saM.) kharaDAyeluM; copaDAyeluM (2) ahaMkArI Divelyuezana avaleha paM. (saM.) cATaNa; cATo tija avayava paM. (saM.) zarIranuM pratyeka aMga (2) AkhI vastuno avaloka paM. (saM.) jovuM che ke tenI zakti-daSTi (2) prakAza; vibhAga; aMza (3) sAdhana; upakaraNa; "phekTara" avalokana na. (saM.) nirIkSaNa; tapAsa; samIkSA; jovuM te avayavI vi. saM.) avayavavALuM; avayava dharAvatuM avalokanakAra chuM. avalokana karanAra;nirIkSaka(2) samIkSaka avayoga puM. (saM.) avajoga; azubha muhUrta (UtaratuM avalokavuM sakri. (sa. avaloka) avalokana karavuM; avara sa. (saM.) Itara (2) vi. bIjuM; anya (3) kaniSTha; tapAsavuM [viSaNune maLatA deva; pApANI avara chuM. (i.) kalAka (2) tAsa; pIriyaDa avalokitezvara pu. (saM.) eka bodhisatva; bauddhadharmanA avarakArakuna 5. juniyara klArka-kArakuna avalla vi. juo "avala avaragaMDI strI, eka jAtanuM bArIka kApaDa avaza vi. (saM.) parataMtra (2) lAcAra; paravaza avarajaja chuM. juniyara jaja avazakana puM. (saM. ava+zakuna) mAThA zukana avarajavara kuM., strI, AvajA; heraphera avazakaniyuM(vALa) vi. juo. "avazukaniyuM avarathA kri.vi. (pa.) vRthA; phogaTa; nakAmuM avaziSTa vi. (saM.) vadheluM; bAkI raheluM; vadhArAnuM avarasevA vi. (saM.) rAjayetara sevA avazukana 5. juo "apazukana avarAvuM a.kri. 'AvaravuM"nuM karmaNi; DhaMkAvuM avazukaniyuM -yALa) vi. mAThA zukanavALuM avaruddha vi. (saM.) aTakAveluM; rokeluM; rUMdheluM (2). avazeSa chuM. (saM.) bAkI rahelo bhAga (2) khaMDera AcchAdita; DhAMkeluM (3) ghareluM; purAyeluM (4) nahi avazoSaNa na. (saM.) zoSAvuM te jirUrI; Avazyaka jaNAyeluM; guma avazya ki.vi. (saM. avazyam) jarUrI; khacIta (2) vi. avarekha kri.vi. khacIta: avazya avazyameva kri.vi. (saM.) khacIta ja; nakkI ja aiparihArya avare strI. ghaNAM vasANAMvALo suvAvaDIno eka cATo avayaMbhAvi(-vI) vi. (saM.) avazya banavAnuM evuM, avarodha chuM. (saM.) aTakAyataH pratibaMdha (2) rAjAnuM avasAna vi. (saM.) khinna (2) mRta (3) udAsa; hatAza aMtaHpura; janAno (4) marI gayeluM TiANuM; prasaMga avarodhaka vi. (saM.) rokanAra; aTakAvanAruM avasara chuM. (saM.) taka; lAga (2) samaya; vakhata (3) avarodhana na. (saM.) aTakAyata karavI te avasaravAdI vi. taka ke avasarano lAbha uThAvanAra (2) avarodhavuM sakri. aTakAyata karavI; aTakAvavuM potAno svArtha sAdhanAra; takasAdhu avaroha puM. (saM.) UtaravuM te () UMcA sUra uparathI avasara pANI rU.pra. dahADopANI, uttarakriyA nIcA sUra upara AvavuM te (saMgIta) (3) nIce Uta- avasarSa puM. (saM.) jAsUsa ravAno krama; "DisenDiga oNrDara' T(3) vargarahita avasarpaNa na. (saM.) nIce javuM-UtaravuM te avarga kuM. (saM.) "a' Adi svaro (2) vi. "a" varganuM avasarpiNI strI, (saM.) adhogatino ghaNo lAMbo samayaavargIkRta vi. (saM.) vargIkRta karyA vinAnuM 1000,000,00,000,000 sAgaravarSo jeTalo avarNa vi. (saM.) raMga vinAnuM, raMgahIna virNanAtIta #La [(2) ekAeka avarNanIya, avarNa vi. (saM.) varNavI na zakAya evuM avasAta ki.vi. (hi. aba + a. sAata) hamaNAM ja avala vi. (a. avvala) paheluM (2) uttama (3) sarvazreSTha avasAda puM. (saM.) kheda (2) nAza avalakArakuna chuM. mukhya kArakuna, zirastedAra avasAna na. (saM.) aTakavuM; baMdha paDavuM te; aMta (2) mota; avalakSaNa na. (saM.) kharAba Teva; apalakSaNa mRtyu; Akhara ghaDI (3) dehAMta (4) hada; sImA (5) avalagna vi. (saM.) coTeluM; vaLageluM yati; virAma avalakaMjala strI. daphanakriyA; pAyadasta; aMtimakriyA ava(-)stA strI. (phA. ustajJAna (2) pArasI prajanuM avalasilakastrI. mahinAnI chellI tArIkhejerokaDavagere hoya mULa dharmapustaka (avestA) (3) IrAnanI prAcIna te (2) (vepAra, peDhI vagere) zarU karatI vakhatanI mUDI dharmabhASA (bhAga (3) ghaDapaNa avalaMba 5. (saM.) AdhAra; Teko sahAro ['lemmA (ga.) avasthA strI. (saM.) sthiti: dazA (2) AyuSyanA peTA avalaMbana na. avalaMba; AdhAra (2) madada; sahAya (3) avasthAcatuSTaya na. (saM.) jIvananI bAlya, kaumAra, avalaMbavuM sakri. (saM. avalaMba) AdhAre rahevuM (2) vana, ghaDapaNa : cAra avasthA triNa sthiti a.kri. laTakavuM avasthAtrayana. (saM.) jAgRti, svapna, suputiH tete cittanI avalaMbita vi. (saM.) AdhAravALuM TekAvALuM (2) laTakta avasthAya na. sukhI ane duHkhI e be avasthA For Private and Personal Use Only
Page #66
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org avasthAMtara avasthAMtara na. (saM.) bIjI athavA badalAyelI avasthA avasthita vi. (saM.) raheluM; AvI vaseluM [dazA avasthiti strI. (saM.) rahevuM te (2) raheThANa (3) hAlata; avasita na. (saM.) cha prakAranAM hAsyomAMnuM eka avahAsa puM. (saM.) mazkarI; majAka [avagaNanA avahelana na. (-nA), avahelA strI. (saM.) anAdara; avahelavuM sa.kri. (saM. avahela) avagaNavuM avahevAru vi. vyavahAruM nahi tevuM avaLa vi. avaLuM; UMdhuM (2) khoTuM (3) vAMkuM; ADuM avaLako puM. taraphaDiyuM; valakhuM; havAtiyuM avaLacaMDAI strI. avaLacaMDApaNuM; UMdhAI [aTakacALuM avaLacaMDuM vi. kahe tethI UlaTuM karanAruM (2) aDapalAkhora; avaLapa strI. avaLApaNuM; ADAI avaLapaMcaka na. besate paMcake kazuM avaLuM thaI javuM te (2) vAraMvAra (pAMca vAra) evI ne evI viTaMbaNA AvI paDavI te (3) sAruM karavA jatAM UlaTuM thaI javuM te avaLavANI strI. vAcyArthathI UlaTo artha sUcavatI vANI; gUDha vANI (2) avaLuM bolavuM te (3) azubha vANI avaLasavaLa vi. (uvaLasuvaLa; ulasuvala - = UMdhA vaLavALuM ane sIdhA vaLavALuM uparathI) UlaTasUlaTa; UMdhuMcanuM [(2) haThIlAI avaLAI strI. ADAI; kahe tenAthI UlaTuM karavAnI Teva avaLAsavaLI strI. avaLI dizAmAM vIMTAIne caDatI avaLavela nAmanI eka vela (2) kri.vi. avaLuM ne savaLuM e kramamAM; UlaTasUlaTa aviLayuM na. aMdara paDatuM DhAMkaNuM; chIbuM avaLuM vi. UMdhuM; UlaTuM (2) vAMkuM; ADuM (3) khoTuM avaLuMsavaLuM vi. UMdhuMcattuM; UlaTasUlaTa; avaLasavaLa avaLe strI. avare; suvAvaDIno eka cATo avaMtikA strI. (saM.) ujjaiyinI; ujjana avAka(-ca) vi. (saM.) vAcA vinAnuM; mUka (2) stabdha avAka vi. (a+vAka) vAka (cIkAza) vinAnuM; sattva vinAnuM avAca vi. (saM.) vAcA vinAnuM; avAka; abola avAcaka vi. mUMguM (2) bebhAna; behoza avacAkatA strI. (saM.) avAcaka hovApaNuM avAcI strI. dakSiNa dizA 49 avAcI strI. DacakuM (2) heDakI (3) bagAsuM [akathya avAcya vi. (saM.) avarya (2) na vaMcAya evuM (3) avAja puM. (phA. AvA4) dhvani; zabda (2) ghAMTo; nAda avAjI vi. dhvanivALuM, avAjavALuM (2) puM. topa ke baMdUka phoDanAruM avAjI strI. gAyakano kaMTha |rasto; kumArga avATa vi. vATa paDelI na hoya tevuM (2) strI. avaLo Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | avicchedya avADuM na. pazumAdAnuM Au; bAvaluM; aDaNa [kuMDa avA(-ve)Do puM. havADo; Dhorane pANI pIvAno kUvA parano avADha vi. kapAya nahi tevuM (2) kApe nahi tevuM; bUThuM avADha vi. zeraDInA vAvetara vinAnuM avADha puM., na. be UbhA thAMbhalA vacce mUkeluM lAkaDuM, jenI AsapAsa caNatara karI levAmAM Ave che. avANa strI. hIMDachA; cAla (2) guNa; jAta avANa puM. pArakhuM; parIkSA avAma strI. (a.) janasAdhAraNa; AmajanatA avANavuM sakri. hIMDachA uparathI pArakha karavI (baLadanI) (2) cAla uparathI pArakhavuM te avAranavAra kri.vi. prasaMgopAtta; kadIkadI (2) vArApharatI avArya vi. (saM.) vArI na zakAya tevuM; aTala (2) rokyuM rokAya nahIM evuM [vakhatathI vaparAyA vinAnuM; avaDa avAvaruM vi. (a + vAvaruM, je vaparAyela nathI te) bahu avAstava(-vika) vi. (saM.) vAstavika nahi evuM; geravAjabI; mithyA [vagerenuM) avAhaka vi. (saM.) vahana na kare evuM (garamI, vIjaLI avAhI vi. (saM.) juo 'avAhaka' avALuM na. (saM. avAlu, prA. avAluA) dAMtanA pArA pIDhiyAM (2) lALa utpanna karanAra mAMsapiMDa avAMchita vi. (saM.) anicchita; anapekSita avAMtara vi. (saM.) aMdaranuM (2) vacamAM AvI jatuM; -nI aMdara AvI jatuM [(3) vyavasthita avikala (saM.) (-La) vi. akhaMDa (2) vyAkula nahi evuM avikasita vi. (saM.) vikAsa nahi pAmeluM [evuM avikalpya vi. (saM.) sAdhArA buddhithI jANI na zakAya avikAra vi. (saM.)vikArarahita (2) vikAranA abhAvavALuM (3)pu. vikAra-pheraphArano abhAva evo (pratyaya) avikArakavi, zabdanA aMgamAM guNa kevRddhino pheraphAra na thAya avikArIvi. vikArarahita (2) jAti ke vacanane lIdherUpamAM pheraphAra na thAya evuM (pada) [avikArI(vyA.) avikArya vi. jemAM vikAra thaI zake nahi evuM (2) avikhyAta vi. (saM.) vikhyAta nahIM evuM; aprasiddha avigata vi. (saM.) na gayeluM; juduM nahIM paDeluM (2) javA na dIdheluM; rokeluM (3) nahIM mareluM (4) nitya nitya avicala (saM.) (-La) vi. caLe nahi evuM; sthira (2) avicalita vi. (saM.) sthira; bhavya (2) sthAnraSTa na thayeluM avicAra puM. (saM.) vicAra-vivekano abhAva (2) utAvaLa avicAritA strI. avicArIpaNuM ((3) avivekI avicArI vi. (saM.) vicAra na kare evuM (2) utAvaLiyuM avicchinna vi. (saM.) akhaMDa (2) satata; askhalita (3) avibhakta [tevuM avicchedya vi. chedI na zakAya tevuM; chUTuM na pADI zakAya For Private and Personal Use Only
Page #67
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aviSeyI aviSeya vi. (saM.) je sArI rIte jANI zakAya ema nathI evuM (paramatattva) (2) na jANI zakAya tevuM; anneya avidyamAna vi. (saM.) vidyamAna-hayAta nahIM evuM avidyA strI. (saM.) ajJAna (2) mAyA (vedAMta). avidyAjanita vi. (saM.) avidyAthI thayeluM avidhavA strI. (saM.) sohAgaNa; saubhAgyavatI strI avidhavA (0navamI, noma) strI. (saM.) bhAdaravA vada noma; saubhAgyavatI marI gayelI strIono zrAddha karavAno divasa; DosIonI noma avidhisara vi. anaupacArika avidhisarapatra 5. anaupacArika patrarahita, avinayI avinaya puM. (saM.) asabhyatA; aviveka (2) vi. vinayana avinayI vi. asabhya; avivekI [evo bhAva ke lakSaNa avinAbhAva 5. (saM.) ekabIjA vinA rahI ke hoI na zake avinAza(-zI)vi. (saM.avinAzinuM) amara,akSaya; nitya avinIta vi. (saM.) avinayI; avivekI (2) keLavyA vinAnuM (3) majiyAruM; saMyukta avibhakta vi. (saM.) vibhakta nahIM evuM (2) ekarUpa avibhAjaka vi. (saM.) bhAga na pADanAra; nahi bhAganAruM avibhAjya vi. (saM.) vibhAga na paDI zake evuM (2) zeSa rAkhyA vinA bhagAya nahi evuM aviyovrata na. (saM.) mAgazara suda trIjane divase strIo avaidhavyavrata kare che te avirakta vi. (saM.) AsaktivALuM, rAgI avirata vi. (saM.) virata nahIM evuM; niraMtara; satata avirati strI. (saM.) satata cAlu hovApaNuM (2) vairAgyano abhAva avirAma paM. (saM.) virAmano abhAva (2) kri.vi. satata avalaMbita vi. (saM.) vilaMbita nahIM evuM avilopya vi. bhUsI na zakAya evuM avivAhita vi. (saM.) kuMvAruM; apariNIta aviveka puM. (saM.) vicArazUnyatA (2) avinaya avivekI vi. avicArI (2) asabhya aviziSTa vi. (saM.) viziSTa nahIM evuM: cIlAcAlu avizrAtta vi. (2) kri.vi. (saM.) athAka; satata avizvasanIya vi. (saM.) vizvAsapAtra nahIM evuM avismaraNIya vi. (saM.) bhUlI na zakAya evuM avizvAsa puM. (saM.) vizvAsano abhAva; aNabharoso avINa na. (saM.) na jovApaNuM. avadarzana avekSaka na. dekharekha rAkhanAruM; "suparavAIjhara' (2) jonAra; nihALanAra; "okjharvara' (3) niyamana karanAra avekSaNa na. (saM.) dekharekha; niyamana aveja puM. (a. ivaja) badalo; sATA jeTalI kiMmatano [avyavahArya mAla (2) nANuM, mUDI -ne badale hovuM te avejI vi. badalAmAM kAma karanAruM (2) strI. nI jagAe; aveDo 5. juo "avADo avetana vi. vetana lIdhA vinAnuM avaitanika avedha vi. (saM.) khoDakhAMpaNa vinAnuM (2) zAsaniSiddha; vidhi vinAnuM avera paM. dekharekha; dAba (2) karakasara avera strI. asUra; moDuM mitratA avera na. (saM. avaira) verano abhAva; premabhAva (2) averanesa strI. (i.) jANakArI: abhijJA averanuM sakri. suvyavasthita rAkhavuM (2) jALavavuM; jatana karavuM (3) karakasara karavI te averATa pu. gabharATa averuM vi. gabharATiyuM; bAvaruM (2) aTakacALuM; tophAnI aneruM kri vi. moDuM aveva paM. (saM. avayava) avayava; aMga aveva pu. AcAra; viveka aveva ki.vi. jarUra; cokkasa avestA strI. juo "avastA" avaLI strI medAno pAtaLo zIro (jaina) avaLuM ki.vi. kaveLAe; kavakhate (2) aMtariyALa avaijJAnika vi. (saM.) vaijJAnika nahi evuM; azAstrIya avaitanika vi. vetana vinAnuM; mAnAI avaidha vi. (saM.) vidhi vinAnuM (2) zAstra mAnya nahi kareluM (3) baMdhAraNa viruddha (4) gerakAyadesara avaira na. (saM.) verano abhAva; premabhAva (2) mitratA avorDa 5. (i.) cukAdo; pheMsalo (2) puraskAra; "evorDa avyakta vi. (saM.) aspaSTa (2) adazya (3) ajJAta; gaNitamAM viziSTa saMkhyA na batAvanAra (rAzi) (4) na. brahma; paramAtmatattva (5) mULa prakRti avyabhicAra puM(saM.) nitya sAhacarya (2) ekaniSThA; ananyabhAva (3) vaphAdArI avyabhicArI vi. badhI vakhate ekasarakhuM; ekaniSTha avyaya vi. (saM.) na badalAya evuM; zAzvata (2) kuM., na. jene liMga, vacana ke vibhaktinA pratyaya na lAge tevo zabda (navA vyAkaraNamAM A zabdaprayoga choDI devAyo che.) (3) brahma (4) paM. ziva; viSNu avyavasAyI vi. (saM.) avaitanika; binaMdhAdArI avyavasthA strI. (saM.) vyavasthAno abhAva; gerabaMdobasta (2) goTALo (3) bakheDo; hullaDa avyavasthita vi. (saM.) vyavasthita nahi tevuM; astavyasta avyavahAru vi. vahevAruM nahIM tevuM; AcaraNamAM na mUkI zakAya tevuM bihiSkRta avyavahArya vi. (saM.) vyavahAra na rAkhavA yogya; For Private and Personal Use Only
Page #68
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir avyasta 51 [ amRtaka avyasta vi. (saM.) vyasta nahIM evuM; sama azaMka(-kita) vi. (saM.) zaMkA vagaranuM; zaMkArahita avyAkula(-La) vi. vyAkuLa nahi evuM; svastha azAkta vi. (saM.) zakti mane na mAnanAruM avyAkhyaya vi. (saM.) vyAkhyA na thaI zake evuM (2) jeno azADa paM. (saM. ASADha) vikrama saMvatano navamo mahino khalAso ke spaSTIkaraNa na karI zakAya evuM azA(-sA)DI vi. ASADha mahinAne lagatuM avyAja vi. (saM.) niSkapaTa; saraLa (2) nija azAta strI. azAMti ti; apavitratA avyApta vi. (saM.) vyApaka na thayeluM; vyApta nahIM tevuM azAtanA strI. azAMti (2) ullaMghana (3) apavitra karavuM avyApAra chuM. (saM.) kAmadhaMdhAno abhAva (2) potAnuM kAma azAtA strI. (saM.) azAMti; zAtAno abhAva (jaina) azAleya vi. zALAnI bahAranuM avyAhata vi. (saM.) jene kazo AghAta nathI thayo evuM azAstra na, zAstra na hoya tevo koI paNa graMtha (2) veda (2) nahi tUTeluM; abhaMga (3) rokyA vinAnuM; cAlu viruddha nAstika zAstragraMtha (3) vi. azAstrIya avyala vi. (a.) paheluM; prathama (2) khAsa azAstrIya vi. (saM.) zAstraviruddhanuM (2) apramANa azaAra pu.ba.va. (a.) eka karatAM vadhAre zera azAMta vi. (saM.) zAMtirahita (2) tophAnI (3) caMcaLa azakta vi. (saM.) mitAkAta; asamartha azAMti strI. (saM.) zAMtino abhAva (2) tophAna; bakheDo azaktAzrama . (saM.) azakta lokone Azraya ApavA azikSita vi. (saM.) zikSita nahi evuM, abhaNa; nirakSara. mATenuM sthaLa. inkamarI: gijentAkAta na hovI te aziva vi. (saM.) azubha; akalyANakArI (2) na. azakti strI. (saM.) zaktino abhAva; nabaLAI (2). akalyANa; amaMgaLa aizikSita azaktimAna vi. (saM.) zAkta vinAnuM asamartha aziSTa vi. (saM.) ziSTa nahi evuM (2) grAmya-asaMskArI; azakya vi. (saM.) na banI zake tevuM; asaMbhavita; zakya azista vi. (saM.) zistano abhAva na hoya tevuM azuci vi. (saM.) apavitra; azuddha (2) sUtakI (3) azakyatA strI. (-tva) na. (saM.) azakya hovuM te strI. zuddhi-svacchatA ke pavitratAno abhAva azaga vi. zaga vinAnuM, diveTa vinAnuM (2) diveTa para azuddha vi. (saM.) apavitra (2) malina; meluM (3) mogharo na thayo hoya evuM bhUlabhareluM; sadoSa (4) aprAmANika (5) zuddhi-bhAna azatru puM. (saM.) mitra; dosta (2) vi. duzmana vinAnuM vagaranuM, bebhAna drivyamAM tenA sivAyano padArtha azana na. (saM.) khAvuM te; bhojana azuddhistrI. (saM.) malinatA (2) bhUlo hovApaNuM (3) zuddha azanAI strI. (phA. AzrAI) AzanAI; yArI dostI azubha vi. (saM.) amaMgala (2) maraNane lagatuM (3) na. azanAI strI. (saM. AsannatA) aDapaluM; cheDatI akalyANa; durAcaraNa [evuM azani strI. (saM.) AkAzI vIjaLI (2) indranuM vaja azuM(-) sarva. vi. (saM. Idaza, prA. Aisia) AvuM; azabda vi. (saM.) niHzabda; nIrava (2) zabdamAM nahi azeSa vi. (2) ki.vi. (saM.) pUrepUruM; tamAma vyakta thayeluM (3) na. brahma azeLiyo!.ekavanaspati-auSadhi; asALiyo zuiddha azama vi. (saM.) zAMti vinAnuM, asvasthano abhAva azo(-So) vi. (avestA bhASAmAM, chaMda-pA.jhaMda) pavitra; azaraNavi. (saM.) nirAdhAra;Azrayarahita (2)nA zaraNa- azo(-So)I strI, pavitratA; cokhkhAI azaraNazaraNa vi. zaraNarahitanA zaraNarUpa (paramAtmA) azoka paM. (saM.) harSa; AnaMda (2) na. jenAM pAMdaDAM jevAM (2) AzrayadAtA pAMdaDAM hoI 'AsopAlava' kahevAya che evuM eka jhADa azarapha vi. (a.) ImAnadAra; sajana (2) pratiSThita (3) eka rAjA (4) vi. zokarahita azaraphI strI. (misaranA eka bAdazAha azaraphanA nAma azoca na. (saM.) azuddhi (2) sUtaka (3) nizcitatA uparathI) sonAmahora (2) evuM cAMduM (3) gInI jevuM azogya vi. (saM.) zoka na karavA yogya jarInuM bharatakAma azka na. (phA.) azru; AMsu azarApha vi. (a.) ImAnadAra; prAmANika azkara kri.vi. aksara; ghaNuM karIne; Akhare azarApha vi. kulIna; khAnadAna azma puM. (saM.) paththara azarAphI vi. prAmANikatA; ImAnadArI azmamaya vi. (saM.) paththaramaya; paththarathI bhareluM azarAphI strI, khAnadAnI; sajjanatA (2) bhalamanazAhI azmara vi. (saM.) paththaravALuM; khaDakamaya (2) puM. paththara azarIra(-rI) vi. (saM.) zarIrarahita (2) daivI(vANI) amarI strI, (saM.) patharIno roga; patharI (3) . kAmadeva (4) siddha (jaina) (5) brahma amaMtaka chuM. (saM.) eka jAtanuM ghAsa (jemAMthI prAcIna ' azastra vi. (saM.) hathiyAra vinAnuM; niHzastra kALamAM brAhmaNo mekhalA banAvatA hatA.) (2) cUlo For Private and Personal Use Only
Page #69
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org azmA (3) eka jhADanuM nAma [camakato paththara azmA puM. (saM.) paththara (2) pahADa (3) vajra (4) azmArohaNa na. vivAhavidhino eka bhAga (jemAM kanyAne paththara upara paga mukAvI pAtivratyamAM tenA jevI dRDha thavAnuM kahevAmAM Ave che.) (2) muzkelIvALuM kAma azraddhA strI. (saM.) anAsthA; avizvAsa azravaNIya, azrAvya vi. (saM.) na sAMbhaLavA yogya (2) na sAMbhaLI zakAya evuM; azrAvya |satata; athAka azrAMta vi. (saM.) thAkyA vinAnuM; aTakyA vinAnuM (2) azru puM. (saM.) AMsu [(3) azikSita azruta vi. (saM.) nahIM sAMbhaLeluM (2) zAstra nahIM jANanAruM azrutapUrva vi. (saM.) pUrve nahi sAMbhaLeluM evuM azrudhArA strI. (saM.) AMsunI dhArA azrupAta puM. AMsu pADavAM te azrupUrNa vi. (saM.) AMsuthI bhareluM azrubiMdu na. (saM.) AMsunuM TIpuM azrumaya vi. (saM.) azrupUrNa [vAyu; 'TiyaragaeNsa' azruvAyu puM. (saM.) AMkhamAM jalana pedA thAya evo gaeNsaazlAghya vi. (saM.) niMdya; vakhANavAne ayogya azlIla vi. (saM.) bIbhatsa; zobhA na Ape evuM (2) asabhya; grAmya azlekhA(-SA) (saM.) strI. navamuM nakSatra azva puM. (saM.) ghoDo; turaga azvagaMdhA strI. (saM.) eka vanaspati; AsaMdha [hayagrIva azvagrIva puM. eka rAkSasa (2) viSNuno eka avatAra; azracaryA strI. dhoDAnI sAra-saMbhALa azvattha puM. (saM.) pIpaLo azvatthAmA puM. droNAcAryano putra [khAsadAra; rAvata azvapAla(ka) (saM.) (-La) vi., puM. ghoDAnuM pAlana karanAra; azvamaMtra puM. (saM.) jethI ghoDo pavanavege cAle evo maMtra azvamedha puM. (saM.) eka yajJa (jemAM digvijaya karI Avelo ghoDo homavAmAM Avato) azvarakSaka vi. (saM.) ghoDAono rakhevALa; azvapAla azvarAja puM. (saM.) iMdrano uccaHzravA nAmano ghoDo azvavAra puM. (phA. asvAra -asvAr = ghoDA para besanAra uparathI saMskRtIkaraNa thayuM che.) ghoDesavAra azvavidyA strI. ghoDA pArakhavAnI, keLavavAnI tathA calAvavAnI vidyA [baLa; 'haoNrsa pAvara' azvazakti strI. (saM.) azvanI zakti-tAkAta (2) azvaazvazAlA (saM.), (-LA) strI. ghoDAno tabelo; ghoDAra azvArUDha vi. (saM.) ghoDA upara savAra thayeluM azvArohaNa na. (saM.) ghoDA upara savArI karavI te azvinI strI. (saM.) paheluM nakSatra (2) ghoDI azvinIkumAra puM. (saM.) devonA be vaidya (joDiyA bhAI) 2 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | aSTamahAsiddhi aSA(-sA)Da puM. juo 'asADa' aSADha puM. (saM.) aSADa (mAsa) aSADhA strI. (saM.) eka nakSatra aSo vi. juo 'azo' aSoI strI. juo 'azoI'[AMkaDo ke saMkhyA; '8' aSTa vi. (saM.) sAta vattA eka; ATha (2) puM. AThano aSTaka na. (saM.) AThano samudAya (2) ATha zlokonuM baneluM stotra [brahmA aSTakarNa puM. (saM.) (cAra mukhane kAraNe ATha kAnavALA) aSTakalyANI vi. ATha zubha cihno dharAvato (yoDo) (cAra paga, kapALa, chAtI, khAMdha tathA pUMchaDI jenAM dhoLAM hoya te) [ATha khUNAvALuM aSTakoNa puM. (saM.) ATha khUNAvALI AkRti (2) vi. aSTagaMdha vi., na. (saM.) ATha sugaMdhI padArthonuM cUrNa aSTaguNa puM. ba.va. (saM.) brAhmaNomAM Avazyaka evA ATha guNa (dayA, kSamA, anasUyA, zauca, anAyAsa, maMgala, akArpaNya ane aspRhA) [omaLIneAThadizAo aSTadizAstrI.ba.va.(saM.)cAradizAo anecAra khUNAaSTadravya na. ba.va. (saM.) yajJamAM jarUrI ATha padArtha (pIpaLo, Umaro, pIpaLa, khAkharo tathA vaDa e pAMcanuM samidha tathA tala, khIra ane ghI) aSTadhA kri.vi. ATha prakAre aSTadhAtu strI. ba.va. (saM.) ATha dhAtuo (sonuM, rUpuM, tAMbuM, kathIra, pItaLa, sIsuM, loDhuM ane pAro) aSTanAyikA strI. (saM.) ATha prakAranI nAyikA (svAdhIna patikA, khaMDitA, abhisArikA, kalahAMtaritA, vipralakhyA, proSitabhartRkA, vAsakasajjA, virahotkaMThitA) aSTapa(-pA)da puM. (saM.) ATha pagavALo te - karoLiyo aSTapANi puM. (sa.) (ATha hAthavALA) brahmA aSTapUjAdravya na. ba.va. pUjAmAM upayogI ATha padArtho (pANI, dUdha, ghI, dahIM, madha, darbha, cokhA tathA tala) aSTapradhAna puM. ba.va. ATha prakAranA maMtrI (pradhAna, amAtya, saciva, maMtrI, dharmAdhyakSa, nyAyazAstrI, vaidya ane senApati) aSTabhujA strI. ATha bhujAvALI mahAlakSmI aSTama vi. (saM.) AThamuM (2) strI. lAgalAgaTa ATha TaMkanA upavAsanuM vrata; aThThama (jaina) aSTama-paSTama kri.vi. garabaDagoTALA karIne; ADuMavaLuM aSTamahAroga puM. ba.va. ATha prakAranA moTA vyAdhi (vAta, azmarI, kRccha, meha, udara, bhagaMdara, arza ane saMgrahaNI) For Private and Personal Use Only aSTamahAsiddhi strI.ba.va. ATha mahAsiddhio (aNimA, mahimA, garimA, ladhimA, prApti, prAkAmya, Izitva ane vazitva)
Page #70
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aSTamaMgala che ? [asaha aSTamaMgala na. ba.va. (saM.) (-La)na. rAjyAbhiSeka vakhate asattva vi. (saM.) niHsattva; mAla vinAnuM (2) na. jarUrI gaNAtI ATha zubha vastuo (siMha, vRSabha, mithyAtva jUiThANuM gaja, pUrNodaka kuMbha, paMkho, nizAna, vAdya ane dIpa) asatya vi. (saM.) khoTuM; jUThuM (2) kAlpanika (3) na. athavA (brAhmaNa, agni, gAya, suvarNa, vRta, sUrya, asatyabhASI vi. (saM.) jUThuM bolanAra aiNasamaju jaba ane rAjA) (2) punarlagna; nAtare (3) vi. asana (saM. asaMjJa, prA. asanna) bhAna vinAnuM (2) aSTakalyANI puinarlagna asana na. (sa.pu.) pItasAlanuM jhADa aSTamaMgaLI strI, nAtare karela strI (2) na. nAtara; asannArI strI, sannArI nahi te; kulaTA aSTamI strI. (saM.) AThama asaphala vi. (saM.) (-La) saphaLa nahi te; niSphaLa aSTamUrti(-rti) 5. (saM.) zaMkara; mahAdeva (pRthvI, jala, asaphala(-La)tA strI, niSphaLatA teja, vAyu, AkAza, sUrya, caMdra ane Rtvija - evAM asabAba . (a.) sarasAmAna; "DeDasToka ATha rUpavALA). asabhya vi. (saM.) avinayI; avivekI (2) grAmya aSTarasa paM. ba.va. (saM.) ATha rasa (zRMgAra, hAsya, karuNa, asabhyatA strI. (saM.) sabhyatAno abhAva (2) avinaya; raudra, vIra, bhayAnaka, bIbhatsa ane abhuta) aviveka (3) jaMgaliyata; "bArbajhima' aSTavarSIya vi. (saM.) ATha varSonuM; ATha varSane lagatuM asama vi. (saM.) samAna na hoya tevuM; aNasarakhuM (2) aSTasaubhAgya na. ba.va. saubhAgyanAM ATha cihano sapATa nahi tevuM; khADAkhaiyAvALuM (seMthAmAM siMdUra, kapALe cAMllo, AMkhamAM kAjaLa, nAke asamajaNa strI, aNasamaja vALI, kAne kuMDala, koTamAM kIDiyAsera, hAthamAM cUDo asamatala vi. samatala na hoya evuM ke baMgaDI ane pagamAM aDhAsiyAM) asamatA na. (saM.) sarakhuM nahIM evuM; apratima aSTapaSTa ki.vi. ADuMavaLuM; kharuMkhoTuM; agaDaMbagaDe asamabhAva 5. (saM.) samabhAvano abhAva aSTAdaza vi. (saM.) sattaravattA eka; aDhAra (2) puM. aDhAra- asamartha vi. (saM.) samartha nahi tevuM; nirbaLa no AMkaDo ke saMkhyA; 18' pANinInuM vyAkaraNa asamarthatA strI. (saM.) asamartha hovApaNuM aSTAdhyAyI vi. (saM.) ATha adhyAyavALuM (2) strI. asamaMjasa vi. (saM.) aspaSTa (2) mUrkhAI bhareluM aSTApada kuM. (saM.) (ATha pagavALo) karoLiyo (2) asamAna vi. (saM.) sarakhuM nahi evuM evuM (2) sapATa nahi kailAsa parvata (3) kailAsa parvatanA ghATanuM derAsara evuM (3) vijAtIya (4) ajoDa (jaina) (4) na. sonuM asamAnatA strI. (saM.) samAnatAno abhAva aSTAvakra vi. (saM.) ATha vAMkAM aMgavALuM; kadarUpuM; kUba asamApta vi. (saM.) adhUruM; apUrNa AiveluM na hoya tevuM (2) . evA eka RSi pistAvuM asamAMtara vi. (saM.) samAMtara nahi evuM; sarakhA aMtare aSTAvuM a.ki. chAvuM; pIDAvuM (2) hijarAvuM (3) asara strI, (a.) vastuno (sAro ke mATho) prabhAva ke aSTAMga vi. (saM.) ATha aMgavALuM (2) na. ba.va. zarIranAM chApa paDe yA guNa avaguNa dAkhave tenuM pariNAma (2) AThe aMga (be hAtha, be paga, be DhIMcaNa e che ane lAgaNI chAtI tathA kapALa ke vAcA tathA mana) athavA (hAtha, asarakArI(-2) vi. asara kare evuM (2) prabhAvaka paga, DhIMcaNa, chAtI, mAthuM, mana, vANI ane dRSTi) asaragrasta vi. (saM.) asara pAmeluM [(3) jhoDajhapaTa aSTAMgayoga kuM. (saM.) ATha aMgayukta yoga; tenA ATha asarAra na. (a.) khAnagI vAtacIta (2) chUpo bheda aMga (yama, niyama, Asana, prANAyAma, pratyAhAra, asala vi. (a. asla) mULa (2) prAcIna (3) uttama dhAraNA, dhyAna ane samAdhi). vigere) (4) kha; sAcuM (5) ki.vi. pahelAM aSThiphala(La) na. ThaLiyA ke goTalAvALuM phaLa (kerI, bora asalAmata vi. (saM.) salAmata nahIM evuM aSTottarI strI, (saM.) manuSyanuM AyuSya 108 varSanuM gaNya asaliyata strI, asala hovApaNuM emAM AvatI dareka grahanI dazA asalI(-lanuM) vi. agAunuM; purANuM; mULa (2) kharuM; asakta vi. (saM.) Asakti vinAnuM anAsakta nakalI nahIM evuM asakti strI, (saM.) prihatA; anAsakti asavarNa vi. (saM.) bhinna varNa - jAtinuM asakyAmata strI, mAlamatA: dhanadolata asavAra puM. (saM. adhavAra, prA. AsavAra) ghoDesavAra asata vi. (saM.) nayAta; kAlpanika (2) khoTuM (3) (2) ghoDesavAra sipAI kharAba (4) na. zUnya (5) asatya asavArI strI, savArI (2) ghoDesavArI saraghasa asatI strI, (saM.) vyabhicAriNI strI; kulaTA asaha vi. (saM.) na sahI zakanAra (2) asahya For Private and Personal Use Only
Page #71
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir asahakAra 54 [asilatA asahakAra 5. (saM.) sahakAra-saMbaMdha na rAkhavo te (2) asaMskAritA strI. (saM.) asaMskArIpaNuM aMgreja sarakAra sAthe sahakAra na rAkhavAnI gAMdhIjIe asaMskArI vi. (saM.) saMskAra vagaranuM asaMskRta zarU karelI e nAmanI laData asaMskRta vi. (saM.) aziSTa, saMskArarahita (2) niyama asahakArI (saM.) vi. asahakArane lagatuM (2) paM. viruddhane zabda vikrama saMvatano navamo mahino asahakAramAM joDAyela vyakti asADa(-4) paM. (saM. ASADha, prA. AsADha) aSADa; asahanIya vi. (saM.) sahI na zakAya evuM; asahya asAdhAraNa vi. (saM.) asAmAnya; khAsa (2) lokottara; asahayoga pu. (saM.) asahakAra; sahayogano abhAva alaukika [(vyA.) asahAya vi. (saM.) sahAya vinAnuM (2) nirAdhAra (3) asAdhu vi. (saM.) dura; kharAba (ra) apabhraSTa; azuddha saMgAtha vinAnuM, ekaluM[(3) matabheda khamI na zake tevuM asAdhutA strI, (-7) na. (saM.) asAdhu hovApaNuM asahAyatA strI. (saM.) asahAya hovApaNuM asAdhya vi. (saM.) sAdhI na zakAya evuM (2) siddha na asahiSNu vi. (saM.) sahana na kare tevuM (2) anudAra thaI zake evuM (3) jeno ilAja na hoya tevo (roga) asahiSNutA strI. (saM.) sahiSNu na hovAnI kriyA (4) azakya asahya vi. (saM.) sahI na zakAya evuM asAdhvI strI, durAcAriNI; kulaTA asahyatA strI. (saM.) asahya hovApaNuM asAmayika vi. (saM.) kavakhatanuM; kaveLAnuM asaMkhya(-khyAta) vi. (saM.) agaNita asAmAA na. (saM.) sAmarthyano abhAva; durbaLatA asaMga vi. (saM.) saMga-Asakti rahita, anAsakta (2) asAmAjika vi. (saM.) sAmAjika nahIM evuM ke tethI UlaTuM - sobata vinAnuM, ekaluM (3) paM. anAsakti asAmAnya vi. (saM.) asAdhAraNa; viziSTa asaMgaThita vi. (saM.) saMgaThana vagaranuM (2) saMpa vagaranuM asAra vi. (saM.) sAra vinAnuM, niHsattva (2) nirarthaka asaMgata vi. (saM.) baMdhabesatuM na Ave tevuM; saMbaMdha vinAnuM (3) tuccha (4) 5. sArano abhAva vipArI (2) koInI sAthe meLa na khAtuM (3) anucita asAro chuM. vaLa dIdhelo rezamano tAra ke tene vIMTanAra asaMgati strI. (saM.) asaMgatatA (2) aniyamitatA asAvadhana-dhAna) vi. (saM.) sAvadha nahi evuM; gAphela; asaMgaro chuM. sobata vinA soravuM te bedarakAra asaMgI vi. (saM.) tyAgI; verAgI (2) saMga vagaranuM asAvaLI strI, eka jAtanuM vastra asaMtuSTa vi. (saM.) saMtuSTa nahIM evuM; asaMtoSavALuM asahAya, asAhya vi. (saM.) asahAya (2) nirAdhAra asaMtuSTi strI. (saM.) asaMtoSa hovo te; atRpti asALiyo chuM. azeLiyo asaMtoSa chuM. (saM.) saMtoSano abhAva; atRpti asAMgarI muM. bALakane thatuM viyoganuM dukha; bALakane snehI asaMdigdha vi. (saM.) saMdigdha nahIM evuM; nizcita; niHzaMka judAM paDavAthI thatI mAnasika asara aiyogya asaMprajJAta vi. (saM.) nirvikalpa (samAdhi); jJAtAzeya asAMprata vi. (saM.) sAMprata nahi tevuM prAcIna (2) vagerenA bheda vinAnuM (2) sArI rIte jANavAmAM asAMpradAyika vi. (saM.) sAMpradAyika nahIM evuM AvyuM na hoya tevuM airthazUnya (3) anucita asAMskRtika vi. (saM.) sAMskRtika nahIM tevuM asaMbaddha vi. (saM.) saMbaddha nahi evuM; saMbaMdha vinAnuM (2) asaMbhava chuM. (saM.) saMbhavano abhAva; azakyatA (2) asAMsatuM vi. dhIraja vinAnuM, raghavATiyuM vi. asaMbhavita aizakya asi strI. (saM.) talavAra asaMbhavanIya vi. (saM.) jenI saMbhAvanA nathI tevuM; asikarma na. (saM.) vIratAnuM karma (2) ghAtakI kAma asaMbhavita vi. (saM.) azakya; asaMbhava tivuM asita vi. (saM.) kALuM; zyAma (2) nIla aMdhAriyuM (3) asaMbhAvanIya vi. (saM.) jenI saMbhAvanA karI na zakAya 5. eka RSinuM nAma asaMbhAvita vi. (saM.) jenI saMbhAvanA karavAmAM nathI asitA strI, (saM.) gaLI (2) nAgaNa (3) eka apsarA AvI evuM (2) pratiSThA vinAnuM (4) aMta:puranI juvAna strI nihi thayeluM asaMbhAvya vi. (saM.) ekadhya (2) azakya; asaMbhavanIya asiddha vi. (saM.) nahi sadhAyeluM; apUrNa (2) puravAra asaMmati strI. (saM.) saMmati na hovI te DisenTa' asidhAravrata na. (saM.) talavAranI dhAra para cAlavA jevuM asaMmatinoMdha strI. asaMmati darzAvatI noMdha; 'miniTa oNpha kaThaNa vrata asaMyata vi. (saM.) saMyamarahita: baMdhanamukta asipatra na. (saM.) talavAranuM phaLuM ke myAna (2) dhAradAra asaMyama paM. (saM.) saMyamano abhAva pAnAnI eka vanaspati (3) zeraDI (4) eka naraka asaMsadIya vi. (saM.) saMsadane na chAje tevuM asilatA strI, taravAranuM phaLuM (2) e nAmanuM naraka For Private and Personal Use Only
Page #72
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir asImo 55 [asphoTaka asIma vi. (saM.) sImA vinAnuM, behada rAga (3) dhruva, Teka ti kAlpanika parvata asIla vi. (a.) jAtavAna; azarApha (2) sAlasa (3) astAcala (saM.) (-La) paM. sUrya jenI pAchaLa Athame che 5. kuLa; jenA pakSe rahI vakIla laDato hoya te vyakti; astApamAna vi. (saM.) AthamatuM vakIlano grAhaka asti strI. (saM.) hayAtI; hastI asu pu.ba.va. (saM.) prANa astitA strInuM astitva na. (saM.) asti; hayAtI; hastI asukha na. (saM.) duHkha (2) becenI miANasa astu ud. (saM.) bhale; khera (2) "tArA mAgyA pramANe asura DuM. (saM.) daitya; rAkSasa, dAnava (2) nIca ke kharAba thAo', 'tathAstu', "ThIka che evA arthano udgAra asura vi. (saM.) baliSTha (2) 5. deva (3) esIriyAno asteya na. (saM.) corI na karavI te; jarUriyAta karatAM vadhAre vatanI vAparavuM te corI che e mAnI tema na karavuM te asurAcArya paM. asuronA AcArya - zukrAcArya riAjA asteyavrata na. asteya (corI na karavI te)nuM vrata; eka asurAdhipati ) 5. (saM.) asarono rAjA (2) bali- mahAvrata ciDatI paDatI asu vi. (saM. Idaza, prA. AIsia) azuM; AvuM; evuM astodaya paM. (saM.) UgavuM ne AthamavuM te (2) asuMdaro pu. juo "asuMdaro' astra na. (saM.) pheMkavAnuM hathiyAra (2) hathiyAra ziAstra asUma vi. sUma, mUjI, kaMjUsa nahi tevuM; udAra astravidyA strI. (saM.) astra vAparavAnI vidyA (2) yuddhaasUyA strI. (saM.) adekhAI; dAjha (2) krodha (3) astrAgAra na. (saM.) hathiyAra rAkhavAno oraDo pArakAnA guNomAM doSa zodhavA te mio astro paM. astaro asUra (-) ki.vi. (saM. utsara eTale sAMja, prA. usUra) astha na. asthi, hADakuM asUrya vi. (saM.) sUrya vinAnuM; aMdhakAragrasta; vAdaLiyuM asthAna na. (saM.) ayogya sthaLa-prasaMga (kSaNika asUrya puM. (saM.) asurono loka (2) esIriyA deza asthAyI vi. (saM.) vikArI; cala (2) alpasthAyI (3) asuMdara vi. kUbaDuM; badasUrata asthi na. (saM.) hADakuM (2) na.ba.va. zabane bALatAM asaMdaro paM. eka jhADaH AtaMtro: Asotaromisa-bahAne pAchaLa rahelAM hADakAM-phUla asemase kri.vi. (saM. miSa - "masa'nuM ddhitva) koI paNa asthibhaMga kuM. (saM.) hADakAMnI bhAMgatUTa; "phekTara asojuM vi. samajaNa vinAnuM (2) akoNuM asthimaya vi. (saM.) hADakAMmaya (2) hADakAMnuM mALakhuM asaumya vi. (saM.) kaThora; ugra hoya tevuM [(3) Dhacupacu askara na. lazkara; phoja; sainya asthira vi. (saM.) sthira nahi tevuM; DagamagatuM (2) caMcaLa askarI muM. (a.) lazkarI sipAI; sainika asthivijJAna na. (saM.) hADakAM saMbaMdhita vidyA ke vijJAna askAmata strI. IskAmata; mAlamattA asthivisarjana na. (saM.) marelAne bALyA pachIthI lIdhelAM asmalita vi. (saM.) alana ke bhUla karyA vinAnuM (2) phUla koI tIrthanA pANImAM padharAvavAnI kriyA akhaMDa (3) aDaga niAza; maraNa (4) na. ghara asthisamarpaNa na. (saM.) zabane bALatAM avazeSa rahelAM asta chuM. (saM.) AthamavuM te; sUryAsta (2) paDatI (3) hADakAM-phUla koI pavitra nadImAM padharAvavAM te astagAmI vi. (saM.) AthamavA janAruM asthisaMcaya puM. (saM.) asthisamarpaNa mATe hADakAM-phUla astadizA strI. (saM.) AthamaNI dizAH pazcima dizA ekaThAM karavAM te astabala pu. (phA.) ghoDALa; azvazALa asthi-saMdhi strI, hADakAMno sAMdho vALavAnI kriyA astamAna vi. AthamatuM (2) nAza pAmatuM asthisiMcana na. (saM.) citAne TADhI pADavI te; TADhI astara na. (phA.) aMdaranuM paDa (DagalA vagerenuM) (2) aspaSTa vi. (saM.) spaSTa nahi evuM bAMdhakAmamAM aMdaranuM plAsTara (3) raMga lagAvatAM aspada vi. (saM.) nahIM hAlatuM-cAlatuM pahelAM padArtha para caDAvavAmAM AvatuM paDa aspRzya vi. (saM.) ne sparzAya evuM astariyuM na. (iM. sTarliMga) sonAmahora aspRzyatA strI, (saM.) achUtapaNuM astaro pu. (phA. ustaraNa) vALa kADhavAnuM ojAra; astro aspRzyatA nivAraNa na. (saM.) achUtapaNAnA matanuM astavyasta vi. (saM.) chinnabhinna; raphataphe; UMdhuMcatuM nivAraNa; "aspRzya che" e matanuM nivAraNa artagata vi. (saM.) asta pAmeluM; AthamI gayeluM (2) aspRSTa vi. (saM.) sparza ke asara vinAnuM nAza pAmeluM aspRha vi. (saM.) niHspRha; udAsIna; anAsakta astAI strI. (saM. AsthAyI) drapadanA traNa bhAgamAMno aphaTa vi. (saM.) spaSTa nahi evuM: saMdigdha pahelo (astAI, aMtara ane Abhoga) (2) DhALa; asphoTaka vi. (saM.) sphoTaka nahIM evuM For Private and Personal Use Only
Page #73
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org asmitA asmitA strI. (saM.asmi+tA) ahaMtA (2) potApaNAnuMvyaktitvanuM bhAna (3)AtmajJAna(4)svadezAbhimAna anna na. (saM.) AMsu (2) lohI (3) puM. pUrNA aslama vi. (a.) sArI rIte rakSita; surakSita asvaccha vi. (saM.) svaccha nahIM evuM; gaMduM; malina asvacchatA strI. (saM.) gaMdakI; malinatA asvataMtra vi. (saM.) parataMtra; paravaza; parAdhIna [vyaMjana asvara vi. (saM.) maMda ke kharAba avAjavALuM (2) puM. asvarita vi. (saM.) UMcA avAja vinAnuM (2) svarita nahi evo (zabda) [bImAra asvastha vi. (saM.) svastha nahi evuM (2) becena; saheja asvAda puM. (saM.) svAdano abhAva (2) svAda na levo te asvAdiSTha vi. (saM.) svAda vinAnuM asvAdu vi. (saM.) svAda vinAnuM; besvAda asvAbhAvika vi. (saM.) svAbhAvika nahi evuM; kRtrima asvAsthya na. (saM.) asvasthatA; anArogya asvIkAra puM. (saM.) svIkArano abhAva; inkAra asvIkArya na. (saM.) svIkArya nahIM evuM asvIkRta vi. (saM.) svIkAna na kareluM; nAmaMjUra aha puM. (saM. aha) divasa; ahana ahata vi. (saM.) ijA pAmyA vinAnuM ahana puM. (saM.) divasa; ahna ahananIya vi. (saM.) na haNavA jevuM aham sarva. huM (2) na. (saM.) ahaM; huMpada; ahaMkAra ahamahamikA strI. (saM.) spardhA (2) caDasAcaDasI (3) huM paNAno prabaLa bhAva; huMpada ahameva puM. (saM.) ahaMkAra [ajaMpo (2) joza; Aveza ahamo puM. (a. 'hamma' dukhI karavuM uparathI 'itimA') ahara puM. (saM.) divasa aharaNIya vi. (saM.) haraNa na karI zakAya tevuM aharaha kri.vi. (saM.) dararoja aharAma na. (a. iharAma) haju karavA gayelA kAbAnAM darzana karatAM sudhI amuka kAmo tyajI, vagara sIvelAM vastro pahere che te arimAna puM. (phA, aDriman) aNimAna; pArasI dharmamAM varNavelI, Izvara viruddha, setAna jevI eka zakti aharniza kri.vi. (saM.) divasarAta; dinarAta aharmukha na. (saM.) prabhAta; savAra ahala vi. (saM.) yogya; pAtra ahalyA strI. (saM.) gautamaRSinI patnI ahasAna na. (a.) AbhAra; ahesAna ahasAnamaMda vi. (phA.) AbhArI; ahesAnamaMda [udgAra ahaha urdU. (saM.) du:kha, Azcarya, dayA, vagere sUcavato ahaM sarva, (saM.) huM (2) na. huMpada; ahaMkAra; garva 5 E | ahobhAva ahaMkAra puM. (saM.) 'huM chuM' e jAtano khyAla; abhimAna; huMpada ahaMkArabuddhi strI. (saM.) juo 'ahaMbuddhi' ahaMkAritA strI. (saM.) ahaMkArIpaNuM ahaMkArI vi. (saM. ahaMkArin) abhimAnI; gumAnI ahaMbuddhi strI. (saM.) 'huM ja chuM' evI magarUrI bharelI vAta; huM pada (2) ajJAna; ahaMtA; avidyA ahaMbhAva puM. (saM.) huMpaNuM (2) vyaktitA, potApaNuM ahaMmanyavAda puM. (saM.) hoya tethI adakA dekhAvAnA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir valaNavALo eka vAda; 'sAleTijhama' [vato ugAra ahA(vahA) urdU. (saM.) Azcarya, utsAha, du:kha vagere darzAahAleka puM. (saM. alakSa, prA. alakSa) khAkhIbAvAono bhikSA mAgatI vakhatano pokAra (2) Tahela (3) pracAra ke bhIkhane mATe karavAmAM Avato lAgaNIbharyo udgAra ahi puM. (saM.) sApa ahikoza(5) puM. (saM.) sApanI kAMcaLI ahita na. (saM.) akalyANa (2) nukasAna ahitakara, ahitakAraka vi. (saM.) ahita karavApaNuM ahipati puM. (saM.) sApano rAjA; zeSanAga, vAsuki vagere ahiripu puM. (saM.) sApano zatru, garuDa, noLiyo vagere ahiMyAM (saM.) juo 'ahIM' [dayAvAna ahiMsaka vi. (saM.) hiMsaka nahi tevuM (2) ahiMsAvALuM; ahiMsA strI. (saM.) hiMsA na karavI te; mana, vANI, karmathI paNa koInI hiMsA na karavAnI prakriyA ahiMsAtmaka vi. ahiMsAnA siddhAMta para racAyeluM ahIM kri.vi. (saM. asmin, prA. azvi) atra, A sthaLe ahIMtahIM kri.vi. ahIM ane tahIM; Amatema ahIMyAM kri.vi. ahIM; A jagyAe ahuNA(-NAM) kri.vi. (saM. adhunA, prA. ahuNA) hamaNAM ahetuka vi. (saM.) hetu vinAnuM; svAbhAvika (2) akAraNa (3) niSkAma ahevAla puM. (a. ahavAla) vRttAMta; hevAla; nivedana ahezA(-sA)na na. (a. ahasAna) upakAra; AbhAra; kRtajJatA ahezA(-sA)namaMda vi. AbhArI; kRtajJa ahesA(-zA)namaMdI strI. kRtajJatA [anubhUti ahesAsa puM. (hiM.) khyAla; aMdAja (2) lAgaNI; ahetuka vi. (saM.) ahetuka; hetu vinAnuM; akAraNa aho ud. (saM.) ahoho (2) sAruM, dhaNuM darzAvanAra pUrvaga, udA. ahobhAgya ahoniza kri.vi. (saM.) aharniza, divasarAta ahobhAgya na. moTuM bhAgya sadbhAva ahobhAva puM. Azcaryano bhAva (2) stuti ke vakhANa For Private and Personal Use Only
Page #74
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ahorAtrI 57 [aMgajI ahorAtra kri.vi. (saM.) dinarAta; aharniza (2) paM.na. aMkada vi. gaNatarI karanAra (2) mUlyAMkana karanAra divasa ane rAtrino ekama [divasarAta aMkavidyA strI. (saM.) aMka parathI bhaviSyakathana karavAnI ahorAtrika vi. (saM.) ahorAtrane lagatuM (2) kri.vi. vidyA ke zAstra ['erithameTika' ahoho ud. Azcarya, stuti, karuNA, vagere sUcaka udgAra aMkagaNita na. AMkaDAthI gaNatarI karavAnuM zAstra; gaNita; ahimAna chuM. ahiramAna (setAna). aMkala (i.) kAkA (2 mAmA (3) mAsA (4) phUvA aLakhAmaNuM vi. (saM. alakSma, prA. alakakha + AmaNuM aMsAraNI strI. AMkaDAkIya koTho mihenatANuM pratyaya) apriya; nApasaMda; aNamAnItuM aMkAI strI. AMkavAnuM kAma (2) aMkAmaNa; AMkavAnuM aLaguM vi. saM. alagna, prA. alagna) vegaLuM dUra (2) aMkAmaNa na. (-NI) strI. AMkavAnI kiMmata athavA majUrI nirALuM; ane (3) na. rajodarzana; aTakAvI aMkita vi. (saM.) nizAnI athavA chApavALuM (2) aMkAaLage vi. aLaguM; vegaLuM [(2) kacaropaMjo yeluM; prasiddha (3) adhIna; amuka rIte niyata thayeluM aLacha(-za) strI. (saM. alakSmI, prA. alacchI) nirdhanatA aMkitamUlya na. (saM.) asala-chApela kiMmata [paMcAkI aLato . (saM. alaktaka, prA. alattaa) ukALela aMkI vi. (samAsane aMte) aMkavALuM; nizAnIvALuM udA. lAkhamAMthI banAvelo lAla raMga (strIonA hAtha aMkura puM. (saM.) phaNago (2) mULa; bIja (3) rUjha [pAmeluM raMgavA vageremAM vaparAto) (2) meMdIno chUMdo-lugadI aMkarita vi. jene phaNagA phUTyA hoya tevuM (2) janma aLadAvuM a.kri. thAkIne lotha thaI javuM (2) pilAvuM aMkuza chuM. (saM.) dAba; kAbU (2) hAthIne kAbUmAM rAkhavAnuM aLadAvo chuM. thAkIne lothapotha thaI javuM te; hUsa ke hAMkavAnuM loDhAnuM sAdhana mihAvata aLapajhaLapa strI. hAvabhAva akuMzadhArI vi. (saM.) aMkuza dhAraNa karanAra (2) puM. aLapajhaLapa vi. jhAMkhuM jhAMkhuM [(2) jhaMkhavANA paDI javuM aMke kri.vi. rakamano AMkaDo zabdomAM, udA. aMke pacAsa aLapAvuM a.kri. alapAvuM; alopa thavuM; vilIna thaI javuM aMkoDAbaMdha ki.vi. sAMkaLanA aMkoDA jema ekabIjAmAM aLavI strI, (saM. AlukI, prA. AluI) eka kaMdamULa; barAbara besatA karyA hoya che tema (2) kri.vi. jenAM pAMdaDAMnAM pattaraveliyAM thAya te sajjaDa; jaDabesalAka ' aLavItaruM vi. cAMdavuM; tophAnI (2) na. aTakacALuM; aMkoDI strI, nAno aMkoDo ke AMkaDo (2) evA tophAna; cheDatI [kacaropaMjo AMkaDAvALI lAMbI lAkaDI (3) gala (mAchalAM aLaza strI. (saM. alakSmI, mA. alacchI) nirdhanatA (2) pakaDavAnI) (4) sANasI; cIpiyo viAnI aLazi(-si)yuM na. aLazInuM tela aMkoDI strI. palALavAthI koMTA phUTela maga (2) maganI aLazI strI, (saM. atazI, prA. aDasI-alasI) eka telI aMkoDo chuM. (saM. aMkuTaka) beu cheDe vALelo dhAtuno kaDI bI (2) aLazIno choDa jevo saLiyo; sAMkaLano AMkaDo-kaDI (2) AMkaDo; aLasANuM vi. ALasI gayeluM (2) thAkeluM; zramita "hUka' (3) sANaso aLasAvuM a.kri. ALasI javuM; kaMTALavuM aMkora puM. (saM. aMkura) aMkura; phaNago (2) kUMpaLa aLasiyuM na. (saM. alasa) bhejavALI jamInamAM dekhAto aMkora puM. khetaramAM kAma karanArAM mATe savAre ke bapore jamInano eka kIDo mokalAtuM bhojana; bhAta aLasiyuM na. (saM. aMtasI) aLazInuM tela aMkola S. (saM.) eka vanaspati auSadhi aLasI strI. juo "aLazI' [zarIre thatI jhINI phollI aMkoluM na. aMkolAnuM phaLa; aMkoTanuM phaLa aLAI strI. (saM. alAtikA, prA. alAIA) unALAmAM aMga na. (saM.) zarIra (2) avayava (3) bhAga (4) jAte; aLAvo . phAMso; phAMsI devAmAM vaparAtI dorI (2) phAMsI pote, (5) pazcima baMgALanA (hAlanA bhAgalapura aLAvo 5. upakAra AsapAsanA) eka bhAganuM prAcIna nAma (6) pratyaya aLAMsavuMsa.kri. (mATInA korA vAsaNane rasoImAM vAparatAM ke anuga je prakRtine lagADavAmAM Ave te mULa zabda pahelAM) aMdaranI bAju tela copaDavuM athuno kaMda svarUpa (vyA.) aLakhaDuM na. (saM. Aluka, prA. Alua) aLavInI gAMTha; aMgaudhAra vi. (2) kri.vi. aMgata zAkha upara dhIreluM aLavuLa, aLALobo urdu hAlaraDuM gAtAM bolAto zabda aMgaupAMga na.ba.va. (saM.) zarIra ane tenA nAnAmoTA aMka strI. (da. aMkia) bAtha, AliMgana, bagala badhA avayavo aMka chuM. (saM.) AMko; cihna (2) saMkhyAnuM cihana; AMkaDo aMgakasarata strI, kasarata; zArIrika vyAyAma [cALa (3) DAgho; kalaMka (jema ke, caMdramA) (4) khoLo (5) aMgaceSTA strI, (saM.) zArIrika hAvabhAva; aMgane cena nATakano vibhAga (9) Teka aMgaja vi. (saM.) zarIramAMthI janmeluM (2) 5. putra For Private and Personal Use Only
Page #75
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMgajA) 58 [aMgoaMga aMgajA vi. strI. (saM.) zarIramAMthI janmelI (2) strI. aMgAro paM. (saM. aMgAraka, prA. aMgAraa) aMgAra; putrI miraDavI te saLagato kolaso (2) kajaLI gayelo juvArano dANo aMgaDAI strI. (hiM.) zarIra maraDavAnI kriyA; ALasa (3) juvAramAM thato eka roga (4) kulAMgara, kapUta aMgata vi. (saM. aMgagata) khAnagI; jAtane lagatuM aMgAMga na. (saM.) dareka aMga; aMgeaMga; aMgo aMga aMgada 5. (saM.) vAlIno putra (2) bAjubaMdha; bAhubhUSaNa aMgAMgibhAva 5. (saM.) aMga ane aMgI-gauNa ane aMgadakUdako 5. UMco kUdako; "hAI-jaMpa" mukhyano paraspara saMbaMdha aMgadaviSTi strI. aMgade zrIrAmanA dUta tarIke rAvaNa sAthe aMgiyuM na. (saM. aMga) jhabhaluM (2) kApaDuM, coLI karelI viSTi-samAdhAnanI masalata aMgiyo chuM. bAMya vagarano strIno kabajo aMganA strI. (saM.) strI (2) suMdara strI [(saguM) aMgirasa, aMgirA . (saM.) eka vaidika RSi aMganuM vi. potAnuM; aMgata (2) vizvAsu (3) najIkanuM aMgI vi. (saM. aMginuM) khAsa potAnuM (2) (samAsane aMganyAsa puM. (saM.) yogya maMtroccAra sAthe zarIranA judA aMte) aMga-avayavavAnuM; udA. "komalAMgI" (3) judA bhAgane hAthathI sparza karavo te , mukhya; pradhAna (4) strI. eka DagalI aMgapratyaMga na. (saM.) dareke dareka aMga [maroDa aMga(karaNa) na. (kAra) . (saM. aMgin + ) aMgabhaMgi(-gI) strI. (saM.) aMgavilepa (2) mohaka aMga svIkAra; grahaNa sviIkAravuM; aMgIkAra karavo aMgabhUta vi. (saM.) aMgarUpa baneluM; bhAgarUpa; aMgata aMgIkAravuM sakri. (saM. aMgIkAra uparathI nAmadhAtu) aMgamardana na. zarIranI caMpI, mAliza aMgIkRta vi. (saM.) aMganuM-potAnuM kareluM; svIkAreluM aMgamahenata strI. jAtamahenata; zArIrika zrama aMgI-ge)ThI strI. (saM. agniSThika, prA. agUiThA) aMgamoDA pu.ba.va. tAva AvatAM pahelAM zarIranuM bhAMgavuM zagaDIM (khAsa karIne sonInI) (2) poMka pADavA mATe te; kasamoDA ['baoNDIgArDa taiyAra karelI jagA (3) jhALa; agana aMgarakSaka chuM. (saM.) aMgarakSA karanAra khAsa sainika; aMgIThuM na. aMgIThI; sonInI zagaDI aMgarakSA strI. zarIranI saMbhALa (2) rAkhaDI [kavaca aMgabhUta vi. aMganuM thayeluM; aMgarUpa thayeluM aMgarakhI strI. (saM. aMgarakSikA) nAno aMgarakho (2) aMgura na., paM. (saM. aMkura) navI cAmaDI; rUjha aMgarakhuna. (-kho) puM. (saM. aMgarakSaka, prA. aMgarakhA ) aMgula na. (saM. agula) 5. AMgaLuM (2) AMgaLa jUnI Dhabano kasa bAMdhavAno Dagalo aMguli(-lI) strI. (saM.) AMgaLI siheja IzAro aMgarasa puM. pANI bheLavyA vinAno phaLano rasa aMguli(-lI)nirdeza AMgaLIthI nirdeza karavo; batAvavuM te; aMgaraMgapuM. zarIranI krAMti (2) bhogavilAsa [vilepana aMguli(-lI)mudrA strI. (saM.) sIlanI vIMTI (2) sIlanI aMgarAga kuM. (saM.) zarIre sugaMdhI vagere coLavAM te; vIMTInI chApa; mahora aMgareja puM. aMgreja aMgulIya na. (saM.) vIMTI ke karaDo; aMgUThaDI aMgarejI strI, aMgrejI - aMgupta strI, (phA.) AMgaLI aMgavastra na. khesa; uparaNo (2) (lA.) rakhAta aMguSTha puM. (saM.) aMgUTho (hAtha ane pagano) aMgazuddhi strI. (saM.) dehazuddhi, dehane zuddha karavo te aMgUcho chuM. (saM. aMgaprIMcha, prA. aMgapoMcha, aMgavoMcha) aMgazaithilya na. (saM.) zarIramAM rahelI sustI aMga lUchavAno kapaDAno kaTako; TuvAla aibhaNa aMgahAra chuM. (saM.) aMgavikSepa; nRtya [uparanuM, aMga-udhAra aMgUThAchApa strI. aMgUThAnI chApa (2) sattA upara AveluM aMgAkavi.aMgane lagatuM; AgavuM; khAnagI (2) jAtamucarakA aMgUThiyuM vi. (saM. aMgukti , prA. aMguThiyA) aMgAra paM. (saM.) agni (2) saLagato kolaso (3) aMgUThAnA mApanuM (2) na. paganA aMgUThAnuM eka ghareNuM baLatarA; agana (4) kulAMgara; kapUta nAma aMgUThI strI, (sara. phA. aMguThTharI) pagane aMgUThe paheravAnuM aMgAraka chuM. (saM.) nAno aMgAro (2) maMgaLa grahanuM eka strInuM ghareNuM (2) AMgaLInA rakSaNa mATenI khoLI - aMgArakhuM na. jhINA aMgArAmAM zekIne kharuM kareluM te darajInI [jADAmAM jADuM- paheluM AMgaNuM aMgAramaNi puM. (saM.) paravALuM, pravALa aMgUTho chuM. (saM. aMguSTha, prA. aMguThaa) hAtha athavA paganuM aMgAravAyu chuM. kArbanavAyuM; "kArbanika esiDa gaeNsa aMgUra strI. (phA.) lIlI drAkSa [(3) dArU; madirA aMgAriyuM vi. baLIne khAka thayeluM (2) na. AgiyuM aMgUrI che. (phA.) aMgUranA raMganuM (2) aMgUramAMthI baneluM paDavAthI baLI gayelI javAra: AMgiyuM aMge nA. (saM. aMga) -nI bAbatamAM, -ne viSe aMgArI strI. (saM. agArikA, prA. aMgAriA, nAno aMgeThI strI, juo 'aMgIThI' aMgAro; cinagArI (2) zagaDI aMgoaMga ki.viekeeka aMgamAM; aMgeaMga For Private and Personal Use Only
Page #76
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMgoro che [aMtaghaDI aMgora strI taLAvanA sAmenA kinArAnI jamIna (2) khUba aMjita vi. (saM.) AMjeluM (2) aMjAyeluM pANI pAyelI ke atizaya phaLadrupa jamIna aMjIra na. (saM.) eka prakArano sUko mevo aMgreja 5. (po. iMglesa - iMgresa) briTanano vatanI aMjIriyuM vi. aMjIranA jevA raMganuM aMgrejiyata strI. aMgrejIpaNuM striI. aMgrejonI bhASA aMjIrI strI, aMjIranuM jhADa aMgrejI vi. aMgreja lokonuM (2) aMgreja loko saMbaMdhI (3) aMjumana na. (phA.) maMDaLa; samAja (2) sabhA aMdheDo chuM. eka vanaspati; agheDo aMTavANa strI, aMTavAvuM te (2) aMTavAtI vastu aMghoLa na. (saM. aMgahola, prA. aMgoli) mAthAne bAda aMTavAnuM akri. vacamAM athaDAyA karavuM (2) pagamAM doraDuM rAkhIne karAtuM snAna (2) aboTa bharAvAthI gabaDI paDavuM aMghoLI strI, nAnuM aMghoLiyuM (2) aMghoLa karavAnI aMTasa puM, strI, vera; pADAkhAra; duzmanAvaTa gibaDavuM oraDI (3) tAMbAnUDI (4) varakanyAne snAna karAvatAM aMkevALavuM a.kri. aTavAvuM; pagamAM doraDuM bharAvAthI - gavAtuM gIta (5) varane snAna karAvanAra strI aMkevALI strI. aDapheTamAM AvavuM te; naDatara (2) gAya aMghoLavuM akri. nAhavuM; snAna karavuM ke bheMsane dohatI vakhate pAchalA page baMdhAtI AMTI aMghoLiyuM na. nAhavAnuM pANI garama karavAnuM vAsaNa (2) (3) nojhaNuM nikAmuM nAhavA besavAnuM pATiyuM [garama karavAnuM vAsaNa aMToLa vi. jyAMtyAM aTavAtuM (2) bhAraboja vinAnuM (3) aMghoLiyo chuM. snAna karAvanAra cAkara (2) nAhavAnuM pANI aMToLakATaluM na. khoTuM vajana (2) nakAmuM rakhaDatuM-kyAMye aMcaI strI. aNacI; vAMkuM bolavuM te jeno samAsa na thato hoya evuM mANasa aMcaravA . pApaDa ke athANAM vageremAM thayela bagADa aMDa na. (saM.) peLa; goLI (guhyAMganI) (ra) IMDuM (3) aMcala (saM.), (-La) puM, pAlava (2) saraMgaTo (3) pradeza strInuM bIja; raja (4) vIrya; zukra - (4) janapada; gAmaDuM aMDakaTAha pu. sAmAnya IMDAnuM athavA brahmAMDanuM kocaluM aMcaLavo chuM. (saM. aMcala) nAnAM chokarone oDhADavAno aMDakoza(-6) . vRSaNanI kothaLI; strInuM raja jemAM pedA bhAtIgaLa rUmAla (2) telamAM boLI saLagAvelI doraDI thAya che te piMDa (2) phaLa uparanI chAla (3) brahmAMDa aMcaLo paM. (saM. aMcalaka, prA. aMcala) sADIno pAlava aMDaja vi. (saM.) IMDAmAMthI janmeluM (2) dupaTTo; khesa (3) sAdhuno jhabhbho (4) bALakone aMDaragrejyueTa vi. puM. (i.) pUrvakasnAtaka oDhADavAnobhAtIgaLa rUmAla aMDaragrAunDa vi. (iM.) sarakArI guno karyA bAda aMcI juo "aMcaI vigere (2) eka vRkSa guptavAsamAM rahenAra AropI); bhUmigata aMjanana. (saM.) AMkhamAM AMjavAno padArtha; kAjaLa, suramo aMDarasekreTarI puM. (I.) upasaciva aMjanazalAkA strI. (saM.) AMjavAnI saLI (2) mUrtinI aMDaLa vi. vagara mahenatanuM (2) harAmanuM [vinAnuM sthApanA karatAM pahelAM maMtro bhaNI emAM karAtuM prANanuM aMDaLacaMDaLa vi. kharuMkhoTuM (2) elaphela (3) DhaMgadhaDA (cetanyanuM) AropaNa aMDA(vekAra, kRti) vi. (saM.) IMDAnA AkAranuM; laMbagoLa aMjanA(-nI) strI. (saM.) hanumAnanI mAtA; aMjanI aMDAvasthA strI. IMDAMrUpa hovAnI prathama sthiti-avasthA aMjanA(-nI)putra, (suta) 5. hanumAna aMDAzaya na. vIryajaMtu rahI paripakva thAya tevo strI ke aMjali saM. (-Li) strI. (saM. aMjali, prA. aMjalI) khobo; mAdAnA zarIrano bhAga; strI-aMDa poza (2) emAM bhareluM hoya te (3) AdaramAna aMDiyAvavuM sakri. baLadane jaladI hAMkavA mATe enA vRSaNa aMjaligata vi. (saM.) khobAmAM raheluM pakaDIne DacakAravuM [(2) paM. hiMDoLo aMjaLa, (pANI) na. annajaLa; dANo pANInuM nirmANa aMDoLa vi. (saM. AMdola) hiMDoLAnI jema DolatuM; hIMcakAtuM aMjavAza-sa) 5. AMjI de tevo prakAza; ajavALuM aMDoLavuM sakri. oLaMgavuM; vaLoTI javuM aMjavAzi(-si)yuM na. jemAMthI prakAza Ave tevuM jALiyuM aMta paM. (saM.) cheDo, chevaTanobhAga (2)samApti; Akhara (3) aMjaLi strI. aMjali (khobo) hada; sImA (4) maraNa; vinAza [mRtyuno deva aMjAma paM. (phA.) aMta (2) pariNAma (3) phaLa aMtaka puM. ghAtaka; mAro (2) kALa; maraNa (3) yamarAja; aMjAmaNa na. (-NI) strI. mohamAM aMjAI javApaNuM; aMtakaDI strI, bolAyelI kAvyapaMktinA chellA akSarathI bhUrakI lagADAvavuM (2) "aMjAvuM'nuM preraka bIjI kAvyapaMkti AraMbhavAnI ramata; aMtyAkSarI aMjAvavuM sakri. "AMjavuM'nuM preraka; AMkhamAM (aMjana) aMtakAla(-La) paM. Akharano samaya (2) motanI ghaDI aMjAvuM a.kri. tejane lIdhe AMkha mIMcAI javI (2) bIjA aMtakAlIna-nivedana na. (saM.) maraNa vakhata karela bayAna AgaLa jhAMkhA paDI javuM (3) AMjavuMnuM karmaNi aMtaghaDI strI, (saM.) maraNanI chellI paLa-ghaDI For Private and Personal Use Only
Page #77
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMtatogatvA huM : | aMtavRtti aMtatogatvA kri.vi. (saM.) aMte jatAM chevaTe aMtarAza (-sa) strI, na. (saM. aMtarA) pANI ke khorAkanuM aMtar ki.vi. (saM.) "aMdaranuM, "aMdara AvatuM evA zvAsanaLImAM pesI javuM te; utrALa arthamAM zabdanI pUrve (udA. aMtardezIya) aMtari(-rI) (saM.) AkAza (2) gaganamaMDaLa aMtara vi. (saM.) aMdaranuM (2) najIkanuM (3) na. aMdarano aMtarita-rI)kSayAtrA strI. avakAzayAtrA (2) saMzodhana bhAga (4) aMtaHkaraNa; mana (5) avakAza cheTuM (6) vagere mATe AkAzamAM vihAravuM te [pAnano cAlaka vacala kALa (7) taphAvata (8) bheda; judAI (9) aMtari(-rI)kSayAtrI puM. (saM.) avakAzayAtrI (2) avakAzasamAsane aMte "anya', "bIjuM evA arthamAM. udA. aMtari(-rI)kSayAna na. AkAzamAM yAtrA mATe pharavAnuM rUpAMtara' (10) strI. ('khabara joDe) samAcAra vAhana ['kosmolojI aMtara na, attara aMtari(-rI)kSavijJAna na. (saM.) aMtarikSa saMbaMdhI vijJAna; aMtaragni . (sa.) jaTharano agni; jaTharAgni aMtarita vi. (saM.) vacce AMtarAnI jema AveluM (2) aMtarachAla strI. aMdaranI kumaLI chAla DhaMkAyeluM (3) AMtarI lIdheluM (4) chUTuM pADela aMtarajAmI vi. (2) paM. (saM. aMtaryAmI) aMtarjAmI; aMtarindriya strI. (saM.) aMta:karaNa; mana manovRtti jANanAruM; paramAtmA aMtariyALa ki.vi. saM. aMtarAla) adhavaca adhdhara (2) aMtarajJa vi. (saM.) mananI vAta jANanAruM koI sthAna najIka na hoya tevA verAna bhAgamAM aMtadehana na. (saM.) juo 'aMtarvAha aMtarIkSa na. juo "aMtarikSa aMtaradRSTi strI. (saM.) aMdara AtmA tarapha vaLelI daSTi aMtaro chuM. (saM. aMtarA) drupadanA traNa bhAgamAMno bIjo aMtaradhAna; aMtaradhyAna vi. dekhAtuM baMdha thaI gayeluM AMtaro; dhruvapada pachI AvatI dareka TUMka aMtaranAda 5. aMtaHkaraNano avAja aMtarkalaha 5. mAMhamAMhe kajiyo aMtarapaTa na. ADuM rAkheluM kapaDuM te - paDado aMtargata vi. (saM.) aMdara samAyeluM (2) manamAM raheluM (3) aMtarapaDa na. aMdaranuM paDa-AvaraNa dekhAtuM baMdha thayeluM (4) potAnuM (5) na. hRdaya; mana aMtarabAhya vi. aMdaranuM ne bahAranuM aMtagRha na. (saM.) gharano aMdarano khaMDa-bhAga aMtaravAsa strI, juo "aMtaravAsiyuM" aMtarthakSu, aMtazcakSu vi. aMtaradRSTivALuM () na. jJAnacakSu aMtaravAsa strI. aMtarAsa; unnALa aMtaryAmI vi. (2) 5. juo "aMtaryAmI aMtaravAsiyuM (saM. aMtaravAsa) na. zrAddha sarAvatAM khabhA aMtarzAna na. (saM.) aMdaranuM-gUDha jJAna (2) aMdaranuM- upara nAkhavAmAM AvatuM vastra sAhajika jJAna (3) koThAsUjha guNadoSano khyAla aMtaravAso na. (saM. aMtara + vAsasa uparathI) vivAha aMtardarzana na. (saM.) AtmanirIkSaNa; AtmajJAna; potAnA vagere zubha kAmomAM vidhi vakhate pAghaDIno cheDo Doke aMtardazA strI, (saM.) aMdaranI-kharI hAlata (2) aMtaranInAMkhavAmAM Ave che te mananI sthiti (3) (mANasanI sthiti upara) aMka aMtaravRtti strI. aMta:karaNanI IcchA; manobhAva grahanI mahAdazAmAM AvatI bIjA grahonI TUMkI dazA aMtaravela strI ekavela; amaravela pisI javuM te; aMtarAsa aMtardaza vi. (saM.) aMdara jotuM [dAha aMtarasana. (saM. aMtarAzana) pANI ke khorAkanuM zvAsanaLImAM aMtarnAhavuM. (saM.) aMdaranI garamI (2) hRdayanI baLatarAaMtaraMga vi. (saM. aMtar + aMga) najIkanuM; aMdaranA aMtardezIya vi. dezanI aMdaranuM "inalenDa bhAganuM (2) AtmIya; dilojAna (3) vizvAsu (4) aMtardezIyapatra puM. (saM.) dezanI aMdaranA vyavahAra mATe na. aMdarano bhAga [(2) judAI eka prakArano TapAlapatra; "inphanDa leTara' aMtarAI strI, (saM. aMtar + AI pratyaya) aMtara; cheTuM aMtardaSTi strI. (saM.) aMtaradaSTi; aMtardarzana aMtarAtmA chuM. (saM.) jIvAtmA () aMtaHkaraNa aMtardhati strI, (saM.) AtmaprakAza aMtarAmaNa strI. aMtarAvuM te; rokANa (2) aDacaNa aMtardhAna na. (saM.) adRzya-alopa thavuM te aMtarAya paM. (saM.) aDacaNa; vina; ADakhIlI aMtarnagara na. (saM.) gaDhanI aMdaranuM zahera aMtarAya(veka) (-dhI) vi. (saM.) ADe AvatuM; (2) vipna- aMtarnAda puM. aMtaranAda; aMtarAtmAno avAja kartA, aDacaNarUpa thanAruM (2) aMtara (3) avakAza aMtarmukha vi. (saM.) aMdara vaLeluM; AtmaciMtanaparAyaNa aMtarAla (saM.), (-La) na. vacamAMnI jagyA, vacagALo (2) Astika piM. paramAtmA aMtarAvalikA strI. (saM.) nATakanA be aMko vacce bhajavAtI aMtaryAmI vi. (2) puM. (saM.) manovRtti jANanAruM (2) - nATikA; inTaraphyUDa' gheirAI javuM aMtarvartI vi. (saM.) aMdaranuM; aMtargata aMtarAvuM a.ki. "AMtaravuM, karmaNi rokAvuM; sapaDAvuM; saMtavRtti strI. aMtaravRtti; AMtarika valaNa For Private and Personal Use Only
Page #78
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org aMtarvyApI aMtarvyApI vi. (saM.) aMdara vyApeluM aMtarhita vi. (saM.) adRzya; nirohita aMtavelA(-LA) strI. maraNakALa; chellI ghaDI aMtazcakSu vi.(2)na. juo 'aMtarcakSu' [pravAhInuM jharavApaNuM aMtastrAva puM. (saM.) zarIranA aMdaranA bhAgamAM rasa ke aMta(-taH)sthavi. (saM!) aMda22heluM; vacamAM raheluM; aMdaranuM (2) svara ane vyaMjana baMnenA dharmavALo (ardhasvara) aMtastApa puM. (saM.) manamAM thatI baLatarA; manano prabaLa ucATa ['vacamAM' evA arthamAM udA. aMtaHkoNa aMtaH kra. vi. saM. aMtas) zabdanI pUrve 'aMdaranuM', aMtaHkaraNa na. (saM.) jJAna sukhAdinA anubhavanuM sAdhana; mana, buddhi; citta, ahaMkAra e padothI oLakhAtI aMda2nI iMdriya (2) citta-taMtra; 'kaoNnziyansa' aMtaHkeMdra na. aMdaranuM madhyabiMdu; 'inasenTara' aMtaHkoNa puM. AkRtinI be bAju vacceno khUNo aMtaHpura na. (saM.) janAnakhAnuM; rANIvAsa aMtaHpurikA strI, aMtaHpuranI rANI ke dAsI aMtaHprajJA strI. (saM.) AMtarapreraNA (2) saMhajajJAna aMtaHpratyaya puM. (saM.) zabdanI madhyamAM Avato pratyaya aMtaHpravAha puM. aMdarano-chUpo pravAha aMtaHpravRtti strI. (saM.) aMtaHkaraNamAM cAlatI pravRtti (2) aMtaHkaraNathI prerAI karAyela pravRtti aMtaHpreraNA strI. AMtarika preraNA; sahajavRddhi aMtaHzatru puM. aMdarano-gharano mANasa chatAM zatru (2) hRdayamAM rahelo duzmana cha zatru : kAma, krodha vagere aMtaHzodha puM. phikara; ciMtA [gAbhaNI (pazunI mAdA) aMtaHsatttA vi., strI. (saM.) sagarbhA; garbhavatI strI (2) aMtaHstha vi. (saM.) juo 'aMtastha' aMtaHsphuraNa na. (-NA) strI. (saM.) aMtaHkaraNamAMthI sphuravuM te; AMtarika preraNA; 'iTyUzana' aMtika vi. (saM.) pAsenuM; najIkanuM [tevuM aMtima vi. (saM.) chelluM (2) jahAla; sAme cheDe hoya aMtimakriyA strI. (saM.) aMtyeSTi; zabane bALatI vakhate thatI aMtima vidhi 6 1 aMtimavAdI vi. uddAma valaNavALuM; jahAla; 'eNksTrImisTa' aMtiyuM vi. (saM. aMta) aMte AveluM (2) bahu ja khijAyeluM; jIva 52 AveluM (3) na.ba.va. (aMtiyAM) aMte AvelAe kareluM vartana (4) akarAMtiyuM aMte kri.vi. (saM.) chevaTe; Akhare [rahenAra) ziSya aMtevAsI vi. (saM.) pAse rahenAruM (2) puM. (gurunI samIpa aMtya vi. (saM.) chevaTanuM; chelluM; AkharanuM; aMtima aMtya(karma) na. (kriyA)strI.(saM.)agnisaMskAra; aMtyeSTi aMtyaja vi. (saM.) chelle janmeluM (2) puM. hirajana aMtyAkSarI strI. bolAyelI kAvyapaMktinA chellA akSarathI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [aMdhAra(05, (-pi)choDI) (05, (-pi)choDo) zarU thatI bIjI paMkti bolavAnI ramata; aMtakaDI aMtyeSTi strI. (saM.) aMtyakriyA; dahana kriyA ke daphana kriyA aMtra na. (saM.) AMtaraDuM aMtrajAla strI. (saM.) (-La) AMtaraDAMnuM jALu aMtravRddhi strI. (saM.) sAraNagAMTha aMdara nA. (phA.) mAM; mahIM aMdarakhAne(0thI) kri.vi. aMdarathI; chUpI rIte aMdaroaMdara kri.vi. ekabIjAnI vacce; mAMhemAMhe aMdAja puM. (phA.) aDasaTTo; Azaro; mAra aMdAjapatra(0ka) na. (vyakti ke saMsthAnA) vArSika Avaka ane kharcano aMdAjIhisAba batAvatuM kAgaLiyuM; 'bajeTa' aMdAjavuM sa.kri. aMdAja-aDasaTTo karavo aMdAjita vi. (saM.) aMdAja pramANenuM (2) aMdAja kADheluM aMdAjI vi. aMdAjathI nakkI kareluM; aMdAjeluM aMdAjha puM. (phA.) zailI; 'sTAila' (2) hAvabhAva aMdu(-dU)ka strI. (saM.) hAthIne page bAMdhavAnI sAkaLa aMdeza(-zo) puM. (phA.) saMdeha; vahema (2) kalpanA; vicAra (3) zaMkA; saMzaya [vivekahIna (3) unmatta aMdha(-dhuM) vi. (saM. aMdha) AMdhaLuM (2) vagara samajanuM; aMdhaka vi. (saM.) AMdhaLuM (2) jhAMkhuM; jhaLahaLuM (3) phIkuM (4) puM. eka rAkSa aMdhakAra puM. (saM.) aMdhAruM (2) aMdhApo (3) ajJAna (4) kALAza (5) aprasiddhi(6) nistejapaNuM (7) goTALo aMdhakAramaya vi. (saM.) aMdhakA2vALuM; aMdhArAvALuM aMdhatA strI. (-tva) na. AMdhaLApaNuM; aMdhApo aMdhaparaMparA strI. AMdhaLAonI hAra; gADariyo pravAha aMdhapaMgunyAya puM. AMdhaLo ne pAMgaLo paraspara sahAyathI kAma ukele evo nyAya aMdhapUjA strI. AMdhaLI pUjA-bhakti aMdhabhakti strI. vagara samajanI bhakti; AMdhaLI bhakti aMdhazraddhA strI. vagara samajanI zraddhA aMdhazraddhALu vi. (saM.) aMdhazraddhA rAkhanAruM aMdhahastInyAya puM. hAthIno paga jonAra AMdhaLo ene thAMbhalA jevo kalpe, kAna jenA2 sUpaDA jevA kalpe ema na jonAra pote joyuM tema kalpe evo nyAya aMdhAdhUMdha(-dhI) strI. arAjakatA; atizaya avyavasthA aMdhApo huM. AMdhaLApaNuM; dRSTino abhAva aMdhAra puM. (saM. aMdhakAra) aMdhAruM; aMdhakAra [aMdhArapacheDo aMdhArakoTa puM. varasAdano goraMbho; ethI thatuM aMdhAruM (2) aMdhArakoTaDI strI. aMdhArI oraDI (2) turaMga; kedakhAnuM (3) bhoMyaruM aMdhAra(05,(-pi)choDI) strI. (05,(-pi)choDo) puM. je oDhavAthI adRzya ke achatuM rahevAya evuM (kALuM ke jAduI) vastra (2) gupta ke ajJAta rahevuM te For Private and Personal Use Only
Page #79
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMdhArapaTa 6 2 [ aMhe aMdhArapaTa chuM. sarvatra aMdhAruM prasarI jAya e rIte dIvA aMbAvuM a.kri. (saM. amla uparathI) khaTAI javuM (khAsa olavI nAkhavA te; "blekaAuTa' karIne dAMtanuM) aMdhAravuM a.ji. vAdaLAMthI AkAza gherAvuM-ghanaghora thavuM aMbikA strI. (saM.) aMbAbhavAnI (2) dhRtarASTranI mAtA aMdhArA na.ba.va. AMkha spaSTa na dekhI zake tevuM thavuM; cakkara aMbu na. (saM.) pANI; jaLa AvavA; tammara AvavA aMbuja vuiM. (saM.) pANImAM UpajeluM (2) na. kamaLa (3) aMdhAriyuM na. aMdhakAravALuM; aMdhArAvALuM (2) na. caMdra na netara (4) paM. caMdra (5) zaMkha dekhAya tevuM pakhavADiyuM; kRSNapakSa aMbujA strI. (saM.) lakSmI aMdhArI strI. AMkhaDhAMkaNI; AMkhano dAbaDo aMbu(veda, 0dhara, vAha) paM. (saM.) vAdaLa; megha aMdhArI strI. sonInuM eka ojAra aMbu(vadhi, vanidhi, 0rAzi) puM. (saM.) samudra aMdhAruM. (saM. aMdhakAra, prA. aMdhaAra) prakAzano abhAva; aMburaha na. (saM.) kamaLa aMdhakAra (2) avyavasthA; aMdhera (3) guNatA (4) aMboDI strI, nAno aMboDo miAM Avato baMdha-gAMTha - ajJAna (5) vi. aMdhArAvALuM (5) aprasiddha aMboDo chuM. (da. AmoDa) mAthAnA kezano pAchaLa vALavAaMdhAruM ghora vi. (2) na. khUba ghADuM aMdhAruM aMboLavuM sakri. khaTAza lagADavI (2) umeravuM; vadhAravuM aMdhuM vi. (saM. aMdha) AMdhaLuM; samaja vinAnuM, vivekahIna aMbha na. (saM.) aMba; jaLa; pANI aMdhera na. (saM. aMdhakara, mA. aMdhayara) avyavasthA; arAjakatA aMbhA ud. gAya ke vAcharaDAnA bhAMbharavAno avAja aMdhera(-rI)nagarI strI. arAjakatAnA dhAmarUpa eka kalpita aMbhoja na. (saM.) kamaLa; aMbuja nagarI; sAva aMdhAdhuMdhIvALI nagarI aMbhoda(dhara) . (saM.) vAdaLa aMdhoTI strI. AMkha baMdha karavAno paDado aMbhodhita-nidhi) muM. (saM.) samudra, aMbudhi aMpAyara chuM. (I.) ramatamAM UThatA savAlono cukAdo aMbhoruha na. (saM.) kamaLa; aMbuja Apato taTastha mANasa (2) nyAya ApanAra lavAda aMza chuM. (saM.) bhAga (2) parighanA 360mA bhAgathI aMbana. (saM. aMbu) pANI (2) strI. (saM.) mAtA; devI; vartuLanA madhyabiMdue AMtarAtA khUNAnuM mApa (3) aMbA apUrNAMkamAM lITI uparano aMka; pUrNa saMkhyAnA aMbaTa vi. saM. amla) khATuM; khaTAzavALuM chedomAMthI lIdhelA vibhAga (4) uSNatAmAna aMbara na. (saM.) AkAza (2) vastra; lUgaDuM (3) kasabI mApavAno ekama; "DigrI buTTAvALI rezamI sADI (4) eka sugaMdhI padArtha (5) aMzakAlika vi. (saM.) nirdhArita samayanA amuka bhAga vAdaLuM (6) aMbara nAmano carakho mATe; khaMDa samaya; "pArTaTAima aMbaraketu kuM. (saM.) dhUmaketu (2) sUrya (3) caMdra aMzataH krivi. (saM.) kaMIka aMze; amuka darajja; kakaDe kakaDe aMbai puM. (saM.) brAhmaNathI vANiyaNane thayelo putra (2) aMzabhAgI vi. (2) paM. (saM.) bhAga paDAvanAra; hakkadAra mahAvata chuipAvuM; ataDA rahevuM aMzabhUta vi. (saM.) bhAgarUpe raheluM aMbaLAnuM akri. amaLAvuM (2) peTamAM dukhavuM (3) aMzAtmaka vi. (saM.) aMzarUpa hioya tevo avatAra aMbA strI, (saM.) mAtA; mA (2) durgA aMzAvatAra 5. (saM.) jemAM IzvaranI vibhUtino mAtra aMza aMbAjI strI, aMbA bhavAnI ke emanuM dhAma aMzAMzibhAva 5. (saM.) avayava ane avayavIno saMbaMdha aMbATa pu. khATA padArthanI dAMtane thatI asara aMzika vi. (saM.) thoDuM; thoDA bhAganuM aMbADa 5. AMkhamAM tIvra auSadha nAkhyA pachI amuka vakhata aMzI vi. (saM.) aMzavALuM (2) bhAga paDAvanAruM; bhAgiyuM ja sudhI tenI je asara pahoMce che te (3) avayavI bhAgavALuM aMbADa 5. juo "aMbATa' aMzIjana puM. avatArI ke devAMzI mANasa aMbADa strI, eka jAtanuM jhADa; tADa aMzu na. (saM.) kiraNa (2) dorAno cheDo aMbADAM na.ba.va. (saM. AmrAtaka) eka jAtanAM khATAM phaLa aMzuka na. (saM.) jhINuM ke rezamI kapaDuM aMbADiyuM na. chANAMno Dhagalo; mAMDavo aMzu(mAna, mAlI) 5. (saM.) sUrya aMbADiyuM naba.va. saLagatuM lAkaDAnuM khoyaNuM UMbADiyuM aMsa 5. (saM.) khabho (2) baLada vagerenI kAMdhano bhAga aMbADI strI. (a. ampArI) hAthI uparanI beThaka aMsasaMdhi strI. (saM.) khabhAno sAMdho aMbAbhavAnI strI, eka devI (aMbikA) aMha uda. karaDAkI, krodha, khumArI, vagereno uddagAra aMbAra pu. (a.) khADAomAM koThIo dvArA rakhAto aMha ud. 'nA' vyakta karato udgAra; nahi anAno Dhagalo moTo Dhagalo (2) koThAra; bhaMDAra For Private and Personal Use Only
Page #80
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir A upa. (saM.) vyaMjanathI zarU thatA zabdanI pUrva -nI zarUAtathI' ke '-eTale sudhI' evA arthamAM Ave che. udA. "Ajanma, "AkaMTha' (2) chApaNuM alpatAnA arthamAM udA. Agamana "-nI tarapha, -nI pAse evo artha paNa batAve udA. 'AkarSaNa" (3) "cAre tarapha' evo artha paNa batAve udA. "Avarta' (4) "upara" evA arthamAM udA. "Aroha'. (5) saMskRta vyAkaraNa pramANe akArAnta vizeSaNanuM vizeSaNa strIliMganuM rUpa banAve che. udA. suzIla-suzIlA A ud. moDhuM ughADavAnA bhAgamAM arthahIna uddagAra A sarva. (2) vi. (saM. ayama) "najIkanuM, "batAveluM te'; nirdiSTa evA arthadarzanuM darzaka) sarvanAma ke vizeSaNa -A pratya. aMkane cheDe lAgatAM te aMkanA (pu.ba.va.mAM) AMka ke ghaDyio ' e artha batAve che. udA. agiyArA, vIsA vagere [(3) namUno AiTama strI. (I.) cIja vastu (2) bhajavaNIno ekama AiDiyalAIjhezana na. (iM.) Adarza nakkI karavo te AdarzIkaraNa [(3) yojanA AIDiyA DuM. (I.) mata; vicAra (2) kalpanA; anumAna AiDiyolaoNjI strI. (iM.) vicArasaraNI; vicAradhArA (2) vAda; siddhAMta AIDiyAlijhama na. (i.) AdarzavAda AIDenTiTI strI. (iM.) oLakha; paricaya AIDenTiTI kArDa na. (iM.) oLakhapatra AilenDa . (i.) TApu; beTa AivarI . (iM.) hAthIdAMta Aisa puM. (i.) barapha AisakenDI 5. (i.) AIsakrImano eka prakAra AisakrIma paM. (I.) khAMDa, masAlo vagere nAkhIne barapha vaDe ThArelA (dUdha, kerInA rasa vagere) pravAhInI vAnI Aisabarga kuM. (.) dariyAmAM tarato baraphano pahADa AI.e.esa. pu. (i.) inDiyana minisTreTiva sarvisa - bhAratIya vahIvaTI sevA (eka amaladArI lAyakAta) Aisaboksa strI. (iM.) baraphapeTI Aisolezana na. (i.) ekalatA; ekAkIpaNuM Aisolezana vaoNrDa kuM. (i.) cepI rogIone alaga rAkhavA mATeno sAravAra khaMDa: alAyado vorDa AI pratya. vizeSaNa uparathI strIliMga bhAvavAcaka nAma banAve che. udA. moTAI, garIbAI, laMbAI (2) kriyApada parathI nAma paNa banAve che. udA. laDavuM laDAI chApavuM-chapAI vagere dAdI (3) devI AI strI. (saM. AmpikA, AviA-AI) mA (2) [AkarSavuM AI strI. AMkaDo ke hUka bharAvavAnuM nAnuM AIglAsa paM. cazma; (ba.va.) cazmAM; upanetra AIjI strI sAsu AIDophorma strI. (I.) ghA mATenI eka davA AIsAITa strI. (I.) najara; dRSTi AIna paM. (phA.) kAyado AIna paM. (phA. AIna) Ayano; arIso; darpaNa AIbro strI. (i.) bhavuM; bhUkuTi; bhramaraNa Auna. mAdApazunA AMcaLa uparano bharAvadAra bhAga; aDaNa, bAuluM -Au pratya. kriyApada parathI (te kriyAnA guNavALuM evA arthanuM) vizeSaNa banAve che. udA. phaLAuM, upajAuM, kamAla AuTa vi. (i.) ramatamAM bAda thayeluM AuTa-opha-DeTa vi. (I.) apracalita: janavANI AuTaDora vi. (I.) bahAranuM medAnI AuTaDora gema strI, (I.) medAnI ramata AuTaDora pezanTa chuM. (.) (hospiTalamAM na rahetAM evAM) bahArathI Avela dardI AuTapaTa na. (i.) saMgaNaka-kamyuTaramAMthI thatI mAhitInI prApti (2) utpAdana; pedAza; nIpaja AuTalAina strI. (i.) rUparekhA; DhAMco (2) bahirekhA AuTasAiDara . (.) bahArathI Avela vyakti (2) aparicita vyakti AuTasTenDiMga vi. (I.) viziSTa; asAdhAraNa (2) utkRSTa (3) vasUla nahi AveluM, bAkI [upagRha AuTahAusa na. I.) mukhya makAnanI pAsenuM makAna; Aka puM. (saM. arka) AkaDo AkaDiyuM vi. AkaDAnuM; AkaDAne lagatuM (2) na. AkaDAnuM rU, tUra (3) AkaDAnuM AkoliyuM (4) AkaDAnuM dUdha ekaThuM karavAnuM ziMgaDuM AkaDI strI, (saM. arka) AkaDAnI eka jAta; sapheda AkaDo AkaDo pu. (saM. arka, prA. akka) eka choDa jenA para sugaMdhavihIna dhoLAM phUla bese che. [bhareluM Akara 5. (saM.) khANa (2) samUha; jaththo (3) saMdarbhothI AkaragraMtha 5. AkararUpa pramANabhUta graMtha (saMzodhanamAM) AkaraNa na. hAka pADI-ghAMTo pADIne bolAvavuM te AkaruM chuM, vi. sakhata (2) muzkela (3) AkaLuM (4) modhuM [Iyaraphona AkarNaka na. (saM.) sAMbhaLavAmAM sahAyarUpa eka sAdhana; AkarSaka vi. (saM.) kheMcANa kare tevuM (2) mohaka AkarSaNa na. (saM.) kheMcANa (2) moha (3) vazIkaraNa AkarSaNIya vi. (saM.) mohaka (2) sAmAne khece tevuM AkarSavuM sakri. (saM. AkRSa) khecavuM (2) moha pamADavuM For Private and Personal Use Only
Page #81
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AkavivuM 6 4 [ AkharavuM AkarSAvavuM sakri. "AkarSavuM'nuM preraka AkAzavAsI vi. (saM. AkAsavAsinuM) AkAzamAM rahenAruM AkarSAvuM a.kri. "AkarSavuM'nuM karmaNi (2) . deva AkarSita vi. (saM.) AkarSAyeluM; kheMcAyeluM AkAzavRtti strI. asthira pedAzavALo dhaMdho (2) Izvara Akalana na. (saM.) grahaNa karavuM-pakaDavuM te (2) samajavuM Ape te para gujAro karavo te (3) varasAda para ja - te (3) gaNavuM te (4) ekaThuM karavuM te zikti jenA jIvanano AdhAra hoya tevuM Akalanazakti strI. Akalana karavAnI zakti (2) saMghaTanaAkalanIya vi. (saM.) Akalana karavA jevuM AkAziyuM vi. jenA pAkano AdhAra varasAda upara hoya Akalita vi. (saM.) samajAyeluM; pakaDAyeluM (2) ekaThuM kareluM evuM (2) na. ghauMnI eka jAta AkaSa (pu.) kasoTIno paththara AkAzI vi. (saM.) AkAzane lagatuM (2) divya AkasabAkasa na. A te (2) kAcuMkoruM AkAMkSA strI. (saM.) icchA; AzA Akasmika vi. (saM.) ociMtuM; aNadhAryuM AkAMkSita vi. (saM.) iccheluM; cAheluM AkasmiktA strI. (saM.) aNadhAryApaNuM AkIna puM, na. (a. yakInuM) yakIna; zraddhA; vizvAsa AkaLavikaLavi. (saM.) AkuLavyAkula; gabharAyeluM evuM AkIrNa vi. (saM.) vyAsa (2) saMkula AkaLuM vi. saM. Akula) adhIruM (2) jhaTa gusse thaI jAya Akula (saM.) (-La)(0-vyAkula(-La)) (saM.) AkuLaAkaMTha kri.vi. (saM.) gaLA sudhI; gaLADUba (2) pUrepUruM vyAkuLa vi. khUba gabharAyeluM; asvastha AkaMpa chuM. (saM.) (0na) na. saheja dhrujArI, Acho thatharATa AkuMcana na. (saM.) saMkocAI javuM te; saMkoca AkA(-gA) kuM. (a.) zeTha; mAlika AmUluM na. AkaDAnuM jIMDavuM; AkAdoDI AkADo(-do)DI strI, AkaDAnuM jIMDavuM AkRti strI AkAra (2) mUrti (3) rekhAthI dorelo AkAra AkAra paM. (saM.) AkRti; ghATa (2) vighoTI (3) 'A' AkRtivijJAna na. rUpavijJAna svara ke uccAra (4) zumAra [pADavAnuM ojAra AkRSTa vi. (saM.) AkarSeluM; kheMceluM AkAraNI strI. jamAbaMdhI (2) kiMmata karavI te (3) AMka Akramaka vi. (saM.) AkramaNa karanAruM ciDAI AkAravijJAna na. rUpavijJAna, jIvavijJAna, bhASAvijJAna, AkramaNa na. cAI; humalo (2) parAkrama (3) utkarSa; sAhitya vageremAM viSayavastumAM bAhya rUpo nirUpatuM AkramaNakhora vi. AkramaNa karanArasvabhAvavALuM-vRttivALuM zAstra; "morpholojI' AikRti doravI AkramaNa (zIla, -NAtmaka) vi. (saM.) AkramaNa karavAnA AkAravuM sakri. mUlavavuM (2) aDasaTTo kADhavo (3) Ada na. (saM.) rudana; vilApa AkAravaDI strI, AkArapatra; pANIpatraka AkrAMta vi. (saM.) jItI lIdheluM (2) (paga) nIce vATeluM AkArasauSThava na. AkAranI suMdaratA; ghATIlApaNuM (3) ogaMgeluM (4) gherI lIdheluM AkArAMta vi. (saM.) aMte "A varNavALuM (vyA.) Akroza chuM. (saM.) ghAMTo pADIne bolavuM-raDavuM te (2) AkAza na. (saM.) khAlI zUnya sthAna; "spesa' (2) gagana; AkSepa (3) gALa (4) Thapako (5) zApa[(vyA.) AsamAna [vAta AkSarika vi. (saM.) akSarane-zrutine lagatuM; 'silebika' AkAzakusumana. (saM.) AkAzanA puSpa jevI asaMbhavita AkSipta vi. (sa.) kheMceluM (2) jhUMTavI lIdheluM (3) AkAzakuzamavat kri.vi. asaMbhavita niMdAyela (4) chavAyeluM AkAzagata vi. (saM.) AkAzamAM raheluM; AkAzIya AkSepa chuM. (saM.) pheMkavuM (2) Aropa (3) niMdA (4) AkAzagaMgA strI. (saM.) AkAzamAM rAte asaMkhya eka alaMkAra (5) lagADavuM, copaDavuM, vaLavuM te (6) cAMdaraNIono je lAMbo sapheda caLakato paTa dekhAya vAMdho (7) jhUMTavI levuM te che te; "naibyulA' [(2) divya AkSobha paM. (saM.) khaLabhaLATa; kSobha saM. AkAzagAmina) AkAzamAM pharanAra AkhaDavuM a.ki. (rsa, AkSaTati, prA. akabuDaI) rakhaDavuM AkAzabhASita na. (saM.) raMgabhUmi bahAranI koI vyakti (2) Thokara khAvI (3) laDI paDavuM (4) risAvuM sAthe jANe vAta karato hoya te rIte naTe karelI ukti AkhaDI strI, bAdhA; mAnatA; ADI AkAzamaMDala(La) na. khagoLa Akhara strI, ghoDAnuM palANa; pAkhara; jIna AkAzayAtrI vi. AkAzamAM musApharI karanAre; vimAnayAtrI Akhara strI. (a. Akhira) aMta (2) kri.vi. aMte AkAzayAna na. (saM.) vimAna AkharaghaDI strI. chellI ghaDI (2) motano vakhata; aMtakALa AkAzayAnI paM. (saM.) vimAnI; vimAnamAM vicAranAra AkharaNa na. meLavaNa; adharakaNa AkAzavANI strI. (saM.) devavANI (2) reDiyonI vANI AkharavuM sakri. adharakavuM; jamAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #82
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AkharasAlo 6 5 [ AgaLanuM AkharasAla strI, varSano chello bhAga (2) maraNano vakhata lAgaNI (5) ugra svabhAvavALuM mANasa Akhariyo vi., pR. (Akhara = aMta + Iyu) maDadAM laI AgagADI strI, relagADI; vIjaLIgADI janAro AgaDuM na. kaNa vinAnuM kaNasaluM ke bAjariyuM AkharI vi. AkharanuM (2) aMtima, chevaTanuM Agata vi. (saM.) AveluM [paroNAcAkarI AkharI strI. mRtyuno samaya; aMtakALa AgatAsvAgatA strI. AvelAno Adara-satkAra 2) AkharInAmuM na. chellI cetavaNI; "alTimeTama' (2) AgadAna na. agnipAtra; AgiyuM pUrAM pADavAM te AkharI nirNAyaka kaheNa yA tenuM khata AgadAna na. puNyArthe agnisaMskAra karavo ke tenAM sAdhano Akhare kri.vi. chevaTe (2) nirupAye; lAcArIthI AgapUphavi. AganalAge tevuM; asara na kare tevuM; "phAyaraprupha" Akhalo chuM. khasI na karelo baLada; sAMDha AgabaMbo pu. Aga holavanAra sAdhana; lAyabaMbo; AkhaLiyo chuM. ADaNI (2) cakalo (3) mATaluM rAkhavAnI "phAyarabrigeDa ['sTImara' traNa pAyAnI ghoDI; ghaDamAMcI AgaboTa strI, varALazaktithI cAlatuM vANa; agninaukA; AkhaLI strI, paththara ghaDavAnI jagA; AkhaLa Agama paM. (saM.) Agamana; janma (2) zAsa; dharmazAstra AkhA pu.ba.va. (saM. akSata) akSata, vaNabhAMgelA cokhA (3) prAcIna jaina dharmagraMtha (4) maMtrazAsa (5) AkhAkhAu(huM) vi. (vagara hake) AkhuM khAI javAnI dastAveja (6) zabdanI pUrve umerAto koI paNa akSara vRttivALuM; lobhiyuM vagere (vyA.) [pahelethI; AgaLathI AkhADayuM. ASADha Agamaca(-ja) kri.vi. (saM. agrimatya, prA. agnimacca) AkhaDuM vi. ASADhane lagatuM [kaDavAboluM AgamaNa strI. cUlAno Agalo bhAga - cUlAnI bega AkhAboluM vi. sApha vAta karanAruM; spaSTabhASI (2) (jayAM aMgArA kADhI olavAya che.) AgavaNa AkhiyuM na. cAmaDAnI pakhAlanuM upaluM moM jyAMthI pANI AgamaNa strI. akkala; hoziyArI (2) zakti; tAkAta bharavAmAM Ave che te Agamana na. (saM.) AvavuM te (2) dezamAM bahArathI Akhiyo chuM. pUrA kadano moTo pataMga AvavuM te; 'imigrezana' Akhira strI. (a.) Akhara; aMta; chevaTa Agamanigama na. dharmazAstra ane vedazAsa; zAstro AkhI strI, akSata utAravA te (2) dANA vALavA te AgamAbhAsa paM. zAstra saMbaMdhI bhrama khAravo Akhu chuM. (saM.) uMdara Agara paM. (saM. Akara, prA. Agara) agariyo (2) AkhakaNI strI, udariyuM akhaMDa; saLaMga AgaraNa strI, luhAranI koDha ke sonInI bhaThThI AkhuM vi. (saM. akSata, prA. akakha) bhAMgyA vinAnuM, AgaraNa strI. bhAratIya khalAsInI strI; khAravaNa AkhuM(0pAkhuM, bhAgya) vi. apavuM; adhakacaruM AgaravuM sakri. sarakhe aMtare baMdha arthAta pATA nAkhavA AkhUna (pha.), (OjI, AkhuMdajI) pu. guru; ustAda (2) (2) cArAnA bhArAnA baMdha bAMdhavA arabI bhASAno zikSaka Agaro paM. nANAMbhIDano-taMgIno vakhata AkheTa puM. (saM.) zikAra; mRgayA zikArI kUtaro AgalIpAchalI strI. gaIgujarI; jUnI vAta AkheTaka vi. (saM.) zikAra karanAra (2) . zikArI (3) AgaluM vi. (saM. agra + illa, prA. agnillaa) agAu AkhoghaDI (e) kri.vi, vAraMvAra [(4) aphavA baneluM (2) mukhya; AgaLa paDatuM [pachInuM AkhyA strI. (saM.) saMjJA; nAma (2) aTaka (3) nAmanA AgaluMpAchaluM vi. AgaLa-pAchaLanuM; agAunuM ane AkhyAta vi. (saM.) varNavAyeluM (2) jenAM rUpAkhyAna AgavALo 5. enjinanA boilaramAM kolasA pUranAro; karavAmAM AvyAM che tevuM (3) na. kriyApada (vyA.). 'phAyaramena' miokharAnuM; maulika AkhyAtA chuM. (saM.) AkhyAna karanAra; mANabhaTTa (2) vakatA AgavuM vi. (saM. agraka) ilAyaduM; potA mATenuM (2) AkhyAna na. (saM.) kathA; vRttAMta Aga(-))vavuM. agraNI; bhomiyo (2) mogaro (dIveTano) AkhyAnaka na. (saM.) TUMke AkhyAna: upakathA AgazAmaka vi. Aga olavanAra - zamAvanAra AkhyAnakAra vi. 5. AkhyAnAno kartA ke karanAra AgaLa kri.vi. (saM. agra+la, prA. agnala) agAu AkhyAyikA strI. (saM.) itihAsamUlaka kathA (2) (2) pAse; kane (3) sanmukha; sAme (4) bahAra (5) vaMzAvalInuM varNana (3) paurANika kathAnaka bhaviSyamAM; have pachI Aga puM. (saM. Agam) Avaro; AvavuM te AgaLa-upara ki.vi. bhaviSyamAM Aga strI, (saM. agni: prA. agni) devatA; agni AgaLathI ki.vi. agAuthI; pahelethI (2) baLatarA (3) lAya (4) krodha vagerenA AvezanI AgaLanuM vi. agAunuM (2) sAme raheluM For Private and Personal Use Only
Page #83
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AgaLa-paDatuM [ AcArabhraSTa AgaLa-paDatuM vi. jAheramAM AvatuM (2) mokharenuM; mokhare AgneyAstra na. agni vaDe jeno upayoga karAya tevuM raheluM sthiLa) (2) cAre tarapha; cArebAju hathiyAra [pahelA pAkanI Ahuti AgaLa-pAchaLa kri.vi. AgaLa ane pAchaLa (samaya ne AjhayaNa paM. (saM.) yajJakALa (2) na. varSARtune aMte AgaLaveDA .ba.va. vadhAre paDatuM AgaLa paDavuM te Agraha 5. (saM.) khaMta; nizcaya (2) haTha; mamata (3) AgaLiyAta vi. pahela karanAruM (2) kamanasIba, durbhAgI ghaNI vinaMtI (4) dhAryuM karavAnI vRtti AgaLI strI. (-Liyo) 5. AgaLo; ulALo AgrahAyaNa . (saM.) mAgazara mAsa AgaLuM vi. AgaLa-mokhare rahenAruM; (2) caDiyAtuM; zreSTha AgrahI vi. AgrahavALuM; nizcayI; haThIluM (3) na. zeraDInA sAMThAnuM pIchaDuM AghaDuM vi. AvuM; dUra (2) kri.vi. chone; cAle AgaLo chuM. (saM. argala, prA. agnala) bAraNuM ughADa- AghAta puM. (saM.) prahAra, phaTako (2) avAja thAya evI vAsavAnI kaLa; bAraNAne pAchaLathI vAsavA baMne rIte athaDAvuM te (3) du:khanI tIvra lAgaNI bAraNAM para khAMcAvALA be thApA coDI emAM jAAva AghAtapratyAdhAta paM. AghAta ane teno pratibhAva kare tevI lAkaDAnI paTTI ('ulALAMthI judI vastu) AghIpAchI strI. paMcAta-cADIcUgalI karavI te (2) AgaMtuka vi. (saM.) AvI caDeluM; haMmezanuM nahi evuM (2) ghAlamela (3) khaTapaTa AgaLa vagara notare AveluM (3) paM. atithi (4) musAphara AvuM vi. (saM. agna, prA. agna) dUra cheTuM (2) kri.vi. AgA puM. (turkI) AkA; zeTha; mAlika AghuMpAchuM vi. (samaya ke aMtaramAM) AgaLapAchaLa AvatuM; AgAkhAna . khojAonA dharmaguru ahIMtahIM kyAMka hoya evuM; sthAnaphera thayeluM (2) AgAkhAnI vi. AgAkhAnane lagatuM (jagAphera thayethI) najare na paDe evuM (3) khoTuMkharuM AgAmI(-mika) vi. (saM. AgAmin) AvanAra; bhaviSyanuM Aghe kri.vi. dUra; vegaLe; che. AgAra na. (saM.) nivAsasthAna; ghara (2) paM. AghethI ki.vi. dUrathI; cheTethI gRhasthAzramI (jaina) (3) chUTa; mokaLAza (jaina) AghenuM vi. dUranuM (2) bhaviSyanuM AgAradharma chuM. (saM.) gRhasthAzramano dharma (jaina) AgheruM vi. AvuM; dUra raheluM AgAhI strI, (phA.) bhaviSyanuM sacana: bhaviSyakathana AghANa na. (saM.) saMghavuM te gaMdha levApaNuM AgiyuM vi. (saM. agnika) AgavALuM () jalada; mijAjI AcakavuM sakri. AMcakA sAthe laI levuM (3) na. agnipAtra (4) UbhA mole kUMDAmAMnA dANA AcakI strI, AMcakI; tANa [prAsako (4) khoTa baLI jAya te roga (juvAramAM) (5) AganI doNI Acako puM. AMcako; dhakko (2) saMkoca; AnAkAnI (3) Agiyo chuM. (saM. agnika, prA. agnia) aMdhArAmAM Acamana na. (saM.) jamaNI hathelImAM thoDuM pANI laI pI jenA pAsAmAMthI lIlo prakAza dekhAya che te pataMgiyuM; javuM te (2) pravAhI prasAda khadyota (2) juvAra ityAdino eka roga; AgiyuM AcamaniyuM na. AcamanI rAkhavAnuM pAtra; paMcapAtra (3) eka jAtanI dhoLI juvAra (4) jene aDakavAthI AcamanI strI. Acamana mATenI goLa moDhAnI camacI lAya na baLe paNa pAka baLI jAya evo eka choDa AcamanuM sakri. (sa. Acam) Acamana karavuM (5) vaitALa (6) ghoDAnuM bhUluM thaI javAnuM darada Acarakucaravi. paracUraNa; kAcuMkoruM (2)na. paracUraNa khAvAnuM Agiyo-khaDaka puM. javALAmukhI parvata (3) paracUraNa sarasAmAna[lakSaNa (3) vyavahAra; amala AgiyovetALa; AgiyovaitAla chuM. (saM.) (-La) e AcaraNa na. (saM.) cAlacalagata; vartaNUka (2) cAritra; jAtano eka kAlpanika bhUta AcaraNIya vi. (saM.) AcaravA yogya; AcaraNa karavA Agavo 5. juo "Agavo' hive pachI yogya a.kri, vartavuM; cAlavuM Age kri.vi. agAu; pahelAM (2) saMmukha; sAme (3) AcaravuM sakri. (sa. Aca) AcaraNa karavuM; pALavuM (2) Age(kadama, vekUca) strI, AgaLa dhapavuM te (2) pragati AcAra chuM. (saM.) vartana; AcaraNa (2) sadAcaraNa (3) AgevAna vi, AgaLa cAlanAra (2) 5. netA; saradAra; vidhi (4) dharmazAstramAM kahelA AcaraNanA niyamo agresara (5) ziSTa saMpradAya; rUDhi AgevAnI strI. AgevAnapaNuM; netAgIrI; netRtva AcArajaDa vi. jaDanI peThe vicAra vinA mAtra AcArane Agotara(-2) vi. zarUAtanuM pahelAMnuM (2) pAsenuM vaLagI rahetuM (2) AcArane vaLagI rahIne vicAra(3) paheluM; agAunuM zUnya baneluM Agoza strI, (phA.) khobo; goda AcAraniSTha vi. (saM.) AcaraNamAM niSThAvALo Agneya vi. (saM.) agninuM (2) agnikoNa saMbaMdhI AcArabhraSTa vi. AcArathI bhraSTa, patita For Private and Personal Use Only
Page #84
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org AcAramaryAdA AcAramaryAdA strI. (saM.) ziSTAcAra AcAravicAra paM.ba.va. vartana ane viveka (2) dhArmika rItarivAja ane mAnyatAo SO AcArazuddhi strI. (saM.) zuddha AcAra; sArI raheNIkaraNI AcArasaMhitA strI. (saM.) jAheramAM temaja khAnagI kAmakAjamAM cokkasa prakAranA nItiniyamonA pAlananI niyama-yojanA; 'koDa opha kaoNnTakTa' (2) AcAravicAra AcArahIna vi. (saM.) AcAra na pALanAra AcArI vi. AcAra pALanAruM; AcAravALuM AcArya puM. (saM.) dharmAdhyakSa (2) vedAdi vidyA zIkhavanAra (3) maMtropadeza karanAra; dharmaguru (4) mukhya zikSaka; 'prinsipAla' (5) gora (6) vidvAna AcAryA strI. (saM.) strI AcArya AcchAdaka vi. (saM.) DhAMkanAra (2) pAtharanAra AcchAdana na. (saM.) oDhavAnuM ke DhAMkavAnuM je hoya te; cAdara (2) saMtADavuM te (3) caMdaravo (4) chAparuM AcchAdavuM sakri. (saM. AcchAd) DhAMkavuM [(3) saMtADeluM AcchAdita vi. (saM.) chavAyeluM; DhaMkAyeluM (2) pAthareluM Acha strI. (AchuM uparathI) ochApaNuM (2) chAzanuM pANI; parAza (3) pAtaLApaNuM AchakalA(oI) strI. (tapaNuM) na. (veDA) puM.ba.va. AchakaluM vartana; chIcharApaNuM [giyuM AchakaluM vi. chIcharA mananuM (2) phulaNajI (3) varaNAAcha(-che)TavuM sa.kri. khaMkheravuM (2) pachADavuM AchaNa na. AkharaNa; meLavaNa; adharakaNa AchaNalUchaNa na. varaNAgiyApaNuM; TApaTIpa Achara puM. pozAka (2) pAtharaNuM (3) strI. gadheDAnI gUNa nIcenI gAdI; khAsiyuM AcharaNa na. AcharIne upara caDI AveluM pANI AcharavuM a.kri. (saM. Acchira, prA. ucchiNa = thUMkI kADhavuM uparathI) osaravuM (2) narama paDavuM (3) pAtharavuM (4) nItaravuM AriyuM na. pAtharaNuM (2) gadheDAnI Acha2; khAsiyuM AchuM vi. TuMTuM (2) thoDuM (3) pAtaLuM (4) jhAMkhuM AchuMpAtaLuM (pAMkhuM) vi. thoDuMghaNuM (2) jevuMtevuM (3) jarAtarA; phAsarDsa AchaMTavuM sa.kri. juo 'AchaTavuM' AcheruM vi. saM. accha, prA. accha) vadhAre AchuM AchotaruM vi. ghaNuM ja ochuM; svalpa Ajano divasa Aja kri.vi. (saM. adya, prA. ajaja) Aje (2) strI. AjakAla kri .vi. Aje athavA kAle; thoDA vakhatamAM (2) hamaNAM; hAla (3) strI, Aja ane kAlano divasa AjakAlanuM vi. hamaNAMnuM ja; thoDA vakhatanuM (2) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [AjJAMkti arvAcIna (3) kAcI uMmaranuM; binaanubhavI AjathI kri.vi. cAlu divasathI zarU karIne [AjIvana Ajanma kri.vi. (saM.) janmathI ja (2) jiMdagIbhara; Aja pachI kri.vi. have pachI; havethI AjaparyaMta kri.vi. (saM.) hamaNAM sudhI (2) Aja sudhI Aja(-jha)ma vi. (a.) moTuM; mahAna (2) mAnavIya (saMbodhana mATeno zabda) AjAna(-nu) (bAhu, bhuja) vi. (saM. AjAnu + bAhu, bhuja) sAthaLa arthAt DhIMcaNa sudhI pahoMce tevA lAMbA hAthavALuM AjAra puM. (phA.) maMdavADa; bImArI (2) upadrava; maraja AjArI vi. rogI; rugNa; bImAra; mAMduM (2) strI. mAMdagI; maMdavADa [nAnImA AjI strI. ('Ajo'nuM strI, saM. AryA) mAnI mA; nAnI; AjIjI strI. (a. AjijI) kAlAvAlA; kAkalUdI AjIbA si. AjI (mAnI mA) [paryaMta AjIvana vi. (saM.) jIvana paryaMtanuM (2) kri.vi. jIvana AjIvikA strI. (saM.) gujarAna (2) gujarAnanuM sAdhana (3) khorAkIkharca; bharaNapoSaNa (4) dhaMdho Aju(-jU)bAju(-jU) kri.vi. AsapAsa (2) cAre bAju AjUkuM vi. AjanuM (2) navuM AveluM; tAjuM (3) AjanuM AjUbAjU kri.vi. juo 'AjubAju' Aje kri.vi. (saM. agha) Aja; A divase Ajo puM. (saM. Aryaka, prA. ajja) mAno bApa; nAno Ajo-paDavo puM. mAtAnA pitAnuM zrAddha karavAno divasa; Aso sudi ekama AjJapta vi. (saM.) hukama apAyeluM AjJapti strI. (saM.) Adeza; hukama AjJA strI. (saM.) hukama (2) 2jA (3) paravAnagI AjJA(kara, kAraka) vi. hukama karanAruM (2) hukama ke AjJA pALanAruM AjJAkArI vi. (saM. AjJAkArin) juo 'AjJAkara' AjJAdhIna vi. AjJAne AdhIna, AjJA pramANe ja vartanAruM AjJAnuvartI vi. (saM.) AjJA pramANe vartanAra; kAma karanAruM AjJApaka vi. (saM.) AjJA karanAra (2) puM. mAlika; zeTha AjJApatra na. rAjAno lekhI hukama ke teno kAgaLa (2) hukamanAmuM (3) sarakArI 'gejheTa' AjJApatrikA strI. AjJApatra (2) sarakArI 'gejheTa' AjJApana na. hukama; pharamAna (2) hukama karavAnI kriyA AjJApAlaka vi. (saM.) AjJAnuM pAlana karanAruM; nokara AjJApAlana na. (saM.) AjJA pALavI te ti AjJArtha puM. kriyApadanA rUpamAMthI AjJAno artha nIkaLavo AjJAMkita vi. AjJA pramANe vartanAruM; tAbedAra; kahyAga For Private and Personal Use Only
Page #85
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khATavuM? Ajyo 6 8 [ ADabaMdha Ajya na. (saM.) ghI (2) yajJadravya AThA pu.ba.va. AThAM na.ba,va, AThano ghaDiyo: pADo Ajhama vi. Ajama (mAnanIya) (2) moTuM AThiyA pu.ba.va. ATha ThekAvALo rAsano prakAra AjhAda vi. (phA.) svataMtra; mukta AThiyuM vi. Thaga; luccuM (2) kAbela AjhAdI strI, svataMtratA; svAdhInatA (2) baMdhanamukti AvuM na. AThano samUha; (AMkamAM) AThAM ATaj.vaNakaranuM ekaojAra (2) strI upara mUkeluM vAsaNa AThe pahora kri.vi. rAta-divasa (2) Akho divasa paDI na jAya evI chANAnI goThavaNa [(vaNATa) ATheka vi. AThanI lagabhaganuM; Azare ATha -ATa pratya. kriyApada parathI nAma banAvato eka pratyaya AThoDa strI. choDa para UbhAM kaNasaNAM khaMkherI (kApIne ATaATaluM vi. ATaluM ATaluM; ATaluM badhuM nahi) ekaThI karelI juvAra ATakavuM a.kri. phaLanA bhArathI lacI paDavuM ADa kuM. (kapAsanAM kAlA vagerenI) vakhAra ATa(Da)kATa 5. sAga sivAyanuM bIjAM lAkaDAM ADa strI. (prA. a3) piyaLa (2) haTha hirakta ATalAmAM kri.vi. maryAdita vistAramAM; maryAdita samayamAM ADa strI. ADe hovuM te (2) ADe je hoya te vastu (3) (2) pAse; dUra nahIM (3) amuka-thoDA vakhatamAM ADa pUrva, "gauNa" artha batAvato "upa' jevo pUrvaga. udA. ATalAMTika . (.) eka mahAsAgara ADakathA mukAtI cIja ATaluM vi. (saM. iyat, etAvata) amuka dekhADelA kada, ADa strI. paDado; bhIMta (3) nANAM levA peTe avejamAM jaththA, pramANa jeTaluM ADaasara strI. vadhArAnI asara; "sAIDaIphekTa ATaluM na. tAro karavA mATeno sUtaranAM kAkaDo ADakatarA, vi. jarA katarAtuM-vAMkuM jatuM ATaluM sakri. (da.grA. aTTa = kavAtha karavo) chUMdIgUMdI ADakataruM vi. vAMkuMcUkuM (2) parokSa; apratyakSa ekarasa karavuM (2) sAravuM (3) nAma ke kriyApadane ADakathA strI. vAtamAM AvatI bIjI vAta, upakathA (2) lAgatAM "vAraMvAra thavApaNuM'nA arthanuM kriyApada vAta karatAM viSayAMtara karavuM te banAve che. udA. "DAMgATavuM, "gokhATavuM ADakATa (-4) paM., na. juo ATakoTa' ATApATApu.ba.va. eka ramata; khAropATa vikAnAM sAdhana ADakharca na. sAmAnya kharca uparAMtanuM ADuMavaLuM kharca ATApANI na.ba.va. loTa ane pANI; khorAka (2) AjI- ADakhIla(-lI) strI. (-lo) 5. vipna (2) AgaLI; ATAlUNa na. ATo ne lUNa (2) dhULadhANI bAraNAno nAno AgaLo (3) aMtarAya ATiyAMpATiyAM na ba.va. eka bALaramata ADagalI strI, ADazerI ATiyuM na. ghaTImAMthI loTa UDavAnuM lUgaDuM athavA ADagIro . gIravAyelI vastu pharI gIre mUkavI te - nALiyeranuM choDuM simAveza thAya te ADaghareNe kri.vi. ADagIro tarIke ATIkITI strI. gharamAMnI jhINAmAM jhINI vastuno jemAM ADaca strI. ADe hovuM te ka je hoya te vastu; ADabhIMta ATo chuM. (. Arta-aTTa prA. aTTa) loTa (2) bhUko ADacheda puM. ADo kApa ATokUTo chuM. chUMdo, ghANI ADaNI strI. roTalI vagere vaNavAnI tripAI; cakalo ATopa puM. (saM.) ADaMbara, DoLa (2) garva; zekhI kiravuM AData strI. -nA vatI kAma karavuM te (2) dalAlI; kasAI ATopavuM sakri. saMkelavuM (2) patAvavuM; pUruM karavuM (3) baMdha ADatiyo chuM. (prA. ADiyattiya) dalAla; "ejanTa' (2) ATopANI na.ba.va. rojI; kamANI (2) dANo pANI pratinidhi ArTsa kaoNleja (i.) vinayana mahAvidyAlaya ADatALo paM. UlaTI rIte javAba meLavI jovo te ATha vi. (saM. aSTa) sAta vattA eka (2) paM. AThano ADatrIsa vi. (saM. aSTaTiMza) trIsa vattA ATha (2) AMkaDo ke saMkhyA; '8 [(2) pacAsa TakA 5. ADatrIsano AMkaDo ke AMkaDo; "38' AThaAnI strI, pacAsa paisAnI kiMmatano (jUno) sikko ADadAvo 5. sAmo dAvo AThagaNuM vi. AThathI guNeluM ADadhaDe kri.vi. gametema; ADedhaDa AThaDo chuM. AThano AMkaDo; "8" (2) vaNatI veLA tANI ADadhaMdho . gauNa dhaMdho-vyavasAya kheMcAyelI rahe te sAru karAto baMdha ADanAma na. upanAma AThaNuM na. doraDuM vaNatAM vaLa devAnuM ojAra; aThavADuM ADapAyuM -se) ki.vi. eka bAjue uitpanna AThapejI vi. ATha pRSTha jeTalA kadanuM; "oNkTavo' ADapedAza strI. mukhya utpAdana sAthe meLavavuM te; gauNa AThama strI. (saM. aSTamI, prA. aSThamI) pakhavADiyAnI ADapheTuM(-TiyuM) vi. avaLuM; mArga bahAranuM; galI kUMcIvALuM AThamI tithi [pahoMceluM ADabaMdha pu. nadInuM pANI rokavA karAto baMdha (2) sAdhuo AThamuM vi. (saM. aSTaka, prA. aDhavaya) AThanI saMkhyAe mAlakAMkaNI ke bIjA koI velAno kaMdoro pahere che te A ii zela For Private and Personal Use Only
Page #86
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ANe ADabhIta 69 ADabhata strI, vacamAM caNelI bhIMta; bAraNA sAme caNelI (2) TANA ke tahevAra sivAyanA harakoI divase paDadAnI dIvAla; paDabhIMta ADedhaDa(-3) ki.vi. dhaDo rAkhyA vinA; jema Ave ema ADabhItiyuM na. bhIMtanI joDe bhIMta bharI laIne banAvelo (2) DhaMgadhaDA vinA gupta koThAra (2) paDabhItiyuM ADo paM. virodha (2) jIda; haTha (3) naDatara; aTakAva ADamArga 5. upamArga (2) galI kUMcIvALo mArga ADo pu. vANAne rAsasAthe bAMdhIDhIlopoco karavAnuM sAdhana ADavAta strI. aprastuta vAta; ADakathA ADo AMka 5. sImA; avadhi ADaza strI, AMtaro; paDado (2) ADabhIMta ADoDAI strI, ADAI, durAgraha (2) vAMkApaNuM ADasara puM, strI, na. (ADuM + saravuM) pANI ADozapADoza paM. AsapAsanA raheThANano bhAga-latto aTakAvavAnI pALa (2) chAparAno mobha (2) AsapAsa rahenArAMono samUha (3) strI. ADasAla strI. ekAMtaruM varSa najIkanI-sAmenI bAju AsIDa strI. (DiyuM) 1. soDamAM ghAlavAnI cAdara (2) ADozIpADozI pu., na. ADozapADozamAM rahenAruM te chAtInI ADe Ave ema kapaDuM oDhavAnI rIta ADo pu. vaNATakAma mATe tANAne bAMdhavA vaparAto khUTo ADaMbara . (saM.) lAMbuM pahoLuM chavAI rahevuM te; khaTATopa ADha puM. Dhagalo (2) puMjI (3) rasoI mATe karelo (2) ThATha; dabadabo (3) khoTo DoLa (4) ahaMkAra chANAMnA kakaDAno Dhagalo (5) varasAdanI garjanA (6) vAjiMtrono avAja ADhaka strI, tuvera ane enI dALa ADaMbarI vi. ADaMbaravALuM; ghamaMDI ADhavuM a.kri. carAvavA javuM (2) rakhaDavA javuM; rakhavuM ADAI strI, vAMkApaNuM (2) haTha; durAgraha ADhiyo chuM. rUnI vakhAra rAkhanAra vepArI; ADiyo (2) ADAjhUDa vi. ADuMavaLuM patharAyeluM; gIca govALiyo; govALa ADAboluM vi. khoTAboluM (2) vAMkAboluM oDhala vi. gamAra; mUrkha dhinAtrya ADAmoI vi. strI; jiddI; haThIluM Adya vi. (saM.) dhanavAna (2) bharapUra; saMpanna udA. ADiyAkarasaNa strI. eka vanaspati; tanamaniyuM -ANa pratya. kriyApada parathI saMjJA banAvato pratyaya. udA. ADiyuM na. vAMkI karavata (2) kapALamAM tripuMDa karavAnuM rokANa; joDANa; lakhANa [manAI (3) DhaMDhero bIbuM (3) lIMTa kADhavAne badale gaMdAM chokarAM ADo ANa strI. (saM. AjJA, prA. ANA-ANa) AjJA (2) lapeDo kare che te (4) eka mApa (5) ghAsanI gaMjI ANadANa strI. dANa-kara vasUla karavAnI sattA; adhikAra (6) pAsAbaMdhI kasavALI baMDI (7) sutarAu paniyo ANapANa strI. AnA, pA Ano vagere darzAvanArI ADI sADalo UbhI lITIo [lAvavuM ADiyo . kAlAM laI te pholAvI kapAsa vecanAra; ADhiyo ANavuM sakri. (saM. Anayati) dUrathI lAvavuM; jaIne ADiyo paM. chAparAno ADo vaLo (2) eka ramata ANAta strI, ANe jatI ke AvatI navapariNItA bheTa ADI strI. ADe mUkavAnI vastu (2) ADasarathI pAtaLuM ANAsukhaDI strI, ANA vakhate apAtI mIThAI vagerenI lAkaDuM (3) bAdhA, AkhaDI (4) haTha (5) sImA (6) -ANI pratya. strIliMgano eka pratyaya. udA. gora-gorANI kustIno eka dAva (7) ADa; ADuM tilaka ANI sarva. (apa. "AInuM sAtamI vibhakti ekaADItara strI, hoDI mAraphate nadI vagerenI pAra javuM te vacananuM saMkucitarUpa, A strIliMga nathI.) A ADIvADI strI, kuTuMbakabIlo (2) chokarAIMyAM ANI( kaura, agama, tarapha) ki.vi. A bAju ADuM vi. (prA. aDuM) sIdhuM nahi tevuM (2) UbhuM nahi ANIpAra kri.vi. A pAra ke bAju tevuM (3) vacce paDyuM hoya ke Ave tevuM (4) haThIluM ANIpAsa kri.vi. A bAju (5) vAMdhAkhoriyuM (6) ADakataruM (7) vAMke; khoTuM ANIpera ki.vi. A rIte; A prakAre (8) viruddha; vacce AvatuM (9) kri.vi. ADI bAjue ANI(ObAju, maga) kri.vi. A bAju (10) na. gADAnuM khalavuM (11) meluM; bhUta vagere ANImera ki.vi. juo "ANIgama ADuMavaLuM vi. (2) kri.vi. UMdhuM chatuM (2) DhaMgadhaDA ANuM na. (saM. Anayana, prA. ANayaNa, ANaNa) piyaravinAnuM (3) khakhoTuM; binapAyAdAra thI kanyAne vidhisara sAsare vaLAvI ANavI te; teDuM ADuMUbhuM vi. ADuM ane UbhuM (2) kanyAne sAsare vaLAvatAM karAtI rIta; kariyAvara ADuMdoTuM vi. ADuMavaLuM (2) na. ADI vAta ANe sarva. A mANase (trIjI vibhakti, udA. ANe mane ADe kri.vi. vacamAM (2) naDatararUpe (3) sAme; viruddhamAM rokyo.) (2) AnAthI (karaNa arthe 'A'nI trIjI ADedahADe kri.vi. amuka divasa sivAya bIjo koI vakhate vi.) (ba.va. AmaNe) For Private and Personal Use Only
Page #87
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ANo || Atmanirbhara ANo pu. vaNatI vakhate naMkhAto ADo doro; vANo ke "potAnI jAta' evA arthamAM Ave. (AtmahatyA) ANItANo pu. vANotANo Atma-anAtma na. (saM.) cetana ane jaDa tattva Avikavi. (saM.) aNusaMbaMdhI((2) mahApApI (3) khUnI Atmaka vi. (saM.) bahuvrIhi samAsane aMte '-nuM baneluM AtatAyI vi. (saM.) sAme humalo karavA AvatAM zastradhArI '-nA svabhAvanuM', '-nA guNadharmavALuM' evA arthamAM. Atapa . (saM.) tApa (2) taDako udA. 'racanAtmaka Atapatra na. chattara; chatrI; taDakAthI rakSanAra AtmakathA(-thanI) strIe potAnI jIvanakathA; Atmacaritra Atama pu. AtmA AtmakathAnaka na. (saM.) potAnI jIvanakathAnuM vRttAMta AtamamULI strI, eka auSadhi; dhamAso Atmakendrita vi. () pote kendramAM hoya tevuM AtamarAma paM. potAno AtmA AtmakendrI vi. (saM.) potAnI jAtane kendramAM rAkhanAruM Atamazalya na. eka vanaspati: zatAvarI Atmagata vi. (saM.) manamAMnuM; (2) na, svagata ukti AtamAM . AtmA (3) ki.vi. svagata AtavAra puM. (saM. AdityavAra) ravivAra; AdityavAra Atmagaurava na. (saM.) potAnuM gaurava; svAbhimAna Ataza-sa) 5. (phA. Atiza) agni (2) baLatarA (3) AtmaglAni strI. (saM.) potAnI jAta pratye thato avasAda ke khinnatA AtazadAna na. (phA.) bhaThThI; aMgIThI; cUlo AtmaghAta 5. (saM.) ApaghAta; AtmahatyA Ataza(-sa)parasta vi. agnipUjaka (2) paM. pArasI Atmacarita-tra) na. AtmakathA Ataza(-sa)baherAma (phA. Atiza baherAma) . pArasI- AtmaciMtana na. AtmAnuM ciMtana; Atma tattvanuM dhyAna onI agiyArI Atmaja vi. (saM.) potAnAmAM ke potAnAthI UpajeluM (2) AtazabAja puM. AtazakAra; AtazabAjI karanAra 5. putra (3) kAmadeva Ataza(-sa)bAjI strI, dArUkhAnuM phoDavuM te (2) dArUkhAnuM Atmajana puM, na. svajana (2) saguM phoDavAnI vividha banAvaTo AtmajA vi. strI. (saM.) potAnAmAMthI-potAnAthI Azita-si)yuM vi. Ataza-agninA raMganuM na utpanna thayelI (putrI) (2) strI. buddhi Atazi(-sioyo . Agiyo AtmajAta vi., pR. (saM.) Atmaja; putra (3) vi. potAAtazI(-sI) vi. agniyukta; garama (2) garama sva- nAmAM ke potAnAthI UpajeluM bhAvanuM (3) sakhata Aga sahana karI zake tevI (zIzI) AtmajJAna na. (saM.) potAnA saMbaMdhI jJAna (2) adhyAtmaAsa ., Asaparasta vi., AtasabaherAma paM., jJAna; AtmAno sAkSAtkAra AtasabAjI strI. AtasiyuMvi. Atasiyo chuM. juo AtmajJAnI vi. (saM.) adhyAtmajJAnI; AtmajJa banavuM te anukrame "Ataza'. "Atazaparata', "Ataza baherAma', Atmatattva na. (saM.) AtmA ke paramAtmArUpI muLatattva AtazabAjI', 'AtaziyuM, "Atasiyo AtmatA strI, AtmApaNuM; potApaNuM skiAra thavo te AtaMka chuM. (saM.) vyAdhi; roga (2) Dara; bhaya AtmatiraskAra vi. (saM.) potAnI jAta mATe manamAM tiraAtaMkavAda 5. (saM.) Dara phelAya ema karavAthI phAvI zakAya Atmatulya vi. (saM.) potAnI samAna; jAtanA jevuM che evo rAjakIya mata; trAsavAda; ugravAda AtmatRSA strI. (saM.) AtmajijJAsA AtaMkavAdI vi. AtaMka phelAvanAruM ke karanAruM (2) paM.Dara AtmatyAga kuM. ApaghAta (2) svArthatyAga ke bhaya phelAvanAra; bhAre anarthakArI vyakti; 'TerarisTa Atmadarzana na. (saM.) AtmasAkSAtkAra AtaMkita vi. (saM.) bhayabhIta (2) parezAna; trAseluM AtmadarzI vi. (saM.) AtmajJAnI lAgaNI AtAjI .(Ato + jI) dAdAjI Atmadainya na. (saM.) pote hIna che, bicAro che evI Atithya(-theya) na. (saM.) paroNAcAkarI AtmadrohI vi. (saM.) Atmadroha karanAruM Atiza paM. (phA.) agniH Aga; Ataza Atmanigraha 5. potAnI vAsanAono nigraha-saMyama AtI(-thI)potI(-thI) strI. thApaNa; pUMjI [utsuka Atma(vanimajjana, nirIkSaNa) na. potAnI jAtanuM Atura vi. (saM.) thI pIDAtuM (2) adhIru, AkaLuM (3) nirIkSaNa AturatA strI, adhIrAI; utsukatA; AkuLatA putra Atmadharma . (saM.) Atmano dharma-guNa-svabhAva Ato chuM. (saM. Atma) AtmA jevo priya putra (2) pATavI AtmanirNaya puM. (saM.) jAte karelo ke karavAno nirNaya Ato pu. dAdAno bApa Atmanirbhara vi. (saM.) jAta upara AdhAra rAkhanAruM: Atma (saM.) tapuruSa samAsanA pUrvapada tarIke 'AtmA' svAvalaMbI For Private and Personal Use Only
Page #88
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Atmanivedano 9 1 [ AtmAdhIna Atmanivedana na. (saM.) potAnI jAtane tathA potAnuM badhuM AtmavettA pu. Atmavida; AtmAne jANanAra; AtmajJa IzvaranA caraNomAM samarpI devuM te (2) bhaktinA nava Atmazakti strI, (saM.) AtmabaLa prakAromAMno eka (3) potAnI taraphano khulAso AtmasaMzodhana na. (saM.) potAno tAga meLavavAnI AtmaniSThA strI. (saM.) AtmAmAM niSThA prakriyA; potAnI jAtanI taratapAsa AtmaniMdAstrI. (saM.) potAnI jAtane niMdavI te prakAra Atmazuddhi strI. (saM.) AtmAnI-potAnI jAtanI zuddhi Atmapada na. (saM.) saMskRta dhAtuono arthAnusArI eka Atmazodhana na. (saM.) AtmAnI zuddhi karavI te (2) Atmaparaka, AtmaparAyaNa vi. potAnA AtmAmAM tallIna AtmAne zodhavo te (ra) svArthI AtmazraddhA strI, potAnI zakti uparano vizvAsa AtmaparIkSaNa na. AtmaparIkSA karavI te AtmazlAghA strI. (saM.) ApavakhANa; potAnAM vakhANa AtmaparIkSA strI potAnI jAtanI parIkSA AtmasvabhAna vi. (saM.) potAnI jAta pratye sabhAnaAtmapIDana na. (saM.) jAte duHkhI thavuM te [vizuddhi sajAga sibhAnatA AtmapratIti strI. (saM.) AtmavizvAsa (2) hRdayanI AtmasvabhAnatA strI. (saM.) potAnI vizenI sajAgatAAtmabala(-La) na. AtmAnuM baLa; mananuM ke hRdayanuM baLa; AtmasamarpaNa na. Atmanivedana (2) potAnI jAtane manobaLa [buddhi (3) matalabiyApaNuM (4) mArApaNuM soMpI daI tAbe thavuM te kei bhAna-sajAgatA Atmabuddhi strIe potAnI svataMtra samajaNa (2) potApaNAnI AtmasaMjJAna. (saM.) AtmabhAna; potAnI jAtanI Atmabodha paM. AtmajJAna (2) jAtane--jIvane upadeza AtmasaMtRpti strI. (saM.) AtmasaMtoSa; jAte saMtuSTa ke AtmabhAva pu. garva; huMpada (2) potAnA rakSaNa ane saMtRpta thavuM te unnatinI icchA (3) AtmabhAvanA AtmasaMtoSa chuM. (saM.) potAno saMtoSa AtmabhAvanA strIe potAnA jevA ja AtmA sarvamAM vase AtmasaMprajJa vi. (saM.) potAne vize sabhAna che evI bhAvanA [(4) dIkaro AtmasaMprajJatA strI. (saM.) potAnA vizenI sabhAnatA AtmabhU vi. (saM.) svayaMbhU (2) paM. brahmA (3) kAmadeva AtmasaMbhASaNa na. svagatokti; "solilaoNktI' Atma(0rakSaNa)na. (0rakSA) strI. (saM.) potAnuM rakSaNa- AtmasaMmAna na. (saM.) vyaktigata ke potAnuM sanmAna saMbhALa AtmasaMyama . (saM.) potAnA upara-mana indriya upara Atmarata vi. (saM.) AtmasvarUpamAM ramaNa karanAruM; saMyama hovo te; Atmanigraha siMvAda potAnAmAM lIna-magna AtmasaMlApa . (saM.) potAnI jAta sAthenI vAtacIta ke Atmarati strI. (saM.) potAnA vizeno atirAga; AtmasaMvedana na. (saM.) potAnI asmitAne thatI lAgaNI nArsilijhama' ['sarjekTiva' AtmasaMzodhana na. (saM.) potAnI jAtanI taratapAsa AtmalakSI vi. potAne lakSIne racAyeluM; svAnubhavarasika; AtmasAkSAtkAra . AtmAno sAkSAtkAra-jJAna thavuM te Atmavat vi. (saM.) potAnA jevuM AtmasAt ki.vi. tadana potAnA jevuM-potAnuM hoya ema; AtmavaMcanA strI. (saM.) jAtane chetaravI te kiranAruM ekarUpa ti AtmavighAtmakavi. (saM.) potAne ja nukasAna pahoMcADanAruM- AtmasAMtvana na. (saM.) jAte-ApameLe AzvAsana meLavavuM AtmavicAra chuM. (saM.) AtmaciMtana Atmasiddhi strI. AtmasAkSAtkAra; mokSa Atmavijaya paM. (saM.) potAnA para meLavelo vijaya-jaya Atmasukha na. AtmAmAMthI udbhavatuM sukha Atmavida 5. AtmAne jANanAra; AtmajJAnI Atmajuti strI, svaprazaMsA; ApavakhANa AtmavidyA strI. adhyAtmavidyA AtmasthApanA strI. (saM.) potAnI jAtane sthApita karavI AtmavidhvaMsa chuM. (saM.) potAno nAza te; svapratipAdana Atmavilaya puM. (saM.) mukti; mokSa AtmahatyA strI, ApaghAta; AtmaghAta Atmavilopana na. pote zUnyavata thavuM ke tema vartavuM te; Atmahanana na. (saM.) ApaghAta; AtmaghAta AtmatyAga karavo te Atmahita na. (saM.) AtmAnuM-potAnuM hita-bhaluM AtmavizvAsa che. A " dvA; AtmaniSThA AtmA puM. (saM.) jIva; caitanyasvarUpa tattva (2) vyaSTi Atmavisarjana ne. (saM.) Atma samarpaNa (2) svArtha tyAga jIva; jIvAtmA (3) tattva-sArabhUta tattva (4) (3) nirabhimAnapaNuM paramAtvatatva; parabrahma (5) mULa svabhAva; prakRti AtmavismRti strI, (saM.) potAnuM vismaraNa (6) aMta:karaNa AtmavRttAMta paM. na. (saM.) potAno ahevAla; AtmakathA AtmAdhIna vi. AtmAne vaza raheluM; svAdhIna For Private and Personal Use Only
Page #89
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AtmAnaMda) [ Adikavi AtmAnaMda 5. AtmAmAMthI prApta thato AnaMda; AtmajJAna Ada vi. Adha; Adi (2) sAkSAtkArane pariNAme maLatuM sukha Adata strI. (a.) Teva; mahAvaro (2) svabhAva AtmAnubhava 5. jAte meLavelo anubhava AdatI vi. haMmezanI TevavALuM miANasa AtmAbhimAna na. huMpada; ApavaDAI (2) svamAna Adama . (a) sRSTino sauthI prathama janmelo puruSa, AtmAbhimAnI vi. magarUra; huMpadavALuM Adamakada vi. (saM.) manuSyanuM kada (2) pUrA kadanuM AtmAbhimukha vi. AtmA tarapha vaLeluM; aMtarmukha ti Adamakhora vi. mANasakhAu (2) na. ghorakhodiyuM AtmAbhivyakti strI. (saM.) potAnuM aMtara vyakta karavuM AdamajAta strI. mANasajAta; mAnavajAta AtmArAma vi. (saM.) AtmA e ja jene AnaMdanuM sthAna Adamiyata strI. mANasAI; mAnavatA ke sAdhana che tevuM (2) puM. sAkSAtkAra mATe prayatna AdamI pu. (a.) mANasa (2) puruSa (3) pati; dhaNI karato yogI (3) jIvanmukta yogI (4) AtmA; Adara 5. (saM.) mAna; sanmAna (2) pUjaya bhAva paramAtmA iicchanAra; yojanAra AdaraNI strI, sagapaNa, sagAI - vevizALa thayA pachI AtmArthI vi. (saM. AtmArthina) vi. AtmakalyANa kanyAne varapakSa taraphathI lUgaDAM, ghareNAM vagerenI AtmArthe kri.vi. potAne mATe apAtI bheTa; vasaMta miAnanIya Atmika, AtmIya vi. AtmAnuM (2) potAnuM (3) saguM AdaraNIya vi. Adara ApavA yogya; saMmAnanIya; AtmIyatA strI. AtmIyapaNuM AdarapAtra vi. (saM.) saMmAnanIya; saMmAnya Atmonnati strI, (saM.) AtmAnI unnati; sva-unnati AdarabhAva 5. mAnanI lAgaNI (2) AgatAsvAgatA Atmopalabdhi strI. (saM.) AtmA ke paramAtmAnI prApti AdaravuM sakri. (saM. A+6) AraMbhavuM (2) satkAravuM (3) Atmaupampa na. badhAne potAnA jevAM gaNavAM te saMvanana karavuM (4) svIkAravuM AtyaMtika vi. (saM.) anaMta; satata (2) khUba (3) AdarasatkAra puM. (saM.) AgatAsvAgatA (2) AdaramAna sarvazreSTha (4) AkharI; aMtima Adarza puM. (saM.) darpaNa; arIso (2) namUno (3) dhyeya AtyaMtikI vi. strI. AtyaMtika evI; chevaTanI (4) vi. namUnedAra; dhyeyarUpa AtreyI strI. (saM.) atri RSinI patnI; anasUyA AdarzapuruSa chuM. (saM.) bIjAone jenAM guNasahita Atha(thA) strI. (saM. artha) pUMjI; thApaNa; AthI pothI anukaraNa karavA jevo hoya tevo puruSa Atha na. sItAphaLa AdarzarUpa vi. (saM.) namUnedAra; "AiDiyala' Atha chuM. AthI AdarzavAda puM. AdarzanuM ja paripAlana karavuM joIe evo AthaDa strI. rakhaDapaTTI (2) athaDAmaNa vAda; "AIDiyAlijhama' AthaDavuM a.ki. rakhaDavuM; bhaTakavuM (2) AkhaDavuM; laDavuM AdarzavAdI vi. (saM.) AdarzavAdamAM mAnanAra AthaDiyAM na.ba.va. phAMphAM (2) gothAM; lathaDiyAM AdarzIkaraNa na. (saM.) Adarza nakkI karavo te; "AIDiyA AthaNuM na. athANuM (2) AthavAnI kriyA-rIta tiraphanuM lAIjhezana viTa AthamaNuM vi. (saM. astamanaka) AthamavAnI dizA-pazcima Adavera na. mULanuM-jUnuM vera (2) hADavera; pAkI duzmanAAthamavuM a.kri. (saM. astamati, prA. asthamaI) asta AdAnapradAna na. (saM.) levuM devuM te; Apale pAmavuM (2) paDatI dazAmAM AvavuM AdApAka puM. Aduno pAka (2) mAra; methIpAka Athara paM. (saM. Astara) ghAsano thara (2) pacheDI; AdAba chuM. (a.) adaba; viveka (2) salAma pAtharaNuM; moda (3) gadheDA upara nAkhavAnI DabI AdArasa puM. Aduno rasa AcaraNa na. cAdara; ochADa (2) pathArI; bistaro (3) AdA(-dhA)zIzI strI. (saM. ardha+zIrSama) aDadhuM-eka jAjama; pAtharaNuM[banAvavI (3) AcchAdanakaravuM; DhAMkavuM bAjunuM mAthuM duHkhe e roga AtharavuM sakri. (saM. Astara) pAtharavuM (2) gaMjI karavI- Adi vi. (saM.) prAraMbhanuM (2) mukhya (3) mULa, Adima AthavaNa na. Atho lAvanAra padArtha (2) pAcanamAM (4) Adi kALanuM asala (5) paM. prAraMbha; zarUAta | upayogI padArtha; "enjhAIma' (6) mULa kAraNa (7) paheluM pada (ga.) 'AthavuM sakri. (saM. attha = Atho lAvavo) mIThuMmasAlo Adika vi. vagere; ityAdi caDe tema karavuM (2) khamIra caDAvavuM AdikartA(-7) S. (saM.) brahmA (2) paramAtmA AthA(-tha) strI. AthI pothI strI, juo "AtIpotI' Adi karma na. (saM.) paheluM kAma AthiyupothiyuM na. mAgaNa ke pakSavALuM vistu Adikavi 5. sauthI pahelo kavi (2) brahmA (3) vAlmIki Atho chuM. athAvuM-khamIra caDavuM te (2) AthavA nAkhelI (4) gujarAtano svIkArAyelo kavi narasiMha mahetA For Private and Personal Use Only
Page #90
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org AdikAraNa AdikAraNa na. (saM.) mULa kAraNa (2) vizvanuM-sRSTinuM mULa kAraNa; sRSTinuM bIja [zarUAtano kALa AdikAla(-La) puM. AraMbhano samaya (2) sRSTinI AdikAvya na. (saM.) sauthI paheluM racAyeluM kAvya (2) 03 vAlmikI rAmAyaNa(saMskRtamAM)[pustaka; gurugraMthasAheba AdigraMtha puM. pahelo-mULa graMtha (2) zIkha lokonuM dharmaAdijAti strI. (saM.) AdivAsI jAti Aditya puM. (saM.) sUrya; ravi (2) aditinA bAre putromAMno koI paNa (3) bAranI saMjJA AdityavAra puM. AtavAra; ravivAra AdinAtha puM. (saM.) jainonA vartamana covIsa tIrthaMkaromAMnA pahelA; RSabhadeva AdibhUta vi. (saM.) sauthI paheluM utpanna thayeluM Adiparva na. (saM.) pahelo bhAga (2) mahAbhAratano prathama khaMDa [(4) sarjanahAra AdipuruSa puM. (saM.) mULa puruSa (2) viSNu (3) brahmA Adima vi. (saM.) prAraMbhanuM; mULa; asala AdimajAti strI. AdivAsI jAti; vanavAsI jAti AdimAnava puM. (saM.) pahelo mAnava-prANI AdimUla na. bIjamAM rahelA choDano eka bhAga, je bIja UgatAM mULa thAya che; 'reDikala'[ekakozI vanaspati Adivanaspati strI. sRSTinI zarUAtamAM udbhavelI sAdI Adila vi. (a.) nyAyaniSTha; nyAU[lopa; 'eNpelisa' AdivarNalopa puM. (saM.) zabdanA zarUAtanA akSarano AdivAsI vi. dezamAM AdikALathI vaseluM; asalanuM rahenAruM (2) puM. AdijAtino mANasa AdI vi. TevavALuM; TevAyeluM (2) baMdhANI; vyasanI AdIzvara puM. (saM.) RSabhadeva; AdinAtha (jaina) AduM na. (saM. Ardraka, prA. adhaa-adhua. sara. nepALI adavA) eka kaMda, jene sUkavatA sUMTha bane che. ATheya vi. (saM.) levA yogya (2) svIkAra karavA yogya Adeza puM. (saM.) AjJA (2) upadeza (3) pheraphAra; ekane badale bIjo varNa Ave te (4) utthApana; 'sansTiTyUzana' (ga.) Adezapatra puM. (saM.) rajAciThThI; AjJApatra AdezAtmaka vi. (saM.) AdezarUpa; pharajiyAta Adezya vi. (saM.) Adeza karavA-karAvA yogya Adesara puM. AdinAtha; RSabhadeva (jaina) Adya vi. (saM.) prAraMbhanuM; mULa; prathamanuM AdyakSara puM. (saM.) prathama akSara AghatA strI. (saM.) paheluM hovApaNuM; prAcInatA AdyasthApaka vi., puM. (saM.) mULa sthApaka AtyaMta kri.vi. (saM.) AdithI te aMta sudhI Adha vi. (hiM.) aDadhuM [Adhipatya Adha(02)Na na. (saM. Ada, prA. adaNa-AdahaNaAdhaNa) rAMdhavA mATe ekaluM pANI; pahelethI garama karavA mATe mukAya che te [meLavaNa (2) tenI kriyA AdharakaNa na. dahIM jamAvavA mATe dUdhamAM naMkhAtI khaTAza; AdhAna na.(saM.) mUkavuM te (2) dhAraNa karavuM te (3) garbha dhAraNa; garbha (4) agnihotrInuM prAthamika kArya-karma AdhApalIta(-g) vi. aDadhuM gAMDuM; dAdhAraMgu AdhAra puM. (saM.) Teko (2) Azraya (3) purAvo (4) jene AdhAre uccAlaka phare che te biMdu; 'phalkama' (5) adhikaraNa, sAtamI vibhaktino artha [inDasTrI' AdhAraudyoga puM. (saM.) TekArUpa udyoga, 'sarporTiMga AdhArakiMmata strI. pAyArUpa bhAva AdhArakhaDaka puM. (saM.) taLakhaDaka, 'beDaraoNka' AdhAragraMtha chuM. AdhAra-pramANabhUta graMtha (2) AdhAra mATe lIdheluM pustaka [zarUAtanuM ninazAna; 'bencamArka AdhAracihna na. (saM.) mojaNI karatI vakhate karAtuM AdhAratattva na. (saM.) abhidhAraNA; abhigRhIta AdhAratala na. (saM.) nimnatama sapATI; taLiyuM (2) pAyo (3) beThaka, besaNI [samANI dIvAla AdhAradIvAla strI. (saM.) roDa-dIvAla; pusto; chAtI AdhArapagathiyuM na. kAryano AraMbha karavAmAM Avyo hoya te sthaLa; 'sTepiMga sTona' AdhArapAtra vi. (saM.) AdhAra rAkhavA yogya AdhArabiMdu na. uccAlanamAM nIce rahelo Teko - je biMdune AdhAre vastune Teko maLe te AdhArabhIMta strI, paDabhIMta; pusto; 'basa' AdhArabhUta vi. (saM.) pramANita thayeluM; mULabhUta AdhArarUpa vi. pramANa tarIke raheluM; pramANabhUta AdhArarekhA strI. (saM.) mULa lITI para bIjI koI lITI banAvI hoya ke na banAvI hoya te Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AdhAravarSa na. (saM.) jayAMthI zarU karavAnuM hoya te varSa AdhArazilA strI. (saM.) TekArUpa paththara (2) koI paNa TekArUpa vastu AdhArazUnya vi. (saM.) binapAyAdAra AdhArasAmagrI strI. (saM.) mULabhUta mAhitI; 'DeTA' AdhArahukama puM. (saM.) adhikRti; 'oNthorITI' AdhArita vi. (saM.) AdhAra rAkheluM AdhAzIzI strI. juo 'AdAzIzI' Adhi puM.(saM.) mAnasika pIDA[na. nATakanuM mukhya vastu AdhikArika vi. (saM.) adhikAra ke sattAne lagatuM (2) Adhikya na. (saM.) adhIktA; vadhArepaNuM; puSkaLatA Adhidaivika vi. (saM.) bhUtapretAdithI UpajeluM (du:kha) (2) daivayoge-nasIbayoge thatuM du:kha (tattva) Adhipatya na. (saM.) adhipatipaNuM; uparIpaNuM For Private and Personal Use Only
Page #91
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Adhibhautika (c) 4 (Apadgata Adhibhautika vi. (saM.) prANIone lagatuM (2) paMcamahA- AnupUrvI strI, (saM.) pUrvApara krama; anukrama (2) niyama bhUto saMbaMdhI (3) zArIrika pIDA) (4) sthULa; jaDa mujaba doreluM anumAna (tarka.) AdhivyAdhi 5. zarIranI ane mananI pIDA viza; tAbedAra anubhavika vi. (saM.) anubhavane lagatuM AdhIna (A joDaNI azuddha) vi. (saM. adhIna) adhIna; AnuvaMzika vi. (saM.) vaMzaparaMparAthI cAlatuM AvatuM Adhunika vi. (saM.) hamaNAMnuM; arvAcIna AnuSaMgika, AnuSaMgI vi. (saM.) amukanA saMbaMdhavALuM, AdhunikatA strI. arvAcInatA; "maoNDarniTI' sahavartI (2) gauNa AdhunikIkaraNa na. (saM.) Adhunika banAvavuM te AnRzya na. (saM.) anRNa-RNamukta thavuM te AdheDa vi. aDadhI uMmare pahoMceluM; prauDha vayanuM AnTI strI. (i.) vaDIla strIne mAnArthe thatuM saMbodhana Adheya vi. (saM.) AdhAra ApavA-apAvA lAyaka (2) kAkI (3) mAmI (4) mAsI (5) phoI AdhoDuM na. marelA DhoranuM aDadhuM cAmaDuM (mAlikane maLe te) AnvIkSikI strI. (saM.) tarka-nyAyazAstra (2) AtmavidyA AdhyAtmika vi. (saM.) AtmA saMbaMdhI; AtmA-jIvAtmAne (3) samAlocanA ke paramAtmAne lagatuM Ansarabuka strI. (i.) uttaravahI; uttarapatra AdhyAsika vi. (saM.) adhyAsane lagatuMbhrAmaka Apa na. (saM. apa-A5) pANI; ja Anana na. (saM.) mukha; moM (2) cahero Apa na. (saM. Atman, prA. appa) potApaNuM; ahaMtA AnamAna na. (saM. "mAna'no rbhAiva) mAna; Adara (2) (ra) potAnuM zarIra (3) sarva. tame (mAnArthe) (4) vi. na mAnI zakAya evuM siMskAra pote (samAsamAM). udA, ApakamAI Anaya paM. (0na) na. (saM.) ANavuM te (2) upanayana ApaApaNuM vi. potapotAnuM Anarta(-7) S. (saM.) saurASTranuM prAcIna nAma ApaApamAM ki.vi. aMdaroaMdara; mAMhomAMhe Anartanagara na. (-rI) strI.; Anartapura na. (-rI) strI, ApakamAI strI jAte karelI kamANI dvArakA (2) vaDanagara Apakarma vi. potAnA ja puruSArtha para AdhAra rAkhanAruM AtaMtya na. (saM.) anaMtapaNuM (2) mukti; mokSa ApakaLA strI. potAnI meLe hastagata karelI kaLA AnaMda puM. (saM.) harSa; prasannatA ApakeMdrI vi. ApamatalabI, svArthI AnaMdakaMda puM. AnaMdanuM mULa (2) brahma; paramAtmA Apakhuda vi. sarvasattA svAdhIna rAkhI-gaNI vartanAruM; AnaMdaghana vi. AnaMdathI bharapUra (2) paM. brahma; paramAtmA svecchAcArI; "oTokreTa' AnaMdaparyavasAyI vi. (saM. AnaMdaparyavasAyinuM) jene aMte ApakhudI strI. Apakhuda vartana (2) julama AnaMda hoya evuM; AnaMdamAM pariName evuM ApaSA strI. (saM.) nadI AnaMdapura vi. (saM.) AnaMda ApanAra; AnaMdadAyI ApaghAta paM. AtmahatyA; AtmaghAta AnaMdamagna vi. (saM.) AnaMdamAM lIna-taraboLa ApAla si. ApameLe thatI gati AnaMdamImAMsA strI, (saM.) (kalAnA upabhogathI thatA). ApajhaluM vi. ApabaLe TakI rahetuM; svAzrayI risto AnaMda vize vicAra karanAruM zAstra; rasazAstra ApaNaj. (saM.) bajAra (2) cauTuM (3) dukAna (4) bajArano AnaMdarUpa vi. (saM.) AnaMdamaya ApaNa sarva. (saM. Atman, prA. appaNa) (sAmAnyataH' AnaMdavibhora vi. (saM.) AnaMdathI taraboLa padyamAM) huM ke ame ane tuM ke tame; bolanAra ne AnaMdavuM a.ki. (saM. Ana) AnaMda karavo; khuza thavuM sAMbhaLanAra sau AnaMdasamAdhi strI. (saM.) AnaMdapUrNa samAdhi (2) ApaNuM sarva. "ApaNe"nuM chaThThI vibhakti napuMsakaliMga AnaMdathI thayelI samAdhi ekavacanananuM rUpa siAMbhaLanAra sau AnaMdA strI. (saM.) bhAMga ApaNe sarva. huM ke ame ane tuM ke tame; bolanAra ane AnaMdAzru na. (saM.) AnaMdanAM AMsu ApatA strI. (saM. Apata) Apatti; sarkaTa (2) muzkelI; AnaMdita vi. (saM.) khuza; harSita pIDA divakopa AnaMdI vi. (saM. AnaMdina) khuzamijAjI; mojI ApatkALa paM. Apattino samaya; kaTokaTInI veLA (2) AnaMdotpAdaka vi. AnaMda utpanna karAvanAruM Apatti strI. (saM.) AphatasaMkaTa (2) duHkha; muzkelI AnaMdollAsa chuM. (saM.) harSano Ubharo dizA Apattigrasta vi. (saM.) ApattithI gherAyeluM AnAkAnI strI. hA nA karavI te (2) Dhacupacu hovAnI Apada(-dA) strI. Apatti (2) muzkelI AnAthI kri.vi. A vaDe uitpannano aDasaTTo kADhavo te ApadeSTi strI, svArthI daSTi AnAvArI strI. keTalI AnI pAka pAkyo tenI aDasaTTo, Apadgata vi. (saM.) ApadA pAmeluM For Private and Personal Use Only
Page #92
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Apaddha Apaddharma puM. (saM.) ApattinA samayano dharma; muzkelInI veLAe nachUTake je karavAnI dharmazAstra rajA ApI hoya tevuM kAma [paDeluM (3) zaraNe AveluM Apanna vi. (saM.) AvI maLeluM (2) ApattimAM AvI ApannasattvA vi., strI. sagarbhA strI ApanyA strI. potAnI sthitinuM bhAna (2) AtmasaMtoSa ApaparabhAva puM. bhedabhAva; mArAtArApaNuM ApabaDAI strI. AtmazlAghA; ApavaDAI Apabhoga chuM. svArthatyAga (2) AtmabalidAna ApamatalabI vi. (saM.) svArthI [cAlanAruM; mamatIluM Apa(0matiyuM, 0matIluM) vi. potAnI ja mati anusAra ApamukhatyAra vi. potAnI marajI pramANe karavAnI sattAvALuM; svAdhIna; svataMtra ApameLe kri.vi. ApoApa; potAnI meLe Aparakhu vi. potAnuM ja sAcavIne besI rahe evuM; potAnI jAtane bacAvanAruM Apale strI. ApavuM ane levuM te; levaDadevaDa ApavakhANa na. potAnuM vakhANa; AtmaprazaMsA ApavaDAI strI. potAnI vaDAI-moTAI dekhADavI te; jAte potAnAM vakhANa karavAM te; AtmazlAghA ApavItI strI. potAne vIteluM te (2) AtmakathA ApavuM sa.kri. (saM. arpayati, prA. appaI) arpavuM (2) soMpavuM; havAle karavuM ApasUjha strI. potIkI samaja (2) koThAsUjha; AMtarasUjha ApAta puM. (saM.) paDavuM te (2) cAlu kSaNa (3) prathama dRSTi ApAtakAla puM. (saM.) kaTokaTIno samaya; imarjansI' AtApakAlIna vi. kaTokaTInA samayanuM (2) ApAtakALamAM AvI paDeluM [kiraNa ApAtakiraNa na. (saM.) ArasI jevI sapATI para paDatuM ApAtakoNa puM. (saM.) ApAtikaraNa tenI sapATI para paDatAM khUNo kare te [para paDe te ApAtabiMdu na. (saM.) ApAtakiraNa je biMdue sapATI ApAdana na. (saM.) saMpAdana; saMpaDAvavuM te ApAdhApI strI. (hiM.) doDabhAga (2) kheMcatANa (3) potapotAnI ciMtA ke kAmanuM dhyAna ApuzAha puM. zAhukAra ApUrti strI. (saM.) pUrti; bharaNa [(3) jijJAsA ApRcchA strI. (saM.) khabaraaMtara pUchavI te (2) paDapUcha ApeApakri.vi. ApoApa vaDIla (3) moTA bApA Apo huM. (de. Apya,appaa)bApa;pitA (2) vRddha mANasa; ApoApa kri.vi. khuda; jAte (2) svAbhAvika rIte (3) potAnI meLe [maMtra (2) apUzaNa ApozAna na. (saM.) jamatAM pahelAM ane pachI bolavAno Apta vi. (saM.) saguM (2) vizvAsapAtra (samAcAra vagere) 5 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [AbakArI (3) vizvAsu (mANasa) (4) meLaveluM (5) puM. pote je vastu vize kaheto hoya te vastu jAte joI hoya evo mANasa AptakAma vi. (saM.) jenI icchA phaLI hoya evuM; saMtuSTa Aptajana puM., na. (saM.) saguM; snehI (2) vizvAsu mANasa; aMgata mANasa mUkavA AptabhAva puM. (saM.) saMbaMdha; sagapaNa Aptavacana na. (saM.) anubhavI mANasano bola AptavAkya na. (saM.) ApanuM vAkya; vizvAsa vAkya; pramANarUpa mAnavA jevuM vAkya AplAva puM. (saM.) jaLabaMbAkAra thaI javuM te AplAvita vi. (saM.) taraboLa; khUba bhIMjAyeluM (2) DUbeluM AphaNiye kri.vi. potAnI meLe (2) ekAeka; ApharaDuM AkaNI strI. Apatti (2) pheNa (3) kri.vi. AphaNiye; ApharaDuM yogya Aphata strI. (a.) Apatti; musIbata AphatAba puM. (phA.) sUrya (2) sUryaprakAza AphatAbaparasta vi. (phA.) sUryane pUjanAra; sUryapUjaka AphatAbaparastI strI. (phA.) sUryapUjA ApharaDuM kri.vi. AphaNiye; potAnI meLe ApharavuM a.kri. (saM. Asmarati; prA. apharaI) Apharo caDavo; peTa phUlI javuM ApharIna kri.vi. (phA.) kurabAna; phidA; khuzakhuza; vArI gayuM hoya tema (2) dhanya; zAbAza (udgAra) (3) strI. zAbAzI [akaLAmaNa Apharo chuM. peTa caDavuM te (2) ghaNuM khAvAthI thatI AphalAtUna vi. (2) puM. aphalAtUna; khUba suMdara AphaLavuM akri. (saM. AsphAlT, prA. AlphAla) TicAvuM; aphaLAvuM (2) aphaLa javuM AphaDuM(-2) kri.vi. ANiye; potAnI meLe; ApharaDuM AphAlAphI kri.vi. vagara vicAryuM; elaphela ArTsa strI. (po. Alphonjho) kerInI eka jAta (2) te jAtanI kerI; hArTsa AphoDuM kri.vi. ANiye; potAnI meLe; ApharaDuM AphrikI(-kana) vi. (i.) AphrikAnuM (2) puM. AphrikAnuM vatanI - AphrikAvAsI; Aphrikana AphrikA puM., na. (iM.) pRthvInA pAMca khaMDamAMno eka AphridI vi. (pustu) bhAratanI sarahada upara e nAmanI eka ToLInuM nAma (2) puM. e ToLIno eka mANasa Aba na. (phA.) pANI; jaba (2) teja; nUra (3) dhAranI tIkSNatA For Private and Personal Use Only AbakAra vi. (phA.) dArUno dhaMdho karanAra; kalAla AbakArI strI. (phA.) dArU gALavAnuM kAma (2) kephI cIjo para levAtAM kara (3) vi. ene lagatuM
Page #93
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org AbakArI jakAta AbakArI jakAta strI. kephI pINAM paranI jakAta AbakArI zulka na. AbakArI jakAta AbakhorI strI. ToyalI; loTI Abakhoro puM. (phA. Abakhoraha) loTo; kaLaziyo (2) paDaghIvALuM pahoLA moMnuM vAsaNa AbadArakhAnuM na. pANiyAruM (2) pANI rAkhavAnI oraDI Abaddha vi. (saM.) baMdhAyeluM; jaDAyeluM (2) sajjaDa [ziyaLa AbarU strI. (phA.) kIrti; nAmanA (2) strInI lAja; AbarUdAra vi. AbarUvALuM; pratiSThita AbA puM. (a.) Apo; pitA (2) dAdo AbAda vi. (phA.) vastIvALuM (2) bharapUra; samRddha (3) kheDAyeluM; phaLadrupa (jamIna) (4) salAmata; sukhI (5) uttama; sarasa (6) acUka (7) kri.vi. cUkyA vagara AbAdAna vi. Abada; samRddha; paiseTake sukhI vastI AbA(dAnI, 0dI) strI. AbAda-samRddha hovuM te (2) AbAlavRddha a. (saM.) bALakathI mAMDIne vRddha sudhI Abi(-be)da vi. (a.) ibAdata (prArthanA) karanAruM; upAsaka (2) dhArmika vRttinuM; pavitra Abe-hayAta na. (phA.) amara kare tevo rasa; amRta AbehUba vi. (a. hUbahU) hUbahU; tArdaza AbodAnA na. (phA.) dANApANI; annajaLa AbohavA strI. (phA.) havApANI; havAmAna; 'klAimeTa' Abdika vi. (saM.) vArSika (2) na. varSe pragaTa thatuM sAmayika 09 Abha na. (saM. abhra, prA. abba) AkAza (2) vAdaLuM AbhaDacheTa strI. abhaDAvuM te (2) amukanA sparzathI abhaDAI javAya tevI mAnyatA (3) rajasrAva; aTakAva (4) prasava veLA ora tathA lohI vagere nIkaLe che te [uttarakriyAmAM javuM (4) bhaTakAvuM AbhaDavuM a.kri. abhaDAvuM (2) aDavuM (3) koInI AbhaDela vi. abhaDAyeluM (2) sApa karaDeluM AbharaNa na. (saM.) alaMkAra; AbhUSaNa; zaNagAra AbhalI strI. nAnuM vAdaLuM; vAdaLI (2) nAnuM AbhaLa; nAnI arIsI AbhaluM na. AkAza; Abha (2) vAdaLuM (3) darpaNa (4) na. jhINo goLa kAca (vasamAM coDAya che te) AbhA strI. (saM.) dIpti (2) zobhA; kAnti AbhAra chuM. upakAra; ahezAna AbhAradarzaka vi. AbhAra darzAvatuM-batAvatuM AbhAradarzana na. AbhAra mAnavo te AbhAravaza vi. (saM.) AbhArI; AbhAramAM AveluM AbhArasUcaka vi. (saM.) AbhAra sUcavatuM [AbhAravaza AbhArI vi. (saM.) AbhArayukta (2) -nuM kRtaghna; AbhAlADu puM. (kalpI lIdhelo) moTo napho-phAyado (2) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [AmanyA (kalpI lIdhelI) moTI vAta; AzA (3) azakya AzA AbhAsa puM. (saM.) bhrama; khoTo dekhAva (2) jhAMkho prakAza (3) sAdRzya (4) hetvAbhAsa [(3)-nA sarakhuM dekhAtuM AbhAsI vi. (saM.) prakAzita; dekhAtuM (2) AbhA sAthenuM AbhijAtya na. (saM.) kulInatA (2) zreSThatA (3) khAnadAnI AbhIra puM. (saM.) govALiyo; bharavADa; AhIra (2) eka chaMda [coMkeluM (2) gabharAyeluM; bebAkaLuM AbhuM vi. (saM. adbhuta, prA. abdua) cakita; hiMga; AbhUSaNa na. (saM.) ghareNuM; alaMkAra AbhUSita vi. (saM.) zaNagAreluM Abhoga puM. (saM.) bhogavavuM te; bhogavaTo (2) gherAvo (3) drupadanA traNa bhAgamAMno trIjo (saMgIta) (4) sApanI pheNa AtyaMtara (-rika) vi. (saM.) aMdaranuM (2) khAnagI Ama puM. (saM.) kAco maLa; jaLasa (2) maraDo Ama strI. (saM. Amra) kerI [A tarapha; ahIM Ama kri.vi. (saM. evam, apa.evuM.) A pramANe (2) Ama vi. (a.) sAmAnya; khAsa nahi evuM (udA. Ama sabhA, AmajanatA) (2) jAheranuM [phaLanI sukavaNI AmacuM na. AMboLiyuM (2) kokama (3) koI paNa khATA AmacUra na. kerIno chUMdo; enuM athANuM (2) AmacuM Ama (janatA, 0prajA) strI, sAdhAraNa loko (amIrU umarAva nahi) [vALo tAva Amajvara puM. (saM.) kAco-apakva tAva (2) AmadoSaAmaTa vi. (saM. amla) khATuM; khaTAzavALuM AmaTI strI. (ma.) (dakhaNI DhabanI) AmalInA pANInI kaDhI ke khATI dALa (2) AMbalI vagere nAkhI banAvelI caTaNI jevI vAnI AmaNa strI. AMtaraDAno cheDAno bhAga; AmaLa (2) paiDAno eka bhAga (3) AgaLiyo (4) ulALo AmaNa(-NI) kR.pra. kriyApada parathI anukrame napuMsakaliMga ane strIliMga banAve. te kriyA ke tenI mahenata-majUrI evo artha batAve. udA. pIMjAmaNa, pIMjAmaNI AmaNe sarva. A mANase (trIjI vibhakti 'ANe'nuM bahuvacana) Amatema kri.vi. avyavasthita rIte; gametema (2) ahIMtahIM [ahIMthI-tahIMthI AmatemathI kri.vi. game te rIte (2) game tyAMthI; AmathI kri.vi. A bAjuethI peidAza; Upaja Amada (0nI, -dAnI) strI. (phA.) prApti; Avaka (2) Amane-sAmane kri.vi. sAmasAme, mAMhomAMhe; paraspara AmanuM vi. A bAjunuM (2) sAme rahelI sAmAnya vyaktinuM (2) sarva. 'A'nuM chaThThI vibhaktinuM mAnArthe bahuvacana AmanyAstrI. AjJApAlana; malAjo (2) maryAdA; sabhyatA For Private and Personal Use Only
Page #94
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org AmaprajA AmaprajA strI. AmajanatA; sAdhAraNavarga-prajAjana Amaya puM. (saM.) roga; vyAdhi AmaraNa (saM.) kri.vi. jiMdagI paryaMta (2) vi. maraNanI chellI paLa sudhI rahenAruM [rasa Amarasa puM. (saM.) peTano kAco maLa Amarasa puM. (saM. Amrarasa, prA. aMbarasa) Amrano-kerIno AmarasiyuM vi. kerInA rasanA raMganuM Amalaka na. (saM.) AmaLAnuM jhADa (2) AmaLuM AmalasAro chuM. sphaTikamaya gaMdhaka AmalI strI. (saM. AmlI, prA. aMbiliA) e nAmanuM jhADa; AMbalI (2) tenuM phaLa (kAtarA) AmalI-pIpaLI strI. jhADanI eka DALIthI bIjI DALIe caDhatA jaI pakaDavAnI ramAtI eka ramata; AMbalIpIpaLI ag AmaleTa strI. (i.) IMDAnI pUDA jevI vAnagI Amavarga puM. Ama-sAdhAraNa lokono varga; janatA AmasabhA puM. Ama-sAdhAraNa lokonI ke temanA pratinidhionI sabhA AmasarA strI. (a. Ama + phA. sarA) dharmazALA (2) mahollA vaccenI chUTI sArvajanika jagA AmaLa strI., na. AMtaraDAno cheka nIcelo bhAga (2) janananALa; AMbela AmaLavuM sa.kri. vaLa devo; macaDavuM AmaLiyuM na. bALakonuM paganuM vaLavALuM eka ghareNuM (2) dAbathI tamAkune vaLa daI bAMdheluM gaDiyuM-vaLiyuM AmaLI strI. (saM. amalakI) AmaLAnuM jhADa AmaLuM na. (saM. Amalaka) eka phaLa-AMbaLuM AmaLo chuM. vaLa (2) Teka (3) dveSa; khAra AmaMtraNa na. (saMskRta H 5ravAnagI, rajA, vidAya) saMbo dhana; bolAvavuM te (2) not; nimaMtraNa [patrikA AmaMtraNapatrikA strI. AmaMtraNano kAgaLa; niyaMtraNanI AmaMtravuM sakri. bolAvavuM (2) notaravuM AmaMtrita vi. (saM.) notareluM; AmaMtreluM Amila puM. (a.) amaladAra; adhikArI (2) siMdhanI eka hiMdu jAtano mANasa AmiSa na. (saM.) mAMsa (2) lAlaca AmiSAhAra puM. (saM.) mAMsAhAra amiSAhArI vi. mAMsAhArI; binazAkAhArI AmIna ke. (hibrU, a.) tathAstu (ema thAo) Amukha na. (saM.) prastAvanA; upodghAta; bhUmikA Amu(tri,oSmi)ka vi.(saM.) pAralaukika; paraloka saMbaMdhI Ameja vi. (phA.) sAmela; bheLaveluM Amoda chuM. (saM.) AnaMda (2) sugaMdha ziSTAcAra; rUDhi AmnAya puM. (saM.) veda; zruti (2) saMpradAya; mata (3) [AyAsAtmaka Amra puM. (saM.) AMbo AmrakalI(-likA) strI. (saM.) (-LI) AMbAno mora [sthaLa AmrakuMja na. (saM.) AMbAvADiyuM (2) AMbAnI ghaTAvALuM Amraphala na. (saM.) (-La) kerI AmramaMjarI strI. (saM.) AMbAnI morelI DAkhaLI; mora Amrarasa puM. (saM.) AMbAnI kerIno rasa AmravRkSa na. (saM.) AMbo [banAvAto pUDalo AmleTa strI. (iM.) IMDAMne phINI temAM masAlA nAkhI Aya na. AyakhuM; AvaradA; AyuSya Aya sarva. (2) vi. A (pArasI) Aya puM. (saM.) lAbha (2) pedAza (3) Avaka Aya strI. zakti (2) hiMmata; AMgamaNa Ayakara puM. (saM.) Avakavero Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AyakhAbhara kri.vi. jIvanaparyaMta; jIvanabhara AyakhuM na. (saM. AyuSka, Aukakhau) AvaradA; AyuSya Ayata vi. (saM.) dIrgha; lAMbuM; laMbAyeluM (2) laMbacorasa (3) samakarNa Ayata strI. (a.) kurAnanuM vAkya ke phakaro Ayatana na. (saM.) raheThANa; sthAna; makAna AyatAkAra puM. (saM.) laMbacorasa AyatArAma puM. AyatA-maphatanA para jIvanAra AyatuM vi. anAyAse AveluM-maLeluM; maphatiyuM Ayatta vi. (saM.) adhIna; tAbe Ayado puM. bhAgiyAno bhAga-hisso [jananuM aMga Ayana na. (IM.) vIjabhAravALuM paramANu, aNu ke saMyoAyano puM. (phA. Ainaha) arIso; darpaNa [vAro Ayapata strI. (saM. 'Aya'no vikAsa) Avaka (2) na. Ayapatavero puM. AvakaverA, 'inkamaTeksa' Ayara vi. (saM. AbhIra) e nAmanI jAtinuM (2) puM. e jAtino puruSa [nI bhASA Ayariza vi. (IM.) AyarlaeNDa dezane lagatuM (2) AyarlaeNDaAyarna na. (IM.) loha; loDhuM Ayavyaya puM. (saM.) Avaka ane kharca; AvakajAvaka ANaMde kri.vi. (phA.) have pachI (2) saravALe AyaMbila strI. jainonuM eka khAsa tapa; AMbela AyA strI. (po.) chokarAMne saMbhALanArI bAI; dAyA AyAta vi. (saM.) bahAragAmathI ke paradezathI AveluM (2) strI. bahAragAmanA mAlano Avaro AyAta strI.ba.va. (a.) kurAnanI AyAto AyAtI vi. AyAtane lagatuM (2) AyAta thayeluM AyAma puM. (saM.) laMbAI (2) vistAra (3) nigraha; niyama [pIDA AyAsa puM. (saM.) kaSTa; mahenata (2) prayatna (3) thAka; AyAsAtmaka vi. (saM.) prayatnapUrvaka (2) zramasAdhya For Private and Personal Use Only
Page #95
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AvuM o8 [ ArAma Ayu na. (saM.) AyuSya (2) uMmara; vaya DevalapamenTa emplojhiva Ayukta puM. niyukta sabhya; vaDo adhikArI (2) kamizanara AraNa-kAraNa na. (saM. kAraNanuM gu. bevaDuM rUpa) bahAnuM; Ayuktaka vi. (saM.) nimAyeluM (2) pratinidhi; "ejanTa' nimitta (2) AnAkAnI (3) vi. anizcita Ayudha na. (saM.) hathiyAra; zastra AraNuM na. vagara thApeluM-poca; aDAyuM AyudhazAlA strI. (saM.) (-LA) zastrAgAra AraNyaka vi. (saM.) araNyane lagatuM; vagaDAu (2) puM. Ayurveda puM. (saM.) Rgvadano gaNAto eka upaveda; vanavAsI (3) vedomAMnA dhArmika ane sAtvika graMthonuM AryonuM vaidaka zAstra nAma [(3) agatyanuM (4) Atura Ayurvedika vi. (saM.) Ayurvedane lagatuM ke tenA saMbaMdhI Arata vi. (saM. Arta) pIDita (2) bhIDamAM AvI paDeluM AyuSa(Sya) na. (saM.) AvaradA; jIvanakALa Arata strI. (saM. Arti) pIDA; bhIDa (2) oriyo; koDa AyuSa(Sya)dorI stI. AyuSya; AvaradA; jIvanadorI AratiyuM vi. AratavALuM AyuSa(dhya)maryAdA strI. (saM.) AyuSyanI maryAdA AratiyuM na. nAnI AratI AyuSyamAnavi. (saM.) AyuSyavALuM; jIvaMta (2) dIrdhAyuSI AratI strI. (saM. ArAtrika, prA. Arattiya) devadevInI Ayoga (na.) nimaNUka (2) kriyA (3) saMbaMdha (4). mUrti samakSa dIvo utAravo te (2) te vakhate gavAtuM vepAra-udyoga (5) tapAsapaMcaH "kamizana' pada (3) AratiyuM (4) eka chaMda Ayojaka vi. (saM.) yojanA karanAranuM AyojanakAra (2) AratI TANuM na. deva-devInI AratIno samaya . yojaka; yojanAra pribaMdha AradA strI. (saM. Adra) Adra nakSatra biAju; soMsaruM Ayojana na. (saM.) sAmagrInI vyavasthA karavI te (2) ArapAra ki.vi. (saM. Ara+pAra) A bAjuthI pelI AyojanakAra DuM. (saM.) Ayojana karanAra Araba . (a.) arabastAnano vatanI AyojanA strI, vyavasthA; saMgaThana; prabaMdha Arabdha vi. (saM.) zarU kareluM liDAyakavahANono kAphalo AyojanuM sa.kri. yojavuM ke vyavasthA karavI; Ayojana karavuM AramAra strI. (po. ArmADA) manavAra; aramAra (2) Ayojita vi. (saM.) vyavasthita; saMgaThita Arava puM. (saM.) bUma; ArAva (2) pakSIono kalabalATa AyoDina na. (I.) kudaratI kSAramAMnuM eka tattva AravA 5. (a. arvAha) AtmA; mana; aravAM Ayoniyama na. (iM.) eka rasAyaNI padArtha Arasa, (05hANa) pu. saMgemaramara Ara pratyaya (saM. kAra) vastune lAgatAM "te karanAra' e ArasI strI. (saM. Adarza, prA. Aarisa) nAno arthanuM nAma banAve che. udA. suvarNakAra, saMgItakAra arIso; darpaNa [kArIgara Ara puM. pANIno vega-tANa ArasIgare muM. ArasIno kArIgara; arIsA banAvanAra ArastrI. (saM. ArA) (loDhAnI) aNI (jevI ke, bhamaraDA- Araso paM. (saM. Adarzaka) arIso; darpaNa: Ayano nI, paroNAnI) (2) paraNI (3) mocInuM ToMcaNuM AraMgetrama na. eka dakSiNI nRtyavizeSanI tAlImanI Ara puM. (saM. AhAra) kAMjI (2) AhAra (rAgavALuM samAptinI parIkSA (e pachI padavI apAya.) Araktavi. (saM.) ratAzapaDatuM (2) ghelAla (3) Asakta; AraMbha puM. (saM.) zarUAta; taiyArI Arakti strI. (saM.) lAlAza (2) Asakti; rAga AraMbhaka vi. (saM.) AraMbha-zarUAta karanAruM [karavI ArakSaka vi. puM. (saM.) rakSaNa karanAra AraMbhavuM sakriya (sa. AraMbhu) zarU karavuM (2) taiyArI ArakSaNa na. (saM.) cokkasa hetu mATe rAkheluM anAmata; AraMbhazUra(-2) vi. kSaNika utsAhavALuM; AraMbhamAM zUratA rijharvezana' (2) rakSaNa batAvI pachI zithila thaI jAya tevuM ArakSA strI, (saM.) ArakSaNa anAmata: rijharva AraMbhika vi. (saM.) zarUAtanuM; AraMbhanuM ArakSita vi. (saM.) ArakSaNa pAmeluM; "proTekTaDa (2) ArAdhaka vi. (saM.) ArAdhanA karanAruM AragaNuM na. Ara; mocInuM ToMcaNuM ArAdhana na. (saM.) prasanna karavuM te (ra) ArAdhanA ArajAstrI. (saM. Aya) jaina sAdhvI; garaNIjI [icchA ArAdhanA strI. (saM.) pUjA; sevA bhijavuM ArajUstrI. (phA.) icchA (2) AzA (3) AturatA; tIvra ArAdhavuM akri. (saM. ArAdhu) prasanna karavuM (2) pUjavuM; AraDavuM a kri. (saM. A+ra, prA. AraDa) gaLAmAMthI ArAdhya vi. (saM.) ArAdhavA yogya; ISTa kheMcIne avAja kADhavo (Dhora vagerenuM) (2) moTo ane ArAma paM. (saM.) bagIco besUro avAja kADhavo ArAma . (pha.) thAka khAvo te (2) zAnti (3) duHkha Ara.DI.eksa S. (iM.) dhaDAkA sAthe saLagI pracaMDa vageremAMthI mukti (4) kavAyatamAM ArAmathI UbhA vinAza verato sapheda jherI bhUko'risarca enDa rahevAno hukama For Private and Personal Use Only
Page #96
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ArAmakakSo OC [ArTilarI ArAmakakSa chuM. (saM.) vizrAMtikhaMDa AropaNa na. (saM.) AropavuM te (2) AkSepa; tahomata ArAmakhurazI(-sI) strI. ArAma mATe jemAM besAya ke (3) sthApanA (4) ropavuM te lAMbA thaI zakAya tevI khurazI, virAmAsana Aropa(nAmuM, 05tra) pR., na. tahomatanAmuM; "cArjazITa ArAmagAha strI. ArAmanuM sthaLa (2) kabara AropavuM sakri. ekanA dharmabIjAne lagADavA (2) ALa ke ArAmagRha na. (saM.) ArAma karavA mATenI jagA AkSepa mUkavo (3) ghAlavuM; parovavuM; mUkavuM; lagADavuM; ArAmadAyaka vi. ArAma ApanAruM AiLasu nAkhavuM (varamALA AropavI, mana prabhumAM AropavuM) ArAmapasaMda vi. (phA.) ArAma cAhanAra-icchanAra (2) Aropasiddhipatra na. (saM.) Aropa siddha karyAnuM khata ArAmapriya vi. (saM.) ALasu AropI vi. jenA para tahomata hoya evuM (2) paM. ArArUTa na. (i.) eka kaMda jeno loTa khAvAmAM vaparAya tahomatadAra ArAva(-vA)llA, ArAvarA pu.ba.va. zrAddhanA chellA traNa ArovAro paM. chaTako (2) chevaTa: aMta divaso Aroha pu. (saM.) caDANa; caDAva (2) rAga kheMcavo te ArAsura DuM. aravallI parvatanuM-AbunuM eka zikhara (3) caDatI goThavaNI (ga) caDatokrama (4) strInI ArAsurI vi. strI. ArAsura upara vasanArI (davI keDa: nitaMba aMbAjI) Arohaavaroha puM. (saM.) svaranuM UMce javuM ane UtaravuM Aripha vi. (a.) sUphIsaMta (2) jJAtA Arohaka vi. (saM.) ArohaNa karanAra beisavuM te AriyAM na.ba.va. (po. AriyA) hoDI, vahANa vagerenAM ArohaNa na. caDavuM te (2) savArI karavI te (3) upara saDha utArI-pADI nAkhavAM te ArohI vi. (saM.) ArohaNa karanAra; caDanAra AvuiM na. Topalo Arka strI. (iM.) cApa (ga.) AriyuM na. kAkaDIcIbhaDuM Arka strI. (i.) kamAna; maherAba (2) toraNa AvI strI, nAnI karavatI (2) mocInuM eka ojAra Arkalempa pu. (I.) cApadIpa; cApadIpaka ArIkArI strI. caturAI; cAlAkI (2) dAvapeca Akaijhana. (iM.) abhilekha saMgraha (2) abhilekhAgAra ArUDha vi. (saM.) -nI upara caDeluM, beTheluM ArkiTekTara na. (i.) vAstuzAstra; sthApatyakalA AreDuM vi. tophAnI (2) jakkI (3) na. 140 kilonuM ArkiTekTa . (i.) sthapati; zilpI; vAstuvida eka mApa ke vajana [thavA vakhate; Akhare ArkiyolaoNjisTa chuM. (.) purAtattvavida, purAtattvavettA AretAre kri.vi. lagabhaga kinAre pahoMcatAM lagabhaga pUruM ArkiyolaoNjI strI. (i.) purAtattvavijJAna; purAvastuvijJAna Aro chuM. (saM. ApAra, prA. AvAra) kinAro (2) cheDo Ardika vi. (I.) uttaradhruva (3) chUTavAno upAya; mArga pratyeka kakaDo Argana paM. (.) eka mUla tattvAtmaka dhAtu Aro . (saM. Araka) paiDAno nAbhithI parigha parvatano Argo strI. (i.) saMketabhASA; guptabhASA vivAda Aro chuM. chANAno uchALo (2) niyata kAlAvadhi (jaina) ArgyumenTa 5. strI. (i.) dalIla (2) tarkavitarka; vAda (3) cUno ane retInA mizraNanA kolano khADAvALo Arca-bizapa paM. (.) khristI dharmano mukhya dharmAdhyakSa, Dhagalo khiAvuM; jamavuM pAdarI [(3) vinavaNI; kAlAvAlA ArogavuM sakri. (saM. Arogya ti, prA. Arogai) Arjava na. (saM.) RjutA; nikhAlasatA (2) prAmANiktA Arogya na. (saM.) taMdurastI; zarIranI sukhAkArI ArTa strI. (i.) kaLA; kasaba (2) yukti ArogyakAraka vi. saM.) Arogyaprada: Arogya ApanAra ArTa gelerI strI. (iM.) kalAdIrdhA kalAkauzalyanI ArogyadhAma na. (saM.) daradIone sAjA thavA mATe sArI cIjavastu pradarzita karavAno khaMDa viparAto kAgaLa AbohavAmAM bAMdheluM sthaLa: seneToriyama' (2) ArTa-pepara 5. (i.) lIso, caLakato citro chApavA ispitAla ArTarI strI. (iM.) raktavAhinI Arogyaprada vi. (saM.) Arogya ApanAruM ATasilka na. (iM.) banAvaTI rezama ArogyarakSaka vi. (saM.) ArogyanuM rakSaNa karanAruM ArTaskUla strI. (I.) kalAbhavana Arogyavardhaka vi. (saM.) taMdurastI vadhAranAruM ArTikala puM. (.) vastu (2) kalama; niyama (3) lekha Arogya(vijJAna) na. (0vidyAre strI. (zAstra) na. (moTAbhAge chApAno) (4) oNDiTara thavA mATeno . (saM.) Arogya saMbaMdhI vijJAna (2) taMdurastIne lagatA hakka (5) aMgrejIno dhI, e ke eNna niyamonuM zAstra ArTiphiziyala vi. (i.) kRtrima (2) nakalI; banAvaiTI Aropa chuM. (saM.) AkSepa; tahomata (2) AropavuM te ArTilarI na. (I.) topakhAnuM For Private and Personal Use Only
Page #97
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ArTisTa ArTisTa puM. (IM.) kalAkAra (2) kArIgara (3) citrakAra (4) sthapati ArTisTika vi. (IM.) kalApUrNa; kalAtmaka ArTsa strI. (IM.) vinayana vidyAo ArTsa kaoNleja strI. (IM.) vinayana mahAvidyAlaya Arta(-tta) vi. (saM.) pIDita; duHkhI [rakSaNa Ardra(-i)trANa vi. pIDitonuM rakSaka (2) na. pIDitanuM Arta(-tta)va vi. (saM.) Rtune lagatuM (2) rajasrAvane lagatuM (3) na. 24; rajasrAva Ardra(-tta)svara puM. duHkhano pokAra Arti(-tti) strI. (saM.) pIDA; du:kha Arthika vi. (saM.) artha (dhana) saMbaMdhI ArthI vi. (saM.) arthasaMbaMdhI; arthane lagatuM Ardra vi. (saM.) bhInuM (2) dravatuM; mRdu (3) mAyALu Ardraka na. (saM.) AduM 60 ArdratA strI. (saM.) bhInAza (2) lAgaNIzIlatA ArdratAmApaka vi. (saM.) bhInAza mApe evuM-mApanAruM (2) na. evuM yaMtra AdravAyu puM. (saM.) hAiDrojana Ardra strI. karuM.) chaThThuM nakSatra ArbiTrezana vi. (iM.) lavAdI; madhyasthI ArbiTrezana Tribyunala strI. lavAdapaMca Armarcara strI. (iM.) virAmAsana; ArAmakhurazI ArmisTisa na. (IM.) yuddhavirAma ArmI strI. (i.) sainya; lazkara (2) bhUmidaLa; sthaLasenA Armecara na. (IM.) vIjaLI pedA karanAra yaMtrano eka bhAga Arya vi. (saM.) kulIna (2) Arya lokone lagatuM (3) puM. e nAmanI prajA (4) sadAcArI mANasa; bhadra puruSa AryatA strI. (saM.) kulInatA; saMskAritA Aryadeza puM. (saM.) AryAvarta; bhAratavarSa Aryaputra puM. (saM.) pati; svAmI (nATakamAM) Aryasatya na. Arye-buddhe batAvelAM cAra mahAna satya : duHkha, samudaya, mArga ane nirodha [dharmasaMpradAya AryasamAja puM., strI. saurASTranA svAmI dayAnaMde sthApelo AryA strI. (saM.) kulIna strI (2) eka chaMda AryAvarta chuM. (saM.) AryonuM raheThANa; himAlaya ane viMdhyAcaLa vacceno pradeza jemAM Aryo AraMbhamAM AvI rahyA kahevAya che te (2) bharatakhaMDa ArSa vi. (saM.) RRSi saMbaMdhI (2) pavitra; divya (3) puM. eka prakArano vivAha, jemAM kanyAno bApa vara pAsethI mAtra eka ke be gAyanI joDa laIne kanyA Apato evo eka vivAha [divyadarzana ArSadarzana na. (saM.) RSine thatuM ke thayeluM darzana (2) ArSadraSTi strI. (saM.) RSinA jevI alaukika dRSTi (2) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [Ali(lI) divyadRSTi; trikALadRSTi ArSadraSTA puM. (saM.) trikALadA ArSaprayoga puM. kevaLa RSioe ja karelo ati prAcIna prayoga ke vyAkaraNanI rUDhithI viruddha prayoga Arsenika na. (IM.) eka mULatattva; somala Arhata puM. (saM.) jainamata (2) vi. jainamatane lagatuM -Ala pratya. (gu. 'ALa') je nAmane lAgI tenuM vizeSaNa banAve. jema ke rasAla-rasALa[UnanuM banAveluM kApaDa AlapAko puM. (IM. AlpAkA) eka jAtanuM gheTuM (2) enA AlapAla strI. sevAcAkarI (2) mAvajata (bALakonI) AlatuphAlatu vi. paracUraNa (2) saMbaMdha vagaranuM Alabama strI. (IM.) phoTAo ane hastAkSara sAcavavA mATenI vahI[sUcavato cokIdArono eka pokAra Alabela strI. (IM. oNla vela) 'badhuM salAmata che' ema AlamastrI. (a.)duniyA; jagata AlamaArAvi. (a., phA.) saMsArane zobhAvanAruM AlamagIra vi. (phA.) duniyAne jItanAruM (2) puM. auraMgajhebanuM upanAma [pAdazAha; zahenazAha AlamapanAha vi. (phA.) AlamanuM rakSaNa karanAruM (2) puM. AlamArI strI. kabATa (2) bhIMtanuM kabATa; tAkuM Alamela strI. lemUka (2) levaDadevaDa Alaya na. (saM.) ghara; sthAna; raheThANa [ApavuM; devuM AlavuMsa.kri. (saM. AlIyate, apa. allavai-allivai) AlasavIlasa kri.vi. tarasathI pIDAtuM (2) strI. [sAlapoliyuM AlasAla vi. DhIlAM-barAbara nahi beThelAM sAlavALuM; Alasya na. (saM.) ALasa; ALasupaNuM; pramAda AlaMkArika vi. (saM.) alaMkAra saMbaMdhI; alaMkArayukta (2) akaLAmaNa For Private and Personal Use Only puM. alaMkAra zAstra jANanAro; kAvyazAstrano abhyAsI AlaMba puM. (saM.) AdhAra; Teko (2) laMbarekhA AlaMbana na. (saM.) AdhAra; Teko [(2) pahoMcavuM AlaMbavuM sa.kri. (saM. AlaMbu) AdhAra levo; Teko levo AlA vi. (a.) sauthI UMcuM (2) uttama AlAgrAnDa vi. khUba ja sarasa; bhavya AlAta puM. (a. Ala) ojAra; sAdhanasAmagrI (2) vahANanAM saDha doraDAM vagere sarasAmAna AlAta na. (saM.) alAta; khoraNuM (2) mazAla[vartuLa-kuMDALuM AlAtacakra na. cakkara pharatuM khoraNuM (2) tenAthI bhAsatuM AlApa puM. (saM.) vAtacIta (2) gAyananI pUrve tenI taiyArIrUpe ane vacce rAganI dhUnamAM 'A A' ema gAvAmAM Ave che te (3) guMjana [gAvuM AlApavuM sa.kri. (saM. AlApa) bolavuM (2) AlApa sAthe AlAMbAlAM na.ba.va. bahAnAM [paMkti Ali(-lI) strI. (saM.) sakhI; bahenapaNI (2) hAra;
Page #98
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Alimo 8 1 [AvarojAvaro Alima vi. (a.) dharmazAstra (2) paMDita, vidvAna doSonI kabUlAta karIne prAyazcita karavuM te; AlocanA AliMgana na. (saM.) chAtI sarasuM cAMpavuM te; bheTachuM; (jaina). dhruijarI (4) gabharAmaNa AzleSa [bAthamAM levuM; bheTavuM Alola vi. (saM.) kaMpatuM; hAlatuM (2) subdha (3) paM. AliMgavuM sakri. (saM. AliMgu) chAtI sarasuM cAMpavuM; Alelita vi. (saM.) khaLabhaLI UTheluM; kSubdha (2) dhrUjI AlI strI. (saM.) juo "Ali' UTheluM; kaMpeluM AlI strI. hoMza; umeda AlkalI na., 5. khaTAzane nirguNa karanAro kSAra AlI vi. (a.) ucca; bhavya; moTuM Alkohola paM. (iM.) dArUno arka; madyArka AlIgAruM vi. ALIgALuM; aTakacALuM niAmadAra; hajUra AlphA !. (.) grIka kakkAno pahelo akSara (2) prAraMbha AlIjanAba vi. (phA.) moTI-UMcI padavIvALuM (2) AvI strI, Avaka (2) AyAta; Avaro AlIlIlIvi. strI, tAjI; lIlI; phaLadru5; samRddha [uttama Avaka strI, AvavuM te (2) utpanna; pedAza; kamANI AlIzAna vi. AyezAnaH bhavya (2) bhabhakAdAra (3) AvakajAvaka strI, AvavuM ane javuM te ( AlIhajarata vi. (phA.) AlIjanAba; UMcI padavIvALuM (3) tenI vahI -Alu pratyaya (saM.) "-ALuM'; jema ke; kRpAlu, dayALu Avakavero chuM. kamANI uparano kara Alu na. Alu, jaradALu AvakAra puM. Avo-padhAro ema kahevuM te,svAgata; AdaramAna Alu na. (hi.) baTeTuM AvakAravuM sakri. AvakAra Apavo-devo Alu na. (saM.) kaMda (2) aLavIno kaMda AvakSa vi. (saM.) chAtI sudhInuM; "brasTa sAIjha' AlumaTara na. baTAkA-vaTANAnuM zAka nI kriyA (jaina) AvarIbAvacI strI. eka vanaspati; enAM bIja; AluMcana na. (saM.) mAthuM-dADhI-mUchanA vALa kheMcI kADhavA- tukamariyAM ke teno choDa AluM lIluM vi. sukAyuM na sukAyuM hoya tevuM; lIluMsUkuM AvajA, (02) strI, AvavuM ane javuM te AlU na. (phA.) eka mevo) jaradALu Avajo udde pharI padhArajo; vidAyaveLAno bola [jamAvaTa AlU (saM.) baTeTuM -AvaTa ku.pra. kriyApada parathI strIliMga banAve udA. Aleka puM. ahAleka evo uddagAra AvaDa(0) strI. AvaDavuM te; kuzaLatA Alekha chuM. (saM.) lakhANa (2) khata; dastAveja (3) sanada AvaDatrevaDa strI. gharakAmanI vetaraNa; karakasara (4) mahora; "sIla' (5) "grApha' (6) citra (7) AvaDavuM a.kri. (saM. Apatati, prA. AvaDa) -nI jANa lakhANanI prata; skripTa" ti; citrakAma hovI; -thI vAkepha hovuM, -nI kuzaLatA hovI Alekhana na. lakhavuM te; lakhANa (2) citra (3) cItaravuM AvaDuM vi. (saM. etAvata) A kadanuM, mApanuM gIta AlekhavuM sakri. (saM. Alikha) doravuM; rekhA kADhavI (2) AvaNuM na. Agamana (2) bhavAIvezamAM Agamana veLAnuM cItaravuM (3) lakhavuM (4) ALekhavuM; AkRti kADhavI AvatuM vi. AvavAmAM hoya evuM (2) AvI raheluM Alekhya vi. (saM.) AlekhavA yogya (2) na. citra (3) AdAnI strI. AmadAnI; pedAza aMtarAya lakhANa AvaraNa na. (saM.) AcchAdana; paDado (2) vipna; Alepaka chuM. (saM.) gAra ke cho karanAra AvaraNa-patra kuM., na. pustakane caDhAveluM pUThuM; "kSepa Alezanavi. (a.AlIzAna) AlIzAna (2) khUba moTuM AvaraNapRSTha na. (saM.) AcchAdanapaTa; "jekeTa (3)bhabhakAdAra; bhavya dipti (4) daSTimaryAdA AvaradAvuM., strI, na. (saM. AyurdAya) AyuSya (2) Aloka puM. (saM.) jovuM te; darzana (2) dekhAva (3) teja; jiMdagAnI; jiMdagI vyiApavuM (3) gheravuM; rUMdhAvuM Alokana na. (saM.) AlokavuM; jovuM te AvaravuM sakri. (saM. AvuM) DhAMkavuM; AcchAdavuM (2) AlokavuM sakri. (saM. Aloka) jovuM (2) avalokana karavuM AvarAkSetrana. pANInA pravAhanI Avakano saMgraha karavAAlokita vi. (saM.) prakAzita (2) joyeluM nI jagyA; "kecamenTa eriyA' simAviSTa; samAyeluM Alocana na. (-canA) strI, (saM.) avalokana; nirIkSaNa Avarita vi. (saM.) AvaraNa pAmeluM; AcchAdita (2) (2) vivecana; TIkA (3) doSanI kabUlAta karI Avaro paM. (mAMdagImAMthI UThyA bAda thato) khAvAno prAyazcita karavuM te (jaina) bhabhaDATa ke lAlasA [khAtAvAra noMdhapothI AloNiyuM na. vasaMtane vadhAvavA AdivAsIo gAya che Avaro pu. (phA. AvAha) mAsika Avaka-jAvakanI te gIta [(2) bhAjIpAlo Avaro paM. ('AvavuM' parathI) AvavuM te; Avaka AlopAlo 5. jhADanAM pAMdaDAM, mULiyAM vagere vanaspati AvarojAvaro paM. avarajavara (2) AvakajAvaka; Upajakharca AloyaNa na, (saM. Alocana) vicAra; Alocana (2) (3) oLakhANa-pichANa For Private and Personal Use Only
Page #99
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 8 2 Avarjana Avarjana na. (saM.) prakAzanAM kiraNonuM vAMkA dekhAvApaNuM Avarta puM. (saM.) cakarI, ghUmarI; bhamarI (pANInI) (2) - saMgItamAM eka alaMkAra Avartaka vi. (saM.) pharIpharI AvatuM-AMTA khAtuM; "rikariMga" (2) paM. cakarI, ghUmarI; bhamarI (3) cAra meghamAMno kiravuM te (pArAyaNa) Avartana na. (saM.) goLa pharavuM te (2) vAraMvAra pharIpharI Avartana na. (saM.) prakAzanAM kiraNonuM vAMkAM dekhAvApaNuM AvartI vi. pharIpharI AvatuM (2) goLa pharatuM Avala na. tAjuM pIMjeluM rU-pola[pANI kheMcavAnAM sAdhana AvalAM na.ba.va. phAMphAM; havAtiyAM (2) kosa, varata vagere Avali(-lI) (saM.) (-Li, naLI) strI, hAra; oLa AvavuM a.kri. (saM. Apati, prA. AvaI) dUra hoya tyAMthI pAse pahoMcavuM (2) sthAna hovuM. udA. sAputArA gujarAtamAM AvyuM. (3) na hoya ne janmavuM ke dekhA devI ke phaLavuMphUlavuM. udA. be kerI AvI; tAva Avyo. (4) mAvuM; samAvuM udA. A kothaLImAM keTaluM Avaze? (5) (kapaDuM ke pozAkanI cIjanuM) barobara besavuM. (6) (koI bhAva ke vastu) nIpajavI, banAvI. udA. lAga Avyo, dayA AvI. (7) thavuM, hisAbe UtaravuM. udA. kharca AvyuM. (8) zarIranuM aMga phUTavuM ke kAma detuM thayuM ke tenuM darada thavuM. udA.dAMta AvyA; AMkho AvI. (9) sahAyakArI kriyApada tarIkebIjA kriyApadamAMteaNadhArI thavAno bhAva batAvavo. udA. te AvI caDyo. (10) bIjA kriyApadanA sahAyakArIpaNAmAM te kriyAnuM bhUta- kALathI cAlupaNuM batAvavuM. udA. prathA cAlI Ave che. Avazyaka vi. (saM.) jarUrI; agatyanuM AvazyakatA strI. jarUra; agatya; khapa (2) prayojana -Avaha vi. (saM.) ANanAruM; upajAvanAruM (samAsane cheDe jema ke rasAvaha) - vigaDAu choDa-vanaspati 5., strI. (saM. Ahulya) pILAM phUlano eka AvaLi(-LI) strI, juo "Avali' AvaLiyo chuM. oriyo; manoratha AvAgamana na. AvavuM ane javuM te (2) avataravuM ane maravuM te; janma-maraNanuM cakra A vAra kri.vi. A vakhate-samaye (2) A pherA AvArA vi. (phA.) rakhaDela (2) vaMThela (3) nakAmuM AvArAgarda strI, dhULa jevI nAnI cIja AvArAgardI strI, vaMThelapaNuM (2) rakhaDapaTTI; rajhaLapATa AvAsa(01) puM. (saM.) ghara; nivAsa (2) oraDa; khaMDa AvAhakavi. (saM.) nimaMtraNa ApanAra; nimaMtraka; kanvInara AvAhana na. (saM.) AmaMtraNa (2) devanI pratiSThA karavI te AvibhaoNva chuM. (saM.) bahAra nIkaLavuM ke pragaTavuM te (2) avatAra; janma [AzaMkita Avirbhata vi. (saM.) pragaTa thayeluM (2) avatareluM, utpanna thayeluM Avila vi. (saM.) malina; azuddha ti; zodha AviSkaraNa na., AviSkAra 5. (saM.) pragaTa-khulluM karavuM AviSkata vi. (saM.) dekhADeluM; batAvI ApeluM; khulluM karAyeluM-thayeluM Aivezayukta AviSTa vi. (saM.) peTheluM (2) vaLageluM; bharAyeluM (3) AvuM vi. (saM. evam, apa. eva -nA sadazyathI "A"nuM vizeSaNAtmaka rU5) AnA jevuM dheirAyeluM; rUMdhAyeluM AvRta vi. (saM.) AvareluM; DhAMkeluM (2) vyApta (3) AvRti strI. (saM.) DhAMkavuM-chupAvavuM te viAra thayeluM-kareluM AvRttavi (saM.) cakrakAre kareluM (2) pAchuM AveluM(3) vAreAvRtti strI. (saM.) cakrAkAre pharavuM te (2) pAchuM AvavuM te (3) vAraMvAra thavuM-karavuM te (4) pustakanuM prakAzana; "eDizana" Avega 5. (saM.) jusso (2) kSobha; Aveza (3) utAvaLa; doDAdoDI (4) gatimAna padArthano (amuka vyApa) vadhato jato vega AvegapUrvaka ki.vi. (saM.) AvegathI; jhaDapathI Avedaka paM. (saM.) umedavAra; Avedana karanAra Avedana na. (saM.) nivedana; arajI (2) phariyAda Avedanapatra na. phariyAda ke arajIno kAgaLa; dAvAarajI Aveza paM. (saM.) jusso; Ubharo (2) gusso AveSTana na. (saM.) vIMTI vaLanArI vastu; vesTana (galepha, jekeTa, repara vagere) (2) vADa; koTa AveSTita vi. (saM.) DhAMkeluM; vIMTI lIdheluM Aza strI, AzA, umeda -Aza pratya. vizeSaNa parathI strIliMga nAma banAve che. udA. mIThAza; lIlAza miohita Azaka puM. (a. Azika) premI (2) vi. premavaza; AzakamAzUka na.ba.va. vaholovahAlI; praNayI yugala Aza(-sa)kA strI. (saM. AziSA, jU.gu. AzikhA - AzikA - AzakA) deva-devInI AratI, bhasma vagere levAM te AzaTavuM sakrI. AchaTavuM; khaMkheravuM; pachADavuM [mAzUka AzanA pu. (phA.) mitra; bhAIbaMdha (2) strI. priyA; AzanAIstrI(phA. AzanA) bhAIbaMdhI, yArI (2) prIti Azaya puM. (saM.) mananI dhAraNA; irAdo (2) na. sthAna (3) karelAM karmonA saMskAra ke temano samUha. Azare kri.vi. lagabhaga; aMdAje [(3) aDasaTTo; aMdAja Azaro chuM. (saM. Azraya) chatrachAyA (2) AdhAra; Teko AzaMka chuM. (saM.) AMcako; zaramAvuM te (2) AzaMkA AzaMkA strI. (saM.) zaMkA; zaka; vahema AzaMkita vi. (saM.) AzaMkAvAnuM zaka paDatuM For Private and Personal Use Only
Page #100
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AzaMsA 8 3 [ saMdha AzaMsA strI. (saM.) AzaMkA; saMdeha AzleSa paM. (saM.) AliMgana, bheTavuM-chAtI sAthe cAMpavuM te AzA strI. (saM.) umeda; IcchA (2) vizvAsa; yakIna AzleSA strI. (saM.) navamuM nakSatra AzA(-sA) strI. eka rAgiNI mahino; aSADha AzvasI vi. (saM.) jene AzvAsana maLyuM hoya te AzA(-SA)Dha puM. (saM. ASADha) vikrama saMvatano navamo Azvasta vi. (saM.) jene AzvAsana maLyuM hoya tevuM; AzAtana na. (-nA) strI. apamAna; avagaNanA (2) AzvAsana pAmeluM sAmAne thatuM dukha ke pIDA (3) avinaya (jaina) AzvAsana na. (saM.) (-nA) strI.dilAso; sAMtvana; hiMmata AzAtaMtu na. AzAdora paM. (saM.) AzAno tAMtaNo; Azvina kuM. (saM.) Aso mAsa - AzA rAkhavAno AdhAra dhAryA karatAM vadhAre ASADha puM. (saM.)juo "AzADha" [SADhAane uttaraSADhA) AzAtIta vi. (saM.) AzA rAkhI hoya tenAthI vadhAre; ASADhAstrI. (saM.) vIsamuM ane ekavIsamuM nakSatra (pUrvAAzAbaMdha puM. (saM.) AzAnuM baMdhana; AzAno taMtu AsakA strI. juo 'AzakA' AzAvarI pe. savAranI eka rAgiNI; AsA (saMgIta) Asakta vi. (saM.) mohita; anurakta AzAvAdI vi. je thAya che te sArA mATe-nirAza thavApaNuM Asakti strI. (saM.) atizaya sneha; moha; laganI kadI nathI-evA vAdamAM mAnanAruM miohita Asakti strI. (saM.) lAbha; prApti (2) zabda vacceno Azika chuM. (a.) premI; Azaka (2) vi. premavaza; saMbaMdha (3) saMyoga AzikA strI. sAdhu ke devano ke yajJano AzIrvAdAtmaka Asana na. (saM.) AsaniyuM; besavAnI vastu (2) prasAda besavAnI jagA (3) besavA, sUvA ke UbhA rahevAnI AziyAnA 5. (phA.) mALo; nIDa Dhaba (4) copaDI athavA patrakano koTho; khAnuM (5) AziSa strI. (saM.) duvA; AzIrvAda copaDI TekavavAnI vastu (6) aSTAMga yoganuM Asana AzI vi. (saM.) khAnAruM (samAsamAM nAmane aMte). udA. (7) bAvAno paDAva; maTha phalamUlAzI (2) strI. sarpanI dADha [kahevuM te Asana strI. asoMda, ANaMda AzIrvacana na. (saM.) AzIrvAda; AziSanuM vacana ke te Asana strI. na. ghA ne cAMdAM upara mAkhIe mUkela IMDAM AzIrvAda 5. duvA; AzIrvacana AsanAvAsanA strI. AzvAsana (2) sarabharA AzIviSa chuM. (saM.) (kAtila jheravALo) sarpa; nAga AsaniyuM na. Asana mATe pAtharavAnI vastu (Una, darbha, Azu vi. (saM.) zIgha; utAvaLuM jhADanI chAla vagerenuM). AzutoSa vi. (saM.) jaladI saMtuSTa thaI jAya evuM (2) paM. Asana vi. (saM.) najIka AveluM; samIpastha (2) saMlagna evA deva-zaMkara; mahAdeva [kAraka banAva; camatkAra AsagnakoNa chuM. lagolaga Avelo khUNo; "ejesanTa Azcaryana. (saM.) navAI; acaMbo; tAjubI (2) Azcarya- eMgala' (ga.) Azrama pR., na. (saM.) visAmAnuM sthAna; raheThANa (2) AsapAsa(0mAM) krivi. AjubAju (2) najIkamAM vizrAMti (3) sAdhuno nivAsa; parNakuTI (4) prAcIna AsamAna na. (phA.) AkAza; gagana gurukuLa (5) jIvanano vibhAga (brahmacarya gRhasthAdi AsamAnI vi. AkAzanA jevA raMganuM (2) daivI; kudaratI cAra vibhAgamAMno koI paNa) (6) rASTrIya vA dhArmika (3) strI, daivI Aphata-kopa hilacAlanuM mathaka (7) chAtrAlaya sAthenI zALA ke AsamAnI-sulatAnI strI. daivI tema ja rAjya taraphathI mahAzALA UbhI karelI bevaDI Aphata (2) aNadhArI Aphata ke AzramavAsI vi. puM. (saM.) AzramamAM rahenAruM vyavasthA kopa (3) caDatI paDatI [peya (2) gALelo dArU AzramavyavasthA strI. (saM.) AzramajIvananA vibhAganI Asava 5. (saM.) auSadhiomAM Atho lAvI taiyAra karAtuM AzramazALA strI, Azrama zailInuM racanAtmaka zikSaNa Asavana na. (saM.) Asava kADhavo te; "DisTilezana' ApatI zALA AsavavuM sa.ki. garamIthI pravAhInuM vAyurUpa karI tene pharI Azraya paM. (saM.) Azaro (2) zaraNuM (3) bacAvanuM sthAna ThArIne pravAhI banAvavuM; arka kADhavo AzrayadAtA chuM. (saM.) Azraya ApanAra; zaraNe rAkhanAra AsaMga kuM. (saM.) Asakti; lagana; bhoganI IcchA AzrayasthAna na. (saM.) Azaro levAnI jagyA (2) AmaMtro(-dro) 5. (saM. amitaka) eka jhADa jenAM pAna Azraya meLavavAnuM ke Ape evuM sthAna bIDI vALavAmAM khapa lAge che. AzrayAzrayIbhAva 5. (saM.) Azraya ane AzrayIno saMbaMdha AmaMdikA strI. (saM.) nAnuM Asana; nAnI khurazI Azrita vi. (saM.) Azraye raheluM (2) sevaka AsaMdha strI (saM. azvagaMdhA, prA. AsakaMdha) eka auSadhi; AzliSTa vi. (saM.) AliMgAyeluM (2) otaprota azvagaMdhA For Private and Personal Use Only
Page #101
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AsAezo [ALI AsAeza strI. (phA. AsAiza) ArAma; vizrAMti Aha ud. hAya - nisAso vagere batAvato uddagAra AsAna vi. (phA.) saheluM narama Aha strI. hAyakAro; nisAso AsAnakeda strI. sAdI keda; haLavI keda AhaTa strI. (hi.) (paganI cAlano) aNasAro AsAnI strI, sahelAI; sugamatA Ahata vi. (saM.) ijA pAmeluM, jakhamI (2) haNAyeluM AsAmI pu., strI. (a. asAmI) mANasa; vyakti (2) (3) vagADeluM; vagADavAthI nIpajatuM [(pravAhI) deNadAra (3) paisAdAra-pratiSThita mANasa (4) gharAka; AharaDavuM sakri. (saM. AhRta) saDAkAnI sAthe khAvuM asIla AhanIyavi. (saM.) homavA yogya (2) puM. homano agni AsAra puba.va. (phA.) eMdhANa; lakSaNa AhA(hA) ud. Azcarya duHkha vagere sUcavanAra udgAra AsisTaMTa vi. (iM. eNsisTaMTa) madadanIza; sahAyaka (2) AhAra . (saM.) khorAka (2) khAvuM te; khAnapAna chuM. evI vyakti AhIravijJAna na. (saM.) khorAkanA guNadoSanuM varNana karatuM AsIriyA puM. (I.) eka deza jiMgalI (3) tAmasI zAsa riheNIkaraNI Asura(-rI) vi. (saM.) asura saMbaMdhI (2) rAkSasI; AhAravihAra puM. AhAra ane vihAra; khAnapAna ane AsurIvivAha !. kanyA-vikrayavALo vivAha AhArI vi. AhAra karanAruM (2) akarAMtiyuM AsuM-so)dAro chuM. jenAM pAna bIDI vALavAmAM khapa lAge AhAhA uda. AhA evo udgAra sUicavato uddagAra che evuM eka jhADa; AsaMtaro; AsIMdaro AhistA ud. dhIme, "UbhuM rAkho', "dhImuM karo ema Aso chuM. (saM. azvayud, prA. Asoa) vikrama saMvatanA AhIra yuM. (saM. AbhIra, prA. AhIra) bharavADa; rabArI varSano chello mahino AhIraDI(-Na, NI) AhIrANI strI. AhIranI strI AsopAlava chuM. (saM. azokapallava, prA. asopallava) Ahuta vi. (saM.) balirUpe apAyeluM; homeluM [balidAna eka jhADa jenAM pAnanAM toraNa banAvAya che. Ahuti strI. (saM.) homavuM te (2) homavAnuM dravya-vastu; AsoMdaro puM. juo "AsuMdaro [pAtharaNuM; gAlIco AhUta strI. vi. (saM.) bolAveluM (2) nimaMtreluM mAstara muM. (0Na) na. (saM.) pAtharavuM-bichAvuM te (2) AhUti strI. (saM.) bolAvavuM te; AhvAna [pAradhI Astika vi. (saM.) Izvara ane paralokanA astitvamAM AvelI chuM. (saM. AkheTaka, prA. AheDia) zikArI; mAnanAruM (2) zraddhALu; yakInavALuM AhoDa strI. taratanuM vAvetara AstIna strI. (phA.) bAMya (khamIsa, jhabhA vagerenI) AhotuM na. dainika kriyA; rojanuM kAma Asteki.vi. (phA.Ahistaha) dhIme(2) ud. "UbhuM rAkho', AhotuM na. khuzAmata; khoTAM vakhANa dhImuM karo sUcavato udgAra [(3) mUDI; pUMjI Ahika vi. (saM.) dainika (2) na. nityakarma AsthAstrI. (saM.) Adara;mAna (2) zraddhA; AkIna; yakIna AlAda . (saM.) AnaMda; harSa (harSa utpanna karanAruM AsthAvAna, Asthika vi. (saM.) AsthAvALuM; Astika AphlAdaka vi. AhvAda karAve tevuM; AnaMdakAraka (2) Asthaya vi. (saM.) AsthAne pAtra; zraddheya AhvAna na. (saM.) AmaMtraNa (2) paDakAra (3) AvAhana Aspada na. (saM.) sthAna; jagA (ra) vi. lAyaka; pAtra (4) hAjara thavAno hukama; "samansa' (samAsane aMte udA. zobhAspada) ALana.khoTo Aropa; kalaMka (2) ALapaMpALa; oThuM (3) AspekTa chuM. (.) pAsuM; pakSa strI aTakacALuM [vizeSaNa banAve. udA.premALa AsphAlana na. (saM.) aphaLAvuM ke aphALavuM te -ALa (saM. Ala) pratya. nAmane lAgatAM 'vALuM arthanuM AsphAlTa 5. (iM.) rastA para pAtharavAnuM DAmara, retI ALa,(0vaNa) na. baTTo; badanAmI vagerenuM mizraNa ALapaMpALa vi. mithyA (2) sAcuM nahi evuM (3) AsphoTa kuM., (0na) na. (saM.) thAbaDavuM; pole hAthe ThokavuM paTAmaNuM (4) na. AzvAsana (5) bhUtapretAdi te (2) UpakhavuM te (3) pragaTa-jAhera karavuM te (4) ALavItaruM vi. mastIkhora; tophAnI; aLavItaruM [paNuM bhaDAkA-dhaDAkA sAthe phATavuM te ALasastrI. na. (saM.Alasya, prA. Alasa) sustI; edIAsya na. (saM.) mukha; moM (2) cahero ALasu vi. ALasavALuM; susta Asava . (saM.) duHkha; pIDA (2) sAva (3) karmanuM ALAgALA pu.ba.va. aTakacALo; cenacALA AtmAmAM dAkhala thavuM te (jaina) (4) tenA nimittarUpa ALasuMbo pu. saMsAranI AzAtRSNA; lAlaca; lAlasA pApapravRtti (jaina) [te (3) rasAnubhava ALiyuM na. (-tho) paM. bakhola; khADo (khAsa karIne kUvAnI AsvAda . (saM.) cAkhavuM-svAda levo te (2) mANavuM dIvAlamAM) (2) bhIMtamAM rAkhela gokhalo oiTalI AsvAdha vi. (saM.) AsvAda levA yogya-pAtra ALI strI. (saM. AlI) sonInI aMgIThI mUkavAnI UMcI For Private and Personal Use Only
Page #102
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ALIgALI 85 [AMgata ALIgALuM vi. aTakacALuM, tophAnI (2) ALa caDhAvanAruM cItaravAnuM sonInuM ojAra [prakArano saTTo -Abu pratya. (saM. Alu) nAmane lAgatAM 'vALuM arthanuM AMkapharaka puM. amuka AMkaDAnA pharaka parathI khelAto eka ' vizeSaNa banAve. udA. dayALu; dharmALu AMkaluM na, AMkolanuM phaLa AvuM vi. (saM. Adra, de. Alaa) lIluM; bhInuM (2) tAjuM AMkalo chuM. (saM. aMkola) aMkUla nAmanI vanaspati auSadhi utaraDeluM; kAcuM cAmaDuM) (3) jarAaDakavAthI dukhAvAya AMkavuM saki. (saM. akyati, prA. akaMI) mApa darzAvatA evuM (4) narama; pocuM (5) na. ALa; tahomata AMkaDA pADavA; AMko ke nizAnI pADavI (2) lITI ALubhoLuM vi. bhoLuM; niSpA5; nikhAlasa (2) na. doravI (3) kiMmatano aDasaTTo kADhavo (4) bALaka (AkhalAne) DAmIne nizAnI pADavI jethI oLakhAya ALa ki.vi. ene; kAMI paNa kAraNa vinA (5) khAsa kAma mATe nAma pADI phaMDa ke rakama alaga ALekhavuM sakri. (AlekhavuM uparathI) bharata bharavA kApaDa karavI; aMkita karavuM "iyara mArka' para bhAta pADavI, cItaravuM (2) AlekhavuM AMko puM. (saM. aMka) nizAnInI lITI (2) aDasaTTo (3) ALoTavuM a.di. (saM. Alotati, prA. AloTTa) sUIne hada (pramANenI) ekathI bIje ThekANe ema gabaDavuM; loTavuM [udgAra AMko puM. (saM. aMkuza) aMkuza AM udhAMo (2) ThIka, bhale, vAru vagere artha batAvato AMkoDI strI, juo "AMkaDI'; veDo AMka chuM. (saM. aMka) saMkhyAsUcaka cihna (2) bhAva; mUlya AMkoziyAM na.ba.va. pAMsaLAMchAtInAM hADakAM (2) sakhata ke te yA tenuM mAna batAvato aMka; "InDekSa naMbara" (3) mahenata (3) ethI Upajato zvAsa jADAI ke pAtaLAIno hisAba (sUtarano) (4) AMkha strI. (saM. akSi, prA. akhi) cakSu; netra (2) nizAnI (5) dharI (6) aDasaTTo (7) sImA; hada jovAnI zakti; najara (3) nivA; dhyAna; dekharekha (8) pu.ba.va. ghaDiyA; pADA (4) (koI cIjanuM AMkha jevuM) nAnuM kANuM; chidra (5) AMka chuM. (saM. akSa) dharI bIjanI gAMTha (jema ke zeraDInI). AMkacALaNI strI. jhINA chidravALI cALaNI AMkhacorI strI, aNagamatI vastu uparathI AMkha khaseDI AMkaDa strI, pAkelA anAjane masaLI-UpaNI-khaMpALIthI levI te (2) joyuM hoya chatAM nathI joyuM tevo dekhAva kheMcI bIjI jagyAe DhagalA karavA te karavo te karelI izArata AMkaDAvatI strI, bharatiyAM noMdhavAnI vahI AMkhama(-mi, -mI)cakAro chuM. palakAro (2) AMkhathI AMkaDAzAstra na. hakIkatanA AMkaDA ekatra karavAnI, tenuM AMkhami(-mI)cAmaNa na. joyuM na joyuM karavuM te vargIkaraNa karavAnI ane teno upayoga karavAnI AMkhami(mIcAmaNAM na ba.va. eka bALaramata (2) joyuM vidyA; "sTeTisTiksa' na joyuM karavuM te (3) izArata (AMkha mIMcIne karelI) AMkaDAzAstrI pu. AMkaDAzAstrano vidvAna AMkhami(-mI)colI strI, saMtAkUkaDInI ramata AMkaDI strI. cheDethI vALelo saLiyo; hUka (2) mAchalI AMkhALuM vi. AMkhavALuM (2) parakhanAruM pakaDavAno gaLa (3) AMtaraDAmAM thatI pIDA; cUMka (4) AMkhiyuM na. AMkhe bAMdhavAnI DAbalI (2) sUkSmadarzaka ke tANa (roga) (5) sakhata vAMdho; virodha (6) eka dUrabInano AMkha tarapha rAkhavAno cheDo agara te ThekANe garbharodhaka sAdhana besADelo lensa; "AIpIsa' jhiLajhaLiyAM AMkaDIghUMkaDI strI. AMTIghUMTI; dAvapeca AMkhiyAM na.ba.va. mUccha (2) DoLa kADhavA te (3) AMkaDo 5. cheDethI vAMko vALelo saLiyo: huka (2) mAchalI AMgaDa strI. (saM. aMga uparathI) dAgInA rokaDa vagere pakaDavAno gaLa (3) (vIMchI vagereno) DaMkha (4) aMga uparanI kImatI vastu; aMgata jarajokhama (mUchano) AMkaDo pADelo vaLa AMgaDiyo 5. (AMgaDa + iyuM) AMgaDa (aMgata AMkaDo 5. (saM. aMka) saMkhyA; saMkhyA sUcaka cihana (2) jajokhama) laI janAro vizvAsu dhaMdhAdArI mANasa leNadeNano hisAba-kAgaLa (3) bila; bharatiyuM (4) (2) vizvAsu nokara varane ApavAno cAMllo; paraThaNa [juduM pADavuM te AMgaDI strI, aMgarakhI; jhabhaluM AMkaNa na. AMkavuM te () UpaNatAM sAruM sAruM anAja AMgaNa(-NuM) na. (saM. aMgana, prA. aMgaNa) gharanA mukhya AMkaNI strI, AMkavAnuM-lITI doravAnuM sAdhana (2) kasa- daravAjA sAmenI khullI jagA kiMmatano aDasaTTo kADhavo te (3) amuka karI levAno AMgaNavADI strI, zizukeLavaNInI saMsthA; bAlamaMdira TharAva; jamAbaMdhI AMgaNiyuM na. AMgaNuM (padyamAM) AMkaNuM nAM AMkavAnuM ojAra (sutArI) (2) dAgInA para AMgata vi. (saM. aMga uparathI) potAnuM; ekalAnuM For Private and Personal Use Only
Page #103
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir AMgaNuM 8 6 [AMtaraprAMtIya AgamaNa strI kauvata; jora (2) cUlAno Agalo bhAga; chaLa; chetarapiMDI [kinAre thatI phollI AgamaNa levuM; maraNiyA thavuM AMjaNI strI. (saM. aMjaniya, aMjaNiyA) pAMpaNanI AgamavuM a.kri. (saM. aMgu) -nI sAme thavuM; mAthe vahorI AMjaNI strI, sAjaDanuM jhADa; AMjaNo AMgaluM (saM. aMga) jhabhaluM AMjaneya puM. (saM.) aMjanAno putra; hanumAna AgaLa na. (saM. aMgula) AMgaLI (2) AMgaLI jeTalI AMjavuM sakri. (saM. aMjati, prA. aMjaI) AMkhamAM laMbAI; tasu; IMca (3) dazanI saMjJA lagADavuM (2) ati prakAzathI AMkhanuM teja harI levuM AMgaLiyuM(-yAta) vi. (2) na. AgalA patinuM (bALaka) (3) zehamAM nAkhavuM; chaka karI devuM AMgaLI strI, (saM. aMguli) hAthapaganA paMjA AgaLanA AMjiyuM na. juvArano eka roga; AgiyuM pAMca avayavomAMno dareka avayava AMjo . kUvAthaMbhanI be bAjunA saDha bAMdhavAnAM moTAM AMgaLIcALo 5. cheDatI tirI Ave evuM doraDAMmAMnuM pratyeka AMgaLI cIMdha puM. aLakhAmaNuM; kharAba hovAne lIdhe najare AMTa strI. AMTI; gUMca (2) kIno; vera (3) zAkha; AbarU AMgaLI cIMdhAmaNuM(-dekhAmaNuM)na.AMgaLI thavIte; phajeto (4) hathoTI (5) hAthakAma ke bolavA-lakhavAmAM AMgaLuM na. AMgaLI hoziyArI; jhaDapa () aMgUThA ne tarjanI vacceno AMgika vi. (saM.) aMga(zarIra) saMbaMdhI bhAga (7) tAkoDiyApaNuM; coTa AMgika abhinaya puM. (saM.) aMgaceSTAo dvArA hAvabhAva AMTaNa na. (cAmaDI upara) ghasArAnuM cihna pragaTa karavA ke thavA te bRihaspati AMTavuM sakri. (saM. ati, prA. eTai) tAkavuM; nizAna AMgirasa vi. (saM.) aMgirasa RSine lagatuM (2) 5. mAMDavuM (2) TapI javuM AMgirasaveda puM. (saM.) atharvaveda AMTI strI. (saM. aMTa) gaDa; gAMTha; gUMca (2) kAMtela AMgI strI, (saM. aMgikA, prA. aMgiA) mUrtinA dorAnI karAtI lacchI (3) kIno (4) phAMso; peca; zaNagAra (jaina) (2) paraNanAra puruSane mosALa prapaMca (5) koyaDo (6) zAkha; AMTa; AbarU taraphathI maLatuM oTyA vinAnuM koruM vasa (3) mAtAnI AMTI-ghuM)ghUMTI strI, dAvapeca (2) chaLakapaTa (3) mUrtine badale mukAtI raMgaberaMgI dhAtuonA patarAnI khUNAkhacakA [(2) phero; dhakko (3) aMTasa takatI (4) hanumAnanI mUrti uparanuM telasiMdUranuM paDa AMTo muM. (saM. Avarta, prA. avA-AvaThTha) vaLa; cakarAvo (5) AMdhIthI caDato dhULano goTo (lagatuM AMTophero chuM. AMTo ane phero; AvajA AMgla vi. (aMgrejI aMglo parathI saMskRta rUpa) aMgrejone AMtaravi. (saM.) aMdaranuM; mAMhomAMhenuM; AMtarika (AMtaraAMgladeza puM. aMgrejono deza; "iMglenDa bhASA) (2) samAsamAM pUrvAdarUpe AvatAM 'aMdaraaMdara, AMglabhASA strI. aMgrejI bhASA; "iMgliza paraspara' evo bhAva batAve che. jemake, AMtararASTrIya AMgalarASTra na. iMglenDa AMtarakalaha pu. AMtarika jhaghaDo AMca strI. (saM. arci, prA. acci, aMci) jhALa (2) AMtarajanya vi. jemanI vRddhi aMdarathI zarU thAya che; dIpti; ruAba (3) dhamakI (4) IjA aMdarathI pedA thatuM "enDojansa' [paraspara saMbaMdhanuM AMcakavuM sakri. (saM. cakka) jorathI ekadama kheMcavuM; AMtarajAtIya vi. judI judI jAtionuM; aMdaranuM ke temanA paDAvI levuM; AMcakI levuM AMtarajIvI vi. choDanI aMdara rahI temAMthI poSaNa meLavI AMcakI strI, tANa; AcakI (2) heDakI jIvanAruM; "enDophAiTika' AMcako pu. Acako; dhakko (2) saMkoca; AnAkAnI (3) AMtarajJAtIya vi. judI judI jJAtionuM; "inTarakAsTa' prAsko (4) khoTa (5) AghAta; khamacAvuM te AMtaraDI strI. dila; hRdaya (2) aMta:karaNanI lAgaNI AMcaNI strI, bolatAM acakAvuM te (2) vAtacItamAM AMtaraDuM na. (saM. AMtra, apa. aMtraDI-aMta) peTamAMnA vArevAre bolavAnI Teva hoya evA nirarthaka zabdo anarasane pacAvI maLane bahAra kADhanAra naLanA AMcalika vi. (saM.) prAdezika (2) grAmINa; jAnapadI AkArano avayava; peTano naLa AMcalevi. doDhaDAhyuM dUidha meLavavA mATeno pratyeka avayava AMtaradarzana na. AMtarika darzana ['inTarakonTinanTala' AMcaLa (saM. aMcala) pazumAdAnI Auno baccAne dhAvavA ke AMtaradezIya vi. ekabIjA dezonA saMbaMdhone lagatuM; AMcaLI strI, (sa. aMcala) cheDo; pAlava AMtaraprajJA strI. (saM.) AMtarika samaja; "iTyuzana' AMcaLo pu. lUgaDAno cheDo; aMcabo AMtarapratIti strI, (saM.) aMdara-manamAM thatI khAtarIAMjI strIjhAMkha (2) AMkhanI chArI pratIti (lagatuM AMjaNa na. (sa. aMjana, mA, aMjaNa) aMjanaH kAjaLa (2) AMtaraprAMtIya vi. badhA prAMto ke temanA paraspara saMbaMdhane For Private and Personal Use Only
Page #104
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kirI AMtarabhASA 8 o [IkarAranAmuM AMtarabhASA strI. judI judI bhASA bolanArAnI paraspara AMdhaLuM(odhaba, bhIta) vi. tadana AMdhaLuM - vyavahAranI eke sAmAnya bhASA; "liMgyAphrenkA' AMdhaLo pATo 5. AMkhe pATo bAMdhI ramAtI eka ramata AMtarayuddha na. (saM.) AMtaravigraha (2) . eka samUhanA AMdhI strI, (saM. aMbikA, prA. aMdhiyA) dizAo dhULathI lokomAM aMdara aMdaranuM yuddha; "sivila vora' purAI jAya evuM sakhata vAvAjhoDuM (2) aMdhApo AMtararASTri(-)ya vi. sarva rASTrone ke temanA paraspara AMdhra puM, na. dakSiNamAMnuM e nAmanuM rAjaya; telugu pradeza saMbaMdhane lagatuM AMbaTa vi. (ma.) khATuM AMtara(vigraha) paM. ( yuddha) na. eka samUhanA lokomAM AMbaliyo . AMbo, AMbavRkSa; kerInuM jhADa (2) kacUko aMdara aMdara vigraha-yuddha; "sivila vora' AMbalI strI, (saM. AthvI, prA. AMbiliA) AmalI AMtaravuM sakri. (saM. aMtati, prA. aMtarei) (vADa karI (2) AbalIno kasUko ke paDado bharIne) juduM pADavuM (2) gheravuM (3) rasto AMbalI pIpaLI strI, ekaramata; AmalI pIpaLI (aMbAvuM rokavo; aTakAvavuM AMbavuM sakri. pakaDI pADavuM (2) a.kri. khaTAI javuM; AMtarasI-sevo, AMtaraso paM. (saM. Antara, prA. AMbaLa puM. doraDIno vaLa aMtara) aMdaranuM sIvaNa; sIvelAM kapaDAMne baMdhabesatuM AMbaLI strI, AmaLI karavA mATe aMdarathI bharelo doro AMbaLuM na. eka phaLa; AmaLuM AMtarasUjha strI, aMtaranI sUjha-samaja; koThAsUjha AMbAgALo chuM. kerInI mosama AMtarika vi. (saM.) aMdaranuM (2) hRdayanuM; aMtaranuM AMbAmora paM. AMbAno mora (2) DAMgaranI eka jAta AMtariyuM vi. eka pachInA bIjAne vaTAvI trIjuM; AMbAvADI strI. (-DiyuM) 1. AMbAnuM vana; amarAI; "AlTaraneTiva' Amajja AMtarI strI, kApaDanA vagara vaNelA che. te (2) pAlava AMbAzA(-sA)kha strI. AMbA upara kudaratI rIte pAkelI (3) kApaDa-copaDIomAM paDatI eka jIvAta (4) AMbAhaLadara strI, eka jAtanI haLadara vrita (jaina) vahANanI kinAra (5) khAvAnA pAnanI nasa (6) AMbelana. (prA. aMbila, AyaMbila) ekaTaMkaalUNuM jamavAnuM kaNasanAM cAMpAne vaLagelA resA AMbela strI, janananALa; AmaLa AMtaro paM. (saM. aMtara, prA. aMtarA) gALo; aMtara (2) AMbo pu. (saM. Amraka, prA. aMbaa) AmravRkSa [picoTI paDado; AMtarapaTa (3) bheda (4) dhrupadano bIjo bhAga AMboI strI. ghaMTIno ragonI gAMTha jevo aMdarano bhAga; (5) be nAnI lITIothI kapAyelo trIjI lITIno AMbose na. sUkuM AlU (2) sUkI drAkSa bhAga; "inTarasepTa' (ga.) AMboLiyuM (saM. AmraphaLa, prA. aMbahala) na. kAcI kerInI Ato chuM. (saM. antaka, prA. aMtaa) traNa serono dorA sUkavelI cIrI bhAMgatAM pahelI be sero ubeLavI te AMsa puM. (saM. akSa) dharI AMtra vi. (saM.) AMtaraDAMne lagatuM (2) na. AMtaraDuM AMzika vi. (saM.) aMzavALuM; aMzapUratuM (2) adhUruM AMtrajvara chuM. (saM.) AMtaraDAmAM saDo thavAthI Avato AMsa strI, reso; tAMtaNo (2) sUtaLI tAva; 'TAiphaoNiDa AMsu na. (saM. azru, prA. aMsua) AMkhomAMthI du:kha ke AMtrapuccha na. (saM.) AMtaraDAno vadhArAno bhAga harSa vakhate TapakatAM TIpAM, azva AMdola paM. (saM.) AMdolana; Dolana (2) vi. kaMpayukta AhAM ud. nakAra batAvato udgAra (svara) khiLabhaLATa AMhIM(ka) kri.vi. ahIMyAM AMdolana na. (saM.) hAlavuM te (2) hilacAla; caLavaLa; AMdolanakArI vi. AMdolana karanAra AMdolita vi. (saM.) AMdolana pAmeluM pANI AMdhaNa na. AdhaNa; rAMdhavA mATe pahelethI tapavA mUkeluM I strI. (saM.) gujarAtI lipino trIjo svara AMdhaLAno goLIbAra 5. eka ramata (2) joyA-samajyA I u. krodha, niMdA, duHkha, dAjha ane vismaya sUcaka citkAra vinAnI kAmagIrI karye javuM te I. ItyAdinuM TUMkuM rUpa vuiM. eka prasiddha urdU kavi AMdhaLiyuM. sAhasa, avicArI karma; AMkho mIMcIne kAma ikabAla na. (a.) nasIba; kismata (2) AbAdI (3) AMdhaLI cAkaNa-(-La,-LaNa), AMdhaLI cAkoTa strI. be ikarAra puM. (a.) hA pADavI te; kabUlAta (2) ekarAra * mukhavALo eka sApa vicArahIna (3) aMdhAruM ikarAranAmuM na. (phA.) pratijJApUrvaka kabUlAtano lekha; AMdhaLuM vi. (saM. aMdha+la) na dekhatuM (2) jJAnahIna; ekarAranAmuM; "ephiDeviTa' For Private and Personal Use Only
Page #105
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 88 ikAra] ikAra puM. (saM.) i varNa (2) 'i' uccAra ikArAMta vi. jene cheDe 'i' Avato hoya tevuM (zabda pachI) ikotarovi., puM. saMvata 1871no dukALa ikotera vi. (saM. ekasAti) sittera vattA eka; ekotera (2) puM. ikotarano AMkaDo ke saMkhyA; '71' ikotero juo 'ikotaro' ikaoNnaoNmika vi. (IM.) Arthika; arthasaMbaMdhI ikaoNnaoNmiksa na. (IM.) saMpattizAstra; arthazAstra ikaoNnaoNmisTa vi. (IM.) arthazAstrI ikaoNnaoNmI strI. (iM.) arthazAstra (2) karakasara; geyaDa ikolaoNjI na. (iM.) paristhiti-vijJAna; paristhiti zAstra ikSu strI. (saM.) zeraDI ikSvAku kuM. (saM.) sUryavaMzano Adi rAjA ikhalAsa puM. (a.) saMpa; meLa; ekhalAsa igo puM. (IM.) aham igjhosTaphena puM. (i.) nirgamapaMkho icchanadhArA strI. (saM. avicchinna-dhArA) atUTa dhArA; cAlu pravAha (2) abhiSekapAtra icchanIya vi. (avyAkaraNI rUpa) icchavA yogya; iSTa icchavuM sa.kri. (saM. i-i) icchA karavI (2) AzA rAkhavI (3) meLavavA AzA rAkhavI [vAsanA icchA strI. (saM.) marajI (2) AzA (3) kAmanA; icchAnusAra kri.vi. marajI mujaba [irAdApUrvaka icchApUrvaka kri.vi. icchA mujaba (2) jANI joIne; icchAphala(-La) na. icchA pramANe maLavuM-thavuM te (2) trirAzimAM icchita cothuM pada; hisAbano javAba (ga.) icchAbala(-La) na. icchAnI zakti; saMkalpabaLa icchAbhojana na. bhAvatuM bhojana icchAvara puM. jAte pasaMda karelo vara (pati) icchAzakti strI. saMkalpabaLa; icchAbaLa icchAMka chuM. iSTarAzi; trirAzinuM trIjuM pada (ga.) icchita vi. (saMskRtano AbhAsa karAvanAruM bhUtakRdaMta) iccheluM; vAMchita icchu(ka) vi. (saM.) icchAvALuM ijana na. (a. ijana) notaruM; nimaMtraNa ijanera puM. (iM. enjiniyara) bAMdhakAma vagerenI yojanA karanAra vyakti (2) yaMtravidyA jANanAra-niSNAta ijanerI vi. ijanerane-ijaneranA kAmane lagatuM (2) strI. ijanerIkAma ke vidyA ijanerIvidyA strI. abhiyAMtrikI; ijanerI kAma ke dhaMdho ijamAla puM. (a.) saMkSepa; TUMkavaNI; saMkSipta rUpa ijAjata strI. (a.) paravAnagI; rajA ijAphata strI. (a. idAphata) vadhAro; umero (2) joDI devuM te; khAlasA karavuM te ['inkrimeMTa' (2) caDatI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ItarAjI ijApho puM. (a. idA) ijAphata; vadhAro; umero; ijAra strI. (a.) suravAla; leMghI ijAradAra puM. (phA.) ijAro dharAvanAra [ekAdhikAra ijArAdArI strI. (phA.) ijAradAranuM kAma; ijAradArapaNuM; ijArabaMdha puM. ijAranuM nADuM (2) kamarapaTo ijAravuM a.kri. saMtApa karavo; dukhI thavuM ijArApaddhati strI. ijAro ApI thayelI kAryavyavasthA ijArAzAhI strI. ijArA paddhatinuM varcasva jemAM hoya tevI vyavasthA ijAro puM. (a. ijAra9) TharAvelI zarata pramANe hakkano ekahaththuM bhogavaTo karAra ke TharAva (2) sanadI haka ijipta puM. (i.) AphrikAno misaradeza ijilziyana vi. ijiptanuM (2) puM. ijiptanA loko ijjata strI. (a.) AbarU (2) ziyaLa (strInuM) ijjatadAra vi. AbarUdAra; pratiSThita ijhama puM. (IM.) vAda ijhamenTa puM. (IM.) sukhAdhikAra; bhoTavaTAno hakka ijharAyala vi. (hibrU) yahUdI lokone lagatuM (2) puM. yahUdI lokono eka mULa puruSa (2) yahUdIono deza iTa(-TA)lI puM. (IM.) e nAmano deza [ka TAipa iTAlika khuM. (IM.) trAMsA maroDanA aMgrejI akSaranuM bIjuM iTAliksa puM.ba.va. (IM.) trAMsA akSaro iTAliyana vi. (IM.) iTAlI saMbaMdhI (2) puM. tenuM vatanI iTAlI puM. (IM.) yuropano eka deza iTioNlaoNjI strI. (IM.) vyutpattizAstra iTTAkiTTA strI. kaTTI; akkA iTTo(-TTo)tera (saM. 'aSTasamruti) vi. sittera vattA ATha (2) puM. aThThoterano AMkaDo ke saMkhyA; '78' icA(ca)zI(-sI) vi. (saM. aSTAzIti) eMzI vattA ATha (2) puM. aThyAsIno AMkaDo ke saMkhyA; '88' iDariyo vi. paM. iDarano (2) ghaNuM majabUta iMDA strI. (saM.) traNa (iDA, piMgalA ane suSummA) nADIomAMnI jamaNI bAjunI nADI iDiyaTa vi. (IM.) mUrkha (2) puM. mUrkha mANasa iDiyama na. (IM.) rUDhiprayoga itabAra puM. (a.) vizvAsa; bharoso; zraddhA [(3)bhinna itara sarva. (2) vi. (saM.) anya; bIjuM (2) tuccha; kSullaka itaraDI strI. (saM. itvara, prA. ittarI) DhoranA zarIre vaLagatuM eka jaMtu [uparAMtanuM vAMcana itaravAcana na. abhyAsakrama uparAMtanuM vAMcana; pAThyapustaka itarAI strI. mithyA moTAI itarAI strI. judAI (2) AchakalAI itarAja vi. (a.) nAkhuza; aprasanna (2) khaphA itarAjI strI. nAkhuzI (2) avakRpA (3) khopha For Private and Personal Use Only
Page #106
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 89 ItarAvavuM [ InTaranezanala ItarAvavuM sakri. 'itarAvuM'nuM preraka InAma-akarAma na. bakSisa (2) bakSisa ane mAna itaretara vi. (2) sarva, (saM.) bIjuMbIjuM; jyAMtyAM inAmaciTTI-TTI) strI. InAmanI sanada; bakSisapatra itaretaraDhaMDha puM. (saM.) dhaMdhu samAsano eka prakAra InAmadAra vi. InAma meLavanAra (2) inAmI jamIna ke itavAra puM. AtavAra; ravivAra gAmavALuM (3) 5. eka aTaka itastataH kri.vi. ahIMtahIM; Amatema; jyAMtyAM inAmadArI strI, inAmadAranI padavI itaH kri.vi. (saM.) ahIMthI inAmapaTo-TTo) 5. InAmI jamIna ke gAmano lekha-sanada iti kri.vi. (saM.) A pramANe (2) samApta; pUruM thayuM InAma-salAmI strI. salAmI dAkhala thoDuM mahesUla bharavuM ema batAve che. (3) strI. samApti; pUrNatA paDatuM hoya evI inAmI jamIna itikartavya na. (saM.) pharaja tarIke karavAnuM kAma inAmI vi. InAmane lagatuM (2) inAmamAM maLeluM itika(-7)vyatA strI. (saM.) avazya karavA yogya kAma inAyata strI. (a.) enAyata; bheTa; balisa siTI (2) kRtakRtyatA (3) pharaja iniziyela vi. (iM.) prAthamika (2) AdyAttara (3) TUMkI itimAtra vi. (saM.) ATaluM ja [itihAsa iniMga strI. (iM.) krikeTanA koI pakSano ramavAno dAva itivRtta na. (saM.) banelI hakIkatanuM kramAnusAra khyAna; I(-)oNmala na. (iM. enemala) kAca jevuM paDa (2) dAMta itizrI strI. (saM.) samApti ['kyu.I.DI." (ga.) paranuM paDa , Itisiddham kri.vi. (saM.) e pramANe puravAra thaI cUkyuM; InaoNvezana na. (iM.) navuM pravartana ItihAsa puM. (saM.) tavArIkha; bhUtakALanuM vRttAMta inosanTa vi. (I.) nirdoSa; niraparAdhI itihAsakAra paM. itihAsa lakhanAra puruSa inosansa strI. (iM.) nirdoSatA (2) bhoLapaNa ' ItikApha 5. (a.) divasano upavAsa (ro) (2) saMyama anuoNrgenika vi. (i.) ajaivika; akArbanika (2) IriphAka kuM. (a.) ekamatI (2) saMpa (3) banAva; asendriya: nirindriya ziAhI saMjoga (4) zakyatA; saMbhava Inka strI. (i.) lakhavA mATe vaparAtuM raMgIna pravAhI; ItihAda kuM. (a.) ekatA (2) mitratA maitrI (3) saMdhi InkapoTa puM. (I.) zAhIno khaDiyo ItihAma paM. (a.) tahomata; ALa (2) zaMkA; saMdeha inkama strI. (iM.) Avaka Ityala kri.vi. (saM.) have basa InkamaTeksa chuM. (iM.) Avaka para levAto vero; Avakavero ityAdi(ka) vi. (saM.) vagere hibasIono deza) InkAra . (a.) InakAra; manA (2) asvIkAra IthiyopiyA puM. (i.) ebisiniyA (AphrikAmAMno InkAravuM sakri. InakAra karavo ithopiyana vi. (i.) aibisiniyA saMbaMdhI (2) puM. tenuM inkilAba 5. (a.) krAMti; bhAre parivartana vatanI InkilAba jhiMdAbAda u8 (phA.) krAMti ghaNuM jIvo idam sarva. (saM.) A ni. avanavuM ja kaMIka - trIjuM ja inkrimenTa na. (i.) ijApho IdaMtRtIya vi. saM.) dhAryA karatAM navuM ja - juduM ja (2) ikvAyarI strI. (I.) tapAsa; pUchaparacha Idhara kri.vi. (hi. vaidika saMskRta i) ahIM inkavesTa strI. (iM.) pUchaparacha (2) tapAsa idhara (0udhara, atidhara) kri.vi. (hi) ahIMtahIM injakazana na. (iM.) adalAtI manAI hukama ke hukamanAmuM inakAra 5. (a.) inkAra; manA (2) asvIkAra nAmaMjUrI ijekzana na. (I.) zarIramAM sIdhI davA soya vaDe nAMkhavI inakAravuM sakri. InakAra karavo; asvIkAra karavo te; te rItano upacAra inacArjavi. (i.) kAryakArI incArja vi. (iM.) prabhArI; havAlo dharAvanAra inaDora vi. (I.) (khaMDa ke makAnanI) aMdara (2) pu. InjarI strI. (I.) IjA; nukasAna aMtagRha ijekazana na. (i.) viziSTa prakAranI picakArInI soyathI inapuTa strI. (i.) kaMpyuTaramAM - saMgaNakayaMtramAM AdhArabhUta pravAhI davA zarIramAM dAkhala karavI te (2) te mAhitIno niveza karavo te; utpAdaka sAmagrI ApavAnuM sAdhana inaphiksa puM. (I.) aMtaHpratyaya inTarakAsTa vi. (i.) AMtarajJAtIya inalenDa vi. (I.) aMtardezIya (2) paM. aMtardeza InTarakoma puM. (I.) AMtarika Teliphona vyavasthA inalaeNnDa leTara . (iM.) aMtardezIya patra inTaranala vi. (iM.) atyaMtara; AMtarika inasApha chuM. (a) insApha; nyAya (2) cukAdo InTaraneTa na. (iM.) saMparka karavA tathA mAhitInA vinimaya inasANI vi. InsAphane lagatuM (2) nyAyI [pAritoSika mATe upayogamAM levAtuM koNUTaranuM neTavarka InAma na. (a.) bakSisa; yogyatAnI kAramAM maLatI bheTa; InTara-nezanala vi. (I.) judAM judAM rASTro vaccenA For Private and Personal Use Only
Page #107
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org inTara-prITra] saMbaMdhane lagatuM; AMta2rASTrIya [dubhASiyo inTara-prI vi. (iM.) dubhASiyAnuM kAma karanAruM (2) inTarapriTezana na. (IM.) samajUtI; arthaghaTana inTaresTa puM. (IM.) vyAja (2) rasa (3) napho inTaresTiMga vi. (i.) rasaprada eo inTimezana na. (IM.) khabara; sUcanA inTaraphyUDa kuM., na. (iM.) nATakanA be aMka vacce bhajavAtuM nAnuM nATaka; laTakaNiyuM inTaravala puM. (IM.) madhyAntara; virAma inTarvyU puM. (IM.) pratyakSa-rUbarU mulAkAta inTIriyara vi. (IM.) AMtarika; aMdaranuM inTenzana puM., na. (iM.) irAdo; Azaya inTelaeNkcuala vi. (i.) bauddhika (2) buddhijIvI inTonezana na. (IM.) keTalAM kAraNe svaranA uccAramAM paDato phera (2) bhaMga ke karaDATImAM bolavuM te insyUizana na. (IM.) aMtaHsphuraNA [prastAvanA inTroDakzana na. (IM.) paricaya; oLakhANa (2) strI. inDasTriyala vi. (iM.) audyogika, udyogane lagatuM inDasTriyAlAijhezana na. (IM.) audyogikIkaraNa inDasTrI naM. (IM.) dhaMdho; udyoga inDipena strI. (IM.) phAunTana pena inDipenDanTa vi. svataMtra (2) Atmanirbhara inDiyana vi. (IM.) bhAratIya; bhAratane lagatuM (2) puM. bhAratadezano vatanI; hiMdI inDiyama na. (IM.) eka mULa dhAtu inDiyA puM., na. (IM.) bhArata deza; hiMdustAna inDeksa puM. anukramaNikA (2) sUcakAMka inDenTa na. (iM.) mAgaNInI noMdha; mAgayAdI inDenTaphaoNrma na. (IM.) maMgAvavAnA mAlanI yAdInuM phaoNrma inDemniTI strI. (IM.) jAminagIrI inDolaoNjI strI. (iM.) bhAratIyavidyA indrajALa strI. jAdu; najarabaMdhI indriyAtIta vi. (saM.) indriyothI para; agocara inphekzana na. (i.) cepa insTanTaphuDa puM. (IM.) tatkALa-tarata taiyAra thato khorAka insTiTyUTa(ozana) strI. (IM.) saMsthA; khAtu inpharmezana naM. (IM.) mAhitI inphluenjhA puM. (IM.) eka tAva; lu; TUMDiyuM inviTezana na. (IM.) AmaMtraNa; nimaMtraNa invesTamaeNnTa na. (IM.) mUDI ke nANAnuM rokANa [karanAra invesTigeTara puM. (IM.) nirIkSaka (zi.) (2) tapAsa invesTigezana na., strI. (IM.) tapAsa [saMDovaNI saMDovavuM te; involvamaeNnTa na. (IM.) samAveza (2) insalTa na. (i.) apamAna Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [impaoNrTanTa inzAallAha za.pra. (a.) IzvarecchA insalTa na. (IM.) apamAna insAna puM., na. (a.) mANasa; mANasajAta insAniyata strI. (a.) mANasAI; sajjanatA insApha puM., na. (a.) nyAya (2) cukAdo insAphI vi. insAphane lagatuM (2) nyAyI inseTa puM. (IM.) bhAratIya upagraha insTanTa vi. (IM.) tAtkAlika; tatkSaNa insTiTyUTa(-zana) strI., na. (IM.) saMsthA insTolamaeNnTa puM. (IM.) haphato; hapato [vAMjitra insTrumaeNnTa na. (i.) upakaraNa; sAdhana (2) ojAra (3) insTrakzana strI. (iM.) sUcanA (2) Adeza (3) tAlIma inspirezana strI. (IM.) aMtaHpreraNA For Private and Personal Use Only inspekTara puM. (IM.) nirIkSaka; dekharekha rAkhanAra inspekzana na. (iM.) nirIkSaNa; tapAsaNI insyoransa puM. (IM.) vImo insyulina na. (IM.) madhupramehanI davA iphekTa strI. (IM.) prabhAva; asara (2) pariNAma iphtAra puM. (a.) sUryAsta bAda rojo joDavo te iphtArI strI. (a.) rojA kholavAnI khAdyasAmagrI ibAdata strI. (a.) baMdagI; bhakti; stuti ibAdata(khAnA) na. (gAha) strI. upAsanAmaMdira - masjida, maMdira vagere [lekhanazailI ibArata strI. (a.) (bolavA-lakhavAnI) Dhaba; zailI (2) ibrAhIma puM. (a.) payagaMbara imarjansI strI. (IM.) kaTokaTI imalo puM. imAratI bAMdhakAma (2) majalo; mALa imAma puM. (a.) musalamAnonA vaDA dharmaguru (2) masIda no upadezaka yA kurAna vAMcanAra; mullAM; kAjI (3) tAjiyAnI AgaLa rakhAto jhaMDo (4) mALAno mera imArata strI. (a.) moTuM makAna; havelI (2) yojanA imAratI vi. imAratane lagatuM (2) imAratamAM jarUrI imigrezana na. (IM.) vasAhata mATe paradezIonuM anya dezamAM dAkhala thavApaNuM; dezAMtara [banAvaTI imiTezana na. (IM.) nakala karavI te; (2) vi. nakalI; imeja strI. (IM.) pratibhA (2) chApa (3) kalpanA; biMba imejarI strI. kalpanazreNI; biMbayojanA imejijhama na. (IM.) biMbavAda; kalpanavAda imozana strI. (iM.) lAgaNI (2) bhAvAvega; Aveza imozanala vi. (IM.) lAgaNIzIla imtihAna puM. (a.) parIkSA; tapAsa impIriyala (iM.) vi. samrATane lagatuM impaoNrTa strI. (IM.) AyAta impaoNrTanTa vi. (IM.) mahattvapUrNa; agatyanuM
Page #108
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ImpoTansa 9 1 [ISTajana imporTansa na, strI. (i.) mahattva; agatya ilAhI vi. (a.) khudA-Izvara saMbaMdhI (2) vaMdanIya imezana strI. (iM.) pramANa (2) pratiSThA ilekiTraka vi. (I.) vijaLIne lagatuM (2) jhaDapI imporTa DyUTI strI. (i.) AyAta zulka [parimANa ilekTrikala vi. (i.) vIjaLIne lagatuM; vIjaLaka iyattA strI. (saM.) ATalApaNuM; maryAdA (2) pramANa; IlekTriziyana S. (i.) vIjakArIgara [AvatI vIjaLI iyaraphona puM. (i.) reDiyo ane TeparekorDara sAMbhaLavA kAne ilekTrisiTI strI. (I.) kRtrima rIte utpanna karavAmAM lagADAtuM sAdhana () baherAne sAMbhaLavAnuM upakaraNa IlekTraoNna puM. (iM.) traNa eTale vIjaLIno niSedhaka kaNa; IyaLa strI. (saM. ilikA, prA. iliA) ekajhINo kIDo RNa vIjANu -iyupratyaya. nAma parathI vizeSaNa banAvato taddhita pratyaya. IlekTroniksa na. (i.) vijANuzAsa; vijazAstra vALuM', -ne lagatuM', '-nI TevavALuM' evA arthamAM. IlekTropathI strI. (iM.) kRtrima vIjaLIthI rogo udA. bhoLiyuM; lobhiyuM maTADavAnI vidyA kriyA IrAka . mesopoTemiyA deza ilekTropleTa na. (i.) kRtrima vIjaLIthI DhoLa caDhAvavAnI irAkI vi. irAkane lagatuM; irAka saMbaMdhI ilekTroskopa na. (I.) vIjadarzaka irAdApatra puM. hetupatra (2) paravAno; "leTara opha inTenTa Ilekazana na. (i.) cUMTaNI; nirvAcana irAdApUrvaka kri.vi. jANI joIne; jANIbUjIne ilekzana kamizana na. (i.) cUMTaNIpaMca irAdo chuM. (a.) udeza; Azaya (2) vicAra; manasUbo ilekazana kamizanara chuM. (iM.) cUMTaNI Ayukta irigezana na. (i.) jamInanI siMcAI; piyata ilesTika vi. (I.) sthitisthApaka; lavacIka iriDiyama na. (I.) pleTinama varganI rUpA jevI sapheda ilokToreTa na. matadAra maMDaLa [(4) bhUvo kaThaNa ane baTakaNI eka dhAtu [lakhANa bheMsanAra ilmI vi. zAstrajJAnavALuM (2) kAbela (3) puM. jAdugara irejhara na. (i.) rabara (2) kAgaLa paranuM ke kombeTaramAMnuM illigala vi. (i.) gerakAyadesara; gerakAnUnI iroTika vi. (I.) zRMgArika (2) kAmottejaka; kAmuka i@idaraso strI, kAnUnI nirakSaratA irosa puM. (i.) kAmadeva (2) kALa (3) prema (4) zRMgAra ivaniMga strI: (iM.) saMdhyA; sAMja Idagirda e. (phA.) AjubAju; AsapAsa izaka (puM. strI.) kAmavikAra; praNaya-vyApAra IrispaoNnsibala vi. (I.) lAparavAha; bejavAbadAra izakabAjI strI. IzkIpaNuM irzAda puM. (a.) Adeza; AjJA (2) dizAsUcana izakI-(kiyuM) vi. premI; AsaktivALuM ilakAba chuM. (a.) khitAba; padavI IzArata strI. (a.) sAna; saMketa IlajAma . Aropa; AkSepa IzAro chuM. (a.) IzArata (2) sUcana ilama pu. ilma (a. ilma) vidyA (2) jAdu (3) melI izka pu. (a.) prema (2) kAmavikAra (3) rAga; Aveza - vidyA (4) upAya (5) tAlIma[(3) 5. jAdugara izkabAjI strI. praNaya-vyApAra; bhogavilAsa; lAlAI ilamabAja vi. ilama jANanAruM (2) kAbela; hoziyAra Izkama(mi)jAjI strI, laherIpaNuM; lAlAI ilamIvi. juo "ilmI IcchI vi. premI (2) phakkaDa; chelabaTAu ilasTrezana na. (i.) nidarzana (2) udAharaNa izkITaTTana. IzkabAja; vyabhicArI kekAmI mANasa prima ilA strI. (saM.) pRthvI (2) purUravAnI mAtA (3) Izkama(-mi)jAjI chuM. kevaLa kAmavAsanA (2) sAMsArika IzvaranI bAra zaktiomAMnI eka zakti izkehakIkI puM. kharo-daivI prema ilA ud. (a. ilAhA) yA khudA; yA allAha ittehAra na. (a.) jAheranAmuM; ghoSaNA (2) kIrti ilAko(-bo) pR. (a.) prAMta (2) hakUmatano pradeza (3) iyU-) 5. (iM.) (adAlatamAM kesanA) vAdano mudo hakka; lAgatuM - vaLagatuM te (2) buTTo; tarka (3) koI paNa kaMpanIe bahAra IlAja chuM. (a.) upAya (2) upacAra; davA pADela zeranuM bharaNuM (4) sAmayikano aMka (5) na. ilAjI vi. IlAja jANanAra (2) paM. hakIma; dAktara saMtAna; saMtati IlAyacI strI.; na. (saM. ilA; phA. alAcI) eka tejAno ISa chuM. (saM.) tIra; bANa (2) pAMcanI saMkhyA IlAyacI puM. alAyaco; kApaDanI eka jAta iSTa vi. (saM.) iccheluM; icchita (2) priya; managamatuM ilAyaduM vi. (a.) alAyaduM; alaga; nokhuM (3) kalpeluM (4) yogya (5) hitAvaha (6) yajJa ilAvRttana. (saM.) (prAcIna Arya bhUgoLamAM) jaMbudvIpanA vaDe pUjeluM (7) na. icchA (8) agnihotra (9) ' navamAMno eka khaMDa yajJa vagerenuM puNya ilAha pu. (a.) allAha; khudA iSTajana puM, na. (saM.) priyajana For Private and Personal Use Only
Page #109
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ISTatama 92 [ iMdumukhI ISTatama vi. (saM.) khUba ja gamatuM islAmI vi. islAmane lagatuM (2) islAmanuM anuyAyI iSTatara vi. (saM.) vadhu game tevuM Iha kri.vi. (saM.) (saMskRta "ha gujarAtImAM ekalo nathI ISTadeva paM. (tA) pu.ba.va. (saM.) (2) strI. priya - vaparAto; koInI sAthe joDIne vaparAya che. jema ke, potAnI AsthAnA deva (3) kuLadevatA Ihaloka) ahIM iSTa(-STi)kA strI. (saM.) sarva sAmAnya IMTa (2) vedI Ihaloka puM. A duniyA; pRthvI caNavA mATe vaparAtI IMTa ihAM kri.vi. ahIMyAM IjharAzi strI. (saM. iSTa+rAzi) kApelI saMkhyA uparathI kamena puM. (I.) chApakhAnAmAM zAhI denAra mANasa kharo uttara kADhavAnI rIta (ga.) IgalIDhi(-)galI strI, eka ramata Ipatti strI. (saM.) Icchita banavuM te (2) viruddha pakSa IgaLA strI. (saM. IDA, hi. iMgalA) iDA nADI taraphathI anukULa kArya ke dalIla IgAra paM. (saM. aMgAra) aMgAro iSTApUrtana. (-ti) strI. (saM.) yajJayAga ane vAva, kUvA Igita na. (saM.) izAro; saMketa (2) manovikAranuM bAhya vagere karAvavAnuM puNyakArya cihna-ceSTA (3) mananI vAta [kAMkaNInuM jhADa ISTArtha chuM. (saM.) IzkelI vastu (2) manapasaMda artha IgudI strI. (saM.) eka vanaspati; IMgorI (2) mAlaISTi strI. (saM.) icchA (2) yajJa (3) amAsane divase igorI strI. (-riyo) puM. (saM. iMgudI) iMgudI karAtuM zrAddha iMgoruM na. iMgudInuM phaLa; hiMgoruM iSTikA strI, juo "iSTakA' igreja 5. (po.) aMgreja iSTikolekha puM. (saM.) IMTa parano lekha [javAbavALuM IgrejI vi. (2) strI. aMgrejI ISTottara puM. (saM.) icchelA javAba (2) vi. IcchelA Igliza vi. (iM.) aMgrejI (2) strI. aMgrejonI bhASA Isapa(-ba) (gUla, goLa)na. (phA.) (ghoDAnA kAnanA IlaeNnDa kuM.,na. (i.) aMgrejono deza[aDhI senTimITara AkAranAM pAdaDAMne kAraNe) UMTiyuM jIruM Ica puM. (iM.) eka aMgrejI mApa; phUTano bAramo bhAga; ' Isama . (a. isma) mANasa; vyakti IciyuM vi. eka iMcanA mApanuM Isaro na. (I.) (inDiyana spesa risarca orgenijhezana) ijala . (a. aMjala) bAibala samajanAro pAdarI bhAratIya aMtarIkSa saMzodhana kendra ijina na. eMjina [kacara IsoTo pu. lAkaDAnI nisaraNInuM paDakhAnuM lAkaDuM; jemAM IjIla na. (a.) khristIono dharmagraMtha; bAibalano navo pagathiyAM besADelAM hoya che. Ijekzana na. (iM.) picakArInI soyathI zarIramAM pravAhI IskAmata strI. (a. IstikAmata) mAlamatA; milakata davA dAkhala karavAnI kriyA (2) adAlatano iskotaro(-riyo) pR. (po. eskiToriyo) nAnI peTI manAIhukama Izna . (iM. rU) goLa AMTAvALo khIlo ITa, ITabaMdhI, ITavADo, ITALa(-LI), ITALo, ITarI, IsTApaDI strI. (iM. sTaoNpara) bArIbAraNAM vagere baMdha karavA IDALa, IDuM IDhoNI, ItaDI, IdhaNa(), IdhaNadhorI, mATe tenA upara jaDavAmAM AvatI cAMpa-ThesI; "sTopara idhaLApIpaLI mATe juo anukrame ITa', "ITabaMdhI', istakabAla puM. (a.) sAme levA javuM te; Adara-satkAra ITavADo, "ITALa', ITALI', 'ITALuM, ITALo', istarI strI, juo "istrI ITerI', "IDALa', "IDuM, 'IMDhoNI', "ItaDI', isti-stI)phA . (a.) rAjInAmuM IMdhaNa(muM)', IMdhaNadhorI', "IpaLI pIpaLI istemAla puM. (a.) upayoga; vepAra ItakAma puM. (a.) duzmanAvaTa; vera; badalo istrI strI. istarI; dhoyelAM kapaDAM para saphAI athavA InakAla . (a.) mRtyu [(2) sAra kaDakapaNuM lAvavA pheravAtuM sAdhana iti(-7)khAba pR(a.) cUMTaNI; cUMTIghUMTIne karelo saMgraha ispitAla(La) strI. (iM. hospiTala) (rogI vyaktine tejAma paM. (a.) baMdobasta vyavasthA rAkhIne upacAra mATenuM) davAkhAnuM; "hospiTala' itejAra vi. (a.) Atura; adhIruM ismata strI (a.) ziyaLa; satItva (2) pApathI thato IjArI strI. AturatA bacAva IdirA strI. (saM.) lakSmI isyu paM. (I.) vAdano mudo; buTTo; tarka (2) saMtAna (3) di(-dI)vara na. (saM.) viSNu (2) bhUruM kamaLa jAhera bharaNuM Idu chuM. (saM.) caMdra islAyela vi. (2) puM. (a) IjharAyala deza IdumatI strI. (saM.) pUrNimA islAma paM. (a.) musalamAnI dharma iMdumukhI vi., strI. caMdramukhI For Private and Personal Use Only
Page #110
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 9 3 2 iMdrA [ ItarAvuM Idra puM. (saM.) devono rAjA (2) samAsamAM nAmane aMte indriyAdhIna vi. (saM.) indriyo dore tema dorAnAruM 'temAM zreSTha' evo artha batAve che. jema ke mAnavendra, IdriyArAma(mI) vi. (saM.) viSayAsakta gajendra IDhiyArtha puM. iMdriyono te te viSaya IndrakIla puM. hAthInA dhasArAthI nagaradvArane bacAvavA ADe Idhaka na. (saM.) Ithara nAmano vAyu rakhAto majabUta thAMbhalo [jIvaDuM; gokaLagAya IdhaNa(na) na. (saM.) bALavAnuM lAkaDuM; baLataNa Idragopa chuM. (saM.) comAsAnuM lAla makhamalanA raMganuM IdracApa na. (saM.) meghadhanuSya Idrajava 5. kaDu nAmanA jhADanuM bIja IdrajAla (saM.) (-La) strI. jAdu; najarabaMdhI (2) hAtha- I (saM.) cotho svara cAlAkI (3) kAvataruM; chaLakapaTa I puM. (saM.) paiso; saMpatti IjAlika puM. (saM.) jAdugara (2) prapaMca karanAra mANasa I ud. gusso batAvato udgAra idrajita 5. (saM.) rAvaNano putra meghanAda I sarva. (saurASTramAM "e"nuM laghurUpa) e Idradhanu, (0Sa, vRSya) na. meghadhanuSya -I (saM.) strIliMgano pratyaya. udA. vaNajhArI IdranIla 5. nIlama -I (saM. in) nAmane lAgatAM, "-nA saMbaMdhI", "karanAra', IdrapatnI strI. iMdrANI; saci "vALuM' evo artha batAvato pratyaya. udA. 'kapaTI" Idrapavi na. (saM.) iMdranuM Ayudha; vaja miLela) arjuna (A pratyaya vizeSaNane lagADI bevaDA arthamAM bhUlathI iMdraputra puM. (saM.) IMdrano putra-jayaMta (2) (kuMtIne iMdramaMtrathI paNa vaparAto maLe che. jema ke, nirvikArI, sezvarI, IdrapurI strI. amarAvatI; iMdranI rAjadhAnI dhaMdhAdArI vagere) [udA. Apakhuda-ApakhudI idraloka puM. (saM.) svarga; svargaloka -I pratya. vizeSaNa parathI nAma banAvato phArasI pratyaya. IdravajA strI. agiyAra akSaronA meLavALo eka chaMda kAra paM. (saM.) dIrgha I svara; I varNa (2) "I IdravaMzA strI. bAra akSaronA meLavALo eka chaMda uccAraNa iMdravAraNuM na. (saM. iMdravAruNikA) dekhItuM jeTaluM suMdara , ImArata vi. (saM.) dIrgha I aMte hoya tevuM varNa ke zabda) teTaluM ja kaDavuM evuM eka phaLa (2) phUTaDuM paNa durguNI- IkviTIoNra 5. (I.) zerano eka prakAra kapaTI mANasa IkSaNa na. (saM.) avalokana IdrANI strI. (saM.) IMdranI patnI, zaci IkSA strI. (saM.) najara (2) jovuM-vicAravuM te IdrANuM na. (saM. iMdrANI) "iMdravAraNuMno velo [vIjaLI IcavuM sakri. ThAMsIne khAvuM (nidAthe) (2) daMDAthI IdrAyudha na. (saM.) IMdranuM hathiyAra - vaja (2) AkAzI gabImAMnI moIne uchALavI IdrAri . dAnava; daitya Ijata strI. Ijjata; AbarU IdrAsana na. (saM.) iMdranuM siMhAsana-pada; indranI rAjadhAnI IjatadAra vi. IjjatavALuM; AbarUdAra; pratiSThita Idriya strI. (saM.) jJAna tathA karmanuM bahAranuM ke AMtara) IjA strI, (a.) kaSTa (2) (zArIrika) nukasAna; hAni sAdhana (tvacA, cakSu, kAna, jIbha ane nAka tathA (3) herAnagati vAcA, hAtha, paga, apaddhAra ane upapeMdriya e pAMca ijAba strI. hA pADavI te; svIkAra (2) darakhAsta anukrame jJAneMdriyo tathA kameMdriyo che.) (2) jananeMdriya ijAba kabUla na. (a.) varakanyAnI "zAdI kabUlanI Idriya(agamya, gocara) (saM.) vi. iMdriyothI jANIsamajI pratijJA (musalamAna). zakAya tevuM pratyakSa IjhI vi. (I.) saraLa; saheluM (2) zAntidAtA; sukhada IdriyagrAma paM. (saM.) iMdriyono samUha IjhIcaeNra strI. (i.) ArAma khurazI idriyagrAhya vi. iMdriyagamya IDara na. eka nagaranuM nAma IidaDuM Idriyajanita vi. indriyomAMthI vikaseluM IDalI strI. (telu.) cokhAnI DhokaLAM jevI madrAsI vAnI; Idriyajanya vi. iMdriyo vaDe UpajatuM-thatuM IDalI-pIDalI strI, IDiyuM na., IDIpIDI strI. varakanyAne Idriyajita vi. (saM. iMdriyajita) iMdriyone jItanAra najara na lAge te mATe temanA upara utArIne pheMkI Idriyanigraha . (saM.) iMdriyone vaza rAkhavI te; saMyama devAtI bhInI rAkhoDInI goLIo; poMkhavAmAM Idriyasukha na. (saM.) iMdriyothI anubhavAtuM sukha (2) vaparAtI eka vastu viSayasukha IDipasagraMthi strI, putrano mA pratyeno ratibhAva IdriyAtIta vi. iMdriyothI atIta-para; agocara ItarAvuM a.kri. baDAI mAravI; khoTo dekhAva karavo For Private and Personal Use Only
Page #111
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - Iti 94 [ IMte-iMTerI(-la) Iti strI. dhAnya vargone nukasAna pahoMcADanAra upadrava IzvaraniSedha vi. (saM.) Izvara nathI evo mata-siddhAMta Ithara . (.) eka ati sUkSma tattva jemAM thaIne prakAzanAM IzvarapraNidhAna na. (saM.) IzvaranuM yoganI rIte dhyAna dharavuM mojAMno saMcAra thAya che. (2) eka pravAhI rasAyaNa te (2) karmaphaLano tyAga; potAnAM karma Izvarane Ida strI. (a.) musalamAnono eka tahevAra (2) samarpaNa karavAM te phaLaprAptinI icchA rAkhyA vinA khuzAlIno divasa IzvaraprItyartha(-the) kri.vi. IzvaranI prIti mATe; pote IdagAha strI, Ida UjavavAnI jagA IzvarAdhIna vi. (saM.) Izvarane AdhIna deivI IdaDuM na. eka prakAranuM DhokaLuM; IDalI IzvarI vi. Izvara saMbaMdhI (2) strI. (saM.) durgA (3) Ida mubAraka strI. IdanA tahevAre apAtI zubhecchA IzvarI, (03) vi. (saM.) Izvara saMbaMdhI; divya; alaukika Idaza vi. (saM.) AvuM; A prakAranuM tahevAra IzvarIkaraNa na. devatvanuM AropaNa; daivIkaraNa Ida-milAda strI. hajarata mahaMmada pegaMbaranA janmano IzvarecchA strI. (saM.) IzvaranI icchA; prabhune je game te IsA strI. (saM.) prabaLa icchA; lAlasA Izvarakta vi. bhagavAne kaheluM; Izvara-prokta isita vi. (saM.) iccheluM (2) na. IcchA; manoratha ISaNA strI. (saM. eSaNA) vAsanA (2) strI. putrAdi Isu vi. (saM.) IcchAvALuM; abhilASI pratyenI Asakti Ibaka vi. (turkI) cha AMgaLIvALuM (mANasa) ISatu kri.vi. (saM.) jarA; thoDuM Ibaka strI. hIMbaka; habaka; Dara ISA strI, UMgha (2) Isa ImAna puM, na. (a.) AsthA, zraddhA (2) dharma; dIna Isa strI. (saM. ISA, prA. IsA) khATalAnA pAyAne joDatAM (3) aMtaHkaraNa (4) prAmANikatA be lAMbAM lAkaDAMmAMnuM dareka jANItI che. ImAnadAra vi. ImAnavALuM, prAmANika Isapa . grIsano eka habasI gulAma jeNe kahelI kathAo ImAnadArI strI, prAmANikatA; satyaniSThA IsavI vi. (a.) Isu khristanuM (saMvata (I.sa.) ImAnI vi. ImAnavALuMprAmANika IsavIsana(I.sa.) puM, strI, IsunA janmathI gaNAto -Iya pratya. vizeSaNa banAvato pratyaya. udA. trivarSIya IsAI vi. (a.) IsunuM anuyAyI; khristI (2) Isune IrakhA, IrbhA strI. IrSA; adekhAI lagatuM sthApaka Izu IrAna 5. (phA.) IrAna deza IsA masIha (a), Isu, Isu khrista . khristI dharmanA IrAnI vi. (2) . IrAnanuM; IrAnane lagatuM Isu vi. (saM. iMdaza) AvuM [paurasya IrSA(-dhya) strI. (saM.) adekhAI IsTa strI. (I.) pUrva dizA (2) vi. pUrva dizAnuM, ISa(-dhyA)khora vi. adekhAI karavAnI TevavALuM IsTara na. (i.) eprila mahinAnA pahelA ravivAre IrSAgni paM. (saM.) IrSArUpI ke teno agni paLAto khristI utsava ISa(-dhyA)Lu vi. IrSAvALuM; adekhuM; dveSIluM IsvI vi. (a) IsavI; IsunuM saMvata IrSyAkhora juo 'IrSAkhora' [AdamanI joDiyaNa IsvIsana (I.sa.) paM., strI. IsunA janmathI gaNAto Iva strI. (hibru, iM.) (bAIbala pramANe) sau prathama nArI; IhA strI. (saM.) icchA (2) AzA, umeda Iza puM. (saM.) svAmI; mAlika (2) paramezvara (3) IhAmRga puM. varu (2) eka rUpaka prakAra mahAdeva; ziva (4) agiyAranI saMjJA I(-) galITiM(-DhIgalI strI. eka bAbaramata IzatA(-7) (saM.) sarvasattA; saMpUrNa svAmitva javuM sakri. arpaNa karavuM; ApI devuM (2) agiyArImAM IzaramULa na. eka vela; noLavela agninI sthApanA karavI (3) abhiSeka karavo (4) IzAna strI. (saM.) uttara ane pUrva dizA vacceno khUNo prasanna karavuM (5) tela UMjavuM (2) puM. mahAdeva; rudra I(-IveTa strI. (saM. ISTakA, prA. ITTA) ghara ityAdi IzAnI vi. (saM.) IzAna dizAnuM (2) strI. durgA caNavAmAM vaparAtuM mATInuM pakaveluM cosaluM IzAvAsya vi. sarvatra IzvarathI vaseluM (2) na. eka I(-)TabaMdhI vi. ITonuM bAMdheluM (2) IMTanuM bAMdhakAma upaniSada sarvoparIpaNuM I(-)TavADo pu. ITo pakavavAno bhaThTho IzitA strI. (-tva) na. (saM.) eka mahAsiddhi (2) I(-)TALa(-Lu) vi. IMTanuM baneluM, ITavALuM Izu(-su), (khrista) 5. khristI dharmano Adi puruSa I(-)TALI strI, IMTo mArImArIne devAto daMDa-sajA Izvara puM. (saM.) prabhu paramezvara (2) svAmI; mAlika I(-)ToLu vi. IMTavALuM banAvavAnuM ojAra (3) rAjA; nRpa I(-)TALo chuM. (prA. ITAla) IMTano kakaDo (2) IMTo Izvaradata vi. Izvara taraphathI maLeluM kudaratI I(-I)TerI(-la) vi. IMTabaMdhI For Private and Personal Use Only
Page #112
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 9 pa I(-iMDoLa] [ ugADAvavuM I(-I)DALa strI. IMDAM laIne janArI kIDIonI hAra (2) ukela pu. strI. (da. uzkello sUjha, samaja (2) rasto; jhINAM jhINAM IMDAMno jaththo (3) chokarAnI dhADa- nikAla bhuMjaravADa ukelaNI strI. ukelavuM-nikAla karavo te; khulAso I(-)DuM na. (saM. aMDa) paMkhI ane keTalAMka jaMtuono ukelavuM sakri. gUMca kADhavI; vaLa kADhavo; bAMdheluM ke gUMtheluM ardhapakva laMbagoLa AkRtino koza; aMDa; beduM (2) pAchuM chUTuM karavuM (2) vAMcavuM (3) pUruM karavuM-nikAla zikhara parano kaLaza [uDhANI karavo (4) ughADavuM; khulluM karavuM I(-)DhoNI strI, nAnI gUMthelI (taiyAra banAvaTanI) ukelAvavuM sakri. "ukelavenuM preraka I(-)taDI strI, eka jIva; ItaraDI ukelAvuM a.kri. 'ukelavuMnuM karmaNi I(-)dhaNa(-NuM) . (saM. iMdhana, prA. iMdhaNa) rasoI ukta vi. (saM.) kaheluM; boleluM [vAkyAturya vagerene mATe bALavAnAM lAkaDAM; baLataNa; IMdhaNa ukti strI. (saM.) kathana, vacana; bola (2) zabdalAlitya; I(-)dhaNadhorI muM. baLada (2) bhAra vahenAro AdamI ukhaDAvavuM sakri. 'ukhADavuM'nuM preraka ukheDAvavuM (3) vi. baLadiyA jevo; mUrkha ukhaDiyopuM. tavetho; okhariyo (2) khareMTo [ukhaDiyo I(-)paLI-pIpaLI strI. e nAmanI eka ramata; jhADa ukharADuM. vAsaNamAM dahIM, dUdha ke anAjanAM jAmelAM khareMTAM; upara caDI ramavAmAM AvatI jamInanI eka ramata; ukharAMTuM vi. DhAMkyA vinAnuM, ughADuM AMbalI-pIpaLI: AMdhaLI pIpaLI; jhADa-pIpaLI ukharAMTo pu. dhAtunA vAsaNa parano ogharALo ukhADavuM. (saM. utnAta) ukhADeluM hoya te (2) khADo (3) verAna jagyA; rAna ukhA(-be)DavuM sakri. (saM. utpAta, prA. ukakhADa) u. . (saM.) gujarAtI varNamALAno pAMcamo akSara-svara UkhaDavuMnuM preraka (2) mULa kheMcI nAMkhavuM (3) u pratya. kriyApadane lAgatAM te kriyA karanAruM' e arthamAM padayyata karavuM; uThADI mUkavuM (4) nAza karavo vizeSaNa banAvato pratyaya. udA. utAru ukhA(-kheDAvavuM sakri. 'ukhA-kheDavuMnuM preraka ukaraDI strI, nAno ukaraDo (2) vivAhanA samayamAM ukhA(-khe)DAvuM ane kri. 'ukhA(-khe)DavuMnuM karmaNi kacaropeMjo nAkhavAnI jagA (2) eka melA devatA ukhAmaNI strI. kahevata; lokokti ukaraDo DuM. (saM. utkaraka, prA. ukkarDa) chANa ane kacaro- ukhANuM na., (-Na) puM. (saM. upAkhyAna, prA. vijJANa) pUMjo vagereno Dhagalo ane tenuM sthaLa (2) (lA.) samasyA; koyaDo (2) kahevata; daSTAMta gaMdavADa; gaMduM sthAna ukhAlapakhAla strI. UlaTI ane jhADo (tAjuM karavuM ukarAMTo pu. Aveza; uzkerATa (2) tAlAvelI ukhA(-be)LavuM sakri. ukhADavuM (2) ukelavuM (3) bhulAyeluM ukalata strI. UkelavuM te; ukela ukhA(khe)LAvavuM sakri. "ukhA(-kheDavuM'nuM preraka ukalAvavuM sakri. "UkalavuM'nuM preraka ukheDa kuM., strI. ukhADa; popaDo ukaLa na. UkaLavAnI kriyA [Apo ukheDavuM sakri; ukheDAvavuM sakri; ukheDAvuM a.kri. mATe ukaLATa(-To) pR. ghAma; kaThAro (2) gusso (3) saMtApa; juo anukrame "ukhADavuM; "ukhADAvavuM; "ukhADAvuM ukALavuM sakri. ("UkaLavuM'nuM preraka) UkaLe ema karavuM (2) ukheLavuM sakri. ukhALavuM (2) ukelavuM lAbha karavo; sAruM karavuM (3) bagADavuM (kaTAkSamAM) ukheLAvavuM sakri. ukhAbAvavuM (2) ukelAvavuM ukALo paM. ukALavuM te () vanaspati, osaDiyAM ke ukheLAvuM a.kri. ukhaLAvuM [paiDAMnuM aTakaNa) tejAnAno kAvo (3) ghAma; bApha (4) kaDhApo; saMtApa ugaTaNuM na. (saM. udva rta) pIThI (2) UgaTa (vAhananA ukAMcaLI vi., strI. (saM. utkaMgulikA, prA. laoNMculiA) ugaTavuM a.kri. pIThI coLavI mUiLa; AraMbha (3) janma - kAMcaLI paheryA vinAnI (strI) ugama paM. (saM. udgama, prA. ugnama) UgavuM te; udaya (2) ukAMTo chuM. (saM. utkaMTaka) ukarAMTo; utsAha; tAlAvelI (2) ugamakALa paM. (saM.) AraMbhakALa bakArI (3) abhAvAnI lAgaNI (4) kaMpArI (5) ugamaNa strI. ugama (2) pUrva dizA avAvaru kinAro ugamasthAna na. (saM.) utpattisthAna tiraphanuM ukAsaNa(-zuM na. ukAsavuM te (2) uttejana (3) unnati ugamaNuM vi. (saM. udgamana, prA. ugnamaNa) pUrva dizA ukAMsavuMsa.kri. (saM. utkarSaNa) khodI kADhavuM; bahAra kADhavuM(2) ugADa kuM. (saM.) UgavuM ke ugADavuM te dhyAna para lAvavuM; bhulAyeluM tAjuM karavuM (3) uzkeravuM ugADavuM sakri. "UgavuM'nuM preraka; Uge ema karavuM ukIra puM. AMkhano cepaDo (2) khodelI mATIno Dhagalo ugADAvavuM sakri. "ugADavuM'nuM preraka For Private and Personal Use Only
Page #113
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ugADavuM 9 6 [ uccAlana ugADAvuM a.kri. "ugADavuM'nuM karmaNi [upADavuM ughADuMpugAruM vi. sAva ughADuM; nAgupUruM ugAmavuM sakri. (saM. udgamati, prA. ugAma0) mAravA ucakAmaNa na. (-NI) strI, UMcakavAnuM mahenatANuM ugAra paM. (ugAravuM uparathI) bacAva; chUTako (2) bacata; ucakAvavuM saMkri. "UcakavuM'nuM preraka lAbha ucalana na. anAja sUpaDe upaNavAnI kriyA ugAra paM. bakarI-ulaTImAMthI bahAra nIkaLela pravAhI ucATa pu. ciMtA; phikara (2) adhIrAI (3) akaLAmaNa ugAravuM sakri. "UgaravuM'nuM prareka; Ugare ema karavuM; rakSaNa ucATiyuM vi. ucATa-ciMtA karyA karatuM karavuM; bacAvI levuM (2) bacata karavI ucApata strI, khoTI rIte nANAM upADI-uThAvI javAM te; ugAro paM. ugAra; bacAva (2) bacata (3) lAbha [ugAvo oLavavuM te (2) uThAvagIrI ugAro paM. comAsAmAM UgatA nAnA choDono samUha; ucAravuM sa.kri. uccAravuM; bolavuM ugAvo chuM. UgavuM te; phUlavuMphAlavuM te [UlaTuM ucArAvavuM sakri. 'ucAravuM'nuM preraka ugra (saM.) krodhI (2) AkaruM; jalada (3) bihAmaNuM (4). ucArAnuM akri. "ucAravuMnuM karmaNi kiravuM ugratA strI. ugrapaNuM (2) tiraskArano bhAva; tiraskAra ucALavuM sakri. UcalavuM; khAlI karavuM (2) upADavuM; UMcuM batAvato eka bhAva (kA.zA.) ucALo chuM. (saM. uccAla) gharavakharI; rAcaracIluM ugravAda puM. AtaMkavAda ucALAvavuM sakri. 'ucALavuM'nuM preraka ugravAdI chuM. jalada kAryakramathI bhayanuM vAtAvaraNa UbhuM ucALAvuM a.kri. 'ucALavuM'nuM karmaNi karanAra; chelle pATale besanAra; AtaMkavAdI ucita vi. (saM.) yogya; ghaTita ughaDAvavuM sakri. "UghaDavuM'nuM preraka kiravI te ucitArtha 5. yogya tAtparya (2) vi. yogya arthavALuM ugharAI(-ta) strI, mahesUla, sAMtha, devuM vagerenI vasUlAta uce(-ghe)DavuM sakri. (saM. uccATana) uteDavuM; (chAla) ugharANiyo chuM. ugharANI karanAra mAgaNI utAravI TADhoDiyuM ugharANI strI, leNAnI vasUlAta (2) takAdo (3) leNAnI ucela puM. pAlava (2) kaMThIno cheDo (3) caMdaravo (4) ugharANI(-ta)dAra puM. ugharANI karanAra; ugharANiyo uceluM vi. vasUkI gayeluM dUdha na ApatuM (Dhora) ugharANuM na. lakhaNI (2) phALo; phaMDa ucca vi. (saM.) UMcuM; UMcA sthAnamAM raheluM (2) umadA; ugharAta strI. juo "ugharAI caDiyAtuM (3) paM. grahanA mArganuM UMcAmAM UcuM biMdu ugharAtadAra vi. ugharAtanuM kAma karanAra uccaka vi. UdhaDuM; UMcaka ugharAmaNI strI. ugharAvavAnuM kAma; vasUlAta eikaThuM karavuM uccagrAha chuM. (saM.) UMco Adarza ugharAvavuM sakri. (saM. udghAti) ThekaThekANethI meLavI uccatama vi. sauthI ucca; UMcAmAM UMcuM ughalAvavuM sAki, "UghalavuM'nuM preraka; kanyA sahita janane uccatara vi. apekSA karatAM vadhAre ucca: vadhAre uparanuM - vidAya ApavI cUkyA pachIno varaghoDo uccatA strI. (saM.) uccapaNuM ughalAvo 5. AnaMdano uchALo-Ubharo (2) lagna thaI uccanyAyAlaya na. vaDI adAlata; "hAIkorTa [karavo ughADa chuM. (saM. udghATa, prA. ugvADa) AkAza vAdaLAM uccaravuM sakri. (saM. ucca) bolavuM; uccAravuM; uccAra vinAnuM thaI taDako nIkaLe te (2) udaya; lAbha uccarita vi. (saM.) uccAreluM; boleluM (2) na. kathana ughADa-DhAMka strI, ughADavuM ane DhAMkI devuM te uccATana na. (saM.) eka abhicAra; (maMtrataMtrathI) ucATa ughADapaguM vi. pagamAM joDA vinAnuM; aDavANuM karAvavo te (2) jagyAethI UMcakIne khaseDavAnuM kAma ughADabAruM vi. ughADAM bAraNAvALuM (2) na. nAThAbArI; uccAyukta puM. "hAIkamizanara nAsI chUTavAno rasto uccAra chuM. (saM.) moMmAMthI bola kADhavo te (2) tema ughADabhIDa strI. ughADavAsa karavAnI Dhaba-rIta kizana ughADavAsa strI. ughADavuM ane baMdha karavuM te; ughADabhIDa uccAraNa na. moMethI bola kADhavAnI kriyA; uccAra (2) ughADavuM sakri. (saM. udghATayati, prA. uththAI) kholavuM; uccAraNadoSa chuM. (saM.) zabdanA uccAramAM thatI bhUla ughADuM karavuM uccAravuM sakri. (saM. uccArU) uccAraNa karavuM (2) bolavuM ughADAvavuM sa.ki. ughADavuMnuM prareka; kholAvavuM uccArazAstra na. (saM.) uccAraNa-zAsa udhADAvuM a.kri. 'ughADavuM'nuM karmaNi; kholAvuM uccAlaka pu. uccAlanakriyAnuM mukhya sAdhana; uccAlanayaMtra; ughADuM vi. khulluM; nahi DhAMkeluM-vAseluM ke biDAyeluM (2) nahIM 'lIvara' oDheluM-pahereluM ke zaNagAreluM (3) cokhkhuM; spaSTa (4) uccAlana na. (saM.) UMcuM karavuM te (2) uccAlaka vaDe baLa pragaTa; jAhera (5) arakSita (9) nirlajaja vAparavAnI eka yojanA; lIvara' (2) kaMpa; dhrujArI For Private and Personal Use Only
Page #114
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ucchavAsana na. (sa.) 1 uccAvo uccAvaca vi. (saM.) UMcuMnIcuM; aNasarakhuM (2) nAnuMmoTuM (3) judI judI jAtanuM ' ucca zravA . (saM.) indrano ghoDo (cauda ratnomAMnuM eka) uccocca vi. (saM.) uccatama; sarvocca; atyuttama ucchalana na. UchaLavuM te; uchALo ucchava paM. occhava; utsava; tahevAranI ujavaNI khioLo ucche(-chUchuM, che) . (saM. ullaMga, prA. ucchaMga) utkaMga; ucchinna vi. (saM.) toDI nAkheluM; nirmULa kareluM ucchiSTa vi. (saM. ud + ziSTa) eThuM; ajIThuM; jamatAM iMDAyeluM (2) khAtAM vadheluM (3) na. chAMDaNa uzruMkhala (saM.) (-La) vi. uchAMchaLuM; uddhata uccheda puM. (saM.) mULathI ukhADI nAkhavuM te; samULo nAza ucchedaka vi. uccheda karanAra; vidhvaMsaka ucchedana na. uccheda karavo-thavo te ucchedanIya vi. (saM.) jaDamULathI ukheDI nAkhavA jevuM ucchedavuM sakri. (saM. ucchi) uccheda karavo; uchedavuM ucchediyuM vi. vaMza ke vArasa vinAnuM (2) ucchedaka (3) na. nirvazanI milakata ucchedI vi. (saM.) uccheda karanAruM ucchoSaNa na. (saM.) zoSaNa sukAvuM-kheMcAI javuM te ucchavAsana na. (saM.) zvAsa bahAra mUkavo te ucchavasita vi. (saM.) zvAsa letuM - mUkatuM (2) hAMphatuM; varALa bahAra kADhatuM (3) pUrNa khIleluM-UghaDeluM ucchavAsa puM. (saM.) zvAsa bahAra kADhavA-mUkavo te (2) AzA (3) prakaraNa; kAMDa (4) jALiyuM ucharaMga puM. AnaMda ke teno uchALo (2) utsAha ucharaMgI vi. harSagheluM; umaMgI (2) utsAhI uchaLATa . UchaLavuM te; uchALo [lilAma uchaLAmaNI, uchAmaNI strI, harIphAI (2) harAjI; uchaka(-ba)La vi. uzruMkhala; uddhata uchaMga puM. juo "uchaMga' [utsavakriyA-ujavaNI uchAnIka nA bALaka pAsuM pheravatuM thAya tyAre karAtI uchALa strI, uchALo; kudako uchALavuM sakri. (saM. ucchA) UMce pheMkavuM (2) uparataLe karavuM (3) (gametema) kharacavuM; vAparavuM uchALAvavuM sakri. "uchALavuM'nuM preraka uchALAvuM a.ki. "uchALavuM'nuM karmaNi uchALo pu. kUdako; chalAMga (2) ekAeka vadhAro (3) Aveza (4) humalo (5) Ubako; bakArI uchAMchaLAI strI. uchAMchaLuM vartana; uddhatAI uchAMchaLAveDA pu.ba.va. uchAMchaLuM vartana; uchAMchaLApaNuM uchAMchaLuM vi. uddhata (2) lAja vinAnuM uchIudhAruM vi. uchInuM ane udhAra lIdheluM uchInuM(-nuM) vi. (saM. avacchinna, prA. ochinna) thoDA bhakata (2) hAMphate [ ujezasa) divasa pachI pAchuM ApavAnI zarate ApeluM lIdheluM (vyAja ApyA-lIdhA vinA) uchedavuM sa.kri. jaDamULane kADhavuM; uchedavuM uchediyuM vi. (2) na. ucchediyuM; vaMzavArasa vinAnuM (2) na. nirvazanI milakata [(2) keLavaNI (3) tAlIma uchera muM.strI. ucheravuM te; pALIpoSI moTuM karavAnuM kAma ucherakAma na. ucheravAnI kriyA ucheravuM sakri. (saM. ucchi, prA. ucchera) pALIpoSI moTuM karavuM (2) saMskAravALuM karavuM; keLavavuM; tAlIma ApavI ucherAvavuM sa.ji. 'ucheravuM'nuM preraka ucherAvuM a.kri. "ucheravuM'nuM karmaNi ujama(-2)NI strI. (saM. ughApana) UjavavuM te (2) utsava (3) ujANI (4) samAraMbha ujama(-4)NuM na. vrata vagerenI samAptinI ujavaNI; UjavavuM te (2) ujANI; jAphata (3) vratanuM udyApana ujamALavuM sakri. UjaLuM karavuM (2) zobhAvavuM ujamALuM vi. umaMgI (2) sApha kareluM; ajavALeluM; mela vinAnuM ujamALe vi. UjaLuM; prakAzita ujaraDuM na. bharabhAMkhaLuM, aruNodaya (2) vi. ujaLA raMganuM ujavaNI strI, juo "ujamaNI' ujavaNuM na. juo 'ujamaNuM ujavAvavuM sa.ji. 'UjavavuM'nuM preraka ujaLiyAta vi. ucca varNanuM-jAtinuM ujAgara vi. ujajavaLa; bhapakAdAra ujAgaro paM. (saM. ujajAgrata) jAgaraNa (2) ciMtA; phikara ujADa strI. (da. ujjaDa) ujjaDapaNuM; pAyamAlI ujADaNa vi. ujjaDa karanAruM (2) apazukaniyuM; apazukaniyALa kiravuM ujADavuM sakri. (saM. ujjATayati) ujjaDa karavuM; pAyamAla ujANI strI. (saM. ughAtikA, prA. ujAriA) vana, maMdira vagere sthaLe UjavAtuM jamaNa; vanabhojana (2) jAphata; mijabAnI ujAta vi. UMcuM (2) TAra (3) unnativALuM eilivezana' ujAtakoNa chuM. unnayana(unnati)koNa; "eMgala opha ujAmavuM sakri. ajavALuM karavuM ujAza(-sa) 5. (prA. ujajhAsa) ajavALuM; prakAza (2) prikAza karanAruM ujAsaka . prakAza ApanAro padArtha (2) vi. Acho ujAso 5. ujAza; ocho prakAza ujALavuM sakri. (saM. ujjavAlayita, prA. u laI) UjaLuM karavuM (2) sAruM karavuM; zobhAvavuM ujiyAra(-2) vi. prakAzita (2) na. ajavALuM; prakAza udeza(-sa) paM. ujAsa; ajavALuM; prakAza u ca ki. "UjavavuM'nuM For Private and Personal Use Only
Page #115
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 98 6983] [ utaraDavuM ujjaDa vi. (saM. ujjaTa, prA. ujjaDa) vasati ke raheThANa UcakavuM; upADavuM (2) dhImethI upADI javuM-coravuM vinAnuM, UjaDa; verAna (3) (khUba) khAvuM (4) uThADavuM; jagADavuM (5) UbhuM ujjana na. ujjaya-yi)nI strI, ujjainI (saM.) (saM. karavuM; astitvamAM ANavuM; taiyAra karavuM (6) pALavuM; ujjayinI) mALavAmAM niprA nadInA kinAre AveluM mAnavuM (7) bajAvavuM (jema ke, hukama, cAkarI vagere) prAcIna rAjanagara uThAvAvuM a.kri. 'uThAvavuM'nuM karmaNi ujjavala (saM.) (-La) vi. dedIpyamAna; UjaLuM uThAvuM a.kri. "UThavuMnuM bhAve prayoganuM rUpa ujharaDavuM sakri. nakha vagerethI ghasaDIne ukhADavuM (2) uThAvo pu. banAvaTI vAta (2) khapata; upADa jivuM te DALAM-pAMdaDAM pADI nAkhavAM (3) soravuM uThAMtarI strI. dhyAna cUkavIne vastu ke dhana upADI cAlyA ujharaDAvavuM sakri. "ujharaDavuM'nuM preraka uDatALIsa vi. cALIsa vattA ATha; aDatAlIsa (2) paM. ujharaDAvuM a.kri. 'ujharaDavuM'nuM karmaNi aDatAlIsano AMkaDo ke saMkhyA; "48' ujharaDo 5. ujharaDAvAthI thato lisoTo (2) zarIra upara uDAu,(gIra) vi. uDAvanAruM; ati kharcALa (2) nakha, kAMTAM vagereno lisoTo adUradarzI (3) mudA vinAnuM; adhdhariyuM uTakaNa na. UTakavAnuM kAma uDA(-rA)DavuM sakri. uDAvavuM; UDe ema karavuM; vAparI ke uTakaMTo . (saM. utkaMTakAra athavA ukTaka) eka vanaspati veDaphI nAkhavuM (2) (pAMkhavALo jIva) UDI jAya ema uTakoI strI. (-maNa) na. (vAsaNa) ajaLAvavAmAM karavuM, jema ke, mAMkha uDADavI vaparAtI vastu (2) UTakavAnuM mahenatANuM uDANa(-na) vi. (saM. uDDayana, prA. uDDANa) na. UDavuM uTakAvavuM sakri. "UTakavuM'nuM preraka te (2) humalo; caDAI (3) vi. jhaDapathI UDanAruM, uTaja na. (saM.) parNakuTI; jhUMpaDuM pavanavegI (4) UDe evuM [(2) pavanapAvaDI uTapaTuM(-TAM)vi. (2) na. uTaMga; AdhAra vagaranI vAta uDANaghoDo paM. adhdhara UDe tevo ghoDo; pavanavegI ghoDo uTavaNuM na. (saM. udvartana, prA. bliTTaNa ke ubaTTaNa) zarIre uDAna vi. juo "uDANa' coLavAnI khuzabodAracIjonuM mizraNa uvaTANa; upaTaNuM uDAmaNI strI. mazkarImAM uDAvavuM te divAno dAva urTa-TAM)ga vi. AdhAra vagaranuM, taraMgI (2) na. AdhAra uDAva 5. kustImAM harIphane pITha parathI adhdhara uThAvI vagaranI vAta; gapyuM (3) taraMga; buTTo uDAvavuM sakri. (saM. uThThAyu, prA. uphAva) UDe ema karavuM; udaMgI vi. upajAvI kADheluM (2) gaDuM mAranAra; gappI cagAvavuM (jema ke, pataMga) (2) vAparI nAkhavuM; uTAMga vi. juo 'uTaMgra' veDaphI nAkhavuM (3) (vAta, gapa vagere) phelAvavuM (4) uTAMTiyuM na., (gho) puM. moTI udharasano eka roga javAbamAM cAlAkI karavI (5) mazkarI karavI (6) radauThama(-)NuM na. (saM. usthApana, prA. uThAvaNa) maraNa nApAsa karavuM (jema ke, parIkSAmAM) [kriyA thavI prasaMge besavA javuM te; besaNuM uDAvuM a.kri. "UDavuM'nuM bhAve prayoganuM rUpa; UDavAnI uThaMgavuM a.kri. aDhelIne besavuM; aThIMgavuM uDu chuM. (saM.) tAro (2) graha (3) nakSatra uThAu(gIra) vi. najara cukAvI pArakI vastu uThAvanAruM uDugaNa paM. uDumaMDala(-La) na. tArAono AkAzI samUha coranAruM (2) ucApata kare evuM; ucApata karanAruM uDupati, uDurAja puM. (saM.) caMdra uThADavuM sakri. 'UThavuM'nuM preraka; UThe ema karavuM (2) uyana na. (saM.) UDavuM - UMce UDavuM te [UDhaNa jagavavuM (3) UbhuM karavuM uDhANa na. (-NiyuM) . (-NI) strI. (-NuM) . IMDhoNI; uThADAvavuM sakri. "uThADavuM'nuM preraka uDhANa strI. umeda; icchA niAnuM gUMtheluM uDhANuM uThADAvuM a.kri. "uThADavuM'nuM karmaNi uDhA-DhoNI strI, (saM. IMDa + dhAna athavA uMDa + dhAna) uThApaTaka strI. (saM.) UMcakIne pakaTavuM-pachADavuM te uDhA(-DhoNuM na, mAthA upara vajana UMcakatI vakhate vacce uThAma(-2)NuM na. juo "uThamaNuM mUkavAmAM Avato lUgaDA vagereno vIMTo uThAva chuM. UThavuM-UpasavuM te (2) UMcAI (3) upADa; utaDAvavuM sakri. "UtaDavuM'nuM preraka khapata (4) kalpanA: baDho (5) dekhAva; bhabhaka utapAtiyuM vi. utpAta macAvanAra, dhAMdhaliyuM uThAvaDAvavuM sakri. "uThAvavuMnuM prareka utaraDa strI. (da. uttiriviDi) vAsaNa upara vAsaNa - khAsa uThAvaNuM na. juo "uThAmaNuM karIne ekaekathI nAnAM - evI goThavaNI uThAvadAra vi. sArA uThAva-dekhAvavALuM (2) asarakAraka utaraDavuM sakri. (saM. utRdati, prA. unnaI) uteDavuM; uThAvarAvavuM sakri. uThAvaDAvavuM sIvaNa ukelavuM; TAMkA toDI juduM karavuM (2) (chAlauThAvavuM sakri. (saM. ut + sthApayu, prA. uThavaI) cAmaDI vagere) utAravI For Private and Personal Use Only
Page #116
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org utaraDAvavuM] utaraDAvavuM sa.kri. 'utaraDavuM'nuM preraka utaraDAvuM akri. 'utaraDavuM'nuM karmaNirUpa utaraDiyuM na. utaraDavAnuM ojAra utaraNa strI. na. DhALa; utAra (2) UtarAya evuM hovuM uteDavuM sakri. juo 'utaraDavuM' te (3) evo nadIno bhAga uteDAvavuM sa.kri. 'uteDavuM'nuM preraka uteDAvuM a.kri. 'uteDavuM'nuM karmaNi utailA yuM.ba.va. varasAdamAM thatA aDada utkaTa vi. (saM.) UMcI keDa rAkhI raheluM; ubhaDaka (2) tIvra; jalada; prabaLa (3) matta (4) viSama (5) muzkela utkaTatA strI. prabaLatA; utkaTa hovApaNuM utkarSa puM. (saM.) upara kheMcAvuM te; unnati (2) abhivRddhi; abhyudaya; vikAsa (3) vRddhi; adhiratA utkalana na. (saM. utkal uparathI) UkaLavuM te utkalanabindu na., utakalanAMka puM. jyAM sudhI garamI pahoMcavAthI padArtha UkaLavA mAMDe e sImA (2) tenA mApano aMka [utsuka; Atura utkaMTha vi. (saM.) kaMTha UMco karelo hoya evuM (2) ati utkaMThA strI. (saM.) tIvra icchA; AturatA (2) AzA utkaMThita vi. (saM.) Atura utarAMga puM. bArasAkhano upalo bhAga utarevaDa strI. juo 'utaraDa' utaraNI strI. UtaravuM - pA2 javuM te utarAI strI. utarAmaNa (2) UtaravAnI kriyA utarANa strI. (saM. uttarAyaNa) makarasaMkrAMti (2) e divase paLAto tahevAra utarANa na. (UtaravuM uparathI) utAra; utaraNa utarAtuM(6) vi. (saM. uttarArdha, prA. uttaraddha) uttara dizA taraphanuM; otarAduM [mahenatANuM ke kharca; utarAI utarAmaNa na. (-NI) strI. utarAvavuM te (2) tenuM utarAvavuM sakri. utAre ema karavuM (2) 'UtaravuM'nuM preraka (3) (mAthethI) vajana nIce utAravAmAM madada karavI (beDuM, Topalo utarAvavo) ee utAra chuM. UtarAya evuM hoya te ke tevuM (nadI vagerenuM) sthAna (2) (kepha, jhera, kharAba asara, kaDaka davA vagerene) utAravAno - dUra karavAno upAya (3) bhUtapretanI asara kADhavA mATe mAthethI utAreluM hoya te (4) taddana nakAmuM athavA bhUMDAmAM bhUDuM mANasa ke tevAnuM jUtha (5) pANI UtarI javuM te; oTa (6) (pAka ke tola) Utare te (7) utpAdana; pedAza utAra-caDAva puM. (saM.) utarANa-caDANa (2) avaroha Aroha (3) paDatIcaDatI; hAnilAbha utAravuM sa.kri. Utare ema karavuM; 'UtaravuM'nuM preraka (2) uparathI nIce mUkavuM; pAyarI ke darajjo nIco karavo (3) ghATa kADhavo (jema ke, bhamaraDo saMghADA para utAravo; kuMbhAra ghATa utAre.) (4) dhAra kADhavI (5) lakhavuM; nakala karavI (6) jheranI asarathI mukta karavuM (7) pAra laI javuM (8) vaLagADa kADhavA mAthe pheravavuM utArAvavuM sa.kri. 'utAravuM'nuM preraka uttArAvuM a.kri. 'utAravuM'nuM karmaNi utAru pravAsI; musAphara (2) utAro karanAra (vIzI, dharmazALA, vageremAM) (3) yAtrika utAro puM. UtaravAno mukAma (2) kazAmAMthI utAreluM lakhANa; avataraNa (3) bhUtapretAdi utAravA mAthe pheravIne utAre te vastu (4) pAkano utAra ke pedAza utAvaLa strI. (de. uttAvala) tvarA; tAkIda; adhIrAI; doDadhAma [(3) adhIruM utAvaLiyuM vi. utAvaLa karanAruM-karAvanAruM (2) utAvaLuM utAvaLI strI. (jhaTa thatI) eka jAtanI juvAra ke DAMgara Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [utkhanaka utAvaLuMvi. (saM. uttApa, prA. uttAva+la. uttAvala) vegI; jhaDapI (2) adhIruM [javAvuM (3) vAMkuMcUMkuM thavAvuM utAvuM a.kri. 'UtavuM'nuM bhAve; vasUkI javAvuM (2) saDI utkepa puM. (saM.) dhrujArI; kSobha utkIrNa vi. (saM.) AlekheluM; kotareluM utkIrNalekhavidhA strI. (saM.) abhilekhavidyA utkRSTa vi. (saM.) zreSTha; uttama utkRSTatA strI. (saM.) utkRSTa hovApaNuM unheMdra vi. (saM.) madhyabiMduthI AdhuM; 'eNksenTrika' (2) eka kendravALuM nahi evuM (3) vilakSaNa; asAdhAraNa utkrama chuM. (saM.) UlaTo krama (2) ullaMghana (3) kramika vadhAro; UMco krama [kramekrame UMcA javuM te; khilavaTa utkramaNa na. (saM.) UlaTuM javuM - ullaMghana karavuM te (2) utkramaNIya vi. (saM.) UlaTuM thaI zake tevuM (2) vikasI Ave tevuM utkrAMta vi. (saM.) oLaMgI gayeluM (2) utkrAMti pAmeluM utkrAMti strI. (saM.) vikAsa; khilavaNI (2) UMce javApaNuM; utkramaNa utkrAMtivAda puM. jAtivizeSo ('spIzIsa') ekadama navA sarjAyA nathI paNa agAu pracalita evA AkAro parathI dhImedhIme vikAsa pAmIne banyA che evo mata utkroza puM. (saM.) cIsa; bUma; barADo utthita vi. (saM.) UMce pheMkeluM; pheMkI devAyeluM utsepa puM. (saM.) upara pheMkavuM te; UMcuM karavuM te (2) pheMkI devuM te; amAnya karavuM te (3) UpaNavuM te (4) mokalavuM-ravAnA karavuM te (5) UlaTI utkhanaka vi. (saM.) bhUstarIya sAdhanonI bhALa mATe jamInanuM khodakAra. sAdhanAruM For Private and Personal Use Only
Page #117
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ulbanano 900 [ utpanna utpanana na. (saM.) khodANa (2) itihAsane lagatAM uttarA-phAlganI strI. (saM.) bAramuM nakSatra bhUstarIya sAdhanonI bhALa mATenuM jamInanuM khodakAma uttarA-bhAdrapadA strI. (saM.) chavvIsamuM nakSatra utpAtavi. (saM.)khodI kADheluM (2) ukhADeluM; ukheDI nAkheluM uttarAbhimukha vi. uttara tarapha mukha hoya evuM bAraNuM) uttama vi. (saM.) ghaNuM garama thayeluM (2) krodhAyamAna uttarAbhyAsa pu. nizALa choDyA pachInuM zikSaNa uttama vi. (saM.) sauthI sAruM; zreSTha uttarAyaNa na. (saM.) sUryanuM uttara taraphanA rAziSarkamAM javuM uttamAMga na. (saM.) mAthuM (2) mukha sarvotkRSTa te (2) utarANa uttamottamavi. (saM. uttama+uttama) uttamamAM uttama sarvottama uttarArdha na, paM. (saM.) chevaTano-pAchalo ardho bhAga uttara vi. (saM.) pAchaluM; bAkInuM (2) pachInuM (3) DAbuM uttarAvasthA strI. (saM. uttara + avasthA) pAchalI uMmara; (4) vadhatuM; vadhAre (5) puM. javAba; pUchyA ke kahyA ghaDapaNa; vRddhAvasthA uttarAzrama puM. (saM.) vAnaprasthAzrama (2) saMnyastAzrama uttara dizA (8) 5. gaNita-zreDhImAM be saMkhyAnI uttarASADhA na. (saM.) ekavIsamuM nakSatra vacamAMnuM aMtara (9) virATa rAjAno putra (10) uttarIya na. (saM.) upavastra; uparaNo; khesa kri.vi. pachI (samAsamAM). uttareza puM. uttara dizAno ke uttara pradezano svAmI uttarakAla(-La) . ghaDapaNano samaya; vRddhAvasthA [lagatuM uttarottara kri.vi. (saM.) vadhAre ne vadhAre (2) divase utatarakAlIna vi. (saM.) pachInA samayanuM (2) bhaviSyane divase kramazaH (kAnanuM eka AbhUSaNa uttarakriyA strI. (saM.) maraNa pachInI aMtimakriyA; kAraja uttara paM. (mAthe paheravAnuM eka AbhUSaNa) mugaTa (2) uttarakhaMDa kuM. (saM.) chello vibhAga ke graMtha (2) uttarAkhaMDa uttAna vi. (saM.) catuM (2) pahoLuM patharAyeluM; chIcharuM uttarajIvita chuM. pAchaLano jIvanAra uttApa puM. (saM.) saMtApa; ciMtA [(parIkSAmAM) uttaradakSiNa vi. uttaradakSiNa peThe sAmasAme hoya evuM uttIrNa vi. (saM.) tarI pAra UtareluM (2) pAsa thayeluM uttaradAyitva na. (saM.) javAbadArI uttuMga vi. (saM.) khUba ja UMcuM uttaradAyI vi. uttara ApanAruM; javAbadAra uttejaka vi. (saM.) uttejana Ape tevuM (2) utsAha-hoMza uttaradhruva paM. (saM.) pRthvInI dharIno uttara taraphano cheDo prere tevuM (3) jalada; udIpaka (2) uttara dizAmAM sthira dekhAto tAro uttejana na. (saM.) utsAha Apavo-puSTi ApavI te (2) uttarapakSa puM. (saM.) bacAvapakSa; prativAdI (2) prativAdIno (kharAba arthamAM) uzkeraNI javAba (3) aMdhAriyuM (4) samIkaraNa vagerenI jamaNI uttejanA strI. (saM.) uzkeraNI; Aveza (2) khaLabhaLATa bAju (ga.) [uttaravahI; javAbapatra uttejavuM sakri. (saM. uttija) uttejana ApavuM; uzkeravuM uttarapatra na. 5. parIkSAnA praznapatranA uttaranI vahI; uttejita vi. (saM.)uttejanake udIpana pAmeluM(2) uzkerAyeluM uttarapatha puM. (saM.) himAlaya upara UMce ne UMce jato utthAna na. (saM.) UThavuM-UbhA thavuM te (2) UgavuM te uttara dizA taraphano mArga; devayAna (2) mRtyunI (3) udaya; jAgRti (4) AzA choDI pharI pharI prayatna taiyArI tarIke karavAmAM AvatAM tapa ane jAtrAo karavo te; utsAha (5) Teko; madada uttarapadana. (saM.) (samAsanuM) chelluM pada utthApaka vi. (saM.) uthalAvI nAkhanAruM; ukhADanAruM (2) uttarapIThikA strI. pAchalI beThaka [bhAga, vedAMta uzkeranAruM (3) UbhuM karanAruM uttaramImAMsA strI. (saM.) mImAMsA - darzanano pAchalo utthApana na. (saM.) utthApavuM te (2) (maMdiramAM) devanuM uttaravaye strI, (saM.) pAchalI uMmara; uttarAvasthA; ghaDapaNa sUIne UThavuM te; AThamAMnI pAMcamI sevA jemAM uttaravayaska vi. (saM.) vRddha; gharaDuM madhyAhana pachI ThAkorajIne jagADIne sevA karAya che. uttaravahI strI. javAbapatra; javAbapothI utthApanA strI, utthApavuM te uttarA strI. (saM.) uttara dizA (2) abhimanyunI patnI utthApavuM sakri. (saM. utthApa) sthApyuM na sthApyuM karavuM; (3) uttarAphAlyunI nakSatra pradeza, uttarAkhaMDa ukhADI nAkhavuM (2) uthApavuM; na mAnavuM (3) uttarAkhaMDa . (saM.) himAlaya pAseno uttara bhAratano uThADavuM; jAgrata karavuM uttarAdhikAra chuM. (saM.) pAchaLathI-bhaviSyamAM maLanAro utthApita vi. (saM.) nahi maLeluM; uthApeluM adhikAra; vArasAno adhikAra [para AvanAruM utpatti strI. (saM.) pedAza (2) janma (3) mULa uttarAdhikArI vi. (saM.) vArasa (2) pachIthI adhikAra utpatha puM. (saM.) khoTo mArga; avaLo rasto uttarApatha puM. (saM.) viMdhya parvatanI uparanuM bhArata-uttara utpanavi. (saM.) janmeluM (2) nIpajeluM baneluM (3) UgeluM bhAratano pradeza (4) na. pedAza; nIpaja (5) kamANI (6) napho For Private and Personal Use Only
Page #118
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir utpalo 1 - 1 [ uda(-)mAta utpala na. (saM.) kamaLa, nIla kamaLa utsAha pu. (saM.) hoMza; umaMga (2) AnaMda, harSa (3) khaMta utpAta puM. (saM.) kUdavuM te (2) dhAMdhala; upADo (3) Apa- (4) vIrarasano eka sthAyI bhAva-daDhatA (kA.zA.) ttinuM cihna (4) vinAzakAraka Apatti karanAre utsAhaka vi. utsAha ApanAruM; uttejana ApanAruM utpAtaka vi. (saM.) utpAta macAvanAra; tophAna ke vinAza utsAhapUrvaka kri.vi. utsAhabhera; utsAhathI utpAtI, (-tiyuM) vi. jepIne na bese evuM (2) tophAnI; utsAhI vi. (saM.) utsAhavALuM; hoMzIluM mastIkhora (3) utpAta kare evuM utsuka vi. (saM.) Atura; utkaMThAvALuM (2) adhIruM utpAdaka vi. (saM.) utpanna-pedA karanAruM utsukatA strI. AturatA (2) adhIrAI (3) utkaMThA utpAdakatA strI. (saM.) utpAdakapaNuM [(3) phaLa usUtra vi. (saM.) sUtra vinAnuM ekasUtra nahIM evuM utpAdana na. (saM.) utpanna karavuM te (2) pedAza; utpatti utsuka chuM. (saM.) chAMTavuM te (2) no vadhAro thavoutpAdanakharca 5.,na, mAla utpanna karavA thato kharca-vyaya UbharAvuM te utpAdita vi. (saM.) utpanna kareluM uskuraNa na. (saM.) phuraNA; AMtarika preraNA utpAgha vi. (saM.) utpanna karavA yogya ke karAya evuM usphoTana na. (saM.) sphoTana; spaSTIkaraNa utpIDana na. (saM.) ekabIjAne dabAvavuM te (2) pIDA karavI uthaDaka vi. baMdhabesatuM ke coMTatuM na hoya tevuM; uparacoTiyuM te (3) spardhA uthareTI strI, khAtarano cokI AkArano Dhagalo uzvekSA strI. (saM.) dhAraNA; kalpanA (2) eka alaMkAra, uthalAvavuM sakri. 'UthalavuM'nuM preraka; gabaDAvI devuM; jemAM upameya ane upamAna keTalIka bAbatomAM maLatAM UMdhuMcatuM karI devuM (2) padamRta karavuM (3) pheravavuM AvatAM hovAthI vastutaH eka ja che evI saMbhAvanA uthalAvavuM a.kri. 'uthalAvavuM'nuM karmaNi vyakta karavAmAM Ave che. (udA. dAsI jANe indrANI) uthApa . uthApavuM-ulaTAvavuM te uslava . (saM.) kUdako (2) uchALo; Ubharo uthApana na. (-nA) strI. (saM. utthApana, -nA) jAgrata karavuM unmekSita vi. (saM.) unmekSA karAyeluM - te (2) maMdiramAM devanuM sUIne UThavuM te (3) uthApavuM te uphulla vi. (saM.) pUrNa khIleluM (2) pahoLuM thayeluM (3) uthApavuM sakri. (saM. utthApa) badalI ke kADhI nAkhavuM; rada vikaseluM karavuM (2) ulaTAvavuM (3) na mAnavuM; anAdara karavo; utsa . (i.) strota (2) jharaNuM sAmA thavuM utsaraNa na. (saM.) upara javAnI kriyA (2) garamI, uthApAvavuM sakri. 'uthApavuM'nuM preraka prakAza, vIjaLI vagere grahaNa karI bIjAmAM laI uthApAvuM a.kri. 'uthApavuM'nuM karmaNi javApaNuM; parivahana; "kanDakaMzana' uthAmavuM sakri. (saM. usthAmayati, prA. utthAmai) AmathI utsarga kuM. (saM.) tyajI devuM te; tyAga (2) samarpaNa (3) tema UMcakavuM ne mUkavuM; upADA upADa karavuM (2) UMcuM zarIramAMthI maLamUtrAdi kADhavAM te (4) sAmAnya lAgu nIcuM ke Amatema karI nAkhavuM (3) khoTI mahenata paDato kAyado ke niyama (apavAdathI UlaTuM) karavI (4) Amatema khoLavuM; uthAmIne jovuM tapAsavuM utsarjana na. tyajI devuM te (2) upavIta - janoI uthAmAvavuM sakri. 'uthAmavuM'nuM preraka badalavAnI vArSika kriyA (3) vedAdhyayana mulatavI uthAmAvuM addhi, "uthAmavuM'nuM karmaNi vilakhuM rAkhatI vakhate karavAnI kriyA (4) maLamUtrano tyAga uthAmo . uthAmavA-upADavAno prayAsa (2) udhAmo; karavo te [UMcAnIcA thavuM te (3) udaya uda na. (saM.) pANI (padya ke samAsamAM) utsarpaNa na. (saM.) UMce saravuM javuM udaka na. (saM.) pANI; jaLa tirpaNanI kriyA utsarpiNI strI. (saM.) avasarpiNInA jeTalo lAMbo paNa udakakriyA strI. (saM.) mUelAnI pAchaLa karAtI jalanI, unnati tarapha vaLato samaya (jaina) (2) vi. utsarpaNa udagra vi. (saM.) UMcI TocavALuM (2) UMcuM (3) AgaLa karanArI nio meLAvaDo; occhava paDatuM; prasiddha (4) moTI uMmaranuM utsava 5. (saM.) AnaMdano divasa tahevAra (2) AnaMda- udadhi chuM. (saM.) samudra, jaladhi ratnomAMnuM eka) utsaviyo chuM., vi. utsava karanAro udadhi(0kanyA, tanayA, sutA) strI. (saM.) lakSmI (cauda utkaMga puM. (saM.) uchaMga; khoLo (2) madhyabhAga; vacagALo udadhimekhalA (saM.) (-LA) strI. pRthvI utsAraka vi. (saM.) dUra karanAruM, khaseDanAruM udabattI strI. (a. Uda + battI) agarabattI; UdabattI utsAraNa strI. (saM.) khaseDavuM te (2) maLamUtra, parasevo udapAna na. (saM.) vAva, kUvA, kuMDa vagere jalAzaya (2) vagereno tyAga karavo te [pokAra (nATyamAM) havADo ke paraba tiophAna; mastI utsAraNA strI. (saM.) utsAraNa (2) "khaso, khaso' evo uda(-dha)mAta puM. (saM. uddabAta = dhamadhamI UTheluM dvArA) ka For Private and Personal Use Only
Page #119
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir uda-dha)mAtI-tiyuM) 1 0 2 [ uddhATanakriyA uda(-dhImatI,(-tiyuM) vi. tophAnI, mastIkhora (2) dhamAliyuM udAsIna vi. (saM. ud + AsIna) udAsa; rasa na udayapuM. (saM.) UgavuM te (2) unnati (3) prAgaTya; dharAvanAruM; taTastha (2) binaasarakAraka udbhava (4) karmonuM phaLa devA tatpara thavuM te (jaina) udAsIpaMtha . zIkhadharmI sAdhuono eka paMtha (5) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA sAtamA udAharaNa na. (saM.) dAkhalo; dRSTAMta udayakarma na. (saM.) prArabdha karma (jaina) udAharaNArtha vi., kri.vi. ullekha mATenuM ilesTreTiva' udayakAla(-La) 5. sUrya-caMdra vagereno ugavAno kALa-samaya udAhata vi. (saM.) kahevAyeluM (2) nAma daIne bolAyeluM (2) unnatino-caDatIno samaya (3) daSTAMtarUpe apAyeluM udayagiri puM. (saM.) jenI pAchaLathI sUryacaMdrAdi Uge che udita vi. (saM.) UgeluM (2) khIleluM (3) jAgrata (4) evo kalpita parvata; mera [thatuM; utpanna thatuM prakAzavaMtu; caLakatuM (5) janmeluM udayamAna vi. (saM.) UgatuM (2) caDatI pAmatuM (3) pragaTa udita vi. kaheluM, boleluM (2) ugeluM (3) khIleluM udayAcala (saM.) (-La) paM. udayagiri, mera udIcI strI. (saM.) uttara dizA udayAta vi. sUryodaya samaye je tithi hoya tevI (tithi) udIcIna vi. (saM.) uttara taraphanuM udayAsta muM. udaya ane asta (2) caDatI paDatI udIcya vi. (saM.) uttara dizAmAM AveluM (2) puM. uttara udara na. (saM.) peTa (2) garbhAzaya (3) bakhola; polANa gujarAtano sarasvatI nadInI uttara ane pazcimano pradeza (4) AjIvikA (5) aMdarano bhAga udayamAna vi. (saM.) UgatuM; udati thatuM; vRddhi pAmatuM udaranirvAha chuM. AjIvikA; gujarAna [avayava urdu vi. khullA AsamAnI raMganuM udarapaTala na. chAtI ane peTanA polANane judA pADato udubara puM. (saM.) udaMbara; umaraDo (2) brAhmaNonI eka udarapIDA strI. peTamAM thatI pIDA, cUMka vagere jAta (3) ezI ratInuM eka vajana udarapUrti strI. (saM.) AjIvikA; gujarAna uda puM. (. udaya) udaya (2) caDatI; utkarSa udarasa strI. udharasa; khAMsI udetI vi. strI, je tithimAM sUryano udaya thato hoya tevI; udAraMbhari vi. (saM.) peTa bharI jANatuM (2) akarAMtiyuM udayAta; udayavALI (tithi). udarAgni puM. jaTharAgni udAudo za... (saM. udaya udaya) udaya ho, udaya ho; udavuM a.ki. UgavuM [(gharano) (3) hIjaDo; phAtaDo jaya ho jaya ho - evo uddagAra udaMbara(-ro) puM. (saM. udumbara) umaraDo (2) Umaro u (saM.) 15. sthAna, kalA, maMtra vageremAM "UMce ke upara'; udAtta vi. (saM.) ucca; unnata (2) sakhI dilanuM; dAtAra athavA amukamAMthI "alaga' ke 'bahAra', evo artha (3) UMcA svaravALuM (4) paM. svaranA traNa bhedomAMno batAve che. udA. uddagama, udbhava, uDjhIva (2) pahelo (udAtta, anudAtta ane svarita) naThAruM" ke "khoTuM' evA arthamAM nAma pUrve. udA. udAttatA strI. (saM.) udAttapaNuM (2) khAnadAnI unmArga [(3) UgeluM (4) UMcuM udAna puM. (saM.) pAMca vAyumAMno eka je gaLA tarapha UMce uta vi. (saM.) upara gayeluM; caDeluM (2) bahAra nIkaLeluM caDhIne mAthAmAM jAya che. udgama paM. (saM.) UMce javuM-caDavuM te (2) UgavuM-bahAra udAra vi. (saM.) sakhIdilanuM dAnazIla (2) khullA mananuM; nIkaLavuM te; utpatti (3) utpattisthAna; Ugama (4) nikhAlasa (3) sAruM; bhavya (4) umadA udAtta phaNago udAracarita vi. (saM.) udAra caritravALuM; vizALa dilanuM udgAmI vi. UMcI bAju-tarapha janAruM udAracitta vi. (saM.) udAra-nikhAlasa cittavALuM udgAtA . (saM.) sAmavedanI RcAo gAnAra brAhmaNa udAratA strI. udArapaNuM udgAra paM. (saM.) uccAra; bola; zabda udAratApUrNa kri.vi. udAratAthI bhareluM udgAracihna na. AzcaryanI lAgaNIbharyo udgAra sUcavatuM udAramatavAda 5. sthiticusta na rahetAM navA sudhArA mATe !' cihna; Azcaryacihna mana khulluM rAkhavAno vAda; 'libarAlijhama' ugrIva vi. (saM.) UMcI karelI DokavALuM; utkaMTha udArIkaraNa na. (saM.) udAra banAvavuM te; libarAlijhezana uddaghATaka vi. (saM.) uddaghATana karanAruM, prasiddhimAM mUkanAruM udAvarta pu. (saM.) peTamAM goLo caDavAno roga udghATana na. (saM.) kholavuM te; kUMcIthI ughADavuM te (2) udAsa vi. (saM. ud + Asa) nirapekSa; taTastha; bephikara spaSTa karavuM-samajAvavuM te (3) ughADavAnuM sAdhana (kUMcI. (2) vairAgI; viSaya tarapha aprItivALuM (3) vagere) (4) reMTa gamagIna khina (3) strI, udAsInatA udaghATanakriyA strI, pahela-prathama kAMI ughADavAnI kriyA: udAsI vi. (saM.) udAsa (2) puM. udAsIpaMthano sAdhu vimocanavidhi (2) lokArpaNavidhi For Private and Personal Use Only
Page #120
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org udghoSa] udghoSa puM. (saM.) pokAra (2) DhaMDhero (3) zorabakora; ghoMghATa (4) lokomAM vAta cAlavI te uddaMDa vi. (saM.) niraMkuza; uddhata (2) ugAmela daMDavALuM (3) bhayaMkara [svacchaMdI (3) ugra; jahAla uddAma vi. (saM.) aMkuza ke baMdhana vinAnuM (2) ucchuMkhala; uddAmapakSa puM. jahAla pakSa uddAla puM. rAtA ghauM (2) kodarA uddAMta vi. narama; garIba (2) utsAhavALuM [iccheluM uddiSTa vi. (saM.) batAveluM (2) uddezAyeluM (3) dhAreluM; uddIpaka vi. (saM.) uddIpana karanAruM; uttejita karanAruM uddIpana na. (saM.) (-nA) strI. prajvalita karavuM te (2) uzkeraNI (3) uttejanA (4) uddIpana vibhAva uddIpita vi. (saM.) uddIpta kareluM [thayeluM; uzkerAyeluM uddIpta vi. (saM.) saLagAveluM-prajvalita kareluM (2) uttejita uddeza puM. (saM.) hetu; irAdo (2) arcanA ke samabhAvanA pakSa ke vAdanuM svarUpa [anulakSIne bolavuM - kahevuM uddezavuM sa.kri. (saM. urdU + diza - deza) nAma daIne - uddezya vi. (saM.) udezavA-vicAravA yogya; lakSya (2) 1 0 3 na. jene udezIne kaMI kahevAyuM hoya te; kartApakSa (vyA.) (3) hetu; prayojana uddezyavardhaka na. uddezyanA arthamAM vadhAro karanAra vizeSaNa zabda ke vizeSaNa upavAkya (vyA.) [ta uddhata vi. (saM.) utkRkhala; niraMkuza (2) sAme thAya - na mAne evuM; avinayI (3) UMcuM; unnata (4) bhavya uddhatAI strI. uddhRtapaNuM; niraMkuzatA [mokSa uddharaNa na. (saM.) uddhAra-chUTakAro karavo ke thavo te (2) uttaravuMsa.kri. UMcakavuM; upADI levuM (2) bacAvavuM; ugAravuM uddhava puM. (saM.) kRSNanA kAkA ane bhakta uddhAra puM. (saM.) mukti; mokSa (2) sArI sthiti thavI uddhAravuM sa.kri. (saM. ud + %0 - dhAr) uddhAra karavo [reluM uddhRtavi. (saM.) avataraNa tarIkelIdheluM (2) uddhAreluM; ugAusta vi. (saM.) jaDamULathI nAza pAmeluM; ujjaDa ubuddha vi. (saM.) jAgrata; jagADeluM (2) uddIpta, sartaka thayeluM (3) smRtimAM tAjuM kareluM [AvavuM te udbodha puM. (na) na. (saM.) jAgrata thavuM te (2) yAda udbodhaka vi. (saM.) udbodhana karanAra udbodhavuM sa.kri. udbodhana karavuM udbhava puM. (saM.) janma; utpatti (2) mULa (3) viSNunuM eka nAma [thavuM udbhavavuM akri. (saM. unnU) utpanna thavuM; janmavuM; pedA udbhAva puM. (saM.) utpanna thavuM te (2) udAratA udbhAvaka vi. (saM.) udbhava karanAruM; utpAdaka [utpAdita udbhAvita vi. (saM.) kalpeluM; kAlpanika (2) UbhuM kareluM; udbhAsita vi. suMdara rUpe pragaTa thayeluM (2) prakAzita [udharAvavuM udbhijja na. (saM.) vanaspati udbhinna vi. (saM.) utpanna thayeluM (2) khIleluM; phUTeluM udbhAsita vi. (saM.) suMdara rUpamAM pragaTa kareluM (2) prakAzita; ajavALeluM [dekhAya evuM thayeluM udbhUta vi. (saM.) utpanna thayeluM; pragaTeluM; janmeluM (2) ubheda puM. (saM.) (bhedIne) bahAra AvavuM te; UgavuM te (2) vikasita thavuM te (3) dekhAvuM te uddhAnta vi. (saM.) gAbharuM; vyAkuLa (2) bAMdheluM; chaLeluM ughata vi. (saM.) tatpara (2) khaMtIluM (3) nizcaya karI UbhuM thayeluM udyama puM. (saM.) yatna; mahenata (2) udyoga; dhaMdho[dhaMdhAdArI udyamI vi. (saM. udyamina) mahenatu (2) udyamamAM lAgeluM; udyAna puM., na. (saM.) bagIco; vADI [tenI ujavaNI udyApana na. (saM.) dharmakarma-vratAdinI samAptinI vidhi ke ughukta vi. (saM.) kAmamAM parovAyeluM; udyamI (2) tatpara udyoga puM. (saM.) dhaMdho; rojagA2 (2) kAma (3) mahenata udyogagRha na. (saM.) kArakhAnuM; udyogazALA udyogadhaMdho puM. dhaMdho-rojagAra; pravRtti udyogapati puM. (saM.) moTA udyoga-dhaMdhAno mAlika ke te calAvanAra; 'inDasTriyAlisTa' udyogamaMdira na. udyogazAlA(-LA) strI. jyAM udyogo zIkhavAtA hoya tevI zALA; kalAbhavana udyogavAdI puM. (2) vi. udyogavAdanuM ke tene lagatuM ke temAM mAnanAruM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir udyogasAhasika puM. udyoga zarU karavAnuM sAhasa karanAra udyogI vi. (saM. udyogin) mahenatuM; khaMtIluM udyogIkaraNa na. (saM.) udyoga na hoya tyAM udyoganI pravRtti karavApaNuM; 'inDasTriyAlijhezana' udyota puM. (saM.) khadyota; Agiyo (2) prakAza udgAha puM. (saM.) vivAha; lagna (2) UMce laI javuM (3) eka jagyAethI bIje laI javuM te udvigna vi. (saM.) vyAkuLa; khinna (2) du:khI udreka yuM. (saM.) puSkaLatA; atizayatA (2) caDiyAtApaNuM udvega puM. (saM.) vyAkuLatA (2) ciMtA (3) duHkha udvegakara vi. (saM.) (-rtA) udvega karAvanAruM udhaDa(-2)kavuM a.kri. (hRdayanuM) thaDakavuM; dhaDakavuM; dhrUjavuM (2) jhabakavuM; coMkavuM (3) saphALA UbhA thavuM udhaDiyuM vi. UdhaDuM rAkheluM-ApeluM (kAma) (2) UDuM kAma karanAruM (3) beparavAIthI kareluM udhamAta puM. juo 'udamAta' udhamAtiyuM, udhamAtuM vi. juo 'udamAtiyuM', 'udamAtuM' udharakavuM akri. juo udhaDakavuM udharasa strI. (saM. uddhasA, prA. uddhasa) udarasa; khAMsI udharAvavuM sa.kri. 'UdharavuM'nuM preraka For Private and Personal Use Only
Page #121
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir udhANa 1 0 4 [ upakArya udhAsa na, moTI bharatI: udhAna unnatabhU vi. bhavAM caDhAvIne kareluM; kaDaka ane AkaruM udhANiyo vi. 5. mudatiyo (tAva) unnati strI. (saM.) caDatI (2) mahattA; moTAI udhANiyo tAva 5. mudatiyo tAva unnatikAraka vi. (saM.) unnati kare evuM udhAna na. UMce caDavuM te (2) eka roga; dama (3) udhANa; unnatodarakoNa chuM. be kATakhUNA karatAM moTo khUNo; gurukoNa moTI bharatI (4) pazunI kAmabhoganI icchA (5) unnayana na. (saM.) UMce laI javAnI kriyA (2) sIdhuMtraNanI saMkhyAno vepArI saMketa | sarakhuM karavuM te (3) anumAna udhAmo chuM. (saM. udhAvaka) prayatna (2) valakhuM; dhamapachADo unidra vi. (saM.) jAgatuM; nidrArahita (3) uthAmavA-upADavAno prayAsa unmatta vi. (saM.) bhAna vagaranuM, gAMDuM (2) chAkaTuM (3) udhAyeluM vi. UdhaIthI khavAyeluM garviSTha, uddhata (4) ahaMkArI; garviSTha udhAra vi. (saM. uddhAra, prA. uddhAra) paisA ApyA vinA unmaniyuM vi. dilagIra; zokAtura nAme lakhAvIne, devA karI lIdheluM ke ApeluM (2) unmanuM vi. (saM. unmanasa) khinna; zokAtura bharapAI nahi thayeluM evuM (3) dama vagaranuM, bojArUpa unmAda . (saM.) ghelachA; gAMDapaNa (2) tora; mada (3) udhAra noMdha strI. vecelo mAla noMdhavAno copaDo [pAsuM saMnipAtano roga (4) tophAna udhArapAsuM na. copaDAmAM jayAM udhAra rakamo noMdhAya che te unmAdaka vi. (saM.) unmAda karAvanAruM [mArga; kumArga udhAravahI strI, juo "udhAranoMdha' unmArga chuM. (saM.) khoTo ke UMdho rasto (2) anItino udhAravuM sakri. nAme lakhavuM (2) uddhAravuM (3) ucheravuM unsIlana na. (saM.) AMkhonuM UghaDavuM te; jAgrata thavuM te udhAravecANa na. udhAra rAkhIne karavAmAM AveluM vecANa; (2) khIlavuM-vikasavuM te (3) mukta thavuM te (grahaNamAM) "keDiTaseila' unmIlita vi. (saM.) UghaDeluM (2) vikaseluM udhArAvavuM sakri. "udhAravuM'nuM preraka unmukta vi. (saM.) baMdhana rahita; mukta udhArAvuM a.kri. 'udhAravuM'nuM karmaNi unmukha (saM.) (-khuM) vi. UMcA mukhavALuM; UMcuM jotuM (2) udhAriyuM vi. vAraMvAra udhAre kharIdanAruM nArAja (3) tatpara; taiyAra (4) rAhajotuM; Atura udhAriyo pu. udhAre lenAra AdamI unmukhatA strI. (saM.) tatparatA; AturatA udhAruM vi. udhAra lIdheluM ke ApeluM unmelana na. (saM.) jaDamULathI kADhI nAkhavuM te; nikaMdana udhAro paM, udhAra hisAba (2) vAyado (3) vilaMba: DhIla unmalita vi. (saM.) jaDamULamAMthI ukheDI nAkheluM (4) sAMsA; khoTa unmeSa chuM. (0Na) na. (saM.) palakAro; AMkhanI ughADavAsa udheI strI. (da. upadehikA) UdhaI; jamInamAM rahetuM ane (2) phuraNa; prakaTIkaraNa (3) vikAsa lAkaDuM khAI mATImaya karatuM eka jIvaDuM upa (saM.) upa. "pAse, najIka' evo artha ('apa'thI udheDa paM. bAMdheluM chUTuM karavuM te; ukela UlaTo) batAve che. udA. upagamana (2) nAmanI udhaDavuM sakri. juo "ucaDavuM' sAthe 'gauNa, UtaratuM' evA arthamAM. udA. upakathA; udheDAvavuM sakri. 'udheDavuM'nuM preraka upanAma ADakathA udheDAvuM a.ki. "udheDavuM'nuM karmaNi upakathA strI. (saM.) mukhya kathAmAM AvatI nAnI kathA; udheravuM sakri. ghaMTImAMthI loTa vALavo-kADhavo upakaraNa na. (saM.) sAdhanasAmagrI (2) madada karavI te udhdhaDa vi. (saM. udhRta) UdhaDa; bhAvatAla ke jokhyA vinA upakavi chuM. (saM.) kAvyAraMbha karanAra ke zikhAu kavi aMdAje TharAveluM upakaMTha ki.vi. (saM.) kAMThA najIka (2) 5. kinAro (3) unamanuM vi. UMcA thayelA manavALuM; dilagIra [vAsaNa taLeTI (4) paDoza; najIkano bhAga (5) paravADa (6) unAmaNuM(-NiyuM)na. nAhavAnuM pANI UbhuM karavA mUkavAnuM gaLAnI najIkano bhAga ['epareTarsa unAvuM aki. hijarAvuM; jhUravuM (2) UnuM thavuM upakaraNa na. (saM.) sAdhanasAmagrI (2) ojAra; unALu vi. unALAmAM vavAtuM-pAkatuM (2) unALAne lagatuM upakAra chuM. (saM.) bhaluM karavuM te; kalyANa (ra) madada (3) unALo . (saM. uSNakAla, a5. unhAla) phAgaNathI jeTha pADa (4) zaNagAra (hAra-toraNa vagerethI karAto) mAsa sudhIno garamIno samaya upakAraka vi. (saM.) upakAra karanAruM (2) sahAyaka; unIza . ajavALuM; prakAza upayogamAM Ave tevuM unnata vi. (saM.) UMcuM (2) TaTAra (3) unnativALuM (4) upakAravaza vi. (saM.) AbhAra nIce dabAyeluM; AbhArI umadA-UMcAM AzayavALuM (5) bhavya upakArI vi. (saM.) upakAra karanAruM (2) AbhArI unatakAya vi. saM.) UMcI kAyAvALuM; paDachaMda upakArya vi. (saM.) upakArane yogya . For Private and Personal Use Only
Page #122
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upakulapati] 1 5 [upanivacana upakulapati muM. (saM.) gurukula vizvavidyAlayanA variSTa upaTaNa8-chuM)na. (saM. udvartana, prA. bliTTaNa ke uSmaNa, adhikArInI taratano adhikArI teivuM; AbhArI hiM. ubaTaNa = aMgarAga, abhaMga) nAhatAM pahelAM upakRta vi. (saM.) jenA upara upakAra karavAmAM Avyo che zarIre copaDavAnuM sugaMdhI dravya; viTaNa; uTavaNuM upakRti strI. (saM.) AbhAra; pADa upaTAmaNI strI. vevAInI AgaLa vAMcavAmAM AvatI upakeza pu.ba.va. (saM.) banAvaTIvALa ['er3ajesTa engala' kanyAnAM sagAMonI yAdI (2) lagnano dastAveja; upakoNa puM. (saM.) khUNAnI pAseno khUNo; AsannakoNa; lagnakhata dilagIra karavuM upakoza(-) . (saM.) kaLInuM bahAranuM DhAMkaNa upaTAvavuM sakri. "UpaTavuM'nuM preraka; jhAMkhuM karavuM (2) upakrama chuM. (saM.) AraMbha; zarUAta (2) yojanA (3) upaDAvavuM sakri. upADavuM, "UpaDavuM'nuM preraka Azraya (4) pAse-AgaLa AvavuM te (5) khaMta; upaNAvavuM sa.kI. "UpaNavuM'nuM preraka udyoga upaNiyuM na. UpaNavAnuM sAdhana [krivi. kAMThAnI najIka upakramaNikA strI. (saM.) prastAvanA (2) anukramaNikA upataTa puM. (saM.) bhAThuM; ochA vaparAzavALo kinAro (2) upakroza chuM. (saM.) niMdA (2) Thapako upataMtrI puM. (saM. upataMtrinuM) sahAyaka taMtrI upakSaya kuM. (saM.) kSINa thavuM te; ghaTADo; kSINatA upatApa paM. (saM.) saMtApa; utApo upakhaMDa . (saM.) moTA khaMDano nAno ke peTA khaMDa-pradeza upatyakA strI. (saM.) taLeTInI-nIcANanI jamIna; taLeTI upagama chuM. (saM.) najIka javuM te (2) daSTikoNa; abhigama upadaMza chuM. (saM.) karaDavuM te; DaMkha (2) puruSanI upagRha na. (saM.) mukhya makAnanI bAjumAM bodhaluM makAna; jananendriyane thatI cAMdIno roga khUNo "AuTa-hAusa" upadizA strI, (saM.) te te babbe dizAo vacceno te te upagraha chuM. (saM.) mukhya grahanI AsapAsa pharanAro nAno upadeza puM. (saM.) zikSaNa (2) zikhAmaNa; salAha (3) graha (2) AkAzamAM AvelA nAnA grahomAMno pratyeka pAseno deza (dhUmaketu, rAhu, ketu vagere upagraho kahevAya che.) upadezaka vi. (2) paM. (saM.) upadeza ApanAra upacaka na. (saM.) mukhya cakranI AsapAsa pharavuM te te nAnuM upadezavuM sakri. (saM. upadiza) upadeza Apavo-karavo upadezAmRta na. (saM.) amata jevo uttama upadeza upacaya puM. (saM.) saMcaya; vadhAro (2) jaththo; Dhagalo (3) upadekhA . (saM.) upadezaka; AcArya; guru AipadA unnati; AbAdI (4) lagnakuMDaLImAMnA 3, 6, 10 upadrava puM. (saM.) pajavaNI (2) trAsa; upAdhi (3) saMkaTa; ane 11mA sthAnomAMnuM koI paNa eka piricaryA upadravI vi. (saM. upadravinuM) upadrava karanAra; raMjADanAruM upacaya strI. (saM.) najIka rahI karavAmAM AvatI sevA; upadraSTA chuM. (saM.) sAkSI; jonAra upacAra chuM. (saM.) sAruM karavA je upAya sAravAra, osaDa- upadhaMdho chuM. (saM.) gauNadhaMdho; "sAiDa bijhanesa vesaDa vagere karavAM te (2) pUjAvidhi (3) sevAcAkarI upadhAtu strI. (saM.) halakI gauNa-dhAtu (2) mizra dhAtu; (4) bIjAne khuza karavA kareluM mithyA kathana meTalaoNiDa eka prakAranuM tapa (jaina) upacAraka vi. cikitsaka; "gherApisTa' (2) 5. sevaka upadhAna na. (saM.) ozIkuM; takiyo (2) AdhAra; Teko (3) upacArikA strI. upacAraka strI; "narsa upadhAnya na. (saM.) halakI jAtanuM anAja; khaDadhAna upacArI vi. (saM.) upacAra karanAruM upadhAraNA strI. (saM.) cittane ekAgra karavAno eka prakAra upacitra na. (saM.) mULa citra parathI lIdheluM citra upAdhvani strI. mukhya avAjanI bAjumAM saMbhaLAto gauNa upajana paM. (saM.) parivAra (2) umero (bA.) avAja upajAu vi. Upaja karanAruM; utpAdaka (2) phaLadrupa; rasALa upanagara na. (saM.) mukhya nagaranuM eka paraM; "sabarba' upajAti strI. (saM.) puM. eka chaMda (2) peTA jAti upanayana na. (saM.) janoI devuM te; teno saMskAra upajAvavuM sakri. "UpajavuM nuM preraka; pedA karavuM, janma Apavo upanAma na. (saM.) bIjuM nAma (lADa, aDaka, mazkarI (2) banAvavuM; UbhuM karavuM; kalpavuM piDajIbha vagerenuM) (2) takhallusa) kalamanAma upajihA strI. (saM.) jIbhanA mULa pAsenI nAnI jIbha; upanAyaka puM. (saM.) vArtA, nATakAdimAM mukhya nAyaka pachInuM upajIvana na. upajIvikA strI. (saM.) AjIvikAnuM gujarAna bIjuM pAtra (2) upapati; yAra upajIvI vi. (2) puM. (saM. upajIvinuM) -nA AdhAre upanidezaka paM. nAyaba niyAmaka - jIvanAruM upanidhi chuM. (saM.) thApaNa; ADamAM mUkela vastu upajivya vi. (saM.) nirvAha ke jIvanano AdhAra ApatuM; upaniyama . (saM.) peTAniyama AdhArabhUta (2) na. upajIvikA ke teno AdhAra upanirvAcana strI. (saM.) peTAcUMTaNI citra For Private and Personal Use Only
Page #123
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upaniveza 1 : 6 [ uparati, uparama upaniveza paM. (saM.) saMsthAna; vasAhata; "kolonI' (2) cAra pramANomAMnuM eka-prasiddha vastunA sAdharmathI upanivezita vi. (saM.) bahArathI bolAvI vasAveluM sAdhya siddha karavuM te (jA.) upaniSada na. (saM. upaniSad strI.) vedano aMtargata upamArga 5. (saM.) moTA ke mukhya mArgane joDato peTA rasto gaNAto ane tenA gUDha arthone spaSTa karato upamita vi. jenI sarakhAmaNI karavAmAM Ave che tevuM; brahmavidyAnuM pratipAdana karato tAtvika graMtha (2) veda sarakhAveluM rahasya (3) brahmajJAna [jaNAveluM upamiti strI. (saM.) upamA; sarakhAmaNI [(kA.za.) upanIta vi. (saM.) upanayana pAmeluM (2) pAse laI upameya na. (saM.) jene upamA ApavAmAM AvI hoya te upanRtya na. kasa.) lokanRtya; "phokaDAnsa upayukta vi. (saM.) chAjatuM; yogya; baMdhabesatuM (2) upanetA puM. (saM.) nAyaba netA | upayogI [(3) dhyAnaH sAvacetI (jaina) upanetra na. (saM.) cazma upayoga kuM. (saM.) kAma; vaparAza (2) khapa; jarUriyAta upanyAsa puM. (saM.) thApaNa () bAna (3) navalakathA upayogitA strI. (saM.) upayogIpaNuM khapanuM kAmanuM (4) pAse joDAjoDa mUkavuM te (4) thApaNa; upanidhi upayogI vi. (saM. upayoginuM) upayogamAM Ave tevuM; (5) prastAvanA; upoddAta (6) ullekha upara ki.vi. (saM. upari, prA. upUri) para; UMce (2) upapati muM. (saM.) yAra (2) diyara sthAna ke kramathI jotAM nIce ke pAchaLa nahi paNa ethI upapatti strI. (saM.) sAbitImAM pramANo ane dAkhalA UlaTuM (3) -nA karatAM vadhAre; udA. "so upara kharca batAvavA te (2) siddhi; yukti (3) purAvo; pramANa thaze.' (4) (-nA karatAM) caDiyAtuM ke AgaLa Ave ema. (4) upAya-IlAja udA. "vargamAM te upara rahe che." (5) (koI bhAvanI upapatnI strI. (saM.) mukhya nahi evI patnI (2) rakhAta sAthe zabdaprayogamAM) nI pratye. udA. "pazu upara dayA'. upapada na. (saM.) pUrve bolAyelo athavA AgaLa mukAyelo (6) -nA AdhAre, -ne laIne, -ne kAraNe. udA. "zA zabda (2) samAsano pahelo zabda (3) upAdhi; aTaka upara kUdAkUda kare che?' (7) -nI ADathI, -ne AdhAre. upapadasamAsa puM. (saM.) dhAtusAdhita zabda - kRdaMtanI sAthe udA. 'te ghara ke mAla upara paisA dhIre che.' (8) vize; thato nAmano samAsa. udA. kuMbhakAra; jANabhedu (vyA.) bAbatamAM, udA. "gAya upara nibaMdha lakho." (9) upapana vi. (saM.) yogya; susaMgata (2) sAbita-siddha -nA kinArA upara, -ne kinAre. udA. 'te nadI upara thayeluM (3) meLaveluM; prApta kareluM (4) -nI sAthe pharavA gayo." (10) -nI lagolaga. udA. "teo AveluM (5) yogya; susaMgata mArAmArI upara pahoMcyAM." (11) sAtamI vibhaktino upapAdita vi. (saM.) samarthita kareluM (2) siddha kareluM bhAva batAve. udA. "te kAma upara gayo." (12) upapramukha puM. (saM.) madadanIza pramukha gauNaprazna agAu; pUrve. udA. 'vedo hajAro varSa upara lakhAyA." upaprazna puM, na. (saM.) prazna parathI nIkaLato prazra (2) (13) kudata sAthe AvatAM, te kriyA thaye ke thAya tyAre upabaMdha puM. (saM.) joDANa ["eneksI' ke tyAra pachI kethAya eTale. udA. 'tenA AvavA upara upabhavana na. (saM.) mukhya makAnanI sAthenuM makAna; sabhA mulatavI rAkhI." sihejasAja upabhASA strI. (saM.) mukhya bhASAno gauNa bheda; bolI uparauparathI kri.vi. UMDANamAM UtaryA vinA (2) upabheda puM. (saM.) gauNa bheda-prakAra; peTAprakAra uparauparanuM vi. uparacoTiyuM upabhoktA chuM. (saM.) upabhoga karanAra (ra) mAlika (3) upara(coTiyuM, chalu-luM)) vi. (upara + coTavuM vArasa mijA levI te parathI; upara + charavuM. charavuM = cha besavo; kApo upabhoga paM. (saM.) bhogavaTo (2) anubhava (3) mANavuM karavo; khotaravuM) chIcharuM; upalakiyuM likhyA vinA upabhogI vi. (saM.) upabhoga karanAruM uparaTapake kri.vi. upara uparathI (2) copaDAmAM rItasara upabhogya vi. (saM.) upabhoga karavA yogya uparaNa na. uparanuM AvaraNa; bahArano DhoLa oDhaNI upamaTha 5. (saM.) mukhya maThanI zAkhA uparaNI strI, (saM. utpAvaraNikA) upara oDhavAnuM va; upamaMtrI muM. (saM. upamaMtrinuM) sahAyaka, nAyaba maMtrI uparaNuM na. (-No) paM. (saM. u-AvaraNaka, prA. upamA strI. ravAmAMthI banAvelI eka vAnagI uppAaraNa) khesa; pichoDI; aMgavastra upamA strI. sarakhAmaNI (ra) maLatApaNuM (3) eka arthA- uparata vi. (saM.) saMsAramAMthI jenuM citta UThI gayeluM che laMkAra-jemAM upameya tathA upamAnabheda kAyama rAkhIne evuM (2) aTakI paDeluM; zAMta (3) nirjanathI kaMTALeluM temano samAna dharma batAvavAmAM Ave che. (kA.zA.) uparati strI uparama puM. (saM.) vairAgya (2) virAma; upamAna na. (saM.) jenI sAthe rasakhAmaNI karAI hoya te aTakavuM te ke 6 For Private and Personal Use Only
Page #124
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir uparanuM 1 so [ upaskara uparanuM vi. upara AveluM upalabhyatA strI. (saM.) prApta karavApaNuM [athavA bAju uparavaTa strI. anadhikArapaNuM dAkhavavuM te (2) ullaMghana; upalANa vi. uparanuM; uparanA bhAganuM (2) na. upalo bhAga avagaNanA (3) vi. viruddha; avagaNatuM (4) Tape upaliyuM na. eka roga, uTAMTiyuM (2) AMcakI; tANa evuM; sarasAI karatuM upalI strI, (saM. upala parathI) jamInamAM dATelI khAMDaNI; uparavaTaNI paM. khalano batto; vATavAno paththara khAMDaNiyo (2) nAnuM aDAyuM; chANuM uparavADa strI. (saM. upari-vATa) ghara, phaLiyuM ke gAmanI upaluM vi. (saM. upari-illa, prA. ukharila) uparanuM (2) najIkano bhAga; paravADa (2) gharanI vADa-sImAMta AgaLa AveluM ke jaNAveluM Avatu ka jaNAveluM viktA divAlanI be bAjuno bhAga upavaktA puM. kasaM.) mukhya vaktAne sahAyaka thanAro gauNa uparavADiyo dhuM. uparavADe rahenAro; Azrita mANasa (2) upavana na. (saM.) bagIco; vADI pAsenA gAmanI khetI karanAra kheDUta [dizAe upavastra na. (saM.) aMgavastra: khesa (2) rakhAta uparavAsa kri.vi. pavana ke pANInA vahananI viruddha upavAkya na. (saM.) vAkyamAMnuM gauNavAkya; peTAvAya uparavAsa-so) paM. (saM. upara + vAsaka) mALa uparano upavAsa paM. (sa.) vrata keniyamatarIkenakhAvuM te; indriyonA vasavATa (2) gAmanI bahArano vasavATa bhogano tyAga karavo te (2) na khAvuM te; anazana uparavAsi(-zi)yuM vi. gAmanI bahAra rahenAruM upavAsI vi. (saM. upavAsinuM) upavAsa karanAra uparAupara(-rI), uparAu(-chA)parI ki.vi. eka pachI upaviSa na. (saM.) banAvaTI jhera (2) mukhya viSathI juduM eka; lAgalATa (2) eka upara bIjuM Ave ema; AkaDAnuM dUdha vagere jhera ovaralepiMga upavIta na., strI, (saM.) janAI; yajJasUtra uparANuM(-Lu) na. pakSa levo te; taraphadArI upaveda puM. (saM.) vedomAMthI nIkaLelI gauNa vidyAo; jevI uparAma paM. (saM.) nivRtta-virakta thavuM te (2) virAma; ke Ayurveda, dhanurveda, gAMdharvaveda; sthApatyazAstra aTakavuM te (3) saMnyAsa (4) mRtyu hoya te upaveza puM. (saM.) banAvaTI veza uparAmaNI strI. taphAvata; TharAvelI kiMmatathI uparanuM je upazama DuM, (01) na. (saM.) zAMta paDavuM - virAma levo uparAyo chuM. zirorekhA; akSara upara karAtI lITI te (2) zAMti (3) sAMtvana uparALuM na. uparANuM; taraphadArI; pakSa levo te upazamavuM a.kri. (saM. upazam) zAMta - nivRtta thavuM upa-korAMTuM vi. (saM. utaskuraka) pAsAbhera evuM (2) upazAkhA strI. (saM.) mukhya DALa ke saMsthAmAMthI nIkaLela bAju uparanuM; sAmenuM (3) UbhuM (4) avaLuM, UMdhuM nAnI DALa-zAkhA; "saba-brAnca uparAMta saMyo. vadhAre; vizeSamAM (2) sivAya; vaLI bIjuM upazruti strI. (saM.) sAMbhaLavuM-kAna mAMDavA te (2) jayAM (3) pachI; uparathI sudhI saMbhaLAya te aMtara (3) eka alaukika vANIuparinirdiSTa vi. (saM.) upara batAveluM vanadevatAnI bhaviSyasUcaka vANI (4) svIkAravAnuM uparI 5. uparanA adhikArI (2) vi. uparanuM vicana ['anDara sekreTarI' uparIpaNuM na. uparI hoya evuM vartana upasaciva paM. (saM.) sacivanA hAtha nIceno saciva; upa(-pha) vi. (saM. upari) pAsAbhera (2) UbhuM (jema upasarga kuM. (saM.) Aphata; saMkaTa (2) pratya. dhAtuo ke ke, khATalo upharo karavo dhAtu uparathI banelAM nAmonI AgaLa joDAto tathA uparo(-)ktavi. (saM. upari+ukta) upara kaheluM jaNAveluM temanA mULa arthamAM vizeSatA ANato saMskRta pratyaya upala puM. (saM.) paththara; zilA (2) ratna upasaMhAra chuM. (saM.) ekatra karavuM te (2) sArAMza (3) upalaka vi. juo "ubaLaka' TUMkAmAM ATopI levuM te upalaka-hisAba . uparaTapake-adhdhariyA gaNatarI upasAgara 5. (saM.) (jenI traNa bAju kinAro hoya tevo upalakiyuM vi. upara uparanuM; uparacoTiyuM samudrano) pahoLA mukhano akhAta upalakSaNa na. (saM.) cina; vizeSa lakSaNa (2) izArata; upasATa puM. UpasavuM te (2) sojo (3) phulAvo (3) eka alaMkAra; temAM vastunA eka bhAga vaDe upasAvavuM sakri. "UpasavuM'nuM preraka AkhI vastuno bodha karAvAya che. upasiddhAMta muM. (saM.) mukhya siddhAMtamAMthI sIdhI rIte phalita upalakSita vi. (saM.) upalakSaNathI sUcavAyeluM thato siddhAMta; "koraoNlarI (ga) nAyaba senApati upalabdha vi. (saM.) maLeluM; meLaveluM (2) jANeluM upasenApati muM. (saM.) senApatino sahAyaka senApati; upalabdhi strI. (saM.) prApti (2) bodha jJAna stutipAtra upaskara paM. (saM.) sAmagrI-sAhitya (2) gharakhaTalo (3) upalabhya vi. saM.) meLavI-jANI zakAya evuM (2) mAnanIya; saMbhAra; masAlo (4) zaNagAra (5) Thapako For Private and Personal Use Only
Page #125
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upastha 1 0 8 [uphAMta(-da) upastha na. (saM.) puruSa athavA strInI gulvendriya upArjaka vi. (saM.) upArjana karanAruM upasthAna na. (saM.) devanI sanmukha pUjA mATe maMtra ke stuti upArjana na., (-nA) strI. (saM.) prApti (2) kamAI [maLeluM bolatAM UbhA rahevuM te; pUjA upArjita vi. (saM.) meLaveluM; kamANI kareluM (2) vArasAmAM upasthita vi. (saM.) najIka UbheluM; hAjara; rajU (2) upAlaMbha puM. (saM.) Thapako AzrayasthAna AvI paDeluM (3) baneluM (4) jJAta; prApta upAzraya . (saM.) apAsaro; jaina sAdhusAdhvIo mATenuM upasthiti strI. (saM.) upasthita hAjara) hovuM te upAsaka chuM. (saM.) bhakta (2) sevaka; anuyAyI upasnAtaka puM. (saM.) snAtaka kakSAnI parIkSA na ApI hoya upAsaNa na. (bhulAyela ke zAMta paDela bAbatane) pharI te; "anDara grejayueTa tino upayoga karavo te upADavI ke tAjI ke UbhI karavI te (2) uzkeraNI; upahakaryuM. (saM.) koInI milakatane bagADyAkeLAzakaryA vinA saLI karavI te upahata vi. (saM.) athaDAyeluM (2) IjA pAmeluM upAsana na. (-nA) strI. (saM.) ArAdhanA; sevA; bhakti upahasanIya vi. (saM.) upahAsane pAtra; haMsIpAtra upAsanIyavi. (saM.)upAsanA karavA-karAvavA yogya; upAsya upahasita vi. (saM.) upahAsa pAmeluM (2) na. mazkarIno upAsavuM sakri. (saM. upa+Asa) ArAdhavuM; khidamatamAM bhAva batAvanAruM hAsya (nATya) [lavAjama [AvI che tevuM upahAra . (saM.) bheTa; bakSisa (2) pUjAno sAmAna (3) upAsita vi. (saM.) jenI upAsanA-khidamata karavAmAM upahAsa puM. (saM.) mazkarI, laMgahAsya; kaTokSokti; ThekaDI upAsikA strI. (saM.) upAsaka strI upahAsacitra na. upahAsa karavA dorAnuM citra; ThaThThAcitra; upAsya vi. (saM.) upAsanA karavA yogya 'kATUrna' upAsyadeva puM. (saM.) upAsanA karavA mATenA iSTadeva upAkhyAna na. (saM.) AkhyAnanA daSTAMta lekhe ke anya upAhAra chuM. (saM.) nAsto nimittathI AvatI upakathAke AkathA; nAnuM AkhyAna upahAragRhana. (saM.) cApANI, nAsto, vagere maLatuM hoya upADa kuM. (upADavuM parathI) upasATa; sojo (2) te sthaLa; resTorAM', kenTina', "kApheTeriyA bharAupaNuM (3) jusso (4) AraMbha (5) koziza; upAMgana. (saM.) aMganuM aMga; gauNa aMga (2) vedAMga jevAM prayatna (6) mUkelAM nANAMmAMthI pAchuM levuM te (7) cAra zAstro-purANa, nyAya, mImAMsA ane dharmazAsa pAchI lIdhelI rakama (8) khapata; mAga (3) pariziSTa; puravaNI (4) Dholaka jevuM eka vAjiMtra upADavuM sakri. (saM. utpAta; prA. uppADI UpaDavuM'nuM upAMta chuM. (saM.) najIkano pradeza (2) kora; cheDo (3) preraka; UMcuM karavuM; nIcethI upara levuM (2) mAthe levuM; AMkhanA khUNA " [chellAnI paheluM vahoravuM (3) mULamAMthI kheMcI kADhavuM (4) corI karavI upAMtya vi. (saM.) tadana chelle AvelAnI pahelAMnuM, (5) zarU karavuM (6) nANAM mUkelAM hoya tyAMthI levAM upekSaka vi. (saM.) upekSA karanAra; beparavA upADAvavuM sakri. "upADavuM nuM preraka upekSA strI, (saM.) anAdara; tiraskAra (2) tyAga (3) upADAvuM akri. 'upADavuMnuM karmaNi udAsInatA (4) bedarakArI (5) avagaNanA upADo . upADa (2) jharaDAM-jhAMkharAMno vADhIne karelo jatho upekSita vi. (saM.) jenI avagaNanA karAI che tevuM (3) utpAta; upadrava; dhAMdhala upedra puM. (saM.) viSNu eka chaMda upAdAna na. (saM.) aMgIkAra; svIkAra (2) kAraNa; sama- upedravajA strI. (saM.) puM. agiyAra akSaronA meLavALo vAyI kAraNa (3) jemAMthI koI paNa vastu banAvAI upodyAta . (saM.) AraMbha (2) prastAvanA hoya te dravya [pasaMda karavA lAyaka (4) uttama upoSaNa na. (saM. upa+uSaNa) upavAsa upAdeya vi. (saM.) laI zakAya evuM (2) svIkArya (3) uphaNAvavuM sakri. "UphaNavuMnuM preraka upAdeyatA strI. (saM.) upAdeyapaNuM. upharATa pu. garva karavo te; huMpada upAdhi strI. (saM.) pIDA; ApadA (2) jaMjALa; paMcAta; upharATiyuM vi. upara-TapakenuM; uparauparanuM ciMtA (3) khAsa lakSaNa (4) padavI; DigrI' (5) upharAMTu vi. (saM. ulphara+ka) pAsAbhera raheluM (2) bAju cihana;saMjJA (6) khitAba; ilakAba (7) aTaka; upanAma uparanuM; sAmenuM (3) UbhuM (4) avaLuM; UMdhuM upAdhyakSa vi. (saM.) upapramukha briAhmaNonI eka aTaka uphar vi. pAsAbhera UbhuM (jema ke, khATalo upharo karavo) upAdhyAya (saM.) puM. zikSaka (2) purohita; gora (3) uphANo(-na) (., na.) UkaLIne UbharAvuM te upAna na. (saM. upAna) pagarakhuM; joDo uphALo chuM. kUdako; uchALo; Aveza upAya puM. (saM.) ilAja; sAdhana (2) cikitsA, upacAra uphAMta (-da) strI. (saM. ullaMda, prA. hiMda) huMpada (2) (3) sAdhana; rasto (4) AraMbha; zarUAta zrImaMtAIno aMDabara (3) uDAupaNuM For Private and Personal Use Only
Page #126
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ubakalo 1 09 [ umeravuM ubakalo chuM. UbakA, UlaTInI khaNasa [uvaTaNa nIkaLI gayuM hoya te (3) gabharATa ubaTaNa na. nAhavA pahelAM zarIre coLavAtuM suMgadhI dravya; ubharAvavuM sakri. Ubhara(rA)vuM', 'ubhAravuM'nuM preraka ubaLa (-Le)ka vi. upalaka; uparauparanuM; uparacoTiyuM; ubhaLAvavuM sakri. juo "ubanAvavuM phAlatuM (2) vadhArAnuM; copaDAmAM noMdhyA vinAnuM ubhANa na. Ubharo; Atho Avavo te striI. caDAva ubaLa-bha)LAvavuM sakri. "Uba(-bhoLavuM'nuM preraka ubhALa vi. ubheDuM; UbhuM hoya tevuM (2) DhALa paDatuM (3) ubaLeka vi. juo "ubaLaka ubheTo chuM. khetaranI vADa toDIne pADelo rasto (2) be ubAla vi. kaMTALAjanaka; arucikara rastA bhegA thatA hoya tevI jagyA ubATa puM. Uba; ubAvAthI vaLatI phUga ke thatuM pariNAma ubheDu vi. puM. ubhaDiyo; dahADiyo ubADiyuM na. (saM. umbADa, prA. uMbADa) (hAthamAM lIdheluM ubheDuM(-) vi. UbhuM hoya evuM; ubhALa (2) na. bhIMta ne eka cheDethI zaga vagara) baLatuM pAtaLuM lAkaDuM ke ubheLavuM sakri. juo "ubeLavuM' sAMThI, saLekhaDuM; khoriyuM ubhaLo . karaDa; ardhI khaMDAyelI DAMgara ubAruM vi. Atura (2) AvezavALuM umAjIkavi.DAhyuM; samaju (2) hoziyAra; cAlAka [kImatI ubAvuM a.kri. phUgavALuM banavuM; kovAvuM umadA(-6) vi. (a.) sAruM; zreSTha (2) khAnadAna (3) ubALuM na. gUmaDuM (2) tApIDiyuM umara strI. (a. umra) uMmara; vaya ubALo chuM. (saM. ujjavAla, prA. uSmAla) bApha (2) umaraDuM na. (saM. uduMbara) umaraDAnuM phaLa; UmaruM; UMbaruM Ubharo (3) uzkeraNI; roSa (4) hohA; tophAna (5) umaraDo chuM. UMbarAnuM jhADa; Umaro - baLataNa; chANAM (6) kallo (ekIsAthe bALI bhaDako umaradAja vi. (phA.) dIrdhAyu; lAMbI AvaradAvALuM karavA jeTalo) umaralAyaka vi. pukhta vayanuM ubetara na. unALAmAM kUvAnA pANIthI karelo pAka-pIta umarAva . (a. umarA) amIra (2) zrImaMta (2) lagnamAM notare AvelAone rajA ApavI te; umarAvajAdI strI, (a.) umarAvanI putrI vidAyagIrI umarAvajAdo . (a.) umarAvano putra ubera strI. haLamAM kozane besADavAmarAtI phAcara umarAvazAhI strI. amIravarga jemAM prabhutva dharAvato hoya ubelavi. be prasUti ke viyANa vacceno samayagALo[AMkaDI evuM (yuDala) samAjakSetra ubelo chuM. cUMka sAthe jhADAnI hAjata thAya te (2) cUMka umaLakAbharyuM vi. umaLakAvALuM ube(-bhe)LavuM sakri. vaLa Ukele ema karavuM (2) vAveluM umaLakAbhera kri.vi. umaMgathI; umaLakAthI ukheDI nAkhavuM (3) gaIgujarI saMbhAravI umaLako puM. (saM. ummala) vahAla-hetano Ubharo ubhaDa(-)ka vi. (saM. Urdhva) ardha UbhuM; UbhuM (2) umaMga . utsAha; hoMza (2) AnaMda - hoMzano Ubharo; nirAMte nahi beTheluM lAgaNIno umaLako (3) AnaMda; harSa -ubhaDiyuM vi. ubhaDaka beTheluM umaMgI vi. umaMgavALuM; hoMzIluM ubhaya vi. (saM.) baMne umA strI. (saM.) pArvatI ubhayaguNI vi. baMne guNavALuM [vicaranAruM umA ( kAnta, 0pati) 5. ziva; zaMkara ubhayacara vi. (saM.) pANI ane pRthvI baMne para cAlanAruM umADa(-Di)yuM na. (saM. umbADa) uMbADiyuM; khoriyuM ubhayataH krivi. (saM.) baMne rIte (2) baMne bAjuthI umA(odhIza, vara) puM. (saM.) umApati; mahAdeva ubhayatra kri.vi. baMne bAjue umAmahezvara na.ba.va. umA ane mahezvara (2) marI gayelAMnI pAchaLa paraNelAM joDAMne apAtuM dAna bese tevuM (jhADa); "mono iziyasa' (2) nara ane nArI umAmahezvarI vi. beraMgI; gaMgAjamanA (vastra) e baMne aMga hoya tevuM; "haramekraDAiTa umiyA strI. umA; pArvatI ubhayavAcI vi. (saM.) baMne cheDethI vAMcatAM ekasarakhuM vaMcAya umeda strI. (phA.) AzA (2) IcchA; abhilASA. evo zabda ke zabdasamUha umedavAra vi. umeda rAkhanAruM (2) paM. nokarI mATe ubhayAnvayI vi. (ubhayAnvayanuM) ubhaya (pada athavA arajadAra athavA navuM kAma zIkhanAra vyakti vAkya)no anvaya karanArane joDanAruM saMyojaka umedavArI strI. umedavArapaNuM ubharaNa na. Ubharo (2) Atho caDavo te umeraNa na. umaraNI (2) akharAmaNa [uzkeravuM te ubharATa chuM. UbharAvuM te umeraNI strI, umeravuM te; vadhAro (2) vadhArIne kahevuMubharAmaNa na. ubharaNa, Ubharo (2) UbharAIne je baghara umeravuM sakri. hoya temAM bIjuM mUkavuM; nAkhavuM; reDavuM; kula For Private and Personal Use Only
Page #127
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir umerAvI 1 1 3 [[ullara vadhAravuM (2) meLavavuM, bheguM karavuM (3) uzkeravuM urvazI strI. (saM.) svarganI eka apsarA umerAvavuM sakri. 'umeravuM'nuM preraka urvI strI. (saM.) pRthvI (2) jamIna umerAvuM a.kri. 'umeravuM'nuM karmaNi urvIpati, urvIza paM. (saM.) rAjA umeruM na. kheDavAthI paDato lAMbo AMko, cAsa ulaTAvavuM sakri. "UlaTavuM'nuM preraka umero chuM. vadhAro (2) meLavaNI; bheLavavuM te ula-le)mA puM. (a.) islAmI paMDita-zAstrI umeLavuM a.kri. AmaLIne mULamAMthI ukheDI nAkhavuM (2) ulajhaNa(-na) strI. gUMcavaDo; gUMcaLuM (2) citA; mUMjhavaNa vaLa devo (3) macaDavuM ulasAvavuM sakri. "UlasavuM'nuM preraka ura na. (saM.) hRdaya (2) chAtI (3) dhyAna; lakSa ulaMdhavuM sakri. (saM. ullaMdhu) oLaMgavuM; upara thaIne javuM; uraga kuM., na. (saM.) peTe cAle te-sApa pAra karavuM (2) anAdara karavo uraja puM, na. uroja; stana (2) kAmadeva ulALa vi. UlaLatuM (2) paM. be paiDAvALA vAhanamAM urajhAvavuM sakri. "UrajhavuM'nuM preraka pAchaLanA bhAgamAM vadhAre vajana hovuM te urataMtra na. hRdayanI racanA ulALavuM sakri. "UlaLavuMnuM preraka; UlaLe ema karavuM (2) uradu strI, urdU (eka bhASA) uchALavuM (3) adhavaca mUkI devuM (4) baMdha karavuM; uraphe saMyo. bIje nAme; kiMvA; urphe devALuM kADhavuM uramaMDala(-La) na. urano-chAtIno bhAga (2) stanamaMDaLa ulALAkuMcI strI. ulALo pheravavA mATenI vAMkI saLI rivara na. kamaLanuM bIja; kamaLakAkaDI ulALiyuM na. ulALavuM te; adhavaca mUkI devuM te (2) devALuM uravallI strI ghUMTIthI chAtI tarapha jatIvela jevI ruMvAMTI (2) ulALiyo pu. ulALavuM te (2) ulALo (3) strIonuM - peTa para vATA paDe che te; trivalI [lagnanuM jamaNa eka ghareNuM (4) devALuM kADhavuM te (5) vinAza urasa paM. oliyAnI maraNatithino utsava; orasa (2) ulALo . (UlaLavuM uparathI) bAraNAM vAsavA ThekA upara urastra, uparastrANa na. (saM.) chAtInuM bakhtara UlaLatuM lAkaDAnuM bAraNAnI bahAra hAthAvALuM yaMtra uraHsthala (saM.), (-La) na. chAtIno bhAga (A "AgaLo' nathI.) (2) uchALo; Ubako urAurI strI, harIphAI; caDasAcaDasI ulALo paM. (prA. ullAla = eka chaMda) kAvyanA aMtanuM urADavuM sakri. juo "uDADavuM' valaNa; Uthalo urAMgauTAMga pu. (iM. oregauTenTa, mULa malaya) Ubho ulAMTa strI. UlaTAI javuM-gulAMTa khAvI te; gulAMTa cAlI zake tevo eka jAtano vAMdaro [kImatI ulAMTagulAMTa strI. goTImaDuM (2) eka ramata gulagulAMTiyuM uru vi. (saM.) vizAla (2) moTuM (3) UMcuM (4) umadA; ulUka chuM., na. (saM.) ghuvaDa urepha-baMDI strI. (phA. urIbu eTale khUNA trAMsA DhALa paDatuM) ulUkhala S. (saM.) UkhaLa; khAMDaNiyo vaNATanI rekhAthI trAMsuM vetarIne karAtA eka prakAranA ulekhe ki.vi. alekhe; nakAmuM eika yukti sIvaNavALI baMDI [peTe cAlatuM prANI (sarpAdi) ulecaNiyo pu. pANI ulecavAnuM pAtra (2) ulecavAnI urogAmI vi. (saM. uro gAmina) peTe cAlatuM (2) na. ulecaNI strI, nAno ulecaNo uroguhA strI. chAtInuM polANa ulecaNo pu. ulecaNiyo; pANI ulecavAnuM pAtra uroja puM, na. (saM.) stana (2) kAmadeva ulecavuM sakri. (saM. ud + rica, prA. ullica) thoDe thoDe urodeza puM. (saM.) peTanI uparanA khADAno bhAga bahAra kADhavuM (pravAhI mATe). urobhAga 5. (saM.) chAtIno bhAga ulemA puM. juo "ulamA' urobhUSaNana. alaMkArarUpa hAra dheTAMnAvALa (Una) ulera vi. UMcA vadhavAnA valaNavALuM (2) UMcuM thayela urNa na. (saM.) UrNa; karoLiyAnI jALanA tAMtaNA (2) ulkA strI. (saM.) rekhAnA AkAre paDato tejano paMja; urNanAbha paM. (saM.) karoLiyo AkAzano agni (2) kharato tAro (3) khoriyuM (4) urdU strI. turkImAM "chAvaNI') mogalayugamAM arabI- javAlAmukhImAMthI UDelo agni phArasI-turkInA mizraNathI chAvaNImAM UbhI thayelI ulkAgni kuM. (saM.) kharatA tArAno prakAza (utpAta hiMdI bhASAnI eka zailI ulkApAta puM. (saM.) ulkAnuM paDavuM te (2) mahA anarthaurpha, urphe saMyo. (a.) uraphe ulkAmukha na. (saM.) javAlAmukhInuM moM (2) khoriyAno urvara vi. (saM.) upajAuM; phaLadrupa baLato cheDo (3) 5. agnimukhI rAkSasa urvaratA strI, (saM.) upajAupaNuM; phaLadrupatA ulphata strI. (a) dostI (2) mahobata urvarA strI, (saM.) phaLadrupa jamIna (2) jamIna ullara vi. ulera; UMcA vadhavAnA valaNavALuM dikhAtuM For Private and Personal Use Only
Page #128
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ullasa] ullasavuM a.kri. (saM. ullas) ullAsavuM; harakhAvuM ullasita vi. (saM.) harSathI praphullita; ullAsavALuM ullaMghana na. (saM.) oLaMgavuM te (2) anAdara karavo te; viruddha javuM-na mAnavuM te (3) aparAdha [karavo ullaMghavuM sa.kri. ullaMdhavuM; oLaMgavuM; pArakaravuM(2) anAdara ullaMghita vi. jenuM ullaMghana karavAmAM AvyuM che tevuM ullAsa puM. (saM.) AnaMda (2) prakAza; bhabhako (3) [thavuM (3) prakAzavuM; jhabakavuM ullAsavuM a.kri. (saM. ullAs) harakhAvuM (2) praphullita ullAsita vi. (saM.) praphullita; AnaMdita (2) yAda AveluM; sphureluM prakaraNa 111 ullAsI vi. ullAvALuM (2) bhabhakAdAra ullikhita vi. (saM.) ullekha kareluM; nirdezita ullu vi. (hiM. ullu = ghuvaDa) mUrakha; gamAra ullekha puM. (saM.) nirdeza; kathana (2) varNana ullekhanIya vi. (saM.) ullekhavA jevuM; nirdezapAtra ullekhavuM sa.kri. (saM. ullig) lakhavuM; kotaravuM (2) uddezIne lakhavuM; nirdeza karavo ulhAda puM. AhlAda; ullAsa uvaTaNana. upaTaNuM; lepa karavo-coLavuMte(2) zarIrecoLavAnuM eka sugaMdhI dravya (3) UTakavAnA kAmamAM AvatI vastu uvaTaNo puM. uvaTaNa tarIke vaparAtuM dravya (2) u52vaTaNo uvATa vi. (saM. urdU+vATa) ADuM; khoTuM (2) strI. ADo rasto; khoTo rasto uvAso puM. nisAso; dukhano svAsa uvALI strI. bAuluM; Au uvekhavuM sa.kri. (saM. upekSa, prA. uvekhkha) upekSA karavI (2) anAdara karavo; avagaNavuM (3) tucchakAravuM uzApa puM. zApanuM nivAraNa; tenA utArano mArga uzIkuM(-suM) na. juo 'uzIsuM' [sUkA taMtu uzI(-SI)ra na. (saM.) vIraNano vALo; khasanA choDanA uzIsuM na. (saM. utzIrSaka, prA. ussIsa) ozIkuM uze(-se)TavuM sa.kri. (saM. utkRSTa, prA. uTTa) (tiraskArathI ke kALajI vinA game tema) pheMkavuM (2) usaraDI levuM uzkeraNI strI. uzkeravuM te (2) jusso; Aveza uzkeravuM sa.kri. AvezamAM Ave ema karavuM; uttejita karavuM (2) bhaMbheravuM; caDAvavuM uzkerATa puM. Aveza; uzkeraNI uzkerAvuM .kri. 'uzkeravuM'nuM karmaNi uzvAsa puM. ucchvAsa; UMDo zvAsa levo te uSa na. uSA uSakAla (saM.) (-La) puM. uSA-maLasakAno samaya uSa:kAlIna vi. (saM.) uSAkALanuM - ne lagatuM; maLasakAnuM uSaHpAna na. (saM.) sUryodaya pahelAM pANI pIvAnI kriyA [usUlana uSA strI. (saM.) paroDha (2) maLasakAnuM ajavALuM uSA strI. (saM.) okhA (2) eka vaidika devatA; uSAdevI uSIra na. (saM.) juo 'uzIsuM' uSTra na. (saM.) UMTa; UMTiyo uSTrI(-STrikA) strI. (saM.) UMTaDI; sAMDhaNI uSNa vi. (saM.) garama; UnuM; garamAvAvALuM uSNakaTibaMdha puM. viSuvavRttathI sADI bAvIsa aMza uttara ane sADI bAvIsa aMza dakSiNa vacceno bhAga uSNakAla puM. (saM.) garamInI Rtu; unALo uSNatA strI. (saM.) garamI; UnApaNuM uSNatAmAna na. garamInuM pramANa; tApamAna uSNatAmApaka vi. (saM.) uSNatA mApanAruM uSNurazmi puM. (saM.) sUrya uSNatAvahana na, garamI vahana karavAnI kriyA; uSNatAgamana uSNatAvAhaka vi. (2) puM. garamI vahana karanAruM uSNodaka na. (saM.) garama pANI uSma vi. garama uSmavyaMjana puM. (saM.) uSmAkSara [baphAro uSmA strI. (saM.) garamI (2) hUMpha (3) varALa (4) bApha; uSmAkSara puM., za, Sa, sa, ha emAMno koIpaNa vyaMjana uSmAbhedya vi. prakAzamAna (2) garamI vahana karavAnA guNavALuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir uSmAmAnana. garamInIsapATI; 'Temparecara' ['tharmomITara' uSmAmApaka na. garamInI sapATI mApavAnuM yaMtra; uSmAyana na. (saM.) hUMpha ke garamI ApavI te (2) IMDuM sevavuM te uSmAMka chuM. koI paNa padArthanI garamI grahaNa karavAnI zaktinuM, pANInI tevI zakti sAthenuM guNottara; 'klarI' usaDako puM. (2vA.) sabaDakA bharatAM khAvuM te usaraDavuM sa.kri. nIce paDelane ghasIne ekaThuM karavuM (2) kacaro (dU2 ka2vA ke pheMkI devA mATe, jema ke, gaMdakI eMThavADa vagere) vALIjhUDIne ekaTho karavo (2) badhuM khAI javuM usaraDAvavuM sa.kri. 'usaraDavuM'nuM preraka usaraDAvuM akri. 'usaraDavuM'nuM karmaNi [Dhagalo ke kacaro usaraDo puM. usaraDIne ekaThI karelI vastu (2) ekaTho karelo usavaNa(-g) na. UsanuM-khAravALuM pANI usANa puM. pUnama ane amAsanI moTI bharatI usAra puM. osAra; otha (2) haThavAno avakAza usAranuM sa.kri. (saM. utsU) upADavuM (2) ghasIne usaraDI levuM (3) ujjaDa karavuM usAsa puM. (saM. ucchvAsa) UMDo zvAsa; ucchvAsa usUla puM. (a.) mULa siddhAMta; niyama usUlana kri.vi. (a.) niyamAnusAra; siddhAMta pramANe For Private and Personal Use Only
Page #129
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir useTI 1 1 2 [umaralAyaka useTavuM sakri. juo 'kazeTavuM uMjaNa na. juo 'UMjaNa" useTAvavuM sakri. 'useTavuM'nuM preraka uMjaNI strI, juo "UMjaNI" useTAvuM a.ki. 'useTavuMnuM karmaNi uMja(-jha)Na na. juo "UMja(-jhINa" useDavuM sakri. usaraDavuM uMjavuM sakri. juo "UMjavuM useDAvavuM sakri. 'useDavuM nuM preraka uMjAvuM a.kri. juo "UMjAvuM" useDAvuM a.kri. "useDavuM'nuM karmaNi ujAvavuM sakri. juo "UMjAvavuM usevaNa na. usavaNa; usevavA mATenuM khAravALuM pANI uMTa na. juo "UMTa' usevavuM sakri. sUtara athavA rezamane raMga caDhAvavA mATe uMTaDI strI, juo "UMTaDI" pahelAM UsanA khAravALA ukALAmAM boLI rAkhavuM (2) uMTaDo . juo "UMTaDo' bApha Apavo; dhovuM (3) sevavuM; parizIlana karavuM uMTavaida juo "UMTavaida' (4) sUpaDethI sovuM [vidyAguru, AcArya, tajjJa uMTavaiduM na. juo 'UMTavaiduM ustAda vi. (phA.) kAbela; pahoMceluM (2) pu. guru (3) uMTiyA(yuM jIruM na. juo "UMTiyA(yu)jIruM ustAdI vi. ustAdanI DhabanuM (2) strI. ustAdapaNuM; kAbe- uMTiyo vi. juo "UMTiyo liyata (3) cAlAkI; yuktiprayukti karavAnI hoziyArI laMDaLa strI. juo "UMDaLa' ulUkhaLo chuM. (saM. ulUkhala) khAMDaNiyo; UkhaLo uMDaLaguMDaLa na. juo "UMDaLamUMDaLa' uMkArA pu.ba.va. juo "UMkArA uMDAI strI. juo 'UMDAI uMkarAMTo chuM. juo "UMkarAMTo" uMDANa na. juo "UMDANa" laMga(-ja)vuM sakri. juo "UMgavuM uMDuM vi. juo 'UMDuM uMgA(-jA)vavuM sakri. juo "UMgA-jA)vavuM uMdara chuM. (saM. uMdura) UMdara, mUSaka [pAMjaruM uMgA(-jA)nuM a.kri. juo "UMgA(-jA)vuM" uMdarakaNI strI, (-NiyuM) nA uMdariyuM, uMdara pakaDavAnuM uMgha strI. juo "UMgha" uMdaraDI strI. uMdaranI mAdA (2) nAno uMdara uMghaTuM(-TiyuM) vi. juo "UMdhayuM-TiyuM) uMdaraDo paM. nara-udara (2) moTo uMdara kioLavAI uMghaNa strI. juo "UMghaNa' uMdaravAI strI, uMdariyuM na. uMdara pakaDavAnuM pAMjaruM; uMghaNazI vi. juo "UMghaNazI' uMdarI strI. mAthAnI cAmaDIno eka roga uMghareTuM vi. juo "UMghareTuM uMdha strI. juo "UMdha uMghavuM sakri. juo "UMghavuM' uMdhakaraNuM vi. juo "UMdhakaraNuM' uMghADavuM sakri. juo "UMghADavuM uMdhakhodiyuM vi. juo "UMdhakhodiyuM uMghAvuM sakri. juo "UMghAvuM udhAdhaLuM vi. juo "UMdhAdhaLuM' uMghALa vi. juo "UMghALa' uMdhiyuM na. juo "UMdhiyuM" uMghAraLavuM vi. juo "UMghALavuM udhuM vi. juo "UMdhuM ugheruM vi. juo "UMdheruM uMdhuMca(-9)tuM-tuM) vi. juo "UMdhuMca-cha)tuM(-7) uMca vi. juo "UMca' uMbara . Umara; gharano Umaro uMcakavuM sakri. juo "UMcakavuM uMbara chuM. (saM. uduMbara) eka jhADa; umaraDo uMcakAmaNa nA, (-NI) strI. juo "UMcakAmaNa(CNI) uMbarI strI. eka jhADa; umaraDo uMcakAvavuM sakri. juo "UMcakAvavuM uMbaruM na. (saM. uduMbara) umaraDuM; umaraDAnuM phaLa uMcakAvuM a.kri. juo 'UMcakAvuM' uMbaro paM. (saM. udumbara) eka jhADa; umaraDo uMcanIca vi. juo "UMcanIca' uMbaro paM. gharano Umaro uMcanIcabhAva . juo "UMcanIcabhAva" uMbADiyuM na. juo "UMbADiyuM" uMcAI strI. juo "UMcAI uMbI strI. juo 'UMbI uMcANa strI, juo "UMcANa' uMbelo chuM. juo 'UMbelo" [UMbI uMcuM vi. juo "UMcuM uMbI strI, (saM. ubikA) ghauM, java vagere dhAnyanuM kUMDuM; uMcuMnIcuM vi. juo "UMcuMnIcuM uMmara strI. (a. umra) uMmara; vaya uMce kri.vi. juo 'UMce" umaradarAja vi. (phA.) dIrgha AyuSyavALuM; ciraMjIvI uMceruM vi. juo. 'UMceruM uMmaralAyaka vi. pukhta vayanuM For Private and Personal Use Only
Page #130
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir U udhakhodiyuM 1 1 3 [ UjaLAI spaSTa thavuM (jema ke, raMga, AkAza vagere) (5) navesarathI zarU thavuM (jema ke, nizALa) U (saM.) gujarAtI lipino chaThTho svara (2) "unuM dIrgha rUpa UghalavuM a.kri. (saM. udghabhUti, prA. uDyUlaI) paraNavA URNa vi. karaja vinAnuM anRNI eika davA ke lepa (varaghoDAmAM) nIkaLavuM (2) phajeta thavuM (kaTAkSamAM) Uka-ga)To chuM. (saM. ud + varta. sara.) dukhatI AMkhanI (3) chalakAvuM UkaDuM vi. (saM. utkaTuka, prA. adhuDua) ubhaDaka; adhUkaDuM Ucaka kri.vi. UdhaDuM, uccaka UkalavuM a.kri. gaDI ke gUMca-gAMThanuM khUlavuM; gUMca-gAMTha UcakagrAnTa strI. niyamathI thatuM cokkasa nahi paNa UdhaDa vinAnuM-saraLa ke sIdhuM banavuM (2) (akSaro ke lakheluM) apAtuM anudAna; bloka grAnTa [dhamakAvavuM vAMcI zakAyuM (3) pAra paDavuM; sadhAvuM UcakavuM sakri. UMcuM karavuM; mAthe levuM (2) Thapako Apavo; UkaLabiMdu nA koI paNa padArtha je uSNatAmAne UkaLe UcakAvuM a.kri. "UcakavuM'nuM karmaNi, te biMdu; utkalanabiMdu; "boliMga paoNinTa UcakI strI. vAdhaNI; heDakI UkaLavuM a.kri. (saM. utkalati, prA. ukkalaIpravAhInuM Ucako pu. uccaka lIdhela-Apela rakama Ubharo ke UchALo Ave eTaluM garama thavuM (2) Ucakko paM. pArakA mAla upara coranI najara rAkhanAro gusse thavuM AdamI (2) naMga (3) chakelo mANasa UkAra chuM. (saM.) "U' varNa (2) "U' uccAra UcaDavuM sakri. ucaDavuM; coTeluM ukhADavuM UkhaDavuM a.kri. (saM. uskRta, prA. umbiDa) (vaLageluM ke UMcamUca ki.vi. acAnaka; acabUca; ekAeka coTeluM hoya tyAMthI) chUTuM paDavuM (2) jaDamULathI nIkaLI UcaravuM sakri. (saM. uccarati, prA. uccAI) uccAravuM; javuM (3) gusse thaI javuM (4) vaMThI javuM uccAra karavo; bolavuM UkhaDela vi. vaMThela UcarAvuM akri. "UcaravuMnuM karmaNi [(3) azAMti Ukhara vi. saM. USara) khAravALuM (2) strI. jemAM kAMI UcalAUcala-lI) strI, UMcakAUMcakI (2) doDAdoDI pAke nahi evI jamIna; khArATavALI jamIna jivuM UcI javuM a.kri. (DhAra) vasUkavuM; dUdha detuM baMdha thavuM UkharavuM sakri. kharI paDavuM (2) Thokara khAI nIce paDI UcharavuM e kri. (saM. uzrIyate, prA. ucchiraI) pAlanaUkhaLa na., (-LI) strI, (-LuM) . (saM. udgala, prA. poSaNa ne saMbhALathI moTA thavuM umbala) khAMDaNiyo (2) na. nAnuM sAMbeluM dhUisaruM UcharAvuM a.kri. "UcharavuM'nuM karmaNi UkhaLa na. cAra baLadavALA gADAnA be AgaLanA baLadanuM Ucharela-pAcharela, UcharyuM-pAcharyuM vi. UcharIne moTuM thayeluM UkhaLa na. pahelI vAra kheDavANa karelI jamIna (bALamaraNamAMthI bacIne); sArI rIte UchareluM UkhaLo chuM. UkhaLa; khAMDaNiyo UchaLakUda strI, tophAna; dhamAcakaDI UkhaLo pu. vayanA pramANa karatAM UMco vadhI gayelo chokaro UchaLavuM a.kri. (saM. ucchalati, prA. ucchalaI) UMce javuMUga strI, UgavAnI kriyA; UgaNI muikAtuM aTakaNa pheMkAvuM (2) uchALo mAravo (3) chalaMga mAravI; kUdavuM UgaTa strI. UbhelA vAhananA paiDAMnI AgaLapAchaLa (4) chUTe hAthe vaparAvuM (lAkaDI, talavAra, vastu UgaTa strI. mAMjavApaNuM (2) pIThI vagerenuM) (5) khUba vadhI javuM (jema ke, bhAva) (6) UgaTavuM sakri. (sara. UpaTavuM) UTakavuM; mAMjavuM (2) koI joza ke AvezamAM AvavuM (7) prakAzita thavuM lagnaveLA varakanyAne sugaMdhI padArthonuM pravAhI coLavuM (8) zobhAyamAna thavuM UgaTo 5. juo "UkaTo" Ujako puM. khetaramAM rakhAto cADiyo UgaNI strI. Uga; ugaLaNa [(3) zarUAta UjaDa vi. (saM. ujjaTa, prA. UjjaDa) verAna; ujaDa Ugama paM. (saM. ugata) UgavuM te (2) udgamasthAna UjaDa noma strI. aSADa vada noma-navamI UgaravuM akri. bacavuM (2) bAkI rahevuM Ujama puM. (saM. udyama, prA. ujjama) hoMza; umaMga; AnaMda UgavuM a.kri. (saM. ujJAti, prA. ugnaI) AgaLa aMkura UjamAvuM a.kri. Ujama (umaMga)mAM AvavuM thavA; vadhavuM; phUTavuM (bIjamAMthI) (2) udaya thavo UjavavuM sakri. (saM. udyApati, prA. ujjAvaI) (vratanuM (jema ke, sUraja, caMdra) (3) (manamAM) mharavuM-utpanna udyApana (vratasamApividhi) karavuM (2) utsava karavo; thavuM (4) phaLadAyI thavuM; pariNAmarUpe nIpajavuM koI prasaMga vidhisara pUro karavo (3) phajeta karavuM UghaDavuM akri. (saM. udghati, prA. ughuDaI) UghADuM thavuM; (kaTAkSamAM) khUlavuM (2) khUlI javuM (jema ke, nasIba) (3) khIlavuM; UjavAvuM a.kri. 'UjavavuM'nuM karmaNi praphulla thavuM (jema ke phUla, kaLI vagere) (4) sApha- UjaLAI strI, ujAza (2) svacchatA (3) saMskAritA (4) For Private and Personal Use Only
Page #131
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org UjaLATa(-maNa)(-)) paiseTake sukhI hovAno dekhAva [paNuM; ujAza UjaLATa puM., (-maNa) strI., na., (-za) strI. UjaLAUjaLInoma strI. asADa suda noma-navamI UjaLuM vi. (saM. ujajavala, ujjala) dhoLuM; sapheda (2) cakacakatuM; tejasvI (3)nirmaLa;nijhlaka(4) ujaLiyAta (5) rItabhAte sughaDa (9) paiseTake sukhI; sAruM; rUDuM UTa(-s)kavuM sa.kri. (saM. utkRTTati, prA. ukkaTTai) mAMjavuM; ajavALavuM[pachI rahelAM photarAM (2) sarvanAza UToTo puM. ('kUTo'nuM dvitva) anAjane khAMDyAjhATakyA UTha(-ThuM) (saM. ardhacaturtha, prA. AhuTTha) na. sADA traNa gaNuM; UThAno ghaDiyo (ba.va. UThAM) vi. sADA traNa UThabesa strI. UThavuM ane besI javuM te (2) evI kasarata (3) vArevAre UThavuM ane besavuM te 114 UThavuM a. kri. (saM. utthAti, prA. udghai) UbhA thavuM; beThA thavuM (2) jAgavuM ane pathArI choDI UbhA thavuM (3) jAgavuM; sAvadha thavuM; taiyAra ke khaDuM thavuM (4) ekAeka ociMtuM khaDuM thavuM; AvI lAgavuM; AvI banavuM (jema ke, sabhA, adAlata) (5) khIlavuM; barAbara UghaDavuM; spaSTapaNe pariNamavuM (jema ke, chApa, raMga) (6) (dila) UtarI javuM; rAga ke prema jato rahevo UThaveTha strI. sevAcAkarImAM hAjara ne hAjara rahevAmAM paDato zrama (2) veTharUpa zrama UThAM na.ba.va. (saM. ardhacaturtha, prA. ArTjha-adbhuTTa) sADA traNanA guNakAravALA ghaDiyA-pADA UThuM vi. juo 'UThAM' vinA UDa strI. UDavAnI zakti; gati (2) pataMga UDaI strI. ('UDavuM' parathI) pataMga; kanakavo UDakavuM akri. juo 'UTakavuM' UDajhUDa kri.vi. UMdhuM ghAlIne; ADuMavaLuM; vivekavicAra UDajhUDiyuM vi. UDajhUjhDa thatuM (2) UjhUDa karanAruM UDaNa na. UDavAnI kriyA UDaNa vi. (UDavuM) UDe evuM (2) cepI (3) jhaDapI uSNatAmAne UDI jAya tevuM; 'vaoNleTAIla' UDaNakhATalI strI. UDe evI khATalI; balUna UDaNakhisakolI strI. UDatI khisakolI UDaNagho strI. caMdanagho UDaNaghoDo chuM. UDato ghoDo (2) jhaDapI ghoDo UMDaNadaMDa kuM. UDI zake evI jAduI lAkaDI; pavanalAkaDI UDaNaphaLa na. resAne AdhAre bIja UDIne phelAya tevuM phaLa (2) khAvAthI uDavAnI zakti ApanAruM jAduI phaLa UDaNaroga puM. UDato-cepI roga UDaNuM vi. UDavAnA svabhAvavALuM; UDanAruM UDavuM akri. (saM. uDDayate, prA. uDDai) havAmAM adhdhara javuM (2) (parIkSAmAM) nApAsa thavuM (3) jorathI cAlavuM; [UtarAvuM doDavuM (4) phIkuM paDavuM ane jatuM rahevuM (raMga vagere) (5) khapI javuM (vastu, mAla vagere) (9) phelAvuM; prasaravuM (7) havAmAM barAbara cagavuM (8) bhAgavuM; nAsI javuM (9) dhasI javuM; laDavA kUdI paDavuM (jema ke, teno zo vAMka ke tenA para tame UMDI paDyA ?) UDAUDa(-DI) strI. uparAchAparI UDavuM te; doDAdoDa (2) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMdhAdhUMdhI [Dhora paNa na khAya evuM bagaDeluM UDela(-g) vi. caMcaLa vRttinuM (2) phATeluM; vaMTheluM (3) UDhaNa na. uDhANuM; mAthe vajana UMcakatAM mukAto lUgaDAno vIMTo; IMDhoNI UNa vi. (saM. Una) UbhuM (2) strI. UNapa, ochapa; khoTa (3) apUrNatA (4) khoDa UNapa strI. ochapa; oTa (2) apUrNatA (3) khoDa UNavuM sa.kri. vaNATamAM UbhuM hoya te pUravuM; tUNavuM UNApaNuM na. ochuM bharAyeluM hoya te UNuM vi. ochuM bharAyeluM (2) kacAzavALuM (3) khUTatuM Utaka chuM. eka ja prakAranA sajIvakoSanA samUha UtaDavuM sa.kri. utaraDavuM; uteDavuM (2) sIvaNa ukelavuM; TAMkA toDI alaga karavuM (3) chAla ke cAmaDI utAravI UtaDAvuM akri. 'UtaDavuM'nuM karmaNi UtaracaDa strI. UtaravuM ane caDavuM te; caDa-Utara UtaratI bhAMjaNI strI. bhAre kiMmatanI saMkhyAne ochI kiMmatanI saMkhyAnuM rUpa ApavAnI rIta (ga.) UtaratI zreNI strI. je hAramAM eka pachI eka UtaratI saMkhyAnI rakamo mukAya te (ga.) UtaravuM a kri. (saM. uttarati, prA. uttarai) upara ke UMcethI nIce AvavuM (2) nIce AvavuM; kamI thavuM (jema ke, vastunA bhAva) (3) (guNa, sthiti, svabhAvamAM) ochuM nIvaDavuM; bagaDavuM (jema ke, kerI) (4) (tolamAM) AvI raheluM; barobara thavuM (kilonI cAra kerI UtarI.) (5) thavuM; nIpajavuM; phaLa tarIke hAtha AvavuM-maLavuM (jema ke, pAka Utaravo) (6) utAro ke mukAma ka2vo (jema ke, teo hoTalamAM UtaryA.) (7) barobara AbehUba thavuM, pAra paDavuM (jema ke, nakala, chabI) (8) (spardhA, nATaka, vageremAM) sAme thavuM (9) (koI aMga ke hADakuM) potAne sthAnethI haThavuM-caLavuM (10) (graha ke dazA) -nI asara pUrI thavI (jema ke, panotI UtarI.) (11) (mo) phIkuM paDavuM; vilAvuM (12) (raMga) dhovAthI nIkaLavo (13) (mana ke hRdaya dhyAnamAM) barAbara javuM; samajAvuM; gamavuM; ThasavuM (14) (vALa mATe) kharI paDavuM; nIkaLI javuM (15) sa.kri. pAra karavuM; oLaMgavuM (nadI, pula vagere) UtarAvuM a.kri. 'UtaravuM'nuM bhAve; UtaravAnI kriyA thavI For Private and Personal Use Only
Page #132
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir UtarI 1 15 [Ubha, (2) UtarI strI. gaLAnuM eka ghareNuM cokhkhI Avaka Utarelavi. UtarI gayeluM (mANasa); halakaTa['sekanDa-henDa UpajavuM a.kri. (saM. utpaghate, prA. upUjaI) utpanna UtareluM vi. vAparavAmAMthI dUra karAyeluM (jema ke, kapaDuM); thavuM; pedA thavuM; janamavuM (2) nIpajavuM; nIvaDavuM UtavuM a.kri. pANI ke havA lAgavAthI (lAkaDuM) vAMkuMcUkuM (3) maLavuM; sadhAvuM; maLatara ke Avaka thavI (4) thavuM (2) vasUkI javuM (3) saDI javuM kiMmata tarIke maLavuM (5) sAdhI zakAyuM; calaNa hovuM UtaLuM vi. UMDuM nahi evuM; chIcharuM nuiM mApa Upajavero chuM. Avakavero Uthala puM. kheDUte khetaramAM eka cAsa jeTalI mATI uthalAvyA- UpaTavuM akri. (saM. utpati) (raMganuM) jhAMkhuM paDI javuM UthalapAthala vi. (da. utthallA - patthallA) UMdhuMcatuM (2) (2) sakri. nAhatAM zarIre tela coLavuM; UgaTavuM strI. UMdhuMcatuM thavuM te; avyavasthA UpaTo chuM. UkaTo; dukhatI AMkhanI eka davA Uthala(-lA)vuM a.kri. (saM. utthabhUti, prA. utthalaI) UpaDavuM a.kri. (saM. utpatati, prA. uppaDai) UpasavuM; UMdhA thaIne paDavuM; UMdhuMcatuM-uparataLe thavuM; UMdhuM ke UMcuM thavuM (2) UMcakAvuM (3) prayANa karavuM; nIkaLavuM UlaTuM thavuM (2) parivartana thavuM; gabaDI paDavuM vagere (4) ekAeka zarU thavuM (duHkha, roga vagerenuM) (5) Uthalo chuM. (da. utthallaa) UMdhAcatA thaIne bIjI bAju corAvuM; upADAvuM (6) nANAM upADavAM; upADa thavo para paDavuM te (2) gayelo maMdavADa pAcho Ave te (7) khapavuM; vecAvuM (jema ke, "hamaNAM hathiyAro khUba (3) (pazumAM) garbhadhAraNa niSphaLa nIvaDe te (4) UpaDe che.) (8) ekadama dhasavuM; kUdI paDavuM (jema AkhyAnakAvyanA kaDavAnA aMtabhAgamAM AvatuM valaNa ke, te maganane mAravA UpaDyo.). (5) sAmo javAba (6) gabaDI paDavAnI kriyA UpaNavuM sakri. (saM. utpanAti, uppaNaI) (anAjane) Utho chuM. UnI kapaDAmAM saDo lAvanAra jaMtu (2) kapaDAno pavana nAkhI cokhkhuM karavuM; vAvalavuM saDo (3) lAkaDAne saDAvato jaMtu piracUraNa kAma UpasAvuM a.kri. "UpasavuMnuM karmaNi TUiMkuM lAkaDuM Uthotho pu. nAnI moTI kacuMbara (2) nakAmI mahenatanuM UpaNuM(-Lu) na. khATalAnA mAthA athavA pAMgatha AgaLanuM Uda na. (a.) agaranuM sugaMdhIdAra lAkaDuM UpaNI(-muM) nA UpakhavAnI kriyA (2) UpakhavAnuM UdabattI strI. udabattI, agarabattI mahenatANuM [thavuM (2) janma dhAraNa karavo Udha strI. (saM. Uddhi) UMdha; (gADAno) dhoriyo UpanavuM akri. (saM. utpanna, prA. uppanA) utpana UdhaI strI. (da. upadehikA) udheI; jamInamAM rahetuM lAkaDuM Upasa(-sA)vuM a.kri. (saM. utpati, upusaI) bahAra khAI mATI karatuM eka sapheda jIvaDuM nIkaLavuM; UMcuM thavuM (2) phUlavuM (3) sojo Avavo; UdhaDa vi. bhAvatAla ke vajana karyA vagara emanuM ema sUjavuM ApeluM-rAkheluM ke aMdAje TharAveluM (jema ke, UdhaDa UpaLuM na. juo "UpaNuM' bhAva, mApa, kharIdI); udhdhaDa UpharuM vi. (saM. ulpharaka, prA. uSpharasa) uparuM; pAsAbheraUdhaDuM vi. UdhaDa (2) na. UdhaDo; UdhaDuM kAma paDakhAbhera UbhuM (jema ke, khATalo Upharo karavo) (2) UdhaDo chuM. UdhaDuM kAma (2) Thapako UlaTuM thaI gayeluM (3) uparAMtanuM UdharavuM a.kri. (saM. uddhati, prA. uddharaI) uddharavuM (2) Uba strI. (saM. uSmA, prA. unbA) phUga; ubATa; kaMTALo dUra thavuM; TaLavuM (3) UcharavuM TiLavuM Ubaka strI. (-ko) (saM. umbakka) paM. bakArI; UlaTI Udhara(-rA)vuM a.kri. udhAra khAte lakhAvuM (2) dUra thavuM; thavAno uchALo thivI Udhala vi. UtarI gayeluM; bagaDI gayeluM (guNalakSaNathI) UbakavuM a.kri. Ubako Avavo; UlaTI thavAnI khaNaza Una vi. (saM. Una, prA. unnA) UNuM (2) UNapavALuM UbaTa vi. ubAI-bagaDI gayeluM (2) khoruM Una na. (saM. UrNA, prA. unnA) gheTAMnA vALa (2) UMTa UbaTavuM a.kri. vAsI thaI javuM; UtarI javuM - bakarAMnA vALa UbaDakhAbaDa vi. khADATekarAvALuM, samataLa nahIM evuM UnatA strI. UNapa; ochapa; nyUnatA (2) khoTa UbaDuM vi. adhUkavuM; adhdhara beTheluM; ubhaDaka (2) UMdhuM UnatApUrti strI. (saM.) UNapanI pUraNI UbavuM a.kri. ubAvuM; Uba lAgavI UnavA puM. (saM. uSNavAta, prA. unhavAa) eka mUtraroga UbaLa puM. UlaTo vaLa; vaLa ulaTavo te UnuM vi. (saM. uSNa, prA. unDa) garama (2) tAvabharyuM Uba(-bha)LavuM a.kri. (vaLanuM) UkalI javuM (2) (rUjha . (3) garama mijAjanuM; krodhI vaLyA pachI athavA maTavA AvyA pachI) pharI Upaja strI, pedAza (2) Avaka maLatara (3) napho UpaDavuM; Uthalo khAvo Upaja-nIpaja strI. utpanna ane vRddhi (2) pedAza (3) Ubha, (2) vi. jarAka UMcuM hoya evuM; UbhuM; pAMsaruM For Private and Personal Use Only
Page #133
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Ubho 1 1 6 [ UlaTa-TapAla (2) khetaranI laMbAI (3) khetaramAM Ubho karelo Urjasa na. (saM.) ojasa (2) zakti; baLa cADiyo riheThANavALo AdamI UrjasvI vi. (saM. UrjasvinuM) tejasvI (2) zaktizALI UbhaDa chuM. majUra; dahADiyo (2) asthira vAsavALo- (2) jabaruM; baLavAna UbhaDavero paM. binakheDUta upara levAto kara UrjA strI. (saM.) Urjasa; ojasa (2) baLa; zakti (3) UbhaDuM vi. UbhuM (2) UbhA caDAvanuM; DhoLAvavALuM utsAha (4) garamI [(3) mahAna; bhavya UbhaNI strI. gharanA parathArathI meDA sudhInI UMcAI; Urjita vi. (saM.) jabaruM; baLavAna (2) umadA; suMdara plintha" (2) gharano parathAra; gharanI besaNI UrNa na. (saM.) Una (2) karoLiyAnI jALanA tAMtaNA Ubhara(-rA)vuM a.kri. (saM. udbharati, prA. ubharaI) UrNanAbha(-bhi) paM. (saM.) karoLiyo [vALanI rekhA garamInA jozathI UMce AvIne bahAra nIkaLavuM (2) UrbhA strI. (saM.) Una (2) AMkhanI bhamaro vaccenI na mAvAthI bahAra AvavuM-chalakAvuM (jusso bahu UrNAyuli. (saM.) UnanuM; UnI (2) 5. gheTo 3) karoLiyo UbharAI jAya che.) (3) ati moTI saMkhyAmAM ToLe Urdhva vi. (saM.) UMcuM kareluM; unnata ti vaLavuM [(2) lAgaNIno uchALo Urdhvagamana na. (saM.) UMce javuM te; AkAzamAM UMce UDavuM Ubharo chuM. (saM. ubhara, unmara) umaraNa; ubharAvuM te UrdhvagAmI vi. (saM.) UMce janAruM (2) unnati tarapha UbhavuM a.kri. UbhA rahevuM - thavuM (2) thaMbhavuM (3) TakavuM; janAruM nijara (3) mahattvAkAMkSA sAme Takkara jhIlavI UrdhadaSTi vi. (saM.) mahattvAkAMkSI (2) strI. AkAza tarapha UbhaLavuM a.kri. juo "UbaLavuM UrdhvamUla vi. (saM.) uparanI bAju jatAM mULiyAMvALuM UbhAUbhA strI. UbhA ne UbhA rahevuM te (2) kri.vi. Urdhvareta(vasa, -tA) vi. (saM.) jenA vIryanuM patana thatuM beThA vinA; nirAMta vinA; UbhAMUbhAM (3) jhapATAmAM nathI evuM (2) nitya brahmacarya pALanAruM UbhuM vi. (saM. Urdhva, prA. ulma) UbheluM (2) thaMbheluM; Urdhvaloka puM. (saM.) uparanI duniyAnuM svarga thobheluM; cAlatuM baMdha thayeluM (jema ke, vAhana UbhuM che.) UrdhavAhinI strI. mULe cUselA rasane upara laI janAra (3) sTAra (4) sIdhA ekadama bahu DhALanA caDANavALuM naLI; 'jhAIlema svirgamAM javuM te (jema ke, UbhI bhekhaDa) (5) aparNa: cAlaH AgaLa UrdhvarohaNa na. (saM.) upara-AkAza tarapha caDavuM te (2) cAlavAnI ke pUruM thavAnI vATa jotuM ke pUruM karavAnuM UrdhvakaraNa na. (saM.) ArohaNa; UMce caDAvavuM te (2) bAkI (jema ke, A kAma to hajI UbhuM che. (6) Urve karavuM te; unnati thavI te sIdhuM; AkhuM eka lAMbA paTamAM paDeluM (UbhI vATa) Urmi strI. (saM.) taraMga; mojuM (2) pravAha (3) (7) yAta; mojUda (Ubho dhaNI) (8) sapATIne lAgaNIno taraMga-uchALo (4) saMgItamAM eka alaMkAra laMba dizAe AveluM (jema ke, UbhI lITI; UlaTuM- UrmikAvya na. UrmithI bhareluM-racAyeluM kAvya; "lirika' ADI lITI). UrmigIta na. (saM.) geya prakAranuM UrmikAvya UmagavuM akri. spharavuM; utpanna thavuM (2) phUlavuM Urmila vi. lAgaNIpradhAna; utkaTa lAgaNIvALuM homaTo a mi (sa. utpaSTa uddhai) UlaTabhera UrmilatA strI, Urmila hovApaNuM dhasavuM; ekasAmaTA jathAmAM AgaLa AvavuM (2) UrmilA strI. (saM.) rAmacaMdrajInA bhAI lakSmaNanI patnI pAkavuM; phaLa UtaravuM gaDagaDATa Urva 5. vAdaLa (2) pitRono eka varga (3) vaDavAnala UmaDaghamaDa ki.vi. ghummaTa jema chavAI jaIne (2) paM. (4) samadra UmaDavuM akri. (saM. ummaDaI, prA. ummaDai) juo Ula strI. (da. ullI) jIbha upara vaLatI chArI "UmaTavuM' [gharano Umaro Ula strI. beThA cUlAmAMno eka nAno cUlo; olo Umara 5. (saM. uMbara, prA. ummara) Umaro paM. uMbaro; Ulaka strI, UlaTI; okavuM te; bakArI Umaro chuM. (saM. uduMbara, prA. uMbara) eka phaLajhADa; umaraDo UlakuM na. khAlI bumarANathI nAsabhAga ne gabharATa thavo UmalavuM a.kri. (saM. unmityate, prA. unmillaI) khIlavuM; te (2) bumarANa; ghAMTAghAMTa vikAsa pAmavuM (2) (DhoranuM) viyAvAnuM thavuM (3) Ulaga strI, sevApUjA (2) sevAcAkarI palaLIne bhUko thavuM (4) kaLIcUnAnuM pIgaLavuM UlajhavuM a.kri. gUMcavAvuM; sapaDAvuM UrajhAvuM a.kri. mUMjhAvuM; gUMcavAnuM UlaTa strI. hoMza; umaMga UravA pu. badanAmI; apakIrti UlaTa vi. UlaTuM; avaLuM pAchuM ['kAunTaraceka' Uru puM. (saM.) jAMgha; sAthaLa [DhALavALI jagA; paiyuM UlaTacakAsaNI strI. cakAsaNI sAme cakAsaNI; Ura(-2)nA kuvAmAMthI kosakheMcatI vakhate baLadane cAlavAnI UlaTa-TapAla strI. vaLatI TapAla For Private and Personal Use Only
Page #134
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (2) haMpaNAno udaya UlaTatapAso 1 17 [UMcanIcabhAva UlaTatapAsa strI. pratipakSI taraphanI (sAkSInI) tapAsa nAza pAmavuM; nikaMdana nIkaLI javuM (3) saravuM; UlaTapA(-q)laTa vi. avaLAsavaLI; UlaTasUlaTa (2). ochuM thavuM ['hAIpothIsisa' (3) vicAra avyavasthita (3) strI. UlaTasUlaTa tapAsa (4) Uha puM. (saM.) tarka, dhAraNA (2) pUrvadhAraNA; avyavasthA; goTALo Uha ud. mazkarI, ceSTA, tiraskAra ane garvasUcaka dhvani UlaTabha(-bhe) 2 ki.vi. umaMgabhera; hoMzabhera; umaMgathI - udgAra UlaTavANI strI. avaLavANI UMhakAro paM. dIrgha nizvAsa; nisAso (2) sAMbhaLuM chuM, UlaTavuM akri. (saM. ullaTyati, prA. ullaI) UlaTathI ThIka che, svIkAruM chuM, vagere darzAvanAro dhvani (3) karavuM (2) dhasI AvavuM (3) humalo karavo (4) UMdhuM garvano ane anAdara ke tucchakArano udgAra thaI javuM (5) pAchuM thavuM UhanIya vi. (saM.) vicAravA jevuM; vicAraNIya UlaTasavAla puM. sAmo savAla ['kAunTara repharansa' UhApoha puM. (saM. Uha+apoha) jorazorathI thatI carcA; UlaTa-saMdarbha puM. (saM.) sAmeno saMdarbha; pratisaMdarbha tarka ane vitarka; zaMkA ane samAdhAna; carcA UlaTa(-TA)sUlaTa(-TI) vi. avaLAsavaLI (2) UMdhuMcatuM; UMkarAMTo chuM. manamAM thatI uttejanAno aMkura (2) TADhiyA ADuMavaLuM; taLe upara evuM tAvamAM romAMca sAthe thato jhaNajhaNATa UlaTa-hakama paM. hakama sAmeno hukama "kAunTara-enDa UMkArA 5. dIrgha niHzvAsa. nisAso (2) sAMbhaLavuM ThIka UlaTI strI. okavuM te; bakArI; okArI che; svIkAruM chuM vagere darzAvato dhvani; garvano anAUlaTuM vi. (saM. ullati , prA. ullaTTa) UMdhuM, avaLuM | dara ke tucchakArano udgAra (3) UMha evo udgAra (2) viruddha; ADuM (3) sAmuM; viparIta UMga(-ja)vuM sakri, tela pUravuM; UMjaNI nAkhavI UlaTuMsIdhuM vi. asaMbaddha; ADuMavaLuM (2) UMdhuMcatu UMgA(-jA)vavuM sakri. "Ugata-jovuM nuM preraka UlathI puM. tarajUmo UMgA(-jA)nuM akri. Uga(-jovuM'nuM karmaNi UlavuM a.kri. (saM. ud + laya = ullaya) (mosamanuM) UMgha strI. UMghavuM te; nidrA khalAsa thavuM [(2) harakhAvuM UMghaTiyuM vi. UMghaNazI (2) edI; susta UlasavuM a.kri. (saM. ulla) ullAsavuM; AnaMda manAvavo UghaNuM(-TiyuM) vi. UMghamAM bharAyeluM; UMghaNazI UlaLavuM a.kri. (saM. ulalati, prA. ullalaI) namI UMghaNI strI, UMghavuM te (2) bahu UMghavAnI Teva javuM; laLI paDavuM (2) gADA vagerenuM AgaLathI UMcuM UMghaNazI vi. UMdhyA karavAnI TevavALuM (2) ALasuM, edI thaI javuM (3) UlaTAI javuM (4) kUdavuM (5) jatuM UMghareTuM vi. UMghamAM bharAyeluM rahevuM; nAza pAmavuM (6) hoMzabhera dhasavuM-UMcA ne UMghavuM a.kri. (saM. uMghati, prA. uMdhaI) nidrA levI (2) UMcA rahevuM ALasu thaIne paDyA rahevuM (3) ajANamAM - UliyuM na. Ula utAravAnI cIpa ajJAnamAM rahyA karavuM [pADavuM UluM na. gheTAnuM bacyuM; gidaDuM UMghADavuM sakri. UMghe ema karavuM (2) paDatuM mUkavuM; zAMta UvaTa strI. UlaTuM; avaLuM (2) ADuM UMghAvuM a.kri. UMghavAnI kriyA thavI UvaTa strI, UgaTa; pIThI UMghALa (vavuM) vi. UMghaNazI; bahu UMghanAruM (2) saheja UvaTa strI. ApadA (2) herAnagati; aDacaNa sahejamAM UMghI jAya tevuM USa(-sa) vi. (2) strI. (saM.) Ukhara; khArATavALuM; UMgheTuM vi. UMghaTiyuM; UMghamAM bharAyeluM; UghaTuM jemAM kaMI pAke nahi evI jamIna; khArATavALI jamIna UMca vi. (saM. ucca) caDiyAtuM (2) umadA USA strI. (saM.) uSA: paroDha UMcakavuM sakri. (saM. ucca, prA. ucca + a%) nIcethI USmA strI. (saM.) uSmA; garamI UMcuM karavuM; upADavuM (2) hAtha para levuM (3) (bIja) USmAkSara pu. uSmAkSara (zam sa ha) mAthA upara levo; uThAvavuM USmAbhedha vi. uSmAbhegha; garamI vahana karavAnA guNavALuM UMcakAI strI. (-maNa) na. (-maNI) strI. UMcakavAnuM USmAMka . uSmAMka; garamIno AMka siAmAnya khAra mahenatANuM; upaDAmaNI Usa puM. (saM. USa, prA. Usa) sAjIkhAra (2) sarva UMcakAvavuM sakri. upaDAvarAvavuM; UMcakavuM'nuM preraka UMsa strI. (hi. Ukha) zeraDI UMcakAvuM a kri. "UMcakavuMnuM karmaNi . Usa pu. osa; jhAkaLa UMcanIca vi. UMcuM ane nIcuM ke tevI jAtanuM UsarapATo puM. pAyamAlI, vinAza (2) nukasAna; bagADa UMcanIcabhAva puM. amuka UMcuM ane amuka nIcuM evo UsaravuM akri. (saM. utkR+ sa) TaLavuM; jatA rahevuM (2) jAtino bhedabhAva For Private and Personal Use Only
Page #135
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir UMcAI 1 18 trivedI UMcAI strI. UMcApaNuM (2) tenuM mApa sudhI aMdara aMdara vistaratuM (4) ghADuMka gIca (jemake, UMcANa strI. UMcAI (2) UMcI jagA; TekarI ['AIjampa vana) (5) gahana; gaMbhIra; na pAmI zakAya evuM UMcIkUda strI. UMcakUdako-eka prakAranI ezleTika spardhA; UMDeruM vi. vadhAre UMDuM UMcuM vi. (saM. ucca, prA. uccaa) sapATI ke besaNInI UMdara puM, (saM. uMdura) juo "uMdara' upara UbhuM AveluM ke UThatuM (2) jepa, nirAMta ke UMdaraDI strI, juo "uMdaraDI zAMti-samAdhAna vagaranuM; aNabanAvavAnuM (mana, UMdaraDo DuM. juo "uMdaraDo' ['(NiyuM)' na. zvAsa, jIva) (3) ucca; caDiyAtuM; umadA (4) ati UMdarakaNI(-NiyuM) 1. strI. juo "udarakaNI strI. tANela, laMbAvela (sUra ke avAja) UMdaravAI strI, juo "uMdaravAI UMcuMnIcuM vi. khADAmaiyAvALuM (2) khaLabhaLI UTheluM; vyagra UMdarI strI, juo "uMdarI' UMce kri.vi. sapATIthI upara (2) UMcI-UMcANavALI UMdha strI. (saM. uddhi = gADuM hAMkanAra bese che te jagA) jagAe (3) UMcI dizAmAM (4) mAthA upara aDA ane mAMcaDAne sAMdhato gADAno bhAga; dhoriyo UMceruM vi. vadhAre UMcuM (2) kulIna; kuLavAna UMdha strI, UMdhApaNuM (2) UMdhuM kiranAra UMjaNa na. UMjavuM te (2) UMjavAnuM dravya-tela, divela vagere UMdhakaram vi. akkaramI; abhAgiyuM (2) UMdhAM kAma UMjaNI strI. maMtra bhaNIne kapaDA ke sAvaraNI vagerenA UMdhakhodiyuM vi. UMdhAM kAma karanAruM (2) akakaramI; cheDAthI roga ke bhUtane dUra karavAnI kriyA bhAgyahIna [uDAu UMjajhINuM na. rAjakumArI ke rANIno rasAlo (2) UMdhAMdhaLuM vi. jhAMkhuM, nisteja (2) cUkakhaDuM (3) mUrkha (4) paraNelAM varakanyAnuM poMkhaNuM karavuM te UMdhiyuM na. amuka rIte bAphelAM sIMga kaMdanuM khANuM-vAnagI UMjavuM sakri. (prA. uMja = sacavuM) tela nAkhavuM-pUravuM UMdhuM vi. (saM. avamUrdhA, prA. yuddha) avaLuM; UlaTuM; (2) roga ke bhUta kADhavA UMjaNI nAMkhavI nIce mAthuM ne upara paga jevA AsananuM (2) AkhuM; UMjAvavuM sakri. tela purAvavuM avaLuM; sIdhA ke savaLAthI sAva UlaTuM-viruddha; khoTuM UMjAvuM akri. tela purAvuM [UMcuM pazu UMdhuMca(-9)tuM-tuM) vi. UMdhuM ane catuM; ADuMavaLuM UMTa na. (saM. ucha, prA. uDha) raNamAM khUba khapanuM eka UMbADiyuM na. uMbADiyuM; umADiyuM; baLatuM lAkaDuM; khoyaNuM UMTagADI strI. UMTa joDavAmAM Ave ke AvyuM hoya te vAhana UMbI strI. (saM. ubikA, prA. liA) juo "uMbI' UMTalArI strI. UMTa joDavAmAM AvI hoya tevI lArI UMbelo chuM. jhADA-pezAbanI hAjata thAya te; cUMka UMTaDI strI, sAMDhaNI; UMTanI mAdA (2) sonInuM ojAra UMha udduHkha, tucchakAra ane abhimAnano uddagAra UMTaDo chuM. UMTa (2) UMTiyo; bhAre vajana upADavAnuM yaMtra; UMhakAro chuM. "UMha' evo udgAra; dIrgha ni:zvAsa (2) [evo, lebhAgu vaida garvanA ke anAdara athavA tucchakArano udgAra UMTavaida puM. UMTano mANasanI davA karavAne lAyaka na hoya UMtuM udInakAra ke jIda darzAvato udgAra UMTavaiduM na. UMTavaidanuM kAma; lebhAgu vaiduM UMTiyA(yu)jIruM na. eka auSadhi; isabagula UMTiyo vi. UMTa jevo UMco (2) puM. UMTa (3) maMdabuddhi ne ALasu mANasa (4) bhAre vajana upADavAnuM R (saM.) devanAgarI varNamALAno sAtamo svara (prAkRtamAM (UMTanI Doka jevuM lAgatuM) yaMtra; "na' (5). A svara nathI. saMskRtamAM enuM dIrdharUpa paNa che.) (gADAno) aDo Rka(-ca, cA) strI. (saM.) veda (2) vedano maMtra UMDaLa strI. bAtha (2) bAthamAM bharAya teTalI vasta RkSa puM, na. (saM.) rIMcha (2) nakSatra; tAro (3) paurANika UMDaLa strI. (da. uDI) peTano goLo - cUMka - AMkaDI bhUgoLanA sAta parvatamAMno eka UMDaLagaMDaLana. goLo: piMDALo (2) peTamAM goLo caDhavo RkSapati muM. (saM.) caMdra (2) jAMbavAna rIMcha - cUMka AvavI te (3) DhaMgadhaDA vagara bolavuM te (4) RkSarAja puM. (saM.) jAMbavAna rIMcha kri.vi. avaLa savaLa; goTALo thAya ema RkhiyuM. RSi; gura UMDAI strI, UMDApaNuM, gahanatA (2) tenuM mApa Rveda puM. (saM.) cAra vedamAMno pahelo veda siMgraha UMDANa na. UMDAI; UMDApaNuM (2) jJAnazakti RgyedasaMhitAstrI. (saM.) RgvadanI RcAono vyavasthita UMDAMna.ba.va. mUThiyAMDhokaLAM RgvadI vi. (saM. Rgvadina) Rgvadane jANanAruM (2) UMDuM vi. (saM. uDa, prA. uDaa) sapATIthI nIce UtaratuM Rgyeda jANanAra brAhmaNonA kuLamAM janmeluM (3) paM. (2) chIcharuM nahi evuM; gheruM (3) aMdarathI lAMbu-dUra RgvadI brAhmaNa For Private and Personal Use Only
Page #136
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir RcA-cA)] 1 19 [ekaburI Rca(-cA) strI. (saM.) Rgvada (2) vedano maMtra, Rka (3) siddhi (4) lakSmI; pArvatI Rju vi. (saM.) sarala; sIdhuM (2) anukULa; narama; bhaluM RSabha puM. (saM.) Akhalo (2) svarasatakamAMno bIjo svara RjutA strI. (saM.) saraLatA (2) komaLatA (3) uttama, zreSTha (samAsamAM) RNa na. (saM.) devuM; devaRNa, RSiRNa ane pitRRNa RSabhadeva paM. (saM.) viSNuno eka avatAra (2) jainonA athavA atithigrahaNa. manuSyatraNa ane bhUtatraNa vartamAna covIsa tIrthakaromAMnA pahelA, AdinAtha RNana. AbhArano bhAra (2) ochAnI nizAnI negeTiva RSi pu. (saM.) maMtradraSTA; navuM darzana pAmanAra puruSa (2) RNapatra 5. (saM.) AbhArapatra muni; tapasvI; sAdhu RNapheDaNI strI. RNa pheDavuM te; DeTa-riDemyAna RSikula(-La) na. (saM.) RSiono samUha (2) RSiRNabhaMDoLa na. DUbata-nidhi ono Azrama (3) RSino vaMza [rakhapAMcama RNabhUta vi. (saM.) RNavidyutathI bhareluM RSipaMcamI strI. (saM.) bhAdaravA suda pAMcama; sAmApAMcama; RNamukta vi. karajamAMthI chUTeluM RSyazRMga kuM. (saM.) eka RSi; vibhADaka RSino putra RNamukti strI. (saM.) RNamukta thavuM te RNavidyuta strI. (saM.) RNa vIjaLI RNasaMbaMdha chuM. (saM.) pUrvajanmano RNAnubaMdha RNAgra .na. (saM.) RNa cheDo (negeTiva inDeksa e paM. (saM.) gujarAtI varNamALAno AThamo svara RNAtmaka vi. ochAnI nizAnIvALuM ghAtacihana e sarva (saM. etatu; prA. ee) (darzaka) te (2) vara RNAnubaMdha zuM. (saM.) leNAdeNI athavA vahunI saMjJA (hiMduomAM) (3) vi. peluM RNAMta paM. (vIjaLInA) pravAhano RNa cheDo AibhArI e ud. (saM.) "are, o, ho' vagere sUcaka udgAra RNiyuM, RNI vi. (saM. RNinu) RNavALuM karajadAra (2) e puM. trIjI ke sAtamI vibhaktino pratyaya (vyA.) RNI vi. (saM.) devAdAra; karajavALuM () upakRtya; e saMyo. paNa; ya [eka jIvaleNa jAtIya roga ahesAnamaMda niyama (3) vi. vAjabI eiDjhayuM. (.) (ikvAyarDa imyunoDephisiyansI sinDroma) ta na. (saM.) daivI satya (2) nakkI acaLa niyama: daivI eima na.paM. (iM.) hetu; lakSya (2) nizAna RtaMbhara 5. (sa.) satyane TakAvI rAkhanAra te Izvara. eka vi. (saM.) saMkhyAmAM paheluM (2) ajoDa; advitIya iTyUzana' (jJAnarUpa cittanI vRtti (eka prajJA) (jema ke, Izvara eka che.) (3) koI amuka; taddana RtaMbharA vi., strI. (saM.) mithyAjJAna vinAnI yathArtha cokkasa nahi evuM (eka rAjA hato.) (4) ekasarakhuM; RtupuM. (saM.) RtukALa(2) aDakAva; rajastrAva (3) strI. be samAna (bhAratIya sau eka chIe.) (5) eka matanuM; mahinAno niyata kALa (4) mosama (5) havApANI ekatAvALuM (badhA pakSo eka na thayA.) (6) saMkhyARtukAla puM. (saM.), (-La) . garbhAdhAnano samaya vAcaka zabdane cheDe AvatAM "Azare" "zumAre' evo RtugAmI vi. puM. (saM.) tu kALe ja saMbhoga karanAra artha batAve. jema ke, pAMceka, soeka. (7) "phakta, (puruSa) Avartana mAtra jevA bhAva batAve che. jema ke, "pitAnA eka Rtucakra na. (saM.) RtuonuM pharatuM cakra; RtuonuM kramika vacanane sAru te cAlI nIkaLyo." (7) puM. ekano Rtudarzana na. aDakAvanuM dekhAvuM te AMkaDo ke saMkhyA; "1" RtudAna na. garbhAdhAna likSaNa ekaeka vi. ekIsAthe eka (2) eka pachI eka; ekeka Rtudharma puM. aDakAvanuM dekhAvuM te (2) te te RtunAM guNa- ekakalika vi. (saM.) samAna-sarakhA kramamAM raheluM RtunAtha puM. (saM.) chaye RtuonA svAmI; jhArAja; ekakalika samIkaraNa na. samAna kramamAM raheluM samIkaraNa; vasaMtaRtu ikvezana opha dhI pharsTa oNrDara' (ga.) RtuprApti strI. aDakAvanuM dekhAvuM te; Rtu-darzana eka-katAra vi. (kvAyatano) eka-katAra ke paMktimAM thavAnuM RtumatI vi. strI. (saM.) rajasvalA; jene RtukALa Avyo kahevAno hukama ke bola che . rajodarzana thayuM che evI mAdA ke strI ekakAne vi. ekAgra; ekadhyAna RturAja paM. (saM.) RtuomAM zreSTha evI Rtu-vasaMta ti eka kesarI vi. jemAM eka ja puMkesara ke strIkesara hoya tevI RtusnAna na. (saM.) aDakAva pachI (cothe divase) nAhavuM jAtanuM (phUla); "monokArpelarI"; "monopIsTIlarI te nA. (saM.) sivAya; sivAya ke pirohita ekakozI vi. AkhuM aMga eka ja koza hoya evuM; Rtvija(-ka) 5(saM.) yajJa karAvanAra brAhmaNa; yajJano "monoselyulara zistrarvedanuM eka zastra Rddhi strI, (saM.) vRddhi, samRddhi (2) AbAdI; utkarSa ekakhurI vi. eka akhaMDa kharIvALuM (prANI) (2) na. For Private and Personal Use Only
Page #137
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ekagAMTha] 120 ekagAMTha (vi.) eka gAMThe baMdhAyeluM (2) strI. saMpa; maitrI ekaghAta samIkaraNa na. (saM.) surekha samIkaraNa; 'liniyara ikvezana' [badhI sattA rAkhIne eka(-ke)cakave kri.vi. ekacakre; eka ja jaNanA hAthamAM ekacakra vi. (saM.) cakravartI [paiDAnI sAikala ekacakrI vi. eka paiDAvALuM (2) cakravartI (3) strI. eka ekacakre kri.vi. eka ja jaNanA hAthamAM badhI sattA rAkhIne ekacittavi. (saM.)ekAgra; tallIna(2)na. dhyAna; ekAgratA ekacchatra vi. (saM.) ekachatra vi. eka rAjAvALuM (2) na. kula adhikAra eka ja hAthamAM hoya evI zAsanapaddhati ekacchatre, ekachatra kri.vi. eka ja rAjAnA amala taLe ekajathe(-sthe, -zce) kri.vi. ekasAthe; eka ThekANe ekajAta vi. eka ja jAtanuM-varganuM; sarakhuM ekajAtIya vi. (saM.) eka varganuM ke kuTuMbanuM (2) eka ja jAtinuM (nara ke mAdA) [vagaranuM ekajIva vi. jIva maLI gayA hoya tevuM; paraspara bhedabhAva eNkajhaeNkTa vi. nizcita; barobara ekaTaka kri.vi. (hiM.) ekITase; animeSa ekaDhaMguM(-giyuM) vi. ekapaNuM (2) laMgaDuM ekaTANuM na. eka TaMka jamavuM te ekaThuM vi. (saM. ekasthaka, prA. ekaTThaaM) ekatrita; bheguM (2) kri.vi. eka jagAe-sAthe [varga; bALavarga ekaDiyAM na.ba.va. ekaDo bagaDo zIkhavAno bALapothIno ekaDo puM. (saM. eka) ekano saMjJAsUcaka AMkaDo ke saMkhyA; '1' (2) sahI (3) kabUlAta (4) jJAtino goLa ekaDhALiyuM vi. eka ja bAju DhaLatA chAparAvALuM (2) na. evuM makAna ke osarI ekataDAke kri.vi. eka jhapATe; ekama ekataraphI vi. ekapakSI; eka bAjunuM ekataMta vi. (saM. eka-taMtu) AgrahI (2) puM. Agraha ekataMte kri.vi. sAthe maLIne; ekarAgathI (2) lAgu rahIne; khaMta ne AgrahathI ekataMtra vi. (saM. eka+taMtra) badhAMnI saMmativALuM (2) tUTa paDyA vinAnuM (3) eka vyavasthA nIcenuM (4) na. ekasarakhI vyavasthA te (5) saMpa; aikya ekatAna vi. (saM.) ekacitta; ekAgra (2) na. dhyAna; ekAgratA [(4) ekacitta ekatAra vi. eka tAravALuM (2) ekasarakhuM (3) ekarasa ekatAro puM. eka tAravALo taMbUro ekatAla puM. (saM.) jemAM eka ja tAla hoya evo rAga (2) saMgItano eka tAla (3) aikya (4) vi. eka tAlavALuM ekatALIsa vi. (saM. ekacatvAdiMzat) cALIsa vattA eka (2) puM. ekatALIsano AMkaDo ke saMkhyA; '41' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ekaniSThatA(-tva) ekatALo huM. maNa(vIsa kilo)nA ekatALIsa ze2 (458 grAma) thAya evuM mApa ekatI(-trI)sa vi. (2) puM. juo 'ekatrIsa' [vajanavALuM ekatola chuM. (saM.) prAmANika tola-vajana (2) vi. sarakhA ekatra kri.vi. (saM.) eka jagAe; sAthe (2) ekaMdara ekatrita vi. ekatra kareluM; ekaThuM ekatrIkaraNa na. ekatrita thavuM ke karavuM te; 'konsoliDezana' ekatrIsa vi. trIsa vattA eka (2) puM. ekatrIsano AMkaDo ke saMkhyA; '31' ekatva na. (saM.) eka hovApaNuM; ekatA[(udA.ekadamakALuM ekadamakri.vi. (phA. yaka+dama) tAbaDatoba (2) sAvataddana ekadaLa vi. jenI dALa paDatI na hoya tevuM; 'maoNnokoTIleDona' (2) eka pAMkhaDIvALuM ekadaMDiyuM vi. eka thAMbhalA upara raceluM; ekathaMbhuM (2) ekadaMDA zvAsane lagatuM (3) na. ghareDo ekadaMDiyo mahela puM. eka ja thAMbhalA para racAyelo mahela ekadaMDI puM. (saM. ekadaMDa) traNa daMDone badale eka ja daMDa dhAraNa karanAro saMnyAsI (haMsa) (2) vi. eka ja moTI madhyareSA hoya tevuM (pAna); 'yunikosTeTa' ekadaMDo chuM. maratI veLA UpaDato zvAsa; ghareDo (2) eka thaMbho mahela [gaNapati (3) eka dAMtavALo hAthI ekadaMta vi. (saM.) eka dAMtavALuM (2) puM. gaNeza; ekadA kri.vi. (saM.) eka vakhate (2) agAunA vakhatamAM ekadANiyuM na. ekasarakhA dANA-maNakAnI kaMThI; mALA (2) maMgaLasUtra ekadANI vi. badhA dANA sarakhA hoya tevuM; kaMThanuM ghareNuM ekadila vi. jenA dilamAM judAI nathI evuM; ekajIva ekadilI strI. ekadila hovuM te (2) manano meLa; saMpa ekadezitA strI. (saM.) eka dezIpaNuM ekadezI, (saM. ekadezana) (5) vi. eka ja dezanuM vatananuM (2) eka deza-bhAgane lAgu paDatuM; ekataraphI; ekendriya (3) saMkucita; maryAdita ekadezI samAsa puM. SaSThI tatpuruSa samAsano eka prakAra ekadharmI vi. (saM.) eka ja-samAnaguNa dharma dharAvanAruM; eka ja jAtanuM (2) eka ja dharmanuM [eka vakhate ekadhA kri.vi. eka rIte (2) eka hAthe (3) ekadama (4) ekadhAruM vi. ekasarakhuM; pheraphAra vinAnuM ekadhyAna vi. (saM.) ekacitta; dhyAnamAM ekAgra (2) na. ekAgratA [(3) baMnenI dRSTi maLavI te; dRSTodaSTa ekanajara strI. ekadRSTi; eka vicAra (2) eka ja Azaya ekanizcaya puM. badalAya nahIM tevo TharAva; dRDhanizcaya [dRDha ekanizcayI vi. (saM.) karelA nizcayane vaLagI rahe tevuM; ekaniSTha vi. (saM.) eka ja niSThAvALuM ekaniSThatA strI. (-tva) (saM.) ekaniSTha hovApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #138
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ekaniSThA 1 2 1 [ ekavidha ekaniSThA strI, ekanI upara ja niSThA-AzA hoya te (2) rekhika, koliniyara' vaphAdArI (3) prAmANikatA ekala vi. (saM. ekkala, prA. ekkala) ekAkI; ekaluM ekapakSI vi. (saM.) ekataraphI; eka ja bAjunA valaNavALuM ekalakSI vi. eka ja lakSa ke hetuvALuM ekapaNe kri.vi. adhIruM; talapApaDa thatuM hoya ema ekalaDuM vi. ekaluM [(athavA ekAda saMgAthavALuM) ekapatitva na. (saM.) eka ja pati hovo te (2) pati ekalaDo-do)kala vi. tadana ekaluM; sobata-saMgAtha vinAnuM pratyenI vaphAdArI ekalatA strI. ekalA-aTUlA hovApaNuM ekapatnIvrata na. (saM.) eka ja patnI karavAnuM vrata ekalapaMgI vi. (da. ekkalla+puDiMga = TIpuM) chUTAM chUTAM ekapaDiyuM vi. eka paDavALuM TIpAM paDatAM hoya tevuM; (varasAdano) ekkeka chAMTo ekapadI vi. (saM.) eka padavALuM; "manomiyala' khAsIvAra sudhI paDyA kare tevuM ekapAThI vi. eka ja vakhata vAMcavAthI athavA ekalapaMDe vi. ApamatalabI; svArthI sAMbhaLavAthI yAda rAkhI zake evuM ekalapeTuM vi. potAnA peTanI paDI che tevuM; ApamatalabI ekapuSpI vi. eka bIjakozavALuM; "yunilokyulara ekalamalla paM. advitIya malla-kustIbAja (2) ghaNo jabaro ekaprANa vi. (saM.) eka jIva; jIgarajAna A mANasa (3) ekko (4) vi. ajoDa (5) ekamArgI ekabiMduka vi. eka biMdumAM maLatuM; "kaoNkaraMTa' ekalamUDuM (DiyuM) vi., strI-putra Adi parivAra vinAnuM; ekabIjuM vi. paraspara; anyonya nuiM vrata ekaleekaluM (2) binaharIpha cIlo-gADAvATa ekabhakta vi. (saM.)ekaTaMka khAnAra (ra)na. ekaTaMka khAvA- ekalavAI strI, sonIna eka ojAra (ra) ekabAja UMco ekama kuM., na. gaNatarI vagere hetuo mATe eka ane ekalavAyuM vi. ekaluM; ekaladokala (2) strI-putrAdi AkhI pUrNa mAnelI vastu athavA samUha; "yuniTa parivAra vinAnuM (2) Azraya vagaranuM (2) ekaDo (3) saMkhyA-lekhanamAM jamaNA hAthathI ekalavAsa vi. (saM.) ekaluM ja vAsa karIne raheluM pahelA sthAnano AMkaDo (4) strI, paDavo siMmata ekalavIra puM. ekale hAthe jhUjhanAra vIra sviArthI ekamata vi. eka mata-abhiprAyavaLuM; sarvAnumata (2) ekalasUruM vi. ekaluM; sobata vinAnuM (2) ekalapeTuM; ekamatiyuM vi. eka ja matane vaLagI rahenAruM; jiddI ekalahandu (-bhuM) vi. eka ja hAthamAM hoya evuM; ekaekamatI strI. badhAno sarakho mata hovo te ekamAtra vi. (saM.) ekanuM eka; phakta eka ja ekaliyuM na. ekane sUvAnA mApanuM nAnuM godaDuM ekamArgI vi. eka ja mArgane vaLagI rahenAruM (2) saraLa; ekaliMga kuM. (saM.) mevADanA rAjapUto vagerenA kuLadeva sIdhe mArge janAruM (mAMhomAMhe (2) ekabIjuM evA mahAdeva (2) kubera ekameka kri.vi. (saM. ekeka, apa. ekremekkala) paraspara; ekaliMgI vi. nara ane nArI e bemAMthI eka ja prakAranAM ekameva vi. (saM.) eka ja; mAtra eka phUla bese tevo (choDa); "DAyoziyasa (2) naraphUla ekamevatA strI. ekadhArApaNuM; "monoTonI agara nArIphUla jemAM phakta puMkesara hoya agara to ekara 5. (i.) 4840 corasa vAra jamInanuM mApa strIkesara ja hoya evuM; "DAiklInasa' ekaragiyuM vi. jakkI; jiddI ekaluM vi. koInA sAtha vinAnuM, ekAkI [jIgarajAna ekarasa vi. (saM.) barAbara maLI-pIgaLI gayeluM (2) ekalohiyuM vi. eka lohIvALuM eka kuLamAM janmeluM (2) gulatAna svibhAva ke vicAravALuM ekavaNuM vi. (2) kri.vi. ekasAthe-ekabAjue hoya evuM ekarAga puM. ekamatI; saMpa; saMvAda (2) vi. maLatA (2) ekajaththa; ekasAmaTuM (3) ociMtuM ekarAra . kabUlAta (2) kephiyata; IkarAra ekavacana na. (saM.) eka ja vastuno bodha karAve te vacana ekarAranAmuM pratijJApUrvaka kabUlAtano lekha; 'ephiDeviTa ekavacanI vi. bolyuM pALe evuM (2) vacanapAlaka (3) (2) kabUlAtanAmuM striI. maLatApaNuM (3) saMpa eka vacanavALuM ekarAzavi. ekarAzinuM-ekasarakhuM; samAna guNavALuM (2) ekavaDiyuM vi. pAtaLA bAMdhAnuM, sukalakaDiyuM (2) ekavaDuM ekarAkhuM chuM. (saM.) eka akhaMDa avibhakta rASTra ekavaDuM vi. nAjuka-nabaLA bAMdhAnuM (2) eka paDavALuM ekarUpa(-pI) vi. (saM.) eka ja AkAranuM; ekAtmA ekavarSAyu vi. (saM.) eka varSanuM AyuSyavALuM ekarUpatA strI, abhedatA: eka ja sarakhApaNuM (3) ekavAkyatA strI. (saM.) ekasamAna ke sarvamAnya mata ke anyanyatA; "yunikaoNliTI" (3) saMvAditA abhiprAya hovo te viArakuM ekakhikavi. eka ja rekhA upara cAlanAruM, kaoNliniyama ekavAriyuM ne. eka vAra khAMDelI DAMgara; karaDa (2) ekaekarekhIya vi. (saM.) eka ja rekhA para AveluM; eka ekavidha vi. eka prakAranuM (2) ekadhAruM haththu sattApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #139
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ekavIsa) 122 [ekAMtarapramANa ekavIsa vi. (saM. ekaviMzati) vIsa vattA eka (2) 5. ekaluM (2) eka-samAna AtmAvALuM ekavIsano AMkaDo ke saMkhyA; "21" ekAtmatA strI, (-bhAva) paM. Atmajya; jaDa cetana samagra ekavIsA . 21 x 1 thI 21 x 10 sudhIno ghaDiyo sRSTi ekarUpa che evo bhAva (2) ekIkaraNa ekasaTha vi. (saM. ekaSaSTi) sATha vattA eka (2) puM. ekAda(-6) vi. koI eka (2) eka athavA be (3) ekasaThano AMkaDo ke saMkhyA; "61" bhAgye eka; virala ekasattAka vi. ekahaththu sattAvALuM; saramukhatyArIvALuM ekAdaza vi. (saM.) daza vattA eka (2) agiyAramuM ekasarakhuM vi. samAna; badhI rIte sarakhuM [ke kaMThI ekAdazI strI. (saM.) agiyArasa ekasarI vi. ekaseruM (2) strI. koTanuM eksaranuM ghareNuM ekAduM vi. juo "ekAda esaLuM vi. pAkyA bAda eka ja rekhAethI phATanAruM (phaLa) ekAdhika vi. (saM.) eka karatAM vadhAre ekasaMkaraNa na. eka ja lAkSaNiktAnI be bhinnatAnuM ekAdhika guNottara puM. jemAM prathama pada uttara padathI moTuM saMkaraNa hoya; "reziyo opha greTara ina ikvAliTI' (ga.) ekasaMpa vi. ekasaMpavALuM (2) pu. aikya; saMpa ekAdhikAra chuM. (saM.) koI ekane adhikAra Apavo te; ekasAthe kri.vi. sau sAthe maLIne; ekIvakhate peTanTa' (2) ijAro; "monopolI' ekasAmaTuM vi. sAmaTuM: eka sAthe bheguM [vAyeluM ekAdhipatya strI, ekacakravartIpaNuM: ekacakrI rAjya ekasutra na. (saM.) DAkalaH Damare vi. eka ja rAtre paro- ekAeka kri.vi. ekAeka ekasUra vi. (saM.) ekasarakho mata dharAvanAruM ekAnekavi. ghaNuM saMkhyAmAM) aneka kisaMkhyA; "51" ekaseruM vi. eka seravALuM siMkhyA; 100' ekAvana vi. pacAsa vattA eka (2) puM. ekAvanano AMkaDo ekaseM(-so) vi. ekaso (2) puM. ekasono AMkaDo ke ekAvabahAra chuM. eka AvalI-serano hAra ekahatha-tyu, ththu) vi. sattA eka ja hAthamAM hoya evuM ekAza(-sa)(navuM) . (saM. ekAzana) eka TaMka khAvuM te ke ekaMdara vi. badhuM maLIne thatuM; kula [karatAM tenuM vrata [5. ekAzInoAkaMDo kesaMkhyA; '81' ekaMdara(-2) ki.vi. sAmaTI rIte; badhI bAbatono vicAra ekAzI(-sI) vi. (saM. ekAzIti) ezI vattA eka (2) eka pu.ba.va. (-ko) na.ba.va. 'eka'no ghaDiyo-pADo ekAzrayI vi. eka ja AzramavALuM ekAunTa chuM. (i.) hisAba (2) hisAba khAtuM ekAsaNa(-zuM) . juo "ekAzaNa' ekAunTanTa chuM. (I.) hisAbanIza ekAsUdha kri.vi. darekedareka; tamAma ekAunTanTa janarala pu. mahAhisAbanIza ekAM na.ba.va. (saM. eka) ekAnA ghaDiyA-pADA ekAeka ki.vi. ociMtuM; ekadamaseiLabheLa, saMmizrita ekAMkI vi. eka aMkavALuM (2) na. eka aMka vALuM nATaka ekAkAra vi. (saM.) eka AkAravALuM; ekarUpa (2) ekAvana vi. pacAsa vattA eka (2) puM. ekAvanano ekAkitA strI. ekAkI hovuM te; ekalavAyApaNuM striI AMkaDo ke saMkhyA; "51" ekAkinI vi., strI, ekAkI (strI); ekalI paDI gayelI ekAMga vi. (saM.) eka aMgavALuM (2) apaMga; khoDavALuM ekAkI vi. (saM. ekAkina) ekaluM (2) nirAdhAra (3) na. aMgarakSaka (4) budha nAmano graha (5) eka ekAkavihAra chuM. (saM.) ekaluM pharavuM-vicaravuM te aMga athavA bhAga ekAkSa(-kSI) vi. saM. ekAlina) eka AMkhavALuM (2) ekAMga-vadha puM. (saM.) eka aMga kApI nAkhavAnI sajA kANuM (3) paM. kAgaDo [(3) evo gUDha maMtra - OM ekAMgI vi. (saM. ekAMginuM) ekataraphI (2) ekeMdriya; eka ekAkSara vi. (saM.) eka akSaravALuM (2) puM. eka akSara vAtane pakaDI rAkhanAruM; haThIluM ekAkSI vi. juo "ekAkSa ekAMta vi. (saM.) koInI avarajavara vinAnuM (2) ekaluM; ekAkSI vi. (saM.) eka dharIvALuM ekAkI (3) khAnagI (4) eka ja bAju athavA ekAgra vi. (saM.) ekalakSI (ra) tallIna sune lagatuM; anekAMtathI viruddha evuM (5) na., strI, ekAgracitta vi. (saM.) ekAgra cittavALuM jayAM koI na hoya evI-koInA avarajavara vagaranIekAgratA strI. (saM.) ekAgrapaNuM ekAMta jagA ekAcAra chuM. (saM.) eka sarakho AcAra-vartana ekAMta kArAvAsa puM. (saM.) ekAMta keda; ekAMtamAM ekalA ekANu vi. (saM. ekanavati) nevuM vattA eka (2) puM. rahevAnI sajA dira trIje divase AvatuM ekANano AMkaDo ke saMkhyA; "91" ekAMtara vi. (saM.) vacamAM eka AMtaro paDe evuM (2) ekANumuM vi. ekANunI saMkhyAe pahoMceluM ekAMtarapramANa na. (saM.) "ka caTa:5" hoya to 'ka:::5" ekAtma vi. (saM.) potAnA upara ja AdhAra rAkhanAruM; thAya evo siddhAMta: "AlTarano' (ga.) For Private and Personal Use Only
Page #140
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ekAMtavRttakhaMDI 1 2 3 [esTenzana ekAMtavRttakhaMDa puMvartuLano eka bhAga; "olTaraneTa semenTa ekotaro paM. 1871no dukALa opha e sarkala (ga.) [mUkI daIne ekonaguNottara puM. prathama pada uttara padathI nAnuM hoya evo ekAMtarA kri.vi. (eka-AMtaro) ekane aMtare; vacamAM eka guNottara; "reziyo opha lesa ina ikvoliTI (ga.) ekAMtariyuM vi. ekAMtara; vacamAM eka AMtaro paDe evuM ekomoDezana na. (I.) AvAsa; rahevAnI jagA (2) ekAMtariyo chuM. eka eka dahADAne AMtare Avato tAva sagavaDa; anukULatA . ekAMtaruM vi. ekAMtara; vacamAM eka AMtaro paDe evuM ekkaDa vi. ekaluM rahevAnA svabhAvanuM, ekAMtapriya ekAMtare kri.vi. ekane AMtare; vacamAM eka mUkI daIne ekTa vi. eka paNa ekAMtavAsa puM. ekAMtamAM rahevuM te (2) chUpI rIte rahevuM te ekko puM. (saM. eka-ka, prA. ewa) ramavAnAM pAnAMmAMnuM ekAMtika vi. (saM.) eka ja hetu, mANasa ke siddhAMtane eka saMjJAvALuM patuM (2) eka baLada ke ghoDAthI kheMcAtuM vaLagI rahenAruM (2) (siddhAMta jevuM) chevaTanuM; vAhana (3) ekatA; saMpa (4) sauthI bAhoza athavA ebsolyuTa' kuzaLa AdamI; zreSTha puruSa ekAMtikatA strI. (-tva) na. (saM.) aMta; cheDAM emyuala vi. (I.) yathAtatha; kharekhara ekAMza puM. (saM.) eka aMza-bhAga [koIpaNa saMkhyA) ekjhAminezana strI. (I.) parIkSA (2) tapAsa (tenuM TUMkuM ekI vi. (saM. eka) be vaDe niHzeSa na bhAgI zakAya evI rUpa ekjhAma) dAharaNa ekI vi. eka ja (jema ke, ekIsAthe) ekjhAmpala paM. (I.) dAkhalo (2) namUnA (3) na. eka strI. ekAtmatA; ekarUpatA (2) pezAbanI hAjata eNkjhiTa strI, (I.) bahAra javAno mArga bahidvAra (2) ekIkaraNa na. (saM.) anekane eka karavA te (2) saMkalana; maMpa parathI pAtranuM cAlyA javuM te; niSkramaNa samanvaya; saMyogIkaraNa ekjhiTapola pu. (i.) matadAna pachI tarata ja matadAtAekIkalame kri.vi. ekIsAthe; eka ja kAyadAthI onI rUkha pragaTa karanAro vartAro ekIkRta vi. (saM.) eka ke ekaThuM karAyeluM; ekatrita eNkjhibizana na (i.) pradarzana ekITaze(-se) kri.vi. ekInajare; TagaraTagara eNkajhaoNsTa pAIpa strI. (i.) dhumADo bahAra kADhavAnI naLI ekInajare kri.vi. juo "ekITaze" ekjhosTa phena chuM. (I.) nirgama-paMkho; havA bahAra pheMkato ekIbekI strI, eka bALaramata vIjaLI-paMkho [kAyado; vidheyaka ekIbhavanana, ekIbhAva chuM. (saM.) anekanuM ekarUpa thavuM eNkTa chuM. lokasabhA ke vidhAnasabhAmAM pasAra thayelo ekIbhUta vi. (saM.) ekarUpa baneluM; ekatrita; ekI vakhate; ekTara chuM. (iM.) naTa; abhinetA ekIvAre (2) kri.vi. ekajhapATe eNkTiva vi. (I.) pravRttizIla (2) jhaDapI kAma karavAnI ekIvakhate, ekIvAre kri.vi. eka jhapATe TevavALuM (2) utsAhI * hiMgAmI; "TempararI ekIsAthe kri.vi. ekasAthe; sau sAthe laIne ekiMTaga na. (i.) abhinaya (2) vi. kAmacalAu ekuM na. ekAno ghaDiyo ekaTresa strI. (iM.) abhinetrI; naTI epha vi. ekeeka (2) eka pachI eka (3) ekeke ekyAzI-sI) vi. (saM. ekAzIti) ekAzI; eMzI vattA eketu-karka) vi. eka paNa [vakhate eka eka (2) paM. ekyAzIno AMkaDo ke saMkhyA; "81 ekeka vi. eka eka (2) chUTuM; nokhuM (3) ki.vi. ekI ekyupaMkyara na. (I.) zarIranA niyata kendro para soya ekeke vi. eka pachI eka lagADI karAtI eka sAravAra paddhati ekecakave kri.vi. juo "ekacakave siMddhAMtika ekyuprezara na. (i.) zarIranA niyata kendro para dabAva ekeDemika vi. zikSaNane lagatuM (2) vidyAkIya (3) dvArA karAtA upacAranI eka sAravAra paddhati ekeDamI strI. (iM.) vidyA, vidvAnonA maMDaLanuM dhAma; ekrelika chuM. (i.) eka varNahIne kArbanika padArtha vidyAmaMdira; akAdamI hiThIluM ekveriyama na. (I.) mAchalIghara (2) mAchalIo, ekendriya vi. (saM.) eka indriyavALuM (2) (lA) ekAMgI; jaLacara prANIo ane jalaja vanaspationuM (moTe ekezvaravAda pu. Izvara eka ja che evo mata bhAge) kAcanuM baneluM saMgrahasthAna ekeMdriya vi. eka indriyanA-bAbatanA bhAnavALuM; ekAMgI eNkzana vi. (I.) kriyA; kArya (2) abhinaya ekokita vi. (saM.) eka ja pAtra dvArA nATaka ke nATakanA eNkselanTa vi. (iM.) uttamottama; sarvottama pravezamAM bolAyela ukti; "monalaoNga ecenja paM. (saM.) adalAbadalo; vinimaya (2) ekotera vi. Ikotera; sittera vattA eka (2) puM. ekoterano AMkaDo ke saMkhyA; '71" esTenzana na. (I.) phelAvo; vyApti (2) vadhAro For Private and Personal Use Only
Page #141
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir eksakyujha 1 24 [ evuM eksakyUjha pena. kSamA; mAphI (2) bahAnuM eja strI. (i.) vaya; uMmara (2) paM. yuga; kALa eksapresa hAIve paM. (i.) avarodha vinA jhaDapathI ejana vi. (a.) e ja; upara pramANe muikhatyAra vAhano jaI zake tevo pAko mArga; tagatimArga ejanTa chuM. (i.) ADatiyo; munIma (2) pratinidhi; eksa-re 5. (i.) bahAranA paDane pAradarzaka banAvI ejanDA . (i.) kAryasUci (sabhAnAM) kAmakAjanI sUci aMdaranA bhAganI pratikRti pADavAnI yAMtrika yojanA ejansI strI. AData (2) ADatanI dukAna (3) eksarsAijha strI. (iM.) vyAyAma; kasarata (2) svAdhyAya aMgrejonA vakhatamAM sarakArI ejanTanI hakUmata nIceno (3) mahAvaro - (dezI rAjayomAMno) pradeza [(3) azAMti eksAijha DyUTI strI. (iM) AbakArI jakAta ejiTezana na. (i.) caLavaLa; AMdolana (2) uzkerATa eksAITamenTa na. (i.) uzkerATa; uttejanA ejyukezana na. (i.) keLavaNI; zikSaNa eksiDanTa puM. (I.) akasmAta; aNadhAryo banAva eNjyukezanala vi. (i.) keLavaNI viSayaka eksilareTara na. (i.) vegavardhaka; gativarSa ejayukezanalisTa vi. (i.) keLavaNIkAra, zikSaNazAstrI eksTarnala vi. (I.) bahAranuM; bAhya ejhabesTaoNsa na. (i.) khanija; jemAMthI baLe nahIM evI esTenzana na. (iM.) phelAve (2) mudata-vadhAro resAdAra vastu banAvAya che. esTenzana naMbara 5. (i.) mukhya Teliphonano peTA naMbara eTaeTaluM vi. eTaluM eTaluM; eTaluM badhuM esTrA vi. (I.) vadhArAnuM anokhuM; advitIya eNTama na. (I.) aNupadArtha; paramANu eksTrAorDinarI vi. (i.) asAmAnya; asAdhAraNa (2) eNTamabaoNmba puM. (iM.) aNubomba eksTrIma vi. (i.) AkharI; aMtima (2) AtyaMtika (3) eTarnI chuM. (I.) vakIla (2) mukhatyAra utkaTa eTarnI janarala puM. (iM.) rAjyano vaDo vakIla-mukhatyAra esTrImisTa chuM. (i.) ugravAda; aMtimavAdI sittva eTalAsa paM. (I.) nakazApothI; nakazAdarzana eNsTekTa na. puM. (I.) sAra (2) niSkarSa (3) arka; eTaluM vi. (saM. iyat + tulya, apa. enullau - esparTa vi. (i.) tajjJa; niSNAta (2) pravINa; nipuNa egIlla) jaNAvelA mApa ke saMkhyAnuM espAnzana na. (I.) vistAra; phelAvo eTaluMka vi. mAtra eTaluM; thoDuMka ekaspAyarI DeTa strI. (iM.) upayogamAM levAtI vastunI eTale saMyo. arthAt (2) tethI; e uparathI (3) e mudata pUrI thavAnuM darzAvatI tArIkha jagAe; tyAM sudhI (jema ke, vAta have eTale AvI ekaspIriyansa . (iM.) anubhava che.(4) e vakhate; eTalAmAM [varaNAgI; ropha espensa paM. (I.) kharca: vyaya eTikeTa strI. (iM.) sAmAjika rItabhAta; ziSyAcAra (2) esperimenTa kuM. (I.) prayoga; akhataro eNTiTyUDa puM,na. (I.) vartana; vahevAra (2) manovRtti esTrezana na, (i.) abhivyakti (2) hAvabhAva (3) bhAva espezanijhama puM,na. (I.) abhivyaktivAda [padArtha e.TI.ke.TI. strI. (I.) parIkSAnA amuka viSayomAM eNplojhiva na. (I.) visphoTaka (2) paM. visphoTaka nApAsa hovA chatAM uparanA vargamAM abhyAsa cAlu ekasporTa kuM. (iM.) prAMta ke rAjaya ke deza bahAra mAla rAkhavAnI yunivarsiTInI anumati mokalavAnI kriyA; nikAsa eTeka puM. (iM.) humalo (2) AkSepa eksala si. cakranI-paiDAMnI dharI eTecI puM. (i.) rAjayanA pratinidhino sAyaka amaladAra espesa vi. (I.) utAvaLano (tAra) (2) strI, mela eTamika enarjI strI. (iM.) paramANuzakti-UrjA peThe vegavALI ne moTAM sTezano ja karatI relagADI eTahoma strI. (i.) mahemAnone ghara-AMgaNe mijabAnI ekharo paM. (saM. isuraka; IkaburA) eka auSadhi (2) eNTenzAna na. (iM.) dhyAna (2) vi. sAvadhAna; sajAgatA eno choDa (3) kacarApuMjA jevo mAla eTha vi. (saM. ucchiSTa) eThuM (2) strI, eThavADa ekhalAsa pu. IkhalAsa (2) dostI (3) saMpa eThavADa(-Do) pR. khAvApIvAthI thato gaMdavADa (eThuM egrikalcara na. (i.) khetI; kRSi vAsaNa, chAMDaNa vagere) (2) kacaropeMjo; malinatA egrImenTa na. (i.) karAranAmuM; kabUlAtano dastAveja (2) eThavADiyuM vi. eThAM vAsaNa dhoyelAM hoya tevuM pANI - saMmati (3) anurUpatA rAkhavAnuM phUDuM. egronomI strI. (I.) kRSivijJAna eThuM vi. jamatAM vadheluM, ucchiSTa (2) khAI pI ke aDIne egrosTaoNlaoNjI na. (iM.) tRNavijJAna Ailekhana boTeluM ke boTAya evuM (3) eThavADathI gaMduM. (4) eciMga strI. (I.) patarAM vagere upara kotarIne thatuM na. eThuM ke tevuM thAya evuM anna For Private and Personal Use Only
Page #142
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir eThuM-jUhI. 1 2 5 [enemala eThuM-jUThuM vi. eThuM (2) na. chAMDaNa; eThavADa etAna kri.vi. (saM. etAvAnu) patranI jUnI zailImAM eDa(DI) strI. pAnIno cheDo (2) bUTanI eDI (3) zarUmAM vaparAto zabda tyAM lagADAtI ghoDAne mAravAnI Ara eNthiksa na. (i.) nItizAstra (2) AcArasaMhitA eNDa strI. eNDvarTAijhamenTanuM TUMkuM rUpa; jAherakhabara ethI karIne kri.vi. e kAraNe; ene lIdhe; eTalA mATe eDajasTamenTa na. (iM.) samayojana; anukUlana ethenA strI, (iM.) zANapaNa ane kalAonI grIka devI eDalTa vi. (I.) pukhta uMmaranuM; vayaska (2) prauDha eplITa . (i.) vyAyAmavIra; ramatavIra eDalTa ejyukezana na. (i.) prauDhazikSaNa eNpleTiksa strI, (I.) Teka ane medAnI ramato ke spardhAo eDalTancAIjha paM. (i.) pukhta uMmarano matAdhikAra saMbaMdhI khelatA eDiTara chuM. (I.) chApAno taMtrI (2) saMpAdaka (pustaka edI vi. (a. ahad phA. I) pramAdI; ALasu vageremAM) edIkhAnuM na. ALasuone rahevAnuM sthAna ke makAna eDiTiMga na. (i.) saMpAdanakArya edhANa nA eMdhANa (-NI) strI. (saM. abhijJAna) aDiToriyala vi. (I.) saMpAdakIya (2) puM. taMtrIlekha (oLakhanI) saMjJA nizAnI, citra eDI strI. juo eDa (2) sonInuM eka ojAra; bIbu ena vi. (a.) kharuM; asala (2) khAsa; mukhya (3) suMdara eDITeDI strI. (iM.) ADITeDI vAta ke vartana karavuM te; (4) ThIkaThIka (5) sarala; suMdara (6) strI. na. zobhA; vAMkuM ke avivekI bolIne mijAja karavo te AbarU (7) aNIno vakhata; kaTokaTIno vakhata (jema eDIsI puM. (I.) (moTA amaladArano ke garvanara, ke, ena veLA madada kare te mitra.). senApatinI) tahenAtamAM raheto adhikArI ena ghena strI. chokarAMnI eka ramata eDo chuM. neDo; sneha; heta; prIta najI strI. (i.) tAkAta; zakti (2) UrjA eDo vi. ADo; UMdho; kharAba enaveLA strI. kharI-aNInI veLA eNmirala puM. (I.) dariyAI senAno senApati ena.sI.sI. na. (I.) vidyArthIone prAthimaka lazkarI eNDminisTarapuM. (.) vahIvaTa karatA adhikArI, kArabhArI tAlIma ApatuM rASTrIya sipAI daLa; "nezanala keDeTa eDaminisTrezana na. (i.) saMcAlana; kArabhAra (2) suicanA vyavasthA enAunsamaeNnTa na. (i.) uddaghoSaNA; jAherAta (2) emizana na. (I.) dAkhala thavAnI paravAnagI; praveza enAunsara 5. (iM.) udghoSaka eDresa na. (iM.) saranAmuM (2) vyAkhyAna; bhASaNa (3) enAthI (-mAM), enuM, ene sarva. "enA anukrame trIjI, saMbodhana sAtamI, chaThThI, cothI vibhaktinAM rUpa varTAijhamenTa strI jAherAta [mAhitI; bharatiyuM enAyata strI. InAyata; ApavuM te; bakSisa eNDavAIjha strI. zikhAmaNa (2) sodA aMgenI adhikRta nArkisTa vi. (i.) aMdhAdhUMdhI-arAjakatA phelAvanAra eNDvAnTeja puM. (iM.) lAbha; phAyado enArka strI. (iM.) aMdhAdhUMdhI; arAjakatA evencara na. (iM.) sAhasa (2) jokhamI kriyA enAlisisa na. (I.) pRthakkaraNa eNvAnsa na. (I.) agAuthI (nANAM vagere javuM) enimA strI. (I.) bastI; jhADo karavA mATe apAtI ApavuM; levuM; pezagI picakArI ke tenuM ojAra piAMDuroga eNDvokeTa . (.) vakIla, dhArAzAstrI (2) moTo vakIla eNnimiyA DuM. (I.) lohInuM pANI thavAno roga; eNvokeTa janarala paM. (.) rAjyano sauthI moTo sarakArI eNnimITara na. (i.) vananI gati mApatuM yaMtra vakIla eNnimezana na. (iM.) prANasaMcAranI kriyA eDahesiva Tepa strI, (I.) coMTADI zakAya tevI paTTI eNnimaoNmITara na. (i.) vAyuvegamApaka aMhaoNka na. (I.) tadartha (2) haMgAmI; kAmacalAu enivarsarI strI. (iM.) vArSikotsava; jayaMtI (2) eNI(kora, 0gama, 0pA) kri.vi. e bAjue janmadivasa; varSagAMTha (3) mRtyutithi eNIpera (-2) ki.vi. e rIte; e pramANe enImiyA 5. (i.) phIkAza; pADatA eNImaga kri.vi. e bAjue; eNIgama eNnekronijhama na. (i.) kALaviparyAsa; kAlavRtkama eNuM na. DhoranuM vasUkI javuM te eneksI strI. (i.) upabhavana eNe vi. sarva. "enuM trIjI vibhaktinuM rUpa eneTomI strI. (i.) zarIravidyA; zarIraracanAzAstra etadartha ki.vi. ethI. eTalA mATe enemala 5. (i.) bahAranI opa ApanAro padArtha (2) etabAra chuM. (a.) vizvAsa; itabAra dAMta paranuM paDa kora For Private and Personal Use Only
Page #143
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vasa enestheTiko 1 2 6 [eborzana enestheTika vi. (i.) cAmaDImAM baherAza lAvanAra; envalapa ne. (iM.) juo "envalapa' sirvasaMgrahagraMtha nizcetana-saMvedanAhAraka ensAiklopIDiyA . (iM.) jJAnakoza; sarvavighAkoza; enestheTisTa chuM. (I.) cAmaDImAM baherAza lAvanAra DokTara epala na. (i.) sapharajana enophilasa chuM. (.) jenA karaDavAthI TADhiyo tAva Ave epArTamenTa na. (i.) mAlabaMdha makAna; mALakhAnuM makAna che tevI jAtano macchara epika na. (iM.) mahAkAvya; prabaMdhakAvya enkara na. (iM.) laMgara (2) paM. kAryakrama saMcAlaka eNpikala vi. (I.) mokharAnuM sauthI AgaLanuM enkAunTara na. (I.) athaDAmaNa (2) sAmano epigrApha chuM. (I.) abhilekha; zilAlekha enkalojhara na. (iM.) biDANa; saMlagnapatra eNpigrAphI strI. (i.) zilAlekhavighA; abhilekhavidyA aMgejamenTa na. (I.) sagAI; vevizALa epiTApha chuM. (i.) kalara para lakhela lakhANa; smRtilekha enkevara vi. (i.) dhAtu paththara vageremAM kotaraNI karanAra episoDa na. (I.) bhAga (2) hapto; ghaTanA enjina na. (iM.) cAlaka-yaMtra epenDiksa na. (I.) pariziSTa (2) jamaNI bAju nAnA enjina DrAyavara vi. cAlaka; yaMtra calAvanAra AMtaraDA ane moTA AMtaraDAne maLavAnuM thayuM che tyAM enjiniyara chuM. (iM.) Ijanera AgaLa vadhato pucchAkAra bhAga; AMtrapuccha enjiniyariMga kuM. (I.) ijanerI epenDisAITisa na. (I.) peDumAMnA epenDiksano sojo eNnjoyamenTa na.. strI. (i.) majA; AnaMda epoInTamaeNnTa strI. (I.) nimaNUka; niyukti (2) enTaraTeinamenTa na. (iM.) manoraMjana niyojita mulAkAta eika deva enTaraprAijha na., strI. (iM.) Arthika sAhasa epolo chuM. (grI.) prAcIna grIka ane romanA lokono enTAyara vi. (iM.) saMpUrNa; AkhuM epolaoNjI strI. (i.) dilagIrI darzAvavI te; mAphI enTinovela strI. (iM.) pratinavala eprana na. (i.) kapaDAM bagaDe nahi te mATe upara paheravAnuM eNnTimanI strI,na. (I.) eka dhAtu eNnTisoziyala vi. (iM.) samAjavirodhI; asAmAjika eprila pR. (iM.) aMgrejI varSano cotho mahino mUilya enTomolojIna. (i.) kITakazAstra, jaMtuvijJAna epriliyezana na. (i.) kiMmatamAM vadhAro thavo te; adhienTransa yuM. (I.) pravezadvAra (2) praveza eprilaphUla 5. (i.) eprila mahinAnI pahelI tArIkhe enTrI strI. (I.) praveza (2) praviSTi (3) noMdha: noMdhaNI karAtI majAka (4) adhikaraNa [pariNAma; phaLa eprenTisa na. (i.) zikhAuM; tAlImI umedavAra enDa kuM. (i.) hada, sImA (2) aMta; samApti (3) emUvara . (.) nyAyanI kacerImAM AropIomAMno enDorsa 5. (i.) hUMDI, ceka upara karAtI sAhI (2) sarakArapakSe banelo sAkSI - pramANita karavuM te eprUvalana, strI. (iM.) anumodana (2) maMjUrI; svIkRti enDorsamenTa na. (I.) maMjUrI; saMmati (2) samarthana eproca 5. (I.) sAme ke najIka javuM te; abhigama enthalaoNjI strI. (i.) sAhityakRtiono saMgraha eproca roDa kuM. (I.) mukhya rastAne joDato mArga upamArga eNnthapAmeTI strI. (I.) mAnavamApanazAstra eplAiDa vi. (iM.) prAyojita ekjhopaoNlaoNjI strI, (I.) mAnavavaMzazAstra, nRvaMzazAstra eNpTiTyUDa na. strI. (i.) abhivRtti; manovalaNa enyuala vi. (I.) vArSika (2) na. vArSika patra eNplikezana strI. (i.) arajI (2) lAgu thavuM ke paDavuM enyuITI strI. (iM.) bAMdhI mudata mATe nakkI karelI vyAje te (niyamana) mUkelI rakama ephiDeviTa strI. (iM.) sogaMda upara lakhAyela nivedananuM enarolamenTa na. (I.) noMdhaNI; nAmAMkana sarakAra-pramANita patra paranuM lakhANa; sogaMdanAmuM; enlArja vi. (I.) moTuM kareluM-karAveluM ekarAra karavo te elArjamenTa na. (I.) nAnA uparathI moTuM karAvAmAM ephiziyanTa vi. (i.) kAryadakSa; kAryakSama Avela phoTocitra; moTuM kareluM ke karAyeluM hoya te ephiziyansI strI. (iM.) kAryadakSatA; kAryakSamatA envalapana. (i.) parabIDiyuM; "kavara' (2) bukaposTa vagere eba strI, (a.) khoDakhAMpaNa; khAmI (2) dUSaNa; kalaMka mATenuM repara [paristhiti ebiliTI strI. (i.) kSamatA (2) yogyatA (3) envAyaramenTa na. (i.) paryAvaraNa (2) vAtAvaraNa (3) nipuNatA priAthamika bAbata eNviraoNnamenTa na. (i.) paryAvaraNa; copAsanI svacchatA; ebIsI strI. (I.) aMgrejI bhASAnI varNamALA (2) svacchatA ebaoNrzana na. (iM.) garbhapAta (akudaratI rIte) For Private and Personal Use Only
Page #144
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ebrijamenTa 1 27 [ elacIkhAtuM aMbrijamenTa na. (I.) saMkSepa (2) TUMkANa eraTAITa vi. (i.) havAcusta; vAyupratibaMdhaka ebsanTa vi. (iM.) gerahAjara eraNa(-NI) strI. (prA. aharI) amuka prakAranuM lokhaMDanuM bsanTa-mAInDeDa vi. (I.) vimanaska (2) bhUlakaNuM gaciyuM, jenA upara sonI-luhAra vagere ghaDavAnuM kAma eNbsansa strI. (iM.) gerahAjarI kare che. eNbsarDa vi. (i.) asaMgata: asaMbaddha, aMTasaMTa eraporTa na. (iM.) vimAna-mathaka; vimAnaghara eksTrakTa na. (iM.) amUrta kalA (2) vi. amUrta eraphorsa strI. (i.) vimAnI daLa; havAIdaLa; vAyusenA ema kri.vi. (saM. evam, apa. eva) e rIte; e pramANe erabasa strI. (iM.) vimAnI basa ema.e. vi. (I.) vinayana vidyAmAMnI anusnAtaka padavI- eramArzala paM. (.) vAyusenAno adhikArI nuM ke te dharAvatuM (2) na. te padavI ke tenI parIkSA eramela pu. (.) vimAnI TapAla; havAIDAka emaela.e. puM. (i.) rAjyanI dhArAsabhA (nIcalI)no ramoTara strI. (I.) pavanacakkI sabhya; dhArAsabhya sibhya; saMsadasabhya eralAina strI. (iM.) havAI vAhanavyavahAra taMtra ema.ela.sI. 5. (.) rAjayanI upalI dhArasabhAno eralAInsa strI. (I.) vimAnI kaMpanI ema.esasI vi. (I.) vijJAnanI anusnAtaka padavInuM erazipa na. (iM.) havAI vimAna ke dharAvatuM (2) na. te padavI ke tenI parIkSA erasarvisa strI. (i.) havAI vimAno dvArA thato vahevAra ema.bI.bI.esa. vi. (I.) dAktarInA zikSaNanI snAtaka erahosTesa strI. (I.) vimAnanI paricArikA padavInuM ke te dharAvatuM (2) na. te padavI eraMDiyuM na. divela; "kesTara oila' [divelI emaNe sarva. "eNenuM ba.va. eraMDI strI. (saM. eraMDa-I) nAnI jAtano develo (2) emanuM vi. e bAjunuM; e rItanuM; evuM eraMDo paM. (saM. eraMDa) divelo (2) eka ramata emanuM sarva. teonuM ['empa mITara erAivala 5. (i.) Agamana emITara na. (i.) vIjaLIno pravAha mApanAruM yaMtra; eNrimeTika na. (iM.) aMkagaNita emecyora vi. (I.) binadhaMdhAdArI; avetanika eriyala 5. (iM.) dhvani vagere vahana karanArAM mojAMne emenDamenTa chuM. (i.) sudhAro pakaDavA mATe reDiyo vagereno havAmAM UMce rAkhavAmAM emoniyA vuM. (I.) eka vAyu - gesa Avelo tAra ke upakaraNa epa mITara na. (I.) juo 'emITara' ekama eriyA puM. (I.) pradeza; kSetra (2) kSetraphaLa (ga.) empa(-e)ra puM. (I.) vIjaLIno pravAha mApavAno erisTokrasI strI. (I.) amIro ke zrImaMtonA prAdhAnyavALuM empAyara na. (iM.) sAmrAjya rAjaya (2) (grIka bhASAmAM prAcIna sArA arthamAM; emporiyama na. (I.) vecANakendra (2) vastabhaMDAra paNa AjanI paribhASAmAM) garIbone cUsanArA embereja na. (I.) vIjaLInA pravAhanuM mApa mUDIvAdIonuM rAjya employamenTa na. strI. (iM.) nokarI (2) kAmadhaMdho eNrisToTa puM. (I.) umarAva employI puM. (I.) kAmadAra; karmacArI eriMga na. (iM. iyarariMga) kAnanI bUTanuM eka ghareNuM eNmbara 5. (i.) sugaMdhI gaMdara jevo eka padArtha kerabo eru chuM. (saM. ahi35. prA, ahiraa) sApa. sarpa embesI strI, (I.) videzI elacI khAtuM erujhAMjhara(-) na. sApa vagere jherI jAnavara embeseDara chuM. (i.) elacI; rAjadUta ero na., pR. (iM.) bANa (2) bANanuM nizAna (3) eNmbosiMga na. (I.) dhAtunAM patarAM para upasAvAtuM mArgadarzananuM nizAna Alekhana-citraNa erogrAmastrI. (iM.) vimAnI TapAla epliphAyara na. (i.) pravardhaka, dhvani-pravardhaka eroDraoNma na. (I.) vimAnaghara; jayAM vimAno, caDhe ane ebyulansa strI. (iM.) bImArI mATenI gADI; mAMdAgADI Utare; vimAnonuM sTezana embroiDarI strI. (i.) bharatakAma mApavAnuM yaMtra' eronoTiksa na. (I.) vimAnasaMbaMdhI vijJAna emmITara na. (i.) vidyutapravAha mApavAnuM sAdhana; empa eroplena na. (I.) vimAna, havAI jahAja era strI. (iM.) havA elaela.bI. vi. "becalara opha laoN'; kAyadAno snAtaka erakanDizanDa vi. vAtAnukUlita; mAphakasara havAvALuM (2) na. kAyadAnA snAtakanI padavI ke tenI parIkSA erakrAphaTa na. (I.) vimAna elacI puM. (turka) eka rAjayano bIjA rAjyamAM mokalelo erakUlara na. (iM.) vAyuzataka phioDAyela eka baMdUka pratinidhi-vakIla; rAjadUta; embeseDara eragana strI. (iM.) dArU vinA; havAnA dabANathI elacIkhAtuM na. elacInuM kAryAlaya For Private and Personal Use Only
Page #145
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ela(-La)cI 128 [ esTAblizamena ela(-La)cI strI. (saM. elA) ilAyacI eve kri.vi. e vakhate; daramyAna elacIgIrI strI, videzamAMnI elacInI kAmagIrI evaoNrDa (I.) cukAdo; pheMsalo (2) puraskAra elacIghara na. elacInuM nivAsasthAna; tenuM kAryAlaya; eza strI, (a.) mojamajA; sukhacena "kosyuleTa' ezaArAma paM. bhogavilAsa; sukhacena ela(-La)cIDo(-do) pR. ilAyacInA dANAno popaTo aMza-TTe strI. (iM.) rAkhadAnI ela(La)co chuM. eka jAtanI moTI elacI (2) eka eziyA kuM., na. (I.) pRthvIno eka moTo khaMDa jAtano choDa eziyAI vi. eziyAnuM ela.TI.sI. strI. (iMca) rajA-pravAsa-rAhata eSaNA strI. (saM.) icchA; vAsanA elaphela vi. (phelano dvirbhAva) ADuMavaLuM; game tevuM (2) esa.esa.sI. na., strI. (I.) mAdhyamika zALAnuM avicArI; gAMDuMgheluM (3) asabhya (4) na. nakharuM; pramANapatra ke tenI parIkSA tophAna (5) asaMbaddha-mithyA pralApa esa.TI. strI. sarakArI basano vAhanavyavahAra elarjI strI. (I.) pratikULa asara (ati saMvedanazIla esa.TI.DI. (saskrAIbarsaTUkaDAyaliMga) paM. (.) bAra prakRtine lIdhe amuka khorAka, davA ke vastunI zarIra gAma sIdhI vAtacIta karavAnI sagavaDavALo phona para thatI) esaravuM a.kri. (saM. utsu, prA. usmara) elaLavuM (2) elarTa vi. (i.) satarka sAvadha osaravuM (3) pAchuM vaLavuM; UtarI javuM (4) patharAvuM elaLavuM a.kri. (prA. olia uparathI) esaravuM; pANI sAInara vi. (I.) bIjAne nAme karI ApanAra chUTavuM (hAtha mIThuM vageremAMthI) esAinI vi. (I.) jenA nAma upara lakhANa karAya che te elA juo "alyA" esAInmenTa na. (i.) koIne nAme karavAnI kriyA; elA strI. (saM.) IlAyacIno choDa (2) ilAyacI suparatanAmuM (2) vadhu mahAvarA mATe jAte karavAnuM elAunsa na. (iM.) uccaka musAro; bhaththu (2) vaLatara praznapatrarUpa gRhakArya; svAdhyAya elAna na. (i.) ghoSaNA; jAherAta esAyelama na. (i.) gAMDAnI hospiTala elArma na. (i.) juo "elArama' esiTilIna paM. (.) kArbAIDamAMthI nIkaLato vAyu elArmapIsa na. (iMca) TokarIvALuM ghaDiyALa joDANa esiTeDa chuM. (iM.) eseTika esiDano sAra eNlAyansa na, strI, (I.) karAra ke samajUtIthI thayela eNsiDa paM. (i.) eka rasAyanI tattva; tejAba; azla elAyacI strI, ilAyacI esiDika vi. (I.) eNsiDavALuM; esiDane lagatuM elArama(-ma) na. (I.) (ghaDiyALanI) amuka samaya sUca- esiDiTI strI. (i.) AMtaraDAMnI rogAtmaka khaTAza vavA vAgatI ghaMTaDI ke tevI yojanA (2) bhayasUcaka eNsimilezana na. (iM.) be bhinna vargonuM samAna banavuM avAja karavote hAjara hovuM tevI dalIla ke purAvo te; sArUpya elibI strI. (i.) (gunAnA samaye) bIje hovuM; gera- e.sI. . (i.) e nAme bolAto (pravAhanI dizA badale eNlimenTa na. (iM.) mULatattvaH tattva evo) vIjaLIno pravAha (2) vAtAnukUlita yaMtra; eliveTara na. (I.) UMTaDo; "kreina' erakaMDizanara" vijaLIyaMtra elejI strI. (i.) karuNa-prazasti; zokagIta e.sI.DAyanemo chuM. (I.) e.sI. pravAha utpanna karatuM eloTamenTa na. (i.) phALavaNI eseTika eNsiDa paM. (I.) (sarakAno) eka tejAba elopathI strI. (i.) cikitsAnI eka paddhati eseTilIna paM. (.) baLe evo eka vAyu eNljibrA na. (i.) bIjagaNita nuikasAnakAraka padArtha esensa na. (i.) sattva; arka elyumina na. (iM.) mAdA mANasanA pezAbamAM jato esembaliMga na. (iM.) chUTA bhAgo joDavA te elyuminiyama na. (iM.). eka halakI dhoLI dhAtu esembalI strI. (iM.) sabhA (2) vidhAnasabhA evaDuM vi. (saM. etad + vaka, prA. evaGaa) eTalA esesamenTa na. (I.) mUlyAMkana (2) nirdhAraNa kadanuM (2) eTaluM badhuM esesara chuM. (i.) AMkaNI karanAra adhikArI; nyAya evaragrIna vi. (i.) sadAbahAra (2) khuzamijAja sAyaka evareja strI. (i.) sarAsarI esosiyezana na. (i.) maMDaLa; samAja eviDansa puM. (iM.) purAvo eskimo . (i.) e nAmanI uttaradhruva pradezanI jAta, evAmAM kri.vi. eTalAmAM; daramiyAna jeivuM-sarakhuM vatanI ke teno mANasa evuM vi. (prA. evaeN) e rItanuM - prakAranuM (2) enA esTAblizamenTa na. (i.) sthApanA (2) vahIvaTI taMtra For Private and Personal Use Only
Page #146
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir e esTimeTo 1 29 [ oNIlamila esTimeTa na. (I.) aMdAja (2) gaNatarI (3) AMkaNI; kiMmata (4) kharcanuM aMdAjapatra esTeTa strI, (I.) mAlamilakata; jAyadAda (2) jAgIra ai (saM.) saMskRta varNamALAno agiyAramo svara; gujarAtI esTeTa DyUTI strI. (i.) maraNa pachI milakata para levAto varNamALAno navamo svara sarakArI kara aikAmya na. (saM.) ekAtmapaNuM eNsTopela vi. (iM.) svayaMbAdhaka aikAMtika vi. (saM.) ekAMtanuM; ekAMtane lagatuM (2) eka eNspirina strI, eka davAnuM nAma vyavahAru bhASA ja hetu vyakti ke matane vaLagI rahenAruM (3) aMtima; esperenTo DuM. (.) vizva mATe upayogI eka kRtrima ebsolyuTa' esphAlTa puM. saDaka para pAtharavAmAM AvatuM DAmara, retI aikya na. (saM.) ekatA; meLa (2) saMpa vagerenuM mizraNa aicchika vi. (saM.) potAnI icchAnuM-khuzInuM; marajiyAta esTraoNnaoNmI strI. (I.) khagoLazAstra aiDa, (vajaMtara) vi. sAva ADuM esTaoNlaoNjI strI. (i.) jyotiSazAstra aitareya vi. (saM.) aitareyane lagatuM-saMbaMdhI (2) paM. itara eNstheTika vi. (iM.) sauMdaryalakSI (athavA itara RSi)no vaMzaja (3) strI. e nAmanuM eNstheTiksa na. (i.) sauMdaryazAstra eka upaniSada (4) na. RvedanuM eka brAhmaNa eesTaoNsa na, (i.) dahanazIla nathI evo eka padArtha aitihAsika vi. (saM.) itihAsane lagatuM e sarva. (saM. Ika, apa. eha) peluM (2) e te aiyAma puM. (a.) samaya (2) prasaMga; Rtu; havAmAna ehamiyata strI. (a) mahimA; mahattva aiyAza vi. (phA.) vilAsI; kAmI (2) vyabhicArI eharAma paM. (a.) hajamAM hAjI sIvyA vinAno pozAka aiyAzI strI. (phA.) vaibhavavilAsa; amanacamana; pahere te pozAka - vilAsitA; laMpaTatA (2) ezaArAmI rina) eLI na., strI, juo "elacI' airAvaNa-ta) chuM. (saM.) indrano hAthI (caudamAMnuM eka eLiyo chuM. (saM. elaka, prA. ela) kuMvAranA pAThAno aila puM. (saM.) ilAno putra; pururavA - sUkavelo garbha eka auSadhi aizvaryana. (saM.) IzvarapaNuM (2) sarvoparitA (3) moTAI; eLe (vege) kri.vi. (saM. aphala, prA. ahalaI) phokaTa; sAhebI (4) vibhUti; saMpatti vRthA (2) vagara mahenate; sahejamAM [ghATa aihalaukika vi. (saM.) juo "aihika aMgala . (iM.) khUNo (2) khUNAnA AkArano lokhaMDano aihika vi. (saM.) sAMsArika; A loka saMbaMdhI eMkAra chuM. ahaMkAra; garva eMdra vi. (saM.) indranuM; Indra saMbaMdhI eMgo chuM. bALakanuM meM eM karIne raDavuM te aidriya vi. (saM.) indriyone lagatuM (2) indriyagamya eMglo-iDiyana paM. (.) bhAratIya ane aMgrejanuM mizra aidrajAlika vi. khoTuM; mAyAvI saMtAna,ane e komano mANasa (2) vi. tene lagatuM eMgho chuM. ('hiMga' parathI) vANiyo (tucchakAramAM). kheMcavuM sakri. IcavuM; nAkhavuM, pheMkavuM (lakhoTI vagere) (2) kheMcavuM (pataMga) (3) hIMcavuM o pu. saMskRta varNamALAno bAramo ane gujarAtI varNaeMjina na. (iM.) vega ApanAruM yaMtra; IMjina mALAno dasamo svara (2) kaMThoTha dIrgha svarita svara eMjiniyara chuM. ijanera o ud. bolAvavA, smaraNa karAvavA, Azcarya vagere meMTa strI. mamata; jIda (2) AMTa; sAkha (3) Teka batAvavA vaparAto udgAra eMTavuM a.kri. garva karavo (2) jaka-jida karavI oN puM. (I.) vajana; prabhAva eTha(-ThuM) vi. jamatAM vadheluM; eThavADathI gaMduM (2) na. eThuM oNinTamenTa na. (I.) lepa; malama ke tevuM thAya tevuM anna [gaMdavADa (2) kacaropUjAM oiyAM ud. oDakAra AvatAM thato-karAto saMtoSa eMThavADa(Do) . eThavADa; eThavADo; khAvApIvAthI thato darzAvato udgAra (2) na. oDakAra ke teno avAja eUjUThuM vi. ucchaSTa; khAtAM chAMDeluM nizAnI (3) pacAvI paDavuM-pADavuM te eMdhANa na. (saM. abhijJAna; prA. ahinANa) edhANa; oNila na. (iM.) tela edhANI strI, edhANa; nizAnI; saMjJA; cihana oNila enjina na. (i.) krUDatelathI cAlatuM yaMtra eMzI(-sI) vi. (saM. azIti; prA. asIi) sittera vattA oNila-peinTa puM. (i.) telamAM ogaLe tevA raMga; telaraMga dasa (2) paM. ezIno AMkaDo ke saMkhyA: '80' oilamila strI. (i.) tela kADhavA mATenuM kArakhAnuM For Private and Personal Use Only
Page #147
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir oIla maeNna. 1 3 [ociMtuM oIla mena . (i.) yaMtromAM tela UMjanAro kAmadAra ogaNIsa vi. (saM. ekoviMzati) visamAM eka ocho eka strI. (da. kria) UlaTI; bakArI (2) paM. ogaNIsano AMkaDo ke saMkhyA; "19 oka na. (iM.) eka vRkSa ke tenuM lAkaDuM ogaNuM na. AMgaNiyuM; strIonA kAnanuM eka ghareNuM okavuM sakri. (saM. oskaroti; prA. okTaraI) UlaTI ogaNotera (saM. ekonasaptati) vi. sitteramAM eka ocho karavI (2) lIdheluM pAchuM ApavuM (3) kahI nAkhavuM (2) puM. agaNoterano AMkaDo ke saMkhyA; "69) okaLI strI. (saM. utkalikA, prA. ukkaliA) laharI (2) ogaNayAeMzI(-sI) vi. (saM. ekonAzIti) ezImAM - lIMpaNanI laharI jevI dekhAtI bhAta [mAmalata eka ocho (2) puM. agaNyAeMzIno AMkaDo ke okAta strI. (a.) okhAta; tAkAta (2) visAta; saMkhyA; '79' liAve te okAra paM. "o" akSara ke uccAra ogayuM na. pharI cAvavA mATe prANIe khAdheluM moDhAmAM okArI strI. oka; bakArI; UlaTI ogalo . galoDuM (2) tAluM okejhanala vi. (i.) sAMyogika; prAsaMgika ogalo chuM. rAMdhavAmAM rahI gayelo eka bAjuno kAco bhAga okAvavuM sakri. okI kaDhAvavuM; pAchuM kaDhAvavuM ogana na. chalakAI javuM te (2) tRpti; nirAMta okTobara paM. (.) I.sa.no dasamo mahino ogaLavuM a.kri. chalakAI javuM o.ke. u.(I.) badhuM barAbara; "ola vela'; "ola karekTa' oNgasTa chuM. (.) I.sa.no AThamo mahino okTroya strI. (i.) koI zaheranI hadamAM pravezatAM ogaLavuM a.kri. (saM. avagati, prA. avagalaI) ghananuM cIjavastuno levAto nAkAvero; jakAta pravAhI thavuM (2) (zarIra) gaLI javuM (3) dravavuM (4) oksana na. (iM.) lilAma; harAjI eka rasa thavuM (5) narama thavuM oNksavaNI strI. oksijana sAthe rAsAyaNika saMyojana ogATa(-4) puM, na. ogaTa; DhoranuM chAMDyuM ghAsa thavAnI kriyA; "oNksiDezana' [padArtha ogAra(-La) puM. (saM. udgAra, prA. ugvAla, oggAla) oNksAIDa vi. puM. (iM.) oksijana bhaLelo saMyukta ogATa; DhoranuM chAMDyuM ghAsa oNksijana puM. (iM.) eka vAyu; prANavAyu ogALavuM. (ogALavuM) cAvIne rasa banAvelI vastu (2) oNksiDezana na. (iM.) AksijananI hAjarImAM thatI eka ghAsa khAdhA pachI prANIo peTamAMthI moMDhAmAM lAvI prakAranI rAsAyaNika prakriyA karI cAve che te khorAka jitAM khAI javuM okhara na. (saM. avaskara, prA. avakakhara) naraka; gaMdavADa ogALavuM sakri. ogaLI javuM (2) dhIme dhIme-vAgoLatAM okharavADo . ukaraDo (2) gaMdavADa khAvo ogha puM. (saM.) pUranuM pANI; pravAha (2) Dhagalo (3) okharavuM sakri. (Dhore) okhara karavuM-maLamUtrAdi gaMdavADa samUha; jaththo [bhayanA bhAnavagaranuM (3) udAsIna okharA(-vA)Do . okharavADo; ukaraDo; gaMdavADa oghaDa vi. aNaghaDa, bhoTa; bothaDa (2) lAgaNI vagaranuM; okhA strI. (saM. uSA) aniruddhanI patnI-uSA oghaDanAtha puM. oghaDa-aNaghaDa mANasa [vALuM, okhAta(-da) strI. okAta; tAkAta; visAta ogharALuM vi. ogharALAvALuM; meluM (2) pANInA relAogaTa(-4) puM, na. (saM. avadita, prA. ghakrie) ogharALo chuM. pravAhI khorAka pIrasavAno pahoLA UMDA DhoranuM chAMDeluM ane paga taLe roLeluM ghAsa moMno ane TUMkA dAMDAno eka camaco; kUvo (2) ogaNa (saM. ekona, prA. ogaNa-guNa-ogaNa) eka ogALano DAgha, relA jevo DAgha, ogharADo; kharaDo ochuM e arthamAM saMkhyAMkane lAge che. jema ke, ogaLa- ogharI strI. kapaDAne cheDe chUTA rahelA tAMtaNA; AMtarI cALIsa-39 [cALIsano AMkaDo ke saMkhyA; "39' (2) jhUla rijoyaNo ogaNacALIsavi.cALIsamAM ekaocho (2) paM. ogaNa- oghalo chuM. ogho; gaMjI (2) phagaphaLatA vALano goTo; ogaNIsa(-trIsa) vi. trIsamAM eka ocho (2) paM. oghavuM sakri. oghalo vALavo (2) khaDakavuM ogaNatrIsano AMkaDo ke saMkhyA; "29' [Diyo odho . (saM. upagraha, prA. vigraha) ogha; gaMjI (2) ogaNatrIsA pu.ba.va. 29x 1 thI 29 x 10 sudhIno goTo phagaphagatA vALano jaththo (3) jamaNa jamanArAogaNapacAsa vi. pacAsamAM eka ocho (2) paM. ogaNa- no moTo samUha (4) rajoyaNo; rajo haraNa (jaina) pacAsano AMkaDo kesaMkhyA; "49 ocara(-riyuM) . (iM. vAucara) AdhArarUpa (hisAbI) ogaNasATha vi. sAThamAM eka ocho (2) paM. ogaNa- kAgaLa; dastAveja; vAucara', 'bila vagere sAThano AMkaDo ke saMkhyA; 59 ocaravuM sakri. (saM. ucca) (2) uccAravuM; bolavuM ogaNA (paM.ba.va.) dhANI zakatAM ke anAja daLatAM emane na, juo ocaraki.vi. aNadhArI rIte; ekadama ema rahI gayelA dANA ociMtuMvi. (saM. aNacita,prA.ociMtaa) aNaciMtavyuM(2) ocari For Private and Personal Use Only
Page #148
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir occhava 1 3 1 [ oDaNa occhava chuM. (saM. utsava, prA. ucchava) utsava; ujavaNI ojhI strI. kuMbhAraNa nAgaranI eka aTaka (harSa ke khuzAlInA ke saparamA divasanI) (2) ojho chuM. (saM. upAdhyAya, prA. ojhA) kuMbhAra (2) (maMjIrAM, mRdaMga vagere sAja sAthe karAtuM) bhajanakIrtana ojhona 5. (i.) eka prANapoSaka vAyu ocha(05) strI. ochApaNuM; khoTa oTa puM, strI, (saM. avaghakRti, prA. ohada0) bharatInuM olDaMga . uchaMTa, khobo visa; cAdara (2) oDho UtarI javuM te (2) paDatI (3) ghaTADo ochADavuM. (saM.avachAda,tA.occhAa) DhAMkavA-pAtharavAnuM oTa na. i.) eka videzI dhAnya ochADavuM sakri. (saM. avacchAdaya, prA. orachADa) DhAMkavuM; oTa na. oTavuM te (2) bakhiyo oDhADavuM (2) chAMyaDo thAya ema karavuM; chAMyaDo karavo AMTaNI strI. oTaNa (2) oTAI (3) AcchAdana karavuM oTalI strI, nAno oTalo; meDhalI ochApa chuM. Dara; bIka; bhaya oTalo chuM. oTo; besavAnI jagyA ochAboluM vi. ochuM ke jarUra paDatuM bolanAruM, mitabhASI oTavuM sakri. (saM. apavartayati, prA. ovatta) bakhiyo ochAyo chuM. (saM. apacchAya, prA. occhAya) chAyo, devo; kapaDAMnI kinArI aMdaravALIne sIvavuM(2) ukALI oLo paDachAyo (2) saMkoca; lAja (3) bIka, dhAstI ghasI ke halAvIne ekarasa karavuM (3) kapAsaloDhavo ochAvuM akri. patharAvuM ziramAvuM oTIstrI (saM. opavRtti, prA. oatti) kammara uparanA ochAvuM a.kri. ochuM thavuM (2) halakuM-naThAruM thavuM (3) vastranuM vaLIne baMdha jevuM karAtuM paDa [karAtIUMcI jagA ochuM vi. saM. occha, prA. occha) joIe tethI thoDuM; oTo chuM. oTalo; beThaka tarIke vaparAya evI gharane aDIne kamI (2) adhUruM; UNuM (3) UtaratuM; halakuM oTo strI. (iM.) rizA (2) vi. svayaMsaMcAlita ochuM(aTaka, adhikuM) vi. juo "ochuMvatuM' oNTogrApha chuM. (.) svahastAkSara (khAsa karIne sahI) ochuMvatuM vi. ochuM ke vadhAre; thoDuMghaNuM oNTobAyogrAphI strI. (iM.) AtmakathA; Atmacaritra oja ne. jamIna ke caNataramAMno aMdarathI nIkaLato bheja oNTomaeNTika vi. (i.) bIjAnI madada vinA ApameLe (2) maraNa samaye moMmAMthI nIkaLI paDatuM phINa gatimAna thatuM; svayaM cAlaka viAhananA prakAra oja strI. buddhinI sUkSmatA (2) dalIla (3) tarka oTomobAIla na. (iM.) moTaragADI vagere svayaMsaMcAlita oja5 strI, ujAza oNTorikazA(-kSA) strI. (iM.) yaMtrathI cAlatI rizA ojasa na. (saM) zukra dhAtumAMthI tattvarUpe banI kAnti (rikazo uparathI rizA joDaNI) ne prabhAvarUpe virAjatI zarIranI dhAtu (2) oTha pu. (sa. oSTha) hoTha (zArIrika) prakAza; teja (3) baLa; parAkrama (4) oThavavuMsa.kri. (saM. avasthApa, prA. avaDhava) khoTI vastu prANasaMcAra; "enimezana'; caitanya (pa) pratibhA; goThavI devI; jUThuM bolavuM (2) mUkavuM; goThavavuM (3) oja e nAmano kavitAno eka guNa (kA.zA.) cAMpIne-dabAvIne khAvuM (4) ghusADavuM [Teko devo ojasvitA strI. (saM.) ojasvIpaNuM teijasvI ojhaMgavuM sakri. (saM. avasthAya, prA. avaThava) aDhelavuM; ojasvI, (-svinI) vi. (saM. ojasvinuM) ojasavALuM; oThaMgiyuM, oDiM(-ThI)gaNa na. Teko; AdhAra; takiyo ojAra na. (a.) rAca; hathiyAra; kAMI karavA mATenuM yaMtra- oThuMvi. (saM. avastRtaprA. osthaa) bhoThuM; jhAMkhuM(2)na. sAdhana tArkika paDado; AMtaro; othuM (3) AMtarAne lIdhe aMdhAruM ane ojALuM vi. buddhinI sUkSmatAvALuM (2) dalIlavALuM (3) ekAMta hoya tevI jagA (4)chupAvAnI ke Azaro levAnI oju na. vaNATa mATeno taiyAra tANo jagA (5) oLo; paDachAyo (9) DAgho; Dabako (7) ojhaTa(Da) strI. ochAyo (2) jhapaTa; aDaphaTa (bhUta- bahAnuM (8) namUno, bIbuM(9) oDuM; pUtaLuM(10) maheNuM pretanI) (3) karaDI najara oDa vi. (2) puM. (saM. o, prA. opha) (khodavAnuM ojhaNuM na. dAyajo; kanyAne pitA taraphathI maLatI saMpatti kAma karanArI) e nAmanI jAtanuM (mANasa). ke dAsadAsI (2) garAsiyAnI kanyAne paraNIne teDI oDa kuM. pavana rokavAno paDado (2) ADuM lavAvA mATe jatI khAMDA sAthenI vahelI oDa strI. (saM. avaTa, prA. avaDua) bocI; garadana ojhapavuM a.kri. saMkoca Avavo; zaramAvuM nijara oDa na. (I.) saMbodhanakAvya siMkhyA ojhaba strI. ochAyo (2) jhapaTa; aDaphaTa; bhUtanI karaDI kheDa vi. (I.) vicitra (2) viSama (3) paM. viSamaojhala paM., strI, na. paDado; burakho (2) janAno oDakAra puM. (saM. udgAra) (peTano vAyu moMmAthI nIkaLatAM ojhalapaDa(-2)do . strI-puruSanI beThaka judI pADanAra thato) DakAra jevo avAja; ohiyAM paDado (2) lAja kADhavAno rivAja; malAjo oDaNa strI, oDa jAtanI strI For Private and Personal Use Only
Page #149
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org oDasa oDasa puM. aMdhakAra oDanuM coDa rU.pra. vicitra; UMdhuM avaLuM ja [cAMpatI tapAsa oNDiTa na. (i.) hisAbI tapAsaNI (2) koI bArIka ke oNDiTara puM. (IM.) hisAba-tapAsanIsa; anveSaka oNDiTa riporTa puM. (IM.) tapAsaNIno Apela ahevAla oNDiToriyama na. (IM.) sabhAgRha oNDiyansa naM. (IM.) prekSakagaNa (2) zrotAgaNa oDiyAM na.ba.va. oDa-bocIno bhAga DhaMkAya tevA mAthAnA vadhelA vALa 13 2 oDiyo puM. (IM.) zrAvya oDiyo vijhyuala vi. (IM.) dRzya-zrAvya oDisI nRtya na. orissAnuM zAstrIya nRtya oDuM na. (de. avaDa) khetarano cADiyo (2) kAmacalAu khoTI rIte UbhuM kareluM nakAmuM mANasa (3) bAnuM oDhaNa na., (-NI) stro., (-NuM) na. (de. oDhaNa) (chokarIonuM) oDhavAnuM-paheravAnuM eka vastra (2) oDhavuM ke paheravuM te [mAthe levuM (3) devALuM kADhavuM oDhavuM sa.kri, zarIra ke mAthA para dhAraNa karavuM (2) vahoravuM; oDhADa chuM. oDhADeluM te; DhAMkaNa (2) ochADa oDhADavuM sa.kri. 'oDhavuM'nuM preraka oDhAvuM akri. 'oDhavuM'nuM karmaNi oDho puM. oDhavAno coraso (2) baLadane oDhADavAnI skUla (3) kheta2nI chAparI ke mAMDavo (4) vi. mUrkha oNa kri.vi. (saM. adhunA, prA. ahuNA) A sAlamAM (2) cAlu samayamAM ohUMkuM vi. A sAlanuM otaNI strI. otavuM te (2) otavAnuM pAtra (3) otavAnI kaLA; bharatanuM kAma (4) dhAtu gALavAnI bhaThThI (5) otavAnuM mahenatANuM otaprota vi. (saM.) ekabIjAmAM parovAyeluM; ekabIjA sAthe maLIbhaLI gayeluM (2) tallIna; tanmaya otaraMga puM., na. (saM. uttarAMga, prA. uttaraMga) bArasAkhano upalo bhAga [atizaya tApano vakhata-samaya otarAcItarA na.ba.va. uttarAphAlgunI ane citrA nakSatrano otarAtuM(-duM) vi. (saM. uttarAyatta) uttara dizAnuM; uttara dizAnuM-taraphanuM [bIbAmAM reDavuM otavuM sa.kri. dhAtunuM bharatanuM kAma karavuM; dhAtunuM ogALI otaMga puM. otaraMga; bArasAkhano upalo bhAga ottArI urdU. oho; vAha re otha strI. Azaro; zaraNa (2) madada othamIra puM. 'mUrkha' arthamAM 'akkalano' joDe ja Ave che. jema ke, 'akkalanuM AthamIra' eTale 'akkala vagaranuM; mUrkha' ghara puM. (i.) lekhaka; racanAro [opanaeNra thiyeTara tharazipa strI. (iM.) graMthanuM kartRtva othAra puM. (saM. avastAra, prA. osthAra) bhayaMkara svapna; svapnamAM koI chAtI upara caDI beThuM hoya ema lAgavuM (2) AdhAra; Azaro ochuM na. paDado; AMtaro; oThuM (2) AMtarAne lIdhe aMdhArI jagyA (3) chupAvAnI jagyA (4) oLo oNthenTika vi. (i.) pramANabhUta (2) prAmANika; asalI otho puM. otha; Azaro; madada (2) vacce AvavuM te (3) chAMyo (4) othAra [sattAmaMDaLa oNthaoNriTI strI. (iM.) pramANitatA (2) mukhatyAra sattA; odana puM., na. (saM.) rAMdhelA cokhA; bhAta odara na. udara oddha(-)va puM. uddhava oDha(-dhye)dAra vi. odro dhAraNa karanAra oDho puM. juo 'odhdho' odha na. (saM. AMdha) aDaNa; bAvaluM; gAyabheMsanuM thAna odha strI vaza; kuLa (2) vA2so odhava pu. oddhava; uddhava odhavADo puM. olAda; saMtati (2) vaMza; kuLa odhAna na. (saM. AdhAna) garbha rahevo te; AdhAna odhAra puM. uddhAra (2) niveDo; chuTakAro odhAra puM. AdhAra; otha (aDhelIne levAto) odhAraNa vi. (saM. uddhAraNa) uddhAra karanAruM opledAra vi. hoddo dharAvanAra; hoddedAra odhdhadArI strI. hoddo dharAvavApaNuM; hoddedArI odhdho puM. darajjo; adhikAravALuM sthAna oNnara na. (iM.) sammAna; pratiSThA onara puM. (IM.) mAlika, dhaNI onarazipa strI. (iM.) mAlikI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir onararI na. (IM.) mAnArha ('mAnada' avyAkaraNI che.) narebala vi. (IM.) mAnanuM adhikArI; mAvaMta (2) pratiSThita [vatana; mAnArha vetana oNnareriyama na. (IM.) mAnArha sevA ApanArane maLatuM oNnarsa vi. (IM.) mAna sAthe ucca guNAMkathI pAsa karAnArI parIkSA oNnesTI strI. (IM.) prAmANikatA[(2) saphAI; zobhA opa puM. (saM. oppa, prA. oppA-oppa) caLakATa; DhoLa opa-abhyAsakrama yuM. jUnAne tAjo karAvavAno abhyAsakrama opaTI strI. (saM.) Apatti; aDacaNa; muzkelI (2) aTakAva; Rtu (3) suvAvaDa (4) nukasAna opaNI strI. opa Apavo te ke tenuM mahenatANuM (2) opa caDhAvavAnuM ojAra opana vi. (iM.) khulluM; ughADuM (2) niSkapaTa[thiyeTara opanaeNra thiyeTara na. (iM.) khullo raMgamaMca; khulluM For Private and Personal Use Only
Page #150
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir opana DIlivarI 1 3 3 [oraDo opana DIlivarI strI. (I.) mAlane pekiMgamAMthI khullA ophasijhana vi. (I.) mosama vinAnuM; kamosamI karI kharIdanArane soMpavAnI kriyA oNphaseTa prinTiMgana. (iM.) kamyuTara kaMpojhathI thatuM chApakAma opana polisI strI. (I.) jeno vImo utArelI oNphiziyala vi. (iM.) kacerIne lagatuM (2) sarakArI milakatanI kiMmata na noMdhI hoya tevuM karAranAmuM amaladAra; ophisara opana vegana na. (i.) relave gADIno mAla bharavAno oNphaziyeTiMga vi. adhikArapada uparano avejI amaladAra khullo Dabbo ekI sAthe maLI zake evI goThavaNa oNphisa strI. (iM.) kAryAlaya; kacerI (2) pada; hodo opana sarkiTa strI. (I.) tArano saMdezo badhAM sTezanoe ophisara chuM. (moTo) amaladAra; adhikArI opana yunivarsiTI strI. (iM.) mukta vizvavidyAlaya ophisa rUma puM. iM.) oNphisano oraDo Avelo kAMpa opanara na. (iM.) sIla mArelo baMdha, Dabbo ke boTala obALa(-Lo) pR. ubALo; baLataNa (2) nadIno taNAI kholavAnuM sAdhana (2) kuM. krikeTanI ramatamAM beTiMganI obiDiyanTa vi. (i.) kahyAgaruM; AjJAMkita zarUAta karanAra beTsamena (3) phUTabola, bejhabola oNbrekTa chuM. (I.) vastu; padArtha vagere ramatomAM pahelo gola karanAra khelADI jekTiva vi. (i.) vastulakSI (2) hetulakSI opaniMga vi. (I.) udghATana karanAra oNljharvara puM. .) avekSaka; nirIkSaka oNpareTara chuM. (I.) pracAlaka (2) vIjaLI-yaMtra para kAma kjharvezana na. (I.) avalokana; nirIkSaNa diArI oparezana na. (I.) zastrakriyA; nastara mUkavAnuM kAma; oNpligezana na (I.) upakAra; ahesAna (2) javAbavADhakApanuM kAma (2) lazkarI kAryavAhI obhA strI. muzkelI (2) upAdhi; pIDA oparezana thiyeTara na. (i.) dAktarI zastrakriyAnA kAma obhAmaNa(CNI) strI. obhAvuM te (2) ukela na sUjhavAthI mATenI khAsa oraDI thatI gabharAmaNa opala . (i.) kImatI naMga kiravuM (3) DhoLa caDhAvavo bhAvuM akri. muzkelImAMthI-prasUtinI pIDAmAMthI chUTavAne opavuM akri. zobhavuM (2) sakri. mAMjI ghasIne caLakatuM valakhAM mAravAM (2) amUMjhAvuM; salavAvuM; upAdhi ke opiniyana paM. (iM.) abhiprAya; mata paMcAtamAM AvI paDavuM oNperA puM. (i.) saMgIta nATyazALA (2) saMgItamaya oma puM. vidyuta-pratirodhanuM eka mApa nATyaracanA (3) nATakanAM gAyanonI copaDI o mA u6. juo "o re' oNphona na. (i.) AMdhaLo mANasa chApeluM pustaka vAMcI om puM. (saM.) vedano pahelo ane pavitra uccAra; praNava; zake tevuM sAdhana omakAra chuM. (saM.) OM; praNava (2) om evo uccAra o bApA ud. juo "o re' omegA puM. (grI.) grIka mULAkSarano chello akSara (2) opojhiTa vi. (I.) virodhI; UlaTuM aMta; cheDo opojhizana pArTI strI. (iM.) vipakSa; virodhapakSa omenTama na. (i.) aMtara paDado oporcyuniTI strI. (i.) taka; moko onibasa strI. (iM.) ghaNAM mANaso besI zake tevI cAra oNpTikala na. (I.) prakAzavijJAna paiDAMvALI yAMtrika gADI; "basa" oNpriziyana paM. (.) cazmAM ane lensanuM vecANa karanAra oya, oya oya re, oya voyare urdUAzcarya batAvato ane banAvanAra vyakti athavA zokano udgAra bhiASAmAM) ozana puM. (i.) pasaMdagInI chUTa; vikalpa ora strI, caDasAcaDasI (2) puM. pANInI oTa (kacchI oNpha strI. (i.) krikeTanI ramatamAM dAva lenAranA moM tarapha ora vi. saM. apara, prA. avara) anya; bIjuM (2) UbhA rahevAnI jagA nirALuM; vicitra [pAtaLI cAmaDInuM paDa oNka De 5. (i.) rajAno divasa ora strI. (saM. avarA, prA. orA) garbhanuM rakSaNa karatuM ophabreka puM. (i.) krikeTanI ramatamAM opha sAIDamAMthI ora chuM. kerIne pAkavA nAkhavI te (2) choDane pharatI mATI daDo vikeTamAM pheMkavAnI kriyA caDAvavAnI kriyA ophabITa na. (iM.) UpharuM (2) paraMparA bahAranuM orakesTrAna. (iM.) vAdakavRMda; nATakagRhamAM temane besavAoNphara na. (I.) mAgaNI; mAMga (2) ApavAnuM kaheNaH nI jagA (2) nATyagahomAM pahelI haroLanI beThaka prastAva oraDI strI. nAno oraDo oNphasAIDa strI. (I.) krikeTanI ramatamAM jamaNe hAthe dAva oraDo 5. (sa. apavaraka, prA. oaraya) moTo-mukhya khaMDa lenAranI jamaNI bAju ane DAbo hAthe dAva lenAranI ke koI paNa khaMDa (2) gharanI parasALa pachIno khaMDa DAbI bAju; dAva lenAranI DAbI bAju (3) aMta:pura; rANIvAsa For Private and Personal Use Only
Page #151
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir oraNI] 1 3 4 ovara oraNI strI. oravuM te (2) oraNIno samaya (3) cAvaDuM orgenAIjhezana na. (i.) saMsthA (2) saMgaThana (4) daLavAnI ghaMTInuM moM, jemAM daLaNuM orAya che. oNrgenika vi. (I.) jaivika; kArbanika (5) moMmAM oravuM - khAkhA karavuM te orDara 5. (i.) hukama; AjJA (2) (mAla ke hoTalanI oraNuM na. oravuM te (2) cAvaDuM (3) daLavAnI ghaMTInuM cIjo kharIdavA jaNAvavuM te (3) suvyavasthA moM (3) oravAnI vastu (anAja, ghI vagere) (4) oNrDara ceka puM. (i.) eka prakArano ceka (lAvanAra vaTAvI moMmAM oravAno, khAvAno (tucchakAramAM) khorAka zake evo) orata strI. (a.) strI; bairI; nArI; patnI oNrDaralI . (iM.) amaladArano hajUriyo-sevaka orato chuM. (saM. Aturatva) oriyo; lahAvAnI umeda; oNrDinansa paM., na. (I.) dhArAsabhAnI pUrvasaMmati vagara abharakho (2) kheda; pastAvo oiLapa tAtkAlika karAto kAyado - vaTahukama orapo pu. lIMpaNanI kaLIonI eka UbhI hAra; oNrDinarI vi. (iM.) sAmAnya prakAranuM; rAbetA mujabanuM oramAI(-na, -) vi. (saM. aparamAtaka, prA. avara- oNpheneja na. (iM.) anAthAzrama, anAthAlaya mAIa) sAvakuM (mA ke bALako mATe) [lApasI ornAmenTa na. (iM.) alaMkAra; AbhUSaNa oramena, ghauMnA phADAnI banAvAtI eka vAnagI: taradhArI oNna vi. (i.) anAtha; (2) 5. anAtha bALaka orala vi. (i.) maukhika diorI ke vAMsa oNrbikyulara vi. vartuLAkAra oravaNI strI, oravavA mATenI-bhInAM vastro sUkavavAnI orbiTa strI. (iM.) bhramaNamArga (2) bhramaNakakSA oravavuM sakri. chUTuMchUTuM karIne sUkavavuM (vastra vagere) (2) olapAvavuM sakri. saMtADavuM; oLavavuM (khetarane kheDavA pocuM karavA) pANI pAvuM (3) oNlarAITa vi. (i.) samAdhAnakAraka (2) kri.vi. bhIMjavavuM, karamAvavuM samAdhAnakArIpaNuM; bahu sAruM DitavALuM oravuM sakri. (saM. avakirati, prA. okiraI-oirai) oNlarAunDara vi. (i.) sarvakuzaLa; badhA prakAranI Ava-mAM nAkhavuM; dareDo karavo (jema ke, ghaMTImAM daLavAnuM oNlareDI kri.vi. (I.) pahelethI; hamaNAM sudhI anAja) (2) (bI) veravAM; oraNIthI (khetara) olavavuM sakri. (saM. udra, prA. olDava) bUjhavavuM; vAvavuM (3) (rAMdhavA mATe) dANA AdhaNamAM nAkhavA holavavuM [UtaravAno DhALavALo khADo; paMcuM (4) moMmAM nAkhavuM; khAvuM (tucchakAramAM) olANa-zuM na. (saM. aulAna) kosa kheMcatAM baLadone orazi(-siDyo chuM. (saM. avagharSa, prA. oharisa) sukhaDa olAda strI. (a.) saMtati (2) kuLa; vaMza ItyAdi ghasavAno patthara (2) roTalI vagere vaNavAnI olAvuM a.kri. olavAvuM; bujhAvuM; baLatuM baMdha thavuM pATalI [(2) lagnanuM jamaNa olAM na.ba.va. karA orasa puM. oliyAnI maraNatithie karAto urasano utsava oliyaNa vi. strI. "oliyA" svabhAvanI strI orasa na. svarga (saurASTramAM) kikaDo-khIlo; bharaDa oliyuM vi. (a.) bhoLiyuM; nikhAlasa; udAra (2) . orasaMguM na. kosa ane varata e bene joDanAro lAkaDAno bhakta (3) bhoLo-nikhAlasa mANasa orasiyo puM, juo oreziyo oliyo muM. nikhAlasa mANasa (2) khudAno baMdo; bhakta orADavuM akri. UMTanuM viziSTa prakAre avAja karavuM oliva na. (iM.) eka prakAranuM vRkSa; mULa ke tenuM phaLa orADhavuM sa.kri. oDhADavuM navuM navIna olIpA(-kora) kri.vi. pelI bAju oNrijinala vi. (I.) Adi; mULa (2) maulika (3) oluM vi. saM. avara+ illa, prA. avarila- orila) oriyo chuM. nadInA kAMThA uparano kUvo peluM; sAmenuM (2) Aja-kAla-parama divasa pachInuM oriyo chuM. orato; dohada oluM(-luM)peluM vi. A ane te (2) kuTakaLa orisA muM. bhAratanuM eka rAjya - uDIsA olo chuM. (de. ullI) lAMbA ghATanA bevaDA cUlAmAMno orI strI, eka cepI roga (moTAbhAge bALakono). pAchaLano bhAga; Ula oruM vi. (saM. avara, jU.gu. oraha6) najIka; pAsenuM olDa vi. (i.) prAcIna; jUnuM (2) gharaDuM o re ud. dukhano udgAra olDa TesTAmenTa . na. (iM.) "bAIbalano jUno karAra ore-ro) kri.vi. pAse; najIka riMganuM olDa phezanDa vi. (i.) jUnavANI oNrenja strI. (iM.) nAraMgI; saMtaruM (2) vi. nAraMgI olya vi. juo "oluM [banAvavAnuM ke zekavAnuM sAdhA orkesTrA na. (iM.) vAdyavRMda ovana strI. (i.) bhaThThI (2) pAMu, biskiTa vagare oNrgana na. (I.) eka prakAranuM vAdya (2) zarIrano avayava ovara strI. (I.) krikeTamAM bolare ekasAthe bola oNrgenAijhara 5. (i.) saMsthApaka; vyavasthApaka nAkhavAno samaya ke vAro (2) pura: samApta For Private and Personal Use Only
Page #152
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ovara eNkTiMga ovara eNkTiMga strI. (IM.) nATakIveDA; asvabhAvika abhinaya ovara oNla na. (IM.) kArIgara-vastra (2) kula [Dagalo ovarakoTa puM. (IM.) (sauthI upara paherAto) moTo lAMbo ovaraTAIma vi. (IM.) nakkI karelA (kAma ke rojanA) samaya bahAra ke uparAMta (2) na. te rIte karAtuM kAma ke tenuM vadhu mahenatANuM 135 ovaraTeka a.kri. (IM.) vaTAvIne AgaLa nIkaLI javuM ovaraDrAphTa puM. (i.) jamA karatAM vadhAre upADavAnI kriyA ovarabAunDarI strI. (IM.) krikeTanA medAna bahAra kUdIne jAya evo cha ranano phaTako[pAra karavA mATeno pula ovarabrija puM. (IM.) (rela ke saDakane kAraNe) upara caDIne ovarasiyara puM. (IM.) bAMdhakAma vageremAM dekharekha rAkhanAra; nAnA darajjAno ijanerI amaladAra ovAraNuM na. azubha tathA duHkhanuM vAraNa karavA mATe AzIrvAda ApavAnI eka rIta ovAravuM sa.kri. (saM. apavAraya, prA. ovAra) ovAraNAM levAM (2) vArI javuM; kurabAna karavuM (3) du:kha ochuM karavA saLagatI vATavALuM vAsaNa mAthe laI goLa pharavuM. ovAravuM (saM. avatAra, prA. oAra) (trADa uparanuM sUtara) phALakA upara utAravuM ovarI strI. bIjakoza; aMDAzaya [nAhavAdhovAno ghATa ovAro puM. (saM. apapAra, prA. avavAra) kinAro; ovALavuM sa.kri. duHkha-saMkaTanuM nivAraNa karavA thALImAM saLagatI diveTo ane paiso mUkI sAmA mANasanA mAthA uparathI utAravuM (2) AratI utAravI (3) arpaNa karavuM; ovAravuM ove urdU. hove; hA ovela vi. (IM.) IMDAMnA AkAranuM oza strI. chAtI oNzanogrAphI strI. (IM.) samudravijJAna oza(-sa)rI strI. (saM. avasarikA, prA. osariA) aDALI; mAMDavI (2) gharano zarUno-parasALamAM jatAM pahelAMno khullo (AMgaNuM pUruM thatAM zarU thato) bhAga ozalo puM. roTalo (tucchakAramAM) (2) oza; chAtI oziyALa vi. (saM. avazI, prA. osisa) oziyALuM (2) strI., na. Azraya upakAra ke garajane lIdhe parAdhInatA ke dInatA oziyALuM vi. Azraya, upakAra ke garajane lIdhe parAdhIna dabAyeluM (2) zaramiMda (3) na. oziyALApaNuM oziM(-zI)ka(-ga)La(-Na) vi. AbhArI; upakAravaza oziMjALuM vi. avaDa (2) na. avaDa jagA (3) avaDa jagAmAM bAjhatuM jALuM [uzIkuM ozI(-sI)kuM(-suM) na. (saM. utzIrSaka, prA. osIaya) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [oha ozIka(-ga)La(-Na) vi. juo 'ozikaLa' ozIMjALuM vi. juo 'oziMjALuM' oSadhi(-dhI) strI. (saM.) auSadhi; davA oSTha puM. (saM.) hoTha; oTha oDhya vi. (saM.) hoTha saMbaMdhI (2) hoThathI jeno uccAra thato hoya evuM ('pa' varganA vyaMjana) osa puM., strI. (saM. avazyAya, jhAkaLa (2) mRgajaLa osAa-osAosa) [ilAja osaDa na. (saM. auSadha, prA. osaDha) davA (2) upAya; osaDavesaDa na. davAdArU; auSadhi osaDiyuM na. davAnA guNavALI vanaspati-auSadhi osaratI strI. osaravuM te; oTa osaravuMa.kri. (saM.apasarati, prA.avasarai)pAchA haThavuM; saMkocAvuM(2) ochuMthavuM; ghaTavuM (3) sukAvuM(4) zaramAvuM osarI strI. juo 'ozarI' osalo puM. juo 'ozalo' osavavusa.kri. (saM. avasrAvayati, prA. osAvai) cokhA vagere baphAI jatAM vadhArAnuM pANI nitArI nAkhavuM osavAvuM a.kri. 'osa(-sA)vavuM'nuM karmaNi (2) (dANAnuM) caDavuM; baphAvuM (3) zoSAI ochuM thavuM (4) manamAM duHkha pAmavuM (5) zaramAvuM; saMkocAvuM osANa na. nizAna (2) yAda; smRti osANa na. (kaTokaTI veLAnI) hiMmata; dhIratA osAmaNa na. osAvavAthI nIkaLeluM pANI (2) dALanA pANInI eka vAnI osAra puM. bhIMtanI jADAI (2) strI. otha; rakSaNa osAra puM. (saM. apasAra, prA. osA2) osaravuM-ochuM thavuM te; saMkocAvuM te (2) pAchA haThavuM (2) khaseDavuM; dUra karavuM te [saMkocAvuM te osAro chuM. saMkoca ke zaramathI pAchA paDavuM te (2) osAvavuM a.kri. (saM. avasrAvayati, prA. osAvai) dANo caDhI jAya eTale vadhArAnuM pANI nitArI nAkhavuM osAMka chuM. je uSmAtA ne jhAkaLa paDAvAnuM zarU thAya te; 'DyU poiMTa' For Private and Personal Use Only osiMjALuM vi. juo 'oziMjALuM' osIkuM(-suM) na. juo 'ozIkuM' osIMjALuM vi. juo 'osiMjALuM' oNsTriyA na. (IM.) yuropamAMno eka deza oNsTreliyA puM. (IM.) pRthvInA pAMca khaMDomAMno eka oNsTreleziyA puM. (IM.) oNsTreliyA ane tenI pAseno TApuno samUha (2) -no Akho pradeza oNsmiyama na. (IM.) eka (atibhAre) dhAtu [udgAra oha urdU. oho, Azcarya ke kSudratA darzAvanAro eka oha strI. DhoranI carabI ukALatAM nIkaLato ghI jevo padArtha
Page #153
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ohiyA 1 36 kicuMbara ohiyAM ud. oIyAM evo udgAra jhUDIo (3) caNAnA zekelA popaTA oho ud. Azcarya ke sudratA darzAvanAro udgAra oLAoLa kri.vi. hArabaMdha (2) eka pachI eka hAramAM oLa strI. (saM. Avali, prA. olI) hAra; paMkti (2) oLAyo chuM. AvuM cihna ")'; hoLAyo zreNI; varga (3) galI; zerI oLAMDavuM sakri. oLaMgIne javuM kiravI oLa strI. (da. ullI) upasAgara ke akhAtanA moM AgaLa oLasavuM sakrimAlisa karavuM, coLavuM (2) khuzAmata taNAI Avelo kAdava (2) Ula ke te utAravAnI oLAMsavuMsa kri. AthamavuM biAjuvIMTelI (kapaDAnI) paTI cIpa [oLakhavAnuM cina-sAdhana oLiyApaTI(-phrI) strI.bUcaDATobarAbarabesADavA AjuoLakha strI. pichANa; oLakhANa (2) aTaka; aDaka (3) oLiyuM. goLa vIMTALelo lAMbo kAgaLa; bhUMgaLuM; bhaMgaLiyuM oLakhacihanana. A amuka vyakti che enI khAtarI mATe (2) bhUMgALiyA ghATanuM TIpaNuM; paMcAMga [(lIMpaNanI) zarIranA koI viziSTa tala, masA vagerenI eMdhANI oLIpo chuM. (saM. upadIpati, prA. olipai) okaLI oLakhapatra na. A e ja mANasa che evuM pramANapatra oLechoLe kri.vi. sUpaDe ne Topale; chUTe hAthe oLakhapALakha strI. oLakha ane parIkSA; oLakhANa; oLo 5. (saM. holaka, prA. huraDA-huraDa) caNAnA popaTAno paricaya jiANavuM; pichanAvuM poMka; oLA (2) magaphaLInA lIlA zekelA DoDavA oLakhavuM sakri. (saM. upalakSayati, prA. olakikha) oLo . paDachAyo (2) saheja sparza ke saMbaMdha (3) rakSaNa; oLakhANa (vepALakhANa) strI, na. pichAna; paricaya Azraya (4) bhUtapizAcanI chAyA (2) oLakhavAnuM cihana-sAdhana (3) oLakhItA oLo goLo pu. garabaDagoTALo (2) dAva; yukti mANasanI khAtarI oLakhAvavuM sakri. pichAna karAvavI; oLakha karAvavI oLakhAvuM a.kri. pichAnAvuM (2) parakhAvuM; sArAkhoTA jaNAvuM (3) prasiddha thavuM (sAre ke khoTe karo)[jANItuM au chuM. (saM.) saMskRta varNamALAno agiyAramo ane. oLakhItuM (pALakhIta) vi. oLakhANavALuM paricita ' gujarAtI varNamALAno navamo akSara-svara oLaghoLa kri.vi. mAthe pheravIne-utArIne strI. pRthvI oLacoLa strI, oLavuM-coLavuM te (udAratAthI aukAra chuM. (saM.) " varNa (2) "' uccAra oLachoLa ki.vi. oLechoLe: sapaDe ne Topale: chaTe hAthe: aukArAnta vi. (saM.) cheDe aukAravALuM oLapaTiyuM vi. DhIMcaNa vALIne DhIMcaNa ane keDanI pharate auktikavi. (saM.) uktine lagatuM (2)na. vAkyavicArano khesa bAMdhIne beTheluM khyAla ApatuM zAsa; vyAkaraNa oLapo chuM. oLIpo; okaLI (lIMpaNanI) jaNuM na. pardanazIna garAsiyaNa vahelamAM besIne jatI oLavavuM sa.ki. (saM. avalapati, avalavai) khoTI rIte AvatI hoya te (2) garAsiyAnI paraNelI kanyAne laI levuM. pacAvI pADavuM (ra ) chapAvavuM. saMtADavuM teDI jatuM vahelAM (3) ojhaNuM o-ho)LavuM sakri. (vALane) kAMsakIthI sApha ane aucitya na. (saM.) ucitapaNuM: yogyatA vyavasthita karavA; hoLavuM kiAMsakIthI sApha karavuM aucityabhaMga vi. (saM.) aviveka; ucitapaNAno bhaMga oLavuMcoLavuM sakri. (mAthuM-keza) coLIne dhovuM ane (2) kavi saMpradAya pramANe na hoya tevI sthiti oLasarva sakri. oLAMsava coLave. mAliza karavI aucityaviveka puM. (saM.) zuM yogya ane zuM yogya nathI oLaMgavuM sakri. (saM. ullaMghayati, prA. ullaMghaI-olaMghaI) e vaccenA tAratamyanI samaja pAra javuM; upara thaIne javuM; vaTAvI javuM (2) kUdI au rUlya na. (saM.) ujjavalatA javuM (3) ullaMghavuM; avagaNanA karavI; lopavuM autAvuM a.kri. TharaDAvuM; mApamAMthI AghuMpAchuM thavuM (udA. oLaMDavuM sakri. (saM. avalaMti,prA.ullaMDa) oLaMgIne comAsAmAM khATalA UMtAI gayA.) javuM; TapavuM ausujya na. (saM.) utsuktA; AturatA (khAudhare oLaMbo . (saM. avalaMbaka; prA. olaMbaa) divAla audarika vi. (saM.) udara-peTa saMbaMdhI (2) akarAMtiyuM; kATakhUNe hovAnI tapAsa mATenuM sAdhana oLaMbho: audArika ki.vi. (saM.) udAra-uttama pudgalonuM ucca kaDiyAnuM eka ojAra kijiyo koTinA jIvo - tIrthakara gaNadhara cakravartI baladeva; oLaMbho paM. (saM. upAlaMbhaka, prA. olabhaa) Thapako (2) vAsudeva vagerenuM zarIra (jaina) oLA paM.ba.va, (saM. holaka, prA. haraDA-haraDa) lIlA audAye na. (saM.) udAratI (2) kheladilI caNAnA popaTA (2) popaTA sAthe enA choDavAnI audAspa(-sInya) na. (saM.) udAsInatA (2) taTasthatA For Private and Personal Use Only
Page #154
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir audIca-Tya) 1 36. [kakhAya audIca(-) vi. (sa.) uttara dizA taraphanuM (2) paM. anizcitatA sUcavato pratyaya. udA. koka, kyAreka e jJAtinI vyakti brAhmaNa kaavasara chuM. (saM. ku+avasara) kavakhata; kaveLA; kaTANuM auduMbara vi. (iM.) uduMbaranuM; umaraDAnuM kaI sarva. (2) vi. strI. 'kayuMnuM nArIjAti ("pI" auddhatya na. (saM.) uddhatapaNuM; uddhatAI azuddha) miosama vagarano samaya; kamosama audyogika vi. (saM.) udyogane lagatuM karatu strI. kharAba-ayogya Rtu (2) asAdhAraNa ke audyogikIkaraNa na. (saM.) je te kriyA ke bAbatane udyoganuM kakaDatuM vi. ghaNuM ja tapI gayeluM; UkaLatuM (2) cokhkhuM ane svarUpa ApavuM te; "inDasTriyalAIjhezana istrIvALuM kapaDuM) (3) AkarI dhrujAve evI (TADha) aupacArika vi. (saM.) upacArane lagatuM (2) upacAra kakaDadhaja na. majabUta (2) akkaDa; TaTTAra (3) mahAna; pUratuM ja (sAcuM nahi); vyavahAra-viveka pUratuM bhavya vigere) aupacArikatA strI. (saM.) upacAra; phormAliTI' kakaDabhUsa ki.vi. kaDakaDa evA avAja sAthe (tUTavuM, paDavuM aupacce na. (saM.) sarakhAmaNI; tulanA kakaDavuM a.kri. kaDakaDa evo avAja karavo (2) dAMta kakaDe aupAyika vi. (saM.) upAdhine lagatuM (2) ekAeka thayeluM eTaluM dhrUjavuM (3) kaDakaDa thAya eTaluM UkaLavuM aurasa(-mya) vi. (saM.) potAnI paraNelI strIthI pedA kakaDATa puM. "kakaDa' evo avAja (2) kakaLATa; kajiyo thayeluM (saMtAna). kakaDI strI. cheka nAno kakaDo-TukaDo auSadha na. (saM.) osaDa; davA kakaDIne kri.vi. sakhata rIte (2) kaDakaDa thaIne auSadhazAstra strI. auSadha saMbaMdhI zAstra; 'phArmekolojI' kakaDe-kakaDe kri.vi. thoDethoDe karIne auSadhazAstrI puM. (saM.) auSadha banAvavAnI vidyAono kakaDo puM, TukaDo; kaTako jANakAra; phArmasisTa' kakaNavuM akri. duHkha ke asaMtoSane lIdhe gaLAmAMthI jhINo auSadhazALA strI. (saM.) juo "auSadhAlaya' avAja kADhavo; jhINuM rovuM; kaNakaNaj[(2) kacavATa auSadhAlaya na. (saM.) auSadha+Alaya) davAkhAnuM (2) kakaNATa(-Ta) muM. kaNakaNavuM te; jhINuM rovuM te; UMhakAra davAonuM kArakhAnuM; "phArmasI kakarAvavuM sakri. kAkara kaDhAvavA auSadhi(-dhI) strI. (saM.) vanaspati (2) osaDa; davA ka(02)karuM vi. (saM. karkara) lIsuM nahi-karakara lAge evuM auSadhi(-dhI)paMcAmRtana. suMTha, kALI mUsaLI, gaLonuM sattva, (2) AkarA svabhAvanuM; kaDaka [bumarANa zatAvarI ane gokharuM - e pAMca auSadhionuM mizraNa kakalA(-LA)Na na. (saM. kalakala) kaLakaLavuM te; kalpAMta (2) auSadhIya vi. (saM.) auSadhi-vanaspatine lagatuM kakaLavuM a.kri. (saM. kalakala, prA. kalakalaI) kalpAMta karavuM; auSadhopacAra puM. auSadha dvArA sAravAra jIva bALavo (2) babaDavuM (3) UkaLavuM (4) auSphaya vi. (saM.) okya; hoTha saMbaMdhI (2) hoThathI gaNagaNavuM uccArAtuM (pa, pha, ba, bha, ma baMjana) ka(-ba)kaLATa pu. kajiyo; kaleza; raDAroDa (2) bumarANa ausa puM, na. (iM.) eka aMgrejI vajana (ratalano soLamo ka(-kha)kaLATiyuM vi. kakaLATa kare-karAve evuM; kajiyAkhora ke bAramo bhAga ema be jAtanuM) kakaLaNa, (-maNa) na. kaLakaLavuM te; kalpAMta (2) bumarANa kakkAvArI strI. kakkAnI varNAnupUrvI kakko puM. "kaakSara (2) mULAkSaronI AkhI yojanA (3) kakkAno dareka akSara laI thatI kAvyanI eka racanA karyuM. (saM.) saMskRta ane gujarAtI varNamALAno kaMThasthAnI (4) prAthamika jJAna (5) svamata ke AgrahanI vAta pahelo vyaMjana (2) viSNu (3) pANI (4) agni kakSa paM. (saM.) bagala; kAkha (2) pAsuM; paDakhuM (3) vibhAga (5) sUrya (udA. kapUta'; "kajoDuM' kakSA strI. (saM.) grahano AkAzamAM pharavAno mArga (2) ke pUrva. (saM. ku) naThAruM; ayogya vagere arthasUcaka pUrvaga sthiti; zreNI; tabakko (3) keDa; paDakhuM (4) kAchaDI (5) ka pratya. (saM.) (prAyaH bahuvrIhi samAsane aMte arthavRddhi oraDo; khAnagI khaMDa (6) aMtaHpura (3) thaDane vaLI karyA vagara Avato pratyaya) dA.ta. hiMsAtmaka; vacce paDato khUNo ke gALo (8) guNavattA; 'kvaoNliTI' kalamUlaka (2) nAma ke vipaNane lAgatA taddhita kakSAgni paM. (saM.) dAvAnaLa pratyaya "alpatA "vahAla batAve che. (3) nakAmo kakSAMza paM. (saM.) grahanA AkAzamArgano aMza-bhAga paNa Avato pratyaya. dA.ta. bAlaka; jarAka kakhavA puM. kAkha(bagala)mAM thatI vA (vAyu) roganI gAMTha ka (saM. ku) naThAruM; ayogya vagere arthasUcaka pUrvaga udA. kakhAya paM. (saM. kaSAya) bhagavo raMga (2) manovikAra (3) ka (praznArthaka pada sAthe bahudA lAgatAM) tenA arthamAM vi. turaM; kasANuM (4) kaSAya; bhagavuM For Private and Personal Use Only
Page #155
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kagaravuM 1 38 [ kaccarakUTa karavuM a.kri. atyaMta dInatApUrvaka AjIjI karavI- kaccavara) nakAmuM pheMkI devA jevuM te (dhULa, taraNAM, kAlAvAlA karavA; karagaravuM visAmaNa vagere) (2) kAdava (3) caNataranI mATI kago 5. (saM. kAka) kAgaDo (padyamAM) puitra (4) kharAbamAM kharAba mANasa; utAra kaca paM. (saM.) mAthAnA keza; coTalo (2) paM. bRhaspatino kacalara strI. thoDA vALanI sera (2) veNI; coTalo kaca strI. (saM. ka uparathI) kacakaca; kajiyo (2) kri.vi. kacavavuM sakri. dila dukhavavuM (asaMtoSathI) nArAja karavuM "kaca' evo avAja thAya ema [kajiyo; takarAra kacavATa chuM. mananuM kacavAvuM te; asaMtoSa (2) aNabanAva kacakaca strI. (kacakaca) TakaTaka; nakAmI mAthAphoDa (2) (3) kacakacATa; mAthAkUTa kacakacavuMa.kri.kacakaca karavI (2) kacakaca evo avAja thavo kacavATiyuM vi. kacavATa karanAruM (3) gUmaDAM, vraNa vageremAM paru-pAcanuM bharAvuM[avAja kacavANa na. cUMthAI javuM te (2) bheLaseLa (3) kharAbI kacakacAro, (-2) paM. kacakaca karavI te (2) "kacakaca' evo (4) gabharATa; mUMjhavaNa (5) mana kacavAvuM te (6) kacakacAvavuM sakri. "kacakacavuM'nuM preraka (2) jorathI kheMcIne vaNabolAvyA vacamAM bolavuM te bAMdhavuM (2) herAna karavuM kacavAvavuM sakri. kacavAya tema karavuM kacakaciyuM vi. kajiyAkhora (2) mAthAphoDiyuM; jidI kacavAvuM a.kri. dilagIra thavuM; manamAM mUMjhAvuM (asaMtoSathI) kacakaDuM na. (-Do) puM. (saM. kacchapa, prA. kacchaa + DuM kacAkaca strI. TakaTaka; kacakaca (2) koI vastu kapAyAno pratyaya) kAcabAnI pIThanuM hADakuM; kacabaDuM (2) kAdava evo avAja (3) kajiyo; takarAra (4) kri.vi. kare evuM; aTakyA vagara ane thoDethoDe paDatuM (pANI, kacakaca - jhapATAbaMdha kapAya ema varasAda vagere) kacAkacI strI. sakhata takarAra; laDAlaDI kacakaDo 5. selyulojha ne kapUra sAthe meLavI banAvAto kacATa vi. jiddI (2) paM., strI, kacakaca (3) jIda (4) jaladI saLagI UThe evo kutrima nakkara padArtha kacavATa; mUMjhavaNa [kacavATiyuM (grAmophona-rekarDa, inDipena vagere banAvavA vaparAto) kacATiyuM vi. kacATa (kacakaca) karavAnI AdatavALuM; (2) (have) "plAsTika' (paNa). kacAla pu. khoTo khyAla - rivAja kacakhora vi. kaMkAsiyuM; kaca karanAruM kUiTo karavo kacAla strI. kharAba vartaNUka (2) kuTeva kacaDavuM sakri. kacarI nAkhavuM; cagadavuM (2) chUMdavuM (3) kacAlo . kurivAja (2) amuka vastu vinA na cAle evI kacaDAkacaDa(-DI,-rI) strI. kacarAI javAya evI sakhata bhIDa sthiti; anivAryatA (3) khAmI; khoTa [UNapa kacaDATa paM. kacaDAkacaDa; sakhata bhIDa kacAza strI. kAcApaNuM; aparipakvatA (2) nyUnatA; kacanAra 5. eka jAtano choDa kacAMpa(-ba)cAM na.ba.va. bALabaccAM kacanAra . rAtA phUlano caMpo [(3) khaTapaTa kaciyAro paM. kacakacATa (2) kAcI IMTono jaththo kacapaca strI. (ravA.) kacakaca; lavalava (2) kalabalATa kaciyuM vi. kacakaciyuM (2) haThIluM; jidI kacapaciyuM vi. kacapaca karanAruM kaciyuM na. kAcakInuM phaLa; kAcamuM [kacUmara kacabaDuM na. kerInuM gAbacuM-cIriyuM kacuMbara strI, na. jhINI kakaDIo-kAtaLIo; chUMdo; kacabahuM na. kAcabAnuM hADakuM kacUko puM. AMbalIno ThaLiyo; cicUko; AMbaliyo kacabhAra paM. coTalo; aMboDo (ra) vALano vALelo aMboDo kacUDakacUDa ki.vi. evo avAja thAya tema kaca-corakUTa strI. kacaravuM ane kUTavuM te (2) mahenata kacUmara strI. na. juo "kacuMbara' jhiDa kacarapacara vi. kAcuMkoruM (2) aparipakva kacUra puM. (saM. kacUra, prA. kalcaraa) jherakacoluM ke tenuM kacaravuM sakri. juo "kacaDavuM kacerI strI. (saM. kRtyagharikA, kRtyagRha, prA. kahariA) kacarAkacara(-rI) strI. kacaDAkacaDI; sakhata bhIDa[Dhagalo adAlata; korTa (2)ophisa; kAryAlaya(3) dIvAnakhAnuM kacarApaTI-zrI) strI, kacaro: paMjo (2) kacarApaMjAno kacorI strI. (saM. kaccapara. prA. kaccara) khAvAnI eka kacarApeTI strI, kacaro nAkhavAnI-bhego karavAnI peTI (2) banAvaTa ke vAnagI rikacoluM sudharAIno DhAMkelo ukaraDo kacoro chuM. kapUrakAcalI jevuM sugaMdhI dravya (2) kacUro; kacarAvALo chuM. jhADuvALo; saphAI kAmadAra kacoluM(-LuM na. (prA. kolaka) nAnuM pyAluM; calANuM (2) kacariyuM na. kacareluM te; telI bIjono telabharyo phUTo kaMkAvaTI kacaru na. (saM. kaccarakaM = gaMduM, de, kaccavAra) nakAmo kaccara vi. kacarAI-vRMdAI gayuM hoya evuM (2) lohI na nIkaLyuM hoya paNa aMdarathI sakhata IjA thaI hoya evuM kacaropeMjo, kacaro puM. (saM. kaccara, prA. kaccavAra - kaccarakUTa strI. juo "kacarakUTa' kacaro, kastara For Private and Personal Use Only
Page #156
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaccaraghANa 1 3 [kaTala-le)rI kaccaraghANa puM. pUrepUruM kacarAvuM-vRMdAvuM te; pUrNa pAyamAlI kajiyo pu. (phA.) kaMkAsa: takarAra; TaMTo kaccAM baccAM na.ba.va. chokarAM haiyAM kajoga chuM. kharAba saMjoga-paristhiti (2) kasamaya; kavakhata kacce vi. kAcuM; anubhava vinAnuM, binaanubhavI kajoDa strI. juo "kajoDuM kacyuM na. kasUko [(2) kAchoTo; kachoTo kajoDa vi. joDI na jAme evuM; aNasarakhuM kaccha . (. kakSa, prA. kaccha tatsama) kachoTo; laMgoTa kajoDuM na. svabhAva, rUpa ke ummara vageremAM asamAnakaccha . kAyama jyAM pANI rahe evo deza; anUpa (2) ayogya joDuM (varavahunuM). 5., na. saurASTranI uttarano e nAmano pradeza (3) kajja na. (prA. kajaja) kArya; kAja gujarAta rAjyano e jillo kajjala na. (saM.) meza (2) AMjavAnI meza; kAjaLa kacchapa puM. (saM.) kAcabo (2) arka gALavAnuM eka yaMtra kakjhalita vi. (saM.) kAjaLavALuM thayeluM (2) kALA raMganuM kacchapa pu. kazyapa RSi kajjalI strI. (saM.) gaMdhaka ane pArAnuM eka mizraNa kacchapI strI. (saM.) kAcabI kajhIna vi. (i.) pitarAI ke masiyAI (2) paM. pitarAI kacchAvatAra chuM. (saM.) IzvaranA dazamAMno eka avatAra ke masisAI saMtAna kaccha(-ccha) strI. khasa; khUjalI (2) bhIMgaDuM kaTa strI. kaTi; keDa kacchI vi. kaccha dezane lagatuM (2) kacchI bolI kaTAstrI.TTI; kiTTA; bALakonI kAmacalAu zatratA (sAdaDI kaccho chuM. kachoTo; lAMga (2) laMgoTa kaTa strI. (saM. kaTaka) kaMkaNa (2) parvatanI dhAra (3) ghAsanI kaccho chuM. eka jAtino mANasa kaTa kri.vi. tarata (jema ke, te kaTa daIne bhAgI gayo.) kachAlo chuM. dIvAlano khUNo kaTa 5. (.) kApa (2) vetaravAnI rIta (pozAka) kachoTI strIlaMgoTI (2) emAM baMdhAto avayava kaTaka na. (saM.) sainya (2) chAvaNI (3) humalo (4) kachoTIbaMdha vi. laMgoTabaMdha; brahmacArI (2) puruSavAra kaTa; kaDuM, kaMkaNa (5) koTaluM (6) kaTa; parvatanI dhAra (notarAM) [kAchaDo (2) kacchamAM baMdhAto avayava (7) ghara kachoTo chuM. (saM. kapa, prA. kacchoDha, kacchavaTTa) kaccho; kaTakaTa strI. eka prakArano kaMTALAbharyo avAja (2) TakaTaka; kachoru(-2) na. naThAruM chokaruM; kusaMtAna cIDa caDe evI Toka; kajiyo (3) kri.vi. kaTakaTa kijalI strI. kajjalI; gaMdhaka ane pArAnuM eka mizraNa avAja thAya ema (4) vyavasthitapaNe paNa vegathI kajaLa(-LA)vuM akri. (kAjaLa uparathI) rAkhathI DhaMkAvuM; kaTakaTATa(ro) pR. kaTakaTa-TakaTaka karavI te biMkavAM TharI javuM; olavAvuM (aMgArAnuM); kadaravuM kaTakaTAvavuM sakri. (dAMta) kaTakaTa karavA (2) Dhorane jaladI kajaLI strI, juo "kajalI kaTakaTiyuM vi. TakaTakiyuM (2) kajiyokhAra (3) lucyuM : kaja strI. yukti; tadabIra (2) kacavATa (3) luccAI kaTakaTiyo pu. eka pakSI (2) laDavaiyo (3) kajiyokhAra kijA strI. (a.) kismata (2) Aphata (3) mota kaTakaNuM vi. kaTa daIne-jhaTa bhAMgI jAya evuM; baTakaNuM kajAgaruM vi. yuktibAja; yukti karanAra kaTakabaTaka na. kaTako baTakuM - thoDuMghaNuM kAMIka (khAvuM te) kajAga vi. nukasAnakAraka (2) mRtyu nipajAve evuM kaTakiyuM na. (saM. kaTaka) chAparuM (2) dhAbA upara eka kajADa(-DuM) vi. sIdhI rIte na cAlanAruM (2) kajiyAkhora bhAgamAM karelo nAno oraDo; kaTakuM (3) vAvetara na karAya tevuM kaTakiyuM vi. kaTaka-sainyane lagatuM kajAta vi. halakA kuTuMbanuM, nIca jAtinuM (2) uddhata kaTakiyuM vi. baTakI paDe evuM; baraDa kArajA strI. (a. kajA+Arija) daivano kopa; Aphata kaTakiyo 5. sainika (2) hemakaMda (choDa) khAyakI (2) mota, mRtyu tirapha besAya che. kaTakI strI, nAnI kaTako-TukaDo (2) kAMkarI (3) lAMca; kajAvo !. (phA.) eka prakAranuM UMTanuM palANa, jenI baMne kaTakI strI. senA; lazkara (padyamAM) kajiyAkaMkAsa pu.ba.va. bhAre jhaghaDA kaTakuM na. nAnuM khetara (2) kaTaka; lazkara; chAvaNI kajiyAkhora vi. kajiyo karavAnI TevavALuM; kajiyAnuM kaTako chuM. (saM. mRttaka) TukaDo kajiyAkhorI si. kajiyo karavAnI Teva; takarArI svabhAva kaTakobaTako paM. baTakuM bharatAM moMmAM Ave eTalo bhAga kajiyAdalAla puM. korTamAM kajiyA laDavAnI goThavaNa karI kaTagara na. lAkaDAnuM pAMjaruM ApanAra dalAla (2) (tiraskAramAM) vakIla (3) kaTapIsa . (i.) TukaDArUpe maLatuM kApaDa mioTI kAtara kajiyA karAvIne athavA karanArAono madhyasthI kaTara vi. vetaranAra; kAtaranAra (2) na.,strI. kApavAnI banIne kamAI khAnAra mANasa kaTala(-le)rI strI. (iM.) cAku, kAtara, sUDI vagere lokhaMDI kajiyALuM vi. kajiyo karyA karanAruM; kajiyAkhora; TaMTAkhora ojAra; sarasAmAna For Private and Personal Use Only
Page #157
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaTaluM 1 4 = [ kaThavo kaTaluM na. (saM. kaTa uparathI) nAnuM jhUMpaDuM, kUbo (2) kaDataluM kaTI juo "kaTi' (3) karAMThInA jhAMpAnuM kamADa [pharasANa kaTIbaddha juo "kaTibaddha kaTalesa na. (iM.) mAMsanI eka vAnagI (2) eka jAtanuM kaTIbaMdha juo "kaTibaMdha' kadaMba na. kuTuMba kaTImekhalA juo "kaTimekhalA" kaTAkaTa(-TI) strI. mArAmArI; jhapAjhapI (2) jIvaleNa kaTIphUla(La) juo "kaTizUla' duzmanAvaTa (3) tIvra harIphAI (4) kaTokaTI kaTIsnAna juo 'kaTisnAna" [apriya kaTAkSa kuM., na. (saM.) prema, saMketa ke krodhabharI vakradRSTi kaTu (ka) vi. (saM.) kaDavuM (ra) tIkhuM (3) sAMbhaLavuM (2) vakrokita, kaTAkSakathana (3) marmavacana; "seTAyara' kaTutA strI. kaDavAza (2) zatrutA (3) apriyatA kaTAkSamaya vi. (saM.) marmoktivALuM, kaTAkSathI bhareluM kasUkti strI. (saM.) kaDavuM-apriya vacana kaTANuM vi. kaTAyeluM (2) kATanA jevuM besvAda (3) bagaDeluM kaTava strI. kuTeva; kharAba Adata-Teva (mIM); aNagamAbharyuM kaTeza(-sIrI na. DokanuM eka ghareNuM [ema; saMpUrNa kaTANuM na. kharAba TANuM; kaveLA kiTANuM kaTokaTakri.vi. kAMThA sudhI bharAI jAya ema; vadhArenasamAya kaTAmaNuM vi. kATa caDAve evuM (2) kaTAI jAya evuM (3) kaTokaTI strI. aNIno-bArIka samaya; kaTokaTI kaTAra strI. (saM. kartAraka; prA. kaTTAra) eka bedhAre zastra kaTodAna na. DhAMkaNAvALuM tAbApittaLanuM vAsaNa; Dabaro kaTAra strI, (a. kitAra) lazkarI paddhatie hArabaMdha UbhA kaTorI strI, vATakI (2) stanabhAga upara raheto kApaDano rahevuM e (2) vartamAnapatranuM kaoNlama [kolamisTa' kApalo (3) dhAtu gALavAnI kullI kaTAralekhaka vi. pu. vartamAnapatranI kaTAramAM lakhanAra; kaToro paM. (saM. kaddora, prA. kaddoraa) vADako kaTAva chuM. (saM. katva, prA. kada-kATavuM) pattAnI ramatamAM kaTTara vi. ghaNuM sakhata (2) custa; AgrahI (3) jIvaleNa amuka pattAM na hovAM te (2) kotaraNI; kalama karavI kaddA pu.ba.va. (-dI) strI. (saM. kunta, prA. kaTTa) dostIno te (3) pataMgonA peca thavA-karavA te (4) raMgIna bhaMga; bALakomAM) kiTTA [poTaluM kapaDAM-mAMthI kApIne phUla vagere banAvI te vaDe kapaDAM kaTTa na. moTA kothaLAmAMthI ochA vajananuM banAveluM nAnuM para vela- buTTo karo te (5) kUMDAM kApavAM te kadde vi. kadara; ghaNuM sakhata; custa [(3) kaThaNAI kaTAva chuM. chavIsathI vadhAre akSaronA mApano AvartanAtmaka kaTha strI. kaThAro; baphAro (2) AMtarika pIDA; amUMjhavaNa gaNovALo eka chaMda kaTha 5. kaThopaniSada racanAra e nAmanA eka kavi kaTAvadAra vi. kotaraNIvALuM; kotarakAmavALuM kaThaNa vi. saM. kaThina) jhaTa bhAMge nahi ke pocuM nahi evuM; kaTAvavuM a.kri. kATa caDe ema karavuM (2) khinna thavuM sakhata (2) agharuM; muzkela(3) majabUta (4) duHkhadAyaka kaTAvavuM sakri. (kATavuM uparathI) kapAvavuM (5) nirdaya (6) sAbanuM phINa na vaLe evA guNakaTAvuM a.ki. kATa caDavo (2) khinna thavuM vALuM pANI (7) ghaNI garamI jIravI zake evo kAca kaTAsaNuM na. (saM. kaTAsanaka) Una ke ghAsa - darbhanuM Asana kaThaNatA strI. kaThaNapaNuM (2) sAbumAM phINa na vaLavA kaTAsana na. kaTAsaNuM (2) sAdaDI [peNI (3) na. bakaDiyuM devAno pANIno guNa [(2) kaThaNa hovuM te kaTAhavuM. (saM.) kAcabAnI pIThanuM koTaluM; DhAla (2) strI. kaThaNAI strI. muzkelIno-kaThaNa samaya; Aphata; durbhAgya kaTi-TI) strI. (saM.) zarIrano madhyabhAga; keDa kaThapaMjara na. lAkaDAnuM pAMjaruM (2) hAthI paranI aMbADI; kaTitaTa chuM. (saM.) nitaMbapradeza kaTi(-TI)baddha vi. keDa bAMdhIne UbheluM (2) taiyAra; sajja kaThapUtaLI vi. (saM. kASThaputtalikA) kASThanI pUtaLInI peThe kaTi(-TI)baMdha . kamarapaTo (2) (garamI tathA ThaMDIno bIjAnI doravaNIthI vartanAruM (2) strI. kASThanI khyAla AvavA) pRthvInA goLAnA batAvAtA pAMca pUtaLI ke ramakaDuM (jene tAra ke dorI bAMdhI khela karAvavuM) bhAgamAMno koI paNa (3) kaMdoro (4) kaTAva chaMda kaThaphoDo chuM. lAkaDuM khodavAnA svabhAvavALuM eka pakSI (2) kaTi-TI)mekhalA(-LA) strI, kaMdoro evuM eka jIvaDuM kaTiyANuM vi. na game tevuM; apriya kaThabApa !. AMgaLiyAto navo thayelo bApa kaTi-TI)vedanA strI. (saM.) keDamAM thato dukhAvo kaThavuM a.ki. (saM. kaSTa, prA. kaThai) duHkha thavuM; mUMjhAvuM (2) kaTi(-TI)zUla(-La) na. keDanuM zULa; duHkhAvo (2) TacakiyuM baphAro mAravo-lAgavo (3) kaThaNa lAgavuM; kheMcavuM kaTi(-TI)snAna na. keDa ne tethI nIcenA bhAganuM snAna kaThavaida puM. aNadhaDa vaida, UMTavaidya eka kudaratI rogopacAra vitaravuM che ke tenI rIta kaThavaiduM vi. UMTavaiduM [besADAtuM lAkaDAnuM cokaThuM kaTiMgana. (i.) kApavuM te (2) chApAnI) kApalI (3) kapaDuM kaThavo chuM. ghI ke tela bharavAno gADavo (2) kUvAmAM kAThaze For Private and Personal Use Only
Page #158
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaThAro] 14 1 [ kaDAI kaThArI puM. (kaDavuM parathI) baphAro (2) gabharAmaNa kaDakocalI strI. karacalI; karacolI (zUrAtana caDAvanAra kaThina vi. (saM.) jhaTa bhAge ke pocuM nahIM evuM; sakhata kaDakheda puM. kaDakho (vIrarasanI duhA jevI racanA) bolanAra; (2) agharuM; muzkela (3) majabUta (4) duHkhadAyaka kaDakho . duhA jevI vIra rasanI eka racanA (5) nirdaya [kAma karatI strI kaDachI strI. (saM. kaTaccha, prA. kaDachu) rasoI halAvavA ke kaThiyArI(raNa) strI. kaThiyArAnI strI (2) kaThiyArAnuM pIrasavAnuM cheDe vADakI jevuM lAMbI dAMDInuM eka sAdhana kaThiyAro chuM. (saM. kASThahAra, prA. kaThahAraa) lAkaDAM kApI kaDacho chuM. moTI kaDachI vecavAno dhaMdho karanAro kaDachala 5. sitAra, bIna jevAM vAdyomAM paDakhe hoto tAra kaTheDI strI, nAno kaTheDo kaDaDa, (kaDaDa) kri.vi. tUTavA ke karaDavAnA avAjathI kaTheDo chuM. (saM. kASThaghaTa, prA. kaThahaDa) bArI, agAsI, kaDaDaDa kri.vi. evA avAjathI dAdaro vagere sthAnoe paDI na javAya te mATe karelI kaDaDaDabhUsa kri.vi. kakaDabhUsa; "kaDakaDa' evA avAjathI ADa (2) gokha; jharUkho [(3) raveza kaDa(-)Na strI. (saM. kaTaka) khaDakanI kora, karADa (2) kahero chuM. (saM. kAigRhaka, prA. kaThahara) kaTheDo (2) jharUkho kosanI kAMbI (3) Adata; laDhaNa; Teva kaThoDiyo, kaThoDI strI. nAnuM kaThoDuM kaDataluM na. kapAsanI sAMThIono gUMthelo paDado; kaTaluM (2) kaThoDuM na. (saM. kASThapuTaka) masAlo rAkhavAnI khAnAMvALI nAnuM jhUMpaDuM (3) jhUMpaDAnuM bAraNuM lAkaDAnI peTI; lakkaDiyuM kaDado paM. ochuM ApavuM te; kapAta (2) bAMdhachoDa karI kaThoDo chuM. gokha (2) vahANano pAchalo bhAga (3) kaTheDo karavAmAM AvatuM samAdhAna nA sUkA sAMThA-kaDaba kaThora vi. saM.) karkaza (2) kaThaNa (3) nirdaya; krUra kaDapaNuM. karapa; aMkuza (hAka, dhAka) (2) strI jAra-bAjarIkaThoratA strI. (saM.) kaThora hovApaNuM kaDapaluM na. choDane kApIkApIne khetaramAM thoDe thoDe aMtare kaThoLa na. dALa paDe evuM-dvidala anAja DhagalA karavo te; nAno ogho pULo kaDa strI. eka vAra khAMDelI DAMgara; karaDa (2) gaNIne kaDaba(-bI) strI. (saM. koMba) jAnabAjarInA sUkA sAMThAno apAtI vastu upara seMkaDe apAto vadhAro karaDa kaDalI strI. (saM. karaka) hAthanuM eka ghareNuM; kallI kaDa kri.vi. kaDa evo avAja karIne kaDaluM na. paganuM eka ghareNuM; kahyuM kaDaka vi.baDUko bole evuM kaThaNa; AkaruM (2) kAcuM; apari- kaDalo . aMgUThA ane AMgaLI vacce samAto jaththo pakva(3) kaDAkAvALuM (4)bhUkhyuM (5)takhatI (bArInI) kaDavaka na. (saMskRtikaraNa thayela) akhyAna kAvyanuM kaDavuM kaDaka strI. kAnanuM eka ghareNuM aivAjathI kaDavATa puM. kaDavo svAda (2) strI, lAgaNInI-saMbaMdhanI kaDakaDa kri.vi. "kaDa kaDa' evo avAja karIne (ra) evA TatA-kaDavAza kaDakaDatuM vi. ghaNuM ja tapI gayeluM, UkaLatuM; juo "kakaDatuM kaDavANI strI, kaDavI davA ke padArtha kaDakaDavuM a.ki. kakaDavuM kaDavAboluM vi. kaDavuM bolatuM; mIThA boluM nahi evuM kaDakaDATa vuM. (2) kri.vi. kakaDATa; sapATAbaMdha kaDavAza strI. kaDavApaNuM (2) kaDavuM auSadha kiDakaDATI strI. kakaDATI (2) kri.vi. kakaDATa karIne kaDavI strI, eka vela; gaLo kicaro kaDakaDAvavuM sakri. kakaDAvavuM kaDavI strI. ghATuM vAveluM ane cArA mATe kApeluM ghAsa (2) kaDakaDita vi. kakaDeluM; kaDaka (2) saphAIbaMdha; IstrIbaMdha kaDavuM na. (saM. kaDavakam) eka ja rAganA kAvyanI keTalIka kaDakaDiyuM na., pR. TUMTiyuM - eka roga; "InphaluenjhA' kaDIono samudAya; geya AkhyAnakAvya-prakArano koI kaDakaDIne kri.vi. kakaDIne (2) dhasArAbaMdha; ghaNA ja jozamAM eka rAgamAMno DhALa UthalA-valaNavALo ekama kaDaka-baMgALI vi. sAva khAlI-nirdhana kaDavuM vi. (saM. kaTuka jeno mULa artha 'tIkhuM', pA. kaDue) kaDakavuM sakri. (ravA.) kaDAko thavo (2) Dhola vagADavo - kariyAtAnA svAda jevuM; kaTu (2) apriya (3) gusse thavuM tiANa, taMgI kaDavo ghuM. karavaTo; nALacAvALo loTo kaDakAI (-za) strI. kaDaka mijAja; kaDakatA (2) nANAMnI kaDavo ghuM. pATIdAranA eka peTA prakAranI vyakti kaDakA bAlusa vi. kaDaka baMgALI; sAva khAlI; nirdhana kaDasalo chuM. moTI bhIMtane lagatI nAnI bhIMta caNIne kaDakiyuM na. puruSanA kAnanuM ghareNuM tiANa banAveluM bhaMDAriyuM; paDabhItiyuM kaDakI strI, kakaDI; nAno kakaDo, kaTakI (2) nANAMnI taMgI, kaDA . eka jAtanI halakI DAMgara-cokhA kaDakuM vi. nANAM vinAnuM; nirdhana kaDA paM. (saM. kuTaja) kaDo (indrajavanuM jhADa) kaDako puM. kakaDo kaDA strI. (saM. kaTAha) taLavAnuM vAsaNa; peNI (2) caru kaDako vi., pR. kaDakabaMgALI (2) mijAjI kaDAI strI. (saM. kaTAhaka, prA. kaDAhaa) kaDhAI; peNI For Private and Personal Use Only
Page #159
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaDAko 1 42 [ kaNakiyuM kaDAka kri.vi. kaDAka e avAja karIne hAthakaDI; beDI (4) vi. sakhata; kaDaka; kaThaNa kaDAkaDa kri.vi. kaDAkaDa evA avAja sAthe kaDuM vi. (hi. kaDA) svAbhAve kaDaka (2) sakhata besvAda kaDAkaDI strI, caDasAcaDasI (2) sakhata bolAbolI; kaDUcuM vi. kaDavA jevA svAdanuM; kaDavAza paDatuM (2) kasANuM; mArAmArI (3) kaDAko; lAMghaNa kaDUsalo chuM. avyavasthita Dhagalo; khaDUkalo kaDAkUTa strI. mAthAkUTa; lamaNAjhIka kiDeTATa ki.vi. sapATAbaMdhaH jhapATAbaMdha kaDAkUTiyuM vi. mAthAphoDiyuM; kaMTaLA bhareluM kaDedhaDe kri vi. bahu sArI rIte dhamadhokAra (2) purabahAra; kaDAkUTo puM, kaDAkUTa; mAthAphoDa; lamaNAjhIka kakaDadhaja (2) sapATAbaMdha miDa kaDAko 5. kaDAka evo moTo avAja (2) nakoraDo kaDo chuM. (saM. kaTuja, prA. kuDaa) aMdarajAnuM jhADa; indrajavanuM upavAsa; lAMghaNa (3) zeranA bhAvamAM maMdI eima kaDokaphana. cakamaka ane dorInuM devatA pADavAnuM eka ojAra kaDAnUDa kri.vi. dhamadhokAra (2) ADedhaDa jhUDavAmAM Ave kaDhaNa vi. kaDhANiyuM; kaDhApo karavAnA svabhAvavALuM () kaDAnuM vi. (saM. kRta, prA. kaDa+ nuM) (koIne mATe) aMkita - strI, kaDaNa; karADa (3) kosanI kAMbI (4) vAMsI _karAyeluM; ne yogya; -ne mATenuM. udA. 'A khANuM kaDhaNa na. masAlAvALuM osAmaNa DhoranA kaDAnuM che.' kaDhaNiyuM vi. kaDhApo karavAnA svabhAvavALuM, cIDiyuM; kaDhANuM kaDAbIDa ki.vi. kaDAkUDa; dhamadhokAra (2) majabUta kaDhavuM sakri. (saM. kvathati, prA. kaThaMda) khUba ukALavuM (2) kaDAbIna strI. (turkI karAbIna) ghoDesavAranI eka nAnI a.kri. kaDhApo anubhavavo; UkaLavuM TUMkI baMdUka kaDhaMgAI strI. kaDhaMgApaNuM kaDAbhADuM na. goLa pakavavAnA kaDAyAnuM bhADuM kaDhaMguM vi. DhaMga vagaranuM; beDoLa; badasUrata kaDA(-DhA)yuM na. moTI kaDAI; paNa kaDhA, (I) strI. kaDAI; peNI kaDAva pu. moTo tAvaDo; moTo paNa kaDhApo chuM. (kaDhavuM dvArA) ghAma; baphAro (2) kleza; gusso kaDAsana na. (saM. kaTAsana) darbhanuM AsaniyuM; ghAsanI lAvI lohI tapAvavuM e (3) kaDhI (tiraskAramAM) caTAI (2) cAmaDAnuM AsaniyuM kaDhAma na. ghoDA ane baLadane paloTavAnuM trikoNa jhaMsaluM kaDiyAkAma na. chovA-caNavAnuM kAma (2) ghIsa, belAkhaDuM kaDiyALa na. kavaca; bakhtara kaDhAyuM na. (saM. kaTAka) moTI kaDAI kaDiyALI vi., strI. kaDIvALI (DAMga). kaDhiyela vi. khUba ukALeluM; kaheluM kaDiyALuM vi. kaDIovALuM (lAkaDAnA daMDUkA kaDhI strI. (saM. kvathitA; prA. kaDhiA) chAzamAMthI kaDiyAM na.ba.va. sALanA pAvaDA upara bAMdhavAmAM AvatA banAvela pravAhI - khAvAnI eka vAnI liAlacuM kaDiyuM na. (kaDa = keDa uparathI) keDiyuM; AMgaDI kaDhIcaTTe vi. kaDhI jene bahu bhAve evuM (2) khuzAmatiyuM; kaDiyo 5. chovA-caNavAnuM kAma karanAra kArIgara kaDhoyuM. kaDhApo; kaleza, paritApa (2) kADho,kaDhI(tiraskAramAM) kiDiMga kuM. (ravA.) ghaMTa vAgavAno avAja kaNa chuM. (saM.) dANo (2) ghaNo nAno bhAga; paramANu (3) ni kri.vi. nobata-nagArAMnA avAja karIne (2) brAhmaNa ke abhyAgatane ApeluM bhikSAna (4) kAMgarI paM. nobata-nagArAMno avAja kaNa(-) pratya. kriyApadane lAgatAM te kriyA karanAruM, tenI kaDI strI. (saM. kaTako AMkaDo; "hUka' (2) goLa vALelo TevavALuM e arthanuM vizeSaNa banAve. udA. DarakaNa tAra ke saLiyo (3) kAnanuM eka ghareNuM (4) beDI (5) kaNaka vi. jarAka kAcuM; kaDaka loTa (2) bhikSAna oLa; hAra (6) bAraNAnI AMkaDa-sAMkaLa (7) na. kaNaka strI. (saM. kaNikA, prA. kaNikkA-kaNikA) bAMdhelo uttara gujarAtanuM eka zahera kaNakaNa strI, kaNakaNATa; kacavAyelA bALakano kaNachATa kaDI strI. kavitAnuM pada; caraNa (2) akSarameLa vRttano zloka kaNakaNavuM a.kri. duHkha athavA asaMtoSane lIdhe gaLAmAMthI kaDItoDa vi. kaDI ke sAMkaLa toDe evuM (2) majabUta aspaSTa avAja kADhavo; kakaNavuM; jhINuM rovuM kaDIdAra vi. kaDIvALuM kaNakaNATa 5. kaNakaNavuM te; kaNachATa [UMghamAM bolavuM kaDI(baddha, 0baMdha) vi. hArabaMdha (2) zlokabaddha (3) kaNakavuM a.kri. (saM. kaNa) (hIMcakAnuM) kacUDa-kacUDa thavuM 2) sAMkaLarUpe gAMTheluM (4) eka kaDInuM; ekasAmaTuM kaNakI strI, (saM. kaNika) bhAMgelA cokhA, cokhAnA nAnA kaDIbhASA strI. saMparkanI bhASA (2) sahaja bhASA TukaDA (2) jhINo kaNa kaDu na. (saM. kaTuka, prA. kaDua) eka vanaspati auSadhi kaNako 5. dANo kaDuM na. (saM. kaTaka, prA. kaDaa) goLa vALelo dhAtuno kaNachATa . du:khano UMskAro; kaNakaNATa saLiyo; moTI kaDI (2) hAthanuM eka ghareNuM (3) kaNajiyuM na. kaNajInA bInuM tela For Private and Personal Use Only
Page #160
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaNajI 1 4 3 [ kathanazAstra kaNajI strI. (saM. karaMja, prA. karaMjia) jenAM telIbiyAM- kaNotuM na. juo "kaNatuM" mAMthI kaNajiyuM tela nIkaLe che tevuM eka jhADa kata strI. (a. katta) kalamano kApa [(2) kUtarka; dhokaNuM kaNajuM na. kaNajInuM bI katakuM na. (turkI kutka) bhAMga khAMDavAno lAkaDAno dasto kaNajha DuM: maLotsarga mATe karAMjavuM te [apAtuM anAja katarastrI kataraNa, jhINA kApalA [jhoDanI jema (vaLagatuM) kaNa(CNo)tuM na. ('kaNa') daramAyA-mAsika pagAra tarIke katarajhoDa vi. vaLagyuM chUTe nahi evuM; jidI (2) kri.vi. kaNadAra vi. dANAdAra (2) kAMgarIvALuM kataraNa strI. kAgaLa vagere kApatAM paDelA nAnA kApalAkaNapITha strI. dANApITha kApalI [kAtara kaNabI puM. (saM. kuTuMbI, prA. kuDaMbI-kulaMbI) pATIdAra jJAti kataraNI strI. (saM. kartanI) dhAtunAM patarAM kApavAnI moTI ke te jJAtino mANasa (2) tAbedAra AdamI; gulAma katarAtuM(huM) vi. ADuM jatuM; trAMsuM kaNabIvADa strI. kaNabIone rahevAno vAsa katarAmaNa na. kataraNa (2) kAtarakAma ke tenI majUrI kaNavaTa(-7) na. (saM. kaNa + vRtti) bhikSAthI bheguM kareluM katarAvuMa kri. (saM.kRta uparathI) ADuM-trAMsuM javuM(2) viruddha paracUraNa anAja javuM (3) kapAvuM (4) gussAnI najare jovuM; ciDAvuM kaNamaya vi. (saM.) dANAthI bhareluM [kaNavaTa katarAMza puM. ADApaNuM; TharaDa (2) breSa; jhera kaNavaTi(-ti)yuM vi. bhikSA upara jIvanAruM (2) na. kataro paM. (a.) chAMTo; biMdu; TIpuM kaNavIra na. eka phUlajhADa, kareNa-kaNera (traNe jAtanI) katala strI. (a. kala) kApAkApI; khUnarejI kaNavuM a.kri. (saM. kaNa) kaNakaNavuM (2) jhINuM rovuM (3) katalakhAnuM na. katala thatI hoya te jagA; "slaoNTara hAusa karAMjavuM katalanI rAta strI. mahoramanI AgalI rAta (2) khUba kaNazaH krivi. kaNakaNa karIne (2) saMpUrNatAthI kaTokaTI ke taDAmArano vakhata; koI kAma ke saMjoganI kaNasaluM na. (saM. kaNiza, prA. kaNisa) jhUMDuM; kaNasuM pahoMcI vaLavA mATenI, tAkaDA uparanI pUrvataiyArI ke kaNasavuM a.kri. duHkhanA jorane lIdhe UMhakAra karavo-thavo tenI dhamAla kaNasAI strI. eka mIThAI; motIcUra kataleAma strI. (a. kaleAma) kazA aMkuza ke viveka kaNasATa puM. kaNasavuM te vinAnI katala (2) Ama-katala; khUnarejI kaNasuM na. kaNasaluM, ThaMDuM katAra strI. (a. kitAra) hAra; paMkti (2) laDAI; karAyatuM. kaNatuM; daramAyA tarIke apAtuM anAja, kaNotuM kApAkUpI (3) chApAnuM kolama; kaTAra kaNika puM, strI. (saM.) kaNasaluM (2) kaNa; karaca (3) katAriyuM vi. kajiyALu; dhAMdhaliyuM kSaka [AMTaNa; kapAzI katAla(La) paM., strI. (ka+tAla) kajiyo (2) raDAroLa kiNikA strI. (saM.) cheka jhINo kaNa; jhINI karaca (2) katAla vi. (a. kitAla) katala karanAruM; khUnI kaNiyAro chuM. juvAranI eka vAnI katipaya vi. (saM.) amuka; keTalAka kaNiyuM vi. kaNIvALuM (2) kaNa caNanAruM katala vi. (a.) mArI naMkhAyeluM; hata kaNiyo chuM. ("kaNa) anAja vecanAro; phaDiyo katIluM na. kurakuriyuM; galUDiyuM kaNI strI. (saM.) cheka jhINo kaNa; kaNikA (2) tela- kateDuM na. tagAruM ghImAMthI koI vastu taLyA pachI je jhINI bhUkI rahe kAI vi. juo "kaththAI che te (3) AMTaNa; kapAzI kalyonuM vi. juo "kaththoluM kaNIdAra vi. dANAdAra; kaNIvALuM kallA . (a.) zilAlekha kaNuM na. (saM. kaNa) nAno kaNa-dANo (2) kaNikA; che kaleAma strI. (a.) juo 'kataleAma jhINo kaNaH jhINI karaca (3) AMTaNa; kapAzI kathaka vi. saM.) kahenAruM; bolanAruM; varNavanAruM (2) puM. -kaNuM pratya. kriyApadane lAgatAM te kriyA karanAruM', 'tenI vaktA (3) purANI (4) naTa ane gAyaka (5) na. TevavALuM' e arthanuM vizeSaNa banAve che. udA. kahevata (6) kathakalI laDakaNuM; mArakaNuM kathakalI strI. (keraLa pradezanA) nRtyano eka prakAra kaNekaNa ki.vi. dareka kaNa AvI jAya te rIte; pUrepUrI kathana na. (saM.) kahevuM te; vacana; vidhAna; dalIla (2) (jhADa varNana (3) kahevata (4) vivecana kaNera strI, (prA. kaNavIra-kaNera, sara. karNikAra) kareNanuM kathanakalA strI, (saM.) (-LA) kahevAnI kalA-yukti kaNo chuM. thoDA divasanuM janmeluM sApanuM baccuM [vALI lATa kathanakAra vi. kahenAruM kaNo paM. pheMTo (2) reMTiyAnI dharI (3) carakhAnI AMkA- kathanazAstra na. nirUpaNavijJAna; "nareTaoNlaoNjI rIte For Private and Personal Use Only
Page #161
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kathanI 144 [[kadAvara kathanI strI, kathA; vAta (2) kahevAnI rIta; kaheNI (3) kadaDo . rezama ke sUtarano kaMdoro (2) kAdava kUthalI (4) gamyuM kadama na. (saM.) kadaMbanuM jhADa [pApa kathanI vi. saM.) kahevA jevuM yogya kadana na. (saM.) ghAtakIpaNe mAravuM te; vadha (2) duHkha (3) kathayitavya vi. (saM. kathayu uparathI vidhyarthakRta) kahevA kadamana. (a.) pagaluM; DagaluM (3) be pagalAM vaccenuM aMtara yogya; kahevA jevuM (2) na. kahevAnI hakIkata; kahevA kadamapezI strI. pagapesAro yogya kathana (kathitavya azuddha che.). kadamabosa vi. caraNa cUmanAruM (2) namra; AjJAMkita katharoTa strI. (saM. kASTha+vATI) moTo thALa kadamabosI strI, caraNa cUmavA te (2) daMDavata praNAma; kavuiM sakri. (saM. kathu) kahevuM; bolavuM (2) kathA-vArtA namaskAra (3) khuzAmata karavI (3) TIkA ke vivecana karavuM kadamI vi. (a. kadIma) prAcIna (2) zarUmAM gujarAtamAM kathaLavuM a.kri. (saM. kusthalU) UtarI javuM (hADakuM vagere) AvanAra (pArasInA be vibhAga - kadamI ne (2) bagaDavuM; vaNasavuM (3) sthAnabhraSTa thavuM zahenazAhI - mAMnA ekanuM) (3) asalI; jUnuM kathA strI. (saM.) vArtA; kahANI (2) Izvara ke dharma saMbaMdhI kadara strI. (a. kadra) yogya kiMmata karavI te; bhUja bhASaNa, kIrtana ke vArtA karavI te (3) vRttAMta; caritra kadaraja vi. (saM. kadarya) kaMjUsa (2) pAjI (3) kadarUpuM kathAkAra chuM. kathA kahenAra (2) vArtA banAvanAra ti kadaradAna vi. kadara jANe evuM; guNajJa (2) AzrayadAtA kathAkIrtana na. Izvara ke dharmasaMbaMdhI vAto ke bhajano karavAM kadaradAnI strI. kadaradAna hovuM te; kadara jANavI te kathAghaTaka . kathAnuM bIjarUpa ghaTaka; "moTipha' kadara(rA)vuM a.kri. ("kajaLavuM' uparathI) olavAvuM; kathAkrama pu. (sa.) dararoja kathA-vAto karavAno kAryakrama bujhAvuM (dIvAnuM ke devatA). kathAnaka na. (saM.) kathAno bhAga-hisso (2) ADakathA; kadarI vi. kaMjUsa; kupaNa upakathA kadarI vi. kadaradAna; kadara karanAruM kathAnaka na. kharAba jagyA [vAtacIta kadarUpuM vi. (saM. kadarUpa) kUbaDuM; beDoLa kathita vi. (saM.) kaheluM; kahevAtuM; varNaveluM (2) na. kathana; kadarya vi. (saM.) kaMjUsa (2) Darapoka; kAyara kathIra na. (saM. kastIra, prA. kathIra) kalAI ane sIsAnI kadaryatA strI. (saM.) kaMjUsAI (2) kAyaratA meLavaNIthI banelI dhAtu jasata (2) halakA-tuccha vastu kadalI (saM.) (-LI) strI. keLa kathIrI strI. DhoranA vALamAM ke kAnamAM coTatuM eka jIvaDuM; kadalIjaMghA vi. saM.) keLa jevA suMdara sAthaLavALI (strI) gigoDI kadalI(-LI)nAla(-La) strI. keLanA thaDanI aMdarano kathIra chuM. moTI kathIrI; gigoDo suMvALo bhAga-gALo kathodyAta chuM. (saM.) kathAnI zarUAtano bhAga; kadalI(-LI)puSpa na. (saM.) keLanuM phUla prastAvanA; Amukha (2) nATakamAM sUtradhAranI vAta; kadalI(-LI)phala(-La) na. keLuM [ jJA uparAMta pahela-vahelo raMgabhUmi para pAtrano praveza kadalI(-LI)vana na, keLonuM vana; ghaNI keLo hoya evI (3) nATya-kathAmAM sUtradhAra vagerenA AmaMtritonA kadalI(-LI)staMbha chuM. keLano thAMbhalo saMbhASaNa vALo bhAga kadavA strI. kaduvA; zApa kathola strI. (ka+sthala) sArA lAgano abhAva (2) kadahADo chuM. amaMgaLa divasa (2) muzkelIno divasa kathaLavuM te viDa bhareluM kadaLI strI, juo "kadalI kathIruM(-luM) vi. kaThekANAnuM (2) lAga vinAnuM (3) aga- kadaLInAla(-La) strI. juo kadalInAla' kaththaka vi. (saM.) nRtyano eka prakAra kadaLIpuSpa na. juo "kadalIpuSpa kaththAI vi. kAthAnA jevA raMganuM ni. kahevAnI hakIkata kadaLIphaLa na. juo "kadalI phUla' kathya vi. (saM.) kahevA jevuM; moTethI bolIne kahevAtuM (2). kadaLIvana na. juo "kadaLIvana' kada pUrva. (saM. kada) ku= kharAba, nigha' e artha batAvato kadaLIsthaMbha pR. juo "kadalIUbha' (nAma pUrve Avato) pUrvaga. udA. kadarUpuM kadaMba na. (saM.) moTA pAMdaDAMvALuM eka phUlajhADa; kadama kada na. (a. kada) zarIranI UMcAI-jADAI (2) pramANa; kadA kri.vi. (saM.) kyAre (2) koI samaye hioya to vistAra, AkAra (3) vajana; bhAra; boja (4) kadAca kri.vi. daivayoge; rakhene (2) kyAreka (3) jo ema padavI; darajjo kadAcit kri.vi. (saM.) koI vakhate; kyAreka hiragija kada-kAThI strI, (saM.) zArIrika bAMdho kadApi ki.vi. (saM.) kadAcita (2) koI dahADo paNa; kadakSara puM. kharAba akSara (2) vi. kharAba asaravALuM kadAvara (phA.) moTA kada ke AkRtivALuM (2) majabUta; laTha For Private and Personal Use Only
Page #162
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 1 45 viAhI kadI [kanyAzulka kadI kri.vi. saM. kiM+ divi, prA. kadhi) kadApi; kyAreya kanIyasa vi. (saM.) uMmaramAM nAnuM (2) apekSA karatAM paNa nahi evo nakArano bhAva Apato zabda (2) ochuM, thoDuM koIka veLA (kArano bhAva batAve) kanIyAna 5. (saM.) nAno bhAI (2) yuvAna (3) vi. kadIka kri.vi. javalle; koIka ja vAra, vakhata UtaratuM; gauNa (4) thoDuM; ochuM (5) nAnuM nijIka kadIkadI kri.vi. koIkoI vAra-vakhata kane nA. (saM. ka, prA.kane, jU.gu. kansAI) pAse; joDa; kadImadI kri.vi. kadI nahi ne koI vAra kanekazana na. (i.) joDANa (jemake pANI, vIjaLI vagarenuM) kadIra vi. (a) zaktimAna (2) pu. Izvara; paramezvara kanaiya(vA) strI, kAna vIMdhavAnI kriyA kaduA(-vA) strI. (ka+duvA) zApa; kadavA kanaiyo chuM. (saM. kRSNa) kRSNa; zrIkRSNa kaduSNa vi. (saM.) kokaravALuM; kokaravaraNuM kanjharveTijhama na. (iM.) rUDhivAda kadu chuM. (phA. ka) dUdhI (2) batto; TUMko jADo ne majabUta kanjharveTiva vi. (iM.) rUDhicusta; rUDhIvAdI (rAjakAraNamAM) - lAkaDAno daMDo (3) dhoko; dhokANuM kanjharvezana na. (iM.) saMrakSaNa; jALavaNI kaTUstrI. (saM.) kazyapa RSinI strI; nAgalokonI mAtA kayumara vi. (i.) vAparanAra; grAhaka kadrakumAra paM. nAga kanTenTa na. (iM.) vastusAmagrI (2) viSayavastu kadrupa (saM.), (-5) vi. kUbaDuM; kadarUpuM kanTrAkTa . (i.) ijAro Theko kadhAna na. kaLathI, kodarA, baMTI vagere halakA prakAranAM dhAnya kanTrola S. (i.) niyaMtraNa kadhoTuM(Na) vi. dhoyuM dhovAya nahi eTaluM meluM kanTrolarUma na. (iM.) niyaMtraNa kakSa kadhoNI strI, lAMbo samaya cIja na dhovAthI thatI enI kanTrAkTara paM. (i.) ThekedAra; IjAradAra gADha melabharI sthiti (khAsa karIne kapaDAMnI); kharAba kanTrola paM. (I.) niyaMtraNa dholAI kanDakTara chuM. (I.) saMcAlaka; doranAra (2) vi. uSNatAkadho(oNuM, tuM, vaNa) vi. dhoyuM dhovAya nahi eTale meluM kanDakazana na. (I.) uSNatAvahana kanaka na. (saM.) suvarNa; sonuM (2) dhana; dolata (3) paM. kanDizana strI. (iM.) paristhiti; hAlata (2) zarata dhaMtUro dhiMtUrAnuM phUla kanDensara na. (iM.) ThaMDuM karanAra; zItaka kanakala na. sonAnuM phUla (2) kAnanuM eka ghareNuM (3) kanAstrI. (saMkarNa, prA. kanna) kanyA: (UDavA mATe) pataMgakanakamaya vi. sonerI (2) sonAnuM banAveluM nAM DhakkA ane kamAna sAthe baMdhAtI dorInI yojanA kanakamahotsava paM. (saM.) 60 varSa pUrAM thatAM ujavAto kannAvuM a.kri. eka bAju namatuM rahevuM; ginnAnuM pataMganuM) utsava (vyakti ke saMsthAno) (2) AnAkAnI karavI piMchaDI (2) nAnI pataMga kanakarasa puM. (saM.) dhaMtUrAno rasa (2) gaMdhaka (3) haratALa kanI strI, kannAtI ochI karavA mATe pataMgane cheDe coDAtI kanakamudrA strI. (saM.) sonAmahora; suvarNamudrA kansezana na. (I.) kabUlAta (2) pApano ekarAra (khristI kanakavI strI. nAnI pataMga; pataMgaDI dharmamAM) kanakavo chuM. (hi. kanakauvA) pataMga; kAgaDiyo kacakA strI. (saM.) nAnI kuMvArI chokarI kanakAcala (saM.), (-La) pu. meru parvata kanyA strI, juo kannA kanaDagata strI. herAnagati; kanaDavuM te kanyA strI. (saM.) kuMvArI chokarI (2) putrI; dIkarI (3) kanaDavuM sakri. duHkha devuM; pajavavuM e nAmanI eka rAzi (4) pArvatI; durgA kanaphUla na. kAnanuM eka ghareNuM; kanakaphUla kanyAkALa . kuMvArApaNAno samaya (2) kanyAne paraNAvI kanastara na. (iM. kenisTara) vAMsa ke ghAsanI cIponI devAno samaya [(2) durgA TopalI ke karaMDiyo (2) zIMkI (paDiyAnI); paDo (3) kanyAkumArI strI. (saM.) bhAratanA dakSiNa cheDAnI bhUzira TinanA patarAno Dabbo kanyAgRha na. (saM.) kanyA chAtrAlaya kanAI chuM. (saM. kRSNa) kanaiyo; kahAna [kapaDAMno paDado kanyAdAna na. (saM.) kanyAne vidhipUrvaka paraNAvavI te (2) kanA strI. (a.) taMbUnI kapaDAMnI bhIMta (2) jADA te vakhate apAtI paherAmaNI nAmanI eka rAzi kanikA strI. kaniSThikA; TacalI AMgaLI kanyArAzi vi.strInA jevA guNavALuM; bAyeluM (2) strI. e kaniSTha vi. (saM.) uMmaramAM sauthI nAnuM (2) sauthI nAnuM kanyAvasthAstrI (saM.) chokarInI kuMvArI avasthA; kanyAkALa (3) halakAmAM halakuM; cheka UtaratuM [(bahena) kanyAvikraya 5. kanyA devA badala paisA levA te kaniSThikA strI. (saM.) TacalI AMgaLI (ra) vi. nAnI kanyAzALA strI. chokarIonI nizALa kanI kri.vi. ke nahi ? kanyAzulka na. kanyAvikyanI rakama For Private and Personal Use Only
Page #163
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org kanvikTa kanviTa vi. (IM.) guno karanAra; aparAdhI (2) AropI kanvInara puM. (iM.) nimaMtraNa denAra; AvAhaka kanvenTa, (na) na. (IM.) khristI maTha ke Azrama kansalTanTa vi. mAtra salAha ApanAra (DaoNkTara, vaidya, vakIla vagere) [chUTachATa; savalata kansezana na. (iM.) (niyama ke kiMmata vageremAM) rAhata; kansTrakzana na.,strI. (IM.) bAMdhakAma (2) vAkyanuM baMdhAraNa (3) nirmANa; racanA[pyAlA jevA AkAranuM pratIka kapa puM. (IM.) pyAlo (2) harIphAInA vijetAne maLatuM kaMpa(-pha) puM. jAmagarI (2) (khAMsI) kapha kapacI strI. saDaka pUravAno paththara (2) paththarano bhUko kapaTa na. (saM.) chaLa; prapaMca (2) luccAI kapaTayuddha na. (saM.) kapaTabharyuM ke kapaTathI laDAtuM yuddha kapaTarahita vi. kapaTa vinAnuM; niSkapaTa kapaTarUpa vi. kapaTI rUpavALuM; ThagAruM kapaTaveza puM. (saM.) jUTho-banAvaTI veza; svAMga kapaTI vi. (saM.) kapaTavALuM; kapaTabharyuM kapaDachANa vi. kapaDAthI cALeluM (2) na. kapaDAmAM sIvI laI chANamATIthI lIMpeluM; kapaDamaTTI (3) na. kapaDAthI cALavuM te kapaDamaTTI strI. havA na pese te mATe, kapaDAM ane mATI vaDe DATo mAravo ke kapaDuM lapeTI mATIno lepa karavo te; kapaDa-chANa 146 kapaDAMlattAM na.ba.va. paheravAnAM lUgaDAMlattAM kapaDuM na. (saM. karpaTaka) kApaDa; lUMgaDuM (2) paheravAnuM lUgaDuM[gAbayuM; DagaLuM kapataruM(-LuM) na. chAla; chota (kerI, dUdhI vagerenuM) (2) kapabaoNrDa na. (IM.) kabATa vasa kaparuM vi. de. khapparaa) agharuM (2) vasamA-kaDaka svabhAvavALuM (3) khAparuM; bhAre pahoMceluM (4) lAgaNI vagaranuM; lAgaNI zUnya (5) duHkhadAyaka kapardikA strI. (saM.) koDI (2) cheka halakI kiMmatanuM nANuM kapala na. (IM.) joDakuM (2) patipatnI; daMpatI kapATa na. (saM.) kamADa (2) kabATa kapATaprabaMdha na.ba.va. (saM.) citra kAvyano eka prakAra kapAtara vi. kupAtra; nAlAyaka; halakaTa kapAmaNI sri. kApavAnI kriyA ke mahenatANuM kapAla (saM.) (-La) na. bhamaranI uparano ane mAthAnA vALanI nIceno moDhAno bhAga (2) khoparI (3) bhAgya; nasIba kapAlI puM. (saM.) khoparIno hAra rAkhanAra-mahAdeva; ziva (2) eka jAtano aghorI bAvo-zivabhakta kapAlIvidyA strI. aghorInI vidyA [(khetara) kapAzi(-si)yuM vi. jemAM kapAsano pAka thato hoya tevuM [kappaDa kapAzi(-si)yo puM. kapAsanuM bI (2) pAkelA gUmaDA, khIla vageremAMthI naLakato gaMThAyelo pano dANo kapA(-sI)zI strI. (paganI) kaNI; AMTaNa kapAsa puM. (saM. karpAsa, prA. kappAsa) kapAsano choDa (2) bI sAthenuM rU ['kapAziyuM(-yo)', 'kapAzI' kapAsiyuM vi. (-yo) puM., kapAsI strI. juo anukrame kapALa na. (saM. kappAla, prA. kappAla) kapAla; bhAla kapALakUTa strI. mAthAphoDa; magajamArI kapALakUTuM(-TiyuM) vi. mAthAphoDiyuM; kaTakaTa karatuM (2) ghaNI magajamArI karAve evuM pALakUTo puM. kapALaphUTa; mAthAphoDa; magajamArI kapi puM. (saM.) vAMdaro (2) strI. ghoDAnI eka jAta kapidhvaja puM. (saM.) arjuna kapirAja puM. (saM.) hanumAna darzananA praNetA RSi kapila vi. (saM.) gherA badAmI raMganuM (2) puM. sAMkhyakapilA vi., strI. (saM.) gherA badAmI raMganI (2) strI. gherA badAmI athavA tadana kALA raMganI gAya (3) taddana eka raMganI gAya (4) kAmadhenu kapilASaSThI strI. bhAdaravA vada chaTha (2) hasta nakSatra, vyatipAta ane maMgaLavAra - e yogavALo divasa kapiMjala vi. (saM.) pIMgaLA raMganuM (2) na. tetara (3) cAtaka (4) puM. (kAdaMbarImAM) zvetaketu RSino putra kapIza, kapIdgha puM. (saM.) vAnarono svAmI (hanumAna, sugrIva vagere) kapUta puM. (saM. kuputra) nAma boLe evo kharAba putra kapUra na. (saM. karpUra, prA. kapUra) eka sugaMdhI ghana padArtha kapUrakAcarI(-lI) strI. eka sugaMdhIdAra velAnuM mULiyuM kapUracInI strI. eka auSadhi (2) cinAI sAkara kapUriyAM na.ba.va. kapUrI pAna (2) kAcI kerInAM lAMbAM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cIriyAM (3) khajUrInA jhADanAM phaLa; khalelAM kapUrIvi. kapUranA jevuM; sapheda (2) enAmanI jAtanuM (nAgara velanuM pAna), kapUrIpAna [(2) pAtaLIchAla; chotaruM kapoTI strI., (-TuM) na. popaDI (roTalA, roTalI vagerenI) kapota na. (saM.) kabUtara (2) holo[kabUtarI (2) holI potaka na. (saM.) kabUtaranuM baccuM (2) holAnuM baccuM kapota(0nI, -tinI, tI) strI. (saM.) kapotanI mAdA; kapola (saM.) (-La) puM. gAla (2) lamaNuM kapola(-La)kalpanA strI. pAyA vinAnI khoTI kalpanA kapola(-La)kalpita vi. pAyA vinAnuM kalpI kADheluM; AkAzapuSpa jevuM kaptAna puM. (po.) AgevAna; vaDo-uparI amaladAra (2) TaMDela; vahANa ke AgaboTano uparI (3) palaTaNano ke koI TukaDIno uparI (jema ke, krikeTano); 'kepTana' kappaDa na. (saM. karpaTa, prA. kappaDa) kApaDa (sIvyA vinAnuM) For Private and Personal Use Only
Page #164
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kappI 14s [kamajjarI keppI strI. goThavelI garagaDIonuM cokaThuM (2) nAno kUvo prasiddha bhaktakavi ane jJAnI kiToro kapliga na. (i.) yaMtranA bhAga ke gADInA DabAne joDatuM bIro chuM. kabIrapaMthIonuM pahoLA moMnuM bhikSApAtra; sAdhana ke kaDI (eka; zleSma (2) gaLapho; baLakho kabIro paM. islAmI zariyata pramANeno mahA aparAdha kapha chuM. (saM.) Ayurveda pramANe zarIranI traNa dhAtumAMnI kabIlo chuM. (a.) strIchokarAM (2) kuTuMba, parivAra kapha 5. juo 'kapa" kabuddhi strI. (saM. kubuddhi) kharAba buddhi; dubuddhi kapha pu. (i.) khamIsanI bAMyano paTAdAra cheDo [kanA kabuddhiyuM vi. kubuddhivALuM; kharAba buddhivALuM kapha(0kara, 0kAraka, kArI) vi. (saM.) zarIramAM kapha pedA kabulAvavuM sa.ki. svIkArAvavuM kaphaba vi. (saM.) kaphano nAza karanAruM kabulAvuM a.di. svIkAravuM kaphajvara puM. (saM.) kaphanA vikArane lIdhe Avato tAva kabU kripavi. (hi. kabU) kadI; koI vAra kaphana na. (a., iM. kaoNphina) zabane oDhADavAnuM lUgaDuM (2) kabUtara na. (phA.) pArevuM; khabUtara zaba mUkvAnI peTI biyanuM lAMbuM paheraNa kabUtarakhAnuM. kabUtaro rAkhavAnuM pIMjaruM (2) nAnAM nAnAM kaphanI strI. (a.) phakIranuM kuDatuM; phakIrano veza (2) TUMkI ghaNAM khAnAMvALuM evuM kabATa (3) gaMdI jagA kaphA vi. (phA. khaphA) khaphA; krodhAyamAna; nAkhuza kabUtarI strI. mAdA kabUtara; khabUtarI kaphAmarajI strI. nAkhuzI; itarAjI kabUtaruM na. kabUtara kaphoDuM vi. saM. kasphoTaka, prA. kupakoDA) viSama; viparIta kabUdha strI. kubuddhi, kharAba samajaNa (2) vi. kabuddhivALuM (2) kaDhaMguM, kalAguM (3) muzkela kabUdhiyuM vi. kubuddhivALuM; kharAba samajaNavALuM kabajAgIro . (a. kaja+phA. giro) milakatano kabajo kabUla vi. (a.) maMjUra; mAnya ApIne te upara vyAje nANAM levAM te kabUla(oNI, vata, lAta) strI, kabUlavuM te [karAranAmuM kabajAhaka puM. kabajAno haka, "oDyullI rAiTa kabUla-lA) (0nAma) na.. (patra) . kabalAtano lekha: kabajiya(-yA)ta strI. (a. kalkiyata) rokANa; aTakAva kabUlamaMjUra kri.vi. kabUleluM; maMjUra thayeluM-kareluMApavI (2) baMdhakoza; maLavirodha; eka roga kabUlavuM sakri. hA pADavI; svIkAravuM (2) kabUlAta kabajedAra vi. kabajo dharAvanAruM (2) puM. tevo mANasa kabUlAta strI. kabUlavuM te; svIkRti kabajo chuM. (a.) tAbo; havAlo; bhogavaTo (2) dabANa; kabUlAtanAmuM na. (-patra) . svIkArapatra, karAranAmuM pakaDa(3) bAMya vagaranuM ke TUMkI bAMyanuM badana (4) coLI kabra strI. (a.) kabara diphanAvavAnI jagA kabaDDI strI. hatatatanI ramata [upara kareluM caNatara kabrastAna na. (a. kabra + phA. stAna) kabarastAna; zaba kabara strI. (a. kabra) kabra; ghora (2) maDaduM dATI tenA kabhAgI(-giyuM) vi. abhAgI; durbhAgI; kamanasIba kabarastAna na. kabrastAna (phA.) maDadAM dATavAnI jagA kabhArajA strI. (saM. kubhA) kuMbhArajA; karkazA strI kabarI strI, (saM.) coTalo; veNI riAkSasa (4)kharAbabaMdha kamAva(-vo) 5. aprIti; kaMTALo; tiraskAra; durbhAva kabaMdha chuM. na. (saM.) mAthA vinAnuM dhaDa (2) rAhu (3) eka kabhoTuM vi. (ka+bhoThuM) dhoyuM dhovAya nahi evuM, kadhoNuM kabAjI strI. (ka-bAjI) UMdho dhaMdho (2) sAruM karavA jatA kama vi. (phA.) ochuM (2) kharAba ochI akkala kharAba thaI javApaNuM [eka banAvaTa kamaakkala vi. (phA.) ochI akkalavALuM; mUrkha (2) strI. kabATa puM, na. (iM. kamboDI vastuo mUkavAnI khAnAMvALI kamaAvaData strI. ochI AvaData; akuzaLatA kabADa vi. kadarUpuM; beDoLa (2) duSTa; halakuM kamakamavuM a.kri. pUjavuM; kaMpavuM triAsa (3) jugupsA kabADa paM. lAkaDAno radI sAmAna (2) imAratI lAkaDuM kamakamATa puM, (-TI) strI. kamakamavuM te; kamakamI (2) kabADiyuM vi. jADuM ane joravALuM (2) tarakaTI; luccuM kamakamAM na.ba.va. dhrujArI; kaMpArI (2) arerATI kabADI vi. kabADAM (kaDhaMgAM kAma) karanAruM (2) pu. ImAratI kamakamI strI. kaMpArI (2) sUga (3) kaMTALo lAkaDAno vepArI (3) kaThiyAro [(3) na. tevuM kAma kamakauvata vi. kamatAkAtavALuM, durbaLa; nirbaLa kabADuM vi. beDoLa, kaDhaMguM; kadarUpuM (2) naThAruM; duSTa, vyabhicArI kamakharca(-kharaca) paM. ochuM kharaca kabAba chuM. (phA.) mAMsanuM mUThiyuM-bhajiyuM kamakho pu. (phA. kamakhAba parathI) kApaDuM; kAMcaLI kabAbacInI strI, eka auSadhi (2) tenAM bI kamajare kri.vi. (ka+majare) eLe; barabAda kabAlo . (a.) sATuM (2) sATAno karAra (3) vAyade kamajAta vi. (kama+jAta) rakhAtanA peTanuM; halakA kuLamAM nANAM ApavAnA karArathI karelI kharIdI janmeluM (3) kuTila, lucyuM kabI kri.vi. (hiM. kabhI) kaba; kadI kamajora vi. (kama+jora) kamatAkAta; durbaLa; kamakauvata kabIra vi. (a.) mahAna; moTuM (2) paM. bhATa: kavi (3) kamajorI strI, azakti, nirbaLatA; nabaLAI For Private and Personal Use Only
Page #165
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kamaTho 1 48 [[kamAnDiMga oNphisara kamaTha puM. (saM.) kAcabo (2) vAMsa kamalayoni . (saM.) brahmA kamaThADuM na. khapATiyuM (khAsa karIne vAMsanuM). kamalA strI. (saM.) viSNunI patnI, lakSmI (2) suMdarI kamaThANa na. (kamaTha = vAMsa dvArA) vAMsa vagerethI UbhuM kamalAkara puM. (saM.) kamaLono samudAya (2) kamaLanuM kareluM kAcuM moTuM bAMdhakAma (2) moTo khaTalo; rasAlo taLAva sarovara jeivI suMdara AMkha jene che tevuM (3) vAparo; sarasAmAna (4) DhaMgadhaDA vagaranI ke kamalAkSa vi. (-kSI) vi., strI. (saM. kamalAlin) kamaLa khAlI moTI racanA [(2) rasoiyo kamalApati muM. (saM.) lakSmInA pati; viSNu kamaThAyo muM. bAMdhakAmano sAro anubhavI mistrI, zilpI kamalAsana chuM. (kamaLanA AsanavALA) brahmA tiLAva kamaThALa strI, phADeluM lAkaDuM; citALa (2) vAMsano paroNo kamalinI strI. (saM.) kamaLanI vela (2) tethI bharapUra kamaThI strI. (saM.) kAcabI (2) vAMsanI cIpa * kamaleza puM. kamalAkAnta; viSNu kamatara vi. (phA. kamatara) vadhAre-ochuM (2) UtaratI kamaLa na. juo kamala koTinuM, kakSAnuM ; [kamabhAgI; sAva kaMgALa kamaLakAkaDI strI. kamaLanuM bIja kamatarIna vi. (phA. kamatarIna) sauthI ochuM; tuccha (2) kamaLakoza(-Sa) puM. kamaLanA phUlano DoDo kamatAkAta vi. kamajora, azakta; durbaLa kamaLataMtu puM. juo 'kamalataMtu" kamatI vi. kama; ochuM (2) khUTatuM [anicchA kamaLanALa strI. juo 'kamalanAla' kamana na. (saM. kamanasa) aprIti (2) abhAva (3) kamaLapUjA strI, kamaLa caDhAvIne pUjA karavI te (2) jemAM kamanasIba vi. durbhAgI (2) na. durbhAgya devane mastaka caDAvAya che evI pUjA kamanasIbI strI. durbhAgya mijenuM kamaLA strI. juo "kamalA' kamanIya vi. (saM.) cAhavA-icchavA yogya (2) suMdara; kamaLApati muM. juo 'kamalApati' kamanIyatA strI. (saM.) manoharatA; kamanIya hovApaNuM kamaLAsana chuM. juo 'kamalAsana' kamaba(vakhata, cukhta) vi. (phA.) kamanasIba (2) dhUrta; kamaLI strI. (saM. kAmalakI, prA. kAmalaI) eka roga badamAza bidamAzI; luccAI kamaLo chuM. eka roga; pILiyo (2) vikRta daSTi kamabakha(9tI, khanI) strI. (phA.) kamanasIbI (2) dhUrtatA; kamaMDalu na. (saM. kamaMDalu-re saMnyAsInuM jalapAtra (2) eka kamabhAgya na. durbhAgya (2) vi. kamanasIba dhAtupAtra (pIrasavAnA kAmanuM) kamara strI. (phA.) kammara; keDa [La kamaMDaLa(-Lu) na. kamaMDalu kamaraka(-kha) na. (saM. karmaraka; prA. kammarakkA) eka khATuM kamarakasa vi. kamara kasanAruM; joranuM kAma karanAruM (2) puM. kamAIvero chuM. Avakavero laDavaiyo; vIrapuruSa (3) na. keDane majabUtI ApanAra kamAu vi. rakhatuM; kamAtuM eka auSadha kamADa na. (saM. kapATa-kavATa, prA. kavADa) bAraNuM kamaranI strI. (-kho) 5. kamarakhanuM jhADa kamADiyuM na. nAnuM kamADa; nAnuM bAraNuM kamarapaTo(-TTo) juo "kamarabaMdha' kamANI strI, raLatara; kamAI kamarabaMdha puM. kamare bAMdhavAno paTo; kamarapaTTo kamAtala vi. kamAla; raLatuM; kamAtuM kamaro paM. (hi. kamarA) oraDokhaMDa kamAna strI. (phA.) kAmaThuM; dhanuSa (2) kAmaThAno AkAra; kamala na. (saM.), (-La) eka phUla; kamaLa (2) garbhAzayanuM e AkAranI koI paNa racanA; maherAba (3) sthitimukha (3) strIkesarano agrabhAga; "sTamAM sthApaka guNavALuM gUMchaLuM; 'spriMga kamalajanmA chuM. brahmA kamAnakAMTo 5. trAjavuM kamalajA strI, lakSmI kamAnadAna na. (phA.) (bANano) bhAtho kamalataMtu puM. kamaLano reso kamAnDa kuM. (i.) hukama; Adeza (2) niyaMtraNa (3) kamaladala na. kamaLanA phUlanI pattI Adhipatya [kArI kamaladaMDa kuM. (saM.) kamaLanI DAMkhaLI kamAnDanTa puM. (I.) lazkarano eka hodo dharAvanAra adhikamalanAla(-La) strI, kamaLanI dAMDI (2) strIkesarano kamAnDanTa janarala . (iM.) lazkarano eka ucca hodo vacalo kesaravALo bhAga kimaladala kamAnDara 5. (i.) lazkarano uparI adhikArI; senApati kamalapatra na. kamaLanA velAnuM pAMdaDuM (2) kamaLanI pAMkhaDI; kamAnDara-ina-cIpha chuM. (iM.) mukhya senApati; sarasenApati kamalaprabaMdha, kamalabaMdha 5. citrakAvyano eka prakAra kamAnTiga oNphisara chuM. (I.) lazakarano eka ucca kakSAno kamalapatrAkSa vi. kamaladala jevI suMdara AMkhavALuM amaladAra For Private and Personal Use Only
Page #166
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 149 kamAla [karacorI kamAla vi. (a.) saMpUrNa (2) utkRSTa; ghaNuM sAruM (3) suMdara (4) sauthI UMcuM; uparanuM (5) strI. hRda; parAkASThA kampalITa vi. (IM.) pUrNa; saMpUrNa kammara strI. kamara; keDa; kaTi [eka prakAranI rAkha kamAli(-Li)yo chuM. napuMsaka; bahucarAjInI mAnatAmAM mukAyaDuM na. (kaDuM uparathI) mAMdAne ke suvAvaDIne ApavAnI kayAmata strI. (a.) maraNa bAda khudA AgaLa UbhA thaIne javAba ApavAno divasa; khudA AgaLano insAphano divasa yelo pAvaiyAAo sAthe pharato chokaro (2) mAtAjIne potAnuMjIvana arpIstrIno pozAka paherI pharanAra vyaMDhaLa; hIjaDo [chokarAMnuM bhUMDuM kare evAM mA-bApa kamAvatara na. ba.va. mAvataranA svAbhAvika guNa vinAnAMkamAvavuM sa.kri. (saM. karmApayati, prA. kammAvai) (cAmaDuM) keLavavuM; sApha ane suMvALuM karavuM (2) 'kamAvuM'nuM preraka; kamANI karAvavI; raLAvavuM kamAvAvuM akri. 'kamAvavuM'nuM karmaNi [kumAvIsadAra kamAvIsadAra puM. (saM.) mahAlakArI; mahesUla ugharAvanAra kamAvuM sa.kri. pedA karavuM; raLavuM kramALiyo puM. juo 'kamAliyo' kamiTI strI. (iM.) samiti mizana na. (IM.) dalAlI; kasAI (2) niyukta tapAsapaMca (3) akhatyAranAmuM; sanaMda (4) akhatyAra; adhikAra (5) Ayoga kamizana ejanTa puM. (IM.) dalAla; ADatiyo kamizanara puM. (IM.) aMgrejI rAjyano eka amaladAra; sUbo (2) khAsa kAma mATe nimAyelo mANasa (3) Ayukta kamizanDa vi. (IM.) niyukta; nimAyeluM kamI vi. (phA. kama) kama; ochuM (2) UbhuM; adhUruM (3) strI. (phA.) ochapa; UNapa kamIjAstI vi. ochuMvattuM [khamIsa kamIjha na. (phA.) kaLIvALo eka prakA2no jhabhbho (2) kamIna vi. (phA.) halakA mananuM; halakaTa kamInuM vi. (phA. mInaha) kaMgALa, halakuM kamurata na. azubha muhUrta; kumuhUrta kamuratAM na.ba.va. kamuratavALA divaso kamoDa na. jhADe besavAnI peTI; pAyAvALuM maLapAtra kamota na. asvAbhAvika mota [sAhasika kamotiyuM vi. kamote mareluM (2) kamote mare tevuM (3) kamoda strI. eka jAtanI DAMgara [sugaMdhIdAra kamodiyuM vi. jemAM kamoda pAkatI hoya evuM (khetara) (2) kamovuM sa.kri. loTane moNa devuM; movuM kamosama strI. kaRtu; kavakhata kamosamI vi. kasamayanuM; kaRtunuM kampalasarI vi. (iM.) anivArya (2) pharajiyAta kampArTamaeNnTa na. (IM.) gagADInA DabbAnuM khAnuM kampAsa puM. (IM.) hokAyaMtra (2) vartuLa doravAnuM ojAra; pakira [rAkhavAnI peTI kampAsa baoNksa na. (IM.) pena, pensila, parikara vagere kampyuTara na. (IM.) saMgaNakayaMtra; kaoNmpyuTara Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kayuM sa. (2) vi. koNa; zuM (strI. kaI) kara puM. (saM.) hasta; hAtha (2) vero; mahesUla; jakAta (3) lAgo (4) kiraNa (5) sUMDha (9) benI saMjJA (7) kariyAvara -kara vi. (saM.) 'karanAruM' arthamAM (samAsamAM) zabdane aMte udA. sukhakara (2) tyAM rahenAra. udA. kaDIkara karakaTiyo huM. bakhtaradhArI yoddho karakaTI strI. ThAThaDI; nanAmI karakara strI. (saM. karkara) jhINI kAMkarI (2) dveSa; khAra karakarAvavuM sa.kri. karavata vagerenA dAMtAne teja karAvavA; kAkara kaDhAvavA karakariyAvara puM. (kara + kariyAvara) lagna vagere prasaMge karelo Apaleno TharAva; paherAmaNI karakariyALuM vi. karakaravALuM; karakariyuM karakaruM vi. juo 'kakaruM' karakasara strI. jarUrI kharca ja karavuM - thavA devuM te karakasariyuM vi. karakasara karanAruM [nIti ke vartana karakaMkaNanyAya puM. (saM.) keDamAM chokaruM ane gAma DhUMDhe evI karakocalI strI. karacolI; karacalI = karakolavuM sa.kri. dhImedhIme kotarI khAvuM; kocavuM [vagere karagaThiyuM na. (baLataNa mATe) lAkaDAnA nAnA TukaDA-sAMThI karagara strI. karagaravuM te; kAkalUdI karagaravuM akri. kagaravuM; vInavavuM; AjIjI karavI karaca strI. (prA. kiliMca = lAkaDAnI saLI, saLIno nAno TukaDo, jU.gu. kaLaca, prA. kiriMca uparathI 'karaca') cheka nAnI pAtaLI kakaDI [paDatI rekhA; karacolI karacalI strI. koI suMvALI sApha vastu saMkocAvAthI emAM karacalI strI. karacalAnI mAdA [prANI karacaluM (na.) (-lo) puM. (saM. karacillaka) eka jaLacara karacaLI strI. (saM. kiliMca = saLI parathI karaca. 'saLa paDavAM' parathI 'saLI'. ema 'karaca' parathI 'karacalI' paDavI) karacalI; karacolI karacA DuM.ba.va. jAra, bAjarI, zeraDI vagere vADhI lIdhA pachI khetaramAM rahelAM bhothAM, khAMpA karacAnuM a.kri. karaco paDe ema thavuM - kapAyuM; karaca thaI javuM karaco puM. sApha na mUMDAyAthI AchA keza rahI jAya te; khUMparo karacora puM. kara ocho bharI tenAthI coranA[karavI te karacorI strI. karamAMthI corI levuM te; kara bharavAmAM corI For Private and Personal Use Only
Page #167
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra karacolI(-LI)] karacolI(-LI) strI. karacalI; karacaLI karaja na. (a. karja) devuM; RNa karajakhata na. (a.) devAno dastAveja karajadAra vi. devAdAra www.kobatirth.org 150 karajAu vi. kabaje lIdheluM; vyAjUkuM (2) devAdAra karajAukhata puM. vyAje lIdhAno dastAveja karajALI strI. (saM. kajjala, kajjalAla - kajaLALa parathI) meza pADavAnuM koDiyuM (2) dhumADiyuM karajI vi. juo 'karajadAra' karaDa strI. DAMgaranuM ekavAriyuM - bharaDIne kADhelo dANo karaDa strI. DaMkha; karaDeluM te (2) karaDavuM te; cUMkaTa vadhAro karaDa strI, keLAM kerI vagerenI kharIdI para seMkaDe apAtITa, karaDa strI. cUlAnI baLelI mATI karaDakaNuM vi. karaDavAnI TevavALuM (2) ghUrakavAnI TevavALuM karaDa-karaDa kri.vi. karaDavAno avAja thAya ema karaDapAMcama strI. zrAvaNa suda pAMcamano divasa karaDavuM sa.kri. DaMkhavuM; bacakuM bharavuM; dAMtathI kApavuM (2) khAvuM (tucchakAramAM) (3) tIvrapaNe khUMcavuM karaDAkI(-gI) strI. ('karaDuM' uparathI) (vANInI) vakratA; kaTAkSa; mArmikatA (2) chelAI; akaDAI (3) kaDakAI; sakhtAI karaDATa puM., (-za) strI. karaDApaNuM; karaDAkI; kaDakAI karaDuM vi. (saM. krUra, prA. kuruDa) AkaruM; sakhata (2) kaThora; nirdaya (3) saheja kaDavuM; besvAda karaDuM na. strIonA kAnanuM eka ghareNuM karaDo huM. AMgaLIe paheravAno sonArUpAno ke anya dhAtuno AmaLAvALo vIMTalo (2) sonInuM eka ojAra karaNa na. (saM.) kAraNa; hetu (2) koI paNa kriyAnuM sAdhana (3) indriya (4) karavuM te; karma (5) trIjI vibhaktithI sUcavAto artha (6) trIsa ghaDIno kALa (jyo.) (6) parabrahma (7) 'oNparezana' (ga.) karaNavuM a.kri. jhADane kUMpaNa phUTavAM karaNahAra vi. karanAruM karaNArthaka vi. (saM.) karaNa-sAdhanano artha ApanAruM karaNI strI. (karavuM + aNuM + I) karatUka; karma (2) AcaraNa (3) kaDiyAnuM eka ojAra; yAcI (4) camatkAra; jAdu ['sarDa' (ga.) karaNI strI. barAbara mULa na nIkaLI zake evI saMkhyA; karaNIgata vi. je saMkhyAnuM vargamULa barAbara na nIkaLI zake evuM; 'sarDa' (ga.) [saMkhyA (ga.) karaNIpada na. (saM.) vargamULa niHzeSa nIkaLI zake tevI karaNIpadI strI. karaNIpadanI rakama karaNIya vi. (saM.) karavA jevuM karatala (saM.), (-La) na. hatheLI [karabaMdhI karatalagata vi. (saM.) hatheLImAM hoya tevuM; hatheLImAM raheluM karatalapAtra na. (saM.) hatheLIrUpI vAsaNa karatalapura puM. khobo [vrata karatalabhikSA strI. hatheLImAM mAya teTalI ja bhikSA levAnuM karatAdharatA vi. AgevAna; mukhya saMcAlana karanAra karatAra chuM. (saM. kartA) kiratAra; (jagatano) kartA; paramezvara karatAla (saM.) (-La) strI. hAtha vaDe tALI pADavI te (2) kAMsIjoDAM; jhAMjha Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir karatAli(-Li)yo chuM. karatALa vagADanAra karatAM nA. nathI; thakI (tulanA sUcavavAnA arthamAM) karatuM na. (sara. saM. kartavya) kRtya; karma; karatUka karatuMkAravatuM vi. ('karavuM' + enuM preraka 'karAvavuM' + baMnenA samAsane kAraNe 'tuM' va.kR.) kartAhartA; mukhya AgevAna; kArabhArI [AcaraNa (kharAba) karatUka(-ta) na. (saM. kartRtva) kRtya; karaNI (2) vartaNUka; karadAtA puM. kara bharanAra karanAla puM. moTo Dhola (2) eka prakAranI topa [cAlu karanTa puM. (IM.) pravAha (2) vIjaLIno pravAha (3) vi. karanyAsa puM. (saM.) maMtra bhaNIne kara (hAtha) vagere vibhAgo upara judA judA devanuM sthApana karavuM te karansI strI. (IM.) calaNa; calaNI nANuM karapa chuM. kaDapa; dAba; dhAka; aMkuza karapaTu vi. (saM.) hAthanuM cAlAka; hAtha cAlAkIvALuM karapaTutA strI. (saM.) hAthacAlAkI; hastalAghava karapatra na. (saM.) (-trI) strI. karavata karapaNuM na. (kara+palluM) be hAthamAM rahe teTaluM mApa; UMDaLa kara-pallava puM. (saM.) paMjo; pahoMco (2) hAtharUpI pallava (3) sukomaLa hAtha (4) AMgaLI karapallavIstrI. hAthanA-AMgaLInAsaMktathIvicArajaNAvavAsamajAvavAnI vidyA (2) hAthano izAro-saMketa karapavuM sa.kri. (saM. kalUpa) thoDuMthoDuM karaDavuM; kApavuM ke koravuM karapI strI. ('karapavuM' uparathI) rAMpaDI (khetInuM eka sAdhana) karapI vi. (saM. kRpaNa) kaMjUsa; kRpaNa; lobhI karapIDana na. (saM.) pANigrahaNa; hastameLApa karapINa vi. kamakamATIbharyuM; nirdayatA bharyuM karapuTa puM. (saM.) namaskAra mATe hAtha joDavA te (2) khobo karaba puM. (a. karba) juo 'karapa' karabaDI strI. karapI; rAMpaDI karabaDI strI. paMkhIone caNa nAkhavA TIMgAveluM zIMkuM karadaravat kri.vi. (saM.) hAthamAM rahelAM boranI peThe barobara jANI zakAya tevuM [karavAnI jagyA karabalA na. IrAkamAMnuM eka dharmasthAna (2) tAjiyA TADhA karabavuM sa.kri. karabaDI-rAMpaDI devI karabaMdhI strI. kara ApavAnuM baMdha karavuM te; nA-kara For Private and Personal Use Only 4
Page #168
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir karo 151 [ karATe karabha paM. (saM.) hAthInuM bacyuM; madaniyuM (2) UMTanuM bacyuM; karavaTiyuM vi. paDakhAbhera sUteluM (2) na. paDakhuM botaDuM (3) hatheLIno pAchaLano bhAga-karapRSTha karavaThuM na. (-Do) paM. nALacAvALo loTo [eka ojAra karabhAga 5. (saM.) kara(verA)rUpe ApavAno bhAga ke karavata strI, na. (saM. karapatra,prA.karavatta) lAkaDAMvaheravAnuM levAno bhAga karavatapaTTI strI. saMpUrNa vartulAkAra karavatA karabhAra puM., (0Na) na. karano bhAra ke bojo karavatiyo zuM karavatathI vaheranAro; vaheraNiyo karabhI strI. (saM.) nAnI hAthaNI (2) nAnI sAMDhaNI karavatI strI, nAnI karavata karabhUSaNa pu. (saM.) hAthanuM ghareNuM (2) pati (3) dAna karavazuM vi. ochA pAkavALuM (varSa) (2) na. kharaDiyuM; karabhoru strI. (saM. karabha+Uru) hAthInI sUMDha jevI nAno dukALa tilavAra; khaga sAthaLavALI strI [vidhAtA karavAla strI, (-luM) . (saM. karapAla, prA. karavAla) karama na. (saM. karma) kRtya (2) kukarma, kUra karma (3) nasIba; karavuM sakri. (saM. karoti, prA. karAM) Acarava, banAvavuM, karama strI. (a) udAratA (2) kRpA; maherabAnI yojavuM, ghaDavuM, upajAvavuM vagere (2) bIjA kriyApada karama . kRmi, peTamAM thato eka jIva; karamiyo sAthe AvatAM te kriyAmAM bIjI AnuSaMgika kriyAono karamakathA strI. (karma+kathA) vItakakathA; karamakahANI bhAva batAve. udA. 'khAvuM karavuM, joyuM karavuM, pUchavuM karamakallo chuM. (phA.) eka zAka; kobIja karavuM. (3) kriyApadanA bhUtakALanA rUpanI sAthe karamakahANI strI, karamakathA; vItakakathA viAtanuM pIMjaNa vaparAtAM sAtatyano bhAva batAve. udA. "khAdhA karavuM" karamaTa strI. nakAmI mahenata; mAthAphoDa (2) ekanI eka karavero chuM. kara ke vero; lAgI karamaTiyuM vi. karamakUTa karAve evuM; mAthAkUTiyuM karavaiyo chuM. karI jANanAro; karanAro, kAryakartA karamacaMDALa pe. janmathI nahi (paNa) enA karmothI naSTa karavo 5. karavaDo; nALacAvALo loTo karamaja puM. kiramaja (eka jAtano kIDo) (2) emAMthI karazaNa na. (saM.karSaNa, prA. karisaNa) khetI (2) vAvetara; nIkaLato kiramaja-rAto raMga ane davA mola (3) TUMDuM; kaNasaluM karamajI vi. kiramajanA raMganuM; gheruM lAla karasaMpuTa pu., na. (saM.) karapuTa; namaskAra mATe hAtha karamadI strI. (-do) puM. (saM. karamada) eka phaLajhADa joDavA te (2) vacce polANa rahe ema hAtha para hAtha karamaduM na. (saM. karamada, prA. karamada) karamadInuM phaLa rAkhavo te karamaTa-Tiya) vi. kamanasIba karamanuM phATeluM karasUci(-cI) strI. (saM.) karaverAnI yAdI seivA karamalaDo, karamalo(-Lo) paM. sAthavo; kulera (2) dahIM karasevA strI. (saM.) dhArmika prayojanasara thatI zramasahAyatathA jIruMmIThuMvALA bhAtanuM naivaidya karastha(sthita) vi.(saM.) hAthamAM raheluM nALiyeranuM koTaluM karamA(dharamI, 0dharmI) vi. bhAgyane AdhIna karaMka paM., na. (saM.) hADapiMjara (2) maDaduM; zaba (3) karamarekhA strI, hAthI karama darzAvatI rekhA; bhAgya; nasIba karaMja na. (saM.) eka jhADa; kaNajI [phuvAro karamasadiya vi. karamasadanuM vatanI karaMjo pu. (phA. kAraMja) phuvArAvALI jagA; kAraMja (2) karamasadiyuM vi. kamanasIba; kamabhAgI karaMTa . (i.) vIjaLIno pravAha (2) cAlu (khAtuM) karamAvuM a.kri. (saM. kUrmAyate, prA. kurumAI) sUkuM thaI karaMTa ekAunTa na. (iM.) cAlu khAtuM cImaLAvuM (2) vilAvuM karaMDa, (ka) strI, karaMDiyo karamiyo chuM. peTamAM thato eka jIva; carama; kRmi dhinADhya karaMDikA strI, nAno karaMDiyo; DhakelI UbhI TopalI karamI vi. (saM. karmI) nasIbadAra; bhAgyazALI (2) karaMDiyo DuM. (saM. karaMDaka, prA. karaMDaa) kaMDiyo; karajka karamukta vi. karaverAmAMthI mukta; kara na bharavo paDe tevuM karaMDiyo pu. comAsAmAM Ugato eka choDa karamukti strI. karavero bharavAmAMthI mukti-chUTa karaMdu vi. karanAruM; karatuM; udyogI karamo chuM. (saM. karaMbaka, prA. karaMbA) dahIM tathA jIruMmIThuM karaMdo chuM. kAmaDho mANasa kudaratI baraphanA TukaDA nAkhelA bhAtanuM mAtAne dharAvavAnuM naivaidya karA pu.ba.va. (saMkaraka, prA. kara) AkAzamAMthI paDatA karoDa strI. karamoDAvuM; macakoDavuM te karAI strI. kAma karavAnuM mahenatANuM karoDa puM. Dhorane thato eka roga karAI strI, koNIthI paMA sudhIno bhAga karamoDavuM sakri. maraDavuM (2) karamAvavuM misaLavuM karAI strI. koza; haLapUNI (2) parAI; dasto karamo(0vavuM, 03) sakri. saheja pravAhI sAthe bheLavavuM- karAkhI strI, sIvaNamAM bagala AgaLa mukAtI trikoNAkaralatA strI. (saM.) komaLa hAtha kAra kApalI karavaTa strI. (hi.) paDakhuM; pAsuM karATe muM. kustI(ne maLato) mukAbalAno eka jApAnI prakAra For Private and Personal Use Only
Page #169
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org karADa karADa strI. khaDaka (2) UMDA khADAnI UbhI kora; bhekhaDa (3) parvatanI kho (4) puM. UMco choDa karADI strI. parvatanI sAMkaDI ne UMcI phATa; kho (2) dharo; ghUno (3) nadIno bhekhaDavALo khAMco karADI strI. sonInuM eka ojAra karADo puM. khaDakanI bhekhaDa (2) UMDA khADAnI UbhI kora; bhekhaDa (3) je ADA lAkaDA para vaheravAnuM lAkaDuM mukAya te karADo puM. lAkaDAM kApavAnuM hathiyAra; kuhADo karANI puM. vahANano nirIkSaka kArakuna ke bhaMDArI karAbIna strI. (turkI) kaDAbIna; baMdUka (ghoDesavAre rAkhavAnI) karAmata strI. (a.) kArIgarI (2) kasaba (3) hikamata; yukti (4) cAturI (5) banAvaTa (6) camatkAra; jAdu karAmatI vi. karAmatavALuM; karAmata karanAruM karAyuM na. kayuM; mobhArAnI baMnemAMnI koIpaNa eka bAjunA karAnuM DhALapaDatuM caNatara [nirAMta; ArAma karAra puM. (a.) kabUlAta; TharAva (2) du:khanI zAMti; karAra vi. kAMkarAvALuM (jamIna taLa) karAradAda puM. kabUlAtano kAgaLa (2) sulehazAMtinI araja karAra(0nAmuM, 0patra) na. TharAvapatra; dastAveja (2) saMdhipatra karArabadalo puM. thayelA karAramAM sudhArovadhAro karavo te; karAra badalavo te; 'naoNvezana' karArabhaMga puM. karAra bhAMgavo te; karAranI zaratonuM pAlana na karavuM te; 'brIca oNpha konTrekTa' karArI vi. karAravALuM; zaratI strI karArI strI. zAMti; nizciMtatA; nirAMta [tIvra (3) UMcuM karAla (saM.) (-La) vi. bhayaMkara; bihAmaNuM (2) ugra; karAlatA strI. (saM.) bhayaMkara hovApaNuM karAlinI strI. durgAnuM eka bhayaMkara svarUpa (2) bhayaMkara [UMTa; sAMDhiyo karAli(-Li)yo puM. (saM. kulAla, prA. kulAla) kuMbhAra (2) karAliMgana na. (saM.) hAtha meLavavAnI kriyA; hastamilana karAlI vi. bhayaMkara moM phADI gAnAra (saMgIta) karAlI(-LI) strI. durgA devI karAvavuM sa.kri. 'karavuM'nuM prareka karAvuM akri. 'karavuM'nuM karmaNi karALa vi. juo 'karAla' karAMja(-jha) strI. karAMjavuM te [ghaNA jorathI bolavuM karAMja(-jha)vuM a.kri. jhADe pharatAM gudAne jora ApavuM (2) karAMTiyo chuM. musalamAna kuMbhAra karAMTuM na. kareTuM; khareTuM karAMThI strI. kapAsa, tuveranI sUkI soTI, sAMThI karigarjita na. (saM.) hAthInI cIsa; sArasI 152 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ kareNa kariNI strI. (saM.) hAthaNI karidaMta puM. hAthIdAMta karipota na. (saM.) hAthInuM baccuM; madaniyuM kariyANuM na. (saM. krayANaka, prA. krayANaa) gAMdhIne tya maLatuM osaDa, masAlo vagere (2) gAMdhiyATuM kariyAtuM na. (saM. kirAta, hiM. kariyAta, ma. kirAina eka auSadhi [daheja; karI kariyAvara puM. karakariyAvara; paherAmaNI; rIta (2) dAyo karizmA puM. (phA.) camatkAra (2) jAdu karI puM. (saM.) hAthI karI strI. carI; pathya; parahejI karI strI. aNjo; akato karI strI. karavA jevo vyavahAra; AcAra karI, (0ne) nA., kri.vi. -ne lIdhe; -ne kAraNe (2) nAme (jema ke, duSyaMta karIne eka rAjA hato.) karI strI. (i.) e nAmanI eka vanaspati (2) zAkabhAjInI masAlAvALI kaDhI karIjo puM. kariyAvara (2) zirapAva karIma vi. (a.) dayALu; udAra karIra puM. (saM.) keraDAnuM jhAMkharuM; keraDo karuNa vi. (saM.) dayAjanaka; zoka upajAve tevuM (2) AThamAMno eka rasa (kA.zA.) karuNaprazasti strI. jemAM karuNa rasanI spaSTa abhivyakti hoya evo prazastikAvyano prakAra; 'eNlijI' karuNarasika vi. (saM.) karuNa rasanuM; karuNa rasavALuM karuNA strI. (saM.) dayA; anukaMpA; rahema karuNAkara vi. (karuNA+AkAra) dayAnidhi; dayALu karuNAjanaka vi. (saM.) karuNA upajAve evuM ' karuNAMta vi. karuNa aMtavALuM (2) puM., na. karuNAMtikA; karuNikA; 'TrejeDI' karuNApAtra vi. (saM.) dayAyogya (2) na. dayAyogya manuSya karuNArdra vi. (saM.) karuNAthI Ardra; dayAthI gadgad (2) khUba dayALu; dayArdra karuNAlu(-vaMta, -La, -Lu) vi. dayALu [kRti; 'TrejeDI' karuNAntikA strI. (saM.) karuNa aMtavALI racanA; karuNAMtakarUpa(-puM) vi. kadarUpuM; badasUrata karekTa vi. (IM.) sAcuM; barAbara; kharuM karekzana na. (IM.) bhUla-sudhAra; zuddhIkaraNa (2) sudhAro karekzana slipa strI. (iM.) zuddhipatra vArSika bheTa kareTuM na. khareTuM (2) ghImAMnI chAza (3) devIne apAtI kareThI strI. eka jAtanI sapheda retI; kaLoTI For Private and Personal Use Only kareDhuM na. kareTuM; khareTuM (2) ghImAMnI chAza kareDhuM vi. kharAba svAdavALuM; besvAda kareNa strI. (prA. kaNavIra-kaNera) eka phUlajhADa; kaNera
Page #170
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [kAra kareNu-r) 1 5 3 kareNu-Na) paM. (saM.) hAthI (2) strI. hAthaNI karNa(0kaTu, kaThora) vi. kAnane kaTu-kaThora lAge evuM kareNuM na. kareNanuM phUla karNakaMDa(-) 5. kAnano eka roga kareNa . kareNa jhiLa karNadhAra puM. (saM.) sukAnI; netA karelI strI, moTethI rokakaLa karavI te (2) krodha; krodhanI karNapaTala na. kAnano paDado karavuM na. mobhArAnI baMnemAMnI koI paNa eka bAjunA karNapAka chuM. (saM.) kAna pAkavo te; eka roga karAnuM DhALapaDatuM caNatara karNapAlI strI. (saM.) kAnanI bUTa karayuM na. sonInuM eka ojAra karNapizAca puM, na. maMtrathI vaza thatuM bhUta (2) kAna karo chuM. gharanI bAjunI DhALa paDatI dIvAla bhaMbheraNI (3) aphavA, gapATo karo chuM. (saM. karaka, prA. karaa) TharelA pANInuM ghana phoruM karNapura na. (saM.) kuMDaLa [eka ghareNuM karoDa strI. zarIranuM pAsuM; paDakhuM karNapuSpa na. (saM.) kAnamAM khoseluM phUla (2) e AkAranuM karoThuM na. rAMTuM; ADuM karNaphUla na. kAnamAM paheravAnuM phUla; strIonuM eka ghareNuM karoa vi. lAgo; kara karNamUla(-La)na. (saM.) kAnanA mULaAgaLano zarIrano bhAga karoDa kuM. (saM. koTi; prA. koDi) koTi; so lAkha karNavedha chuM. (saM.) kAna vIMdhavo te karoDa strI. (saM. kroDa) baraDAnI UbhI hADamALA; karNadhikA, karNavedhanI strI, kAna vIMdhavAnI soya rioga karoDarajaju (2) baraDo karNazUla(-La) na. (saM.) kAnamAM thatuM zULa-saNako ke teno karoDapati muM. karoDAdhipati; koTyadhipati karNATaka puM, na. dakSiNa bhAratanuM eka rAjya karoDarajaju chuM. karoDamAMthI pasAra thatuM jJAnataMtunuM doraDuM karNATakI vi. karNATakane lagatuM . karoDAdhipati 5. karoDa rUpiyAno mAlika; karoDapati karNika chuM. (saM.) vahANano sukAnI; khalAsI karoLiyo chuM. (saM. kaulika, prA. kolia) moMnI lALathI karNikA strI. (saM.) kaLI; bIjakoza (2) hAthInI sUMDhanI jALuM bAMdhanAruM eka jaMtu (2) cAmaDIno eka roga (3) aNI (3) vacalI AMgaLI (4) lekhaNa (5) kAnanuM eka vanaspati; kAgaDoLiyo (4) mATInAM vAsaNane eka ghareNuM vecanAro karNikAra chuM. garamALAnuM jhADa (2) kamaLakoza (3) karNikAra karka chuM. (saM.) karacalo (2) e nAmanI eka rAzi (3) vRkSanuM phUla (suMdara raMgavALuM hovAM chatAM gaMdha vinAnuM dhoLo ghoDo hovAthI aNagamatuM rahyuM che.) (4) karaNa karkaTa (ka) puM(saM.) karacalo karNajiya strI, (sa.) sAMbhaLavAnI indriya: kAna karkaTakI strI. (saM.) karacalAnI mAdA; karacalI karNopakarNata-rNi) kri.vi. (saM.) eka kAnethI bIjA kAne, karkaTi-TI) strI. (saM.) kAkaDI ne teno velo ema pharatuM (2) peDhI dara peDhI saMbhaLAtuM Ave ema karkaTI strI. karakaTI; ThAThaDI; nanAmI kartaka vi. (saM.) kApavAnuM ke vetaravAnuM kAma karanAra; "kaTara' karkaTI strI. (sa.) karacalAnI mAdA; karacalI kartana na. (saM.) kApavuM ke kAtaravuM te (2) kAMtavuM te karkara vi. (saM.) kaThaNa; majabUta kirtari vi. kartAnA arthano bodha karatuM karkarI strI. (saM.) nALacAvALuM pANI chAMTavAnuM vAsaNa kartari prayoga kuM. (saM.) jemAM kriyApada kartA pramANe jAti karNarekhA strI. (saM.) viSuvavRttanI uttare 33 27', ane vacana letuM hoya tevo prayoga akSAMzanI goLa rekhA kartarI strI. (saM.) kAtara; kartarikA karkavartula(La), karkavRtta na. karikhAnuM vartula [ghAtakI ka(-)vya vi. (saM.) karavA yogya (2) na. kAma; karma karkazavi. (saM.) kaThora; AkaruM (2) kaDavAboluM (3) nirdaya; (3) pharaja (4) vartana pirAyaNa-maMDyuM rahenAra karkazatA strI. (saM.) karkaza hovApaNuM ka(-)(chaniSTha, vaparAyaNa) vi. potAnAM kartavyomAM karkazA vi., strI, vaDhakaNI-vaDhakArI strI; kaMkAsiyaNa kirta(-)vyaparAyaNatA strI. (saM.) kartavyanuM pAlana kaTa(0) paM. nAgonA eka nAyakanuM nAma karta(-)vyapAlana na. (saM.) juo 'kartavyaparAyaNatA' karTana puM, (i.) AvaraNa; paDado (2) yavanikA ka(-7)vyabuddhi strI. kartavyanI bhAvanA ke samaja karTana-reijhara 5. (i.) zarUAtanuM nAnuM nATaka; laTakaNiyuM karta(-7)vyabhAnana (saM.) kartavyanuM bhAna [jayomeTrI (ga.) karNa puM. (saM.) kAna (2) kATakhUNa-trikoNamAM kATakhUNAnI karta(-7)vyabhUmiti strI. eka prakAranI bhUmiti; "prekTila sAmenI bAju (3) sukAna (4) kuMtIno sUryathI thayelo kartA(-7) vi. (saM.) karanAruM; banAvanAruM (2) paM. [(za.vi.) karanAra-banAvanAra mANasa; racayitA karNaka na. hRdayano upalo khaMDa ke khAnuM, "orikala" kara 5. kiratAra; racanAra For Private and Personal Use Only
Page #171
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ka(-7)hartA-tta| 154 [kala kartA(-7)hartA(-7) paM. sarajana karanArane nAza karanAra samAnAdhikaraNa ane pUrvapada vizeSaNa hoya te samAsa. (Izvara) (2) sarvoparI sattA dharAvanAra puruSa; mukhya- udA. mahArANI kirtavyaparAyaNa mULa mAlika karmaniSTha vi. (saM.) karmakAMDamAM AsthAvALuM - custa (2) karjha vi. karanAruM (2) puM. (saM.) kartA (karanAra) karmaniSThA strI. (saM.) potAnA karmomAM ke zAstraviti kartutva na karavAnI-racavAnI zakti (2) kartApaNuM karmomAM niSThA kirmanirata katRvAo vi. (saM.) jemAM kartAnuM prAdhAnya hoya evuM (vyA.) karmaparAyaNa vi. (saM.) karma karavAmAM satata macI raheluM; karNI strI. (saM.) kartAnuM nArIjAti; karanArI strI karmapAka chuM. (saM.) karma pAkavuM te; karmaphaLa kardama paM. (saM.) kAdava; kIcaDa (2) e nAmanA eka prAcIna karmapAza puM. (saM.) karmabaMdhana [ilakAba karmabaMdhana na. (saM.) karmanuM jIvAtmAne thatuM baMdhana karnala pu. (iM.) palaTaNano mukhya saradAra; tenuM pada ke teno karmabodha paM. (saM.) karmano bAdha-doSa karpaTa na. (saM.) kApaDa, kapaDuM (2) cIMtharuM; jUno gAbho karyabhAra . (saM.) karmono boja; karmarUpI boja karpara na. (saM.) khoparI (2) kale; ThIbaDuM karmabhUmi strI. (saM.) karma karavAnuM kSetra (2) dharmakarma karavAkarpara na. (saM.) kapUra; eka sugaMdhI padArtha no deza bhAratavarSa) timAMthI meLavavAno mArga kapha chuM. (I.) zaheranA azAMta vAtAvaraNamAM amuka samaya karmamArga 5. (saM.) kartavya karmathI ke karmakAMDane anusaravA ke sudhI ghara bahAra na nIkaLavA-jAhera rastA para na karmamImAMsA strI, (saM.) karmanI philasUphI; karma saMbaMdhI AvavA pharamAvato eka prakArano hukama; saMcAra saMbaMdhI vicAraNA (2) pUrvamImAMsA hukama thayelA te sthaLa (irAkamAM AveluM che.) karmayoga pu. (saM.) karmamArganI sAdhanA (2) laukika temaja karna(-abolA na. (phA.) hajarata imAma husena zahIda pAralaukika lagatAM badhAM karma Izvarabuddhie anAsakta karbara vi. (saM.) kAbaracItaruM; kAbarU rahIne karavAno mArga (3) nasIbano joga karmana. (saM.) kriyA; kAma (2) pravRtti, dhaMdho udA. vaizvakarma karmayoginI strI. (saM.) karmayogI strI (3) AcaraNa; dharmakarma (4) karama; nasIba; karmayogI pu. (karmayoginuM) karmayogano sAdhaka pUrvajanmanAM karma (5) kartavya (6) kukarma; pApa (7). karmarata vi. (saM.) satata karma karanAruM; karmanirata jenI para kriyA thatI hoya te karmaloka chuM. (saM.) mRtyuloka; pRthvI karmaka vi. (saM.) je vAkyamAM karma upara kriyAno AdhAra karmavazAt kri.vi. (saM.) sArA narasAM karmone lIdhe che tevuM; tevA prayoganuM (vyA.) karmavAda puM. karmane lagato vAda (2) prArabdhavAda, daivavAda karmakathA strI. karamakathA; vItakavAta karmavAdI vi. (2) 5. karmavAdamAM mAnanAra karmakartA chuM. (saM.) karmarUpa kartA karmavipAka chuM. (saM.) karmanuM phaLa - pariNAma mANasa karmakAra(-rI) puM. (saM.) kAma karanAra; kAryakartA (2) majUra karmavIra vi.kartavya karmakaravAmAM vIra-bahAdura (2) puM. evo (3) kArIgara (4) luhAra (5) baLada karmazIla vi. (saM.) satata kAma karavAnI TevavALuM, ughogI karmakAMDa na. (saM.) dharmakriyAo ane dharmakarmone lagato karmasaciva paM. (saM.) kAryapAlaka pradhAna vedano bhAga (2) emAM batAvelI dhArmika kriyAo karmasaMjoga . bhAvino yoga; nasIbano tAkaDo ane karmo karmasaMnyAsa puM. karmano tyAga (2) kamarUpano tyAga karmakAMDI vi. (saM.) karmakAMDane anusaranAruM karmahIsa(-NuM) vi. abhAgiyuM; kamanasIba, bhAgyahIna karmakSetra na. (saM.) karmabhUmi; kAryakSetra; kAma karavAnuM kSetra; karmAdhIna vi. (saM.) nasIba para AdhAra rAkhanAruM; daivAdhIna dharmakarma karavAno deza (bhArata) karmiSTha vi. (saM.) karma karavA para prItivALuM (2) kAryakuzaLa karmacaMDALa puM. (saM.) adharmI, durAcArI karmI vi. saM. karminuM) nasIbadAra (2) udhogI [ndriya karmacArI muM. kAma karanAra; nokarI karanAra; sevaka karmendriyastrI. (saM.) sthULa kAmo karavAnI indriya(2) paMcekarmaTha vi. (saM.) Ahunika karmamAM custa; karmaniSTha (2) karSi pu. (saM.) eka prAcIna tola (2) kheMcANa bAhya AcAramAM AgrahI (3) karma-kuzaLa [(vyA.) karSaka vi. (saM.) kheMce-AkarSe evuM (2) puM. kheDUta karmaNi vi. (saM.) karma pramANe jAtivacana vagere lenAruM karpaNa na. (saM.) kheDa; khetI (2) kheMcatANa (3) AkarSaNa karmaNi prayoga puM. jemAM karma pramANe kriyApada jAti ane karSita vi. (saM.) kheDavuM (2) kheMceluM vuiM. kheDUta vacana letuM hoya evo prayoga (vyA.) privRtti karthI vi. (saM. karSinuM) kheMcanAruM (samAsamAM aMte) (2) karmaNya vi. (saM.) kuzaLa; hoziyAra (2) na. udyoga; kala puM. (saM.) eka avAja; guMjana karmadhAraya paM. (saM.) je tapuruSa samAsamAM baMne pado kala strI. kaLA; mAtrA (piM.) For Private and Personal Use Only
Page #172
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir baT kilo 1 55 [ kalahaMsa kala strI. cAvI; cAMpa kalama 5. (saM.) cokhAnI eka jAta [dhArAkadaMba kalakala paM. (saM.) pakSIono kalarava (2) guMjArava (3) kalama na. (saM. kadaMba, prA. kalaMba) kadaMbanI eka jAta; kalabala; manuSya athavA pazupakSIono mizra dhvani kalama strI. lakhANanI UbhI katAra (2) lakhANamAM pADelo kalakalATa (-Na) . (saM. kaluM uparathI) ghoMghATa; zorabakora kramika bhAga (3) karAranI zarata (4) dhAro; niyama kalakaliyo !. kalakala avAja karanAruM mAchalA para nabhanAruM kalamakaza vi. (phA.) lekhaNa vAparI jANanAruM (2) puM. lahiyo (3) lekhaka; kuzaLa lekhaka; musadI kalako paM. (saM. kalu uparathI) zorabakora, ghoghATa kalamayUkastrI. lakhANamAM thayelI bhUla; "slIpa opha pena' kalagI strI. (turkI) mugaTa athavA mastaka para mUkavAnI kalama-terAza 5. (phA.) kalama ghaDavAnuM cappa (2) kalama eka zaNagAra; maMjarI (2) phUlono goTo (3) zAkta ghaDanAra vyakti (3) vi. kalama ghaDanAruM lAvaNI (4) ghoDAnA mAthA para mUkavAmAM Avato kalamatrAMsa vi. kamalanI mAphaka trAMsuM kApeluM ke raheluM evo zaNagAra (pa) hAthInA mAthA para mUkavAmAM kalamadasta vi. citra karanAra; citrakAra Avato eka zaNagAra (6) mora, Dhela vagere kalamadAna(-niyuM) . kalame rAkhavAnI bhUMgaLI-peTI pakSIonA mAthA parano evo ghATa kamalabaMdI strI. kalamavAra-gherA pADIne kareluM cokkasa kalagIdAra vi. kalagIvALuM lakhANa (2) TAMca; jamI (3) japta karelI vastuonI kalagara strI, eka kImatI rezamI vasa; bAMTa yAdo (4) koI paNa bhAganI vyavasthA ke kAmakAjanuM kalaghoSa chuM. (saM.) mITho kalarava dhoraNa batAvatI tapasIla (5) rAjanaitika vyavasthA kalaghoSI strI. koyala 'kalamabaMdhI strI, nokarImAM lakhavAnI kAmagIrInI beThI kalacariyuM vi. banAvaTI; nakalI haDatALa; "pena DAuna sTrAika' kalajuga pu. kaliyuga; kaLiyugamAM namabAja vi. kalama vAparavAmAM - lekhanakAryamAM kuzaLa kalatra na. (saM.) patnI kalamavAra krivi. dareka kalama-phakarAnA kramathI ke te pramANe; kaladAra vi. aMgrejI calaNanuM ( nAraNakato tapasIlavAra evo cokhkho rUpiyo (3) vi. 5 kalamI muM. (saM. kalama uparathI) eka jAtanA cokhA (2) kaladhvani . (saM.) mITho-madhura dhvani (pakSIo vagereno) vi. kalama karIne ugADeluM jhADa-choDa) kalana na. (saM.) kaLI javuM-samajavuM te (2) pakaDavuM-jhAlavuM kalamI(onI strIvahANanI DolakAThI; nAno saDha te (3) garbhAdhAna thayA pachInI garbhanI zarUAtanI kalame-zarIpha chuM. kalAmezarIpha, kurAna [dIkSAvAkya sthiti; "jhAIgoTa', "kekayulasa [(3) pichANa kalamo chuM. (a.) kurAnanuM mULa sUtra-pharamAna; islAmanuM kalanA strI. (saM.) samajaNa; grahaNa (2) aTakaLa; aDasaTTo kalara 5. (iM.) raMga; varNa kalanAda . (saM.) mITho madhuro avAja; kaladhvani kalaraboksa na. (I.) raMgapeTI kalapa . (a. kalpha =moM upara paDatA DAgha) vALa raMgavAnI kalarava paM. (saM.) pakSIono madhura dhvani (2) kalabalATa ekabanAvaTa; kalapha. kalpAMta karavuM kalaroLa pu. moTo kalabalATa (2) kalarava; madhura avAjano kalapavuM akri. (saM. kalpAnta parathI) jhUravuM (2) raDavuM; samudAya kalapavuM sa.kri. (saM. kalupa-kalpa uparathI) sAravuM zrAddha); kalavalavuM akri. kakaLavuM (2) uzkerAvuM saMkalpa karavo; maranAra pAchaLa puNya karavuM kalavavuM sakri. khIjavavuM (2) karagaravuM kalapha chuM. juo "kalapa kalavATa chuM. kAlAvAla kalAkAta strI. (a.) vahANanAM pATiyAM barAbara besADI kalavo 5. (saM. kalyavata, prA. kallavatta) kavala; koLiyo kyAMya havA ke pANI pesI na zake evuM karavAnI kriyA (2) paraNavA AvelA varane UghalatAM pahelAM kalabaka strI, pILI sukhaDa kanyApakSa taraphathI mokalato kAco kaMsAra-khAvAnuM kalabala strI. (saM. kalu uparathI) vAtacItathI Acho thato kalaza chuM. (saM.) kaLaza; loTo (2) derA upara mukAtuM ghoMghATa; beTho zorabakora (2) nasamajAya tevuM bolavuM te aMDAkAra zikhara-Toca kalabalavuM a.kri, beTho zorabakora karavo kalazora paM. (saM. kala+phA. zora) kalarava; madhura zora kalabalATa . bALakono zorabakora; kalabala kalaha puM. (saM.) kajiyo; kaMkAsa; laDAI dhirAvatuM kalama strI, (a., saM.) lekhaNa (2)citrakAmanI pIMchI (3) kilahapriya vi. (saM.) game tyAM kajiyo karavAno zokha kalamanI peThe trAMsI kApIne ropavAne karAtI choDa ke kalahazIla vi. (saM.) jhaghaDA karavA TevAyeluM; jhaghaDALu jhADanI DALI ke te vaDe thayelo choDa ke jhADa kalahaMsa . (saM.) bataka jevuM pakSI - haMsa; rAjahaMsa For Private and Personal Use Only
Page #173
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kalahAMtaritA 156 [ kaliMda kalahAMtaritA vi. strI. (saM.) pati sAthe kalaha karI rUsaNuM kalApITa strI. (saM. kala + pITa - pITavuM) zorabakora (2). laI beThelI strI (2) patino anAdara karI risAyA raDAroDa; rokakaLATa pachI pastAvo karanArI nAyikA kalApUrNa vi. (saM.) kalAthI bhareluM kalaMka na. (saM.) DAgha; lAMchana (2) ALa; tahomata kalAkUla na. kAnanuM eka ghareNuM kalaMkita vi. (saM.) kalaMkavALuM; kalaMka pAmeluM kalAbo chuM. (a. kulAbaha) bAMyano kApa (2) be cheDA kalaMkinI vi., strI. (saM.) kalaMkavALI, kalaMka cahyuM hoya sAMdhavA vacce nakhAtI loDhAnI kaDI tevI strI vuiM. caMdra kalAbhavana na. hunnarakaLAnI zALA (3) lakhANa kalaMkI vi. (saM. kalaMkina) nAmozI pAmeluM; kalaMkavALuM (2) kalAma strI. (a.) vANI; vAkya; zabda (2) kaDI; phakaro. kalaMkI(-gI) puM. (saM. kalkI) viSNuno chello avatAra kalAmaya vi. (saM.) kalAtmaka; kalApUrNa kalaMTha vi. lAMTha; tophAnI ane lucyuM kalAmImAMsA strI. (a.) kalAnuM zAka ke tattvadarzana kalaMdara chuM. (a.) eka jAtano phakIra (2) nispRha mANasa kalAme-zarIpha chuM. (phA.) kurAna; kalamezarIpha (3) madArI (4) varNasaMkara AdamI kalAyukta vi. (saM.) kaLAthI joDAyeluM; kalAmaya kalA strI. (saM.) koI paNa vastuno eka bhAga (2) caMdrano kalAra puM, na. (jema ke, boDiyo kalAra) eka vanaspati soLamo bhAga (3) miniTa'; kalAkano sAThamo bhAga kalAlapuM. (saM. kalyapAla,prA.kallAla) dArUgALI vecanAro (4) kAlamAna (5) yukti; hikamata (6) hunnara; kalAlakhAnuM na. (saM.) dArUnuM pIThuM (2) vyasanIone bhegA kasaba, kaLA (7) sauMdaryayukta racanA ke tevI hikamata thavAnuM ThekANuM-jagA (8) mora pIMchAM kholI je zobhA race che te kalAlavADa strI. (Do) 5. kalAlono vAsa-mahollo kalAI strI. (saM. kalAcI) koNIthI kAMDA jeTalo hAtha (2) kalAlI(-luM) strI. na. kalAlano-dArU vecavAno dhaMdho magadaLa-joDInI eka kasarata [kalAInuM paDa kalAvatI vi. strI. (saM.) kaLA-kAntivALI (2) nRtyAdi kalAI strI. (a.) eka dhAtu (2) vAsaNa upara caDAvAtuM kaLA jANanArI (3) eka prakAranI viNA kalAI (0garo, 0vALo) 5. vAsaNanI kalAI karanAro kalAvavuM sakri. kaLathI samajAvavuM (2) phosalAvavuM kalAka paM. sATha miniTa jeTalo samaya kalAvaMtI vi., strI. nRtyAdi kaLA jANanArI kalAkAra chuM. (saM.) kaLAyukta racanA karanAra vyakti (kavi, kalAvAda 5. (saM.) kalAkhAtara kalAmAM mAnato vAda-mata citrakAra, zilpI, vagere). kalAvAna vi. (saM.) kaLA jANanAruM; kaLAvALuM (2) kalA(-LA)kRti strI. kaLAyukta racanA kalAvida (3) 5. caMdra kalAtmaka vi. (saM.) kalApUrNa, suMdara kalAvida paM. (saM.) kalAno jANakAra kalAkauzalya na. kaLAnI AvaData, preziyArI (2) hunnara- kalAvidhAna na. kalAnuM sarjana-racanA; TekanIka udyoganI AvaData kalAvidhAyaka vi. 5. kalAvidhAna karanAra kalAsarjaka kalAguM vi. lAga vagaranuM; kathoDuM (2) nAlAyaka kalAvIthi strI. kalAdIgha; "ArTa-gelerI kalADI strI. nAnuM kalADuM kalAMkalAM kri.vi. saMpUrNa khIleluM hoya ema evuM kalArDa na. kale, mATInI nAnI tavI gelerI kalAMTha vi. luccuM, bezarma (2) kajiyAkhora (3) gAMThe nahi kalAdIgha strI. (saM.) kaLApradarzananI paDALI; "ArTa- kalAMThI strI. (zarIranI) pAMsaLI (2) pAsuM kalAtmaka vi. saM.) kaLAthI pUrNa; kalAmaya kali chuM. (saM.) TaMTo (2) yuddha (3) kaLiyuga (4) kalAdhara chuM. (saM.) mora (2) caMdra (3) kalAkAra kaLiyugano adhiSThAtA puruSa-asura (5) pApanI buddhi kalAnAtha 5. (saM.) caMdra; caMdramAM kalikA strI, (saM.) vaNakhIleluM phUla, kaLI kalAnidhi puM. (saM.) mora (2) caMdra (3) kalAkAra kalikAla(-La) chuM. kaLiyugano samaya kalAvita vi. kalAyukta; kaLAvALuM kalita vi. (saM.) kaLAyeluM; jANeluM; samajAyeluM kalApa puM. (saM.) samUha (2) moranAM pIMchAMno samUha (3) kaliyuga puM. (saM.) kaLiyuga; cAra yugamAMno chello yuga; bhAtho (tIrano) (4) ghareNuM (5) myAna (6) caMdra adharmano samaya kalApaka paM. jhUDo; samUha (2) motInI mALA (3) tilaka kalila na. (saM.) kaLaNa jamIna [(2) eka pakSI klApaTa puM. (saM.) jenA para kalA dorAya che te vastu; kaliMga na. (saM.) prAcIna bhAratano eka prAMta-orIsA kenvAsa kaliMgaDa(Du) na. (saM. kaliMga) kAliMgaDuM; taDabUca kalApiMDa kuM. (saM.) kalAno deha tikhallusa kaliMda puM. (saM.) himAlayano 'jamanotarI' pahADa jemAMthI kalApI puM. (saM.) mora; mayUra (2) kavi sUrasiMhajInuM kAlidI-yamunA nIkaLe che. For Private and Personal Use Only
Page #174
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kalIga 15o [kavaca kalIga . (.) sAthI kalpanAzIla vi. (saM.) kalpanA karavAnA valaNakesvabhAvavALuM kaluSa vi. kAdavavALuM, gaMduM; meluM (2) dura; ghAtakI (3) kalpanottha vi. (saM.) kalpanAmAMthI UThatuM-janmeluM pApI (4) na. kAdava; gaMdakI (5) pApa kalpanAsRSTi strI. kalpanAnI sRSTi; manorAjaya kaluSita vi. (saM.) kAdavavALuM; malina (2) kacavAyeluM; kalpalatA strI. (saM.) IccheluM pUruM pADanAra manAtI risAyeluM (3) dUSita simAhartA paurANika mAnyatA mujabanI svargamAMnI eka vela kalekTara 5. (i.) jillAno vaDo mahesUlI amaladAra; kalpaloka puM. (saM.) yuTopiyA kalekazana na. (iM.) saMgraha; samUha; saMcaya (2) vasUlAta kalpavuM sakri. kalpanA karavI; dhAravuM [kAlpanika jhADa (3) ugharANuM kalpavRkSa na. (saM.) iccheluM ApanAra manAtuM svargamAMnuM eka kalejuM na. (saM. kAleyaka, prA. kAlijja) pitta utpanna kalpasUtrana. (saM.) sAdhuo mATe AcAra varNavatuM dharmapustaka karanAro ane zirAomAMnuM lohI sApha karanAro eka (jaina) (2) vaidika karmonAvidhionuM zAstra; ekavedAMga moTo mAMsala avayava; kALajuM (2) hRdaya (3) mana; kalpAMta chuM. (saM.) kalpano aMta; jagatano pralayakALa (2) aMta:karaNa na. raDAroLa; atizaya raDavuM-zoka karavo te kaleDI strI. (da. kAhaliA) nAnuM kaleDuM kalpita vi. (saM.) kalpeluM (2) joDI kADheluM, khoTuM (3) kaleDuM na. roTalA zekavAnI mATInI tavI na. kalpela vastu; kalpanA; yukti kalevara na. (saM.) zarIra; khoLiyuM kaltha vi. (saM.) kalpanA karavA jevuM; kalpanIya kA~du . (saM.) bIjano caMdramA kalmaSa puM, na. (saM.) mela; kALAza (2) pApa (3) eka kalonuM vi. lAga vagaranuM; kalAguM naraka (4) vi. meluM, gaMduM kalola . (saM. kallola) kallola; harSa kalmaSatA strI. (saM.) malinatA; gaMdakI kaloMjI strI. (OjI) zAhajIruM kalpezarIpha chuM. (a. kalAmezarIpha) kurAna; kalamezarIpha kalka vi. pApI (2) puM. pApa (3) kAnano mela (4) kalyANa na. (saM.) sukha (2) zreya; kuzaLa (3) vi. chetarapiMDI; daMbha (5) kacaro; kIcaDa (6) (auSadha sukhadAyaka; bhaluM (4) suMdara; sarasa (5) zubha; maMgaLa vagereno) vATIne banAvelo loMdo-lUgadI [avatAra kalyANa puM. eka rAga kalki(-kI) . (saM.) viSNuno dasamo chello-nakaLaMka- kalyANakara-tA) vi. kalyANa karanAra puiruSa kalcara na. (iM.) uchere; saMskAra (2) saMskRti kalyANakArI vi. kalyANa kare evuM (2) puM. kalyANa karanAra kalcaramotI . banAvaTI motI kalyANarAjya na. (saM.) prajAnA samagra kalyANa mATe kalpa chuM. (saM.) brahmAno eka divasa; arthAta cAlanAruM rAjaya; eka rAjakIya Adarza; 'velaphera-sTeTa 4,320,000,000 varSono samaya (2) dharmakarmano kalyANI strI. (saM. kalyANina) kalyANa karanArI devI (2) vidhi (3) AcAra (4) eka vedAMga, jemAM yajJakriyA saubhAgyavatI strI (3) vi. kalyANakArI; maMgaLamaya vagere vize upadeza che. (5) auSadhaprayoga (9) kallI strI, hAthanA kAMDAnuM eka ghareNuM; kaDalI zabdane aMte "jevuMnA arthamAM (udA. dvIpakalpa) kallI strI, nAno kallo (2) hAthanI AMgaLIo vaDe kalpa(9taru, druma) na. (saM.) nIce besanAra jeno saMkalpa (dhotiyA ke sADI jevA kapaDAnI) karAtI gaDI kare te vastu ApanAruM svargamAMnuM eka kAlpanika jhADa kahyuM na. strInA paganuM eka ghareNuM kalpana na. (saM.) kalpavuM te (2) biba; Imeja kallo 5. juo "kallI" kalpanavAda 5. biMbavAda; imejijhama'[zreNI; imejarI kallo paM. hAthamAM mAya eTalo ghAsano jaththo; koLiyuM kalpanazreNI strI. kalpanonI saMkula ane saMdigdha kalAtmaka kallola puM. (saM.) AnaMda (2) ghoDo (3) mojuM ( killola" kalpanA strI. (saM.) navuM citavI ke upajAvI kADhavAnI azuddha joDaNI) AnaMdathI UbharAvuM te zakti (2) dareka vAtanI manamAM je prathama racanA thAya kallolavuM a.kri. harakhAvuM; kallola karavo bate (3) dhAraNA; khyAla (4) taraMga; buTTo kallolinI vi. strI. (saM.) moTA taraMgovALI (nadI) kalpanAcakSu na. (saM.) kalpanAnI ke kalpanArUpI AMkha kava kri.vi. (saM. kadA) kyAre kalpanAcitra na. (saM.) kalpanA vaDe khaDuM kareluM citra kavakhata puM. ayogya-kharAba-azubha samaya; kaveLA kalpanAnIta vi. (saM.) kalpanAmAM na Ave tevuM; tenAthI para kavaNuM vi. agavaDavALuM (2) vaga vagaranuM kalpanAvAda 5. (saM.) kaLA e anubhava karelI kalpanA che kavaca na. (saM.) bakhatara (2) tAvIja (3) mUThacoTathI evo vAda zikti zarIranuM rakSaNa karato manAto maMtra kalpanAzakti strI. (saM.) ciMtavI ke upajAvI kADhavAnI kavaca strI,na. kaucAMnuM jhADa For Private and Personal Use Only
Page #175
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kavaTiyo 1 58 kipAya kavaTiyo chuM. pANI sukAI gayuM che tevo kUvo virAmavALo ekatrIsa akSaravALo chaMda; manahara chaMda kavaNa sa. (saM. kApunA, prA. kavaNo) koNa; kayuM kavitA strI. (saM.) kAvya; kavinuM kavana (2) padabaMdha kavana na. (saM.) kavitA karavI te (2) kavitA kavitAI strI. kavitva (2) kavitA karavAno dhaMdho kavayitA pu. kavana karanAra; kavi kavitva ne. (saM.) kAvya racavAnI zakti (2) kavipaNuM (3) kavayitrI strI. strIkavi kAvyano guNa vilaNa; "poeTika jasTIsa kavara na. (i.) parabIDiyuM (2) pustakanuM pUThuM kavinyAya . sAhityamAM sAcAne nyAya ane jUThAMne sajAnuM kavaravuM vi. vAMkuM; tIkSNa; kaDavuM (vacana) kavivara pu. zreSTha-uttama kavi kavara poInTa na. (.) krikeTanI ramatamAM poiMTa ane kavisamaya puM. kavikalpita paraMparAgata mAnyatA [kavi miDanI vaccethI pasAra thato daDo rokavA mATe UbhA kavIzvara (kavi-Izvara), kavIndra (kavi-Indra) puM. sauthI moTo rahevAnI jagA kaveNa na. aghaTita veNa; apazabda kavaramanI pu.ba.va. (i.) dalAlane ApavAnI rakama kaveLA strI. kavakhata; kharAba saMjoga; khoTo samaya kavarga kuM. (saM.) ka, kha, ga, gha, Da e pAMca akSaro kavya na. (saM.) pitRne Apela piMDa, bhojana vagere kavarAvavuM sakri. kAvaruM-kAyara karavuM; herAna karavuM kavvAla puM. (a.) kavAlI gAnAro khyAlaTappAnuM gANuM kavariMga na. (i.) DhAMkaNa kavvAlI strI. sUphIvAdanI gajhala-gAyakI; kavAlI (2) kavariMga leTara chuM. (iM.) biDANapatra kaza pu. (phA.) (bIDI, sigAreTa vagereno) dama kavala chuM. (saM.) koLiyo; grAsa kaza strI, (0Na) na. (saM. kazA = cAbUka, prA. kasA) kavalI strI. avAcharuM dohavA detI nAnI gAya aMgarakhuM, baMDI, coLI vagere bhIDavAnI nAnI dorI kavaluM. naLiyuM (2) mobhAriyuM hoya che te (baTanane badale) (2) coLInI dorI; nADuM kavale strI kharAbadazA-hAlata [vakhANavuM (3) varNavavuM kazamakaza strI. (phA.) kheMcatANa (2) dhakkAmukkI (3) kavavuM sakri. (saM. ka) kavitA karavI (2) stuti gAvI; dhamAdhama; jhaghaDo [bahu paDe che.) kavaLa puM. kavala; grAsa; koLiyo [saMjoga (3) kusaMpa kazAlo chuM. aco, bhIDa (jema ke, gharamAM kAmano kazAlo kavA puM. vahANa cAlavAne pratikULa pavana (2) avaLA kaziza strI. (phA.) saMmohana; AkarSaNa kavAja puM. karAmata; hikamata kazI(-sI)dAkAra vi.,puM. (hA.) kazIdAnuM kAma karanAra; kavAjI vi. kaLAbAja; hikamatI jarIbharatanuM kAma karanAra ['cikanakArI kavANa na. (ka+vAna) khoDakhAMpaNa (2) lAMchana kazI--sI)dAkArI strI. (phA.) eka jAtanuM bharatakAma; kavANa strI. kharAbavANI; kuvacana kazIdo chuM. ITa athavA naLiyAne khUba tapAvIne tenA rasano kavANuM vi. kavANavALuM; khoDavALuM (2) na. khoDakhAMpaNa banAvelo kITo (2) jarInuM bharatakAma kavA(-bA)ba chuM. mAMsanuM bhajiyuM-mUThiyuM kazIdo chuM. (a) jarInuM bharatakAma; kasIdo kavAyata strI. lazkarI tAlIma; pareDa; 'Drila' (2) tAlIma kazuM sa. (2) vi. koIka; kAMIka kavAyatI vi. lazkarI tAlIma pAmeluM lIdheluM kaztI strI, (phA.) naukA; nAva kavAyu puM. duSTa vAtAvaraNa (2) pratikuLa saMjoga kizamakaza strI. (phA.) kazamakaza kavAyuM vi. pratikULa kazmala vi. (saM.) kharAba; gaMduM (2) nAmozIbhareluM (3) kavAre kri.vi. azubha samaye ke divase na. pApa (4) duHkha; udAsInatA kavAla puM. kavAlI gAnAra; kavvAla (2) eka rAga kazyapa puM. (saM.) kAcabo; kacchapa (2) eka RSi jemAMthI kavAlI strI, sUphIvAdanI gajhala-gAyakI (2) gANuM; sRSTinAmAnavono vikAsa thayAnuM purANomAM kahevAyuM che. gAyakI [kathaLavuM kazyapabhuta puM. (saM.) sUrya, sUryadeva (2) IMdra kavAvuM a.kri. zarIramAM kavA pesavo; zarIra bagaDavuM (2) kaSaNI strI, (saM. kaSa) kasoTI (2) kasoTInI veLA; kavAvuM a.kri. vasUkI javuM (2) vagovAvuM Apatti (3) paisA bharavAnI lAMbI, keDe baMdhAya evI kavAsa strI. kharAba gaMdha; badabo kothaLI; vAMsaLI (4) lasoTelI vastu (5) nAnAM kavi paM. (saM.) kAvya-kavitA karanAra (2) bhATa chokarAMne thato kapha ke zvAsano roga (sasaNI) (2) kavikalpitanyAya paM. (saM.) kavisRSTino nyAya; kavisaMpradAya aMgarakha, baMDI vagere bhIDavAnI nAnI daMDI kavicarita na. (saM.) kavinI jIvanI vagerenuM Alekhana kaSAya vi. (saM.) kaDachA svAdanuM; besvAda (2) bhagavA kavivuM na. (tucchakAramAM) kavi , raMganuM (3) vikAravALuM (4) 5. kAvo; ukALo (5) kavita na. eka jAtanI kavitA (2) ATha ATha akSare tUro svAda (6) geravo-bhagavo raMga (7) kATa; mela; For Private and Personal Use Only
Page #176
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ kasANuM kapAyito 1 59 kALapa (8) pApa (9) krodha, mAna, mAyA ane lobha kasatuM vi. parANe besatuM thatuM (2) ochuM rahetuM e cAramAMnuM koI paNa (jaina). kasadAra vi. (saM.) kasa-sattvavALuM (2) rasALa (3) kaSAyita vi. (saM.) raMgeluM; raMgavALuM thayeluM (2) bhagavuM dhanavAna (4) kasoTImAMthI pAra Utare evI; ojaravI (3) kasANuM; besvAda (4) kaSAya-vikAravALuM kasanaLI strI. kasa kADhavA vaparAtI zIzI jevI naLI; kaSTa na. (saM.) mahenata; zrama (2) duHkha; saMtApa 'sTa-Tyuba' kaSTakAraka vi. (saM.) kaSTa kare evuM; duHkhadAyaka kasapaTTI strI. sUtarano kasa kADhavA mATenI paTTI kaSTadAyaka(-dhI) vi. (saM.) kaSTa karanAruM; duHkhaprada kasabApu. bharatakAma, vaNATamAM vaparAto sonArUpAno tAra kaSTapUrNa vi. (saM.) kaSTathI bhareluM kasaba chuM. (a. kasba) dhaMdho, rojagAra; kAma (2) hunnara; kaSTaprada vi. kaSTa Ape evuM; duHkhakAraka kaLAkArIgarI (3) kaLAkuzaLatA (4) anItinuM kAma kaSTamaya vi. (saM.) kaSTapUrNa kasabacora chuM. potAno hunnara bIjAne na dekhADe e; kaSTasAdhya vi. (saM.) muzkelIthI sadhAya evuM; zramasAdhya AvaData saMtADanAra AdamI (2) dhaMdhAmAM ThagAro kaDAvI vi. (saM.) kaSTa hare evuM thAya tevo roga kasabAtI vi. (phA.) kasabAmAM rahenAra (2) musalamAnonI kArtivana. (saM.) strIonane aTakAvI AvatI vakhate duHkha vadhu vastIvALuM kiArIgara; hunnara-kaLA jANanAra karAvuM a.kri. duHkha pAmavuM; pIDAvuM (2) prasavanI pIDa kasabI vi. kaLAkuzaLa; nipuNa (2) kasabavALuM (3) paM. - veNa AvavI [duHkha; saMtApa kasabo pu. (a.) musalamAnonI vizeSa vastIvALuM sthaLa kaSTi strI. (saM.) kaSTa; takalIpha (2) mahenata; zrama (3) (2) moTuM gAma; 'TAuna' (3) musalamAnavADo kI(-dita) vi. (saM.) kaSTavALuM; dukhI kasama pu.ba.va. (a.) sogana; sogaMda kaSTo strI, leNA peTe ApavAno hapato; kAMdhu kalamanAmuM na. sogaMdanAmuM; "ephiDeviTa' kasa chuM. (saM. kaSa) kasoTI uparathI nakkI karelo sonArUpA- kasamaya puM. kasamo; kavakhata; kaveLA nA bhAvano AMka (2) kasoTI [baLa; jora kasamoDA pu.ba.va. (kasavuM+moDavuM) aMga maroDavAnA ukAMTA kasa chuM. (phA. kazIdana, saM. ka) sAra; mAla; sattva (2) AvavA te (2) prasava vakhatanuM zarIranuM dukhavuM ane kasa strI. (saM. kazA = cAbuka) kaza; aMgarakhA, baMDI AkaMDI-veNo AvavI te vageremAM ekabIjA paDane bAMdhavA TaMkAtI dorI (2) kasamoDAvuM a.kri. kasamoDA khAvA; ukAMTA AvavA coLI bAMdhavAnI dorI (3) nADuM. kasara strI. (a. kasra) ghaTa; khoTa (2) kacAza; apUrNatA kasaka strI. abhilASA; aramAna (2) kaLatara; zULa; (3) khAmI; kasUra (4) karakasara (5) nukasAna haLavI pIDA (3) jUnuM vera (4) duHkha; pIDA (5) kasarata (a.kannata) strI. vyAyAma (2) abhyAsa; mahAvaro hamadardI; sahAnubhUti kasaratabAja vi. kasaratI; kasaratanA zokhavALuM kasakasa strI. kasIne bAMdhavAthI thato avAja [okTa kasaratazALA strI. vyAyAmazALA; akhADo kasakasatuM vi. khUba kheMcIne bAMdheluM (2) parANe besatuM thatuM; kasaratI (-tiyuM) vi. kasarata karanAruM kasakasavuM a kri. khUba kheMcAvuM (2) parANe baMdhabesatuM thavuM kasariyuM vi.karakasariyuM; karakasara karanAruM bahAra Ave che. (3) sakri. khUba kheMcIne bAMdhavuM kasavATa na. ghANImAMnuM AMTAvALuM cokaThuM, jemAM thaIne tela kasakasAvavuM sakri. "kasakasavuM'nuM preraka kasavADo chuM. haLapUNIne cavaDAmAM barAbara besADavA mATe kasakasAvuM akri. "kasakasavuMnuM karmaNi vaparAtI lAkaDAnI lAMbI mekha-phAcara kasakAgaLa . rAsAyaNika prakriyA dekhADanAra kAgaLa; kasavANa strI. mAMdagI; becenI balisa pepera" (2) kasoTIpatra; "TesTa pepara kasavuM sakri. (phA. kazIdana) khUba kheMcavuM; sakhata bAMdhavuM kasaTiyo chuM. ekanA savAyA karanAro; mAla gharANe laI kasavuM sakri. (saM. kaSati, kaSati, prA. kassaI) kasoTI * paisA dhIranAro AdamI (2) duHkha; pIDA karavI; ajamAvavuM (2) ochuM ApavAno prayatna karavo kasaNa na. kasa; aMgarakhA, baMDI vageremAM ekabIjAM paDane (3) mahenata ApavI; ragaDavuM (4) pIDavuM; satAvavuM bAMdhavA TaMkAtI dorI (2) coLInI dorI (3) nADuM kasAI S. (a. kassAa) pazuone mArIne temanuM mAMsa kasaNavuM sakri. (saM. kaSaNa) coLI-masaLIne eka karavuM; (2) vecavAno dhaMdho karanAra; khATakI (2) gaLakaTTo; khUnI gUMdavuM; keLavavuM (3) lasoTavuM kizvAsano eka roga kasAIkhAnuM na. pazuone vepArahetuthI mAravAnuM sthaLa kasaNI strI. (saM. kAsa uparathI) nAnAM chokarAMne thato kapha kasAIvADo . kasAIonA raheNAkano latto-mahollo kasaNI strI. (saM. kaNikA) kaSaNI; kasoTI; Apatti (2) kasAkasa(-sI) strI. rasAkasI; caDasAcaDasI [besvAda paisA bharavAnI keDe baMdhAtI kothaLI-vAMsaLI kasANuM vi. (saM. kaSAya) kATanA svAdavALuM; kaTANuM; For Private and Personal Use Only
Page #177
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kasAyelI 1 6 7 [ kalAra kasAyeluM vi. (saM. kaSAya uparathI) kaTAyeluM vAsaNamAM kaMsArA kare che te lepa kasAyeluM vi. ('kasAvuM uparathI) paloTAyeluM; anubhavI kastI strI, (phA.) pArasInI janoI ke te devAno saMskAra kasAva !. (hi.) kasavAno bhAva; kheMcANa kastu(sU)rikA, (-rI) strI. (saM.) cokkasa jAtanA kasAvavuM sakri. paloTAvavuM haraNanI ghUMTImAMthI maLato eka kImatI padArtha; mRgamada kasAvuM a.kri. anubhavathI ke parizramathI ghaDAvuM (2) DuMgaLI (TIkhaLamAM). kasIdo pu. IMTa ke naLiyAne khUba tapAvIne tenA rasano kasturiyuM vi. kastUrInA mizraNavALuM (2) kastUrI raMganuM banAvelo kITo (2) jarInuM bharatakAma kazIdo kastuMbarI strI. (saM.) kothamIra kasIdo . (a.) urdU kAvyano eka prakAra (2) kazIdo kastUrI strI, juo kasturikA kasIno chuM. (iM.) jugArano aDDo; jugArakhAnuM kastu(sU)rImRga puM. saM.) jenI dUTImAMthI kastUrI thAya kasutara(-2) vi. sutara (saheluM) nahi evuM; muzkela (2). che tevI haraNanI eka jAta, bagaDI gayeluM (3) ADuM; vAMkuM kasmala vi. kazmala; kharAba; gaMduM; nAmozIbharyuM (2) na. kasuvANa strI. kasavANa; becenI; mAMdagI pApa; duHkha; udAsInatA kasuvAvaDa strI. sagarbhAne adhUre mAse thato garbhasrAva; kasvAda 5. kharAba svAda (2) vi. kharAba svAdavALuM; garbhanuM tenA niyata samaya pahelAM garI javuM te besvAda [(2) adbhuta vAta (3) vArtA vAta kasuM-suM)bagara 5. kasuMbAno raMga caDAvanAra kahANI strI. (saM. kathAnikA, prA. kahANiA) daMtakathA kasuM--suMbala-luM) vi. kasuMbAnA raMganuM, lAla kahAna(-no) pR. (saM. kRSNa, prA. kaha, kanDa) kRSNa kasuM-suM)bI vi. (saM. kusuMbha) kasuMbala (2) strI. kasuMbAnA kahAnI strI. (hi.) TUMkI vArtA [vi. niSphara; zUra phUlano raMga (3) kasuMbAnuM bIja kahAra 5. (da.grA. kAhArI bhoI; mAno UMcakanAra (2) kasuM(muM)bo chuM. (saM. kusuMbha) eka vanaspati (2) enA kahAvavuM sakri. (saM. katha) kahevarAvavuM; saMdezo mokalavo phUlamAMthI nIkaLato raMga (3) e raMganuM kapaDuM (4) kahAvuM a.kri. kahevAyuM kiye ThekANe pANImAM ghoLeluM aphINa ke te miSe thato meLAvaDo kahIM kri.vi. (saM. kasminuM, prA. kahi, apa. kahi) kyAM; kasUra strI (a.) khAmI; bhUlacUka (2) vAMkaguno kahIMka kri.vi. kyAMka; koIka ThekANe kasUra (0dAra, maMda, 0vAra) vi. aparAdhI; takasIravAra kahIkahIM kri.vi. keTaleka sthaLe; kyAMka kyAMka (2) kaSAya-vikAravALuM kaheNa na. (saM. kathana, prA. kahaNa) kathana; vacana (2) kasUluM vi. AkaruM; vasamuM kahevarAvavuM te (3) saMdezo (4) hukama (5) teDuM, notaruM kasUle kri.vi. viSama saMjogomAM (2) nirupAye; na chUTake kaheNI strI. kahevata (2) kahevuM te; kahevAnI rIta (3) kasuMbagara puM, kasuMbala(-luM) vi. kasuMbo pu. juo lokApavAda; doSa (4) kahANI anukrame "kasuMbagara', 'kasuMbala', 'kasuMbo kaheNuM vi. kahevA pUratuM (2) na. kaheNa vAyakA kasojaNa na. jhaTakAmaNa; kacaro; kastara [ADuM; vAMkuM kahetI strI. kahevata (2) lokApavAda (3) kahANI; lokakasoja(-juM) vi. (kasojuM) bagaDI gayeluM (2) kasutaruM; kahevaDA(-rAmaNa na. kahevApaNuM; doSa kasoTI strI. (saM. kaSapaTTikA, prA. kasapaTTi) kahevaDA(rA)vavuM sakri. kahAvavuM (2) "kahevuM'nuM preraka sonAcAMdInI kasoTI karavAno paththara (2) kasa kahevata strI. ("kahevuM dvArA) lokokti (2) daSTAMta; kADhavAnI rIta, parakha, parIkSA, ajamAyaza (3) udAharaNa (3) ukhANo (4) kahevarAmaNa saMkaDAmaNanI veLA kahevarAmaNa na. juo "kahevaDAmaNa kasoTIpatra na. 5. parIkSApatra; praznapatra kahevarAvavuM sakriI. juo "kahevaDAvavuM [paNuM kasTaDI strI, (I.) kabajo; jApto (2) abhiraNa; kahevApaNuM na. kahevuM paDe evuM hovuM te (2) khAmI kADhavAdekhabhALa (3) hirAsata kahevuM sakri. (saM. kathati, prA. kahaI) bolavuM; jaNAvavuM; kasTama strI. (i.) rIta-rivAja; prathA (2) strI. jagAta samajAvavuM; zikhAmaNa ApavI (2) AjJA karavI kasTamayUTI strI. (i.) sImAzulka; nAkAvero (3) Thapako Apavo; nAma ApavuM kasTamahAusa na. (iM.) jakAtaghara kahovANa na. kahovApaNuM; saDo kasToDiyana vi. puM. (I.) geravahIvaTa dUra karavA vahIvaTa kahyAgaruM vi. kahyuM kare evuM; AjJAMkita saMbhALanAra adhikArI (2) vAlI kahyAmAM kri.vi. AjJAmAM; tAbAmAM kastara na. (da. kastIra) taNakhaluM; raja; kacaro (2) makAna kahyuM na. (saM. kathitaka) kaheluM te; vacana; zikhAmaNa vagere utArI nAkhatAM nIkaLelo bhaMgAra (3) sAMdhavAnA kalAra na. (saM.) dhoLuM kamaLa; kalhAra For Private and Personal Use Only
Page #178
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org kaLa] kaLa strI. (saM. kula) peTI vagerene jaDeluM yaMtra; jemAM kUMcI pheravavAthI te vasAya-ughADAya che. (2) yaMtranI cAvI; cAMpa (3) yukti; karAmata (4) aTakaLa kaLa puM. (de. prA. kala) kAdava; kIcaDa kaLa strI. (saM. kalu) aTakaLa; anumAna kaLakaLa strI. (saM. kal uparathI) kakaLATa (2) TiTiyAro; mAthAjhIMka (3) paMkhIno kala2va 161 kaLakaLavuM akri. kakaLavuM; kakaLATa karavo; TiTiyA2o ka2vo (2) du:khanI vedanA vyakta karavI; raDavuM kaLakaLATa puM. juo 'kakaLATa' [samaya kaLakaLATiyuM vi. juo 'kakaLATiyuM' kaLakaLANa na. juo 'kakaLATa' kaLaja(-ju)ga puM. cAra yugamAMno chello yuga; adharmano kaLaNa na. jemAM paga mUkatAM kaLI javAya evI jagyA-jamIna kaLaNa na. kaLatara kaLaza na. jJAna; samaja kaLaNa na. (saM. kalana) kaLavuM-jANavuM te kaLatara na. kaLI javAya evI jamIna kaLatara na. zarIranI aMdara thatI pIDA-kaLa-vedanA kaLatara na. gaNatarI; aTakaLa; aMdAja (pAkano) kaLatara na. pANInA kosanAM varata vagere sAdhana kaLataru na. pAkano aMdAja karanAra [rAhata kaLatANuM na. pAkano aDasaTTo kADhI ApavAnuM mahenatANuM; kaLatra na. patnI; kalatra kaLathiyuM vi. kaLathIne lagatuM (2) kaLathInA raMganuM [dhAnya kaLathI strI. (saM. kulattha, prA. kulatthA) eka jAtanuM halakuM kaLathIvAyuM vi. jemAM kaLathI vAvelI che tevuM (khetara) kaLapaTa puM., na. (saM. kalA + paTTa uparathI) TAiparAiTara, TeliprinTara vagerenA akSaronI goThavaNIno khyAla ApatuM pATiyuM; 'kIborDa kaLapavuM sa.kri. (saM. kalpa) mUelAne nAme saMkalpa karI dAna ApavuM (2) khapavuM; upayogamAM AvavuM kaLapavuM a.kri. kalapavuM; jhUravuM; raDavuM; kalpAMta karavuM (2) saMkalpa karavo (3) khetaramAM rAMpaDI pheravavI kaLapI strI. karapI; rAMpaDI kaLaba strI. moTI rAMpaDI; kaLapI kaLabavuM sa.kri. rAMpaDI devI-pheravavI (khetaramAM) kaLava(-vi)kaLa strI. yukti; tadabIra (2) cena; nirAMta (3) sUjha; samaja (4) yuktAyukta vicAra kaLavI strI. jamInanAM DhephAM bhAMgavAnuM ojAra; kaLapava kaLavuM sa.kri. (saM. kalayati, prA. kalai) samajavuM (2) kalpavuM; aTakaLa karavI (3) hisAba ke aMdAja kADhavo kaLavuM a.kri. dukhavuM; kaLatara thavuM [khUMpI javuM kaLavuM a.kri. (de.prA. kala = kAdava) kAdavamAM UtarI ke Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaLavuM na. hiMduomAM mRtyu pachInI eka kriyA kaLaza puM. juo 'kalaza' [kaMIka kaLaza(-sa)lI strI. loTI; kasalI; TabUDI kaLaziyo puM. (saM. kalaza) loTo (2) jhADo (roga); dasta kaLazIstrI. soLa (kAcA) maNanuM mApa (2) vi. bahoLuM; moTuM kaLazo puM. (saM. kalaza) loTo; kaLaziyo kaLaLavuM kri. avAja karavo; moTethI bUma pADavI kaLA strI. juo 'kalA' kaLAI strI. juo 'kalAI' kaLAkAra puM. juo 'kalAkAra' kaLAkauzalya na. juo 'kalAkauzalya' kaLANa na. kaLaNa-kAdavavALI jamIna; kaLaza kaLAdhara puM. juo 'kalAdhara' kaLApo yuM. kaLapavuM te; raDAroLa (2) kaDhApo kaLAbhavana na. juo 'kalAbhavana' kaLAyala vi. kaLA karelI hoya evo (mora) kaLAva(-vaM)tI strI. juo 'kalAvatI' kaLAvataMsa puM. kaLAnuM bhUSaNa; kaLAomAM zreSTha kaLAvAna puM. juo 'kalAvAna' kaLAvidhAna na. juo 'kalAvidhAna' kaLAvidhAyaka huM. juo 'kalAvidhAyaka' kaLAvuM a.kra. samajAvuM (2) parakhAvuM; dekhAvuM; pratIta thavuM kaLi(kALa, yuga) puM. juo 'kali (kALa, yuga) kaLI strI. (saM. kalikA, prA. kaliA) aNakhIlyuM phUla; kalikA (2) chUTo motIcUra (3) aMgarakhAneke paheraNanI amuka Dhabane sIvatAM bagala AgaLa karAtuM sIvaNa kaLIcUno puM. vizuddha karelo cUno kabUThuM(-huM) vi. ('kaLavuM' parathI) mATI-kAdavavALuM kaLeka(-q)Le kri.vi. (kaLa + vaLa) yukti prayuktithI; samajAvaTathI; kalAvI-paTAvIne kaLeLavuM akri. kaLakaLavuM; kakaLATa karavo; bhAre krAM krAM karavuM (kAgaDAnuM) (2) vilApa karavo kaLeLI strI. kareLI; kaLeLavuM te; kalpAMta; chAtIphATa rudana kaLo puM. laha; raDavAno lAMbo sAda kaLoTI(-ThI) strI. eka jAtanI sapheda retI (2) sAthiyA pUravAnI bhUkI (Arasa vagere paththaranI) kaMI kri.vi. kazuM. vAkyamAM praznArthavAcaka ane nakArasUcaka upayoga. jema ke 'kaMI mArAthI maMgAya ?' kaMI kri.vi. kyAM; kahIM kaMI vi. (2) sa. (anizcitArthaka, praznArthaka tathA For Private and Personal Use Only nakArArthakamAM mukhyatve vaparAya che.) kAMI; amuka; kazuM kaMI vi. (2) sa. (saM. kati, prA. kai) aneka (jema ke, tamArA jevA to kaMIka joI nAkhyA !) kaMIka kri.vi. kyAMka; kahIM
Page #179
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaMIka 1 6 2 [kaMTolaM-LuM) kaMIka vi. (2) sa. kazuMka kAMIka (nizcayArtha ne hakArArthamAM kaMganI strI. (saM. kaMganikA) kAMsakI vaparAya). kiMgavo kuM. (saM. kaMkta, prA. kaMkaa) kAMsakI kaMIka vi. (2) sa. keTaluMka; thoDuMka kaMgAla(-La) vi. cheka garIba (2) daridrI; tuccha (3) kaMka chuM. (saM.) jenI pAMkhamAMthI zarapUcha thAya che te paMkhI rasakasarahita kiMgAladazA (2) bagalo (3) pIMchALuM tIra (4) nAmadhArI brAhmaNa kaMgAli(-Li)thata strI. atyaMta garIbI (2) dInadazA; (5) yudhiSThire virATa rAjAne tyAM dhAraNa kareluM nAma kaMcana na. kAMcana; cokhkhuM sonuM (2) dhana-dolata kaMkaNa ne. (saM.) kAMgarAvALI cUDI-baMgaDI (2) kaMkaNadoro kaMcanakIra puM. sonerI raMgano popaTa kaMkaNadoro paM. lagnavidhi zarU karatAM varakanyAne kAMDe baMdhAtAM kaMcanamaya vi. sonAnuM baneluM mIMDhaLa ane lAladorI; kAMkaNadoro [mATe); "enyulara kaMcanavarNa(-raNuM) vi. sonAnA raMganuM; sonerI kaMkaNA(vakAra, vakRti) vi. kaMkaNanA AkAranuM khagrAsagrahaNa kaMcanI strI. kaLAvaMtaNI; gaNikA (2) vi. sonAnuM kaMkaNI strI. kAMgarIvALI sonAnI baMgaDI; kAMkaNI (2) kaMcavo puM. (saM. kaMcuka, prA. kaMcuvI-kaMcua) kAMcaLI; kamakho ghUgharIvALo kaMdoro [kAMkarI kaMcukavuM. (saM.) kAMcaLI, kamakho (2) sApanI kAMcaLI (3) kaMkara . (saM. karkara) kAMkaro; nAno paththara (2) maraDiyo; bakhtara; vaca kaMkaramaya vi. (saM.) kAMkariyALuM; kAMkarIvALuM kiMcukI chuM. (saM.) janAnAkhAnAno cobadAra kimakho kaMkarIluM vi. kAMkarIvALuM (2) retIvALuM kaMcukIstrI (saM. kaMcuka+Ipratyaya)coLI; kAMcaLI (2) kApaDuM; kaMkAyu puM. (prA. kaMkaya) eka jAtano pANIno sApa kiMja puM. (saM.) brahmA (2) na. kamaLa kaMkAla na. (saM.) hADapiMjara kaMja(-jha)rI strI. eka vanaspati kaMkAlI . kapAlI; muMDamALA dhAraNa karanAra rudra; ziva kaMja(%)rI strI, eka jAtanuM paMkhI kaMkAvaTI strI. (saM. kuMkumavati) kaMku rAkhavAnI pyAlI (2) kaMja(-jhaverI strI. khaMjarI; jhAMjha gAMjo pheMkavAnI calama kiMjavana na. (sa) kamaLanuM vana [pAjI kaMkAsa chuM. (phA. kaMgAza) kajiyo; kaleza kaMjUsa vi. atizaya-vadhAre paDatI karakasara kare evuM; kRpaNa; kaMkAsaNuM vi. kaMkAsa kare evuM; kaMkAsa karanAruM. kaMjUsAI strI. kaMjUsapaNuM; kRpaNatA kaMkAsiyaNa vi., strI, kaMkAsiyA svabhAvanI; karkazA (strI) kaMTaka chuM. (saM.) kAMTo; phAMsa (2) AMkaDo; gala (mAchalAM kaMkAsiyuM vi. kaMkAsaNA svabhAvanuM kuiMkuma pakaDavAno) (3) romAMca (4) naDatara; dakhala (5) kaMku na. (saM. kuMkuma) cAMllA vageremAM vaparAtuM lAla dravya; dumana; zatru kiAMTALuM kaMkuDI vi. strI, saubhAgvatI strInuM hulAmaNuM nAma (2) kaMTaka(pUrNa, 0maya, yukta) vi. kAMTAothI bhareluM; pataMgaDI; nAno pataMga kaMTakita vi. (saM.) kAMTAvALuM (2) muzkela (3) romAMcita kaMkuDo chuM. pataMga (2) bagalo kaMTAriyuM na. zaba uparanuM kapaDuM; khAMpaNanuM vastra-lUgaDuM kaMkupagaluM vi. sArA zukananuM; zukaniyALa kaMTALavuM a.kri, kaMTALo caDhavo-Avavo thiora; thorI kaMpaDI strI, Do) . kaMkunuM paDIkuM-paDiyo kaMTALI vi. strI. kAMTAvALI (2)zrI.da.kaMTAlI) hAthiyo kaMkuvarNa (-raNuM) rAtA raMganuM, lAla raMganuM kaMTALuM vi. sa. keTAla) kAMTAvALuM (2) na. bhUre koLuM kaMkoDI strI. (saM. karkoTakI, prA. kakkoDaI-kaMkoDiA) kaMTALo . avividhatA ke thAkathI Upajato aNagamo kaMkoDAnI vela (2) sUtaka kADhavA mATe snAna vakhate kaMTiyuM na. : DoDo mAthAmAM naMkhAtI eka bhUkI kaMTiyo chuM. bhAre jamaNane bIje divase bhUkhyAM rahevuM te kaMkoDuM na. kaMkoDAnuM zAka-phaLa; kaMToluM kaMTI strI. TUMDAmAMnA bArIka kaNa (2) kUMDuM (3) tAjI DAMgara kaMkotariyo chuM. kaMkotarI pahoMcADanAra kaMTIvALo paM. cUle caDAvavAnA vAsaNane bahAranI bAjue kaMkotrI-tarI) strI, (saM. kaMkamapatrikA) lagnAdinuM notaruM karAto mATIno lepa ke khabaranI ciThThI; zubha prasaMganI AmaMtraNa patrikA kaMTu strI. ghaNe bhAre vyAje dhIravAmAM AvatI nAnI rakama (2) (vyaMgamAM) na gamatuM notaruM ke khabaranI ciThThI kaMTuM na. khareTuM; khIruM kaMkola S. (saM.) eka auSadhi; cinikabAlA; caNakabAba kaMTevALo 5. juo "kaMTIvALo' kaMgaNa na. kaMkaNa; kAMgArAvALI cUDI-baMgaDI (2) akAlI kaMTesarI strI. gaLAmAM nAMkhavAnuM eka ghareNuM aghaNakhADa zIkhonuM mAthA upara bAMdhavAnuM loDhAnuM kaDuM [doro kaMToDiyuM na. ukaraDAno-kacaropuMjo nAMkhavAno khADo (2) kaMganana (hi.) kaMkaNa; kAMgarAvALI cUDI-baMgaDI (2) kAMkaNa- kaMTolI(-LI) strI. (da. kaMTola) eka velo; kaMkoDI kaMganavo . kAMsako; dAMtiyo kaMToluM -Lu) na. kaMkoDuM For Private and Personal Use Only
Page #180
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaMTrAkTa(-2) 16 3. [ kaMdIla kaMTrAkTa(-2) paM. (. konTekTa) karArathI karavAnuM kAma; Theko kaMDArI vi. kaMDAranAra kArIgara kaMTrAkTara chuM. ThekedAra kaMDikA strI. (saM.) nAnuM prakaraNa (2) vedanI RcAono kaMTrATI(-kTara) puM. ThekedAra samUha (3) phakaro (kavitAno) [TopalI, karaMDiyo kaMTrola paM. (iM.) kAbU; niyamana; aMkuza kaMDiyo DuM. (saM. kara3) vAMsanI cIponI DhAMkaNavALI kaMTha . (saM.) gaLuM (2) haiDiyo (3) kaMThamAMthI nIkaLato kaMDizana strI. (iM.) paristhiti; hAlata (2) zarata avAja; sUra(4) kAMTho-kAMThalo (5) kinAro [glenDa kaMDI puM. (saM. karaMDinuM) karaMDiyAmAM sApa laIne pharanAro kaMThagraMthi strI. kaMThamAM AvelI eka graMthi, thAiroiDa madArI; vAdI (2) TopalI (mANasane besADI kiMThatAlavya vi. (saM.) kaMTha ane tALavuM e baMne sthaLamAMthI pahADomAM UMcakI javAya che.) uccArAtuM kaMDIla(-lij) na. dIvAvALI kAcanI hAMDI; dIvo karavAno kaMThanALa strI. gaLAnI naLI kAcano pyAlo; hAMDI (2) phAnasa; kaMdIla kiMThapAka . (saM.) gaLAno sojo atyaMta priyajana kaMDa-6) strI. (saM.) caLa; khaMjavALa (2) khasa, khUjalI kaMThamaNi . (saM.) kaMThImAMno hIro (2) haiDiyo (3) kaMDayana na. khaMjavALavuM te kiMThamAdhuryana, kaMThanA avAjanI madhuratA-mIThAza eka roga kaMDensara vi. (I.) ThaMDuM karanAruM; zItakara (2) varALane kaMThamALa strI. gaLAmAM mALAnA AkArano cAMdAM paDavAno ThAravAnuM upakaraNa (3) prakAzanAM kiraNone ekatra kaMThasUtranI kaMThI; maMgaLasUtra (2) gaLAnuM eka ghareNuM (3) karavA mATeno pAradarzaka kAca (4) vidyutasaMgrAhaka janoI [bolAto (vyaMjana) kaDeliyo paM. baMdara uparano mArgadarzaka dIvo; dIvAdAMDI kaMThastha vi. (saM.) kaMThe-moDhe yAda hoya tevuM (2) kaMThamAMthI kaMDhero paM. kAMTALI kaMthara nAmanI vanaspati; kaMghera rIta kaMThasthatA strI. (saM.) pUrNa rIte yAda hovuM te kaMtAI strI, kAMtavAnuM mahenatANuM (2) kAMtavAnI kriyA ke kaMThasthAna na. (saM.) kaMThanI jagA kaMtAna na. zaNanuM kapaDuM; zaNiyuM (2) gUNa pATa; TATiyuM kiMThasthAnI vi. (saM.) kaMThamAMthI bolAto (vyaMjana). kaMtAmaNa(-NI) strI. kAMtavAnuM mahenatANuM kaMThasvara puM. (saM.) eka vyaktinA avAjathI bIjI vyaktinA kaMtAvuM aki. "kAMtavuMnuM karmaNi (2) pAtaLuM thavuM; sukAvuM avAja ne judo pADato guNa; "mbira' (3) ochuM thavuM [bharathAra kaMThAbharaNa na. (saM.) kaMThanuM te te ghareNuM kaMtha, (oDo, vo) paM. (saM. kAnta) kAnta; piyu (2) pati; kaMDAra(-La) strI. puM. samudrakAMThA para Avelo che te samagra kaMthaDiyo DuM. kaMthavo; kaMthAdhArI bAvo pradeza [cItaLa (lAkaDAnI) kaMthavo chuM. (saM. kaMthA + vaha) kaMthAdhArI; verAgI; bAvo kaMThALa strI. kaMthAra (2) vAsaNa bharavAno kothaLo (3) (2) atyaMta garIba mANasa kaMThI strI. (saM. kaThikA, prA. kaMThiA) DokanuM eka ghareNuM kaMthavo pu. kaMtha; pati (2) kaMThamAM paheravAnI gurue baMdhAvelI mALA (3) kaMthavo chuM. (prA. kuMthu) comAsAnuM taMtu jevuM pAtaLuM jaMtu (aMgarakhAnA) gaLA AgaLanA bhAga paranuM zobhatuM kaMthA strI. (saM.) cIMtharAnuM banAveluM vasa (2) godaDI sIvaNa ke bharatakAma miAdaLiyuM (sAdhubAvAnI) siAdhu yogI kaMThIpagaluM na. viSNunA pagalAnI cakatIvALI kaMThI- kaMthAdhArI . (saM.) kaMthavo (2) kaMthA paheranAro (3) kaMThIbaMdhu vi.eka kaMThI bAMdhanAra-samAna guNavALuM (2)vaiSNava kaMthAra na. (-rI) strI. (saM.) (-rA) . kAMTAvALI keTero kaMThIrava zrI. siMha [bhAtavALuM sIvaNa ' nAmanI vanaspati kiMTho paM. hAra; moTA maNakAnI mALA (2) gaLA pAsenuM kaMthAruM na. kaMthAranA choDanuM phaLa-bI kaMThopakaMTha kri.vi. eka kaMThathI bIjA kaMTha sudhI vistaratuM kaMthALa strI. ghoDA ke gadheDA upara mAla lAdavAnI gUNa kaMThya vi. (saM.) kaMThanuM, kaMTha saMbaMdhI (2) kaMThasthAnIya kaMda puM, na. (saM.) jemAM gara hoya tevuM mULa; sUraNa; baTATA kaMThyavarNa . (saM.) kaMThathI uccArAtAM vyaMjana-varNa vagere (2) mULa kAraNa samAsane aMte). udA. AnaMdakaMda kaMDa 5. pANInAM kudaratI saravANavALo cotarapha kaMdakalI strI, ketakI vageremAM dAMDA upara UgatI kaLI (je pagathiyAvALo hoja jamInamAM daTAtAM navo choDa utpanna kare che.) kaMDa . kuMDa (2) kUvo caNavAnI vAMkI IMTa kaMdamUla (saM.) (-La) na.ba.va. kaMda tathA mULa khavAya tevAM) kaMDakTara 5. (i.) basa, gADI vagerenA utAruo aMgenA kaMdara na., (-rA) strI, (saM.) guphA; bakhola kAmakAja mATeno karmacArI Ailekha; citrakAma kaMdarpa . (saM.) kAmadeva; kaMdrapa, anaMga kaMDAra chuM. ('kaMDAravuM parathI) nakazI; kotaraNI (2) kaMdarpazatru chuM. (saM.) kAmadevane bALI nAkhanAra; mahAdeva kaMDAravuM sakri. (prA. kaMDAra) kotaravuM; nakazI karavI kaMdIla na. (a.) hAMDI; kaMDIla (phAnasa) For Private and Personal Use Only
Page #181
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kiMdaliyuM 164 [kAunseliMga kaMdIliyuM na. dIvAdAMDI (2) dIvAne lAgato pavana kaMpojhiTara chuM. (.) (chApakhAnAmAM) bIbAM goThavanAra aTakavanAra nAnuM mATInuM vAsaNa; kaMDIliyuM kaMduka chuM. (saM.) ramavAno daDo; daDI; "bola' kaMpojhiMga na. (I.) bIbAM goThavavAnuM kAma ke mahenatANuM kaMdo . kuMdo; baMdUkano hAtho[mIThAI vecanAra; halavAI kaMposTa , (I.) dezI khAtara kaMdoI puM. (saM. kAMdavika, prA. kaMdaviya-kaMdoIa) sukhaDiyo; kaMplITa vi. (i.) paraM; pUrNa kaMdoI (vago, vADa, vADo) pR. kaMdoIono mahollo kaMpyuTara na. (iM.) saMgaNaka; saMgaNana; gaNaka kaMdorAbaMdha vi. kaMdoro paheranAra-puruSa pUratuM notaruM) (2) kaMbala . (saM.) kAmaLo (2) gAyabaLadanI godaDI-garadana UbhaNIvALuM nIce laTakatI jADI cAmaDI kaMdoriyo chuM. makAnanI UbhaNI; "lithI kaMbA strI. (saM. kaMbI) vAMsanI cIpa (2) sutArano gaja kaMdorI strI, nAno kaMdoro (2) kaMdoriyo kaMbu chuM., na. (saM.) zaMkha (2) zaMkhanI baMgaDI kaMdoro paM. (kaTi+doro) kamare paheravAno koI paNa doro kaMbuja chuM. (saM. kaMbu, kaMboja) kaMboja; zaMkha ke sera (sUtara, sonArUpA vagereno) (2) bhIMtamAM kaMboI strI. (saM. kAMbojikA, prA. kaMboiA) eka caNelI IMTanI kinArI (3) AMko; lITo vanaspati [(prAcIna) e nAmano deza kaMdrapa chuM. (saM. kada5) kaMdarpa; kAmadeva kaMboja puM. (saM.) zaMkha (2) eka jAtano hAthI (3) kaMdha puM. (saM. skaMdha) khabho (2) garadanano pAchalo bhAga kaMsa puM. kRSNano mAmo (3) bhAra vahenAra pazuonI khAMdha-bocI (4) kaMsa 5. kasa [oramuM nAgaramotha kaMsAra chuM. (da.) eka khAvAnI vAnI; lApasI; bAMTa; kaMdhara(-rA) strI. (saM.) Doka; garadana [bhADe rAkhavA te kaMsAraNa strI, kaMsArAnI strI kaMdhoDuM na. ("kA uparathI) kheDavA mATe amuka zarate baLada kaMsArAoLa strI, kaMsArAonI dukAnonuM bajAra kaMpa chuM. (saM.) kaMpAro; dhrujArI kaMsAravADa strI. kaMsArAono mahollo kaMpana na. (saM.) kaMpavuM te; spaMdana (2) AMdolana kaMsAri chuM. (kaMsAri) kaMsazatru; zrIkRSNa kaMpanI strI, (i.) ToLI; maMDaLI (2) bhAgIdAro meLavIne kaMsArI strI. (da.) kAgaLa vagere khAI janAra eka jIvAta kATelI peDhI ke maMDaLI (3) sAtha; sobata kaMsArI strI, kaMsArAnI strI, kaMsAra kaMpamAtrA strI. (saM.) kaMpavAnuM mApa; "empliTyUDa' kaMsAro chuM. (saM. kAMsyakAra, prA. kaMsaAra) dhAtunuM vAsaNa kaMpalasarI vi. (iM.) pharajiyAta ghaDavA-vecavAno dhaMdho karanAro puruSa AigevAna kaMpavA pu. zarIra kaMpavAno roga; kaMparoga kAI()de-Ajhama pu. (phA.) moTA-mahAna netA ke kaMpavuM a.kri. (saM. kaMpa) dhrujavuM; tharatharavuM (2) bIvuM; DaravuM kAIneToskopa na. (I.) saMpUrNa kada dekhADatuM yaMtra kaMpAuMDa na. (iM.) ghara ke makAnanI cotaraphanI AMtarI kAIla strI. (da. kavalli) zeraDIno rasa pakavavAnI kaDhAI lIdhelI jamIna; vADo; cogAna; AMgaNuM (2) be ke kAuM chuM. (saM. kAka, ma. kAu) kAgaDo; kAga vadhu mULatattvanA samAsathI banato (rasAyaNa) padArtha kAukAuna. kAgaDA-kUtarAno avAja (ra.vi.) kirI ApanAro teno madadanIza kAunTa 5. (i.) eka prakArano (amuka darajjAno) kaMpAuDara 5. (i.) dAktarakahetedavA-davAnuM mizraNa taiyAra umarAva ke teno khitAba kaMpAunDa-phekyara na. (i.) mAMsa-snAyu sAthenI hADakAMnI kAunTara na. levaDadevaDanuM Tebala; gallo (2) khAdya tUTabhAMga vAnIo goThaveluM Tebala (3) rasIdabukamAMnuM aDadhiyuM kaMpANa strI, bhAre ane moTI vastu jokhavAno kAMTo kAunTaramena puM. (I.) beMka ke peDhI yA dukAnanA gallA kaMpAyamAna vi. (saM.) dhrUjatuM; kAMpatuM (2) asthira; calita para beThelo karmacArI kaMpArI strI. (-ro) puM. (saM. kaMpa) dhrujArI; kamakamI kAunsesa sTI. kAunTanI strI ke teno khitAba kaMpArTamenTa na. (I.) gADInA DabAnuM khAnuM kAunsila strI. (iM.) vicAra ke vahIvaTa karanAra maMDaLa kaMpAsa paM. (I.) hokAyaMtra (2) vartuLa doravAnuM sAdhana (2) tenI beThaka-sabhA (3) dhArAsabhA kaMpita vi. (saM.) kaMpeluM; dhUMjI UTheluM kAunsilara 5. (i.) sabhA ke maMDaLanA sabhyasibhAgRha kaMpeniyana vi. (i.) sAthIdAra; mitra kAunsila haoNla puM. (I.) dhArAsabhAnuM makAna; dhArAsabhAnuM kaMpojha na. (i.) chApakhAtAmAM bIbAM goThavavAnuM kAma kAunsela puM. (I.) dhArAzAstrI; vakIla kaMpojha-kAma na. chApakhAnAmAM bIbAM goThavavA athavA kAunseliMga na. (I.) mUMjhavaNa dUra karavA apAtuM kamyuTara para akSaro goThavavAnuM kAma karavuM te manovaijJAnika rItanuM mArgadarzana For Private and Personal Use Only
Page #182
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAunsalerI 165 [ kAgaDiyo kAunsalera vi. iM.) salAha ApanAra; salAhakAra kAkala puM. (saM.) gaLAmAM haiDiyo banAvatuM hADakuM kAuvA ud. garabaDATabharyuM ane na samajAya tema (2) kAkalI vi. saM.) mukhamAMthI nIkaLato komaLa ne madhura strI, ekasAmaTAM ghaNAM mANaso bolAbolI kare te avAja [kAlAvAlA kAusagayuM. (saM, kAyotsarga, prA. kAussagga) zArIrika kAkalUdI strI. (saM. kAkalI) dayA upajAve evI AjIjI; vyApArI choDI eka Asane karAtuM dhyAna, dehathI para kAkalUdIveDA pu.ba.va. kAkalUdIbharyuM vartana thavuM te (jaina) kAkavaMjhA(-dhyA) (saM.) strI. kAgaDInI jema eka ja vAra kAka chuM. (saM.) kAgaDo; kAga phaLanAra keLa vagere vanaspati (2) evI strI kAkaDI strI. (saM. karkaTikA, prA. kakkaDiyA) ArivuM; cIbhaDuM kAkazikhaMDa puM. (saM.) bAbarI (2) cIMtharAne vaLa daI banAvelI diveTa; kAkaDo kAkasvara puM. (saM.) kAgaDAno avAja kAkaDo chuM. (saM. karkaTaka, prA. kakkaDama) cIMtharAnI moTI kAkA !. kAgaDAno avAja; kAukrAMuM kAkaDI (2) gaLAnI bArInI AsapAsano eka kAkA pu.ba.va. (saM. kAka, prA. kakka, sara. pha. kAko = avayava; coLiyo (2) paDajIbha pitAno moTo bhAI) "kAkonuM mAnavAcaka rUpa; kAkaDoLe kri.vi. kAganA DoLe; atizaya AturatAthI pitAnA nAnA bhAI (2) pitAne saMbodhanamAM paNa kAkAlIya paM. (saM.) kAganuM tADa para besavuM ane aka- vaparAya che. (3) duzmana (laMgamAM) [pakSI smAta tADaphaLanuM paDavuM thAya evuM; aNadhAryuM; ociMtuM kAkAkauvo . (malAthI kAkAtuA) eka jAtanuM popaTa jevuM kAkadaSTi vi. (saM.) kAgaDAnI jevI caMcaLa ke chidrAveSI kAkAjI pu.ba.va. kAko sasaro najara-vRtti [UMgha; kAgA-nIMdara kAkAbaLiyA pu.ba.va. baLiyAkAkA; zItaLA kAkanidrA strI. (saM.) kAgaDA jevI (jhaTa UDI jAya evI) kAkiNI strI. (saM.) koDI (2) koDInA mApa ke vajananuM kAkapakSa puM. (saM.) kAna paranA vALanA gucchA; kAnachariyAM kAkI strI. (saM.) kAgaDI (2) kAgaDA jevA krUra avAjathI kAka(0pagaluM cihna) na. kAgaDAnA paganA AkAranuM kAkI strI. kAkAnI patnI cihana; haMsapada kAkIjI strI, kAkI sAsu kiAkIjI kAkapatra(-) na. kAgaDAnA paganA AkAranuM custa haMsapada kAkIsAsu strI. vahune patinI ane patine vahunI kAkI; (2) cAra laghumAtrA jeTalo samaya (saMgIta) kAkIDo chuM. (da. kakkiDa, kiDi) kAcaMDo; kAciMDo kAkapada na. (saM.) haMsapada; lakhANamAM umero karavA karAtI kAku chuM. (saM.) du:kha, bhaya, krodhathI eka nizAnI [bAMdhavAmAM vaparAya che te) darzAvato uktibheda (2) karaDAkI ke laMgamAM bolavuM te kAkaba chuM. (da. kakkaba) goLa ke mahuDAnI rasI (tamAku kAku chuM. kIko (bhATiyA lokomAM); gago kAkabhuzuMDI puM. (saM.) zApathI kAgaDo janmela eka RSi kakustha puM. (saM.) kukustha vaMzamAM janmelA zrIrAma; rAmacaMdra kAkAma S. ("kAkaba' parathI) pravAhI goLa jevo thAya tyAM kAko paM. (saM. kAkka, prA. kakka) pitAno bhAI (2) pitAnuM sudhI ukALelo zeraDIno rasa saMbodhana karavAmAM vaparAya che. (3) duzamana (laMgamAM) kAkara chuM. (saM. karkara uparathI) dAMta; daMtazULa (sUvara vagere kAkola(-dara) puM. (saM.) (kAgaDAnA jevA peTavALo) sApa prANInA) (2) karavatano dAMto (3) cAmaDImAM paDelo kAko sasaro puM. juo "kAkojI' kaThaNa cIro kAkha strI. (saM. kakSA, prA. kambA) bagala kAkara chuM. (saM. karkara) ThaLiyo; kAMkaro [akkaDa paTI kAkhaghoDI strI, kAkhamAM TekA mATe rakhAtI lAkaDAnI ghoDI kAkara strI, pIMjaNane cheDe tAMtanI nIce rahetI cAmaDAnI kAkhalAI, kAbabilADI strI, bagalamAM thatuM eka gUmaDuM; kAkaraNI strI. kAnasa; ataraDI bAmalI kAkaravuM sakri. karavatanA kAkara kADhavA-tIrNa karavA (2) kAkhalI strI. kAkha; bagala uzkeravuM; mamata para caDAvavuM (3) dhIre dhIre khotarIne kALI strI, aMgarakhA ke kApaDAnI bagalanI karAkhI khAvuM; kAtaravuM kAkhuM chuM. kAkhano vALa; bagalano movALo kAkariyA pu.ba.va. aMdara caNA magaphaLI vagere-kAkara-rAkhI kAga . (saM. kAka) kAgaDo; kAka loTagoLanI banAvelI eka vAnI (2) talanA lADu kAgaja(-jha) (a.) kAgaLa (2) puM. vAMsa, ghAsa, dhAgA kAkariyo kuMbhAra 5. eka kalagIdAra pakSI vageremAMthI karAtI lakhavA vagerenA kAmanI eka kAkariyALuM vi. kAMkarIvALuM (2) khUMce evuM [karakara; retI banAvaTa (3) patra; patrikA [kAgaLasaMbaMdhI kAkarI strI. nAnA dAMtAvALI dhAra (2) nAno kAMkaro (3) kAgajI(-jhI) vi (a.) kAgaLanuM ke temAMthI baneluM (2) kAkaro chuM. kAMkaro (2) DacakuM (jema ke, DuMgaLInuM) kAgaDiyo chuM. kanakavo; pataMga For Private and Personal Use Only
Page #183
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAgaDI [kAchIye 16 6 kAgaDI strI. kAgaDAnI mAdA (2) gADAnI be UdhonI kAcaruM na. cIriyuM; kakaDI pittaLanI jaDelI aNI [(2) cAlAka luccuM prANI kAcaruM vi. khokharuM suikavaNI kAgaDo chuM. (saM. kAka, prA. kAga) kAka; eka kALuM pakSI kAcalI strI. (da. kaccarA) zAkanI-khAsa karIne koThamaDAnI kAgaDoLa vi. kadarUpuM; badasikala eika rocaka vanaspati kAcalI strI. (saM. kavaca uparathI) nALiyeranuM bhAMgeluM koTaluM kAgaDoLiyuM vi. kAgaDAnA DoLA jevuM; kANuM (2) na. kAcaluM na. nALiyeranuM bhAMgeluM koTaluM (2) koI paNa bhAMgeluM kAgadI vi. (phA.) pAtaLI chAlavALuM (jema ke, lIbu) (2) ardhagoLa jevuM kaThaNa koTaluM. udA. "ThIba' (3) evo takalAdI (3) . kAgaLa banAvanAro kArIgara (4) vADako kAgaLavecanAro athavA copaDA vagere bAMdhanAra vepArI kAcaluM na. nadInA bhAThAnI kheDelI jamIna kAgadI-calaNa na. kAgaLanI noTonuM calaNa kAcaM(-ci, cI)Do DuMgharoLInA jevuM eka prANI kAgavAsa strI. (saM. kAnvA = bolavuM, bolAvavuM) kAcI jela strI. kAcI keda ke tenI sajA zrAddhane divase pitR nimitte kAgaDAne bali nAkhatI kAcuM vi. (saM. kacca) pAkeluM nahi evuM (kAcI kerI) (2) vakhato uddagAra (2) e bali barAbara nahi pakaveluM ke raMdhAyeluM (kAcI cAsaNI; kAcI kAgavidyA strI. pazupaMkhInI bhASA samajavAnI vidyA mATalI; kAco bhAta) (3) zekeluM-rAMdheluM nahi evuM kAgavRtti strI, kAgaDA jevI (cAMdukegaMjIvAnI)vRtti-valaNa (kAcI sopArI, caNA vagere) (4) kalA saMskAra na kAgaLa puM. kAgaja; vAMsa, ghAsa, dhAgA vageremAMthI karAtI karAyela-kudaratI sthitimAM hoya evuM (kAco mAla, lakhavA vagerenA kAmanI ekabanAvaTa (2) patra; patrikA kAcI dhAtu) (5) nAdAna; binaanubhavI mANasa, kAgaLakUTo chuM. kAgaLa banAvanAra-kArIgara vyavahAra jJAna vagere) (6) adhUruM; apUrNa (kAcuM kAma, kAcI kAgaLa(0patara, 0patra) 5. ciThThIcapATI ke TapAlano buddhi) (7) kAmacalAuM; chevaTanuM nahi evuM (kAco kAgaLiyuM na. kAgaLano kaTako (2) calaNI noTa, lona, hisAba vagere) (8) bAradAna vagere sAthenuM ke aMdAjI hUMDI ane zera jevo-jenAM nANAM thAya tevo kAgaLa (vajana, mApa) (9) pAkuM-baMgALI nahi, tethI aDadhA kAgAnIMdara strI. kAgaDAnA jevI, jhaTa UDI jAya evI vajanuM zira, maNa vagere vajana) (10) na. kacAza, UMgha buimarANa kasara, adhUrApaNuM (11) takalAdI; majabUta ke TakAu kAgAroLa 5. (kAgaDA jevI) rokakaLa (2) garabaDATa; nahi evuM (kAcI saDaka, kAco raMga) (12) pocuM; kAgiyo chuM. kAgaDAne khavaDAvavAno zrAddhano lADu-lADavo narama (kAcA kALAnuM) [paraNeluM kAgoliyuM na. kAgaDAnuM baccuM kAcuMkuMvAruM vi. kAcI vayanuM (2) avivAhita; nahi kAca puM. (saM. kAca, prA. kacca) retI ane khAravALI mATI kAcuMkoruM vi. nahi rAMdheluM ane lUkhuM , ogALIne banAvAto eka padArtha (2) darpaNa (3) kAcuMnaca vi. tadana kAcuM pAsAdAra, caLakatI mizradhAtu (4) nirmaLa ke kAcuM pAkuM vi. kaMIka kAcuM ane kaMIka pAkuM evuM; aDadhuM pAkuM kSaNabhaMgura evI upamA ApatAM vaparAya che. jema ke, kAcuMpocuM vi. anubhava ane hiMmata vagaranuM (2) bhoLuM; kAca jevuM pANI; kAcanuM vAsaNa akuzaLa (3) Darapoka; bIkaNa kAcakAgaLa pR. kAcanA kaNa coMTADelo eka prakArano kAgaLa kAco kUco chuM. chevaTano bAkI rahelo bhAga (2) phAcara kAcakI strI, kAMkaca; eka vanaspati (2) gaLAnI bArI kAcha(-2) . (saM. kakSa, prA. kaccha) kaccho; laMgoTa (2) AgaLa thato eka roga (3) saMkaDAmaNa; muzkelI brahmacarya dhiotiyAno eka bhAga kAcakuM na. (-ko) chuM. kocakInuM phaLa; kAkacuM [bhAga kAchaDI strI. (saM. kakSA) kAchaDAnI rIte-pAchaLa khoselo kAcaDa strI. (kAcuM uparathI) gUmaDAnI AjubAjuno sUjelo kAchaDIchUTuM vi. vyabhicArI kAcapa strI. kacAza; kAcApaNuM kAchaDo 5. (saM. kazyA, prA. kacchA-kaccha) dhotiyuM ke sAllo kAcabI strI. kAcabAnI mAdA (2) eka roga, kAcakI UMco laI be paganI vaccethI pAchaLa khosavo te (2) kAcabo !. (saM. kacchapa, prA. kacchabha-kacchava) eka te rIte khoselo vasano bhAga jaLacara-sthaLacara DhAlavALuM prANI kAchaNa strI. kAchiyAnI strI; kAchiyaNa kAcamaNi puM. (saM.) kAca jevo halako maNi kAchavuM sakri. kaccho vALavo (2) brahmacarya pALavuM kAcara strI. kakaDI; karaca (2) kAco padArtha kAchiyaNa strI. kAchiyAnI strI AidamI kAcarakucara na. paracUraNa khAghavastuo; paracUraNa bhAMgItUTI kAchiyo chuM. (saM. kAcchikka) zAka vecavAno dhaMdho karanAro vastuono samUha suikavaNI kAcho chuM. kachoTo; kAchoTo kAcarI strI. mIThAmAM AthelI phaLanI-zAkanI kakaDI; kAchoTI strI, kachoTI For Private and Personal Use Only
Page #184
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAchoTo 167 [ kADhavAla kAchoTo pu. kachoTo kATachAMTa strI. (hi.) kApakUpa; sudhAro vadhAro kAja na. (saM. kArya, prA. kanja) kAma (2) kAraNa; prayojana kATapITiyo chuM. kATa-imAratI lAkaDAno vepArI kAja nA. kAje; mATe; vAsta; sAruM kATamALa puM. (kATa-kAi uparathI) jUnuM navuM paracUraNa kAjagaruM vi. (kAja + phA. pratyaya gara + 6) zaktivALuM; imAratI lAkaDuM (vaLI, vAMsa vagere) kAbela (2) juvAnajodha (3) ghaNuM pyAruM; mAnItuM; kATaraDo chuM. (saM. kida) Tharelo kacaro; pravAhI vastuno mela lADakuM (4) nAjuka; takalAdI (2) kaTAI-bagaDIne kharAba thaI gayelo mAla; nakAmo kAjavuM vi. kacarAvALuM; bagaDeluM radI sarasAmAna vagere kAjaLa na. (saM. kajala, prA. kajala) meza (2) AMkhamAM kATaluM na. vajana; amuka nakkI vajananuM tolavAnuM sAdhana AMjavAnI meza nei kaMku (2) suvAvaDamAM strIone apAtuM guMdara vagerenuM kAjaLakaMkuna.ba.va. (saubhAgyavatInA zaNagAranAM) kAjaLa vasANuM (3) ochuM karavuM te; kApI levuM te (4) kATa; kAjaLarANI strI. zrAvaNa vada trIja; kAjaLI trIja kAMTo; naDatara; balA (karaDavuM (3) chetaravuM kAjaLajaki.kAjaLa-mezavaLavI(2) kajaLI javuM, olavAnuM kATavuM sakri. (saM. ka, prA. kaTTa) kApavuM; chedavuM (2) kAjaLI strI, meza (2) rAkhanuM paDa (3) kALI phUga (4) kATavuM vi. kATanA raMganuM, ratAza paDatuM. meza pADavAnuM koDiyuM (5) gAya pUjavAnuM strIonuM kATavo . zokano kATavA raMgano sAllo eka vrata (zravaNa vadi trIja) (6) kAjaLiyAtI vidyA kATAkATa strI. kApAkApI (2) katala (3) aMTasa; adAvata kAjaLI trIjI strI. zrAvaNa vada trIja; kAjaLarANI kAToDo chuM. (saM. kiTTa) kATaraDo; kaTAIne ke bIjI rIte kharAba kAjaLo chuM. (saM. kawla, prA. kawla) AMkhanI aMdarano thaI gayelo mAla (2) pravAhI vastuno Tharelo kacaro kALo bhAga piMDita (3) kAcI dhAtumAMthI loDhuM kADhI lIdhA pachI bhaThThImAM kAjI chuM. kAjhI; islAmI nyAyadhIza (2) islAmI vidvAna- raheto bAkI bhAga kAju chuM. (po.) eka sUko mevo (mIThAI kATha vi. (kAThuM-kaThina uparathI) dhUrta; pahoMcelA kAjukatarI strI. mAvA ane kAjumAMthI banAvAtI eka kATha puM(saM. kAi, prA. kaTha) kATha; lAkaDuM (2) ImAratI kAjakaLiyA pu.ba.va. kAja (2) sAkariyA kAja (3) sAkara kATa (3) kAThaDo (4) heDabaDInuM cokaThuM; heDa caDAvela caNA-magaphaLI vagerenA dANA kAThagaDha . lAkaDAnI dIvAlavALo killo kAjuDI strI. kAjunuM jhADa kAThaDI strI, nAno kAThaDo; khogIra lAkaDAnuM Asana kAje nA. mATe; vAste kAThaDuna, (-Do) . UMTa vagere jAnavaranI pITha para mukAtuM kAjo paM. kacaro paMjo kAThalo chuM. kanyAne paraNAvatAM pahelAM caDAvAtuM ghareNuM kAjhI chuM. (a.) kAjI; nyAyAdhIza kAThA vi. (ba.va.) lAlAza paDatA eka jAtanA (ghau) kATa chuM. (dAvo kApavA) sAme maMDAto dAvo; pratikAra (2) kAThinya na. (saM.) kaThinatA (2) kaThoratA (3) kaThaNAI strI. gaMjIphAmAM amuka bhAta na hovI-kApatuM hovuM te kAThiyANI strI. kAThI strI kATa chuM. (saM. kada, prA. kada) bhejathI dhAtu para thato rAto kAThiyAvADa kuM, na. gujarAta pAseno eka pradeza; saurASTra popaDo (2) kAMTo; naDatara; ADa; viM. udA. zatruno kAThiyAvADI vi. kAThiyAvADanuM; kAThiyAvADa saMbaMdhI (2) kATa kADhavo - zatrurUpI naDatara dUra karavuM. puM. kAThiyAvADano rahIza kATa puM. (saM. kASTha) imAratI lAkaDuM (2) strI. citA; ceka kAThI vi. (2) kAThiyAvADanI eka asalI jAtanuM (mANasa) kATa vi. pahoMcela; pAkuM; khaMdhuM; lobhI kAThI strI, (saM. kaThikA, prA. kaAi ) bALavAnuM lAkaDuM kATajUTa strI. kApavuM ane kUTavuM-khAMDavuM TIcavuM te (2) (2) jamInanuM eka mApa (400 kAThI=vadhuM) (3) tUTelo phUTelo sarasAmAna (3) makAnanA bAMdhakAmano lAkaDI; daDo; vAMsa (4) kAThuM (zarIranuM) kAThuM vi. saM. kaSTa, prA. kaai ) kaThaNa; AkaruM (2) kaThora kATako . kaDAko; moTI garjanA (vAdaLAmAM thatI) (3) kaMjUsa (4) kharAba; mAThuM kATakhUNa puM. nevuM aMzano khUNo (2) e mApanuM kaDiyAnuM- kAThuM na. (saM. kaSTa, prA. kaTha) klevara; zarIrano bAMdho (2) sutAranuM ojAra khokhuM (Dhola, Dapha vagerenuM); AkAra (3) kAThaDo (4) kATakhUNa-trikoNa paM. kATakhUNAvALo trikoNa kora cIDavAnI hoya evuM sAllAnuM kapaDuM (5) ghoDA kATakhUNiyuM na. kATakhUNo doravAnuM sAdhana UMTa vagerenI pITha para mukAtI lAkaDAnI mAMDaNI kATakhUNo puM. kATakhUNa; nevuM aMzano khUNo (2) kATakoNa kADara strI. saMvarga; "keDara' (3) e mApanuM kaDiyAnuM-sutAranuM ojAra kADhaghAla strI. kADhavuM ane ghAlavuM te mAla For Private and Personal Use Only
Page #185
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kADhavuM 168 [kAdavivuM kADhavuM sakri. (saM. kRSTa, prA. kaDUDha-kaDhaI bhUtakRdaMtathI kaMkaNa (6) kaTAkSa; karaDI AMkhe jovuM te (7) sleTano nAmadhAtu) (hoya tyAMthI ke aMdarathI bahAra kheMcavuM- bhAMgelo moTo TukaDo lAvavuM-levuM-mokalavuM (2) alaga karavuM; chUTuM pADavuM kAtarI strI. (saM. kartarikA, prA. kattaria) kerI jevA phaLanI (3) rada karavuM; dUra karavuM ('A zabda kADho to lakhANa cIrI (2) baTATAnI cIrI (3) sopArI kAtarI hoya maMjUra che.) (4) AlekhavuM; doravuM (jema ke, akSara, te (4) paththaranI thAMbhalAmAM vAparavAnI lAMbI cIpa citra vagere) (5) kahevuM; bolavuM; uccAravuM (jema ke, kAtaro paM. capaTuM; lAMbuM ne vAMkuM phaLa udA. AmalIno kAtaro avAja, sAda) (6) sthApavuM; navuM kholavuM; zarU karavuM (2) ene maLatA AkAranuM eka dArUkhAnuM (3) eka (jema ke, nizALa, dukAna vagere) (7) gaNI kADhavuM; jIvaDo (e UgatA anAjano choDa kAtarI khAto) gaNatarI karavI (jema ke, bhAva, mApa) (8) jAheramAM (4) dADhInI baMne bAju rakhAtA vALanA lAMbA bahAra ANavuM (jema ke, nAma, AbarU, devALuM) (9) thobhiyAmAMno pratyeka (5) paththarapena [vacana kamAvuM; meLavavuM; joga karavo (majUrImAMthI roTalo kAtarokti strI. (saM.) bIkamAM bolAyela vANI; kAyaranAM kADhavAno che.) (10) aMdarano sAra ke amuka bhAga kArya na. (saM.) kAyaratA; kAyarapaNuM alaga karavo (jema ke, malAI kADhavI, "teNe so kAtaLI strI, aphavA; gapyuM rUpiyA A khAte kADhyA.) (11) bIjA kriyApada sAthe kAtaLI strI, vAMsa, zelaDI temaja jAra-bAjarInA sAMThAno te kriyA pUrI karI devI, patavavI evo bhAva prere kAtaLuM na. jADI cIrI-gAbacuM (2) moTo beDoLa kakaDo che. (jema ke, "eNe badhuMye ghAsa vADhI kADhyuM.) kAtaLo paM. keLanI lUma (2) AMbalInI phaLI kADhavuM sakri. (saM. kvathu, prA. kaDI ukALavuM; kaDhavuM kAtiba vi. (a) lekhaka kADho chuM. (saM. kvAtha, prA. kADha) kAvo; ukALo; kvAtha kAtila vi. (a.) katala karanAruM-kare evuM (2) ghAtaka; kADho chuM. khetaramAMthI vadhArAnuM pANI kADhI nAkhavA jIvaleNa (3) marmavedhI; gaLAkApa [(3) dago banAvato pALo kAtI strI. (saM. kartikA, prA. kariA) charI (2) karavatI kANa(kUTaNa, 0mokANa) strI. (da.) maraNa pAchaLa rovuM- kAtIDo chuM. (sADI) puM. kRttikA nakSatra kUTavuM athavA laukike javuM te (2) zarama; saMkoca (3) kAtuM na. (kAtI uparathI) moTI charI (2) bUThI talavAra vera; jhaghaDo kAtyAyana chuM. (saM.) eka RSi (2) eka vaiyAkaraNI (3) kANiyuM vi. kANa karanAruM (2) kANe AveluM kANiyuM vi. eka AMkha phUTela hoya tevuM; eka AMkha gaI kAtyAyanI strI. (saM.) pArvatI-durgAnuM eka svarUpa [chidra; bAkuM kAtyAyanIvrata na. icchelo pati meLavavA kanyAo kANuMvi. (saM. kANa,prA. kANA)veha-chidravALuM (2)nAve; kAtyAyanI devIne udezI kare che te vrata kAtaDI strI. (saM. kRtti) cAmaDI kitarAtuM; vAMkuM kathAkabalA pu.ba.va. kUthalI; sAcAM-jUThAM (2) nakAmI kAtara vi. (saM.) bIkaNa; kAyara (2) bhayabhIta (3) bhAMjagaDa; najIvI takarAra [banAveluM pagaluchaNiyuM kAtara strI. (saM. kartarI, prA. kattarI) kAtaravAnuM ojAra kathiyuM na. kAthInuM doraDuM (2) kAthInI sAdaDI (3) kAthInuM (2) vALa kharI paDavAno jAnavarono eka roga (3) kAthiyuM vi. kAthAmAMthI baneluM athavA kAthAnA raMganuM (2) kAtaranA jevI dhAravALI pAtaLI ThIkarI, pataruM, vagere na. kAtho rAkhavAnI DabbI kataraNa na. kAgaLanI kapAyelI paTIo; kataraNa kAthiyo chuM. kAthInuM pagaluchaNiyuM kAtaraNI strI. kApavuM te; kApavAnI rIta (2) kAtara (3). kAthI strI, (ma. kAthA) nALiyeranAM choDanA resA ke tenI kaNasalAM kApI lIdhA pachI khaLuM karatI vakhate brAhmaNone dorI (kAthI jevA raMganA); sIMdUrI je bhAga Ape che te [paNuM kAtho chuM. kheranI chAlanuM sattva; khera-sAra kAtaratA strI, (-bhAva) paM. (saM.) kAyarapaNuM (2) bIkaNa- kAtho pu. nALiyeranAM choDAmAMthI kADhavAmAM AvatA sIMdUrI kAtaravuM sakri. kAtarathI kApavuM; vetaravuM (2) kApavuM; karaDavuM taiyAra karavAnA resA cikkara (3) ochuM karavuM (4) khotaravuM; khaNavuM (5) ghasAtuM kAtho chuM. haLanI upara rAkhavAmAM AvatuM loDhAnuM goLa bolavuM kAdara vi. (a. kAdira) zaktimAna (paramAtmA) kAtariyuM na. cheka chAparAnI nIceno nIco meDo (2) kAdava chuM. (saM. kadama, prA. kadama) dhULa-maToDImAM pANI lAkaDAnuM eka bedhAruM anna (3) dIvAla kocavAnuM maLIne banato gAro; kIcaDa coranuM eka ojAra; khAtariyuM (4) traNa khUNAvALuM kAdavakIcaDa chuM. ghaNo kAdava makAna (5) be cUDInI vacamAM paherAtuM pAtaLI cIpanuM kAdaviyuM vi. kAdavane lagatuM (2) kAdavamAM pedA thanAruM na. nikaMdana' eka api (2) eka vaiyAkara che evuM kAmala hoya tevuM; eka a For Private and Personal Use Only
Page #186
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAdaMba-ka) 1 69 [ kApavuM kArdana(ka) paM. (saM.) kalahaMsa; bALahaMsa kAnuDo chuM. (saM. kRSNa, prA. kanDa) kahAno; kRSNa kAdaMbarI strI. (saM.) bANabhaTTe racelI saMskRta suprasiddha kathA kAnUgo chuM. (phA. kAnUnago) kAyado jANanAra puruSa (2) te kathAnuM mukhya strIpAtra (3) navalakathA (4) kAnUna 5. (a) kAyado; niyama (2) dhAro; rivAja kokilA (5) menA (6) sarasvatI (7) kadaMbanA kAnUnabhaMga kuM. kAnUnano-kAyadAno bhaMga phUlomAMthI banatI madirA [bANabhaTTa kAnUnasara kri.vi. kAyadA pramANe ['rUla oNpha lo" kAdaMbarIkara . (saM.) navalakathAkAra (2) kAdaMbarInAM kartA kAnUnarAja(-ya) na. kAnUnasara-nyAyapUrvaka cAlatuM rAjaya; kAdaMbinI strI. (saM.) vAdaLono samUha, meghamALA (2) kAnUnI vi. kAnUne lagatuM; kAyadesara [kAnathI eka rAgiNI [lakSa; dhyAna (3) nAkuM; chidra kAnekAna krivi. judA judA kAne thaIne (2) khuda potAnA kAna puM. saM. karNa, prA. kanna) sAMbhaLavAnI indriya (2) kAno chuM. (saM. karNa) lipimAM "AnuM ' AvuM cihna kAna strI. zarama; saMkoca; lAja; maryAdA (2) vAsaNanI kora (juo 'kAnekAna kAnakociyuM na. kAnamAM vIMdha pADavAnuM ojAra kAnokAna kri.vi. judA judA (vAsaNanA) kAnA sudhI (2) kAnakociyo chuM. kAna vIMdhavAno dhaMdho karanAro jIvaDe kAnta vi. . priya; Icchita (2) anukULa; majAnuM (3) kAnakhajUro chuM. (saM. khajUra vIMchI) ghaNA pagavALo eka manohara; suMdara (4) puM. priyatama; prItama (pa) pati; kAnacimaDiyuM na. vAgoLa (2) cAmAcIDiyuM vara (6) (samAsAnta) kImatI paththara; hIro (7) caMdra kAnacimorI na. vAgoLa (2) osaDa davA (9) kaMku (10) kesara pRithvI kAnachariyAM na.ba.va. kAna uparanA vALanA gucchA; jhUlaphAM kAntA zrI. (saM.) suMdara strI (2) priyatamA; priyA (3) kAnaTopI strI. kAna DhaMkAya tevI TopI [bhASA kAni strI. (saM.) zobhA; sauMdarya, manoharatA (2) teja; kAnaDI vi. karNATakanuM, -ne lagatuM (2) strI. kannaDa-karNATakI nUra; dIti (3) caherAnuM teja kAnana na. (saM.) vana; jaMgala (2) bAga; bagIco kAnyakubdha na. (saM.) kanoja kAnanavAsI strI. (saM.) vanavAsI kApa muM. kApavuM te (2) kApavAthI paDato AMko; vADha; kAnapaTI(dI) strI, kAnanI kora ke bUTa kApo (3) strIonA kAnanuM eka ghareNuM (4) kAnapaTo(-TTo) 5. kAna DhAMkavAno paTTo-paTo kApavAnI-vetaravAnI rIta; khUbI (pa) aMdAjapatramAM kAnaphaTo chuM. kAnamAM moTuM kuMDaLa-kaDuM paheranAra sAdhu kApa mUkavo te; "kaTa' kAnaphUTuM vi. baheruM kApakUpa strI. kApAkUpa; thoDuMghaNuM kApavuM-ghaTAvuM te (2) kAnaphUsiyAM na.ba.va. kAnabhaMbheraNI karakasara (3) sudhAro-vadhAro vinAnuM kapaDuM kAnakusiyuM vi. kAna bhaMbheranAruM (2) gugalora (3) na. kApaDa na. (saM. karpaTa, prA. kapaDa) koruM kapaDuM sIvyA evuM mANasa (4) bhaMbheraNI ke cugalI karavI te kApaDiyo paM. kApaDa vecanAra; kApaDanA vepArI kAnaphoDiyuM vi. (avAjathI) kAna phADI nAkhe evuM kApaDI 5. kApaDiyo (2) vi. kApaDane lagatuM[saMnyAsI kAnabuddI, (-bUTa(-TI)) strI. kAnanI bUTa kApaDI 5. (saM. kApaTika, apa. kappaDiya) kApeTika; sAdhukAnabhaMbheraNI strI. kAna bhaMbheravA te; kAMInuM kAMI kahI kApaDIstrI. (saM. katpaTa, prA. kappaDe) nAnuM kapaDuM UMdhI doravaNI karavI te kApaDuM na. strIonuM chAtIe paheravAnuM vastra; kAMcaLI (2) kanamastrI (saM. kRSNabhUmi,prA. kahabhUmi,kAnDama) kapAsa- dAyajA-ANAnuM vastra ne anukULa kALI jamIna (2) na. vaDodarA ane bharUca kApaNI strI. (saM. kalpanI, prA. kappaNI) kApavAnI rIta vacceno pradeza; DhADhara ane kIma nadI vacceno pradeza (2) pAkelA anAjane kApavuM te (3) patarAM kApavAnuM kAna(ziyAM, zeriyA) na.ba.va. kAnaperiyAM; kAna ojAra; kAtara paranA vALanA gucchA-jhUlaphAM kApatuM vi. "kApavuM'nuM vartamAna kRdaMta (2) moTI rakamamAM kAnazULa na. kAnamAM thatI pIDA; kAnano casako nAnI rakama samAvAne gaNAtuM (vyAja) kanasa strI, eka ojAra: ataraDI (2) gharanI meDAnI kApadarakhAsta strI. aMdAjapatra rajU karatI veLA nAmanI AgalI pATaDI upara goThavAto bIjo nAno pATaDo rakamano kApa mUkI darakhAsta karavAmAM Ave che te kAnasavuM sakri. kAnasa ghasI haLavuM yA ochuM ke TUMkuM karavuM te jAtanI carcA-mAMga; 'kaTa-mozana' [no nAno kakaDo kAnasiyAM na.ba.va. juo "kAziyAM kApalI strI. ('kApavuM' parathI) nAno kApalo; kAgaLa ke kapaDAkAnAphUsI strI. (hi) kAnamAM vAta kahevI te; gusapusa kApalo chuM. kAgaLa, kapaDA ke pAnano kApelo TukaDo ke kakaDo kAnIkoDI strI, capaTA nAkavALI strI [(saMtAna) kApavuM sakri. (saM. kalpati, prA. kampaI) vADhavuM; vADhI kAnIna vi. (saM.) kanyAnuM; kanyAne lagatuM ke tene thayeluM juduM pADavuM (2) ghaTADavuM (3) dUra karavuM; pheDavuM (4) For Private and Personal Use Only
Page #187
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org kApAkApa(-pI)) (gaMjIphAnI ramatamAM) cIpyA pachI pAnAM vaheMcatAM pahelAM adhdhara amuka bhAga uThAvavo (5) ramAtI bhAtanuM pattuM na hoya to hukamanuM pAnuM UtaravuM-kATavuM (6) (koInI vAtane) ghasAtuM ke virodhamAM kahevuM, tene vakhoDI ke toDI pADavuM kApAkApa(-pI) strI. ekabIjAne sAmasAme kApI nAMkhavuM te; katala; khUnarejI [sudhAro-vadhAro (3) karakasara kApAkUpa(-pI) strI. thoDuMghaNuM kApavuM-ghaTADavuM te (2) kApAla(-lika) puM. (saM.) khoparIno hAra rAkhanAra mahAdeva (2) eka jAtano aghorI bAvo (zivabhakta) kApuruSa puM (saM.) nAmarda; bAyalo (2) adhama-tuccha mANasa kApuruSatA strI. (-tva) na. (saM.) kApuruSa hovApaNuM kApo huM. AMko; lITo; cheko (2) cIro; kApa kApotI vi.,strI. (saM.) pArevA-kabUtarane lagatuM kAphara vi. (a. kAphira) islAmane nahimAnanAra;nAstika; adharmI (2) luccuM; harAmakhora (3) jaMgalI (4) puM. AphrikAnI mULa vatanI jAtano mANasa [samUha; 'naeNvI' kAphalopuM. (a. kAphilaha) pravAsI-saMgha(2)lazkarI vahANano kAphiyo puM. gajhala prakArano aMtyAnuprAsa kAphira vi.,puM. (a.) kAphara; nAstika (2) upadravI kAphI strI. eka rAgiNI 170 kAphI strI. (IM. kaoNphI) buMdadANAmAMthI banAvAtuM eka pINuM kAphI vi. (a.) pUratuM; jarUra jeTaluM; basa [kaoNphIghara kAphe na. (IM.) (kaoNphInI) hoTela; upAhAra-gRha (2) kApheTeriyA na. (IM.) jyAM jAte ja kaoNphI, nAsto vagere laIne khAI-pI zakAya tevI dukAna kAbara strI. (saM. karburI, prA. kamburI, jU.gu. kAbarya) menAnI jAtanuM eka sarvasAmAnya paMkhI (2) kacakaciyaNa strI [prakArano jhaghaDo; kacakacATa kAbarakalaha strI. kAbarono kalaha (2) kAbaranA kalaha kAbaracItaruM vi. (saM. karbuka, prA. kamburaa uparathI ane cItaruM saM. citrala, prA. cittala) citravicitra; kAbaruM; raMgaberaMgI kAbariyuM vi. (saM. karbura) raMgaberaMgI; kAbaracItaruM kAbarI strI. kasUMbInuM bI (2) kAbaracItarA dhoLA ane kALA raMganI talI (3) kasUMbI; eka vanaspati kAbaruM vi. (saM. karburaka, prA. kamburaa) kAbariyuM; kAbaracItaruM (2) na. evA raMgano eka sApa kAbA puM. (a. kaabaha) makkAmAM AveluM eka islAmI jAtrA(haja)nuM sthAna kAbila vi. (a.) kAbela; catura kAbula na. (phA.) aphaghAnistAnano eka prAMta (2) aghAnistAnanuM pATanagara kAbulI vi. kAbulanuM; kAbulane lagatuM (2) puM. kAbulano [kAmaThI vatanI; aphaghAna; paThANa [(4) vajana; vaga kAbU puM. (turkI) sattA; akhatyAra (2) aMkuza (3) kabajo kAbela vi. a. kAbila) pahoMceluM; hoziyAra (2) pravINa; bAhoza [bAhozI; hoziyArI kAbeliyata strI. (a. kAbiliyata) kAbela hovAno guNa; kAbopuM. kaccha tarapha vasatI ekaluTAru ane cAMciyA jAtino AdamI; lUMTAro(2)vi.,puM. kAbela; pakko; hoziyAra kAma puM. (saM.) icchA; vAsanA (2) cA2 puruSArthomAMno eka (3) indriyasukha; viSayasukha (4) kAmadeva; madana (5) eka chaMda kAma na. (saM. karma, prA. kamma) karma; kRtya (2) nokara cAkaranuM kAma; kAmagI2I (jema ke, kAma karanArI) (3) kartavya (4) vyavasAya, dhaMdho (5) jarUra; khapa (6) kesa; mukaddamo (udA. enA para kAma calAvAyuM che.) (7) nA. kAje; mATe (zuM kAma ?) kAma strI. kAMkha, kAmaDI (2) pataMganI kamAna kAmakAja na. nAnuMmoTuM koI paNa kAma; vyavasAya (2) dhaMdho; rojagAra (3) kAryasUcI; 'ejanDA' kAmakAmI vi. (saM.) viSayasukhanI icchAvALuM kAma(kumAra, kuMvara) puM. pradyumnano putra; aniruddha kAmakeli(-lI) strI. (saM.) strIpuruSanI kAmavAsanAprerita ramata (2) saMbhoga; strIsaMga [karavAnuM kAma kAmaga(-gI)rI strI. nokarI; cAkarI (2) nokarI aMge kAmagaruM vi. kAmamAM macyuM rahenAruM; udyamI kAmagaro puM. bhavaiyAonA peDumAM paracUraNa kAmakAja karanAra vyakti [majUra kAmagAra vi. kAma-mahenata majUrIkaranAra (2)puM. kAmadAra; kAmagArI strI. majUrI kAmagIrI strI. pharaja tarIkenuM kAmakAja; 'DyUTI' kAmaguNa puM. (saM.) zabdAdi pAMca viSaya (2) kAmavAsanAnuM lakSaNa kAmacara vi. (saM.) svacchaMdI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAmacalAu vi. kAma calAvavA pUratuM ja hoya evuM (2) 'kAyamI'thI UlTuM; haMgAmI; 'eNkTiMga' kAmacAra puM. (saM.) svacchaMda, svecchAcAra kAmacArI vi. (saM.) svacchaMdI; svecchAcArI kAmacora vi. potAne soMpAyeluM kAma barAbara nahIM karanAra hADakAMnuM AkhuM (2) puM. evo AdamI (3) kasabacora kAmacorI strI. kAmacoranuM valaNa-vRtti; diladagaDAI kAmajita vi. (saM.) viSayavAsanA jItanAruM kAmajoga(-guM) vi. kArya pUratuM; kAma-pUratuM kAmajvara puM. tIvra viSayakAmanAne lIdhe zarIra tapavuM te; tIvra viSayavAsanA[(2) kAmaThIvALo mANasa; bhIla kAmaThI strI. (saM. kamaTha=vAMsa) nAnuM kAmaThuM; sAduM dhanuSya For Private and Personal Use Only
Page #188
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAmaDhI 191 [ kAmecchA kAmaThuM (saM. kammaTha = vAMsa, prA. kammaTha) na. dhanuSa kAmalolupa vi. (saM.) kAmavAsanAmAM gaLAbUDa raheluM kAmaDakoTa 5. khapATiyAMnI dIvAla kAmavaza vi. (saM.) kAmavAsanAne vaza thayeluM kAmaDakoTiyuM na, vi. khapATiyAMnI dIvAlavALuM (jhUMpaDuM) kAmavAsanA strI, kAmabhoganI icchA; kAmalolupatA kAmaDI vi. strI. vAMsanI cIpa (2) rU jhUDavAnI soTI kAmavALI strI, gharakAma karanAra bAI-strI kAmaDI strI, (saM. kAmaThikA, prA. kAmaTiA) kAcabAnI DhAla kAmavALo chuM. gharakAma karanAro puruSa; nokara ke zaMkha vageremAMthI banAvelI cUDI (2) kAcanI baMgaDI kAmavikAra 5. kAmavAsanane lIdhe thato manovikAra kAmaDuM vi. vAMsanuM (2) na. kAmaDI; vAMsanI cIpa kAmavuM akri. kAmanA-icchA karavI (2) meLavavuM; kamAvuM; kAmaThuM vi. (saM. karmaTha, prA. kammaDha) kAma karyA kare evuM; raLavuM [tIvratA kartavyaniSTha (2) mahenatu; udyamI kAmazara puM, na. (saM.) kAmarUpI bANa; kAmavAsanAnI kAmaNa na. (saM. kArpaNa, prA. kammaNa) vazIkaraNa; mohinI kAmazAstra na. (saM.) kAmabhoganuM zAstra; kAmataMtra lagADavI te (2) jaMtaramaMtara; Tucako kAmasara kri.vi. kAmane mATe-aMge ricelo graMtha kAmaNagAruM vi. kAmaNa kare evuM; mohaka (2) varaNAgiyuM kAmasUtra na. (saM.) kAmazAstra nirUpato vAtsyAyana munie kAmaNaTramaNa na. kAmaNa ane bIjA TucakA; jaMtaramaMtara kAmasevana na. (saM.) saMbhoga; maithuna kAmataMtra na. (saM.) kAmazAsa [(3) kArtikasvAmI kAmaLa(-LI) strI. (saM. kaMbalI-kaMbalikA) UnanI dhAbaLI kAmada vi. (saM.) manaHkAmanA pUrI karanAruM (2) pu. Izvara kAmaLo chuM. (saM. kaMbala, prA. kaMbala) dhAbaLo; moTI kAmaLI kAmadA vi., strI. kAmadhenu (2) nAgaravela kAmAM strI. (saM. kAminI) suMdara strI; kAminI kAmadAra 5. kArabhArI; dIvAna (2) kAma karanAra - kAmAkSI vi., strI. (saM.) viSayI AMkhavALI strI (2) nokariyAta mANasa athavA majUrI taMtro pramANe devInI eka mUrti (3) durgAnuM nAma kAmadArasaMgha puM. kAma karanArAono-kAmadArono saMgha kAmAkhyA strI. durgAnuM eka nAma; kAmAkSI kAmadArI strI, kAmadArapaNuM (2) kArabhAruM (3) majUrI kAmAgni paM. (saM.) kAmavAsanArUpI agni kAmadudhAstrI. (saM.) icchita ApanArI kalpitagAya; kAmadhenu kAmAtura vi. (saM.) viSayecchAthI Atura baneluM kAmadRSTi strI. (saM.) viSayavAsanA thI bharelI najara kAmonala (saM.) (-La) muM. kAmarUpI agni, kAmAgni kAmadeva puM. (saM.) kAmavAsanAno kalpita deva; madana kAmAyudha na. (saM.) kAmadevanAM phUla vasaMta vagere hathiyAra kAmadhaMdho pu. kAma ane dhaMdho; vepAra-rojagAra (gAya kAmAri 5. kAmadevano zatru; mahAdeva kAmadhenu strI. (saM.) manaHkAmanA pUrI karanArI eka kalpita kAmArta(-) vi. (saM.) kAmavAsanAthI pIDita; kAmAtura kAmanA strI. (saM.) vAsanA; manobhAva (2) icchA; kAmArthI vi. (saM.) viSayecchAne poSavA mAgatuM abhilASA [kAminI (2) suMdarI kAmAveza 5. (saM.) viSayecchAno Aveza-jusso kAmanI strI. (saM. kAminI) kAma-prema-heta rAkhanArI strI, kAmAsakta vi. (saM.) viSayAsakta; kAmAtura kAmaparAyaNa vi. satata kAmamAM masta rahenAruM; kAmaThuM kAmAsakti strI. viSayAsakti; kAmavAsanA kAmabaMdhI strI, kAma baMdha karavuM te; kAmadAronI haDatAla kAmAsana na. kAmavAsanAne dabAvavAnuM eka Asana kAmabANa na. kAmadevanuM bANa (araviMda, azoka, Amra, kAmAstrana. (saM.) kAmadevanAM phUla vasaMta vagere asa; kAmAyudha navamallikA ane nIlotpala e pAMca) (2) netrakaTAkSa kAmAMdha vi. (saM.) kAmAvezathI AMdhaLuM baneluM kAmabhAva 5. kAmavAsanA; viSayavAsanA kAmAMdhatA strI, kAmAvezanuM AMdhaLApaNuM kAmabhoga paM. (saM.) kAmukavRtti; laMpaTapaNuM kAmita vi. (saM.) iccheluM (2) na. IcchA; marajI kAmamaya vi. (saM.) viSayavAsanA thI bhareluM kAmuka carcA kAminI strI. (saM.) kAmanI; kAmI strI (2) suMdarI; kAmA kAmamImAMsA strI, kAmazAsa (2) ene lagatI tAttvika kAmiyAba juo "kAmayAba' kAma(-miyAba vi. saphaLa; kRtArtha kAmiyAbI juo "kAmayAbI' kAma(mi)yAbI na, saphaLatA kAmiyo 5. kAmAtura; viSayI puruSa kAmaripu chuM. (saM.) mahAdeva-rudra kAmI vi. (saM.) viSayI, viSayAsakta kAmarU chuM. (saM. kAmarUpa) kAmarUpa - AsAma deza kAmuka vi. (saM.) icchuka (2) viSayI; kAmI (3) paM. kAmarUpa vi. (saM.) icchAmAM Ave evuM rUpa dharanAruM (2) yAra (4) kAmI puruSa suMdara; mohaka (3) paM. AsAma dezanA eka bhAganuM kAmukA vi., strI. (saM.) kAmuka strI prAcIna nAma rUipa dharanAruM kAmuM na. kAma; kArya (2) vyApAra kiyA kAmarUpI vi. (saM.) kAmarUpa; suMdara; mohaka (2) icchita kAmecchA strI. (saM.) kAmanI-viSayabhoganI icchA For Private and Personal Use Only
Page #189
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAme 12 [kAraNadeha kAmeccha vi. kAmecchAvALuM; kAmuka [(2) ziva kAyotsarga kuM. dehatyAga; zarIranuM samarpaNa kAmezvara puM. (saM.) viSayavAsanA para kAbU meLavanAra puruSa kAra puM. (saM.) kriyAnuM kArya (2) nizcaya (3) yatna (4) kAmezvarI strI. (saM.) pArvatI saMbaMdha; vyavahAra (5) vakkara; zAkha (6) gajuM (7) kAmo chuM. halakuM kAma; niMdya kAma pheraphAra (8) kAmakAja; dhaMdho kAmottejaka vi. (saM.) kAmavAsanAne uzkeranAruM -kAra anu. (saM.) nAmane aMte "karanAra' evA arthamAMno kAmottejita vi. (saM.) kAmavAsanAnA uzkerATavALuM anuga. udA. "kalAkAra, graMthakAra' (2) varNane aMte kAmoda puM. eka rAga [icchAthI kareluM (3) suMdara te varNa ke tenA uccAra' evA arthamAM, udA. 'TakAra' kAmya vi. (saM.) icchA karavA yogya (2) kAmanAthI- (3) ravAnukArI zabda aMte "te rava' evA arthamAM. kAmyakarma na. (saM.) phaLanA nirmita karela karma udA. kutkAra; huMkAra; AvakAra kAya strI. (saM.) zarIra; kAyA (2) eka auSadhi-phaLa kAra pu. (phA.) pUrvapada tarIke ja vaparAya che. jema ke, kAyakaSTa na. kAyAnuM kaSTa (2) tapa AdithI dehanuM damana kArakUna; kArakirdI karavuM te (3) zArIrika kAma-mahenata kAra strI, (i.) moTaragADI kAyakaSTI vi. dehanuM damana karanArutipAsa ane sAravAra kAraka vi. (saM.) karanAruM-karAvanAruM (samAsane cheDe) udA. kAyacikitsA strI. (saM.) zarIranI cikitsA-vaidakIya sukhakAraka" (2) nA vAkyamAM nAma ane kriyApada kAyaTiyo chuM. kAyaTuM karAvanAra brAhmaNa athavA enI sAthe vibhaktino saMbaMdha dharAvatA zabdo kAyadApothI strI. kAyadAnuM pustaka AivaDatavALuM vacceno saMbaMdha (3) padavinyAsa kAyadAbAja vi. kAyadAnI jhINavaTa jANanAra; kAyadAnI kArakirdagI strI. (phA.) juo 'kArakirdI kAyadAbAjI strI, kAyadAnI AvaData te laDavAnI kazaLatA kAraka vibhakti strI chaThThI sivAyanI koI paNa vibhakti (3) kAyadAnI laDAlaDa kArakirdI strI. (phA.) kArabhAra daramyAnano samaya (2) kAyadAbhaMga kuM. kAyado toDavo te; kAnUnabhaMga vikala amala daramyAna kareluM kAmakAja; vahIvaTa kAyadAzAstrIpuM. kAyadAno jANanAra; dhArAzAstrI; kAnUnavida; kArakuna pu. (phA.) daphatara hisAba vagerenuM kAma karanAra kAyadA(-)sara kri.vi. kAyadA mujaba-pramANe karmacArI; gumAsto kAyadeAjhama paM. juo "kAIdeAjhama kArakunI strI, kArakunanuM kAma kAya(-Ida)desara kri.vi. juo "kAyadAsara' kArakhAna-ne)dAra chuM. kArakhAnAno mAlika kAyado chuM. (a.) niyama; dhAro (2) sarakArI kAnUna (3) kArakhAnuM na. (phA.) jayAM hunnara-udyoganuM kAma thatuM hoya ghoDAnA cokaDA sAthe saMbaMdha rAkhatI dorI, je tenI te makAna (2) koI paNa moTA kAmakAjanuM khAtuM DokanI hAMsaDInA AMkaDAmAM bheravAya che. kAragata strI. zakti; kauvata (2) vaga; calaNa (3) kAma; kAyanAta strI. (a.) brahmAMDa; duniyA artha (4) vi. asarakAraka; saphaLa kAyama vi. (a.) sthira; Take evuM (2) haMmeza mATenuM kArago DuM. jahAjI mAla; vahANamAM bharelo mAla sthAyI; "kAmacalAuthI UlaTuM kAraja na. (saM. kArya) kAma (2) vivAha ke mRtyu saMbaMdhI kAyamI vi. haMmeza mATenuM sthAyI; nitya Dirapoka (kharcano) prasaMga kAyara vi. (saM. kAtara, prA. kAyara) nAhiMmata; bAyeluM; kAraTuM na. (mULarUpa kAraTuM che. saM. karaTa, de. karaTTa) kAyara(-) vi. (a. kAhila susta) kAmathI kaMTALI jAya maranAranA dasamA-agiyAramA bAramAnA divase karAtI evuM; ALasu (2) thAkI-kaMTALI gayeluM zrAddhakriyA ke jamaNa kAyaratA strI, kAyara hovuM te; bAyalApaNuM kAraTuna na. (iM.) ThaThThAcitra; narmacitra; kArTUna kAyA strI. (saM. kAya) zarIra kAraTunisTa . (iM.) vyaMgacitrakAra kAyAkalpa chuM. vRddha ke azakta zarIrane navuM tAjuM karavAno kAraNa na. (saM.) kAryanI utpatti ke pravRttinuM mULa-bIja; eka auSadha ke cikitsAno vidhi sababa(2) hetu; udeza(3) jarUra;garaja (4)bhUta, preta, kAyAkaSTa na. (-STi) strI, tapa vratAdi arthe zarIrane kaSTa mUTha vagerethI je vyathA thAya te (5) sAdhana; karaNa, ApavuM te (2) duHkha; pIDA amalamAM ANavAnI yukti kerIta (9) saMyo. kAraNake kAyApalaTa strI. (-To) 5. zarIranI pherabadalI; navo kAraNa-avatAra chuM. amuka nizcita kArya karavAne sAru Izvara avatAra levo te (2) bAhya dekhAvanI-vezanI je avatAra le che te ke; kema ke pherabadalI (3) bhAre pheraphAra kAraNa ke saMyo. (saM.) eTalA vAste ke; enuM kAraNa e kAyika vi. (saM.) kAyA-zarIrane lagatuM: zArIrika kAraNadeha . kAraNa zarIra (2) liMgadeha For Private and Personal Use Only
Page #190
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAraNabrahma 1e 3 [ kArDiyolojisTa kAraNabrahma na. (saM.) jagatanA janmAdi jenAthI thAya che kArA(0gAra, gRha) na. (saM.) kedakhAnuM; jela te ajJAta brahma ke Izvara (tattva) kArAgAravAsa puM. (saM.) jelavAsa; jelanivAsa kAraNabhUta vi. kAraNasAdhanarUpa baneluM; prayojaka kArAgAravAsI vi. (saM.) jelanivAsI kAraNamAlA-LA) strI. eka arthAlaMkAra rUipa; zreSTha rUpa kArAdhyakSa . (saM.) kArAgAranAM vaDo amaladAra; "jelara" kAraNarUpa vi. kAraNabhUta (2) na. badhAM rUponA mULabIja- kArAvAsa puM. (saM.) kedakhAnAmAM rahevuM te; jelanivAsa kAraNavazAtu kri.vi. kAraNane lIdhe kArikA strI. (saM.) zlokabaddha vyAkhyA ke vivaraNa kAraNavAda paM. (saM.) kAraNa vinA kArya na ja thaI zake kAriNI vi. strI. (saM.) karanArI. udA. zubhakAriNI. evo vAda-mata; siddhAMta (2) phariyAda (3) apIla karI chuM. (a.) kurAnanuM zuddha uccArathI paThana karanAra kAraNazarIra na. (saM.) skUla-sUkSma zarIranA mULa kAraNarUpa vyakti [aMte udA. lAbhakArI (avidyA zaktirUpa) deha (vedAMta) (2) liMgadeha -kArI vi. (saM.) karanAra, kare evuM' e arthamAM samAsane kAraNasara ki.vi. -nA kAraNathI; kAraNavazAtuM; sakAraNa kArI vi. kAramuM; dAsaNa (2) ghAtaka; mAraka kAraNIbhUta vi. (saM.) kAraNa-sAdhanarUpa baneluM kArI strI, yuktiH tadabIra (2) IlAja: upAya kArataka puM. (saM. kArtika) vikrama saMvatano pahelo mahino kArIgara pu. (pha.) hAthanI kArIgarImAM pravINa mANasa kAratakI vi. kAratakanuM; kArtikI [jevI banAvaTa (2) maMtrAdi calAvI jANanAra (3) koI paNa kaLAmAM kAratUsa strI. (po.) baMdUka vageremAM bharI phoDavAnI ToTI kuzaLa - hoziyAra mANasa; ustAda kAranAmuM na. (phA.) parAkrama (2) kArastAna kArIga-bI)rI strI. (phA.) kArIgaranuM kalAtmaka kAma; kArabhAra pu. (phA. kArobAra, saM. kAryabhAra) kArobAra; vyavasthAnuM racanA (2) kaLAkauzalya; caturAI; ustAdI kAma (2) ekAda moTA kAmano vyavasAya striI kArIMgo chuM. kaLIyuga [(2) paM. kArIgara-zilpI kArabhAraNa strI. kArabhAra karanArI strI (2) kArabhArInI kAru vi. (saM. kAsaka, prA. kArua) karanAruM banAvanAruM kArabhArI chuM. kArabhAra karanAro; vyavasthApaka (2) pradhAna; kANikavi. (saM.) karuNAvALuM (2) karuNAjanaka; dayAjanaka dIvAna kAruNikA strI. karuNarasapradhAna nATaka; TrejeDI" kArabhAruM na. kArabhArInuM kAma; pradhAnavaTuM kAya na. (saM.) kANiktA; karuNA; dayA vilo kAramuM vi. (saM. kArmika) bhayaMkara (2) kUTa svarUpavALuM; kArelI strI, (saM. kAraveli, prA. kAreliA) kArelAno adbhuta (3) daivI; suMdara kAreluM na. zAka tarIke vaparAtuM eka kaDavuM phaLa liMkAro kArayitA (saM. kArayi) vi. puM, karAvanAra -kAro paM. (saM. kAra) '-kAra'. udA. jAkAro; dekAro; tuMkAro; kArayitrI vi. (saM. kArayatR) sarjana kare tevI (pratibhA) kArobAra pu. (phA.) kArabhAra; vahIvaTa simiti (2) strI. je kare che te karNI kArobArI vi. kArobAranuM; -ne lagatuM (2) strI. kArobArI kAravavuM sakri. (saM. kArayuM) bIjA kriyApada sAthe vaparAtAM kArobArI maMDaLI strI kAryavAhaka sabhA temAM ityAdino bhAva umere che. udA. jo IMkAravIne; kAryakSa na. (saM.) karkazapaNuM; karkazatA karIkAravIne. kArgo chuM. (.) juo "kArago' vihANa kAravA . AbarU; pratiSThA (2) saDo; roga kArgoboTa strI. (i.) vepArI mAlasAmAna laI jatuM kAravAM pu. (phA.) yAtrIono kAphalo-saMgha; vaNajArA kArTuna na. (iM.) ThaThThAcitra; narmacitra; kAraTuna kAravAI strI. (phA. kAravAI) kAmakAja; kAryakrama (2). kArTUnisTa paM. (i.) vyaMgacitrakAra yukti; karAmata kArTogrAphI strI. (i.) nakazAzAstra kAravo . kAma; kriyA [gAvAno rAga kArDa na. (I.) jADo kAgaLa (2) pad (3) TapAlanuM patuM kAravo . eka jAtano nAca-kerabo (2) kerabA vakhate (4) potAnA nAmanuM patuM (5) zera-bajAra vageremAM kArasI strI. tola karavAno kAMTo: kaMpANa kAma karavAnI sattA ApatuM pramANapatra kAraso paM. himmata; yukti (2) manasUbo; tajavIja (3) kArDinala . khristI dharmamAM eka UMcI padavI dharAvato ilAja (4) saDha saMkelavuM te pAdarI ke dharmagura kArastAna na. (phA.) prapaMca; luccAI (2) tophAna; mastI kArDiyAka sajaryana chuM. (iM.) zastrakriyA ke zastrakriyA dvArA kArastAnI vi. kArastAna karanAruM-karAvanAruMtophAnI hRdaya, raktavAhinIo vagerene lagatA rogonI kAraMja(-jo) pR. phuvAro (2) phuvArAvALo bAga cikitsA karanAra - DokTara ke tabIba kAraMDa, (01) na. (saM.) eka jaLacara pakSI-bataka kArDiyolojisTa . (i.) hRdayane lagatA rogonuM nidAna kArAkorama puM. kAzmIra-tibeTanI hadamAM Avelo eka parvata ane cikitsA karanAra - DaoNkTara ke tabIba For Private and Personal Use Only
Page #191
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kArDiyogrAma 14 [ kAryakAryaviveka kArDiyogrAma paM. hRdayanI kriyAlekha (2) hRdaya dvArA thatA kAryakArI vi. kArya karanAra; kAmacalAu nimAyela raktAbhisaraNano Alekha kAryakazala(La) vi. kAryo karavAmAM hoziyAra-pAvara (2) kArDiyolojI strI. (iM.) hRdaya ane tenA rogono abhyA- kAmanI AvaDatavALuM sa ane cikitsAsaMbaMdhI dAktarIvijJAnanI eka zAkhA kAryakrama puM. (saM.) kAma karavAnI anukramavAra karela kArtika puM. kArataka mAsa (2) zivanA putra vyavasthAnI yAdI; "progrAma (2) sabhAmAM ke kArtikI vi. kArataka mAsanuM [mAM janmelo putra samitimAM karavAnAM kAmono krama; "ejanDA kArtikasvAmI, kArtikeya puM. (saM.) mahAdevano kRttikA nakSatra- kAryakSama vi. (saM.) kAmamAM dhIraja rAkhe evuM (2) kArya kArnivala puM. (I.) romana ketholika khristI saMpradAyano eka karI zake evuM; pAvaravuM utsava kAryakSamatA strI. (saM.) kAryakuzaLatA kArpaTa(-Tika) paM. (saM.) saMnyAsI (2) cIMtharehAla yAtrI kAryakSetra nA kAmakAjanuM kSetra kArpaNya na. (saM.) kupaNatA; kaMjusAI; garIbAI; nIcatA kAryadakSa vi. kAryanipuNa; kAmakAja karavAmAM pAvara kArpeTa strI. (i.) sAdaDI (2) jAjama (3) gAlIco kAryadakSatA strI. (saM.) kAma karavAmAM pAravadhApaNuM kArpenTara . (.) suthAra kAryanipuNa vi. kAryo karavAmAM preziyAra-pAvara: kAmanI kArbana 5. (iM.) eka rasAyaNI tatva; aMgAravAyu AvaDatavALuM kArbana DAyoksAIDa!. (iM.) (zvAsamAM bahAra nIkaLato) eka kAryanoMdha strI. sabhAnA kAryanI noMdha; miniTsa jherI vAyu aMgAravAyu khiAsabanAvaTano kAgaLa kAryapaddhati strI. (saM.) kArya-kAma karavAnI paddhati-rIta kArbana-pepara pR. (iM.) nakala karavAmAM vaparAto zAhIvALo kAryaparAyaNa vi. (saM.) (niSThApUrvaka) kAmakAjamAM barobara kArbanika vi. kArbanane lagatuM lAgeluM kArbAiDa na. (i.) koI paNa dhAtunuM kArbana sAthenuM saMyojana kAryaparIkSA strI. (-kSaNa) na. (saM.) thayelAM ke thatAM kAryonI (2) pANI sAthe maLatAM jemAMthI baLe evo gesa tapAsa karanAra, kArobAra karanAra; egnikuTara' nIkaLe che te padArtha kAryapAlaka vi. (saM.) sabhA, kacerI vagerenuM saMcAlana kArbana strI. (i.) eka TUMkI baMdUka kAryapaddhati strI. (saM.) kArya-kAma karavAnI paddhati-rIta kAbonika vi. (i.) kArbananuM; te saMbaMdhI-mizrita kAryaprathA strI. (saM.) kAryapaddhati kArbonika esiDa paM. (.) eka prakArano tejAba kAryapradeza . (saM.) kAryakSetra kArbonika-eNsiDa-gesa puM. (i.) zvAsa vATe prANIo kAryaboja puM, kAmakAjano boja, kAryapramANa; "varkaloDa bahAra kADhe che te vAyu; kArbana vAyu kAryavAhaka vi. kArobAra karanAruM (2) 5. kArabhArI kArboneTa kuM. (.) kArbonika eNsiDano kSAra kAryavAhaka-sabhA strI kAryavAhakonuM maMDaLa [kAryakrama kArboneTa oNpha soDA . (i.) sAjIkhAra kAryavAhI strI kArya calAvavAnI rIta; "prosIjara (2) kArbolika vi. (i.) kArbanamAMthI utpanna thayeluM. kAryazakti strI. kArya karavAnI zakti-kSamatA; "enarjI' kArbolika sAbu pu. nAhavAno eka jaMtuvinAzaka sAbu kAryazAlA strI. (iM.) kAmakAja karavAnuM sthAna ke chAvaNI; kArbohAIDreTa na. (I.) sTArca agara sAkaravALuM dravya "varkazopa kArbyureTara 5. (iM.) khanijatelathI cAlatA enjinano eka kAryasaraNi(CNI) strI. (saM.) kArya karavAnI sAraNI-paddhati bhAga ke kaLa (2) enjinamAM havA ane peTrolanI kAryasaMkhyA sa. (saM.) maMDaLanuM kArya karavAnuM jarUrI varALanuM mizraNa karavAnuM yaMtra (sabhyonI) nAnAmAM nAnI saMkhyA; korama' barmaka na. (saM.) dhunaSya (2) vAMsa (3) dhanarAzi kAryasaMjJA strI. koI be bhAvanI vacce amuka saMbaMdha kArya kAnuMkI vi. (saM.) dhanurdhArI; dhanuSya dhAraNa karanAra vagere batAvavA nakkI karela saMjJA kAva na. (saM.) karavAnuM hoya tenuM kAmakAja (2) prayojana; kAryasAdhaka vi. (saM.) kArya sAthe - pAra pADe evuM hatu (3) virodha sAme karavuM paDatuM baLa (4) kuMDaLImAMnuM kAryasAdhakasaMkhyA strI. maMDaLonuM kArya karavAnuM jarUrI dazamuM sthAna (5) kAraja (9) pAMca dharmaprakRtimAMnI (sabhyonI) nAnAmAM nAnI saMkhyA; bakorama' chellI ja (7) baLa same karavAnuM baLa (8) vi. karavA kAryasiddhi strI. (saM.) kAryanI siddhi kAma pAra pADavuM te yogya; kartavya [asarakAraka kAryasAdhaka kAryasUci(-cI) strI. kAryakramanI yAdI; "ejanDA kAryakara vi. (saM.) kAmakAja karanAruM-kare evuM (2) kAryAkArya na. (saM.) kArya ane akArya karavA jevuM ane kAryakartA(-7) puM. (saM.) kArya karanAro (2) saMcAlaka na karavA jevuM kArya kAryakAraNabhAva 5. (saM.) kArya ane kAraNa vacceno saMbaMdha kAryAkArya viveka 5. (saM.) kAryAkAryanAM viveka ke samajabuddhi For Private and Personal Use Only
Page #192
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAyanukrama 1 5 [ kAliMdI kAryAnukrama puM. (saM.) kAryakrama; "ejanDA lAkaDAno pagano ghATa (2) ghATa; bIbuM (3) pAyo; kAryAnvita vi. (saM.) kAryavALuM; kArya sAthe saMbaMdhavALuM oThuM (kajiyAnuM) (4) mUrkha kAryAlaya na. (kArya + Alaya) kAma karavAnI jagA; kAla(La)bheda puM. samayano phera ke pharaka "ophisa phikko kAla(-La)mAnana. (saM.) samayanuM mApa (2) samaya saMjogonI kAryottara vi. (saM.) kArya thaI gayA pachInuM; "eksa-posTa- yogyAyogyatAnI gaNatarI (3) RtunuM vAtAvaraNanuM kAla strI. cAlatA divasano Agalo ke pAchalo divasa Akalana karavuM te mApakayaMtra: "konomITara kAla ki.vi. (saM. kalya-kalya, prA. kalle) gaI kAle athavA kala(-La)mApaka vi. samayane mApe evuM (2) na. kALa AvatI kAle (2) hamaNAM thoDA divasa upara ke pachI kAla(-La)mukhuM vi. sAmuM maLatAM mRtyunI AgAhI Ave kAla(-La) (saM.) kALa; vakhata (2) samayanuM mApa; veLA tevuM (2) kALanA jevA moMvALuM (3) mota; nAza (4) mosama; Rtu (5) jyAM Theko kAlarAtri(-trI) strI. (saM.) ghora aMdhArI rAta (2) kALarUpI na Ave evuM mAtrAnuM sthaLa (saMgIta). rAtri; jagatanA nAzanI rAtri (3) 77 varSe AvatI kAlakUTa na. (saM.) halAhala jhera (2) aphINa (3) maMthana Aso suda AThama ke zrAvaNa vada AThamanI rAta (4) vakhate nIkaLeluM ane zive pIdheluM halAhala kALInA janmanI rAta (5)yamarAjAnI bahena kAla(-La)kama chuM. kAlA(-LA)nukrama (saM.) vakhatanuM javuM kAlavavuM sakri. (da. kallaviya = bhIMjAyeluM) pravAhI sAthe - te (2) kALagaNanAnI kramikatA meLavI ghuMTavuM kAlakamavidyA strI. ghaTanAonI tithi ke samaya nakkI karavA kAla(La)vAcaka vi. samayano khyAla ApanAruM (vyA.) saMbaMdhI vidyA; "kraoNnaoNlaoNjI' ['enekronijhama kAlaviparyAsa puM. kAlakramadoSa (2) kALanI kramagaNanAmAM kAlakamadoSa . kALanI kamagaNanAmAM ke samajamAM doSa; ke samAjamAM doSa; "enekronijhama' kAlakramAnusArI vi. (saM.) kALakrama pramANenuM nuiM kAla(La)vivarta puM. kALanuM pharavuM-badalAvuM te; vArophero kAlAnukamika vi. (saM.) kAlakramAnusArI; kAlakrama pramANe- kAla(La)vyutkama . (saM.) kAlakramadoSa kAlakSepa chuM. (saM.) kAlabaMdhana paM. na. vakhata gumAvavo kAla(-La) sarpa vi. karaDatAMveMta mANasa mRtyu pAme tevo te; vilaMba karavo te sApa; ghaNo jherI sApa; kALotaro kAlakhaMDa kuM. (saM.) samayano gALo (2) pitta pedA karanAro kAlasiddha vi. (saM.) kALanI kasoTIe UtareluM ane zirAonuM meluM lohI zuddha karanAro eka moTo kAlAgni paM. (saM.) kALarUpI agni; pralayAgni mAMsala avayavaH yukata ['oNbsoliTa kAlAtIta vi. (saM.) kALathI atIta-para (2) vItI gayeluM kAlagrasta vi. kALano grAsa thaI gayeluM; jUnuM thayeluM; (3) jUnuM thaI gayeluM kAlacaka na. (saM.) kALanuM cakra-paiDuM (2) bhAgyanuM cakra; kAlAnukrama puM. kALakrama; samayano krama; samayanI AnupUrvI jiMdagInA vArApherA (3) moTI Aphata[(2) puM. jozI kAlApaNuM na. kAlapaNa; kALAza kAlajJavi. (saM.) kAlane-samayanI yogyayogyatAne jANanAruM kAlAvAlA pu.ba.va. karagaravuM te; AjIjI vida AThama kAlajJAna na. (saM.) samayanuM jJAna; kALa saMbaMdhI jJAna kAlASTamI strI. kArtika vada AThama (2) dareka mahinAnI kAlavarapuM. (saM.) kALarUpa javara; mota nipajAve evItAva kAlAM na.ba.va. kAlANa (2) kapAsanA choDanAM phaLa kAlatraya na. (saM.) traNe kALano - bhUta, bhaviSya ane kAlAMtare kri.vi. saM. kAlAMtara) ghaNA lAMbA samayanAvartamAnano samUha yugonA aMtara pachI (2) keTaloka kALa vItyA pachI kAladaMDa kuM. (saM.) mRtyunI sajA; dehAMtadaMDa (3) kadI paNa kaladoSa paM. (saM.) samayano doSa (2) kAlavyutkama kAlika vi. (saM.) kALa-samayane lagatuM nio samUha kAladharma chuM. (saM.) samayano yogya evo dharma-kartavyadharmano kAlikAstrI. (saM.) caMDikA; kAlI mahAkALI (2) vAdaLAM mArga (2) samayano dharma-gaNa-niyama (3) mota kAlidAsa paM. (saM.) saMskRta bhASAno eka prakhyAta kavi kAlanidrA strI. (saM.) motanI nidrA; mota - kALidAsa chiAyA kAla(La)nirNaya . samayano nirNaya karavo te kAlimA strI. (saM.) kALapa (2) aMdhAruM (3) kalaMka (4) kAlapaNa na. kAlApaNuM; kAlA thavuM te kAliya paM. (saM.) zrIkRSNa nAthelo kALInAga [bhUruM koLuM, kAlapAzapuM. (saM.) yamano phAMso-sakaMjo kAliMgaDuM na. (saM. kAliMga uparathI) kAliMgaDa; taDabUca (2) kAlapuruSa chuM. (saM.) yamarAjA kAliMgaDo !. (saM. kAliMga) eka rAga kAla(La)bala(-La) na. samayanuM baLa; samayanI balihArI kAliMdI strI, (saM.) kaliMda parvatamAMthI nIkaLatI yamunA kAlabUta na. (phA. kAlabuda) joDAnI aMdara ThokavAno nadI (2) kRSNanI eka paTarANI For Private and Personal Use Only
Page #193
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAlI) [ kAsTiMgavaoNTa-mata) kAlI strI, (saM.) kALI; kALakA mAtA; mahAkALI kAvyazakti strI. (saM.) kAvyanI zakti (2) kAvya karavAnI -kAlIna vi. (saM.) (amuka) samaya saMbadhI (samAsamAM). Avatasiddhi udA. tatkAlIna kAvyazAstra na. (saM.) kAvya-kavitAnuM zAstra kAlIMgaDuM na. kAliMgaDuM; taDabUca kAvyAnaMda puM. kAvyanI khUbIo mANavAthI thato AnaMda kAlIMgaDo 5. kAliMgaDo (eka rAga) [banAvanArI mAchalI kAza ki.vi. (phA.) khudA kare; bhagavAna kare kAlupuM., strI. dariyAI khaDaka (2) eka jAtanI motI kAza pu. (saM.) pANImAM thatuM eka ghAsa; kAsaDo ke tenuM phUla kAle vi. bALakanI vANI jevuM, bhAMgyuMtUTyuM ane madhura (2) kAza(-sa) puM. (saM. kAsa) khAMsI, udharasa totaLuM (3) bAliza; aNasamaju kAza(-sa) strI. ADakhIlI (2) cIkaNAza; coLAcoLa kAluM na. (saM. kalaka) kapAsanuM jIMDavuM kAzamaya vi. (saM.) kAsaDAthI bhareluM kAle di vi. (sa. kalli, kalya) gaI ke AvatI kAle (2) kAza-sIDI-dI, drI) strI, (kAzInI banAvaTano) moTA thoDA divasa upara ke pachI; hamaNAM * peTano paDaghIvALo loTo; zirAI kAlpanikavi. (saM.) sAcuM nahi evuM; kalpeluM; kRtrima tuilA kAzi(-zI) strI. (saM.) yAtrAnuM prasiddha sthaLa; (jJAnanuM) kAvaDa(-DI) strI. (da.) khAMdhe bojo upADavAne banAvelI ajavALuM ApanArI nagarI; vArANasI diva kAvaDa strI, khAmI; khoTa kAzi(-zI)nAtha puM. (saM.) kAzIvizvanAtha; kAzInA mahAkAvaDiyuM na. paiso (jUnA vakhatano). kAzI-sI)duM na. vaitaruM kAvaDiyo DuM. (da. kAvaDia) kAvaDa UMcakanAro kAzmIra strI. (saM.) eka jAtanuM kapaDuM (2) na. kesara (3) kAvaDI strI, juo "kAvaDa" sukhaDa (4) ., na. bhAratanI cheka uttaramAM Avelo kAvaDuM na. kAvaDanuM lAkaDuM ke vAMsa eka pradeza kAvaDuM vi. dhUrta, ThagAruM kAzmIraka na. (saM.) kesara (kAzamIranI bhASA kAvatarA(okhora, bAja) vi. kAvataruM karanAruM; prapaMcI kAzmIrI vi. kAzmIranuM; kAzmIra saMbaMdhI (2) strI. kAvataruM na. chaLa; prapaMca; kArastAna (2) gupta ane kAzyapa pu. (saM.) eka prasiddha RSi (2) muni kapaTapUrNa yojanA kAzya na. (saM.) kRzatA; dubaLApaNuM (2) pAtaLApaNuM kAvaruM (bAvaruM) vi. bebAkaLuM; AkuLavyAkuLa kASAya vi. (saM.) bhagavuM (2) na. bhagavuM vasa kAvalI strI. khaTapaTa kASTha na. (saM.) lAkaDuM (2) kAThI; baLataNa kAvaluM vi. ghaNuM nAjuka (2) zobhItuM paNa takalAdI[phTa kASThaphaLa na. kocalAvALuM phaLa kAvaLI strI, pANI, dUdha vagere para taratuM pAtaLuM paDa (2) kASThavatu kri.vi. (saM.) lAkaDAnI mAphaka jaDa thaI gayeluM kAvaLI strI. kAcanI baMgaDI vAsaNa; kITalI kAThauSadhi strI. (saM.) vanaspatimAMthI banatI davA kAvAdAna(-nI) strI. (phA. kahavahadAnI) kAvo karavAnuM kAma ., na. pANImAM thatuM eka ghAsa; kAsaDo (2) na. kAvAdAvA pu.ba.va. chaLaprapaMca; kapaTabAjI kAsanuM phUla kavuM na. chAparA uparanI naLiyAMnI pratyeka oLa (2) kAsa puM. udharasa khATalAnI pATIno AMTo kAsa chuM. nAnI nahera; kAMsa kAvuM a.kri. kaMTALavuM (2)kAyara thaI javuM (3) thAkI javuM kAsa strI. ADakhIlI jinAra AdamI - khepiyo kAverI muM. eka rAga (2) strI. dakSiNa bhAratanI eka kAsada puM. (a. kAsida) saMdezo - kAgaLa lAvanAra laI nadI [kADho kAsadiyuM na. kAsaduM (2) vi. e kAma karanAra (kabUtara) kAvo pu. (phA. kahabaha) buMdadANAno ukALo (2) ukALo; kAsaduM na. kAsadanuM kAma kiAvAdAvo . chaLakapaTa kAsaroga paM. (saM.) udharasano roga kAvya na, (saM.) kavitAmAM je kalAtmaka rasanuM tattva hoya che kAsaLa na. ADakhIlI; naDatara - te (2) rasAtmaka vAkya ke padabaMdha; kavitA kAsAra na. (saM.) sarovara; taLAva jeima ke mAnapatra) kAvyakAra 5. (saM.) kavitA karanAra; kavi kAskeTana. strI, nAnI peTI keDabI (kImatI vastu rAkhavAnI, kAvyamaya vi. (saM.) kAvyathI otaprota thayeluM risacarcA kAsTa strI. (I.) naTone temanI bhUmikA ApavI te (2) kAvyamImAMsA strI, (saM.) kAvyazAsa (2) kAvyanI zAstrIya abhinetA maMDaLa (3) DhALelo ghATa kAvyaracanA strI. (saM.) kAvyanI racanA kAsTa strI, (i.) jJAti kAvyarasa chuM. (saM.) kAvyathI anubhavAto rasa kAsTiMgavaoNTa chuM. (iM.) (-mata) paM. be pakSe sarakhA mata kAvyarasika vi. (saM.) kAvyano rasa mANanAruM; bhAvaka paDatAM apAto vadhArAno nirNAyaka mata; tulasIpatra For Private and Personal Use Only
Page #194
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kALo 1eo [ kALocora kALa chuM. kAla; samaya (2) dukALa (3) krodha (4) samayanuM kALAMtare kri.vi. lAMbA samayanA (ke yugonA) aMtara pachI mApa (5) mota; nAza (6) mosama Rtu (7) jayAM (2) keTaloka kALa vItyA pachI (3) kadI paNa Theko na Ave evuM mAtrAnuM sthAna (saMgIta) kALAdhoLAM na.ba.va. kArastAna; badacAla kALakarALa vi. kALa jevuM bhayaMkara (2) mRtyu kALidAsa puM. juo "kAlidAsa kALakA strI. devI kAlikA; mahAkALI kALiyAra chuM. haraNanA ToLAno mukhI - kALo nara kALakUTa na. juo 'kAlakUTa' kALiyuM vi. kALA raMganuM (2) na. kALI kaMThI (3) aphINa kALagaNanA strI, kALa ke samaya gaNavo te (jyotiSa). (4) kALiyo (kALI tamAku) kALagaNanAzAstra na. (saM.) jyotiSa kALiyo chuM. kALI tamAku (ra) vi. puM. kALo-zAmaLo kALacakra na. kAlacakra; samayanuM cakra (2) bhAgyanuM cakra (3) (puraSa); zrIkRSNa jiMdagInA vArAphera (4) moTI Aphata kALiyo kozI puM. eka kALuM lAMbI pUMchaDIvALuM pakSI kALacaMdra puM. (saM.) ghAtaka gaNAtI rAzino caMdra kALI vi. strI, kALA raMganI strI (2) kALI chApavALI kALacoghaDiyuM na. nukasAnakAraka-ghAtaka coghaDiyuM gaMjIphAnA pattAnI eka jAta (3) devI kAlikA kALaja(03) na. kaleje; kALajuM kALI chuM. kAliyanAga eika ghareNuM kALajA-tUTa vi. kALajuM tUTI jAya evuM AkaruM (kAma) kALIkaM(-gAMThI strI, (sa. kalpakaThikA) strIonI koTanuM kALajI strI, hRdayapUrva saMbhALa-ciMtA; cIvaTa kALIcIsa strI, bhayaMkara ciciyArI kALajIE vi. kALa jevI nukasAnakAraka-ghAtaka jIbhavALuM; kALIcaudaza-sa) strI, Aso vada caudaza atyaMta kaDavAboluM [aMdarano jIva; dila kALIjIrI strI. eka auSadha - tenAM bIja ke teno choDa kALajuM na. (saM. kAleyaka, prA. kAlijja) kalejuM (2) aMtara; kALITIlI strI. kalaMka; lAMchana kALanuM vi. kALa jeTaluM - ati jUnuM; purANuM kALInAga paM. kAliyanAga (ra) kALo nAga paraja kALajvara pu. kAlajavara; jIvaleNa tAva kALIparaja strI. dUbaLA vagere AdivAsI loko; rAnIkALajhALa vi. bhayaMkara phiraja (3) mota; mRtyu (jaina) kALIroTI strI, mAlapUo kALadharma chuM. RtuRtunuM lakSaNa (2) samayane yogya evI kALIroLI strI. roLakoLI - sAMjano vakhata kALanidrA strI. mRtyunI nidrA (2) gADha nidrA kALIMgo chuM. kaLiyuga kALapa strI. kALApaNuM; kALAza (2) kalaMka kALuM vi. (saM. kAla, prA. kAlaa) mezanA raMganuM (2) kALapaNuM vi. apazukaniyALa; apazukaniyuM naThAruM; duSTa (3) aghora, anItimaya (jema ke, kALuM kALapuruSa chuM. yamarAja; kAlapuruSa kAma, kALuM bajAra vagere) (4) vasamuM, sakhata, kAramuM kALabhairava paM. ziva; mahAdeva (2) zivano eka gaNa vagere bhAvavALuM (jema ke, kALo cora, kALI majUrI) kALamIMDha vi. ghaNuM ja kALuM (2) niSphara (3) 5. eka kALuMkaTa vi. tadana kALuM jAtano kaThaNa ane kALo paththara jeivA moMvALuM kALuMkUbaDuM vi. kALuM. kadarUpuM kALamukhuM vi. (saM. kAlamukha, prA. kAlamuhaa) kALanA kALuDibAMga vi. atizaya kALuM kALamUrti-rti) vi. kALanA jevI mUrtivALuM (2) strI. kALuM dhoLuM na. kharAba kAma; atizaya kALuM kAma zarIradhArI kALa pote (3) kALanA jevI bhayaMkara kALupANI na. dezanikAla; janmaTIpa AkRtivALo mANasa kALuMbajAra na. chAnuMmAnuM cAlatuM gerakAyade naphAkhorInuM kALayoga chuM. samayano yoga; saMjoga riAtri bajAra-vecANa ne kharIda kALarAtri(-trI) strI. kALarUpI rAtri; jagatanA nAzanA kALuMbala(-la)ka vi. kALuM kALuM bhUta jevuM; ati kALuM kALaveLA strI. bhayaMkara vakhata (2) saMdhyAkALa (3) ka-TANuM kALuMbhammara vi. bhamarA jevuM khUba kALuM kALavaLiyo . chokarAM corI janAro (2) dhutAro bAvo kALuMbha(-bhaM)Tha vi. sAva kALuM kALavyutkama chuM. (saM.) kAlakramadoSa (2) yogya kALa vItI kALuMmI(-mi)Dha vi. sAva kALuM javo te kALuMmeza vi. meza jevuM kALuM kALasaruM vi. kALAza paDatuM vipArI kALuMmAM (-moTuM) 5. kalaMka ke zaramathI paDI gayeluM mAM kALAbajAriyo chuM. kALuM bajAra calAvanAro mANasa ke kALokAyado . kharAba akAro julamI kAyado (2) pahelA kALAgni puM. kALarUpI agni; pralayAgni vizvayuddha pachI aMgreja sarakAre bhAratamAM lAgu karelo kALATa muM. (-za) strI, kALApaNuM julamI kAyado -- raoNleTa ekTa kALAza strI, kALATa (2) kALApaNuM (3) kAlimAM kALocora paM. bhAre jabaro cora; mahA kharAba mANasa For Private and Personal Use Only
Page #195
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org kALotariyo khepiyo kALotariyo puM. kALotarI (azubha patrikA) laI janAro [maraNanA samAcAranI ciThThI kALotarI strI. (saM. kAlapatrikA, prA. kAlavatariA) kALotaruM vi. khUba kALuM (2) bhayAnaka kALotaruM vi. jUnA samayanuM kALotaro chuM. kALo nAga; phaNIdhara kALotrI strI. kALotarI; azubha patrikA kALomRga puM. kaLiyara mRga; kRSNasAra kAM kri.vi. kema; kevI rIte kAMI, (ka) vi. (2) sarva. kaMI; kaMIka kAMka sarva., vi. kAMIka; kazuMka kAMkaca puM. kAcakI; eka vanaspati; kAkaciyAno choDa kAMNadoro puM. kaMkaNadoro; vivAhanI vidhi karI kAMDe bAMdhelA mIMDhaNa sAtheno nADAchaDIno doro kAMkarALuM(-yALuM), kAMkariyuM vi. kAMkarIvALuM kAMkarIstrI. jhINo kAMkaro (2) retI; patharI (3) e nAmano roga (4) kAkarI-dAvanI kUTI [aDapaluM; uzkeraNI kAMkarIcALo puM. koInA para mazkarImAM kAMkarI nAkhavI te; kAMkarIdAva chuM. chokarAMnI eka ramata 108 * kAMkareja na. uttara gujarAtano bhAga jyAMnAM gAya, baLada vagere paMkAya che. [vagerenuM mizraNa kAMkareTa puM. (IM. kronkrITa) roDAM, patharA, cUno, simenTa kAMkaropuM. (saM. karkara, prA. kaMkara) jhINo paththa2 (2) koIpaNa kaThaNa padArthano nAno gAMgaDo (3) kaMTaka; phAMsa; naDatara (4) zaMkA; vahema; khaTako (5) khIla (AMkhamAM thato) kAM ke saMyo. kema je; kAraNa ke kAMkSA strI. (saM.) AkAMkSA; icchA; jhaMkhanA kAMkSiNI vi.,strI. AkAMkSA rAkhanArI (strI)[hitakAMkSI -kAMkSI vi. (saM.) icchA karanAruM (samAsamAM aMte. udA. kAMga puM., strI. (saM. kaMDu) eka jAtanuM dhAnya kAMga strI. kAMsakI [evo dANo; DoLa kAMgaDuM na. (prA. kaMkaDu) gAMgaDu; na palaLe ke na baphAya kAMgarI strI. dAMtA jevI hAra-bhAta; kAMgarAM (2) ko2; dhAra kAMgaro puM. (phA. kaMgurA) dAMto (2) zikhara (3) koTanI ko2Na u52nuM eka caNatara (4) moTA dAMtAnI kAMgarI (5) bharata bharavAnI eka paddhati na kAMgaluM vi. kAMguM; rAMka (2) kAyara (3) nirbaLa kAMgAI strI. kAMgAveDA; garIbaDAveDA kAMgArU (iM.) oNsTreliyAnuM eka copaguM prANI kAMgAveDA puM.ba.va. garIbaveDA; kAMgAI kAMguM vi. rAMka; garIba (2) kAyara kAMcana na. (saM.) kaMcana; sonuM (2) dhana-dolata kAMcanigira puM. meru parvata [hIjaDo; papaiyo kAMcaLiyo strI. bhavAImAM strIpATha bhajavanAro naTa (2) [ kAMThI(-yuiM, Dhiyo) kAMcaLI strI. (saM. kaMculikA, prA. kaMculiA) kApaDuM; kamakho (2) sApe utArI dIdhelI cAmaDI-khoLa kAMci(-cI) strI. (saM.) ghUgharIvALo kaMdoro (2) dakSiNamAM AveluM hiMduonuM pavitra dhAma kAMjI strI. (saM. kAMjikA, prA. kaMjiA) rAba (2) lAhI (3) kheLa (4) kAMjIkhorAka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAM je saMyo. kema je; kAraNa ke kAMTa strI. kAMTAvALAM vRkSonI gIca jhADI kAMTAkoLuM na. bila tarIke yajJamAM vaparAtuM eka jAtanuM koLuM kAMTAdAra vi. kAMTAvALuM (2) pANIdAra; jussAvALuM kAMTALuM vi. kAMTAvALuM (2) khUba muzkela kAMTALo tAja puM. (saM.) aMtarAya; muzkela javAbadArI kAMTALo tAra paM. kAMTAvALo tAra; 'bArDa vAyara' kAMTALo thora puM. phAphaDA thora, jenA para kAMTA hoya te kAMTiyuM na. maDadA upara nAkhavAnuM kapaDuM; kaphana (2) saMDAsa kAMTiyo puM. ('kAMThiyo' uparathI) saMDAsa; jAjarU (2) maDadA mATe sAmAna vecanAra vepArI kAMTiyo puM. kAMTo-aMTasa rAkhanAro [pAtaLo kAMTo kAMTI strI. gokharu (2) nAkamAM paheravAno jhINo, nAno, kAMTuM na. mAla ApavA ane levAnI goThavaNa - karAra (aNachAjato) (2) kaThoLanAM pAMdaDAM DAMkhaLAM vagereno bhUko; gotara kAMTo puM. (saM. kaMTaka, prA. kaMTa) keTalIka vanaspati para Ugato kaThaNa aNIdA2 sIdho ke vAMko aMkura; zULa (2) enA jevA AkAranI koI paNa vastu (ghaDiyALano kAMTo) (3) yuropI Dhabe jamatAM vaparAtuM dAMtALuM, camacA ghATanuM sAdhana udA. charIkAMTo (4) tola karavAnuM yaMtra; kaMpANa vagere (5) nAke paheravAnuM strIonuM eka ghareNuM (6) romAMca (7) naDatara; phAMsa (8) aMTasa; kIno (9) vahema; zaMkA (10) jusso; pANI (jema ke kAMTAdAra mANasa) (11) Teka; mamata (12) mAchalAM pakaDavAno gala kAMTokAMTa krivi. barAbara kAMTe Utare evuM (2) ghaDiyALanA kAMTe; barobara samaya pramANe kAMThalI strI. strIonA kaMThanuM eka ghareNuM; hAMsaDI (2) vANAno tAra tANAmAM nAkhavAnuM vaNakaranuM eka ojAra; kAMThalo kAMThalo puM. (saM. kaMTha) gaLAne besato Avato aMgarakhAno kApa (2) popaTane kaMThe kALuM vartuLa hoya che te (3) kAMThalI (4) ghaDA, gAgara vagerenA peTAnI uparanokaMThanA bhAgano goLa kAMTho (5) ghATa; kinAro kAMThALa vi. kAMThAvALuM; kinArAvALuM (2) puM. kAMThAvALo vistAra; kaMThAra [DaTaNa-jAjarU kAMThI strI. (-ThiyuM) na. (-Thiyo) puM. eka jAtanuM jAjarU; For Private and Personal Use Only
Page #196
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kAMTho) 19 [kAMsyapAtrI kAMTho paM. (saM. kaMThaka, prA. kaMThaa) kinAro; taTa; ghATa (2) kAMdhavo 5. kAMdha denAro puruSa; kAMdhiyo aMta; cheDo (3) ghaDo, gAgara, kUvo vagerenI cheka kAMdhAkhata na. hapatA pramANe devuM bharI devAnuM lakhata uparano vartuLAkAra bhAga kAMdhApAMjarAM na.ba.va. karelAM kAMdhAM cUkate na thAya to vyAja kAMDa kuM. (saM.)prakaraNa; vibhAga (2)choDanI begAMThavacceno sAthe tenAM pharI kAMdhAM karavAM te bhAga; perI (3) DALI; zAkhA (4) na. tIra; bANa kAMdhiyo chuM. khabhA upara bhAra upADanAra majUra (2) baLada . (saM.) kAtaLI ke perAImAMthI UgatuM (zeraDI. (3) maDaduM UMcakanAra AdamI (4) kAMdhAkhata karI nANAM dharo vagere) dhIranAra AdamI (5) khuzAmata karanAra sAgarIta kAMDA ghaDiyALa strI. kAMDe paheravAnI ghaDiyALa; "risTa-voca kAMdhuM na. hapatA pramANe bharI devAnI rakama; hapato (2) kAMDA choDa vi. game tevuM sakhata pakaDeluM kAMDuM choDavI nAMkhe kUMDAnA sArA dANA kADhI lIdhA pachI raheto halako evuM; baLavAna (2) kAMDAbaLanI ajamAyazanI ramata poco dANo [(2) sAthI (khetI kAmamAM) (3) caDasAcaDasI; huMsAtuMsI kAMdhevALiyo chuM. moTo chokaro; gharano bhAra vahenAra dIkaro kAMDAbaLa na. kAMDAnuM-hAthanuM baLa kAMdho 5. mudata pramANe bharI devAnI rakama; kAMdhuM; hapato kAMDAbaLiyuM vi. kAMDAnA baLavALuM; majabUta kAMpa chuM. kALo-cIkaNo Tharelo kAdava kAMDA-vachoDa vi. game tevuM majabUta pakaDeluM kAMDuM choDavI nAkhe kAMpa chuM. kaMpa; kaMpAro evuM (2) kAMDAbaLanI ramata (3) caDasAcaDasI kAMpa chuM. (i.) kempa kAMDiyuM na. strIonuM kAMDe paheravAnuM ghareNuM (2) khamIsa kApavuM a.ki. (saM. kaMpate, prA. kaMpaI) kaMpavuM, dhrujavuM (2) vagereno kAMDA AgaLano bhAga [peTI (2) kAM bhayathI tharatharavuM kAMDI strI. (saM. kaMDikA, prA. kaMDia) dIvAsaLI ke tenI kAMbaLa(-LI) strI. (saM. kaMbala) kAmaLI kAMDuM na. (saM. kAMDaka, prA. kaMDaa) jayAM hAthano paMjo kAMbaLo pu. dhAbaLo; kAmaLo joDAyelo che te bhAga kAMbI strI. (saM. kaMbI) strIonA paganuM eka ghareNuM (2) kAMDUra vi. bIkaNa; Darapoka kosanA moMno kAMThalo (3) sAraNagAMTha dabAvavAno kAMDera chuM. tAMdaLajo kaMdoro priAcIna deza kAMta vi. (saM.) icchita; priya (2) majenuM anukULa (3) kAMboja puM. (saM.) hiMdukuza parvata pradezamAM Avelo eka suMdara; manohara (4) paM. prItama (5) vara; pati (da) kAMziyAM na.ba.va. kAMsIjoDAM, maMjIrA cakamakano paththara (7) na. lohacuMbaka kAMsa 5. pANI laI javAne banAvelI nAnI nahera (2) kAMta strI, reMTiyAnI trAka pANI vahI javAne mATe karelI nIka; gaTara kAMta strI. kAMTAnI jhADI kAMsakI strI, (saM. kaMkatikA, prA. kaMkazikA, kAMkazI) vALa kAMtaNa na. kAMtavuM te; kAMtavAnI kriyA oLavAnuM eka sAdhana (2) eka vanaspati kAMtaNakAma na. kAMtavAnuM kAma kAMsako pu. (kaMkaza" uparathI kAMkaso ane pachI vyatyaya kAMtaNavarga kuM. kAtarakAma zIkhavavA mATeno varga ke te jagA thaIne "kAMsako') vALa oLavAnI moTI kAMsakI kAMtaNiyo chuM. sUtara kAMtI gujaro karanAra puruSa kAMsavuM a.ki. (saM. kAsa) khAMsavuM (2) khoMkhAravuM (3) kAMtavuM sakri. (saM. kRnnati) vaLa daIne tAra kADhavo (2) hAMphavuM; pheMke karavuM (4) sakri. ThAMsavuM; cagadIne bharavuM jhINI-nakAmI carcA karavI (3) pAtaLuM karavuM; ghaTADavuM kAMsAM na.ba.va. (saM. kAMsya, prA. kaMsa) kAMsIjoDa kAMtA strI. (saM.) priyA (2) suMdara strI (3) patnI (4) kAMsiyo paM. pittaLanI kaDachI (2) kAMsAno moTo vADakopRthvI tAMsaLuM (3) kAMsako kAMtAra na. (saM.) moTuM ke nirjana jaMgala (ra) durgama mArga kAMsI, (0joDa) strI. (0joDa) na. (bahuvacanamAM) kAMsAnI kAMti strI. (saM.) sauMdarya, manoharatA (2) teja; dIpti (3) banAvelI moTI jhAMjha; kAMsAnuM chabachabiyuM caherAnuM teja _tijadAsa kAMsuDI stri. nAnI vATakI kAMtimaya vi. (saM.) manohara rUpALuM (2) prakAzita; kasuM na. (saM. kAsya, prA. kAMsa-kaMsa) tAMbuM, jasata ane kAMtimAna vi. (saM.) kAMtivALuM, tejasvI kalAIthI banatI eka mizradhAtu kAM to saMyo. athavA; agara to kAMsya na. (saM.) kAMsuM kAMdopuM. (saM. kaMdaka, prA. kaMdaa) DuMgaLI(2) kaMda, harakoIvana- kAMsyakAra paM. (saM.) kaMsAro spatinA mULanI gAMTha-jaDa (3) lAbha; phAyado TiNa kAMsyapAtra na. (saM.) kAMsAnuM vAsaNa kAMdha strI. (saM. skaMdha, prA. kaMdhi) khabho (2) khAMdha; dhUMsarInuM kAMsyapAtrI strI. (saM.) kAMsAnI thALI For Private and Personal Use Only
Page #197
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ! phika] kika strI. (IM.) Thokara; lAta (2) vAhanane cAlu karavA mATe pagathI apAto balAyAna kikalAvavuM sa.kri. 'kIkalAvuM'nuM preraka ta kikiyANa na. ekasAmaTA ghaNA moTA tINA avAjo thavA kikiyArI strI, tINI kAramI cIsa 180 kikiyAro chuM. moTI kikiyArI kicana na. (IM.) rasoDuM kicUko puM. kacUko; AmalIno ThaLiyo [cAkaLAno) kicUDa kri.vi. tevo avAja thAya tema (jema ke, kAMsanA kicU(-co)Do puM. kicUko (2) kicUDakicUDa thato avAja (3) thAMbhale bheravela pATiyAnA be cheDe besavAthI UMcAnIcA thavAthI maLatA AnaMdanI bALakonI ramata kiTa strI. (IM.) sAjasaraMjAma; sAdhanasAmagrI (2) pravAsI, sipAhI ke vyavasAyI vagere mATene sAdhanasAmagrIno thelo kriTakiTa puM. TikiTa avAja (2) vAdavivAda kiTTA strI. akkA; dostIno bhaMga kiTsana(lAITa, laeNmpa) na. ghAsaleTanI koThI dvArA pampiMgathI thato tejasvI dIvo kinAra(-rI) strI. (phA.) dhArano bhAga; kora (2) vastra para mUkavAnI kora (3) kinAro kinAro puM. kAMTho; taTa (2) avidha; aMta; cheDo kinDaragArTana na. (IM.) bAlavADI; bAlamaMdira kinnara puM. (saM.) eka jAtano deva; kuberano gaNa[vALI kinnarakaMThA vi. (-ThI) vi., strI. kinnara jevA madhura kaMThakinnarI strI. (saM.) kinnaranI strI (2) sAraMgI kinnAkhora vi. vera rAkhanAruM; khArIluM; dveSIluM : kinno puM. aMTasa; khAra; dveSa kiphAyata strI. bacata (2) vi. (a.) sastu; soMghuM kiDanI strI. (IM.) mUtrapiMDa; phukko; gurado kiDanepara puM. (IM.) apaharaNa karanAra; apaharaNakartA kitava puM. (saM.) jugArI (2) kapaTI; ThagAro kitavI strI. (saM.) dhutArI kitAba strI. (a.) copaDI; graMtha; pustaka kitAba(khAnuM, 0ghara) na. graMthabhaMDAra; pustakAlaya kitAbaparasta vi. copaDIcuMbaka; copaDIonA vAMcanamAM mazagUla rahenAruM kitAbI vi. (a.) kitAba-pustakane lagatuM; pustakiyuM kitto puM. (a. kiMtuaha=teNe kApyuM uparathI) jADA kApanI kalama-lekhaNa (2) sAro lakhelo kharaDo-namUno (3) khetarano kakaDo-vibhAga (4) kri.vi. enuM e ja; ejana; 'DiTTo'; upara mujaba kinakhAba puM. (phA. kambAba) jarIbuTTAnA vaNATanuM eka jAtanuM kA5 (2) kasaba [kilovaoNlTa kiphAyatI vi. phAyadA paDatuM; sastuM; soMghuM mirtham kri.vi.(saM.) zA mATe ? zA hetuthI ? zuM kAma? kiyuM vi. (2) sarva. kyuM kirakirI strI. rajakaNa (2) apamAna [thoDethoDe karIne kirakola(-La) vi. (saM.) paracUraNa (2) kri.vi. chUTaka; kiraNa na. (saM.) tejanI rekhA; razmi kiraNamaya vi. (saM.) kiraNovALuM kiraNamAlI puM. (saM.) sUrya; sUraja karaNavaMtuM vi. kiraNavALuM kiraNazAstra na. (saM.) (kSa-kiraNo jevAM vikaraNa thatAM) kiraNonuM zAstra; 'reDiyolaoNjI' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kirANALa vi. kiraNovALuM; kiraNavaMtuM ['reDiyo eNkTiva' kiraNotsarga puM. (saM.) hAnikAraka kiraNo choDavAM te; kiratAra puM. (saM. kartA) sRSTino karanAro-sraSTA; kartAra kirapA strI. kRpA; mahera [che te) eka hathiyAra kirapANa strI. (saM. kRpANa) (zIkho dharmacihna tarIke rAkhe kiramaja puM. (a. kirmaja) eka jAtano kIDo (2) emAMthI nIkaLato kiramaja-rAto raMga ane davA kiramajI vi. kiramajanA raMganuM; gheruM lAla kirAta puM. (saM.) pahADI jaMgalI lokonI eka jAta (2) vanavAsI bhIlonI eka jAti [pArvatI; durgA kirAtI strI. (saM.) kirAtanI strI; kirAtinI (2) kirAyAdAra vi. kirAye-bhADe rahenAruM (2) puM. bhADUta kirAyuM na. (a. kirAya) bhADuM kirA(-lA)vavuM sa.kri. sUpaDethI jhAkaTavuM kirITa (saM.) Ubho mugaTa; tAja kirITI vi. kirITavALuM (2) puM. rAjA (3) arjuna kila urdU. (saM.) kharekhara [kikiyArI kilakAra puM. AMnadabharyo kalabalATa (2) AnaMdanI kilakAravuM akri. kilakAra karavo kilakArI strI. kilakAra (2) tINI cIsa ke pokAra kilakila strI. (saM.) pakSIonA ekIsAthe bolavAthI thato kilakila evo harSabharyo avAja kilakilATa puM. pakSIonuM kilakila karavuM te (2) harSadhvani kilAvo puM. (phA. kalAvA) mahAvatane caDavA mATe hAthIne gaLe laTakatuM rAkheluM doraDuM [mApa kilo puM. (IM.) dazAMzapaddhatimAM 1000 gaNuM ema batAvatuM kilogrAma puM. (IM.) eka hajAra grAma vajana; 'kilo' kilomITara puM. eka hajAra mITara (3280.89 phUTa) kiloliTara puM. (IM.) eka hajAra liTara (pravAhI); 35.31 5. 2. kilovaoNTa puM. (IM.) eka hajAra vaoNTa (vIjaLIno ekama) kilovaoNlTa puM. (IM.) vIjaLInI zakti mApavA vaparAtuM eka dazAMza mApa For Private and Personal Use Only
Page #198
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kilosAyakalo 18 1 [ kIca, () kilo sAyakala strI. (I.) eka hajAra Avartana dara sekanDe kiMkara paM. (saM.) cAkara; sevaka thAya evo mojAnI pharItAno ekama (reDiyo, kiMkaratA strI. (saM.) cAkarI; cAkarapaNuM vAyaralesamAM) [(3) roga; mAMdagI kiMkarI strI. (saM.) cAkaraDI; sevikA kilDi(-lmi)Sa (saM.) killiza na. pApa (2) aparAdha kiMkartavya na. (saM.) zuM karavuM te zuM na karavuM e [evI dazA killI strI. kUMcI; tijorI; nANApeTI kiMkarta(-)vyatA strI. (saM.) kartavya zuM che tevo prazna UThe killIdAra 5. killA tijorI vagerenI cAvI jenI pAse kiMka(-)vyamUDha vi. kiMkartavyatAthI mUDha-mUMjhAyeluM rahetI hoya te vyakti (bhoTavuM kiMkiNATa pu. kiMkiNI (ghaMTaDI)nA jevo avAja; ghUgharIkiluM na. (saM, kITaluM) anAjamAM paDatuM eka jIvaDuM; ono khaNakhaNATa (kAMgarAvALuM valaya (3) ghUgharI killedAra . killAno uparI amaladAra (2) killAno kiMkiNI strI. (saM.) ghUgharIvALo kaMdoro; kAMcI (2) kaMkaNa; kabajo dharAvanAra ke tenuM rakSaNa karanAra sainika kiMga kuM. (i.) rAjA killedArI strI, killedAra amaladAranI pharaja (2) hiMgalANa na. kiMgalAvuM te AnaMdano mata lAvuM te; AnaMdano malakATa (2) killedArane maLatuM vetana kiMgalAvAno harSadhvani hirakhAvuM killebaMdI(-dhI) strI. zatrunI sAme rakSaNa maLe evuM kiMgalAvuM a.kri. AnaMdamAM AvI javuM; khUba khuzI thavuM; bAMdhakAma-killo karavo te (2) killAnuM bAMdhakAma kiMcit sarva. vi. (saM.) thoDuMka (2) krivi. saheja; jarA killo chuM. (a. kilaaha) koTa: durga kiMcikara vi. (saM.) kiMcita kare evuM kaMIkamAtra karanAruM kiliSa na. (saM.) juo 'kilbiSa' kiMcidapi sarva, vi. (saM.) jarA jeTaluM paNa; thoDuM paNa kivAma strI, tamAku bheLavelo ukALIne banAvelo ghaTTa rasa kiMcitmAtra vi. (2) (saM.) kri.vi. kiMcita ja kizora vi. (saM.) nAnI uMmaranuM; sagIra (2) paM. kiMDaragArTana na. (jarmana) gammata sAthe jJAna ApavAnI agiyArathI paMdara varSa sudhInI uMmarano chokaro bALazikSaNanI eka paddhati (ramakaDAMnI ramatanI); kizoravaya strI. na. (saM.) kizorAvasthA bAlavADI; zizumaMdira kizorAvasthA strI. kizora vaya ke sthiti kiMtu saMyo. (saM.) paraMtu; topaNa [jAta kizorI strI. (saM.) kumArI; 11 thI 15 varSanI chokarI kiMmara 5. (saM.) kuberano gaNa; eka prakAranI ardha devI kizva strI. (phA.) zetaraMjano eka dAva; zeTha (2) vAvetara; kinarAdhipa kinarAdhIza paM. (saM.) kinaronA svAmI; kubera khetI kiMnareza(-zvara) puM. (saM.) kubera kiztI strI. (pha.) hoDI; nAva kiMpurUSa chuM. (saM.) kinnara (2) prAcIna kALanI eka jaMgalI kikiMdhA strI. (saM.) sugrIvanI rAjadhAnI (AjanA jAtano puruSa (3) varNasaMkara - tuccha mANasa anAgoMdI pAsenuM sthaLa-dakSiNa bhAratamAM maisura ane kiMbahunA saMyo. (saM.) vizeSa (kahevA)thI zuM? (2) UlaTa haidarAbAda vacce). pakSe (3) TUMkamAM; saMkSepamAM likhuM kisa sa. (hi.) koNa; zuM kiMmata strI, kImatanuM mUlya; badalo; vaLatara (2) kadara; bUja; kisabata chuM. masaka UMcakatA bhistIo potAnI DAbI keDa kiMmatavAra ki.vi. kiMmata uparathI ke kiMmata pramANe (hisAba ane thApA upara pahere che te cAmaDuM gaNatAM); "eDavelorama' kisama strI (a. kizma) jAta; prakAra; rIta sUikI drAkSa kiMvadaMtI strI. (saM.) lokavAyakA; aphavA kisamisa strI. (phA. kimiza) nAnA dANAnI eka jAtanI kiMvA saMyo. (saM.) athavA; yA (phUla kisalaya na. (saM.) kUMpaLa kiMzuka chuM. (saM.) khAkharo; kesuDo (2) puM, na. kesuDAnuM kisAna . (hi.) kheDUta kiIkaro chuM. pharasI, TAMkaNuM; vIMjaNuM kisAnapatra na. kRSivikAsa mATe bacatapatra kikaro . cUno banAvavAno kAMkaro; maraDiyo kisAnasaMgha 5. kheDUtonuM maMDaLa; kheDUtasaMgha kIkalAvuM akri. (saM. kilakila parathI) kiMgalAvuM; khUba kista strI. (phA.) mahesUla vagereno hapato (2) mahesUla; gelamAM AvavuM kIsa (3) khaMDaNI; kara (4) kita kiIkalI strI. nAnI kIkI-chokarI kistI strI, kiztI (hADI) kIkalo (saM. kika) paM. nAno kIko-chokaro kismata na. (a.) nasIba; bhAgya kIkI strI, (prA. kIyA) AMkhanI pUtaLI kisso 5. (a.) kahANI; addabhuta kathA-banAva (2). kIkI strI, nAnI bALakI kalpita vArtA (3) ghaTanA; banAva kIkI puM. (saM. kiDjha, prA. kika) nAno bALaka kihAM kri.vi. kyAM kIca, (03) 5. kAdava; gAro " bALako For Private and Personal Use Only
Page #199
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org kIjiye, kIje kIjiye, kIje AjJArtha bI.pu. karavAmAM Ave; karo kITa vi. barAbara pATha-moDhe kareluM (2) pUruM mAhitagAra; kAbela; hoziyAra [(3) go; gAMTha kITa puM. (saM. kiTTa) mela; kATa (2) kacaro; kastara; kITuM kITa, (ka) puM. (saM.) kIDo; jaMtu kITa(ka)zAstra na. jIvajaMtu vizenuM zAstra; 'enTomolojI' kITana vi. (saM.) jaMtunAzaka; jaMtughna [khAnAruM kITa(bhakSaka, bhakSI, 0bhojI) vi. (saM.) kIDAo kITalI strI. (iM.) cAdAnI (2) cAnI reMkaDI kIvijJAna na. (saM.) juo 'kITazAsra' kITANuM na. nAnI nAnI jIvAta; jIvANu kITAM na.ba.va. lAkaDAM kITiyuM vi. (saM. kiTTa, prA. kiTTa) kITIvALuM (2) na. lAkaDAnI cIpaTa (3) saLagatuM lAkaDuM kITI strI. (prA. kiTTi) rUmAM je (kapAsiyAnI karaca ke pAMdaDIno bhUko vagere) kastara vaLagI raheluM hoya te kITuM na. (saM. kiTTa) ghIne tAvyA pachI nIce jAmato kacaro kITo, (Do) puM. (saM. kaTTakRTa, kikaTa) IMTo ke naLiyAM pakavatAM pILagIne gaThTho thaI gayelI mATI (2) baLIpIgaLIne Tharelo koI paNa kacaro (3) dhAtunA padArtho; ghaNA tApathI rasarUpa thaI baMdhAI jAya che te (4) bAvaLanA lAkaDAno gAMThavALo kakaDo kIno puM. (phA.) kinno; vera; aMTasa kIbaoNksa strI. (IM.) AvIonI peTI kIDa strI. (saM. kITa) kITa; Udha (2) eka roga; dAdara, UMdarI vagere (3) khaMjavALa; caLa [dara-dhara kIDiyAruM na. (saM. kIDikAgAra, prA. kIDiyAraa) kIDIonuM kIDiyAsera strI. kIDiyAM-motI parovI banAvelI sera-kaMThI kIDiyAhAra puM. kIDiyAMnI hAra kIDiyuM na. khUba nAno kAcano maNako kIDI strI. (saM. kITikA) eka jhINo jIva-jaMtu kIDIkhAu vi.,na. kIDIo khAnAruM eka prANI kIDIvega puM. kIDInA jevo-dhImo vega; maMdagati kIDo puM. (saM. kITaka, prA. kIDaa) peTe cAlanAro nAno jIvaDo (2) koI vAta ke vastumAM pAvaradhuM ke racyuMpacyuM hoya te (3) ajaMpo; phikara; ciMtA kIdha(-dhuM) vi. (saM. kathita, prA. kaSida) kahyuM kIdhuM sAkri. (saM. mRtaka, prA. kida) karyuM kInAkhora vi. kinnAkhora; kIno rAkhe evuM; dezIluM kInAkhorI strI. kinnAkhorI 182 kIborDa na. (IM.) kaLapaTa; kaLaphalaka kImata strI. (a.) kiMmata; mUlya; da2; bhAva (2) kadara kImatI vi. (phA.) bhAre kiMmatanuM kImiyAgara puM. (phA.) kImiyo karI jANanAro AdamI | kIsTona (2) kaLAvAna-yuktibAja AdamI (3) dhutAro kImiyo chuM. (a. kImiyA) halakI dhAtune kImatI banAvavAnI gupta rasAyaNavidyA (2) ilama; yukti (3) sahelAIthI ghaNuM dravya maLe athavA phAyado thAya evo ilama-dhaMdho athavA vastu Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kIra puM. (saM.) popaTa; sUDo ['beyoneTa' kIraca strI. karaca; ghaNo nAno kakaDo (2) saMgIna; kIrata strI. kIrti; yaza; pratiSThA kIratana na. kIrtana; IzvaranuM yazogAna kIrataniyAM na.ba.va. kAMsIjoDa; kIrtana karavAnAM chabachabiyAM kIrataniyo chuM. kIrtanakAra; haradAsa kIravo puM. popaTa kIrta(-tta)na na. (saM.) yazogAna; guNakIrtana (2) gAyana ane saMgIta sAthenuM IzvaranuM guNavarNana kIrta(-rna)nakAra puM. kIrtana karanAro AdamI; haradAsa kIrta(-tta)nIya vi. (saM.) vakhANavA jevuM (2) guNagAna karavA jevuM kIrti(-tti) (saM.) strI. khyAti; nAmanA; yaza kIrti(-tti)kara vi. khyAti karanAruM kIrti(-tti)gAna na. (saM.) yazogAna; prazasti kIrti(-tti)ta vi. (saM.) prakhyAta; jANItuM kIrti(-tti)dAyI(-yaka) vi. (saM.) yaza ApanAruM kIrti(-tti)dhvaja puM. kIrtirUpI dhajA; yazodhvaja kIrti(-tti)mAna vi. kIrtivALuM; yazasvI; nAmAMkita kIrti(-tti)lAlasA strI. (saM.) yaza khATavAnI lolupatA kIrti(-tti)vaMta vi. kIrtimAna; yazasvI kIrti(-tti)lekha puM. kIrtinuM sUcana ke varNana karato lekha kIrti(-tti)staMbha puM. kIrti karavA (ke kAyama rAkhavA) mATe ropelo ke caNelo staMbha-minAro; smaraNastaMbha kIla puM. (gADAnI) maLI (2) javALA kIla puM. (saM.) mekha; khUMTo (2) Dhora bAMdhavAno khIlo kIlaka na. mekha; khUMTo (2) Dhora bAMdhavAno khIlo (3) dharI (4) jyotiSano e nAmano zubha yoga (4) cAvI kIlakAsthi na. jenI vacce karoDarajju hoya che te karoDanI hADamALAno bIjo maNako kIlikA strI. (saM.) khIlI (2) cAvI; kUMcI cAvI; kUMcI kIlI strI. (saM. kIla=mekha) tijorI; nANAMnI peTI (2) kIlI strI. nAnI chokarI; gagI kIlIdAra puM. jenI pAse kUMcI rahetI hoya (killo, tijorI, vagerenI) te vyakti; killIdAra (2) hisAbanIza kIlo puM. kIko; chokaro; gago kIza puM. (saM.) vAMdaro (2) sUrya kIsa strI. (phA. kista) jamIna-mahesUla; sarakArIbharaNuM kIsTona puM. (IM.) caNataramAM kamAnano cAvIrUpa paththara For Private and Personal Use Only
Page #200
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 18 3 [kunehabAja ku pUrva. (saM.) nAma pUrve AvatAM "kharAba, halakuM, nidita' kuTeva strI. kharAba Teva-Adata calAvanArI strI evo artha sUcave. udA. kumArga kuTTaNI (prA.), (-nI) (saM.) strI. kUTaNI (2) phUTaNakhAnuM ku strI. (saM.) pRthvI [vacana kuThAra chuM. (saM.) kuhADo (2) pharasI kukathana na. (saM.) sAmAne khoTuM lAge tevuM vacana; kharAba kuThArAghAta paM. kuThArano ghA; kuhADIno ghA kukare kUka na. kUkaDAno avAja kuDatuM na. (hi. kuratA) paheraNa; kuratuM kukarma na. (saM.) khoTuM-kharAba karma kuNa sarva. koNa; kayuM kukarmarata vi. (saM.) kharAba karmamAM racyuMpacyuM rahenAruM kuNiyATavuM juo 'koNiyATavuM' | diDako kukarmI vi. kukarma (kharAba kAma) karanAruM, adharma kuta-)kuM na. (-ko) 5. (turkI kutka) DaphaNuM, bUThuM (2) kukRtya na. (saM.) kharAba-khoTuM karma kutariyuM na. eka ghAsa; kUtarI kukakuTa . (saM.) kUkaDo, maragho kutarka chuM. (saM.) khoTo tarka (2) kharAba vicAra kula(-zi) strI. (saM.) kUkha; peTanuM paDakhuM; garbhAzaya kutarka vi. (saM.) kutarka karyA karanAruM kukha 5. garbha; kuza kutuba puM. (a. kabu) ghaMTIno khIlaDo (2) dhruvatAro kukhyAta vi. kharAba khyAtivALuM; badanAma kutubakhAnuM na. (a.) graMthAlaya; pustakAlaya kukhyAti strI. (saM.) badanAmI; apayaza kutubanumAna. (phA.) hokAyaMtra kuca puM. (saM.) strInI chAtI; stana kutubaminAra(-ro) dilhImAM Avelo eka prasiddha minAro kucarita na. (saM.) kharAba AcaraNa[azAstrIya vAtacIta kutUhalana. (saM.) amuka vastu-navI vastu jevA jANavAnI kucarita strI, (saM.) kharAba viSayane lagatI vAtacIta (2) utkaMThA; kautuka (2) navAIbharI vastu kucAla strI, kacalA; kharAba vartaNuka kuttI strI. (hi.) kUtarI kucAla puM. kharAba rItarivAja bhiAta) kuttI strI. pataMganA dorAmAM paDatI dAMtI kuceSTA strI, (-STita) na. (saM.) khoTI-kharAba ceSa (rIta- kutto chuM. kUtaro (2) baMdUkano ghoDo kuchaMda chuM. (saM.) kharAba chaMda-vyasana ke casako; laMpaTapaNe kutsA strI. (-nsIna) na. (saM.) kUthalI; niMdA kuchadI vi. kuchaMde caDela; vyabhicArI kutsita vi. (saM.) dhikkAravA yogya; nidita (2) nIca; kuvArapuM. (saM.) maMgaLavAra naThAruM; adhama (3) meluM, gaMduM (4) na. niMdA (5) kujoga muM. kuyoga; kharAba yoga-saMyoga zitaraMjI (3) kaMthA kuTaja puM. (saM.) iMdrajava [(2) kUTavAnuM mahenatANuM kutha puM. (saM.) thI upara nAMkhavAnI kUla (2) sAdaDI; kuTAmaNa na., (-NI) strI, kuTAro chuM. kuTAvuM te; TicAmaNa kudakaDuM vi. kUdAkUda karanAruM (2) vadhu paDatuM utsAhI kuTAvavuMsa.kri. "phUTavuMnuM preraka sUjhana paDavI; kuTAro thavo kudakaNuM na. kUdavAnI kriyA (nAcaNAmAM) kuTAvuM a.kri. 'kUTavuM'nuM karmaNi (2) TiyAvuM; athaDAvuM (3) kudakAro paM. kUdako; ThekaDo kuTi, (2) strI. (saM.) jhUMpaDI; kuTI; kuTIra kudakuM na. (-ko) 5. juo 'kutarka(ko) kuTira udyoga puM. (saM.) gRhaudyoga [kapaTI kudaratI strI. (a.) IzvarI zakti; nisarga; prakRti (2) kuTila vi. (saM.) vAMkuM; vaLeluM (2) haThIluM (3) chaLavALuM, jAtisvabhAva (3) ; tAkAta kuTilatA strI. kapaTa; vaMkAI (2) haThIlApaNuM kudaratI vi. kudarata saMbaMdhI; naisargika (2) svAbhAvika kuTilAI strI, kuTilapaNuM; kuTilatA kudarzana na. (saM.) mithyAtvanuM darzana (jaina) kuTI, (02) strI. (saM.) juo 'kuTi kudAna na. (saM.) kupAtrane apAyeluM dAna kuTuMba na. (saM.) eka bApano parivAra-vaMza (2) strI. kudAvavuM sakri. "kUdavuM'nuM preraka chokarAM vagere gharanAM mANasono samUha (3) kudAvuM a.kra. "kUvuM'nuM karmaNi strIchokarAMno samUha; parivAra oino samUha kudRSTi strI. (saM.) melI najara (2) khoTA mata-kalpanA kuTuMbakabIlo chuM. kuTuMba ane kabIlo; najIkanAM sagAMsaMbaMdhI- (3) khoTA-kharAba khyAlathI jovuM te; badanajara kuTuMbaniyojana na. kuTuMbane vadhatuM aTakAvavAnI vaidyakIya kudravya, kudhana na. (saM.) kharAba paiso-saMpatti prakriyA ke nirodhane lagatAM sAdhanono khyAla ApatI kudhAna na. halakA prakAranuM dhAnya khoTI dizAmAM gati vyavasthA (2) AyojanapUrvakano vastAra; "phemilI kudhAro chuM. kharAba rivAja (2) sudhArAthI viruddha evI plAniMga kunIti strI. (saM.) anIti; durAcAra kuTuMbinI strI. (saM.) kuTuMbI strI kuiTuMbanuM mANasa kuneha strI. (a. kunha) hikamata (2) caturAI kuTuMbI vi. (saM.) kuTuMbanuM (2) kuTuMbavALuM (3) na., . kunehabAja vi. kunehavALuM; cAlAka For Private and Personal Use Only
Page #201
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (kurUDhi kupathI 184 kupatha puM. (saM.) kharAba-anItino mArga kuMvArI kanyA (3) rAjakuMvarI (4) putrI kapathagAmI vi. vipathagAmI; kharAba mArge janAruM kumArikAvratana. (saM.) AjIvana kuMvArA rahevAnuM kanyAnuM vrata kupaththa vi. (saM.) pathya nahi tevuM; Arogyane mAphaka na kumArI putra puM.(saM.) kuMvArI kanyAne thayelo putra kuichaMda Ave evuM (2) na. parejI-karI na pALavI te kumArga kuM. (saM.) kharAba-ADo rasto (2) adharma (3) kupAtra vi. (saM.) nAlAyaka; anadhikArI (2) be-adaba; kumAvisadAra chuM. (ma. kamAvIsadAra) mahesUla ugharAvanAra chakI gayeluM (3)nA kharAba vAsaNa (4) kharAba mANasa AdamI; mahesUlI amaladAra; mahAlakArI kupita vi. kasaM.) krodhe bharAyeluM; kopeluM kumAvisI strI, tahesIla; mahesUla siphAIdAra vaNATa putra . (saM.) naThAro dIkaro; kapUta siAdhana kumAza strI. (a.) suMvALapa; naramAza (kavinI) (2) kuppI strI. (saM. kUpikA) nAno kuSpo; yaMtramAM tela UMjavAnuM kumAzadAra vi. kumAzavALuM, sUkomaLa mitra kuppo . (saM. kUpaka) kulluM kumitra puM. (saM.) naThAro-mitra; dharmathI UlaTo cAlanAra kuprathA zrI. (saM.) kharAba rIta-rivAja kumuda na. (saM.) (rAtre khIlatuM) dhoLuM kamaLa; poyaNuM (2) kuphara na. (a. kupha) nAstikatA; kApharapaNuM naiRtya khUNAno diggaja kupharAna na. (a.) kuphara; nAstikatA; kApharapaNuM (2) khoTuM kumuda(0nAtha, 0pati, vabaMdhu) 5. (saM.) caMdramA; caMdra tahomata; ALa (3) dhAMdhaLa; tophAna kumudinI strI, (saM.) kumudanA phUlano velo (2) jemAM kubajAstrI, kunjA; khUMdhI(2) kharAba strI (3) kaikeyInIdAsI; poyaNAM thatAM hoya tevI jagA maMtharA (4) kRSNanI kRpApAtra evI kaMsanI eka dAsI kumeLa puM. aNabanAva; kusaMpa kubuddhi strI. (saM.) naThArI buddhi () luccAI; kapaTa kuyukti strI. (saM.) dAvapeca, kapaTa (2) khoTo tarka vakhata kubera na. (saM.) indranA dhanano bhaMDArI-eka deva (2) kuyoga chuM. (saM.) grahano kharAba yoga (2) kavakhata; kharAba sUryamALAno eka graha; "lUTo" kurakura puM. kurakuriyAne bolavavAno uddagAra (2) dAMta vaDe kuberabhaMDArI . atyaMta dhanavAna thoDuthoDuM karaDavAthI avAja thAya che te gilUDiyuM kunja, (ka) vi. (saM.) khUMdhavALuM; khaMdhuM-kUbaDuM. kurakuriyuM na. (saM. kukura) kUtarAnuM nAnuM bacyuM; bhaToLiyuM; kubdhatva na. (saM.) kUbaDApaNuM (2) sapramANatAno abhAva kuratuM na. (phA. kurtaha) kutuM; paheraNa kiravI te kunjA vi. strI. (saM.) juo 'kubajA', kura (ni) strI. (phA. kurniza) namIne-jhUkIne salAma kubhArajA strI. (ku+bhAya) naThArI strI (2) kajiyAkhora kurabAna vi. (a.) balidAna tarIke samarpeluM (2) phUla; strI; karkazA (3) phuvaDa nyochAvara kubhAMDa na. (saM. kuSmAMDa) jUhuM tahomata (2) tarakaTa kurabAnI strI. kurabAna thavuM ke karavuM te; balidAna kubhAMDI vi. DhoMgI; veSadhArI; tarakaTa karanAruM (2) khoTo kurama(mu)rA puM. lIlA cokhA bAphI-phUTIne karavAmAM Aropa mUkanAruM (3) kaubhAMDI AvelI vAnagI; mamarA kumaka strI. (turkI) madada; sahAya [(2) kesara kurara chuM. (saM.) eka paMkhI; TiToDI (nara) kumakuma na. (saM. kaMkuma) kuMkuma; kaMku (kumakuma azuddha zabda) kurarI strI. (saM.) TiToDI kumakumapatrikA strI, kaMkotarI (kuMkumapatrikA zuddha zabda) kuraMga kuM. (06) na. (saM.) haraNa; mRga kumati strI. (saM.) naThArI buddhi, durbuddhi kuraMga(-giNI, kuraMgI (saM.) strI. haraNI; mRgI kumaLAza strI. kumaLApaNuM; mulAyamatA kurAna na. (a.) islAmano mukhya dharmagraMtha kumaLuM vi. saM. komala, prA. komala) komaLa; mulAyama (2) kurAna(-)zarIpha, kurAna majIda na. kurAna (mAnavAcaka) sukumAra; tAju (3) mRdu; narama (4) madhura (5) dayALa kuriyara chuM. (iM.) AMgaDiyo; mAraphatiyo kumAtA strI. (saM.) kharAba mAtA; saMtati pratye vAtsalya kuriyarasarvisa strI. (i.) mAla vagerenI heraphera mATe ke pharajanA bhAna vinAnI mAtA AMgaDiyA-mAraphatiyA jevI sevA kumAna na. (saM.) apamAna kuru puM. (saM.) pAMDavakauravono pUrvaja (2) arvAcIna kumAra paM. (saM.) pAMca varSanI aMdarano bALaka (2) dilhInI AjubAjunA pradezanuM prAcIna nAma yuvAvasthA athavA enI pahelAMnI avasthAvALo kurukSetra na. (saM.) dilhInI pAse AveluM eka vizALa chokaro (3) kuMvAro chokaro (4) putra (5) rAjaputra medAna; jayAM pAMDavo ane kauravo vacce yuddha thayuM hatuM. kumAramaMdira na. (saM.) prAthamika zALA; kumArazALA kurdama paM. (saM. kuruvinda) eka sakhata khanija padArtha kumArAvasthA strI. (saM.) kumAravayanI ke kuMvArI sthiti jemAMthI jhaverAtanAM naMga bane che. ! kumArI(-rikA) strI. (saM.) bAra varSa sudhInI kanyA (2) kurUDhi strI. (saM.) naThAro rivAja For Private and Personal Use Only
Page #202
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kurUpa 185 [kuzakA kurUpa vi. (saM.) kadarUpuM; beDoLa; varavuM adhikArI, "censelara (pUrva kulapati' kahevAmAM AvatuM) kurUpatA strI. kadarUpApaNuM; varavApaNuM kulAdhIza-zvara) puM. (saM.) kuLano mukhya mANasa kurniza strI. (turkI) namIne thatI salAma; kuranisa kulAbo puM. bhUziranI jamIna (2) bAMyano kApa (3) kula vi. (a. kulla) ekaMdara (2) tamAma mAchalAM pakaDavAno kAMTo giaurava kula (saM.) na. kuTuMba; vaMza; kuLa (2) khAnadAnI; kulInatA kulAbhimAna na. (saM.) potAnA kuLa vizenuM abhimAna (3) ToLuM; jUtha (4) asIla (vakIlano) kulAla puM. (saM.) kuMbhAra kulakana. (saM.) pAMca zlokonA saLaMga avayavavALo zloka- kulAMganA strI. (saM.) kulIna gharanI strI sUma (kA.zA.)[(3) kri.vi. kula akhatyAra sameta kulAMgAra paM. (saM.) kuLamAM aMgAra jevo nIvaDelo AdamI kalakalAM vi. kala akhatyAra bhogavatuM (2) aMgata; khAsa kaliza na. (saM.) IndranuM astra-vaja kulakSaNa na. (saM.) apalakSaNa; khoDa (2) kuTeva kulI chuM. (turkI) bhAra UMcakanAro; majUra kulakSaNe vi. kulakSaNavALuM; khoDIluM; apalakSaNe kulIna vi. (saM.) UMcA kuLanuM; khAnadAna; kuLavAna kula(-La)kSaya vi. kuLano nAza kulInatA strI. (saM.) khAnadAnI; kuLavAnapaNuM kulaguru chuM. kauTuMbika ke vaMzaparaMparAnA guru kulIza na. (saM.) indranuM vaja; kuliza kulagna na. (saM.) kharAba muhUrta evuM-karanAruM kule(-lle) kri.vi. (a. kullA) ekaMdare; saravALe kulaba(-ghA)taka, (-ghAtI) vi. (saM.) kuLano nAza kare kulera strI. (da. kullarI) ghIgoLa sAthe coLelo bAjarI kulajhapaTa kri.vi. badhuM maLIne; kula vagereno kAco loTa - tenuM eka khAdya kulaTA strI. (saM.) kharAba cAlanI strI, vyabhicAriNI strI kulotpanna vi. kuLamAM janmeluM kulaDI strI. (saM. kullA, prA. kullADiA) kasalI jevuM nAnuM kuloddhAra paM. (saM.) kuLano uddhAra-utkarSa mATInuM vAsaNa; caDavo (2) sonuM ke rUpuM gALavAnuM kuloddhArakavi. (saM.) kuLano uddhAra karanAruM aithavA jharaNuM eka pAtra (3) gudAno bhAga (jemAMthI maLa bahAra kulyA strI. (saM.) suzIla strI (2) nAnI nadI; nahera Ave che.) kullI strI, nAnuM kulle (2) kulaDI kuladIpaka paM. (saM.) kulane dIpAvanArI vyakti (2) putra kulla na. ghItela bharavAnuM cAmaDAnuM moTuM pAtra kuladeva paM., (tA) (saM.) .ba.va. strI, kuLanA iSTadeva kulle kri.vi. juo 'kule' kuladevI strI, kuLanI iSTadevI dhirma-AcAra kuvacana na. (saM.) gALa (2) kaDavuM veNa niMdaka kuladharma puM. (saM.) vaMzaparaMparAthI cAlato Avelo viziSTa kuvacanI vi. (saM.) apazabda bolanAruM (2) niMdA karanAruM; kulanAyaka . kulAdhipati pachI bIjA kramano vizva- kuvarSana. (saM.) dukALanuM varasa (ativRSTi ke anAvRSTinuM) vidyApIThano adhikArI kuvalaya na. (.) bhUruM kamaLa (2) poyaNuM kulapati chuM. (saM.) kuTuMbano-kuLano vaDo (2) 10,000 kuvAkya na. (saM.) kuvacana; gALa; apazabda zISyone " vaDAvanAra ane bhaNAvanAra RSi (3) kuvAsa strI. kharAba vAsa; durgadha vizvavidyAlayano kulAdhipati pachInA darajjAno kuvAsa puM. (saM.) kharAba raheThANa adhikArI; "vAisa cAnselara kuvAsI(-zI) strI. kumArikA, kuMvArI kanyA kulaparvata puM. (saM.) kulAcala; mukhya parvata; (mahendragiri, kuvAhaka vi. (saM.) garamI agara vidhutane na vahI zake malaya, sahyAdri, zuktimAna, RkSa, viMdhya, ane ke parANe vahI jAya tevuM pAripAtra) kuvicAra chuM. (saM.) kharAba vicAra-bhAvanA kulaphI strI. (hi.) baraphamAM ThArela dUdhanI eka banAvaTa kuveca strI. jenA sparzathI caLa Ave evI eka vanaspati kulamaryAdA strI. kuLanI maryAdA; lajjA kuveNa na. kuvacana; kharAba vacana kulavadhU strI. (saM.) sArA kuTuMbanI vahu-strI kaveNI strI, DhaMgadhaDA vinAno vALelo coTalo kulavrata na. (saM.) kuLanuM viziSTa vrata kuvetara na. kUvAvALI jamIna; vADI-paDuM kulasaciva paM. (saM.) vizvavidyAlayano adhyakSa (2) kuvetara na. kharAba saMtAna; kusaMtati yunivarsiTIno 'rajisTrAra" kuvetI puM. kUvA parano kosa hAMkanAro AdamI; kosiyo kulahIna vi. kuLa vinAnuM (2) kulIna nahi evuM kuvvata na. (phA.) kauvata; tAkAta kulAcala (saM.) (-La) puM. mukhya parvata; kulaparvata kuza chuM. (saM.) eka jAtanuM ghAsa; darbha (2) rAmano eka kulAcAra chuM. (saM.) kuLadharma; kuLano AcAra kuzakA pu.ba.va. (saM. kukkasa, prA. kukkasa) DAMgara kodarA kulAdhipati puM. (saM.) vizvavidyAlayamAM sarvoparI sthAnano vagerenAM choDAM (2) ThaLiyA (khAreka, khajUra vagerenA) For Private and Personal Use Only
Page #203
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kuzakI 18 6 [kuMThA kuzakI strI. khAMDelA cokhAnuM jhINuM jhaTakAmaNa kuhara na. (saM.) guphA; bakhola (pahADanI) kuzana na. (iM.) moTara, relave vageremAM temaja khurazI kuhADI strI, nAno kuhADo (2) pharasI; parazu vageremAM pocApaNuM rAkhavA mATe mukAtI gAdI (2) kuhADo puM. (saM. kuThAra, prA. kuhADa-kuDhAra) lAkaDAM kApavAnuMbiliyarDa ramavAnI mejanI dhAra (3) kamAna upara phADavAnuM eka hathiyAra (2) parazu; pharasI AMcakA khALavA mATe karavAmAM AvatuM caNatara kuhu, (06, 0kAra) 5. koyalano Tahuko kuzala (saM.), (-La) vi. zubha; kalyANakArI (2) kuLa na. kula; vaMza ArogyavAna (3) pravINa (4) na. kuzaLatA kuLakarNa puM. (saM.) talATI (2) eka marAThI aTaka; kulakarNI kuzalakSema vi. (saM.) sukhI ane ArogyavAna (2) na. kuLa(guru, gora) 5. kulaguru; vaMzanA gora AbAdI ane taMdurastI (3) kSemakuzaLa kuLatAraka vi. kuLane tAre evuM kuzalatA (saM.) (-LatA) strI. kuzaLa hovApaNuM; kauzalya kuLadIvo(-paka) juo 'kuladIpaka' kuzaLasamAcAra muM. salAmatIne lagatI khabara kuLadevatA chuM. juo 'kuladeva' kuzaLuM vi. kuzaLakSema kuLadevI strI, juo 'kuladevI kuzaMkA strI. (saM.) khoTI ke vahemI zaMkA kuLadharma . juo "kuladharma kuzAgra na. (saM.) kuzaghAsa-DAbhaDAnI tIkSNa aNI (2) kuLamarajAda strI. kuLanI adaba-maryAdA kri.vi. jIbhane Terave barobara yAda kuLavadhU strI. juo 'kulavadhU kuzAgratA strI. (saM.) tIkSNatA; sUkSmatA; tIvratA kuLavaMta vi., (-tI) vi. strI, kulIna kuzAgrabuddhi vi. (saM.) tIvra buddhivALuM [nikhAlasa kuLavATa strI. (kuLa+vATa) kuLanI rIta kuzAdA vi. (phA.) khulluM (2) vizALa; sagavaDavALuM (3). kuLavAna vi. kulIna; kuLavaMta kuzAvatI strI. (saM.) buddhanuM mRtyasthaLa; kuzInagara kuLahINa(muM) vi. juo 'kulIna' kuzAsana na. (saM.) darbhAsana; darbhanuM banAveluM AsaniyuM kuMkuma na. (saM.) kaMku (2) kesara (3) haLadarano khArAnI kuzAsana na. (saM.) kharAba rAja amala; julmI sattA madadathI banato lAla padArtha kuzikSaka chuM. (saM.) kharAba zikSaNa ApanAra zikSaka kaMkamapatrikA strI. kaMkotarI kazikSaNa na. (saM.) kharAba prakAranuM bhaNatara-zikSaNa kaMcikA strI. (saM.) kUMcI, cAvI dhiTA; latAmaMDapa kuzikSita vi. (saM.) kharAba rIte zikSaNa pAmeluM kiMja strI. (saM.) jhADa athavA velAnAM pAMdaDAMthI thayelI kuzIlava . (saM.) bhATacAraNa (2) gavaiyA (3) naTa; kuMja ekAdazI strI, phAgaNa suda agiyArasa nATakano khelADI (4) vAlmIki (5) kuza ane lava kuMjakuTIra strI. (saM.) latAgRha kuSTha puM, na. (saM.) koDha (raktapitta ane sapheda DAgha e koDha kuMjagalI strI. (-lana) na. kuMjamAM thaIne jato sAMkaDo mArga nathI. koDhanI aMtima kakSAnI vikRti e kuSTharoga che.) (2) sAMkaDo ane chAyAvALo gIca vanamArga (3) kuSTharoga paM. (saM.) raktapitta; koDhano roga vRMdAvananI prAcIna yAtrArUpa sthaLa kuSThI vi. koDhIluM; koDhiyuM siAbata kuMjaDI strI, nAnI kuMja; kuMjagalI kusaMga kuM. (saM.) (9ta, ati) strI. naThAro saMga; kharAba kuMjaDI strI. (saM. kuMja parathI) eka pakSI; kUMjaDI kusaMpa chuM. (saM. kusaMpa, saMpa nahi te; aNabanAva kuMjaDuM na. eka pakSI; kUjavuM kusaMskAra . (saM.) kharAba saMskAra-rItabhAta kuMjaDo . kAchiyo (2) mALI (3) eka pakSI [zrIkRSNa kusuma na. (saM.) phUla; puSpa kuMjabita-vihArI vi. kuMjamAM vihAra karanAruM (2) puM. kusuma(odhavA, 0bANa) puM. (saM.) kAmadeva kuMjara chuM. (saM.) hAthI (2) hasta nakSatra kusumAkara paM. (saM.) vasaMtaRtu (2) bAga; bagIco kuMjarakALa puM. kuMjara (hAthI)no zatru-siMha kusumAyudha puM. (saM.) kAmadeva; kusumadhanvA kuMjarAvuM a.kri. khIlatuM aTakavuM; baTakuM ane aNakhI rahI kusumAMjali strI. (saM.) phUlono bharelo khobo javuM (2) aMtaramAM baLavuM kusumita vi. (saM.) phUlavALuM phUlathI bhareluM-pUrNa kuMjavuM akri. guMjana karavuM; mIThuM gaNagaNavuM [ghaTAdAra kusevA strI. (saM.) sevAthI UlaTuM AcaraNa; kharAba sevA kuMjAra strI. kuMjavALI hariyALI (2) vi. kuMja jevuM; kustI strI. (phA.) aMgakasaratanI eka rIta (2) kuMjo pu. kuMja; bhoTavo; caMbu ti bathaMbaththA; kaMkayuddha kuMThatva na. (hi.) cokkasa prakAranI mAnasika graMthi hovI kustIbAja vi. kustImAM pravINa kuMThana na. kuMThita hovuM te kustIbAjI strI. (saM.) kustI khelavI te kuMThA strI. (hi.) saMkIrNa mAnasikatA; "kopleksa For Private and Personal Use Only
Page #204
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [[I kuMti ) 1 8s kuMThita vi. (saM.) bUThuM; khAMDuM (2) rUMdhAyeluM; aTakI paDeluM jADo cheDo (3) saMkIrNa mAnasika graMthi dharAvanAra kuMbha muM. (saM.) ghaDo (2) hAthInA mAthA upara be bAju kuMDa puM. (saM.) jamIna khodI bAMdhelo khADo (yajJa mATeno); UpasI Avelo bhAga; gaMDasthaLa (3) eka rAzi (4) vedI (2) pANI mATeno pAko pagathiyAvALo hoja cauda zeranuM evuM vajana-mApa (3) kuMDanA AkAranuM pAtra (4) bali ApavAnI jagA kuMbhaka puM. (saM.) prANAyAma karatAM zvAsa rUMdhI rAkhavo te (5) kuMDI; nAno havADo (6) khADo (7) kuMDaputra; kuMbhakarNa puM. (saM.) rAvaNano eka bhAI (2) tenA jevo vyabhicArathI utpanna thayelo putra UMghaNazI mANasa kuMDakuMvara pu. sadhavA strImAM parapuruSane thayela putra-saMtAna kuMbhakAra chuM. (saM.) kuMbhAra kuMDala na. (saM.) (-La) kAne paheravAnuM eka ghareNuM kuMbhameLo 5. kuMbhameLo, moTo meLo (2) dara bAra varase kuMDalinI strI. (saM.) mUlAdhAramAM suSummA nADInI jaDanI bharAto eka hiMdu meLo [rAzi nIce rahetI manAtI eka sarpAkAra zakti; jene jAgrata kuMbharAzi strI, (saM.) kuMbha; bAra rAziomAMnI agiyAramI karavI e yogIono eka mahA puruSArtha gaNAya che. kuMbhasthaLa(-La) na. hAthInuM lamaNuM; gaMDasthaLa kuMDalI strI. (saM.) nAnuM kUMDALuM (2) lAkaDI bhAlA vagerene kuMbhAra puM. (saM. kuMbhakAra, prA. kuMbhaAra) mATInAM vAsaNa cheDe besADAtI dhAtunI khoLI (3) graha vagerenI ghaDanAra eka jJAtino mANasa (2) aNaghaDa athavA gaNatarInuM khAnAvALuM cokaThuM ke cakaraDuM (jayo.) mUrkha mANasa kuMDaLa na. (saM. kuMDala) kuMDala; kAnanuM eka ghareNuM kuMbhArakAma nA kuMbhAranuM kAma; kuMbhArI kAma kuMDaLI strI, juo "kuMDalI" kuMbhAravADo . kuMbhAro rahetA hoya te vAsa kuMDALuM na. goLa vartuLa kuMbhArI vi. kuMbhArane lagatuM kuMDI strI, juo "kUMDI' kuMbhArI strI, eka prakAranI bhamarI; aMjanahArI kuna. kuMDA jevuM pahoLA moMnuM nAnuM moTuM koruM (2) choDa kuMbhiyo chuM. juo "kuMbhiyo' vAvavAnuM mATInuM vAsaNa (3) Dhora mATe dANAbharI kuMbila vi. paM. adhUre mAse janmeluM bALaka rAkhavAnuM vAsaNa (4) comAsAmAM pANI bharAI rahe kuMbhI strI. (saM. kuMbhaka) juo "kUMbhI' tevI khetarAu vizALa jamIna kuMbhI strI. (saM.) nAno kuMbha-ghaDo (2) nAnuM kulluM kuMta, (ka) puM(saM.) bhAlo (mazAlamAM tela pUravA mATe) kuMtala puM. (saM.) mAthAnA vALa; julakuM (2) haLa kuMbhIpAka chuM. (saM.) eka jAtanuM naraka (2) mAra; Thoka kuMtA-tI) (saM.) strI. zUrasena yAdavanI putrI - kuMvara puM. (saM. kumAra, kumAraka, prA. kumAra-kumAraa) kuMvAro kuMtIpradezanA rAjA kuMtIbhojanI dattaka dIkarI ane chokaro (2) rAjakumAra (3) putra-lADako putra pAMDurAjAnI patnI kuMvarapacheDo chuM. rAjakuTuMbamAM saMtAna janme te prasaMge prajA kuMtAgra na. (saM.) bhAlAnI aNI taraphathI rAjayane apAtI bheTa kuMtIsuta chuM. kuMtIno putra kuMvarI strI. (saM. kumArI) kuMvArI kanyA (2) rAjakumArI kuMghunAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA (3) dIkarI; lADakI dIkarI sattaramAM [(2) enuM phUla kuMvAra strI. (saM. kumArI) eka vanaspati auSadhi kuMda puM, na. (saM.) eka jAtano mogaro; kastUrI mogaro kuMvArakA strI. (saM. kumArikA) kuMvArI kanyA (2) samudrane kuMda vi. (phA.) pANI vinAnuM (hathiyAra); bUThuM maLatI na hoya evI nadI kuMdana na. zuddha sonuM; suvarNa kuMvAravuM na. (saM. kumAra uparathI) nAnA bALakanA maraNa kuMdava vi. kRza; dUbaLuM pAchaLa apAtuM bhojana (2) kuMvAruM bALaka kuMdu vi. ThAMsAI-bharAI gayeluM; rUMdhAyeluM (2) tevo avAja kuMvArapAThuM na. kuMvArano barachI jevo zaNago (AmAMthI karatuM (3) teja vagaranuM; buThuM eLiyo bane che.) kuMdI strI. (hi.) dhoyelAM kapaDAMne TIpIne saphAIdAra kuMvArikA strI. juo "kuMvArakA karavAnuM eka ojAra; lAkaDAnI mogarI (2) dhoyelAM kuMvArI vi., strI (saM. kumArI) samudrane nahi maLatI kapaDAMne saphAIdAra karavAnI kriyA; istrI karavI te (nadI) (2) jenuM vAgdAna thayuM nathI tevI chokarI (3) TIpavuM-mAravuM te ke kanyA kuMdIpAka . mAra; Thoka (baMdUkanA kUdAthI thato sakhata mAra) kuMvAruM vi. (saM. kumAraka) nahi paraNeluM; apariNIta kuMdo pu. (phA.) daMDUko; dhoko (2) lAkaDI athavA baMdUkano kUI strI. (saM. kUpikA, prA. lUIA) nAno kUvo For Private and Personal Use Only
Page #205
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kUukUle 188 [ kUtarI kUukUu chuM. (ravA.) koyalano avAja; Tahuko kUjavuM a.ki. (saM. phU) madhura zabda karavo; madhura gAvuM kUka na. kUkaDIkUka (2) eMjinanI sisoTIno avAja kUjita na. (saM.) kUjana; dUjavuM te (2) kalarava; kalagAna kUka 5. (i.) rasoiyo; "baTalara' kUjo pu. (phA.) caMbu, bhoTavo kUkagADI strI, relagADI; AgagADI (bALabhASAmAM) kUTa vi. (saM.) bheda athavA gUMcavaNabharyuM (2) kUDabharyuM (3) kUkaDAM na.ba.va. (saM. kuphphaTa) maraghAM batakAM vagere 5., na. phUDa, chetarapiMDI (4) parvatanI Toca; zikhara kUkaDI strI. (saM. kuphphaTI) maradhI; kUkaDAnI mAdA (5) Dhagalo (6) na samajAya evuM je kAMI hoya te kUkaDIkUka ud. saMtAkUkaDInI ramatamAM karAto avAja (rahasya, koyaDo vagere) kUkaDe kUka na. kUkaDAnA bolavAno zabda phUTa strI, lamaNAjhIka (2) bhaMgAra (3) kaDAkUTa kUkaDo chuM. (saM. kuphphaTa, prA. kukakuDa) maragho kUTajJAnI vi. kapaTI (2) daMbhI kUkara chuM. (saM. kukkara, prA. kukkara) kUtaro; kutto; zvAna kUTaNakhAnuM na. vezyAgRha [(2) cADIcUgalI kUkara . (i.) rAMdhavAnuM eka khAsa pAtra kUTaNAM na.ba.va. phUTatI vakhate bolavAnA bola; rAjiyA kUkarI strI. haLamAM mArelI phAcara kUTaNI strI. (saM. mudinI, prA. kuTiNI) anItinA kAmamAM kUkarI strI. gurakhA pAsenuM eka charA jevuM zastra[kAMkarI dalAluM karanAra ke kUTaNakhAnuM calAvanAra strI kUkarI (saM. karkara) strI. nAno bhUko (2) (karama) ramavAnI kUTa na. bhagavAI -- dalAluM kUkarelUkana. juo "kUkaDe kUka khrikhavo kuTarNa vi. kuTaNuMdalAluM karanAre. prisaMga kUkavo chuM. maranArane nAme puruSo ziSTAcAra khAtara rahe te; kUTaNuM na. (kUTavuM parathI) maraNa pAchaLa phUTavuM te (2) tevo kUkI strI. nAno bhUko-kAMkaro kUTanIti strI. (saM.) kapaTI nIti; dAvapecavALI nItirIti kukI strI, kUtarI (bALabhASAmAM) kUTanItika vi. (saM.) dAvapecane lagatuM (2) dAvapecathI kUkuM na. kUtaruM (bALabhASA) kAma karanAruM prapaMcI kUko puM. paththarano goLa kAMkaro (2) ThIkarIno goLa kakaDo kUTanItijJa vi. (saM.) mutsadI, dAvapecane jANanAruM kUkha strI. (saM. kukSi, prA. kukikha) peTanuM paDakhuM (2) kUTaprazna puM. kUTa evo prazna; koyaDo (2) ukhANo bhiASA garbhAzaya; peTa (3) saMtati; saMtAna kUTabhASA strI. (saM.) sAMketika bhASA; pArasI (2) gupta kukhiyo chuM. strIonA kabajAno lUkho DhAMkato bhAga tUTazabda puM. (saM.) saMketazabda; sAMketika zabda kUca strI. (phA.) ravAnA thavuM-mukAma upADI cAlatA thavuM kUTavuM sakri. (saM. kuTTayati, prA. kudaI) mAravuM; ThokavuM (2) - te (2) lazkarI DhabanI cAla khAMDavuM (3) mUelA pAchaLa chAtI pITavI kuca puM. (.) kuca; stana [jADA vALanI pIMchI phUTastha vi. Toce; UMcAmAM UMcA sthaLe UbheluM (2) zreSTha kUcaDI strI. (saM. kUrca, prA. kucca) nAno kUcaDo; pUMjaNI; (3) sarvakALe ekarUpe rahenAruM, acaLa (4) puM. Iza; kUcaDo chuM. (saM. kUrca, prA. kuca) vAsaNane aMdarathI paramAtmA mAMjavAno eka cheDe kUcAvALo lAkaDAno kakaDo (2) kUdAkUTa strI. ThokAThoka (2) mUelA pAchaLa khUba phUTavuM te dhoLavA mATe banAvela bhIMDI ke muMjanA resAno jhUDo kUTiyuM . mArapITa (2) bAjarIne khAMDIne karelI eka vAnI (3) vaNATamAM pavAyata vakhate vaparAtuM eka sAdhana tUTI strI, kUkarI; sokaTI bhUko (2) mAra; Thoka kUcaha pu. (pha.) phaLiyuM; zerI kUTo chuM. (kUTavuM parathI) kacarAyeluM-khaMDAyeluM hoya te; bhaMgAra; kUcApANI vi. kUcA ane pANI jevuM; ekarasa nahi thayeluM kUDa na. (saM. phUTa) kapaTa; ThagAI (2) vAMdhovacako evuM (2) na.ba.va. kUcA ane pANI (3) sattvahIna kUDakapaTa na. chaLaprapaMcaH dagophaTako vastuo kUDAI strI. (-paNa) na. kapaTa; dago (2) duSTatA kucipUDI na. eka dakSiNI nRtyaprakAra kUDAdAnI strI. (hi.) kacarApeTI kUcI strI. (saM. mUcikA, prA. kucI) kUcaDI kUvuM vi. (saM. phUTaka, prA. phUDaa) kapaTavALuM; kapaTI (2) kuco chuM. kacarAvAthI athavA cAvavAthI jenA reseresA judA vAMkuM (3) na. vAMdhovacako (khAsa karIne devIne ke thaI gayA hoya evI vastu (2) pravAhInI nIce Tharelo mAtAne paDe te) kacaro athavA ogaLelI kUcA jevI vastu (3) kUDo 5. (hi) kacaro vAraMvAra kahevAyelI-satvahIna thaI gayelI vAta (4) kuNapa, kUNAza strI. kUNApaNuM; komaLatA (2) namratA pUrI samajI vicArI lIdhelI vastu (5) niMdA kUNuM vi. kumaLuM; pocuM; mULa kUjaDo chuM. mATInAM vAsaNa vecanAro kUta(-da)kuM na. (turkI kutakuM; DaphaNuM jAya che.) kUjana na. (saM.) madhura gAna; dUjavuM te kUtarI strI, eka vanaspati (tenI camarI kapaDAmAM coMTI For Private and Personal Use Only
Page #206
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kUtarI 189 [kRta kUtarI strI. kUtarAnI mAdA saDhano mukhya thAMbhalo; kUvo; "mAsTa' kUtaro paM. zvAna; kutto [eka pazu; zvAna kuvo chuM. (saM. kUpaka, prA. kUvaa) jamInamAMthI pANI kADhavA kUtaruM na. (saM. kukkara, da. kutta) ziyALanA jevuM grAmavAsI mATe khodelo khADo kUthalI strI. (da. kunda=saDavuM) niMdA; khoTI cakacAra kULuM vi. saM. komala, apa. kovalaa) kUNuM; kumaLuM kUtho(thalo) 5. garabaDa - goTo; gUMcavADo (2) kaDAkUTa kUMcI strI. (saM. kuMcikA, prA. kuMciA) cAvI (2) upAya; (3) kayo (4) kUthalI; niMdA IlAja (3) rahasya jANavAnuM sAdhana kUdakuM na. juo kUkuM kUMjaDI strI. (saM. kuMja uparathI) eka pakSI; kuMjaDI kUdako muM. (kUdavuM uparathI) ThekaDo; chalaMga kuMjarDa na. eka pakSI; kuMjaDuM kUdavuM akri. (saM. kUrdati, prA. kudaI) chalaMga mAravI; ThekaDo kUMjaDo !. kuMja pakSI-nara minamAM baLavuM mAravo (2) gajA uparavaTano bhapako - kharca karavo kuMjarAvuM a.ki. kuMjarAvuM; khIlatuM aTakavuM (2) hIjarAvuM, kUdaM(-dA)kUdA-dI) strI. vAraMvAra kUdavuM te (2) valavalATa kuMDalI(-LI) strI. kuMDalI; nAnuM kUMDALuM (2) dhAtunI khoLI; (3) hadathI vadhu kharca karavo te corasa vAva cokaThuM (graha vagerenI gaNatarIvALuM) kUpa pu. (saM.) kUvo; pagathiyAM vinAnI sAMkaDI goLa ke kuM(-kuMDALI strI, nAnuM kUMDALuM kUpakhanana na. (saM.) kUvo khodavo te pheM(-)DALuM na. (saM. kuMDAla, prA. kuMDavAla) vartula; goLa kUpana strI. (iM.) vastunI levaDadevaDa temaja vyAja DiviDaMDa AkRti (2) goTALo; goTo vagere aMge agAuthI apAtuM khAtarIpatra; pahoMcanA kuM(-)DI strI. (saM. kuNDa uparathI) kuMDa jevo nAno khADo phaoNrmanuM aDadhiyuM (daSTivALI vyakti (2) pahoLA moMnuM nAnA kuMDa jevuM vAsaNa (3) nAno kUpamaMDUka chuM. (saM.) kUvAmAMno deDako (2) khUba saMkucita havADo (4) vIsanI saMkhyAno saMketa (5) maLatuM pANI kupI strI. (saM.) nAno kupo (2) yaMtromAM tela gavAtuM ekaThuM thAya tevo vahANanA taLiyAno bhAga (6) gabI sAdhana kuille (2) e ghATano kAcanI zIzo kUM(-)DuM na. krUDa jevuM pahoLA moMnuM nAnuMmoTuM zakoruM (2) kUpo chuM. phulelA peTanuM ane sAMkaDA moMnuM cAmaDAnuM pAtra; phUlajhADa vAvavAnuM evuM pAtra (3) kUMDALuM kUbaDa(huM) vi. saM. kubdha, prA. kumbaDa) khUMdhavALuM; khaMdhuM -kuNapa, kUM(kuM)NAza strI. juo "kUNapa' kUbaDI strI. cAlavA mATe TekA sAruM levAtI lAkaDI kUNuM vi. kULa; kumaLuM (bagalamAM levAnI). (kuM)dalI strI, sAMbelAne cheDe lagAveluM goLa loDhuM kUbo chuM. (a. kubbadhummaTa) pakSIe bAMdhelo mALo (2) TUMdavuM sa.kri. kuMdI karavI (TIpavuM - mAravuM te). ghummaTa jevA chAparAvALuM ghAsanuM jhUMpaDuM (kuM)da(-dhovuM na. ghAsanI nAnI gaMjI Dhagalo kubo pu. (pha. kUbamogarI) cho-kAMkareTavALI jamIna; (-kuM)da(-dhovo 5. kUdavuM (ghAsanI gaMjI) (2) lAkaDAno rathaDa (2) te TIpavAnuM lAkaDAnA ke loDhAnA vajanadAra pheM-6)paLa strI. (saM. kumala, prA. kuppala-kuMpala) kumaLuM DacakAmAM lAkaDI khosI banAveluM sAdhana - navuM phUTatuM pAMdaDuM kUra puM. (saM.) bhAta; rAMdhelA cokhA dU-muM)pI strI. (saM. kuMpaka, prA. kaMpaa) kUpI; nAna kUpo kuriyara chuM. (.) AMgaDiyo kuM(kuM) popuM. (saM. kaMpaka, prA. kuMpaa) tela-dhIrAkhavAno kUpo kariyo chuM. juvArane moTImoTI bharaDIne banAvAtI eka (-kuM)bhiyo chuM. (saM. kuMbhaka) thAMbhalA nIce mukAto ghaDelo vAnI (2) juvArano poMka (3) juvAranA ThoThA (4) paththara besaNI) kiM(kuM)bhI strI, kuMbhI (thAMbhalA nIcenI paththara ke lAkaDAnI kurca 5. (saM.) dADhI (2) kUcaDo (3) mUcha (kuM)vADiyo na. eka vanaspati-choDa; pUMvADiyo kuyaeNkaryA kri.vi. (saM. kurcAno dvirbhAva) TukaDe TukaDA kUvuM vi. (saM. komala, prA. komala) kumaLuM; kUNuM . hADakAMnA sAMdhA parano dorI jevo pratyeka snAyu kuccha vi. (saM.) kaSTa paDe evuM (2) puM. kaSTa (3) kUrma puM. (saM.) kAcabo; kacchapa (2) kacchapAvatAra prAyazcita-vrata kUrNAvatAra puM. (saM.) kAcabArUpe viSNuno eka avatAra, kucAMdrAyaNa na. ghaNA kaSTa thAya evuM eka vata; vada kacchapAvatAra ekamathI paMdara koLiyAmAMthI ekeka ocho karatAM javuM kUla chuM. (saM.) kinAro; kAMTho; taTa; tIra ane suda ekamathI ekeke vadhAratA javuM evuM eka kUlara na. (i.) pANI ThaMDuM karavAnuM sAdhana-yaMtra nitaMba mAsanuM prAyazcita mATenuM vrata phUlo . (saM. kulla, prA. kulla) dhagaDo; Dhagaro; jaghana; kRta vi. (saM.) kareluM, banAveluM (2) 5. kRtayuga; satyayuga kUvAthaM(-sthIbha . (kUvo + sthaMbha) vahANanA vacalA (3) na. karmaphaLa (4) cAranI saMkhyA 1 - cokhA For Private and Personal Use Only
Page #207
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ke kutako 19 0 kRtaka vi. kRtrima; banAvaTI kRpAnAtha puM. (saM.) kRpA karavI jenA hAthanI vAta che e kRtakRtya vi. (saM.) potAnI pharaja pUrI karI cUkyuM hoya evuM kRpAnidhi puM. (-dhAna) na. kRpAnA bhaMDArarUpa (2) tenA saMtoSavALuM [nimakaharAma; lUNaharAma kRpApAtra puM, na. (vivekanI bhASAmAM) patra; kAgaLa kRtaghna (bI) vi. karelo upakAra bhUlI jAya evuM; kRpApAtra vi. (2) na. kRpAne yogya hoya te) kRtaghnatA strI. (saM.) kRtaghnapaNuM; apakAra kRpAyukta vi. (saM.) dayALu; kRpALu kRtajJa vi. (saM.) karelA upakAranI kadara karanAruM; kRpAla (saM.) (-La, -Lu) vi. dayALu; karuNALu nimakahalAla; lUNahalAla kRpAsiMdhu vi., muM. (saM.) kRpAno sAgara; apAra dayAvaMta kitazatA strI. (saM.) upakAranI lAgaNI; kRtajJapaNuM (2) paramezvara kRtanizcaya vi. (saM.) nizcaya karI beTheluM, jeNe nizcaya karI kRmi paM. (saM.) kIDo (2) peTamAMno eka jIva; karamiyo lIdho che tevuM kRmighna vi. (saM.) kRmino nAza karanAruM kUtapUrva vi. (saM.) agAu kareluM kRza vi. (saM.) durbaLa; sUkuM (2) pAtaLuM, nAjuka kRtayugapuM. (saM.) satyayuga kRzatA strI. durbaLatA (2) pAtaLA hovuM te (pAtaLuM aMga kRtAtmA vi. (saM.) jene jJAnadazA prApta thaI che tevuM kRzAMga vi. (saM.) kRza aMga-zarIravALuM (2) na. dUbaLuM kRtArtha vi. (saM.) kRtakRtya; jenuM kArya siddha thaI cUkyuM che kRzAMgI vi. strI. (saM.) kuza-nAjuka zarIravALI strI tevuM (2) 5. jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA kuzodara na. (saM.) pAtaLuM peTa (2) vi. pAtaLA peTavALuM ogaNIsamAM kRzodarI vi. strI. (saM. kuza-udara) pAtaLA peTavALI strI kRtAMta chuM. (saM.) mRtyuno deva; yama (2) kALa; mRtyu kRSaka chuM. (saM.) kheDUta (2) baLada kRti strI. (saM.) kArya; kAma (2) racanA; sarjana (3) kRSi strI. (saM.) khetI (2) kheDa AcaraNa; karaNI divI te; taphaDaMcI kRSika (-kAra) puM. (saM.) kheDUta; kheDu (2) baLada kRticaurya na. (saM.) koInI racanA potAne nAme caDAvI kRSijanya vi. (saM.) khetImAMthI utpanna karI zakAya tevuM katisaMgraha 5. lakhANono saMgraha; sAhityika ke te vizenI kRSivijJAna na. (saM.) khetInA pAkanuM utpAdana aMgenuM racanAono saMgraha - vijJAna; "egronomI yiA vijJAna kRtihakka chuM. kartutvano mAlikIhakka; "kopIrAITa' kRSividyA strI. (zAstra) na. khetI vizenI vidyA ke zAstra katI vi. (saM.) kRtakRtya (2) bhAgyazALI (3) vidvAna kRSIvala DuM. (saM.) kheDUta; kheDa [rSAyeluM (3) kheDeluM kRttikA strI. (saM.) trIjuM nakSatra; kAtIsADo kRSTa vi. (saM.) tANeluM; kheMceluM; kheMcI kaDhAyeluM 2) AkakRtapratyaya paM. (saM.) dhAtune lAgI navo zabda banAvato kRSTi strI. (saM.) khetI, kheDANa pratyaya; jemake, aka(dhArako, AmaNuM (lobhAmaNuM) vagere kRSNa vi. (saM.) zyAma; kALuM (2) aMdhAriyuM (3) paM. kRtya na. (saM.) kArya; kAma (2) AcaraNa; vartana (3) viSNuno AThamo avatAra (4) parAzaranA putra; bhUmitimAM racanA karavAne aMgeno siddhAMta; "problema dvaipAvana vyAsa (4) kAyado; "ekTa' kRSNatA strI. (saM.) kALAza kRtyA strI. (saM.) melI devI; melaDI (2) DAkaNa; cuDela kRSNapakSa pu., na. (saM.) cAMdra mAsano vada pakSa; aMdhAriyuM (3) jAdu karanArI strI (4) karkazA; zaMkhaNI kRSNasAra chuM. (saM.) kALiyAra mRga [(3) durgAdevI kRtrima vi. (saM.) banAvaTI; akudaratI kaSNA strI, (saM.) draupadI (2) dakSiNa bhAratanI eka nadI kRdaMta paM., na. (saM.) je kriyArUpa mukhya kriyApada tarIke kRSNAgara(-2)na. (saM. kRSNAguru) kALuM agaru; kRSNacaMdana AvI zakatuM nathI paNa mukhya kriyApadanI pUrNakAlika kRSNArpaNa na. zrIkRSNane arpaNa kareluM te; IzvarArpaNa kriyA darzAvavA kriyAvizeSaNanI peThe prayojAya che te. kRSNAvatAra chuM. (saM.) viSNuno AThamo avatAraAThama jema ke, karatuM, karanAruM, kareluM vagere nIca; duSTa kRSNASTamI strI. (saM.) zrIkRSNanI janmatithi; zrAvaNa vada kRpA vi. (saM.) kaMjUsa; lobhI (2) dIna; dayApAtra (3). vi. (saM.) kheDI zakAya tevuM kRpaNatA strI. (saM.) kaMjUsAI; kArpazya ke saMyo. (saM. kim) athavA; yA; vA kRpayA kri.vi. (saM.) maherabAnI karIne ke saMyo. vAkyane aMte AvatAM praznasUcaka. udA. Avazo kRpA strI. (saM.) maherabAnI (2) dayA (3) rahema ke? (2) ukti-bodhaka saMyojaka udA. meM ene kahyuM kapANa . (saM.) taravAra; khaDaga; kirapANa ke Ava; kAraNa ke, jema ke, kema ke vagere (3) nirarthaka kRpANikA strI. (saM.) kaTAra (hathiyAra) saMbodhaka. "je sarvanAma AgaLa Ama vaparAya che. kRpAdRSTi strI. (saM.) kRpAbharI daSTi; rahemanajara duSyata rAjA ke jene zakuMtalAno viyoga bhogavavo For Private and Personal Use Only
Page #208
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir keIno 19 1 [ kensala paDyo hato te..." (4) eTale, ethI tarata. udA. ketana na. (saM.) cihna (2) dhajA; vAvaTo (3) ghara; "huM kaMI zikhAmaNa ApuM chuM ke tenuM moM caDhe che.' nivAsasthAna keina na. (I.) netara (2) netaranI soTI ketu . (saM.) eka graha; dhUmaketu (2) dhajA; nizAna keka strI. (I.) vilAyatI Dhabe karAtI eka vAnI-mIThAI ketudaMDa kuM. (saM.) dhajAno daMDa; dhvajanI dAMDI kekara vi. (saM.) bArDa kaeNthalika vi. (2) paM. (I.) e nAmanA eka khristI kekarI vi. strI. bADI strI saMpradAyanuM (mANasa). kekA strI. (saM.) kekArava; morano Tahuko kaMthArsisa . (I.) virecana kekANa pu. ghoMghATa (2) ghoDo kaMthI(-the)DUla na. (I.) moTuM khristI devaLa; "carcA kekArava puM. (saM. kekArava) morano TahukAra; kekAno avAja kaeNthe na. (I.) pUrva cInanuM prAcIna nAma kekAvala (saM.) (-La) puM. mora [paraMparA ketheTara na. (iM.) mUtrAzayamAMthI pezAba kADhavA mATenuM eka kekAvali(-lI) strI. (saM. kekA+Avali) moranA TahukAranI naLI jevuM (vaidakIya) ojAra; mUtrazalAkA kekI puM. (saM.) mora kethoDa kuM. (I.) (vIjaLIno) RNadhruva kekTasa paM. (I.)thora; eka vanaspati zmiI ketholika juo kethalika kArAgRha kaMca puM. (I.) jhIlavuM te (2) strI. bAraNuM baMdha rAkhavAnI keda vi. (a.) baMdhanayukta (2) strI, evI sthiti (3) kecaAuTa vi. (i.) daDo jhilAI javAthI ramanAranuM bahAra kedakhAnuM na. jela; kArAgAra; turaMga nIkaLI javuM te kedAra 5., na. (saM.) khetara (DAMgaranA kyAraDA prakAranuM) kaeNjyuala vi. (saM.) Akasmika; aNadhAryuM (2) paM. himAlayanuM eka zikhara-eka yAtrAsthAna (3) keyuala lIva strI. (i.) Akasmika rajA eka raNa keTa(-2)garI strI. (i.) koTi; zreNI; varga kedAranAtha 5. (saM.) ziva (2) himAlayanuM eka yAtrAsthAna keTariMga strI. (i.) AhAra-vyavasthA kedAra(-ro) 5. (saM.) sAMje gavAto eka gaMbhIra rAga kaeNTala kaeNmpa chuM. (.) pAMjarApoLa kei moTara-khaTAro ke dI kri.vi. kaye dahADe? kyAre? mANasa; baMdIvAna keTala Traka puM. (i.) Dhorane laI javAno relaveno Dabbo kedI vi. kedamAM paDeluM (2) keda kareluM (3) paM. keda karelo keTaluM sarva. vi. (saM. kitatulya, apa, ketullA ) mApa, kaeNna na. (i.) Dabbo; baraNI saMkhyA ke kadamAM zA mApanuM-pramANanuM kena, (-nopaniSada) na. eka upaniSadanuM nAma keTaluMka(-eka) vi. amuka mApa ke pramANanuM (anizcitArthaka) kenana strI. (i.) topa keTaluM(keTaluM, badhuM, 05) vi. thoDuM ke sAdhAraNa nahi paNa kenAla strI. (i.) nahera; kAMsa (2) nIka; dhoriyo anizcita chatAM pramANamAM ghaNuM (mApa, saMkhyA ke kadanuM) keniyA . (i.) pUrva AphrikAno pradeza keTa(-)loga na. (I.) noMdhaNIpatraka; kramabaddha yAdI; keniga strI. (i.) DabbAbaMdhI sUcipatrano madhya bhAga; kamara (2) kumaka; pIThabaLa kenuM vi. konuM?; kaI vyaktinuM ? keDa strI. (saM. kaTi, prA. kaDi, gu. kiDano vikalpa) zarIra- kenopaniSada na. juo "kena' kaeNDamiyama na. (iM.) eka dhAtu - mULa tattva (2.vi.) kenTara strI. (iM.) ghoDAnI eka cAla kaeNDara strI, (I.) dara; kakSA: saMvarga nAhavuM te kenTIna strI., na. cApANI nAstAnI hoTela (moTe bhAge keDiyuM na. keDa sudhI Ave evuM badana; baMDI (2) keDa sudhI koI khAsa jagAmAM kAma karanAra mATe karAtI) keDI strI, sAMkaDo pagarasto; pagathI; pagadaMDI kenTonmenTa 5. (i.) lazkarI chAvaNI vistAra ke ki.vi. ('DI' parathI) paM. pAchaLa kaeNnDala strI. (i.) phAnasa (2) mazAla (3) mINabattI keDeTa kuM. (I.) sainikavidyAno vidyArthI kaeNnDala pAvara paM. (I.) dyutimApa; prakAzamAna keDeTa kora strI. (i.) keDeTanI TukaDI temano samUha kaeNnDiDeTa pu. (i.) umedavAra; pratyAzI keDesTrala na. (I.) khetInI AvakanuM noMdhaNI patraka kenDI strI. (i.) saLI para ThArelo AIsakrIma keDo chuM. (saM. kaTi) pagarasto (2) pIcho; pUMTha (3) che; kaeNnvAsa na. (I.) eka jAtanuM jADuM kapaDuM pricAraka aMta (4) keDe paDavuM te; satAmaNI kiI bAju kenvAsara vi. (i.) mato ke grAhako meLavI ApanAra (2) keNI(okora, 0gama, vepAra, pA, maga, 0mera) ki.vi. kenvAsiMga na. (I.) koI paNa prakArano pracAra ketaka chuM. (saM.) eka vanaspati; kevaDo (2) na. aMboDA kensara puM. (i.) zarIranuM poSaNa harI laI (gAMTha vagere para khosavAnuM eka ghareNuM; cAka (3) kevaDAnuM phUla dvArA) pIDArUpa thato roga (2) karka rAzi ketakI strI. (saM.) eka phUlajhADa (2) e jhADanuM pAna kaeNnsala (i.) radabAtala kamI; rada For Private and Personal Use Only
Page #209
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 19 2 [ keliDoskopa kaMpa sa. (I.) TopI (2) kAratUsanuM (pAtaLuM) TocakuM kerakhI strI. kAMgarI (2) sonAnI goLa TIpakIonI hAra kaeNpiTala strI. (I.) rAjadhAnI (2) mUDI; pUMjI (3) keraDAM na ba.va. keraDAnAM phaLa, kerAM aMgrejI bhASAnI pahelI ane trIjI varNamALAno dareka keraDI strI. (saM. karIra) (jenAM caNIbora jevaDAM phaLanuM akSara athANuM thAya che evI pAMdaDAM vinAnI kAMTAvALI) kepesiTI strI, (I.) grahaNazakti; tAkAta (2) yogyatA eka vanaspati kaeNpTana pR. (i.) kamAna (2) krikeTa jevI ramatomAM bane keraDI strI. nAnI vAcharaDI (2) cAbuka (3) sapATo taraphano je te mukhya AgevAna khelADI (3) vahANa keraDuM na. keraDInuM phaLa; keruM [vanaspati ke AgaboTano uparI; TaMDela keraDo DuM. (saM. karIra, apa. kaIra) keraDI nAmanI eka kepzana na. (i.) samajUtInuM lakhANa-zIrSaka kaeNrabo paM. (I.) pravAhI bharavAnuM hAthAvALuM plAsTikanuM kaeNTUla strI. (I.) ToTI (davA ke koI padArtha bharavAnI) pAtra [(3) eno rAga kepha chuM., strI. (phA.) nazo; ghena kerabo puM. eka nAca; kAravo (2) emAM gavAtuM gAyana kephiyata strI. (a.) adhikArI AgaLa rajU karAtI hakIkata kerabo (phA. kahabA) sugaMdhI gaMdara jevo eka padArtha (tenA (2) jubAnI (3) khulAso pArA phakIro rAkhe che.); "embara' rimata kephI vi. kaphavALuM; kepha caDhe evuM; mAdaka kerama na. (lakhoTI dAva jevI) keramaborDa para ramAtI eka kephIna na. (I.) kophImAM raheluM uttejaka dravya tiAra keramaborDa puM. (i.) kerama ramavA mATenuM khAsa pATiyuM; kebala na. (I.) dariyAI tAranuM doraDuM (2) dariyA pArano cArebAju cAra kANAMvALuM lAkaDAnuM corasa borDa kaeNbalagrAma paM. (i.) kebalano tAra ke tethI maLato saMdeza kerala (saM.) (-La, -lA) 5. dakSiNa bhAratanA pazcima samudrakaeNbina strI. (i.) nAnI oraDI (2) lAkaDAnA khokhAnI taTa parano pahelAM malabAra nAme oLakhAto pradeza dukAna kerAM naba.va. keraDAM kaeNbineTa strI. (i.) nAnI kebina (2) pradhAnamaMDaLa kaeNrikecara na. (I.) vyaMgacitra; ThaThThAcitra (dazanuM) (3) amuka ghATanI lAkaDAnI peTI ke kaeNriyara na. (i.) (bhAra vahI janAra) vAhana (2) khAnAMvALuM Tebala sAIkalane lagADeluM (bhAra mUkavA ghoDI jevuM) sAdhana kebre na. (I.) eka prakAranuM kAmottejaka pAzcAtya nRtya (3) strI kArakirdI (4) kAmakAja; dhaMdho (AjIvikAnuM kema kri.vi. zA kAraNe ? zA mATe ? (2) kevI rIte? sAdhana) [AMbAnuM phaLa (2) kapAsanuM jIMDavuM (3) praznasUcaka avyaya kerI strI. (mULa keraDAnuM phaLa te kerI, pachI arthavikAsa) kema ke, (0 je) saMyo. kAraNa ke kerIgALo 5. kerInI mosama kemanuM vi. kevuM; kaI rItanuM; kaI taraphanuM keruM na. keraDInuM phaLa kema re ud. (dhamakAvavA mATe) kema alyA?; are zA mATe? keruM (de. kera) nuM (saMbaMdha vibhaktino artha batAve che.) kaeNmikala vi. (i.) rAsAyaNika, rasAyaNane lagatuM (2) kerekTara na. (i.) pAtra (2) cAritrya; zIla (3) mAtra - na. rasAyaNI dravya puruSa (4) prakRti; svabhAva (5) AcaraNa kaeNmikala varksa (na.ba.va.) kemikalanuM kArakhAnuM; rasAyaNa- kereja na. (I.) koI paNa vAhana raMga auSadha vagere banAvavAnuM kArakhAnuM kereTa chuM. (i.) sonAnA kasa ke zuddhino AMka; Taca kemisTa . (i.) kemikala banAvanAra ke vecanAra (2) kereTiyuM kereTanuM ke kereTane lagatuM rasAyaNazAstrI kerevAna strI. (i.) kAravAM kemisTrI na., strI. (iM.) rasAyaNazAstra keremala na. (iM.) dUdha-sAkaranuM mizraNa kemerA 5. (I.) phoTA pADavAnuM yaMtra; chabIyaMtra kerosIna na. (iM.) gyAsatela kemerAmena puM. (I.) chabI pADanAra; "phoTogrAphara kela . (saM. kelu=keLavavuM parathI) keLavelo cUno kempa . (i.) chAvaNI (2) paDAva; mukAma kelarI strI. (i.) eka grAma vajananA pANIne zUnya DigrI kempasa na. (I.) zALA, koleja ke yuni.nuM medAna; prAMgaNa (seMTI.)thI 1 DigrI sudhI lAvavAmAM apAtI garamI kempana na. (i.) abhiyAna; caLavaLa; AMdolana kaeNlarImITara na. (i.) kelarI-garamI mApavA vaparAtuM yaMtra kaeNbrika na. (iM.) eka jAtanuM jhINuM vastra; kemarika keli(-lI) strI. (saM.) ramata (2) ratikrIDA; maithuna keyUra na. (saM.) bAjubaMdha; berakho dikharekha kaeNliko paM. (.) eka jAtanuM mulAyama ane sapheda sutarAu kaeNra strI. (i.) paravA; dhyAna (2) ciMtA (3) dekhabhALa; kApaDa. kera puM. (a. ka) julama; gajaba keliDoskopa na., paM. (i.) bahudarzaka; bahubIma darzaka 3 DAbAnuM For Private and Personal Use Only
Page #210
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaeNliparI 1e 3 [ kesarola kaeNlipara paM. (i.) goLa padArthano vyAsa mApavAnuM sAdhana; keza pu.ba.va. (saM.) vALa parakAra (2) nabaLA ke jakhamI paga mATe dhAtuno Teko kezakartana na. (saM.) vALa kApavA te; hajAmata karavI te kaeNliparsa na. (I.) nabaLA paga mATe dhAtuno Teko kezakalApa paM. (saM.) kezano samUha; aMboDo; (2) veNI; kelenDara na. (i.) tArIkhiyuM (2) paMcAMga coTalo ['kapilarI' kelenDara-mazIna na. (i.) milamAM vaparAtuM, kApaDanI kezanaLI (-likA) strI, vALa jevA bArIka vehavALI naLI; saphAI lAvatuM yaMtra tarIke vaparAya che. kezapAza puM. (saM.) veNI; coTalo (2) aMboDo kaeNlomela na. (i.) pAro ane klorinanuM saMyojana julAba kezaprakSAlana na. (saM.) vALa dhovA te [rokaDameLa kekyuleTara na. (iM.) gaNakayaMtra kezabuka sa. (i.) rokaDe thatI Apa-lenI hisAbapothI; kaeNlziyama na. (iM.) eka dhAtu-tattva; cUnAnuM tattva kezaboksa strI. (I.) rokaDa rAkhavA mATenI peTI kevaTa(0ka, Tiyo) . mAchImAra (2) vahANa calAvavAno kezabhAra 5. aMboDo; coTalo dhaMdho karanAra keza memo . (i.) rokaDethI mAla kharIdIne cUkaveluM bila kevaDiyuM vi. kevaDAmAM rAkheluM, kevaDAnI sugaMdhavALuM kezara na. (saM.) kesara nAmano choDa (2) tenA phUlanI kevaDiyo !. kevaDo vacamAM Ugato raso - taMtu (3) harakoI phUlamAM thato kevaDuM vi. (saM. kiyata) (mApa, kada ke vayamAM) keTaluM moTuM? taMtu (4) strI. vALa kevaDuMka vi. Azare-aMdAje kevaDuM? kezaraMjana na. (saM.) vALa raMgavA te kevaDuMya vi. anizcita chatAM pramANamAM moTuM kezarI vi. puM. kesaranA raMganuM; pILuM kevaDo chuM. (saM. ketaka, prA. kevaa) sugaMdhIdAra ketakIno choDa kezarI puM. (saM.) kesarI; siMha (2) eno DoDo chika (4) phakta; mAtra kezaluMcana na. vALa khUTI kADhavA te (jaina) kevala vi. (saM.) zuddha (2) ekamAtra (3) kri.vi. sAva; kezava . (saM.) zrIkRSNa [kapAvavA te kevalajJAna na. bhrAntizUnya vizuddha jJAna kezavapana na. (saM.) mAthAnA vALanuM vapana-mUMDAvavA ke kevalajJAnI vi. (saM.) kevaLa jJAna prApta karanAruM; kevaLI kezavAhinI strI, (saM.) kezanalikA (2) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaramAMnA pahelA kezavALI strI. siMha ke ghoDAnI garadananA paranA keza kevaladhAma na. (saM.) muktipada; mokSadhAma kezasarTiphikeTa na. (iM.) mudatabaMdhI hUMDI kheMcANa kevalAdvaita paM. (saM. kevala+advaita) zaMkarAcArye sthApelo jIva kezAkarSaNana.kezavAhinImAMnuM (pravAhI padArthanuM AkarSaNa ane brahmanA advaitano siddhAMta; brahmanuM mAyAmAM paDeluM kezAzi krivi. (saM.) sAmasAmA vALanI kheMcAkheMcI pratibiMba te jagata ane avighAmAM paDeluM pratibiMba karIne vanaspati; jaTAmAMsI (3) durgA te jIvabhAva - A baMne sarvathA mithyA che ane jIva kezinI strI. (saM.) suMdara lAMbA kezavALI strI (2) eka to brahma che tathA mAtra kAMI paNa hoya to e kevaLa kaeNziyara chuM. (i.) rokaDiyo; kezanuM kAma karanAro kArakuna niraMjana nirAkAra brahma ja che evo A mAyAvAda kezI chuM. (saM.) siMha (2) ghoDo (3) zrIkRSNa saMhArelo nAmathI oLakhAto siddhAMta eka rAkSasa kevalAdvaitavAdI vi. pu. kevalAdvaitamAM mAnanAra kezInikUdana 5. (saM.) kezIdaityane haNanAra kRSNa kevalI vi. (saM.) kevalAdvaitamAM mAnanAruM (2) kevalajJAna kesana. (I.) mukadamo; khaTalo (2) daradI ke tenA viSenI jene prApta thayuM hoya te (jaina) (3) strI, cetana ane hakIkatano davAkhAnAmAM karAto kAgaLa (3) koI acetananI ekatAno siddhAMta amuka bAbata ke kisso yA te saMbaMdhamAM AvatI vyakti kevaLa vi. ekamAtra; ananya (2) kri.vi. phakta; mAtra kesara na. (saM.) juo kezara' kevaLajJAna na. bhrAntizUnya-vizuddha jJAna kesarabhInuM vi. kesariyAM karIne nIkaLeluM kevaLadhAma na. muktipada; mokSadhAma kesaravarNa strI. (saM.) kesarI kevaLaprayogI vi. vAkyamAMnA anvayathI agala rahenAruM kesariyAM na.ba.va. kesarI vAghA paherIne athavA to chello (udA. are, aho, re vagere); ugAravAcaka | kasuMbo pIne maraNiyA thaIne rajapUtoe laDavuM te kevaLI vi. juo 'kevalI' kesariyuM vi. kesarI raMganuM; pILuM (2) raMgIluM; umaMgI; kevuM sa., vi. kayA prakAranuM? AnaMdI (3) na. strIone paheravAnuM kesarI raMganuM vastra kevuMka vi. kevuM? kesarI vi. kesaranA raMganuM; pILuM kevuMya vi. ajJAta-anizcita prakAranuM kesarI puM. (saM.) siMha; kezarI[vAnuM isyuleTeDasAdhana-pAtra keza strI. (I.) rokaDuM nANuM kesarolana. (I.) rAMdhelo khorAkajesthitimAM hoya tema rAkha For Private and Personal Use Only
Page #211
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kesInI 1 94 [ kokaDiyo kuMbhAra kesIna na. (I.) dUdhamAM rahela eka padArtha kaiTabha paM. (saM.) eka paurANika dAnava kesu(DAM)na.ba.va. (saM. aizuka, prA. kesUa) kesarI raMganAM ketava na. (saM.) zaratamAM mUkelI vastu (2) jugAra (3) eka jAtanAM phUla; khAkharAnAM phUla jUThANuM (4) chaLakapaTa (5) pu. jugArI (6) dhutAro; kesuDI strI. ( Do) pR. khAkharAnuM jhADa; khAkharo Thaga (7) vaMtUro keseTa strI. (i.) megneTika Tepa maitavavAda paM. (saM.) jUThANuM kesTara-oila na. (I.) divela; eraMDiyuM kairavI . (saM.) cAMdanI [nivAsasthAna keha vi. (2) sarva. koNa? chei te jhADa kailAsa paM. (saM.) himAlayanuM eka zikhara (2) zivanuM keLa strI. (saM. kadalI, prA. kalI-kelI) jene keLa bese kelAsavAsa puM. kalAsamAM rahevuM te (2) mRtyu; avasAna keLaDo(-do)Do chuM. keLanAM phUlano DoDo-poTo kailAsavAsI vi. kailAsamAM rahenAruM (2) mRtyu pAmeluM; keLavaNI strI, keLavavuM te (2) vyavasthita uchera, khilavaNI sadgata ane zikSaNa (3) zikSaNa (4) bhaNatara; vidyA kaivarta puM. (saM.) mAchI; mAchImAra keLavaNIkAra puM. keLavaNInA siddhAMtono-tenA zAsano kaivartaka puM. (saM.) nAvika jANakAra athavA teno amala karanAra puruSa kaivalya na. (saM.) dvaitabhAva sarvathA lupta thaI kevaLasvarUpakeLavavuM sakri. (da. kelAya) vyavasthita rIte khIlavavuM, brahmasvarUpa thavuM te (2) nirlipaNuM; mokSa ucheravuM-sudhAravuM-tAlIma ApavI (2) (kaNaka-loTa) aizika vi. (saM.) keza jevuM; vALa jevuM jhINuM; vALanuM baneluM gUMdIne taiyAra karavuM (3) (kAcA cAmaDAne) pakavI kaeNzikivRtti strI. (saM.) nATakanI lakhAvaTanI (kauzikI, narama ne saphAIdAra banAvavuM (4) paloTavuM AraTI, sAtvatI ane bhAratI) cAramAMnI eka zailI keLasopArI strI, UMcI jAtanI eka sopArI jemAM zRMgAra, karuNa ane hAsya traNe rasanI jamAvaTa keLiyuM na. kela-keLavelo cUno bharavAnuM - UMcakI javAnuM hoya che. loDhAnuM vAsaNa; tagAruM kei zaNiyAnuM palluM kaisara . (a.) bAdazAha; rAjA keLiyuM. kAnanuM eka jAtanuM ghareNuM (2) trAjavAnuM lUgaDAnuM ko sarva. (2) vi. koI (3) koNa keLuM na. (saM. kadalaka, prA. kayalA) keLanuM phaLa ko pu. (ravA.) holAnA bolavAno avAja keMgaravuM akri. TahukA karavA (khAsa karIne moranAM) koI sarva.(2) vi. saM. kaH api) game te jaNa ke vastu kaeNcI strI. (turkI) kAtara (2) chAparAnA AdhAra mATe mukAtuM mATe, anizcitArtha vAcako trikoNAkAra cokaThuM koI(veka, eka) vi. (2) sarva. game te eka keMdra na. (saM.) madhyabiMdu (2) madhya-mukhya sthAna (3) iSTa koInuM na. sarapaNanAM lAkaDAM cIravAnuM upakaraNa - lagnathI grahanuM paheluM, cothuM ane dazamuM sthAna (jayo.) koIno pu. nALiyeranI chAla ukheDavAno moTo charo keMdragAmI vi. (saM. 5.) kendra tarapha jatuM; "senTimeTala kaoNIla na. (i.) vIjaLI pasAra thavA mATe tAra vIMTIne keMdratyAgI vi. saM. pu.) kendramAMthI viparAtuM; "senTiphayUgala' karAtI tevI racanA, gUMcaLI, vIMTo keMdravartI vi. (saM.) kendramAM rahetuM-raheluM; madhyavartI ko-ejyukezana na. (iM.) sahazikSaNa sahakArI keMdrazAsita vi. (saM.) kendranA sIdhA niyaMtraNa heThaLanuM ko-opareTiva vi. (i.) ekabIjAnA sahakArathI cAlatuM keMdrastha vi. (saM.) keMdravartI, madhyavartI ko-oNpareTiva sosAyaTI strI. (i.) sahakArI maMDaLI keMdrasthatA si. kendrasthAnamAM rahevApaNuM ko-oparezana na. (iM.) sakAra; sahayoga drasthAna na. (saM.) keMdrarUpa sthAna; madhya-mukhya sthAna kaoN-vi. (i.) samiti vageremAM vadhArAnA sabhya ke keMdrAnusArI vi. kendrane anusaranAruM, keMdragAmI - sabhyo umeravAnuM kedrApagAmI vi. keMdratyAgI koka vi. (2) sarva. koIka keMdrAbhimukha vi. (saM.) keMdra tarapha mukha che jenuM evuM koka puM. (i.) kArbanano eka prakAra; amuka jAtano kolaso keMdrita vi. (saM.) keMdramAM sthita thayeluM koka pu. deDako (2) varu (3) holo (4) cakravAka sArasa keMdritatA strI. (saM.) juo keMdrIkaraNa (5) 5. viSNu (6) kokazAsa jANanAra paMDita (7) kendrIya vi. (saM.) kendrane lagatuM; "senTrala na. kokazAstra (khAdI) keMdrIkaraNa na. kendramAM na hoya tene kendramAM lAvavAnI kriyA kokaTI vi. (saM. kuphphaTI) rUnI eka jAta (2) enI banelI kedrIbhavana na. kendramAM na hoya tenuM kendramAM AvI javuM te kokaDAvuM a.kri. kokaDuM vaLavuM; kokaDA jevuM thavuM keMdrIya vi, (saM.) kendramAM raheluM; "sela' mAtA kokaDiyo kuMbhAra 5. kuMbhAranAM TapalAMthI thatA avAja jevo keka(ke)thI strI. (saM.) dazarathanI eka patnI; bharatanI avAja karatuM pakSI For Private and Personal Use Only
Page #212
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ koTi kokaDI] 195 kokaDI strI, nAnuM kokaDuM (2) cAmaDI vaLI caDI jAya te; kocarI strI. eka jAtanuM e nAmanuM pakSI licyuM karacalI (3) sUkavelI rAyaNa (4) sUtaranI daDI (5) kocaruM vi. kocAI gayeluM; chidravALuM (2) ghaNuM jUnuM (3) gUMcaLI kocarI . vRddha puruSa (tiraskAramAM) [uparanuM) kokaDuM na. zaMku AkAramAM vIMTALelA sUtarano ke koI dorAno kocaluM na. (saM. kavaca) koTaluM; kaThaNa choDuM (phaLa, IMDAM vagere daDo (2) cAmaDInuM ke zarIranuM vaLI-caDI javuM ke kocavavuM sakri. dUbhavavuM saMkocAvuM te (3) gUMcavaNabharyuM kAmakAja ke mAmalo kocavAna juo "kAcabAna'[(3) dila dukhavavuM; satAvavuM kokapiTa na. (i.) eroplenamAM pAyalaTane besavAnI jagA kocavuM sakri. kANuM pADavuM (2) (gharamAM) khAtara pADavuM kokama na. (ma. kolaMba) eka khATuM phaLa kociMga na. (i.) khAnagI zikSaNa; anu zikSaNa[kArakuna kokamaDI strI. kokamanuM jhADa kociMga klArka . (i.) relavenI TikiTa kADhI ApanAra kokara(0varaNuM, vavAyuM) vi. (saM. koSaNa = ka+uSNa = kocIna na. dakSiNa bhAratanuM eka nagara thoDuM UnuM+nvarNa) jarAtarA UnuM garama; navazekuM koruM vi. pAkatAM pahelAM sukAI saMkocAI gayeluM (2) kokaravuM sakri. chetaravuM (2) phosalAvavuM (3) khaNavuM satvahIna (3) saDI gayeluM (4) na. koTaluM (5) kokaravuM. kAnanuM eka ghareNuM [jJAnanuM pustaka; kAmavijJAna chotare; choDuM [(pUnama) kokazAstra na. (saM.) kokadeva paMDite raceluM kokazAsa; jAtIya kojAgarI strI. (saM. kojAgara uparathI) mANekaThArI kokazAstrI vi. kokazA jANanAra kaoNjha-ve na. (iM.) (nadInALAmAM bAMdhelo) beTho pula koThaMbI na. kokamanuM jhADa koTa paM. (saM. koDha) killAnI dIvAla; rakSaNa mATe karelI kokA paM.ba.va. sArAM ne kImatI kapaDAM-jAmA vagere bhIMta (2) zatru na bhedI zake evI vyuharacanA (3) kokA strI, cuMbana; bacI vaDo; varaMDo (4) koTanI aMdarano bhAga kokA kuM. (a.) dUdhabhAI koTa 5. koTi; karoDa kokA strI. (iM.) eka vanaspati, jemAMthI kokena bane che koTa chuM. (.) Dagalo (2) ekadama sAta hAtha karI levA kokila 5. (saM.) koyalano nara; e kALo hoya che ane ane sAmAne ekena karavAdevA te gaMjIphAnI ramatamAM) - e Tahuke che.) (2) saMgItamAM eka alaMkAra koTa strI. (saM. koTTa, prA. koTTa) Doka, gaLuMgaradana kokilA strI. (saM). kokilanI mAdA; koyala kaoNTa 5. (i.) khATalo: palaMga kholI kokIzuM na. kAmaThAno cheDo-gALo, jemAM paNacha caDAvAya koTaDI strI. (saM. koi uparathI) oraDI; nAnI oraDI; che. (2) kosIsuM (koTamAMthI baMdUka, tIra vagere koTaDuM na. nAnuM-pIMDherI ghara (2) dIvAla mAravAnuM bAkuM; koTa paranuM zobhAnuM zikhara) kaoNTana na. (i.) kapAsa (2) rU (3) vi. sutarAu kokena na. (iM.) eka kephI auSadhi koTabaMdhI strI,(saM.) killebaMdhI koko na. (I.) nALiyeranI jAtanuM eka jhADa (2) tenuM koTa na. (saM.) jhADanI bakhola bIja (3) pINA mATe karAtI tenA bIjanI bhUkI (4) koTaluM na. (saM. koi uparathI) kaThaNa choDuM; kocaluM (2) temAMthI banAvAtuM pINuM jenI aMdara kaMI sAra na hoya tevI cIja [koThAra koko pR. jhabhaluM koTalo chuM. (saM. ko) mATIno banAvelo paTAro (2) koko pR. (ravA.) cuMbana; bAkI [vAMjhiyaNa koTavAla(-La) pR., (saM. koTTa-pAla, prA. koTavAla) kobajalI strI. bALaka marI jatAM hoya tevI strI (2) koTano-zahera ke gAmano baMdobasta rAkhanAra amaladAra kogaLiyuM na. jhADA ane UlaTIno eka roga; kolerA aTaka kogaLo chuM. mAM bharAya eTaluM pANI - koI paNa pravAhI koTavAlI(-LI) paM., strI, koTavALanuM kAma vastu (2) tene moMmAM halAvI bahAra kADhI nAkhavuM te koTA(kvoTA) 5. (i.) mAlasAmAna-anAja-pANI koca na. ('kocavuM uparathI) kocAIne thayeluM te; kANuM vagereno nakkI karelo aMza ke bhAga, koTA koca puM. (I.) sukhAsana, sophA (2) chatrapalaMga (3) sukhA- koTAkoTa vi. karoDonI saMkhyAnuM sanavALI cAra paiDAMnI gADI (4) relagADIno Dabbo koTAnakoTa-Ti,TI) vi. (saM. koTi-anu-koTi) karoDo kocabAna, kocamena puM. kocagADI hAMkanAro koTivi. (saM.) karoDa; solAkha koTika; agaNita (2) strI, kocamaNI strI, lokhaMDanA saLiyAthI bhInI jamInamAM eka karoDano AMkaDo ke saMkhyA; 1,000,000 (3) - tAkIne jhUMpADavAnI bALa-ramata kamAnano cheDo (4) takarAranA prazranI ekabAju-pUrvapakSa kocarAnI sAla strI. ghaNA junA samayanI sAla (5)varga prakAra (6) UMcAmAM UMcuMbiMdu aMtimatA (7) kocarI strI. strI (tiraskAramAM) kATakhUNatrikoNanIkarNasivAyanIbAju, "eblissI (2) For Private and Personal Use Only
Page #213
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org koTika koTika vi. (saM.) karoDonI saMkhyAnuM; agaNita koTikoNa puM. pUro kATakhUNo banAvanAra pUrtirUpa khUNo; 'kaoNmpalimenTarI eNngala' (ga.) koTijyA strI. (saM.) amuka khUNAnI koTikoNanI yA; 'ko sAIna' (ga.) [karoDAdhipati koTidhvaja chuM. karoDapatinA ghara para pharakatI dhajA (2) koTiyuM na. hoDakuM; machavo koTiyuM na. (-yo) puM. moIdaMDAnI ramatano eka dAva (2) jAnavaranA gaLAmAM baMdhAtuM goLa lAkaDuM koTiMga na. (IM.) astara caDAvavAnI kriyA (2) astara; paDa (3) koTa-DagalA karavA mATenuM kApaDa koTI strI. AliMgana koTI strI. (saM.) koTi (karoDa) 196 koTIlI strI. kALAM raMgelAM kapaDAM para ThokavAnI mogarI koTIlo pu. pIMjavA mATe pIMjaNanI tAMtane thaDakAvavAnuM ojAra; goTIlo kAma koTuM na. sAmo chetarAya ne ApaNane phAyado thAya evo peMtaro-bAjI (2) taka2ArI-khaTapaTanuM vacce UbhuM kareluM [makAna kaoNTeja strI.,na. (iM.) kuTira; jhUMpaDI (3) nAno baMgalo; kaoNTeja inDasTrI strI. (IM.) kuTira udyoga; gRhaudyoga koTezana na. (IM.) chApavAmAM khAlI jagA pUravA mATenuM sIsAnuM gaciyuM (2) cIjavastuno bhAva jaNAvatI 2kama (jema ke TenDara vageremAM) (3) avataraNa; utAro kocakSa puM. (saM. koTi-akSa) karoDa AMkhavALo-indra koTyavadhi vi. (saM. koTi+avadhi) karoDothI gaNAtuM hoya tevuM (2) apAra; besumAra [nAno koThalo koThalI strI. (saM. koSa uparathI) nAnI koThI; TAMkI (2) koThalo huM. mATIno banAvelo paTAro (khAvAnI vastuo mUkavAno) (2) koThAra yuddha koThAdAva puM. eka jAtanI ramata koThAyuddha na. koThAmAMnuM-cakarAvAmAMnuM-aTapaTA dAvapecavALuM koThAra puM. (saM. koThAgAra, prA. koTkAra) anAja bharavAno oraDo (2) bhoMyaruM ke cA2 bhIMtovALI caNelI UMcI koThI (3) bhaMDAra; vakhAra (4) khajAno koThAriyuM na. nAno koThAra; bhaMDAriyuM koThArI puM. koThArano uparI; vakhAriyo (2) bhaMDArI koThAvidyA strI. (saM.) taiyA-ukalata (2) koThAyuddhanI vidyA koThAvirAma puM. (saM. koi+abhirAma) judI judI prakRtine juduM juduM khAvAnuM anukULa AvavuM te ['kaoNmana sensa' koThAsUjha strI. haiyA-ukalata; hAjara-buddhi; potIkI samaja; koThI strI. (saM. koSTha uparathI) mATIno (ke dhAtuno) UMco naLo(2)vakhAra (3)vepArInI peDhI-dukAna(4) mathaka; thANuM (5) koThInA AkAranuMeka dArUkhAnuM(6) sarakArI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ koDhAruM amaladArane rahevAnI jagA (7) polIsathANuM koThI strI. koThAnuM jhADa koThImaDI strI, rAjagarAnAM phaLothI vadhu nAnAM kaDUcAM phaLa ApanAro eka comAsu velo; koThIMbaDI koThImaDuM na. koThImaDInuM phaLa; koThIMbaDuM koThuM na. sAmI vyakti chetarAya ne ApaNane phAyado thAya evI peMtarAbAjI; khaTapaTanuM vacce UbhuM kareluM kAma koThuM na. (saM. kapittha, prA. kaviTThaa-kavittha) koThInA jhADanuM phaLa koThuM na. cahero; mo koTho puM. (saM. koSThaka, prA. koTka) peTa (2) zarIranI aMdarano koI paNa koSarUpa bhAga (3) mana; aMtaHkaraNa (4) khAnuM. udA. koThA pADIne lakhavuM (5) (sogaTAM ityAdi bAjInuM) ghara; khAnuM (6) moTI koThI (7) moTo kUvo (8) killAno bUraja (9) sudharAInI mukhya ophisa (10) rakhaDatAM Dhora pUravAno Dabo (11) vyUharacanA (12) koSTaka; AMkano pADo (13) aMgarakhAno gaLAnI AsapAsano bhAga (14) pANInA kosano upalo bhAga koDa puM. (de. koDa) manobhAva; aMtaranI umeda; abhilASA koDa kuM. (IM.) kAyadAnA niyamono saMgraha-saMhitA (2) sAMketika lipi kaoNDalivara(-oNila) na. (IM.) kaoNDa nAmanI mAchalInA 'livara' kalejAmAMthI kaDhAtuM tela (davA tarIke khapanuM) koDavarDa puM. (IM.) sAMketika zabda koDAmaNuM vi. koDavALuM; koDIluM (2) varaNAgiyuM koDiyuM na. (de. koDia) mATInuM nAnuM zakoruM; capaNiyuM (2) e AkAranuM dIvo karavAnuM pAtra koDiyuM vi. koDIluM; koDAmaNuM [rUpa vIla; vilanI pUrti kaoNDisila na. (IM.) (vilamAM sudhAro-vadhAro karatuM) pUrtikoDI strI. (saM. kapardikA, apa. kavaDiyA) eka jAtanuM dariyAI jIvaDAnuM gha2; zaMkhalI (2) eka halakuM calaNa koDI strI. vIsanI saMjJA koDInuM vi. kiMmatamAM sAva najIvuM [ghaNuM koDIbaMdha vi. 20-20nI saMkhyAnAM gaNAya evuM ke evaDuM; koDIluM vi. koDavALuM; koDAmaNuM koDuM vi. rItabhAta vagaranuM; oDhuM koDuM na. (saM. kapardaka) zaMkhalI koDo chuM. zaMkhalo (2) mUrkha mANasa koDha puM. (saM. kuSTha, prA. koDha) (raktapitta ane sapheda DAghathI bhinna evo) cAmaDIno eka roga For Private and Personal Use Only koDha puM. (saM. goSTha) gamANa; Dhorane bAMdhavAnI jagA (3) kArIgara lokone kAma karavA besavAnI jagA koDhAruM na. DhoranI koDha
Page #214
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir koDhiyuM(vela) 19o [ kopiMga koDhiyuM(vela) vi. koDhanA rogavALuM koduM na. thoDuM yA nahi jevuM dUdha detI athavA gharaDI bheMsa koDhiyuM na. DhoranI koDha; kaDhAruM kodo 5. kodALa (jADI buddhino) AdamI koDhI strI. kuhADI konuM sarva., vi. konuM? kaI vyaktinuM? ('koNa'nuM saMbaMdha koTI (09) vi. koDhanA rogavALuM vibhaktinuM rU5) (2) koInuM koDho chuM. kuhADo (2) vi. puM. kovADa; kodALa konTinenTala vi. (I.) greTa briTana ane AyarlenDa koNa chuM. (saM.) khUNo[(paznArthaka. bahudhA mANasa mATe) sivAyanA yuropanA bIjA khaMDIya dezone lagatuM koNa sarva. (2) vi. (saM. kApuna, prA. kavaNa) karyuM konkrITa vi. (I.) majabUta (2) cUnA-retI-kAMkarI-kapacInuM koNa jANe rU.pra. zI khabara? huM nathI jANato e arthamAM ghaTTa thayeluM mizraNa koNamAtra vi. jeno hisAba nahi evuM; najIvuM kaoNTura strI. (iM.) pALo koNamApaka vi. koNa - khUNo mApanAruM (2) na. e mATenuM kaoNrrabaMdha . pALAbaMdha kiAca eka ojAra AikAra konTekTa lensa chuM. (I.) AMkhanI kIkIne lagADAto dagakoNAkAra vi. koNa-khUNAnA AkAranuM (2) 5. koNano konTesTa strI. (iM.) harIphAI; pratiyogitA (2) vivAda koNiyATavuM sakri. koNIe koNIe mAravuM kaoNnTrAsepTiva vi. 5. (i.) garbhanirodhaka (davA ke sAdhana) koNI strI. (saM. kaphoNikA, prA. koNiA) khabhA nIceno kaoNnTrAsTa kuM. (iM.) vaiSamya; virodha ti hAthano (pahelo) sAMdho (2) e sAMdhAnuM aNIdAra kaoNnTribyuzana na. (I.) yogadAna; phALo ke te Apavo hIkuM konTekaTa puM. (.) karArathI karavAnuM kAma; Theko koNI vi. khUNAvALuM; khUNo paDe evuM konTekTara chuM. (I.) kaMTrAkTa rAkhanAra; kaMTArI; ThekedAra koNe sarva, koIe paNa; kaI vyaktie? (2) koIthI paNa konTrovarsI strI. (I.) vAdavivAda; vivAda kotara na. (saM. koTara) jamIna ke parvatamAM UMDo pahoLo kaoNnDoma na, strI. (i.) kuTuMbaniyojana mATe vaparAtI khADo ke bakhola puruSo mATenI rabaranI ToTI; nirodha kotara strI. kotaravAnI kriyA; kotaraNI kaoNnpharansa strI. (iM.) saMmelana; pariSada (2) adhivezana kotarakAma na. kotarIne kareluM nakazIkAma konphiDeziyala vi. (iM.) gopanIya; khAnagI [sthApaka kotaraNI strI. kotaravuM te (2) kotaravAnI paddhati (3) kaoNnphayUziyasa chuM. (.) buddhano samakAlInacInano ekadharma kotarakAma; nakazI (4) kotaravAnI majarI (pa) kaoNnDeksa vi. (i.) bAhyAgoLa kAca kotaravAnuM ojAra konvokezana na. (i.) padavIdAna samAraMbha pritinidhi kotaraNuM na. (kotaravuM uparathI) khotaraNuM (2) kaDiyAnuM konsala 5. (.) paradezanA nagaramAM raheto rAjyano kotaravuM sakri. AchuM AchuM khodavuM, khotaravuM; koravuM kaoNnsaleTa na. (iM.) kaoNnselanI kacerI ke ghara kothamI, (02) strI. (saM. kutuMbarI; prA. kothaMbarI) konsepTa chuM. (.) vibhAvanA; khyAla dhANAnI bhAjI mArI pahelo pahoMcavAnI ramata kaoNnsTanTa vi. (iM.) satata (2) avicala saMkhyA kothaLAdoDa strI. kothaLAmAM paga nAkhI khelADIe kUdakA kaoNnsTiTyUzana na. (i.) baMdhAraNanuM saMvidhAna kothaLI strI, (da. koyUliA) thelI (2) vRSaNa (3) kaoNsTebala puM. (.) polIsano sipAI hajAranI sajJA (4) dhana; paiso (5) vALaMdanI kothaLI komyuleTa strI. (I.) elacI kacerI; dUtAvAsa kothaLI-choDAmaNa na.karaje rUpiyA prathamathI kApI le che te kopa chuM. (saM.) krodha; roSa (2) nAzakAraka Aphata; gajaba kothaLImAMthI strI. jamInadAranA, garAsiyAnA athavA kopaTuM(Du) na. gUmaDA ke vAgela ghA uparanuM vaLatuM bhIMgaDe sarakAranA bharaNAmAMthI apAto vaTAva kaoNpara na. (iM.) tAmra; tAMbu kothaLo paM. (da. konthala) thelo; moTI kothaLI dhAnya koparabarAsana. (iM. koparabrAsa) tAMbu ane pittaLa maLIne kodarA pu.ba.va. (saM. kodrava, prA. kodAla) eka jAtanuM khaDa- banatI eka dhAtu [(2) (kaTAkSamAM) mAra kodarI strI, kodarAnA dANA-kaNa koparApAka puM. koparAnA khamaNanI banAvelI eka mIThAI kodaMDa na. (saM.) dhanuSya; kAmaThuM koparuM na. (sara. tamiLa koparA-kopara) nALiyeranI kodALa vi. khAdhokaDuM, khAudhara (2) jADI buddhinuM, mUrkha aMdarano gara; ToparuM kodALI strI, (saM. kudAla, prA. kodAla) khodavAnuM ekaojAra koparela na. koparAnuM tela kodALo 5. moTI kodALI kopavuM a.kri. (saM. kupu) kopa-gusso karavo kodI strI. gharaDI bheMza kopAyamAna, phopAviSTa, kopita vi. (saM.) kopeluM; rUTheluM kodI ki.vi. koI divasa ke dI; koI vAra kopiMga strI. (I.) makAnanI pIThikAno kaMdoro TAMkaNa For Private and Personal Use Only
Page #215
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kopI) 198 [ koyAboluM kaoNpI strI. (I.) pratilekha; nakala (2) pustakanI nakala komI vi. komanuM; koma saMbaMdhI prihasana ke prata (3) anukaraNa kaoNmeDIstrI. na. (i.) hAsyarasa pradhAna lakhAtI nATyakRti; kopI vi. saM. 5) kopavALuM; krodhI [kapIna kaoNmenTa strI. (I.) TippaNI; TIkA (2) samIkSA (3) kopIna na.(saM. kaupIna) laMgoTI (khAsa karIne saMnyAsInI); abhiprAya (4) carcA kaoNpIbuka strI. (iM.) anulekhanapothI komenTarI strI. (iM.) (cAlu ramatano) AMkhe dekhyo kaoNpIrAiTa kuM. (I.) lekhaka prakAzanAdine potAnI kRti ke ahevAla ApatAM bolavuM te (2) bhASya; TIkA prakAzana para maLato kAnunI haka; kutihakka; mAlikIka komenTeTara 5. (i.) AMkhe dekhyo ahevAla ApanAra (2) kophatA-karI strI. (I.) mUThiyAM nAkhelI dALa; khAvAnI TIkAkAra; bhASyakAra eka vAnagI kompalimenTarI kopI strI. bheTa nakala kaoNphina na. (.) zabapeTI; maDadApeTI (3) kaphana [pINuM kompAunDa(-uMDa) na. (i.) ghara ke makAnanI cotaraphanI kaoNphI strI. (iM.) zekelA buMdadANAno bhUko ke tenuM banAvela AMtarI lIdhelI jamIna; vADo (2) be ke vadhu kophe posA paM. videzI hUMDiyAmaNa-jALavaNI ane dANacorI- mULatattvanA samAsathI banato (rasAyaNa) padArtha (3) nivAraNa adhiniyama [(5) bhaMDariyuM saMyojana (4) mizraNa kobADa vi. mUrkha (2) bhoLuM (3) sAhasika (4) na. kabATa kaoNmpansezana na. (I.) nukasAnInuM vaLatara (2) e rIte kobAlTa na. (i.) eka sapheda dhAtutattva [karamakallo ApavAnI rakama ke vastu vagere kobI, (04) strI, na. (iM. kebeja) eka zAkabhAjI- kaoNmpojhizana na. (i.) saMyojana (2) racanA; sarjana; kRti kobrA 5. (i.) kALA raMgano pheNa caDAvanAro eka jherI (3) svaraniyojana kirAyeluM khAtara sApa; nAga kaoNmposTa na. (i.) kacaro ane chANamUtamiLanA mizraNathI koma strI. (a. kauma) eka ja nAmathI oLakhAto loka- kompromAijha na. (iM.) taDajoDa karavI te; samAdhAna samUha (jJAti, dharma ke jAtavAra) nAtajAta; phirakI; kaoNsTrezara na. (iM.) dAbaka aibhivAdana komyuniTI" [(3) sahiyAruM kaoNmplimenTa na. (i.) prazaMsA (2) abhinaMdana; zubhecchA; kaoNmana vi. (i.) sarvasAmAnya (2) mAmUlI; sAdhAraNa kaoNplekSa na. (i.) saMkula; judAM judAM raheThANa (2) saMdigdha kaoNmareDa paM. (I.) birAdara; sAthI (sAmAnyataH sAmyavAdI) komyunala vi. (i.) komI; jAtinijha komarsa 5. (iM.) vANijaya; vepAra kaoNmyunikezana na. (i.) pratyAyana; saMprasAraNa (2) saMdezAkomarsiyala vi. (I.) vepAra saMbaMdhI [dezono rASTrasamUha vyavahAra; patravyahAra (3) parivahana kaoNmanaveltha na. (i.) briTiza sAmrAjayanA svataMtra thayelA kaoNmyunijhama paM. (iM.) sAmyavAda komala vi. (saM.) (-La) kumaLuM; mulAyama (2) sukumAra; komyuniTI strI. samAna lakSaNo dharAvato samudAya ke jUtha nAjuka (3) narama; mRdu (4) madhura (5) dayALu komyuniTI-hola paM. (iM.) sArvajanika bhavana, sabhAkhaMDa komalatA strI. (saM.) (-LatA, -tAI) strI. (-tva) na. kaoNmyunisTa vi. sAmyavAdamAM mAnanAruM; sAmyavAdI | (saM.) komaLapaNuM vikhata jatAM hADakuM bane te padArtha koya sarva. (saM. kAapi) koI komalAsthina. (sa. komala+ asthi) kumaLuM hADakuM (2) jenuM koya strI, kAbara jevaDuM eka vagaDAu pakSI komalAMgI vi. (komala+aMgI) komaLa zarIravALI (2) koyaDo chuM. (saM. kuka, prA. kuhA-kuDA) koraDo; sATako strI. komaLa aMgovALI strI mita-siddhAMta (2) samasyA; ukhANuM (3) dora; sattA (4) julama; komavAda 5. kevaLa komanA ja sAMkaDA hitAhitanI daSTino sakhatAI; trAsa komavAdI vi. komavAdamAM mAnatuM ke tene lagatuM koyala strI. (saM. kokila, prA. koila) eka pakSI; kokilA komaLa vi. juo "komala' (2) e nAmanuM eka ramakaDuM (dorI kheMcI pheravatAM chuM komaLatA (I) strI. juo "komalatA avAja karatuM cheDe daDA jevA goLAkAravALuM ramakaDuM) komA puM. (I.) alpavirAma koyala 5. maMdirano Agalo ghUmaTa (sthA.) kaoNmA chuM. (.) bebhAna avasthA; dIrthamUcha koyalaDI strI. koyala (padyamAM) komaLatva na. juo "komalatva' [(3) phArasa; vinoda koyalI strI. gaLAno eka roga; "DipleriyA kaoNmika vi. (i.) ramUjI (2) na. hAsyarasanI nATyaracanA koyalI strI. peTamAM khADo paDyo te (2) takalIpha (3) kaoNmiksa strI. na. (iM.) ramUja janmAve evI bALako maMdavADa; duHkha mATenI citrapaTTI (2) evI citrapaTTIo dharAvatuM koyalo puM. kolaso (2) ThArelo kolaso sAmayika ke pustaka koyAboluM vi. bolAvanuM DoDhaDAhyuM For Private and Personal Use Only
Page #216
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir karo 0 . 1 99 [kolasI kora strI. vastuno cheDo; kinAra (2) tyAM mUkavAnI bhAta koruMmoTuM vi. tadana navuM; vAparyA ke ukelyA vinAnuM ke paTTI (3) bAju paDakhuM (4) bAju parano kakaDo; korekoruM na. tadana koruM thoDoka bhAga kaoNrenTAIna na., strI. (iM.) kvaoNrenTIna (2) na. roganA kora strI. (i.) lazkaranI palaTana; senA cepathI bacavA vahANamAM mANasa ke prANIne alaga -kora strI. ("kuMvara' uparathI) strIonA nAmane cheDe mukAto rAkhavAmAM Ave che te avadhivALo pratibaMdha ke manAI zabda. jema ke, jIvakora; pAnakora (3) eka prakAranuM sUtaka tapAsa karanAra adhikArI koraTa strI. (iM. korTa) adAlata; nyAyAlaya koronara chuM. (.) apamRtyuthI marelAnA zaba para adAlatI koraDuM vi. bhInAza vinAnuM, koruM; sUkuM korTa strI. (I.) nyAyamaMdira; InsAphanI adAlata (2) koraDo 5. guMthelo cAbako: sATako (2) dora: sattA (3) beDaminTana vagere ramato mATenuM sthaLa trAsa; julama; sakhtAI (4)jhaTana UkalI zake evo prazna korTalI strI. (i.) korTanA kesanA kharcanI sarakArane bharavI koraNa strI. koravuM te; navo kora phUTavo te paDatI rakama-sTempa kharca yiA kuzaLatA karaNa strI, AMdhI (2) lazkara cAlavAthI UDela dhULa korTabAjI strI. kaoNrTamAM kesa laDavA-karavA te ke temAM rasa koraNiyo . korIne karelo khobhaNakhAMco (2) koravAnuM korTamArzala strI. (I.) sainiko mATenI lazkarI adAlata kAma karanAra kArIgara (3) zarIra korI khAya tevo korTayArDana, strI. (I.) vADo , tAva; hADakavara; hADano tAva [kArIgara korDana na. (I.) cakravyuha; polIsa vaDe gherIne alaga pADavuM karaNI strI. koravAnuM ojAra (2) koravAnI rIta - te (2) cakrAkAre goThavelI sainyaracanA korama na. (i.) sabhA-samitinuM kAma zarU karavA ke kornara na. (I.) khUNo (2) nAmuM (3) khUNAmAM rAkhI calAvavA mATe sabhyonI jarUrI AMkelI kAnUnI saMkhyA; zakAya tevuM Tebala kAryasAdhana saMkhyA korporeTa na. (I.) saMsthApita koramuM na. kaThoLano bhUko cUro korporezana na. mahAnagarapAlikA (2) nigama (3) koravaM; vi. eka korathI vAMkuM-DhaLatuM Ayoga (4) moTuM maMDaLa koravuM sakri. (saM. korati, prA. korai) vIMdhavuM; kANuM pADavuM korsa puM. (I.) abhyAsakrama; bhaNavAno pAThyakrama (2) aMdarathI kotaravuM; kaMDAravuM (3) korethI jarA jarA kola paM. kela; cUnAnI meLavaNIno gAro (2) zeraDIno toDavuM rasa kADhavAno saMco (3) ziyALa (4) ramakaDuM (5) koluM koravuM akri. koLavuM (2) vikasavuM [sAthenuM gAyakavRMda kola puM. (a.) vacana; kabUlAta; khAtarI korasa na. (I.) vRndagAna; samUhagAna (2) vAjiMtro kaoNla puM. (I.) phona para bolavuM te (2) phonathI vAtacIta kaoNrasasponDansa .na. saMlagnatA (2) puM. patravyavahAra kola paM. baMdaramAM AvatAMjatAM vahANanI jakAta khAtAnI korADuM, (-, ) vi. koruM; sUkuM [kAno ke sImA noMdha (2) strI. hoDI korANa strI. bAju paDakhuM (2) vastunA cheDA parano bhAga; kolakarAra puM. kola ane karAra; pALavAnuM vacana ApyuM korANa vi. koruM; sUkuM (2) strI. sUkApaNuM; sukavANa hoya evuM kabUlAtapatra (2) saMdhipatra; tahanAmuM korANe kri.vi. bAjue; paDakhe kolagesa pu. kolasAmAMthI kaDhAto baLe evo vAyu kaoNriDora paM. strI. (i.) makAnamAMno judI judI svataMtra kolagrAphiksa na. (I.) lipi Alekhaka oraDIomAM javAno rasto ke parasALa kolaTA(tA)ra puM. (i.) khanija kolasAno cUvo; DAmara koriyA puM. (I.) pUrva eziyAno eka deza [rUpAnANuM kolana na. (I.) (9) AvuM cihna; mahAvirAma korI strI. rUpiyAnA trIjA bhAganI kiMmatanuM eka jUnuM kolana-vaoNTara na. (I.) eka pravAhI davA korI strI. kacchamAM lakhapata pAsethI uttaramAM raNamAM dAkhala kaoNlabaeNla pu. strI. (I.) bolAvavA mATenI ghaMTaDI thavAnI dariyAI khADI Avato bhAtano koLiyo kolama 5., strI, (saM. kalama) DAMgaranI eka jAta korI strI, vAmamArgamAM pATane namana karatI vakhate levAmAM kolama na. (i.) vartamAnapatra, graMtha vagerenA pAnAnA koruM vi. bhInuM nahi evuM; sUkuM (2) vAparyA vinAnuM tadana lakhANanI UbhI oLa; kaTAra (ra) vibhAga;khAnuM, koTho navuM (kApaDa) (3) lUkhu (4) lakhyA vinAnuM (patuM, kaoNlamisTa 5. (i.) (chApAno) kaTAralekhaka kAgaLa vagere) (5) rAMdheluM nahi evuM sIdhuM; anAja) kaoNlara paM. (.) kapaDAno gaLA mATenA sIvaNano bhAga (6) raMgyA vagaranuM (2) (aMgrejI lebAsamAM) gaLe paherAtI kAMThalA jevI koruM(vakaTa, 0dhAkoDa(ra)) vi. tadana kora banAvaTa bhUikI koruM kaDakaDatuM vi. tadana navuM (va); na vaparAyeluM kolasI strI. (da. kolla, iM. kola) kolasAnI ke koyalAnI For Private and Personal Use Only
Page #217
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2 3 4 kolaso [ kohinUra kolaso paM. eka jAtanuM baLataNa kozeTAuchera muM. rezama mATe kozeTo ucheravAnuM kAma ke dhaMdho; kolAbo pu. juo 'kulAbo serikalcara' ghara-kokaDuM kolAhala puM. (saM.) zorabakora; ghoMghATa kozeTo . (saM. kozakITa, prA. kosaIda) rezamanA kIDAnuM kolAhalI vi. kolAhalavALuM koSa (saM.) khajAno tmika baMdhAraNIya ekama; "sela' koliyArI strI. (i.) kolasAnI khANa [(2) cicoDo koSa puM. (saM.) sajIvanA zarIrano racanAtmaka temaja kriyAkolu chuM. (saM. koSTaka, prA. kolhaya) zeraDI pIlavAno saMco koSakendra na. (saM.) zarIranA kozanuM kendra; " nyUkliyasa' koluM na. (da. kulDa, kolhaa) ziyALa koSavidyA strI. koSavijJAna na. (saM.) zarInA koza vizenI koluM vi. ghauMvarNa, goruM [vidyAlaya vidyA; "sAITolojI' kaoNleja strI. (iM.) mahAvidyAlaya; ucca zikSaNa mATenuM koSAdhyakSa . (saM.) koSanI adhyakSa; khajAnacI; bhaMDArI kaoNlejiyana yuM. (iM.) kolejanI vidyArthI [kogaLiyuM koSTaka na. (saM. koika) ADI ane UbhI samAMtara lITIo kaoNlerA puM. (I.) jhADA ane UlaTIno eka cepI roga; doravAthI je cokhUNI AkRti paDe te; koTho (2) tola kolo chuM. makAnano khUNo; koNa (2) kUvAmAMnuM dara ke kANuM mApa nANAM vagerenA hisAbo sahelAIthI karI zakAya kaoNlonI strI. (iM.) vasAhata (2) paruM (3) saMsthAna e mATe taiyAra karelo emanA pariNAmano koTho kolDa vi. ThaMDuM (2) strI. ThaMDI koSTha puM. (saM.) peTa; koTho (2) peTano nIcalo bhAga; kolDaDrinka na. (iM.) ThaMDuM pINuM maLAzaya (3) koThAra [kilomITara)nuM aMtara kolDaDriksa nAba.va. (I.) ThaMDAM pINAM kosa S. (saM. koza) gAu athavA doDha mAIla (aDhI kolDa sToreja na. (i.) zItAgAra kosa puM. (saM. koza) kUvAmAMthI pANI kADhavAno cAmaDAno kovaDAmaNa strI. kovaDAvavuM te; saDAvavuM te kothaLo kovaDA(-rA)vavuM sakri. "kohavuM'nuM preraka kosavuM kri. zAmavuM; DAmavuM ['vatsa dezanI rAjadhAnI) ko(02)vATa 5. kohavAvuM te kosaMbI strI. (saM. kauzAbI,prA.kosI ) eka prAcIna nagarI kovADa kuM. joDANamAM jenA AdhAre kosanuM paiDuM rahe che te kosiyo chuM. koziyo kovADa vi. kuhADInI dhAra jevI (vANI, jIbha) (2) kosIsuM na. (saM. kapizIrSa) koTamAMthI baMdUka, tIra vagere kodALa; jADI buddhinuM-jhaTa mAraphADa karI bese evuM mAravAnuM bAkuM; kokIzuM (2) koTa uparanuM zobhAnuM kovAvuM a.kri. saDavuM; "kohavuM'nuM karmaNi nAnakaDuM zikhara kovida vi. (saM.) jANakAra; pravINa (2) vidvAna; paMDita konuM na. (saM. kuza uparathI) bAjarI juvAra vagerenA koza strI. (saM. kuzikA, prA. kusiA) khodavAnuM eka gAMThAmAMthI phUTelo phaNago (2) bANano cheDo ojAra; nArAja kaoNsTika poTAza-sa) puM. (I.) eka jalada rasAyaNa koza chuM. (saM.) zabdakoza (2) koI paNa vastu saMgharavA- kaoNsTika soDA . (i.) eka jalada kSAra (sAbu banA sAcavavAnuM pAtra; khAnuM AvaraNa athavA ghara (3) vavAmAM vaparAto) bhaMDoLa; khajAno (4) myAna (5) kUvAmAMthI pANI kaoNmyuma paM. na. pozAka paheraveza kADhavAnuM cAmaDAnuM pAtra; kosa (6) jIvatA prANInA kaoNsmika vi. (i.) aMtarikSa-brahmAMDa saMbaMdhI; vaizvika zarIrano aNu jevo mULa ghaTaka (7) vIjaLInI kaoNsneTika sarjana puM. (i.) plAsTika sarjana baeNTarIno ekama kaoNnmeTiksa nAba.va. (i.) sauMdaryaprasAdhano kozakAra 5. (saM.) zabdakoza banAvanAra vyakti kaoNsmopoliTana vi. (I.) paMcaraMgI vastIvALuM (2) puM. koSakeza . kozanA taMtuo; "silika' vizvanAgarika virNa rASTra vagere bhedothI para kozana manI strI. (iM.) anAmata rakama kaoNsmopolina vi. (iM.) vizva kuTuMbabhAvanAvALuM; jAti, kozaracanAvijJAna na. (saM.) kozavidyA; leksikogrAphI kaoNsmaoNlaoNjI strI. na. (I.) aMtarikSavijJAna kovijJAna na. (saM.) zabdakoza banAvavAnuM vijJAna; kaoNsmaoNsa na. (I.) aMtarikSa; brahmAMDa leksikolojI koha pu. kohavuM te; saDo (2) cAmaDIno eka roga kozi(-siDyo chuM. kosa calAvanAra-hAMkanAra (2) pANI koha puM. pahADa; parvata kADhanAra; kuvetI (3) jeno kosa cAlato hoya tevo kohaluM na. (saM. kroSTaka, prA. kolhaa) ziyALa; koluM kUvo miArelo (bhUsako) (2) kUvo kohava(-vA)Na na. kohavATa(-To) pR. koha; saDo koziyo vi. (saM.) kosanI jema pANImAM tadana Ubho kohavuM akri. (saM. kuthati, kuho) saDavuM (2) koha thavo koziza strI. (phA.) prayatna; mahenata kohinUra pu. (phA.) tejano parvata (2) eka tejasvI hIro For Private and Personal Use Only
Page #218
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kokistAna 2 : 1 [ kyAsa kohistAna na. (phA.) pahADI pradeza kautUhala na. (saM.) kutUhala; IMtejArI kohistAnI vi. (phA.) kohistAnane lagatuM (2) strI. kaupIna na. (saM.) laMgoTI; kopIna pahADI strI (3) eka pauzAcI bhASA kaubhAMDa na. (saM. kuSmApta, prA. kuMbhaMDa) kAvataruM; tarakaTa kohyAboluM vi. cIDiyuM (2) kacATiyuM kaumAra(-) na. (saM.) kumArAvasthA (2) kuMvArApaNuM kohyuM--heluM) vi. saDeluM (2) koTavaNavAnuM kaumAra(-2)vrata na. (saM.) kumAra dazAmAM karavAnuM vrata (2) koLa chuM. (saM. kola) moTo jADo uMdara; ghUsa kuMvArA rahevAnuM vrata koLa strI. nadIkAMThAnI mIThI jamIna kaumArya na. (saM.) kumArAvasthA; kuMvArApaNuM koLavAI strI. uMdariyuM. vikasavuM kaumudI strI. (saM.) cAMdanI; jayotsanA (2) eka saMskRta koLavuM a.ki. khIlavuM; phUlavuM; pAMgaravuM (2) phelAvuM; vyAkaraNa graMtha koLAmaNI strI. koLavuM te (2) khilavaNI kaumodakI strI. (I.) viSNunI e nAmanI gadA [dareka koLAvuM a.kri. harSa ke abhimAnathI phUlAvuM kaurava puM. (saM.) kuruno vaMzaja (2) dhRtarASTranA putromAMno koLiyuM na. uMdariyuM; koLavAI kaula vi. (saM.) vAmamArgI; zAkta [jAti koLiyuM na. UMDaLamAM mAya eTaluM ghAsa kaula chuM. (saM.) prAgaitihasika kALanI AyeMtara AdivAsI koLiyo chuM. (saM. kavala, prA. kavala) moMmAM eka vAra levAya kaulIca na. (saM.) khAnadAnI; kulInatA eTalo khorAka-grAsa kauvaca strI, na. juo "kauMca koLI puM. (saM. kaulika) prAcIna kaula jAtimAMthI UtarI kauvata na. (a. kuvvata) tAkAta; zakti AvelI eka jAti ane eno puruSa kauvatadAra vi. kauvatavALuM koLI strI. (saM. kuSmADI) koLAMno velo kauvo chuM. kAgaDo koLuM na. (saM. kapila, prA. kavilaa) zAka tarIke vaparAtuM kauzala(-lya) na. (saM.) kuzalapaNuM; pravINatA eka phaLa (bhUruM ane patakoLuM) prideza kauza(-solyA strI. (saM.) zrIrAmanI mAtA koMkaNa chuM. (saM.) sahyAdri parvatanI pazcime Avelo eka kauzika paM. (saM.) vizvAmitra (2) Indra (3) na. ghuvaDa koMkaNapaTTI strI. koMkaNano (kinArAno paTTI jevo) mulaka kauzikI, (vRtti) strI (saM.) nATakanI cAramAMnI eka zailI, koMkaNA pu.ba.va. koMkaNanA AdivAsIonI eka jAta jemAM zRMgAra, karuNa ane hAsya traNe rasanI jamAvaTa hoya koMkaNI vi. koMkaNanuM (2) strI. marAThInI eka bolI kaustubha chuM. (saM.) ekajAtano maNi; samudramaMthanathI nIkaLelAM koMgresa strI. (I.) akhila bhAratIya rASTrIya mahAsabhA cauda ratnomAMnuM ekaratna [{},0) AvAM cihna (2) meLAvaDo; sabhA kaMsa puM. (iM. kAuMsa) kaMsa; lakhANamAM vaparAtAM (C). koMgresI vi. koMgresanuM ke tene lagatuM (2) 5. mahAsabhAvAdI kayAmata strI. (a. kiyAmata) maraNa bAda khudA AgaLa koMTAI strI. magarUrI; garva (2) verajhera UbhA thaIne javAba ApavAno divasa; Izvara koMTI strI. talavArane myAna sAthe bAMdhI rAkhavAnI dorI AgaLano insAphano divasa (2) mahApralaya (3) athavA sAMkaLI (2) tALo (ga.). moTI Aphata; saMkaTa koMTuM na. koTuM; peMtaro zcama kri.vi. kema ? koMTo puM. (saM. kaMTaka) phaNago; aMkura [kuTilatA cahuM ki.vi. kyAMya paNa kauTilya puM. (saM.) kuTila rAjanItijJa cANakya (2) na. kyAraDI strI, nAno kyAreDo; kyArI [(DAMgara vagerenuM) kau(va)ca strI. na. eka vanaspati (2) enA khajUrIvALo kyAraDo DuM. jemAM pANI bharAI rahe evuM pALa bAMdheluM khetara phAphaDo [(2) saguM-sAgavuM kyArI strI, nAno kyAro (2) pANI pAvuM paDe tevI jamIna kauTuMbika vi. (saM.) kuTuMbanuM; kuTuMbane lagatuM; pArivArika (3) pANI bharAI rahe evI jamIna (4) kheDANa kautaka na. kautuka kutUhalanivAI; ajAyabI (3) TIkhaLa jamIna kautuka na. (saM.) kutUhala jAgrata kare evuM game te (2) cAre kri.vi. (prA. kivArai) kaye vakhate ? kautukapriya (saM.), kautukarAgI vi. kautukanA zokhavALuM cAreka kri.vi. koIka vakhate kautukavAda puM. "romenTisijhama kyAreya kri.vi. game tyAre (2) kadI paNa kautukAcAra chuM. (saM.) vivAhavidhino eka bhAga, je kyAro chuM. (saM. kedAra, prA.keAra) kyAraDo (2) jhADa choDa . daramiyAna keTalIka ramato temaja mIMDhaLa bAMdhavuM vagere vagerenI AjubAju pANI bharavA mATe karelo khADo mAMgalika kriyA kyAsa puM. (a. kiyAsa) aTaka; dhAraNA (2) kiMmatanI kautukI vi. (saM.) kautukavALuM AMkaNI; aMdAja (3) kasoTI; parIkSA For Private and Personal Use Only
Page #219
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kiMtu . (saM.) yajJa 2 - 2 [kriyApUraka kyAM kri.vi. kaI jagyAe? kAMta vi. (saM.) oLaMgI javAyeluM; vIteluM (2) AkrAMta kyAMka ki.vi. koIka jagAe (3) jUnA samayanuM (4) UMDANamAM raheluM ti kacAMya kri.vi. koI paNa jagAe krAMtadarzana na. (saM.) koI paNa viSayamAM UMDANamAM UtaravuM kyureTara chuM. (iM.) (saMgrahAlaya, pustakAlaya vageremAM) krAMtadarzI vi. (saM.) atIta, anAgata tathA sUkSma padArtha vyavasthApaka ke saMcAlaka jevo eka adhikArI (2) joI zakanAruM (2) vastunuM rahasya joI zakanAruM (3) rakSaka; rakhopiyo sarvajJa kakyuseka puM. (I.) pANI vahe tenuM kada mApavAno (siMcAI kAMtadeSTA vi. (saM.) juo "krAMtadarzana vagere mATe) ekama (dara seMkaDe eka ghanaphUTa)' krAMti strI, (saM.) eka sthAnethI bIje sthAne javuM te; gati kayuM vi. (sarva) koNa, zuM (praznavAcaka) (2) (dharamULathI) parivartana;UthalapAthala, revolyuzana kyU strI, (i.) katAra; haroLa (bAhoza (3) sUryanA pharavAno bhAsa Apato mArga kyUTa vi. (i.) kuzaLa; catura (2) sughaDa (3) vicakSaNa; krAMti(vekara, kAraka, vekArI) vi. krAMti-parivartana karanAruM kayUba puM. (I.) ghana (saMkhyA) (2) cha sarakhI bAjuvALI krAMtikAra, (ka) vi. (saM.) (-rI) vi. parivartana AkRti lAvanAruM; "revolyuzanisTa' ['kriTIkala engala' kacUbijhama na. (i.) ghanavAda kriAMtikoNa chuM. (saM.) krAMti ke gati je koNathI thAya te; krAMtibiMdu na., 5. (saM.) je biMdue padArthamAM pheraphAra thAya krama puM. (saM.) eka pachI eka Ave evuM vastusaMkalana (2) zreNI: hAramALA (3) DagaluM; pagaluM(4) dhAro; rivAja krAMtivRtta na. (saM.) sUryanI gatithI je goLAkAra rekhA (5) AkramaNa; humalo (6) saMgItamAM eka alaMkAra khagoLamAM thatI kalpAya che tenuM sUryamArga kramapuraHsara, kramapUrvaka kri.vi. krama pramANe eka pachI eka krijha strI. (iM.) krikeTanI ramatamAM pIca para nizcita sthAne kramabaddha vi. niyata kramavALuM dorelo pATo (2) karacalI rimAtI ramata kramabhaMga kuM. (saM.) krama-niyamano bhaMga['greDezana lisTa krikeTa strI. (i.) eka aMgrejI ramata; bola ane beTathI kamayAdIstrI. (saM.) AgaLapAchaLano krama batAvatI yAdI; krikeTara chuM. (i.) krikeTa ramI jANanAra; krikeTano khelADI kramavAcakavi. (saM.) krama batAvanAruM (vyA.) kriTikala vi. (iM.) saMkaTapUrNa; gaMbhIra (2) vivecanAtmaka kramavAra kri.vi. hArabaMdha; anukrama pramANe; kramazaH kriTisijhama na. (iM.) vivecana kramazaH kri.vi. (saM.) niyata krama pramANe; krama pramANe eka kriminala vi (i.) phojadArI (2) 5. gunegAra aparAdhI pachI eka (2) krame krame; hapatethI aithavA maLeluM kriminala kaoNrTa strI. (i.) phojadArI adAlata kramAgata vi. (saM.) vaMzaparaMparA pramANe UtarI AveluM kriminaoNlaoNjI strI. na. (i.) aparA kramAnusAra kri.vi. (saM.) kramavAra; kramAnusArI kriyamANa vi. (saM.) thatuM; banatuM; karAtuM (2) na. kriyAkarma; kramAMka 5. anukrama pramANeno AMkaDo dharma-saMskAravidhi (3) nasIba; bhAgya kramika vi. (saM.) eka pachI eka-krama pramANe Ave evuM kriyA strI, (saM.) kArya; karma (2) saMskAravidhi; kriyamANa (2) vaMzaparaMparAgata (3) kAma karavAnI rIta; kRti (4) maraNa pAchaLanuM kramiktA strI. (saM.) kramika ke kramamAM hoya te; kAraja (5) pravRtti; vyApAra karmakAMDa kramAnusArIpaNuM (2) paraMparA (3) niyamitatA kriyAkAMDa kuM. kriyA-dharmavidhine lagato vedazAsano bhAga; kraya . (saM.) kharIdavuM te; kharIdI kriyAkAMDI vi., pR. kriyAkAMDa karanAra vidvAna brAhmaNa kaMdana na. (saM.) raDavuM te; rudana (2) kalpAMta; rokakaLa kriyAtipatti strI. (saM.) na ja thayelI kriyA thaI che enI kriAiTeriyA pu.ba.va. (i.) mApadaMDa; mAnadaMDa saMbhAvanA krAIma puM. (iM.) guno; aparAdha kriyAtipatyartha chuM. kriyApadanuM sAMketika bhaviSyakALanuM rUpa. krAimabrAnca strI. (iM.) gunAzodhaka zAkhA udA. jo vRSTi thaI hota to sAro thAka thAta. (2) krAisisa strI. (i.) saMkaTabharI sthiti; kaTokaTI eka kAvyAlaMkAra krAisTa . (iM.) khristI dharmanA sthApaka; Izu khrista kriyAtmaka vi. amalI; amalamAM AvatuM (2) prayogAtmaka krAuDa na. (i.) bhIDa; ToLuM; janasamUha kriyAnAtha puM. kriyApadanAM liMga, vacana vagere jenA para krAuna vi. (I.) (chApavAnA) kAgaLanA eka mApanuM - AdhAra rAkhe che te pada (vyA.) 20 IMca x 30 IMca (51 476 semI.) (2) paM. kriyApadana. (saM.) kriyA batAvanAruM pada (vyA.) [(vyA.) eka aMgrejI nANuM-pAMca ziliMga kriyApUraka vi. kriyAno artha pUro karanAra (pada ke pada) For Private and Personal Use Only
Page #220
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kriyAphala(La)] 2 3 [ kroMcadhdha kriyAkala(La) na. kriyAnuM-karmanuM pariNAma keDala na. (I.) ghoDiyuM; pAraNuM (2) phonanuM risivara mUkavA kriyAyoga kuM. (saM.) kriyApada sAtheno saMbaMdha (2) upAyo mATenI jagyA; AdhAraphUlaka yojavA te (3) devatAnuM ArAdhana; devamaMdira keDiTa strI. (I.) AbarU ke saddharatA (2) tatkALa nANAM banAvavAM vagere puNyakarma (4) yogano abhyAsa thaI cUkavyA vinA vastunI kharIdapaddhati (3) karajo-nANAM zake te mATe karavAnAM sAdhanarUpa karma (vyA.) meLavavAnI vyaktinI zakti (4) dvinoMdhI nAmAkriyAvAcaka vi. (saM.) jenAthI kriyAno bodha thAya evuM paddhatimAM jamaNI bAju lakhavAmAM AvatI vigata-jamA kriyAvizeSaNa na. (saM.) kriyApadanA vizeSaNa tarIke kreDiTa-kArDa na. (I.) zAkhapatraka; dhirANapatraka vaparAto zabda kreDiTa sosAyaTI strI, (i.) dhirANamaMDaLI kriyAzakti strI. (saM.) kriyA-kAma karavAnuM baLa (2) ketA puM. (saM.) kharIdanAra IzvaranI e zakti, jethI brahmAMDanI utpatti thayelI kena paM. (I.) bhAre vajana upADavAnuM eka sAdhana; UMTaDo manAya che. kokarI strI, (i.) cinAImATInAM judI judI jAtanAM vAsaNa krizciyana paM. (.) khristI; IsAI privRttizIla koDapatra na. (saM.) pUrti; vadhAro (2) pariziSTa kriyAzIla vi. kAMI karyA karavAnA svabhAvavALuM; koDa vasA ji.vi. (karoDa+vaso) jarUra; cokkasa krisa(-sTa)masa chuM. (i.) nAtAla pacIsamI Disembare krodha chuM. (saM.) gusso; kopa thatI isukhristanA janmadinanI vArSika ujavaNI krodhayukta vi. (saM.) krodhavALuM kIDana na. (saM.) khelavuM te; krIDA krodhavarjita vi. (saM.) krodha vinAnuM kriIDavuM a.kri. (saM. krIDati) khelavuM; ramavuM krodhava(-zAta) kri.vi. krodhane tAbe thaIne; gussAmAM kriIDA strI. (saM.) khela; ramatagamata (2) krIDana kriodhAgni puM. (saM.) bhAre krodha kIDAgAra na. ramatagamatanuM sthAna ke makAna; vilAsa-bhavana kopAyamAna vi. (saM. kuSyamAna) krodhe bharAyeluM; khaphA kriIDAbhUmi(-mI) strI., kriIDAMgaNa na. krIDA karavAnuM kSetra- kodhAveza , krodhanA Aveza; krodhano uchALo sthaLa (2) ramatagamatanI jagA ke medAna Teikaro krodhiSTha vi. (saM.) bhAre krodhI; kopAviSTha kriIDAla puM. (saM.) bAgamAM karAto banAvaTI (parvata jevo) kolI vi. (saM.) krodhavALuM; krodhayukta kriIDAMgaNa na. (saM.) krIDA karavAnuM kSetra-sthaLa (2) konogrApha na. (i.) samayanuM mApa kADhavA mATenuM yaMtra ramatagamatanI jagA ke medAna kaoNnaoNlaoNjI strI. (iM.) kAlakrama vijJAna kiIta vi. (saM.) kharIdeluM (2) strI. kharIdI kroma na. (i.) cAmaDuM keLavavAno eka prakAra (te raMgavALuM kriIma strI. (I.) malAI (2) eka prakAranuM sauMdarya prasAdhana; bane che); ke tevI rIte keLavAyela cAmaDuM ke tenI jAta moM para lagAvAno eka sugaMdhI padArtha (2) sarvottama kromiyama na. (i.) eka dhAtu-tattva aMza kriomojhoma na. (i.) raMgasUtra Aikroza kuddha (saM.) (-dhita) vi. krodhe bharAyeluM; gusse thayeluM krioza chuM. (saM.) be kilomiTaranuM aMtara; kosa (2) bUma; kuseDa strI. (i.) musalamAno pAsethI potAnAM dharmasthAna kraoNsavuM. (i.) cokaDIghATanovadhastaMbha (2)khristI dharmacihana pAchAM meLavavA khristIoe madhyakALamAM AdareluM . khristIoe madhyakALamAM AdareluM kaoNsa apIla na. apIla sAme karavAmAM AvelI apIla dharmayuddha (2) dharmayuddha; jehAda kaoNsa-ekjhAminezana na., strI. (iM.) UlaTatapAsa phUDa-oNila na. (i.) kAcuM khanijatela kaoNsa-enTrI strI. pratipraviSTi; pratinirdeza phUma na. (iM.) cAmaDAnI eka mulAyama jAta kriosa cekiMga na. (I.) sAmasAmI cakAsaNI dUra vi. (saM.) ghAtakI; hiMsaka (2) dayAhIna: nirdaya krosiMga na. (iM.) pagarastAmAM vacce AvatA relamArgane pUratA strI. ghAtakIpaNuM; zUrapaNuM oLaMgavA rakhAto rasto (2) be relagADIonuM eka (sa puM. (po. jUsa, iM. kraoNsa) kraoNsa (cokaDIghATano jagAe sAmasAmethI AvIne maLavuM te (3) cokaDI vadhastaMbha) (2) khristI dharmacihna kolDa caeNka kuM. (.) rekhita ceka, rekhAMtika ceka; beMka dvArA sArohaNa na. krosa para caDavuM te; "siphiksana' khAtAmAMthI paisA jamA thAya evuM sUcavato ceka siphiksana chuM. (.) krosa paranI krAIsTanI mUrti kaoNsmolaoNjI na. (I.) aMtarikSavijJAna keka strI. (iM.) tirADa (2) vi. (lA.) gAMDuM; cakrama kauca puM. (saM.) bagalA jevuM eka pakSI (2) sArasa pakSI kejhI vi. (i.) dhUnI (2) gheluM (3) TAilsa ke paththaranA (3) purANomAM varNavelA sata dvIpomAMno eka (4) TukaDAonI pharasabaMdhI himAlayamAMno eka parvata kreTa . (I.) khAnAMvALI khullI peTI kroMcadha na. (saM.) himAlayanI eka ghATI For Private and Personal Use Only
Page #221
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kaucI 2 3 4 [kvaoNrenTIna koMcI strI. (saM.) krauMca pakSInI mAdA kleba na. (saM.) klIvapaNuM; nAmardAI klaca strI. (iM.) enjinanI gati pheraphAra karavAnI kaLa klaoNka na. (i.) moTuM ghaDiyALa, dIvAla ghaDiyALa klaba strI. (I.) manoraMjana tathA maLavA karavA mATe kaDhAtuM klokarUma puM. (.) musApharoe sAmAna mUkavA mATeno maMDaLa (2) svataMtra vyavasthAthI eka rasoDe jamatuM maMDaLa sTezana parano oraDo; sAmAnaghara nI chabI ke tenuM rasoDuM (3) evI maMDaLInuM makAna klojhaapa paM. (.) bahu najIkathI koI vyakti ke dezyaklAImeksa na, strI. (iM.) caramasImA; parAkASTA klotha na. (i.) vastra; kApaDa klAyanTa puM. (.) vakIlano grAhaka; asIla (2) grAhaka klorAIDa kuM. (I.) jemAM RNAyana tarIke klorina hoya klArka chuM. (i.) kArakuna vigereno varga tevo padArtha (2) mIThAnA tejAbano kSAra (3) koI klAsa rUM. (I.) viziSTa sAmAjika varga; zreNI (2) zALA paNa dhAtunuM klorina sAthenuM saMyojana klAsa-TIcara chuM. (I.) vargazikSaka klorina 5. (i.) mIThAnA kSAranuM eka vAyurUpa tattva klAsameTa kuM. (iM.) sahAdhyAyI; sahapAThI kloreTa . (.) (klorina ke oksijananuM baneluM) eka klAsarUma puM. (iM.) vargakhaMDa rasAyaNI dravya [vaparAtI eka auSadhi-davA klAsikala vi. (iM.) praziSTa paraMparAnuM (2) zAstrIya klorophaoNrmana. (iM.) zastrakriyA mATe daradIne aceta karavA kliAsijhama paM. (iM.) praziSTavAda; praziSTatAvAda kloromAIseTinana. (iM.) tAva mATenI eka rasAyaNI davA klAsiphikezana na. (i.) vargIkaraNa kvacit kri.vi. (saM.) kadApi; kadI; koka vakhata (2) kyAMka klAMta vi. (saM.) thAkeluM; glAni pAmeluM vithana na. (saM.) ukALavuM te klAMti strI. (saM.) thAka; mananI becenI; glAni kvAtha puM. (saM.) ukaLo; kADho (2) kAvo klAsika vi. (i.) praziSTa (2) utkRSTa (3) prAcIna kvArTara chuM. (.) 28 ratalanuM vajana () na. moTA bhAge klipa strI. (i.) kAgaLo; ciThThIo vagere sAthe rAkhavA saMsthAnA karmacArIne mATenuM makAna (2) caturthAza mATenI dhAtu vagerenI pakaDanA prakAranI cAMpa kvArTaralI vi. (iM.) traNa mahine pragaTa thatuM sAmayika; klina vi. (I.) bhInuM, Adra tramAsika; trimAsika klinnatA strI. (iM.) AdratA; bhInAza kvArjhana. (iM.) kAcamaNi; sphaTika; eka khanijanuM nAma klinika na, (I.) mAMdAnA upacAra karavA mATenI kvAjha ghaDiyALa na. (i.) eka prakAranuM ghaDiyALa - dAktarI-kAmanI vizeSa jagA; cikitsAgRha kvArTarsa na. (iM.) nivAsasthAna (prAya: saMsthAnA klinikala vi. klinikane lagatuM karmacArIo mATenuM) kliyara vi. (i.) svaccha, nirmaLa (2) spaSTa kvijha strI, (iM.) praznottarI spardhA-harIphAI kliyariMga 5. (i.) beMkonI nANAkIya levaDadevaDanI kvinAIna, kvinIna na. (i.) siMkonA nAmanA jhADanI patAvaTa mATenI kriyA (2) hisAbapatAvaTasamAzodhana chAlanuM satva; tAvanI eka davA kliyariMga beMka strI. (iM.) havAlAbeMka [zodhanagRha kvinTala S. (.) 100 kilogrAma jeTaluM vajana kliyariMga hAusa na. (i.) havAlAbeMka kAryAlaya; samA- kvIna strI. (i.) begama; rANI kliSTa vi. (saM.) samajatAM mahenata paDe evuM; arthanI kvezcana puM. (iM.) prazna; savAla (2) samasyA (3) saMdeha kheMcatANa karavI paDe tevuM spaSTa nahi tevuM; durbodha (2) kvezcanapepara na. (iM.) praznapatra mATe taiyAra karAtI) pIDita kvezcana beMka strI. (iM.) praznasaMcaya (khAsa karIne parIkSA klIna vi. (i.) cokhkhuM; svaccha; nirmaLa (2) koruM kvaoNnTama paM. (i.) UrjAnA ekamano ghaTaka mita klInara chuM. (.) (moTara vagere mATenuM) saphAIkAma karato | (moTara vagere mATenI saphAIkAma karato kvoTA paM. (I.) jaththo: pramANa-mAtrAH koTA (2) anAmANasa kvoTezana na. (I.) bhAvanA AMkaDA ApavA te (2) klIniMga pAuDara chuM. (iM.) sAphasUphI mATeno pAuDara ullekha (3) saMdarbhamAMthI utAro (4) sIsAno klaba vi. (saM.) napuMsaka; nAmarda [pasIno cokkasa te te mApano TukaDo kleda puM. (saM.) bheja; bhInAza; AdratA (2) parasevo; kvaoNrI strI. (saM.) paththaramAMthI kapacI banAvavAnuM kArakhAnuM kledana na. bhInuM karavuM te (2) parasevo ANavo te (korI) (2) paththarathI khANa kleza paM. (saM.) mAnasika saMtApa (2) kajiyo; kaMkAsa (3) kvaoNrenTIna strI, na. (I.) rogacALAne phelAto rokavA pIDA; duHkha mATe roganA zakamaMda vahANa, musAphara ke rogInI klezakara vi. (saM.) kleza karanAruM [jhaghaDo karAvanAruM avarajavara upara mukAto amuka vakhatano pratibaMdha ke kleza(dAtA, vadAthI, prada) vi. kleza ApanAruM (2) manAI (2) eka jAtanuM sUtaka For Private and Personal Use Only
Page #222
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir i, ka kvaoNnTiTI 2 3 5 [ kSAraka kvaoNnTiTI strI. (iM.) mAtrA; pramANa vALuM (6) strI. mAphI; kSamA [(3) sahanazakti kvaoNliTI strI. (i.) guNavattA; yogyatA (2) lakSaNa; kSamatAstrI. (saM.) zaktimattA; "kompiTansI' (2) lAyakAta guNadharma (3) khAsiyata kSamatAkendrI vi. kSamatA arthAta mAnava zaktino aMza jenA kvoliphikezana na. (i.) lAyakAta; yogyatA kendramAM che evuM (zikSaNa); abhyAsakramano ekeka mudo kSa chuM. (saM.) pha + pano joDAkSara nakkI karI te muddo saMpUrNa zIkhavAthI bhaNanAramAM kaI kSakiraNa na. zarIranI aMdaranA bhAgano uparanA AvaraNane zakti (kayuM kauzalya) vikasaze te spaSTa karatuM vidhAna bhedIne khyAla meLavavAnI cokkasa prakAranI phoTogrAphanI ke vidhAno jenA kendramAM che evo (abhyAsakrama) prakriyA, "eksa-re kSamatuM kri. kSamA ApavI; khamI levuM kSaNa muM, strI. (saM.) vakhatanuM eka mApa; sekanDano kSamAM strI. (saM.) daragujara karavuM te; mAphI 45 bhAga 2) cheka ja jUja samaya (3) avasara; kSamAdeSTi strI. (saM.) rahemanajara moko; taka kSamAdhara vi. kSamA dhAraNa karanAruM () puM. parvata (3) kSaNajIvI vi. kSaNa sudhI ja jIve ke Take evuM; alpAyu - pRthvIne dhAraNa karanAra-zeSanAga ti kSaNabuddhi strI. (saM.) kSaNekSaNe jenI buddhi kare evuM; calita kSamApana na.. -nA) strI, (saM.) kSamA mAgavI te-ApavI buddhivALuM; taraMgI kSamApAtra na. kSamAne yogya; kSamya [zIlavALuM kSaNabhara kri.vi. kSaNane mATe; kSaNavAra kSamAvaMta(-vAna, zIla) vi. (saM.) kSamAvALuM; kSamAnA kSaNabhaMgura vi. (saM.) kSaNamAM nAza pAme evuM; nAzavaMta kSamya vi. (saM.) kSamA ApI zakAya evuM; kSamApAtra kSaNamAtra kri.vi. juo 'kSaNabhara' kSayapuM. (saM.) kSINa thavuM-ghasAI javuM te (2)nAza(3) kSINa; kSaNika vi. (saM.) kSaNanuM; kSaNabhaMgura; nAzavaMta; nazvara yakSyA; kSayaroga(4) cAMdramAsano kSayatithino divasa kSaNa strI. kSaNa kSayatithi strI, jeno lopa thato hoya te tithi kSaNa()kSaNa(muM) kri.vi. kSaNe kSaNe kSayadharmI vi. (saM.) kSaya ke ghasAro thavAnA svabhAvanuM kSata vi. (saM.) IjA pAmeluM; jakhamI (2) ochuM thayeluM khavAI javAvAnA svabhAvanuM; "korosiva' (3) na. nAno cheda; ghA (4) cAMduM zanivAraNa na. (saM.) kSayarogane dUra karavAnI prakriyA thatavikSata vi. (saM.) khUba ghAyala-jakhamI ke lohIluhANa kSayapakSa kuM. (saM.) tera divasanuM pakhavADiyuM zati strI. (saM.) nukasAna; hAni (2) UNapa; khoDa (3) layamAsa puM. (saM.) eka ja cAMdra mAsamAM be sUryasaMkrAMti kalaMka (4) lata; ghA (5) bhUla; cUka AvI paDavAthI vaccethI na gaNavAmAM Avato mAsa. kSatipUrti strI. (saM.) nukasAnI bharapAI ApavI te (2) moTe bhAge kArataka, mAgazara, poSa ane mAha e nirAmiATe lakhI ApavAmAM Avato baMdhaNIpatra cAramAMthI ja koI eka kSaya pAme che, bAkInA layamAsa kSatipUrtipatra puM. (saM.) nukasAna bharI ApavA ke hAnirakSA na thatAM adhika mAsa bane che. (jyo.) kSatra 5. (saM.) kSatriya kSayaroga kuM. (saM.) phephasAM ke bIjAM aMga sukAIne saDI kSatratA strI, (saM.) kSatriyapaNuM niAmano eka rAjavaMza javAno roga; yahmA zirIra kSatrapa chuM. (saM.) subo; rAjayapAtra (2) kSatriya (3) e kSara vi. (saM.) nAza pAme evuM; nAzavaMta (2) na. deha; kSatravaTa strI. kSatrIvaTa; kSatriya jAtinuM biruda maMtavya vi. (saM.) kSamya; kSamA yogya kSatrANI strI, kSatriya jAtinI strI; rajapUtANI kSAtra vi. (saM.) kSatriyanuM, -ne lagatuM (2) na. kSatriyanuM karma kSatriya vi., pR. jeno dharma prajAnuM saMrakSaNa karavAno che (3) kSatriyapaNuM (4) puM. kSatriyono samUha, kSatriya jAti te varNano (puruSa); rAjapUta kSAtrateja na. (saM.) kSatriyanuM teja-parAkrama; kSatrIvaTa kSatriyANI strI. (saM.) kSatrANI; rajapUtANI kSAtradharma chuM. (saM.) kSatriyono dharma; yuddhamAMthI pAchA na kSatrI puM. (saM.) kSatriya [kSatriya hovAnI Teka haThavuM te (2) zaurya; teja [biruda kSatrIvaTa strI. (saM. kSatriyavRtti) kSatriya jAtinuM biruda; kSAtravaTa strI. (saM.) kSatriya hovAnI Teka; kSatriya jAtanuM kSapaNa chuM. (saM.) upavAsa kSAtravRtti strI, kSatrIvaTa; kSatriyano svabhAva kSapaNaka chuM. (saM.) bauddha bhikSu (2) jaina sAdhu kSAtroDheka puM. (saM.) kSatriyapaNAno uka; vadhAre paDatI kSapA strI. (saM.) rAtri; rAta kSatriyatA; 'miliTerijhama' (2) kSatriyapaNAno Ubharo kSapAkara 5. (saM.) caMdra; caMdramAM ke Aveza kSama vi. (saM.) samartha; zaktimAna (2) yathArtha; yogya (3) kSAra vi. (saM.) khAruM (2) paM. khArAzavALuM tattva kana karI zake evuM (2) sAdhI zake evuM (5) dhIraja- kSAraka puM'AlkalI' (ra.vi.) For Private and Personal Use Only
Page #223
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kSAraguNI 2 [ kSaurika kSAraguNI vi. (saM.) kSAranA guNavALuM; khAruM kSetragaNanA strI, (saM.) kSetraphaLanI gaNatarI kSArabhUmi(mI) strI, khArAzavALI jamIna, khArI jamIna kSetraja paM. (saM.) rItasara nImelA puruSa dvArA potAnA pati kSAlana na. palALavuM-dhovuM te mATe utpanna kareluM bALaka (2) vi. khetaramAM utpanna thayeluM kSAMta vi. kSamAvAnuMsahanazIla kSetrajJa vi. (saM.) kSetrane jANanAruM; jJAnI (2) catura; DAhyuM kSAMti strI. (saM.) kSamA, sahiSNutA (3) pu. AtmA (4) paramAtmA (5) kheDUta (6) kSiti strI. (saM.) pRthvI; bhUmi () kSaya; nAza svacchaMdI puruSa ['TrigonomeTrI kSitija strI. (saM.) AMkhane pRthvI AkAza sAthe maLatI kSetratrikoNamiti strI. (saM.) samatala trikoNamiti; jaNAya e kalpita rekhA; dRSTimaryAdA [AveluM kSetrapAla puM. (saM.) (-La) khetarano rakhevALa (2) khetaranuM kSitijasamAMtara vi. sapATa; kSitija rekhAnI sapATIe rakSaNa karanAra (3) phira" (krikeTanI ramatamAM) (4) kSitIza paM. (saM.) rAjA sarpa) sApa kSipta vi. nAkheluM; tyajeluM (2) bhramita; vyagra (citta) kSetraphala na. (saM.) (-La) jamInanI laMbAI-pahoLAInA lima (a.) tarata; jaladI; ekadama guNAkAranuM mApa; "eriyA' kSiprA strI, khicaDI (2) kSiprA nadI (ujjaina pAsenI) kSetrabhUmiti strI. samatala bhUmiti; "plena jayomeTrI' kSINa vi. ghasAyeluM, sUkAyeluM; nabaLuM kSetrazuddhi strI. (saM.) Atmazuddhi kSINavayu vi. (saM.) jenuM zarIra dubaLuM che tevuM; durbaLa kSetrasaMnyAsa puM. (saM.) ghaNAMbadhAM kSetrone choDI eka ja kSINa vIrya vi. jenuM vIrya-parAkrama kSINa thayeluM che tevuM (2) kSetrane-sthAne vaLagI besavuM te (2) potAnI cAlu namAluM; nirbaLa risa pravRtti choDI daI nivRtti levI te kSIra na. dUdha (2) pANI (3) khIra (4) jhADanuM dUdha kSetrAdhikAra chuM. (saM.) adhikArakSetra; jyuriDizana" kSIraja na. (saM.) dahIM kSetrI-triya) vi. khetarane lagatuM (2) kAryapradezane lagatuM kSIranidhi chuM. (saM.) dUdhano sAgara; kSIrasAgara (3) na. cariyANa bIDa vagere (4) paM. kheDUta kSIrasAgara 5. dUdhano samudra; kSIranidhI kSepa pu. (saM.) pheMkavuM-nAkhI devuM te (2) gALavuM-gumAvavuM kSIradaka na. dUdha jevuM sapheda pANI (2) kSIrasAgara (3) te (samayanuM); dAkhala karavuM te eka jAtanuM dhoLuM rezamI vastra kSepaka vi. pAchaLathI umereluM-ghusADeluM (2) paM. nAkhanAra kSaNa vi. (saM.) khodeluM; khAMDeluM; daLeluM; bhAMgeluM (2) puruSa (3) pAchaLathI umerelI vastu; umero hilesuM paga taLe vaTAyeluM (3) barobara vicAreluM (4) paNI strI. gophaNa (2) mAchalAM mAravAnI jALa (3) kacaDAyeluM; cagadAyeluM kSema vi. (saM.) sukhazAMti ApanAruM (2) sukhazAMtivALuM mudra vi. (saM.) tuccha; pAmara (2) daridra; kRpaNa (3) (3) na. sukhazAMti (4) zreya; kalyANa (5) salAmatI; AkAramAM nAnuM, jhINuM, bArIka kiMdoro rakSaNa (6) Arogya kSudraghaMTALI, kSudraghaMTikA strI. jhINI ghUgharIovALI mekhalA- kSema(-ma)kara vi. (saM.) kalyANakAraka kSudratA strI. (saM.) zudrapaNuM kSemakuzala vi. (saM.) (-La) sukhazAMti ane ArogyavALuM kSudhA strI, (saM.) bhUkha (2) tIvra icchA; lAlasA (2) na. tevI sthiti ke tenA samAcAra (3) vi. sudhAkrAMta vi. (saM.) khUba bhUkhyuM ekadama salAmata ['konjharveTijhama sudhArta(-7) vi. bhUkhe pIDAtuM; sudhApIDita kSemavRtti strI. (saM.) vastunuM kSema sAcavavA taraphanI vRtti; zrudhita vi. (saM.) bhUkhyuM (2) lAlaca loNI(-Ni) strI. (saM.) ekanI saMkhyA (2) pRthvI kSubdha vi. (saM.) DahoLAyeluM; asthira (2) kSobha pAmeluM; kSobha puM. (saM.) manano gabharATa; vyagratA (2) khaLabhaLATa khaLabhaLeluM (3) DareluM (4) AkuLavyAkuLa (3) osAro khAvo-zaramAvuM te (4) saMkoca; AMcako yubhita vi. (saM.) lobha pAmeluM (2) DahoLAyeluM; DahoLuM kSobhaka vi. (saM.) kSobha karanAruM sura puM. (saM.) astro (2) chare kSobhasImA strI. (saM.) pRthvInI sapATIthI UMce jatAM jyAM surA strI. (saM.) jAnavaranA paganI kharI tApamAna ghaTatuM aTakI jAya che te sapATI; Tropopojha" yurikA strI. charI kSobhAvaraNa na. (saM.) pRthvInI sapATIthI ekadama najIka kSullaka vi. thoDuM; alpa (2) najIvuM; tuccha AvelA vAtAvaraNanuM AvaraNa; "Troposphiyara' kSetra na. (saM.) jamIna; khetara (2) jAtrAnuM ThekANuM; tIrtha kSaura na. (saM.) hajAmata; muMDana (3) jagA; laMbAI (4) kArya ke dhaMdhAno avakAza; kSaurakarma na. (saM.) muMDana, hajAmata mokaLAza (5) raNAMgaNa (6) deha; zarIra lorika pu. (saM.) nAI; vANaMda lAla For Private and Personal Use Only
Page #224
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2 7 [khaTa khaca kri.vi. (saM. khaca = kheMcI bAMdhavuM) kheMcIne sakhata rIte (2) aMdara pesI javA ke bhoMkAvAno ke tethI kha paM. (saM.) kaMThasthAnI bIjo vyaMjana (2) na. polANa; UlaTI kriyAno avAja (khaca karatuM ghUsI gayuM.) AkAza (3) zUnya; mI3 (4) mIMDAno saMketa (padyamAM) khacakavuM a kri. acakavuM; khamacAvuM (5) zUnya; mIMDuM (6) hara koI nakSatrathI dasamuM nakSatra khacakATa pu. khacakAvuM te khaI puM. kSayaroga () khAI khacakAvavuM sakri. khaca daIne khosI devuM khakha vi. khakhaLI gayeluM (2) jIrNa dimAmadAra; bhavya khacakAvuM a.kri. pAchA paDavuM (2) acakAvuM [aMtarAya khakhaDadhvaja vi. (khakhaLeluM-vRddha chatAM) majabUta bAMdhAnuM (2) khacako 5. sapATI para paDelo khADo-khAMco (2) aTakAva; kha(oDa)khaDavuM a.kri. khaDakhaDa evo avAja thavo khacakhacavuM akri. ('bacavuM'no dvirbhAva) khIcokhIca kha(os)khaDATa . khakhaDavAthI thato avAja bharAvuM; bhiDAvuM khakhaDAvavuM sakri. dhamakAvavuM (2) mAravuM (jema ke, lApho) khIra na, juo "khaccara (3) khaDakhaDa avAja karavo khacarI strI, khaccaranI mAdA ghiorDa (3) javAnanuM maraNa khakharavakhara kri.vi. khakhaLeluM-dodavuM hoya ema (2) khacara vigharaDuM nabaLuM (2) na. nirmAlya-khaccara jevuM Amatema vIkharAyeluM paDyuM hoya ema khacavuM sakri. (saM. kharca uparathI) jaDavuM; besADavuM (2) kha(2)kharI strI. gaLAmAM bAjhelo kapha ke khAdhelI vastuno khIcokhIca bharavuM-lAdavuM bhAga (jenAthI avAja khokharo thAya che.) (2) sUra; khacAka ki.vi. khaca daIne khUMpI javAno avAja thAya ema avAja (3) gAtI vakhate sUra kaMpAvavo te (4) ciMtA; khacAkhaca kri.vi. khacakhaca (2) khIcokhIca bhIDa caTapaTI zika; aMdezo khacAkhacI kri.vi. khacIta; avazya (2) strI. giradI; khakharo paM. pastAvo; pazcAtApa (2) zoka; saMtApa (3) khacita vi. (saM.) besADeluM; jaDeluM kha(0La)khaLatuM vi. ('khakhaLavuM'nuM vartamAna kRdaMta) khUba khacIta kri.vi. jarUra; avazya UnuM, UkaLatuM (2) khaLakhaLa karatuM) vahetuM khacUkakhacUka ki.vi. khadukhaduka; UchaLatuM ane dhIre cAlatuM khakhaLavuM akri. khUba UnuM thavuM; UkaLavuM (2) vahetAM hoya tema (ghoDAnI cAla mATe) khaLakhaLa avAja karavo (3) bAMdhAnuM hAlI UThavuM; khacokhaca kri.vi. khIcokhIca (2) bhacabhaca khakha - jIrNa - azakta thavuM [dhovuM khacca ki.vi. khaca avAja thAya tema khakhaLAvavuM sakri. "khakhaLavuMnuM preraka (2) ghaNA pANIthI khaccara na. ghoDo ane gadheDuM e baMnenI mizra jAtinuM prANI khakhA strI. magajamArI; paMcAta (2) paravA; ciMtA ti khaccaragADI strI. khaccara dvArA kheMcAtI gADI khamaithuM na. vAMdaro khijavATamAM moM pahoLuM karI avAja kare khajavALa strI. (saM. kharja parathI) khaMjavALa; valUra khaga puM. (saM.) palI (2) sUrya (3) graha (4) tAro (5) khajavALavuM sa.ki. varavuM, khaMjavALavuM pocA nakhe khaNavuM deva (6) navanI saMkhyA khajAnacI pu. (phA.) khajAnAno uparI; koSAdhyakSa khaganAtha puM. (saM.) garuDa pakSI khajA(-jI)no chuM. (a.) nANuM rAkhavAnI jagA; dhanabhaMDAra khagarAja puM. (saM.) garuDa (2) dhana; dolata (3) baMdUkamAM goLI bharavAnuM khAnuM khagapati . (saM.) pakSIono rAjA-garuDa (2) haMsa (4) calamamAM tamAku mUkavAno khADo (5) hathiyAra khagavAhana pu. (saM.) garuDa jemanuM vAhana che tevA-viSNu bharavAnI khola (6) bAkAvALo paTo (7) mIThuM khageza(4) puM. (saM.) garuDakhaganAtha pakavavAno agara chei te phaLa khagola(-La) (saM.) puM. gaganamaMDaLa vigerenuM gaNita khajUra na. (saM. khajUra, prA. khajUra) sukAvAthI khAreka bane khagola(-La)gaNita na. (saM.) khagolanA padArthonI gati khajUriyuM vi. khajUrI-khaMjavALa lAve tevuM khagoLavijJAna na. khagoLazAstrI; "esTronomI' khajUrI strI. (saM. khajuM; pA. khaju) khaMjavALa lAve evA khagola(-La)vidyA strI. grahanakSatra vagere saMbaMdhI zAstra nAnAnAnA kAMTA (2) khaMjavALa; valUra khagola(La)vettA, khagola(La)zAstrI puM. khagoLavidyAno khajUrI strI, khajUranuM jhADa (2) eka mIThAI (3) khajUra jANakAra - jemAMthI nIro nIkaLe che. khagola(-La)zAstra na. (saM.) khagoLavidyA (moTuM kharuM 5. (saMkha - khajUra = vIMchI) kAnakhajUro (2) bagolI(-LI)ya vi. khagolane lagatuM (2) atizaya; ghaNuM; vaNATamAM tANAvANAnA tAra vadhAre AvI javA te khagna na. kha; talavAra khaTa vi. (saM. Sa) cha (2) eka rAga (saM.) khagrAsa puM. (saM.) sUrya, caMdra ke koI paNa grahanuM pUrNa grahaNa khaTa puM. (saM. zaTha) labADa, lucco (naTakhaTa) For Private and Personal Use Only
Page #225
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 208 kAma khaTo | khaDaka khaTa puM. "khaTa evo avAja (2) kri.vi. kazuM ThokavAno bhairava, mAlakoza, hiMdola, zrIrAga, kedAra ane malAra avAja thato hoya ema khaTarAga paM. aNabanAva (2) sAMsArika jaMjALa; kaDAkUTa khaTaka strI. (ravA.) khaTaDo (2) cAnaka; khaMta [ema (3) takarAra; jhaghaDo kirAvanAruM khaTakhaTaka ki.vi. (ravA.) khaTakhaTa evo avAja thAya khaTarAgI vi. kajiyAkhora; jhaghaDAkhora (2) aNabanAva khaTa(akarama, rukama) na.ba.va. (saM. paryakama) brAhmaNe khaTalo chuM. kuTuMbakabIlo; parivAra; rasAlo (2) sarasAmAna; karavAnAM cha dharmakAryo (yajana, yAjana, adhyayana, saraMjAma (3) mukadamo; kesa (4) gUMcavaNavALuM-muzkela adhyApana, dAna ane pratigraha) (2) dharma saMbaMdhI nityakarma (3) tAMtrika cha karma khaTavavuM sakri. khaTAza caDe ema karavuM khaTakavuM a.kri. (prA. khaTakkaya) kAMkarIne peThe kheMcavuM; khaTavavuM sakri. khATavuM'nuM preraka; khaTAvavuM bhoMkAvuM; sAlavuM (2) aMdarathI lAgavuM; pazcAtApa thavo khaTazAstra na.ba.va. (saM. zAstra) bhAratIya tattvajJAnanAM khaTako . khaTakavuM che ke teno avAja athavA pIDA (2) cha zAstro : sAMkhya, yoga, nyAya, vaizeSika, mImAMsA, harakata; naDatara (3) zaka; aMdezo (4) cAnaka; kALajI vedAMta; khaTadarzana khaTakhaTa chuM. (ravA.) "khaTa khaTa' evo avAja; khaTakhaTATa khaTAI strI, khATApaNuM; khaTAza (2) khATI vastu khaTakhaTa 5. paMcAta; mAthAkUTa khaTAu vi. khaTAve-lAbha karAve evuM (2) puM. bhATiyAnI khaTakhaTAro chuM. kaMTALo Ave evI mAthAjhIka; kacakacATa eka aTaka ane teno puruSa aivAjathI khaTakhaTAvavuM a.kri. "khaTakhaTa' evo avAja karavo (2) khaTAka . (ravA.) evo avAja (2) kri.vi. evA sakri. khakhaDAvavuM khaTAkhaTa kri.vi. khaTapaTa avAjathI khaTaguNa pu.ba.va. (saM. paguNa) (mAnavanA) cha guNa : khaTAkhaTa, (TI) strI. khaTAkhaTa evo avAja (2) kajiyo; udyoga, sAhasa, pairya, baLa, buddhi ane parAkrama (2) takarAra [[dhamapachADA (IzvaranA) aizvarya, vIrya, yaza, zrI, jJAna ane vairAgya khaTATopa pu. ADaMbara; (khoTo) moTo dekhAva (2) khaTacaka na.ba.va. (saM. SaTUcaka) (yoga) zarIranI khaTANa strI. khaTAza; khaTAI (2) khATo padArtha aMdaranAM cha cakro AdhAra, liMga, nAbhi, anAhata, khaTApaTI strI. garabaDa; khaTapaTa (2) kajiyo; takarAra kiMTha ane madha khaTAmaNa strI. khaTAza (2) khATo padArtha khaTadarzanana.ba.va. (saM. 1darzana) bhAratIya tattvajJAnanAM khaTAmaNa strI. phAyado, lAbha, napho cha zAstro sAMkhya, yoga, nyAya, vaizeSika, mImAMsA khaTAro chuM. (saM. khaTvAkAraka) bhAra bharavAnuM vAhana (2) ane vedAMta tenA jevuM moTuM koI vAhana; bhAranI "moTara-laoNrI' khaTapaTa strI, yuktiprayuktithI kAma sAdhI levAnI tajavIja- (3) karkaza avAja kare evuM-kharAba vAhana rIta (2) kaDAkUTa; paMcAta (3) jhaghaDo; kajiyo khaTAro chuM. khaTapaTa (2) aNabanAva; takarAra khaTapaTiyuM vi. khaTapaTI; kArastAnI khaTAvavuM sakri. "khaTAvuM', "khATavuM'nuM preraka khaTapaTI vi. juo "khaTapaTiyuM khaTAvuM a.kri. khaTAza caDavI; khATuM thavuM; akharAvuM (2) khaTapada puM. (saM. papada) cha pagavALAM prANIono varga "khATavuM'nuM karmaNi (3) lAbha Apavo (2) bhamaro (3) madhamAkha (4) karoLiyo khaTAza strI. (da. khaTTaHkhATuM uparathI) khaTAI, khATApaNuM; khaTapATI strI, khATalAmAM bharela pATI (2) khATI cIja (3) aNabanAva khaTamadhura(-4) vi. da. khaTTa+madhura) kaMIka khATA ane kaMIka kharAMda strI. khATI gaMdha mIThA svAdavALuM; khaTamIThuM khaTuM(-TIbaDuM vi. thoDuMka khATuM khaTamala paM. (hi.) mAMkaDa; mAMkaNa khaTUlI strI, nAno khATalo; khATalI khaTamAsI vi. cha cha mahine AvatuM; cha mAsika khavA puM. khATalo (2) hiMDoLo ei arthamAM khaTamAsI vi. (saM. pahmAsa) cha mahine AvatuM zrAddha; khaDa vi. (da. khaDuM moTuM) samAsanA pUrvapada tarIke "moTuM chamAsI zrAddha khaDa na. (saM. khaTa, prA. khaDa) ghAsa; kaDaba (2) khetaramAM khaTamIThuM vi. (da. khaTTamIThuM) khaTamadhuruM UgeluM nakAmuM ghAsa; nIMdAmaNa khaTarasa pu.ba.va. (saM. parasa) cha svAda : khATo, khAro, khaDa strI, tADI bharavA mATenuM mATInuM vAsaNa kaDavo, tUro, tIkho ane gaLyo (2) vi. cha rasa- khaDaka paM. (saM. khaDaka sthANu) pANImAMno ke jamIna uparano svAdavALuM; badhA rasavALuM paththarano Tekaro (2) kharAbo khaTarAga paM. (saM. parAga) cha rAga : (eka mata pramANe) khaDaka chuM. eka prakAranI hAthanI kAMDAnI cUDI (strIonI) For Private and Personal Use Only
Page #226
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir caMka khaDakalo 208 [ khaDAutAra khaDakalo 5. khaDakelI cIjono jaththo, Dhagalo khavAyeluM (2) kharaDAyeluM; meluM (3) ghasAyeluM; nabaLuM khaDakavuM sakri. uparAuparathI goThavavuM khaDa(-2)pavuM sakri. (khaDakhuM uparathI) khotarI-ukheDI kADhavuM khaDakALa vi. khaDakavALuM; patharALa (2) soravuM khaDakI strI, (saM. khaDaklikA, prA. khaDajhiA) ghara khaDapitarAI, khaDapitrAI vi. moTI pAMkhInA pitarAI AgaLanI bAMdhelI-bAraNAvALI chUTI jagA; DelI (2) khaDapITha strI. ghAsanuM kharIda-vecANa bajAra be athavA vadhAre ghara AgaLanI eka sAmAnya khaDakhuM na. (khUrapI uparathI) khaDapavAnuM ojAra; kharapI daravAjAvALI galI ke zerI (3) evI jAtanI- khaDapo chuM. kharapo; kharapaDo (2) cAmaDAM ujharaDavAnuM ojAra daravAjAvALI racanA athavA enI uparanI DelI khaDa(-2)bacaDuM vi. khADAmaiyAvALuM; UMcuMnIcuM khaDa khaDa ki.vi. khaDa khaDa evo avAja karIne (hasavuM khaDabaDATa kuM. khaDabaDavALo avAja; khaDabhaDATa (2) (lA.) (2) strI. evo avAja (3) pIDA, upAdhi (4) dhamAcakaDI (3) tophAna; dhAMdhala (4) peTamAM AvatI takarAra; khaTapaTa khiDakhaDiyuM (3) baratarapha thavuM te [paDe tevuM khaDakhaDatuM vi. khaDa khaDa avAja karatuM (2) na. sUkuM nALiyera; khaDabAdAra vi. khaDabAM nIkaLe evuM; uparanA paDanAM cosalA khaDakhaDa kri.vi. khaDakhaDa evo avAja karIne (2) strI. khaDabuM na. jAmI gayelA pravAhInuM cosaluM; khardu evo avAja (3) garabaDa khaDabUca(-cu) na. (saM. kharbhuja, phA. kharbhujaha) eka jAtanuM khaDakhaDavuM a.kri. khaDa khaDa evo avAja thavo phaLa; tarabUca khaDakhaDATa . khaDa khaDa evo avAja thavo te (2) kri vi. khaDabUcI strI, tarabUcI (2) TeTIno velo evo avAja karIne (hasavuM) khaDabUcuM na. khaDabUca, tarabUca (2) TeTI khaDakhaDAvavuM sakri. khakhaDAvavuM khaDabhaDa strI. evo avAja (2) garabaDa, dhAMdhala (3) khaDakhaDiyuM vi. (2) na. khaDakhaDatuM (3) vasAya kholAya kajiyo; takarAra (4) dakhala evI nAnAM nAnAM pATiyAnI bArIbAraNAMnI mukAtI khaDabhaDavuM a.ji. khaDabhaDa avAja thavo (2) takarAra thavI racanA (4) na. sUkuM nALiyera (5) khAvAnI eka khaDabhaDATa muM. khaDabhaDa avAja (2) garabaDa, dhAMdhala vAnI (6) baratarapha thavuM te; barataraphI khaDa(-La)bhaLavuM kri. khaLabhaLa avAja thavo (2) hAlI khaDaga na. khaDjha; talavAra (2) geMDAnuM zigaDuM UThavuM; taLe upara thavuM (3) manamAM ajaMpo thavo; khaDaga khuM. khaDaka; eka prakAranI cUDI gabharAvuM eka jIvaDuM khaDacaMdI strI. ghoDAne ghAsa sAthe apAtuM jogANa khaDamA(-mAM)kaDI strI, pAtaLA lAMbA pagavALuM lIlA raMganuM khaDacaMpo paM. (da, khaDu=moTuMcaMpo) eka jAtano caMpo khaDamosALa na. (da, khaDamosALa) mAnuM ke bApanuM mosALa khaDaNa vi. ('khaDavuMuparathI) harAma hADakAMnuM; ALasu khaDavevAI S. (da. kha+vevAI) vevAIno bApa khaDatara(-la) vi. (saM. kharatara) duHkha khamI zake evuM; khaDavuM sakri. (prA. kha=mardana karavuM) khareDavuM (2) lepa kharavANa (2) majabUta bAMdhAnuM (3) mahenatuM (4) tuccha karavo (3) DAgha lagADavo (4) saMDovavuM; ALa mUkavuM khaDatAla puM. e nAmano tAla (saMgIta) (5) naThArA kAmamAM bheLavavuM khaDatAla na. kAMsIjoDAM; jhAMjha khaDavuM a.kri. (da. khaDia) aTakavuM; thaMbhI javuM (2) khaDatAla pu. gadheDAnuM pATuM hAthapaga vagere avayava UtarI javo (3) paDI javuM khaDatAla pu. AMtaro; pharetALa T(jamIna) khaDaMga kuM. pavAthI dhAtunA vAsaNano thato avAja (2) khaDatAla(-La)vuM sakri. kharI vaDe toDavuM-khodavuM-ThokavuM kri.vi. evo avAja karIne khaDatu(tUsa na. khaDakhaDatuM; barataraphI khaDaMga kri.vi. UbhAM UbhAM (2) sAvadhAna; jAgrata khaDatuM vi. khaDI paDatuM (2) baratarapha thatuM khaDA strI. joDAnI pAnI taraphano Ubho bhAga (2) khaDadAdA pu.ba.va. dAdAnA dAdA; paradAdA nuiM cosaluM pAdukA; cAkhaDI (3) pADI; khaMDaNI khaDa6na. pravAhI padArthanuM jAmelo popaDo; khaDabuM (2) dahIM- khaDAI strI. ('khaTa'=zaTha) zaThatA (2) kAmacorI khaDaduM na. chidra; doSa; khUdharuM (khotaraNuM) khaDAI strI, bheMsanI mAdAbacyuM; pADI khaDadhAna(vanya) na. (khaDa jevuM dhAna) vagaranetre khaDAI vi. UbhuM; khaDuM UgatuM-kheDyA ke vAvyA vinA thatuM dhAna (sAmo, khaDAu strI, pAvaDI, cAkhaDI rAjagaro vagere) (2) halakI jAtanuM anAja khaDAu strI. sUkA ghAsano jaththo khaDadhAla(-yeluM) vi. (khadharAvuM uparathI) cAThAM; khUjalI khaDAla vi. sIdhuM UbhuM, khaDuM vagere thavAthI kharAba thayeluM; kIDa paDI hoya tevuM; khaDAutAra vi. jaDA utAratAM veMta-tarata svIkAravAya evI For Private and Personal Use Only
Page #227
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org khaDAkhaDa khaDAkhaDa kri.vi. evo avAja thAya ema (2) utAvaLathI khaDAkhATa na. (saM. SaTaSTa) jyotiSamAM cha aSTakavALo yoga (2) aNabanAva khaDAkhANuM (-STakuM, "saTuM, -huM) na. khaDAkhADa; khaDASTaka khaDAjaMgI strI. geravAjabI rItano jhaghaDo khaDiyAkhaDakhaDa vi. jIrNa; sakhaLaDakhaLa; khakhaLI gayeluM (2) strI. bhAMgItUTI hAlata (3) jaMjALa (4) mAthAphoDa; paMcAta 210 khaDiyATa puM. taLAvamAM UtaravAnI DhALa paDatI paNa khasI na paDAya evA caNataravALI okaLIbaMdha racanA khaDiyuM na. sukavaNuM (2) sUkAvAthI taDo paDI gaI hoya tevI jamIna (3) comAsAmAM keTalAka divasa varasAda na thavAthI je tApa paDe che te khiyuM na. (khaDuM) bAjImAM chevaTanI karI gharamAM barAbara pahoMce ethI vadhAre dANA paDatAM teNe bahAra nIkaLavuM paDe te khaDiyuM na. citto; vAgha (2) pahelA vetaranI bheMsa khaDiyo chuM. kittAthI lakhavA pravAhI khaDI ke lakhavAnI zAhI rAkhavAnuM pAtra (2) dIvo karavAno nAno Dabo (3) ghaNA paDavALI jhoLI; khabhAnI be tarapha jhUlato nakhAya evo kothaLo (4) khalato; vATavo [TaNakhAra khaDiyo, (khAra) puM. ('khaDI' + kSAra) eka jAtano kSAra; khaDiMga kri.vi. evo avAja karIne khaDI strI. (saM. khaTikA, prA. khaDiA) khaDI mATI (2) rastA para naMkhAya che evA paththaranA kAMkarA-maraDiyA khaDI strI. vagara viyAvelI bheMsa; khaDelI khaDIphoja strI. (khaDuMphoja) kAyamI lazkara-senA khaDIbolI strI. (hiM.) (dilhI pAsenI-pazcimI) hiMdIhiMdustAnI bhASA khaDImATI strI. khaDI; eka jAtanI dhoLI mATI khaDI-sAkara strI. eka jAtanI pAsAdAra sAkara khaDu strI. nanAmI; ThAThaDI khaDu na. pANIno dhodha (2) kotara; khINa khaDu na. muslimo pezAba karyA pachI bhInAza dUra karavA vApare che te paththarano-IMTano ke mATIno TukaDo khaDuM vi. UbhuM raheluM (2) tatpara khaDuM na. sukAvAthI taDo paDI gaI hoya tevI jamIna khaDeghATa vi. (kharuM + ghATa) bhaThThImAM bAphyA vagara dhoyeluM (kapaDuM) (2) kri.vi. TaTTAra; magarUra rIte sajja; tatpara khaDecoka kri.vi. chacoka; jAhera rIte khaDejoDe kri.vi. UbheUbhe; AvatAMveMta khaDedhaDe kri.vi. sazakta; TaTTAra [geMDAnuM zigaDuM khaDga naM. (saM.) nAnI jADA pAnAnI talavAra; khaDaga (2) { khattA khaNa strI. ('khaNavuM' parathI) valUra; caLa; khaMjavALa (2) eka jAtanI garoLI (3) TebalanuM ke kabATanuM khAnuM khaNaka chuM.,strI. khaNaNaNa evo avAja khaNakAra chuM. khaNaNaNa evo avAja [evo avAja khaNakhaNa kri.vi. khaNakhaNa avAja thAya ema (2) puM. khaNakhaNa strI. bArIka tapAsa-zodha (2) khaNakhoda; niMdA khaNakhaNavuM a.kri. (prA. khaNakhaNa) khaNakhaNa avAja thavo khaNakhaNATa puM. khaNakhaNe evI nAnInAnI dhUdharIo ke kAMsIjoDa jevAM patarAM (ratha vagerenAM) (2) kAMsIjoDa; chabachabiyAM (3) khaNakhaNa evo avAja khaNakhaNuM vi. khaNako UThe evuM (2) khUba zekAyeluM (3) khuM thayeluM; khUba tapeluM khaNakhoja(-ta, -tara, -da) strI. (khaNavuM + khojavuM, khota ravuM, khodavuM) bArIka tapAsa-zodha (2) koInA doSa zodhyA-kADhyA karavA te (3) niMdA karyA karavI te khaNakhodiyuM vi. khaNakhoda karavAnI TevavALuM khaNakhoLa strI. khaNakhoja; bArIka zodha - tapAsa khaNaja strI. khaMjavALa; valUra; khaNa; caLa khaNavuM sa.kri. (saM. khan, prA. khaNa) ujharaDavuM; khotaravuM (2) khodavuM (3) valUravuM; khaMjavALavuM (4) cImaTIcUMTI bharavI-khaNavI [hajata khaNasa strI. iMdriyanI lAgaNI (2) (jhADA-pezAbanI) khaNu na, kSaNa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khaNakhaNu kri.vi. kSaNekSaNe khata na. (a.) lekha; lakhata; dastAveja khata strI. dADhI ke mUcha (3) puM. dADhI ke mUchano vALa['DIDa' khatapatra(-tara) na. khata ke tene lagatAM kAgaLiyAM; dastAveja; khatama kri.vi. (a. khatma) khalAsa; samApta khataraNa strI. khatrInI strI khataranAka vi. khatarAvALuM; jokhamabharyuM; bhayaMkara khataravaTa kri.vi. AgrahapUrvaka; jIdapUrvaka (2) strI. kSatrIvaTa; kSAtravaTa khatariyAMvaTa strI, kSatrIvaTa khatrI(-tarI) vi. (saM. kSatriya) kSatriyanI eka jAtanuM (2) kApaDa vaNavAno ke raMgavAno dhaMdho karatI eka nyAtanuM (3) puM. e nyAtano mANasa khataruM na. khataro; Aphata kharuM na. khoDa; chidra; khUlluM (2) doSa; vAMdho khataro puM. (a.) bhaya; jokhama (2) aMdezo; saMdeha khatavaNI strI. khAtAvAhImAM khatavavuM te [karavI khatavavuM sa.kri. (rojameLamAMnI rakamanI) khAtAvAra noMdha khatA(-ttA) strI. (a.) nukasAna (2) cUka; bhUla khatIba puM. (a.) upadezaka, vyAkhyAtA (2) peza-imAma khattA strI. juo 'khatA' For Private and Personal Use Only
Page #228
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kharo] 2 1 1 [khabadhuM kharo paM. Thokara (2) dhaSpo khanIja vi. juo "khanija kharo . dhAbaLo; kAmaLo anya vi. (saM.) khodAvI kADhavA jevuM khatrANI strI. khatrInI strI; khataraNa khatarI khapa puM. (khapavuM uparathI) vaparAza (2) agatya; jarUra khatrI vi. (saM. kSatriya) (2) puM. khatarI jAtino puruSa; (3) taMgI; khoTa (4) mAlano upADa; khapata (5) khadakhada ki.vi. evo avAja thAya tevuM; khadabada karatuM prayatna saDatuM hoya - kIDIothI taLe upara thatuM hoya ema khapajoga(-guM) vi. upayoga pUratuM; joItA pramANanuM khadakhadavuM a.kri. khadakhada thavuM (2) khadakhada avAja sAthe khapata strI, vecANa tarIkeno upADa ukaLavuM; khadakhada thavuM khapatuM vi. vaparAya evuM upayogI (2) vecAya evuM (3) khada-doDavuM sakri. khUba doDAvavuM; tageDavuM (2) pherA vyavahAramAM cAle evuM; levAya-khavAya evuM khavaDAvavA; athaDAvavuM (3) khUba mahenata ApavI khapanuM vi. upayogI TiTTI; khapeDI badaDAmaNa strI. khadaDavuM ke khadaDAvuM te khaparaDI strI, nAno khaparaDo (2) vAMsanI cIponI sAdaDIkhadaDuka khadaDuka kri.vi. evo avAja karIne (ghaNuMkharuM khaparaDo . vAMsanI cIponI sAdaDI-TaTTI; khapeDo ghoDAno); khadUka khadUka evo avAja khapavuM a.kri. (saM. lakhate, prA. khappaI) vecAvuM; upADa badaDuM vi. (da. khadhdha) ghaTTa potanuM jADuM (kapaDuM) [rAMDavo hovo (2) vaparAvuM; kharacAvuM; khatama thavuM (3) khadaDo chuM. (saM. sudra, hiM. khadarA=mudra; nakAmuM) hIjaDo; lekhAvuM; gaNAvuM (4) vahevAramAM khapatuM hovuM (5) khadabada kri.vi. khadabada karatuM saDatuM hoya-kIDAthI taLeupara kAma lAgavuM; khapamAM AvavuM thatuM hoya ema khapATa strI. vAMsanI-lAkaDAnI cIpa (2) kAmaThuM khadabadavuM a.kri. khadabada thavuM miojamajA khapATiyuM na. khapATa; vAMsanI cIpa (2) vAMsanuM-lAkaDAnuM khadabadiyAM na.ba.va. paisA khadabade evI sukhI sthiti; phADiyuM (3) khapATanuM DhoranuM chAparuM khadara strI. navA kAMpavALI jamIna khapADavuM a.ki. khapavuM preraka dilAlI khadira . (saM.) kheranuM jhADa khapAmaNa(-NI) strI. khapAvI ApavAnuM mahenatANuM; khadirasAra paM. (saM.) kherasAra; kAtho (2) kherano vera khapuSpa na. (saM.) AkAzakusuma (2) mithyA kalpanA khaduka(-zIkhaduka(-za) kri.vi. khaDuka khaDaka; TUMka Dagale khapuSpavatu kri.vi. AkAzakusumanI jema (asaMbhavita) ghoDuM gadheDuM cAle tema; khadUka khadUka khapUkalI strI. jhUMpaDI khadeDavuM sakri. khadaDavuM; khUba doDAvavuM; pherA khavarAvavA; khapUsavuM a.kri. khaMtathI pAchaLa lAgavuM-maMDavuM; ekadhyAna khUba mahenata ApavI thavuM (2) sakri. mAravuM; jhUDavuM khaDa vi. ghaTTa (kApaDa). sUiraja vagere khapeDI strI, UgatA choDa khAI janAruM eka jIvaDuM (2) khadyota muM. (saM.) AkAzamAM teja kare te Agiyo; tAro; cho; popaDo (3) nAkamAM bAjheluM gUMguM khadharAvuM a.kri. (da. khadhakhAdheluM) sapATI parathI khavAvuM- khapeDo chuM. khAraDo; vAMsanI TaTTI (2) pAlakhamAM vaparAto katarAvuM; kharabacaDuM thavuM vAMsano trApo khadhAstrI. sudhA; bhUkha (2) vAraMvAra khAvAnI vRtti [cora bapoTI strI. popaDI; bhiMgaDuM (2) kapoTI khanakaDuM. (saM.) khANa khodanAra; khANiyo (2) khAtariyo; bapoTuM na. pAtaLuM choDuM; bhiMgaDuM khanakavuM a.ki. (ravA.) khakhaDavuM; khaNakhaNavuM khapoDI strI, juo "khoTI khanakhana strI, chaMda; vyasana (2) khaMta (3) tapAsa; khappara na. (saM. kharpara, prA. khakhkhara) jemAM AveluM badhuM khaNakhoda (4) zaMkA; hAjata; khaNasa nAza pAme evuM pAtra (devInuM) (2) jherI nAriyeLanuM khanana na. (saM.) khodavuM te; khodavAnI kriyA ['mAIniMga' ke bIjuM koI paNa bhikSApAtra khananavidyA strI. (saM.) khANa khodavA vizenuM zAstra; khaphagI strI. (phA.) khaphApaNuM; nAkhuzI (2) roSa; gusso khani strI. (saM.) khANa khaphA vi. (a.) nAkhuza; krodhAyamAna khanija vi. khanIja; khANamAMthI nIkaLeluM; jamInamAMthI khabatAvavuM kri. coravuM; ucApata karavI (2) khosavuM khodI kADheluM (2) jemAM kArbana na hoya tevuM; baba baba ki.vi. khadUka khadUka (2) evA avAjathI 'inaorgenika' (3) na. tevI dhAtu (sonuM, loDhuM khabaDakhata vi. jADu ghaTTa (udA. dUdha) vagere) [(3) trIkama khabaDadAra vi, khabaradAra; hoziyAra khanitra na. (saM.) khodavAnuM ojAra; kodALI (2) pAvaDo khabaDadArI strI, juo "khabaradArI khanI strI, khani; khANa khabaruM na. jADuM paDa ke thara - khapoTuM For Private and Personal Use Only
Page #229
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khabara 21 2 [ kharacu,pANI) khabara pu.ba.va. strI. (a.) samAcAra; bAtamI (2) bolAtA sUtranuM nAma saMdezo; kaheNa (3) jANa; jJAna; bhAna (4) najara; khamAsanuM sakri. khamAsaNuM karavuM saMbhALa [tabiyatanA samAcAra khamIra na. (a.) khaTAza ke Atho caDAvanAruM tattva; yIsTa' khabaraaMtara pu.ba.va., strI. mAhitI; samAcAra (2) (2) khaTAzavALuM ubharaNa (3) joza; tAkAta khabaradAra vi. hoziyAra; kAbela (2) sAvadha (3) ud khamIrI vi. khamIravALuM sAvadha raho, yAda rAkho' evA arthano udgAra khamIsa na. (a. kamIsa) eka prakAranuM paheraNa khabaradArI strI. sAvacetI; sAvadhAnI (2) kALajI khameDo chuM. osarInI jALI khimAM khabarapatra puM. khabaraaMtara; kAgaLapatra (2) khabara deto patra khamaiyA pu.ba.va. "khamAkhama' evo udgAra (2) kSamA; khabarapatrI muM. (chApAmAM) khabara mokalanAra (2) khammA ud. (saM. kSamA) kSemakuzaLa raho-duHkha na thAo' saMvAdadAtA; vRttAMtaniveda; riporTara' evuM batAvato ugAra khabAkhaba kri.vi. ghoMghATa-ghAMTAghAMTa thAya ema (2) strI. khayAla 5. (a. khiyAla) khyAla (2) tarka; vicAra; kalpanA ghoMghATa; dhAMdhala (3) ghAMTAghAMTa; takarAra; bolAbolI (3) chAla; keDo (4) eka jAtanuM gAyana- teno prakAra khabUkavuM sa.kri, joyA vinA kUdI paDavuM; khapUsavuM; maMDavuM khara 5. saM.) gadheDo (2) . rAvaNano bhAI khokharuM (2) mAravuM-jhUDavuM khara vi. (saM.) tIkSNa (2) kaThora (3) ThoTha; mUrkha (4) khabeDavuM sakri. gametema khUMdavuM kharakaDo 5. rAcane upara-nIce karavA mATe mobhanuM sthAna khablaDa vi. khabaDa; jADuM; ghaTTa dharAvato sALano ADo daMDo khabhaLavuM a.kri. khaLabhaLa avAja thavo (2) hAlI UThavuM; kharakalo 5. khaDakalo; Dhagalo taLe-upara thavuM (3) manamAM ajaMpo thavo kharakhabara pu.ba.va., strI. khabara; samAcAra khabhaLATa 5. khaDabhaLATa; khaLabhaLavuM e khara khara strI. kharakharI (khakharI; gaLAmAM thato kaphano khabho chuM. (saM. khaMbhaka, prA. khaMbhA) dhaDa ne hAtha jyAM avAja) (2) kri.vi. eka pachI eka kharatuM hoya ema joDAya che te (kAMdha pAseno) avayava (AMsu); sapATAbaMdha khamaca(-cA)vuM a.kri. paMcAvuM; aTakavuM; saMkoca anubhavavo kharakharavuM kri. lAgavuM; baLApo-zoka thavo; sAlavuM (2) khamaNa na. (saM. kSapaNa, prA. khavaNa) chINIne karelo chUMdo kheMcavuM (AMkhamAM) (3) khakhaLavuM; khUba UnuM thavuM; (2) khamaNa-DhokaLAM kiAkaDI UkaLavuM (4) vahetAM khaLakhaLa avAja karavo (5) khamaNa-kAkaDI strI, khamaNI zakAya evI kAkaDI; suratI bAMdhAnuM hAlI UThavuM; khakha-jIrNa-azakta thavuM khamaNa-DhokaLAM na.ba.va. eka khAvAnI vAnI; khamaNavALA kharakharAjAta strI, paracUraNa kharca (2) ghaTa; khAdha; nukasAna DhokaLAM kharakharI strI, khakharI; gaLAmAM thato kaphano avAja khamaNavuM sakri. chINavuM (khamaNImAM) eka vAnagI kharakharo paM. zoka; saMtApa; khakharo (2) pastAvo; khamaNI strI, khamaNavAnuM ojAra; chINI (2) khAvAnI pazcAtApa (3) zaka; aMdezo khamatala vi. khamanA; sahana karanAruM; khamI khAya tevuM kharakhalo . khaDakalo; Dhagalo khamatI vi. bojo sahanAra kharagoza(-sa) na. sasaluM khamatIdhara vi. khamI zake tevuM; khamatuM (2) sadhdhara; paisAdAra kharaca na., pR. kharca; vApara (2) kiMmata; lAgata (3) khamatuM vi. khamI zake evuM (2) gajA pramANenuM (3) sadhdhara; moTI rakama vAparavAno sAro ke naraso avasara paisAdAra kharacakhUTaNa na. paracUraNa-phAlatu kharca (2) avasara vakhate khamavuM sakri. (saM. kSamate, prA. khamI) sahana karavuM; sAMkhavuM karavAnuM kharca para chUiTathI dhana kharacavuM te (2) kSamA karavI (jaina) (3) khamaNavuM (4) akri. kharacapANI na kharacIpANI (2) varo jamaNavAra vageremAM thobhavuM; rAha jovI [ud. khammA evo udgAra kharacavuM sakri.kharca karavuM; vAparavuM ["espenDicaraTeksa' khamA strI. (saM. kSamA, prA. khamA) kSamA (2) sabUrI (3) kharacavero paM. kharaca para paDato ke AkArAto vero; khamAca, (-ja, cI) puM. eka rAga kharacAu(-La, -La) vi. kharca kare evuM; hAthanuM chUTuM (2) khamAra paM. (a. khammAra) dArU gALanAro; kalAla moMghu 1 khiraca-sAdhana khamAvavuM kri. kSamA mAgavI (jaina). kharacI strI. kharacavAne mATe joItI rakama (2) gujarAtanuM khamAsaNuM (saM. kSamAsana, prA. khamAsaNaa) kSamApana; kSamA kharacIpANI na. kharacI (2) paracUraNa kharaca (3) mAgavI te (2) paryuSaNane aMte jaina sAdhune vaMdana gujarAnanuM sAdhana karavAnI kriyA (3) jaina sAdhunI kSamA mAgavA kharacu(0pANI) na. (phA. kharca) jhADe javuM te; maLatyAga For Private and Personal Use Only
Page #230
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kharaco 21 3 [kharIdavero kharaco chuM. kharca kharavuM a.kri. (kSati, prA. kharai) uparathI nIce paDavuM kharaco !. khAMpo (vALano ke choDano) (2) sukAIne paDI javuM; garavuM (3) hArIne dUra thavuMkharajavuM. (saM. pa4) paja-sA svara (saMgIta) jatA rahevuM kharaja strI. (saM. khajuM, prA. kharaju) cAmaDIno eka roga kharavo 5. kharavA jevuM mocInuM eka ojAra . (2) khaMjavALa; valUra cAmaDIno eka roga kharasaTa vi. kharabacaDuM; kharabacaDI sapATIvALuM khisaluM kharajavuM na. (saM. kharphaka, prA. kharajua-kharajajuvaa) kharasalI strI, pazuone khAvAnuMjhINuM sUkuM ghAsa;khasalI (2) kharaDa strI, jADA ragaDAno lepa kharasaluM na. khasaluM; ghAsa ke tenuM pAna yA taNakhaluM kharaDavuM sakri. (saM. kSati, prA. kharaDai) kharaDa-lepa karavo kharasANI, kharasADI strI. (phA. khurAsAnI) pAna vagaranI (2)kharAba-meluM karavuM; bagADavuM (3) saMDovavuM; labaDAvavuM ne jemAMthI dUdha nIkaLe che evI thoranI eka jAta kharaDAvavuM sakri. "kharaDavuM'nuM preraka kharasUruM (-luM) vi. jarA khAruM kharaDAvuM a.kri. "kharaDavuM'nuM karmaNi kharAI strI, kharApaNuM, "veriphikezana (2) mAMdagI vakhate kharaDiyuM na. (da. kharaDi) dukALa jevuM varSa, sukavaNuM rakhAtI hiMmata ane sahanazakti kharaDo DuM. ghUMTavAnA akSarono kAgaLa (2) kAcuM lakhANa; kharAkhara kri.vi. nakkI; kharekhara siMkaTaveLA;bArIka vakhata musado (3) yAdI (4) kharaDa; lepa kharAkharI strI, kharApaNuM; saccAI (2) sAbitI (3) kharatala vi. kharI paDe evuM; DesiDyuasa', kharAya na. khAtariyuM miAla pAchaLa thatuM kharca kharatADa . gujarAtanI bhUmimAM thatuM tADanuM jhADa kharAjAta strI. (a. abrAjAta) majUrI ke bagADane kAraNe kharapaDI strI. kharapavAnuM-khotarI-ukheDI kADhavAnuM ojAra kharAda strI. (phA. khada) lAkaDuM, hAthIdAMta vagereno ghATa kharapaDo chuM. moTI kharapaDI (2) moTo tAvetho (3) utAravAnuM yaMtra; saMghADo eMjinanI AgaLanuM pATA para thoDuM UMcuM rahetuM kharapI kharIdavuM sakri. kharAdIkAma karavuM jevuM hoya che te (4) mocInuM cAmaDuM narama karI kharAdI chuM. kharAdathI ghATa utAranAro kArIgara siAmAna ujharaDavAnuM ojAra (5) kamaakkala gAmaDiyo; gamAra kharAdIkAma na. kharAdIno dhaMdho (2) kharAdIe karelo mANasa TiTI kharApaNuM na. kharuM hovApaNuM. saccAI kharapaDo pu. vAMsanI cIponI sAdaDI; khapeDo (2) ghAsanI kharAphata strI. (a.) vRddhAvasthA (2) vi. zithila; DhIluM kharapavuM sakri. (saM. surama, prA. khurappa) khaDapavuM kharAba vi. (a.) (koI bAbatamAM) sAruM nahi tevuM; naThAruM kharapI strI, khUraNI (2) kharapaDI (2) anItimAna; bhraSTa thayeluM kharapo chuM. kharapaDo, moTI kharapaDI ke moTo tavetho kharAbakhassa(-stA) (phA.) vi. atyaMta kharAba; pAyamAla kharabacaDuM vi. khaDabacaDuM; khADAmaiyAvALuM; UMcuMnIcuM Aita kharAbI strI, (phA.) bagADa; nukasAna (2) nAza; kharabhIMDI strI,resA kADhavAnA kAmamAM AvatI bhIMDInI eka pAyamAlI; barabAdI kharamukhuM vi. gadheDAnA moMDhA jevA moMDhAvALuM tiAro) kharAbo pu. (phA.) pANIthI DhaMkAyelo khaDaka (2) kheDavA khararara, (okhaTa) kri. vi. jhapATAbaMdha khare tema (jema ke lAyaka na hoya tevI jamIna; paDatara jamIna kharala puM. (saM. khalla, khalva, prA.khala) auSadhaghUMTavAnokhala kharAboluM vi. kharAvAdI; sAcAboluM; satyavaktA kharava vi. kharva (dasa abaja; hajAra karoDa) kharAvADa vi. kharavADa (gAmanuM pAdara-jayAM khaLAM karAya kharavaDa strI, (da, kharaDiarka: tataDela) jhADanI chAla che); khaLAvADa uparano sukAyelo bhAga (2) (bhAta dUdha vageremAM) kharI strI, (saM. khura, prA. khura) keTalAMka copagAM prANIone nIce dAjhIne vaLatuM khabavuM; khareTo (3) taLAva sukAI paganAM AMgaLAMne ThekANe je AkhA ke phATavALA nakha gayA pachI taLiye bAjhI jatI kAdavanI popaDI hoya che te khalIto kharavaNa vi. (kharuM uparathI) kharavANa; du:kha khamI zake kharIto chuM. (a.) sarakArI kAgaLiyAMno lakhoTo thelo (2) evuM; kaThaNa (2) khaDatala kharIda strI. (phA.) kharIdavuM te; kharIdI kharavA puM. pazuonI kharImAM kIDA paDIne thato eka roga kharIdakiMmata strI vastunI kharIdI karavA cukavAtI kiMmata kharavADa strI. gAmane pAdara; jayAM khaLAM karAya che. kharIdadAra vi. kharIda karanAra; vecAtuM lenAra kharavANa vi. khaDatala; du:kha khamI zake evuM rioga kharIdadArI strI, kharIdavuM te; kharIdI kharavA-moM-vAso chuM. pazuono kharI tathA moMmAM thato eka kharIdanAruM vi. kharIda karanAra; grAhaka; gharAka kharavAhana na. (saM.) gadheDA para savArI karavI te (2) kharIdavuM sa.kri. (phA. kharIdana) vecAtuM levuM Tiksa vi. jene gadheDAnuM vAhana che tevuM kharIdavero paM. kharIdI para paDato ke AkArAto vero; 'pajha For Private and Personal Use Only
Page #231
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kharIdazakti 2 14 ( khavAyuM kharIdazakti strI. kharIdavAnI zakti; te mATe pAse chata ke saMkhyA; 10,00,00,00,000 ke nANAM hovAM te khala puM. (saM. khalla, khalva) "auSadha' vagere kacaravAno kharIdAvavuM sAki, kharIdavuM'nuM preraka ke ghUMTavAno khADAvALo ghaDelo patharo; kharala kharIdavuM a.kri. "kharIdavuM'nuM karmaNi [upADa khala vi. (saM.) zaTha; dhUrta mANasajAta kharIdI strI, kharIdavuM te; vecAtuM levuM te (2) mAgaNI; khalaka strI. (a. kha9) jagata; duniyA (2) saMsAra; kharIpaTTIstrI.gAmane devAmAMthI mukta karavA mATenuM ugharANuM khalakata strI. (a.) sarjanasRSTi (2) Adata; Teva kharIpha strI. (a.) comAsu pAka khalako . (a. khirka) phakIrano lebAsa (2) pahereluM kharuM (saM. khara) vi. sAcuM; "khoTuMthI UlaTuM; yathArtha; jevuM pahoLuM khUlatuM vastra vATavo hoya tevuM (vAta, hisAba) (2) nakalI ke banAvaTI khalato pu. (phA. khalItaha) khAnAkhAnAMvALI thelI; moTo nahi evuM; asala (kharo rUpiyo) (3) sAcAboluM; khalanAyaka puM. (saM.) nATakamAM nAyakathI bIjI kakSAno dhUrta ImAnadAra (mANasa) (4) zekIne kaDaka kareluM ke thayeluM nAyaka bitto (kharI roTalI) (5) barobara; UNapa vagaranuM (kharA khalabatto chuM. khalato batto; uparavaTo (2) khela ane bapora) (6) AzcaryanA udgArano ("bhaluM, "barobara' khalala strI., na. (a.) harakata; aDacaNa; khalela jevo) bhAva batAve che ('kAkAe to kharI vAta khalavuM sakri. kharala karavuM; khalamAM ghAlIne ghUMTavuM; bArIka kADhI!') (7) ud. ahA, hA-sAcuM, vAru, alabatta, karavuM (2) na. gADAnAM pAMjarAM TekavavA mATe naMkhAto jevA arthano uddAra sUcave che. (udA. "kharuM, lAkaDAno Thoyo; ADuM (3) krikeTamAM ropAto dAMDiyo; kharuM !" "jo kharuM ne !' vagere) sTampa khare ud. sAce; kharekhAta (2) khacIta; nakkI khalavo pu. mUrkha (2) ADe Ave te kharekhara kri.vi. sAce (2) nakkI khalavo chuM. kArelAmAM vesaNa bharI ke chAMTI karAtuM zAka kharekharuM vi. sAcesAcuM khalA(-LA)nuM kri. khaTakI rahevuM kharekhAta ud. juo "khare [vAsamAM bAjhelI popaDI khalAsa vi. (a.) samApta; pUruM khareTI strI. kAdava sukAI phATI gayelI jamIna (2) khalAsa(-sI) puM. (a.) khAravo; nAvika khareTuM nA kareTuM; tarata viyAyelI gAya-bheMsanuM dUdha; khIruM khalita vi. alita; kharI paDeluM (2) (devane) vAMkuM-phUDuM paDavuM te khalI strI. khisakolI khareTo paM. ogharALo; relAno DAgha (2) dAjhI gayelA khalI strI. bALakonI eka ramata; khobhillu annano popaDo khirakharI khalI strI, khaLuM (2) kaThoLanI dALa karavAnI jagA khareDI strI, garagaDI; gareDI (2) gaLAmAM paDatI kAcakI; khalIpha vi. (a.) namra; suzIla kharerI strI. khakharI (2) gaLAmAM kharakhara thavuM te khalIto chuM. (phA.) lakhoTo; parabIDiyuM; kharIto kharero chuM. ghoDA, baLada vagerenI mAlisa karavI te ke te khalIpha(-phA) . (a.) hajarata mahaMmada pegaMbara sAheba karavAnuM ojAra pachI emanI dharmanI gAdI saMbhALanAra te te islAmI khareMTI strI. (-Tu) na. kAdava sukAIne phATI gayelI jamIna guru; dharmarakSaka kharokhara ud. kharekhara; sAce (2) nakkI khalu ud. (saM.) jarUra; nakkI gheilI kharoSTI strI, samrATa azokanA samayanI vAyavya bhAratamAM khalecI strI. (phA. khalIta uparathI) khAnAMvALI kothaLI; pracalita (trIjI sadInI) eka jUnI lipi khaleDI(-rI) strI. khisakolI; khalI kharcana, 5. (a.) kharaca; vApara; kiMmata (2) lAgata khalela strI, na. khalala; harakata; aDacaNa (2) nukasAna (3) moTI rakama vAparavAno sArAnaraso avasara ) moTI rakama vAparavAno sAronaraso avasara khaka strI. (a.) khalaka; jagata; duniyA kharcakhUTaNa na. paracUraNa-phAlatu kharaca; avasare karavAnuM khavaDA(rA)vavuM sakri. 'khAvuM'nuM preraka kharaca-varo khavaLavuM akri. bhoya, bichAnA para ALoTavuM (2) kharcanuM sakri. kharaca karavuM; vAparavuM [penDicara-Teksa' valUravuM; khaNavuM (3) khaLabhaLavuM kharcavero chuM. kharca para paDato ke AkArAto vero; "eksa- khavAu vi. khavAya, saDe, kATa lAge, tevuM; "korojhiva' kharcA (-La, -Lu) vi. kharaca kare evuM; hAthanuM chUTuM (2) khavADavuM sakri. khavaDAvavuM moMghuM aipaMga (3) vAmana; ThIMgaNuM khavANa na. khavAvuM te; "kaurojhana' kharva vi. (saM.) dasa abaja; hajAra karoDa (2) khoDIluM; khavAba chuM. khvAba; svapna; soNaluM [kSINa thavuM apaMga (3) vAmana; ThIMgaNuM (4) paM. kharcano AMkaDo khavAvuM a.kri. "khAvuM'nuM karmaNi (2) kATa ke saDo lAgavo; For Private and Personal Use Only
Page #232
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khavAsa 215 [ khaMkhoLA-LAM) khavAsa pu. svabhAva, prakRti (2) padArthano guNa; khAsiyata khaLakhaLatuM vi. khakhaLatuM; ghaNuM garama thavAthI evA avAje (3) khijamatadAra; hajUriyo; nokara (4) eka jAtano khaLakhaLavuM akri. (saM. khalakhalAya) khakhaLavuM; khaLakhaLa mANasa (5) vi. sevAcAkarIno dhaMdho karatI eka jAtanuM avAjathI khUba UkaLavuM (pravAhInuM) (2) vahetAM khavAsaNa(CNI) strI, dAsI (2) khavAsanI strI khaLakhaLa avAja karavo (da) bAMdhAnuM hAlI UThavuM (7) khavIsa puM. (a.) eka jAtanuM bhUta-preta (2) rAkSasa khakha-jIrNa -kharAba hovuM khaza(-sa)kuluM vi. vAmaNuM; ThIMgaNuM khaLakhaLATa kri.vi. khaLakhaLa avAja sAthe; aTakyA vagara khazi(-siDyANuM vi. khiziyANuM; chobhe; jhaMkhavANuM vahetuM hoya ema (2) paM. khaLakhaLa avAja khasa strI, (saM. khasa, apa, khasa) cAmaDIno eka roga khaLabhaLa strI, (da. khalabhaliya) garabaDa; ghoMghATa (2) khasa strI, (phA.) vIraNano vALo manano ajaMpo; gabharATa khasakavuM a.ji. khIsakavuM; lapasavuM; dhIme dhIme khasakatuM javuM khaLabhaLavuM a.kri. khaLabhaLavuM: khaLabhaLa avAja thavo: khasakUluM vi. vAmaNuM; ThIMgaNuM hAlI UThavuM; taLeupara thavuM; gabharAvuM khasako puM. khacako, khAMco (2) khasaro; khasarako khaLabhaLATa muM. kSobha; gabharATa (2) garabaDa; kolAhala khasakhasa strI. (saM. khammasa) aphINano choDa (2) e khaLavuM a.kri. (saM. alati, prA. khalai) acakAvuM; choDanuM bIja aTakavuM (2) cUkavuM; bhUlavuM (3) nAza pAmavuM khasakhasA pu. dAMta karaDavA e aivAja thAya ema khaLavuM sa.kri. chetaravuM, phosalAvavuM (2) hasavuM khasaDaphasaDa kri.vi. ghasaDAtuM hoya tema; phATelA joDAno khaLAvADa strI. khaLuM karavAnI jagA; kharAvADahoya ema khasama . (a. khamma) pati; dhaNI; khAviMda khaLAMDhaLAM kri.vi. khaLAM UbharAI jAya ema; puSkaLa chata khasara strI. nAno asarako; lITInuM nizAna khaLI strI. (saM. khala, prA. khala) juo khalI' khasarako . lITo; khacako (2) ujharaDo; kApo khaLI strI. (pAdarA tarapha) dUdhanI baLI khisalI strI, pazune khAvAnuM jhINuM sUkuM ghAsa; kharasalI khaLuM na. (saM. khala, prA. khala) kaNasalAM gUMdIne ke jhUDIne khasaluM na. juo "khasalI' anAja kADhavAnI jagA khasaluM na. khasanA rogavALuM; kharAba khaLaLo . khaLakhaLa paDato dadUDo khasavuM a.di. (da. khasa) sarakavuM; AghA thavuM (2) lapasavuM aMka vi. nabaLuM (3) karAra, mata, mAnyatA, kathana vageremAMthI pharI javuM AMkha vi. khAlI (2) khokhA jevuM nakAmuM (3) nirdhana khasiyANuM vi. khisiyANuM; jhaMkhavANuM, khaziyANuM khaMkha 5. pAyamAlI (2) badalo vALavo te khasiyuM-yela) vi. khasanA rogavALuM khaMkha strI. bhUkha (2) khaMta (3) dabAmaNI khasiyuM(vela) vi. khasI kareluM khaMkhaDa puM. hADapiMjara khasI strI. (a.) aMDa-vRSaNa para upacAra karI temane khaMkharoTavuM sakri. jarAtarA copaDavuM; khAkharoMTavuM nirupayogI karavA te (pazunA). khaMkhaLAvavuM sakri. jhabakoLIne dhovuM; khaMkhALavuM khasUkalAM na.ba.va. cADI-cUgalI kirIne khaMkhAra puM. (ravA.) khoMkhAro (2) baLakho (3) haNahaNATa khasUsa(0) kri.vi. (a.) khacIta; jarUra (2) khAsa khaMkhAravuM a.kri. khoMkhAravuM khaseDavuM sakri. ("khasavuM' uparathI) dUra karavuM; khasAvavuM khaMkhALavuM sakri. pANImAM jhabakoLIne ane halAvIne dhovuM; khaseluM vi. magaja khasI gayuM hoya tevuM; khasakeluM pANI vaDe khUba dhovuM-sApha karavuM (2) pANInA kogaLA khasvastika chuM. kSitija (2) khamadhya; "jhenitha karI (mo) khUba sApha karavuM khassI strI, juo "khasI' khaMkheravuM sakri. kheravI nAkhavuM (2) jhATakaNI kADhavI; khaLa vi. khala; zaTha; dhUrta dhamakAvavuM (2) mAra mArI lUMTI levuM (4) mAra mAravo khaLa strI, lAhI (2) Ara; kAMjI; kheLa khakhoravuM saki. khoravuM; saMkoravuM (devatA) (2) verI khaLakavuM a.kri. zobhavuM; dIpavuM nAkhavuM; vIMkhI nAkhavuM (3) nakhathI khotaravuM (4) khaLakanuM aji. khaDakhaDavuM; khaNakhaNavuM chinnabhinna karI nAkhavuM khaLako . (saM. kha khakaThuM karavuM) uccaka rakama; amuka khaMkhoLavuM kri. veraNacheraNa karI nAkhavuM; cUMthI nAkhavuM (2) saMkhyA (2) jaththo; samUha khUNekhAMcare zodhavuM (3) pANImAM jhabakoLIne ane khaLako . khaLakhaLa thaI pANInuM vahevuM e halAvIne dhovuM; pANI vaDe khUba dhovuM; sApha karavuM (4) khaLakhaLa kri.vi. khaLakhaLa avAja thAya evI rIte (2) pANInA kogaLA karI (mo) khUba sApha karavuM strI, na. khaLakhaLATa [UkaLatuM khaMkhoLA pu.ba.va. (-LA) na.ba.va. khorgakhoLA For Private and Personal Use Only
Page #233
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khaMkhoLiyA] 2 1 6 [ khaMbhAtI khaMkhoLiyAM na.ba.va. pANIthI navaDAvavuM te ti bhare te [pADavo-radiyo Apavo te; pratyAkhyAna khaMkhoLiyuMna. (bALakonI bhASAmAM) mAthe pANI reDInAhavuM khaMDana na. (saM.) toDavuM te (2) dalIla ke vAdane toDI maMga puM. khaDakalo; Dhagalo (2) dAjha; vera (3) sAro badalo khaMDana-maMDana na. toDavuM ane mAMDavuM te (2) carcAmAM vAdane Apavo (4) khaMta; khAMta khAMguM toDavo ane mAMDavo te baMga vi. paMja (laMgaDuM); bhUluM (2) eka bAju nameluM; khaMDanAtmaka vi. (saM.) jemAM bIjAnA siddhAMto ke dalIlone baMgaDa vi. krodhI; ugra toDI nAkhavAnuM Thera Thera hoya tevuM baMgaDa strI. bahu pAkI IMTa; khaMjara khaMDavuM sakri. (saM. kha) toDavuM; kakaDA-vibhAga karavA (2) maMgaLAvavuM sakri. khaMkhaLAvavuM (jhabakoLIne dhovuM) mAgatA peTe amuka ochuM ApI patAvavuM (3) sAmaTo baMgALanuM sa.ki, pANIthI khaba dhoI sApha karavuM (2) bhAva TharAvIne soMghAmAM kharIdavuM pANInA kogaLA karI moM sApha karavuM khaMDaza krivi. (saM.) TukaDeTukaDA; thoDuM thoDuM karIne khaMcakAvuM akri. khamacAvuM; kheMcAvuM; aTakavuM; pAchA paDavuM khaMDazikharaNI strI. (saM.) zikhariNI chaMdanAM caraNone paMcAmaNa strI. paMcAvuM te; khacakATa; AnAkAnI 6 ane pachInA 11 akSaronA TukaDA pADI te te paMcAvuM a.kri. khamacAvuM; aTakavuM; pAchA paDavuM TukaDAnA AvartanavALo karelo chaMda prakAra khaceravuM sakri. khaMkheravuM; kheravI nAkhavuM (2) jhATakaNI khaMDaharigIta na., pu. 28 mAtrAnA harigIta chaMdanI pahelI kADhavI, dhamakAvavuM (3) mAravuM - be mAtrA jatI karI sAdhavAmAM Avelo chaMda prakAra aMja vi. (saM.) laMgaDuM; lUluM khaDakhaMDA strI, ('khAMDavuM uparathI) uparAuparI khAMDavuM te khaMjatva na. (saM.) laMgaDApaNuM niAno khADo (2) khaMDAkhaMDI; toDAphoDI [bhIDa; toDAphoDI khaMjana na. (saM.) eka pakSI (2) hasatAM gAlamAM paDato khaMDAkhaMDI strI, (sara. prA. khaMDAnaMDi) kacarakacarA; bhIDakhaMjara na. (phA.) kaTAra jevuM bedhAruM eka zastra; jamaiyo khaMDAmaNa na. khAMDavAnI kriyA (2) khaMDAmaNI khaMjarI strI, (hi.) ghUgharIovALI nAnI nagArI - Dapha khaMDAvavuM a.kri. khAMDavuM, "khaMDavuMnuM preraka khaMjarI strI, ghAsa rAkhavAnI jagA khaMDAvuM a.ki. 'khAMDavuM', "khaMDavuM'nuM karmaNi (2) nukasAnamAM khaMjavALa strI. (saM. khajuM, prA. khajaju uparathI) cAmaDIno AvavuM (3) pIDAvuM; bhIDamAM herAna thavuM eka roga; lUkhasa; cUMTa (2) caLa; valUra khaMDita vi. (saM.) bhAMgeluM; jeno eka ke vadhu bhAga tUTyo khaMjavALavuM sa.kri. (saM. khajuM, prA. khajaju uparathI "Alu che tevuM (khAMDuM) tAbedAra (2) khaMDita pratyaya lAgI "khajjaA dvArA) khaNavuM; valUravuM khaMDiyuM vi. (prA. khaai=parAjita) khaMDaNI bharanAruM; khaMjaLa strI. khaMjavALa; valUra khaNavuM; valUravuM khaMDiyera na. (saM. khaMDitagRha, prA. khaMDiahara) bhAMgItUTI khajoLavuM sakri. (saM. khajuM, prA. khaju) khaMjavALavuM; imArata; paDI gayelA gharanuM khokhuM baMTAvuM kri. samAvuM (2) poSAvuM; nabhavuM khaMDera na. (saM. khaDagRha, prA. khaMDahara) khaMDiyera puruSa khaMDa vi. (saM.) vibhAgavALuM (2) nAnuM; TUMkuM (3) 5. khaMDe(vela)vAla puM. rAjasthAnanIvaNikonI eka jJAti keteno bhAga; kakaDo (4) jUtha; samUha (5) prakaraNa (6) khaMta strI. (saM. zAnti,prA.khaMti) cIvaTapUrvakalAgyA-maMDyA eka coLI ke kAMcaLI jAya teTaluM moLiyAM sAthe vaNeluM rahevAno guNa (2) cIvaTa; kALajI (3) khAMta; hoMza kApaDuM; rejo (7) gharano eka bhAga; oraDo (8) khaMtIya,(huM) vi. khaMtavALuM; hoMzIluM, cIvaTavALuM khADo pRthvInA pAMca moTA bhAgomAMno pratyeka (eziyA, naMdaka paM. (a) koTa ke killAne pharatI AvelI khADI (2) amerikA, AphrikA, yuropa ane oNsTreliyA) baMdha puM. (saM. skaMdha) khabho; khAMdha khaMDaka paM. nAno oraDo khaMdhAI strI. ('khaMdhuM' parathI) luccAI; dhUrtatA khaMDakathA strI. (saM.) nAnI-TUMkI vArtA baMdhADiyo dhuM. rAnIparajamAM rakhAto gharajamAI khaMDakAvya na. (saM.) mahAkAvyanAM badhAM lakSaNa jemAM na hoya khaMdhuM vi. (saM. skaMdha, phA. kanda = haseluM) lucyuM; dhUrta tevuM vibhinna vRtto-chaMdovALuM ane prasaMganirUpaNavALuM khaMdholuM na. (saM. aMdhaka) kAMdha; khAMdha (2) baLadanI khUMdha kAvya (3) baLadane kAMdha pADavA khAMdhe mUkAtuM lAkaDuM khaMDagrahaNa na. (saM.) sUrya ke caMdra saMpUrNa grasta na hoya evuM baMdholo chuM. khabhAno uparano bhAga; kAMdha grahaNa (2) je aMzano ja svIkAra karI pradhAna sthAne paMpAlI(-LI) strI. khetInuM eka ojAra, paMjeTI sthApavAnA doSa tiAlanI jAti khaMbha . (saM. skamabha) thAMbhalo; staMbha khaMDajAti strI. (saM.) pAMca ke paMcamAMza mAtrAnA khaMDavALA khaMbhAtI vi. (mULa khaMbhAtamAM banatuM) eka majabUta jAtanuM khaMDaNI strI, khaMDiyuM rAjaya uparI rAjayane je rakama dara varSe (tALuM) (2) khaMbhAta gAmanuM ke tene lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #234
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khaMbho] 217 [khADuM khaMbho chuM. thAMbhalo (2) khabho (3) khAkhI bAvo (4) strI. bIDI phiranAruM khA ud('khAvuM" uparathI) vAratAM chatAM na mAne ne khAkhI baMgAlI(-LI) vi. khAlI hAthe khissa phakkaDa thaIne niSphaLatA maLe tyAre kaTAkSano bola; "leto jA' khAkhI bAvo chuM. rAkha coLanAra bAvo khAI zrI. (saM. khAtikA, prA. khAIA) khANa; UMDe khADo khAkho 5. sAcAM motI (2) eka jAtanuM jhaverAta (2) koTane pharatI khADI (3) gAmanuM pANI javA khAvAM na. khAMDAM; talavAra khodelo kAMsa khAja na. (saM. khAdya) khAdya; khAvAno padArtha (2) khAjuM khAI strI, khAvAnI cIja; AjIvikAnuM sAdhana; khAuthI khAja strI. (saM. khajuM) khUjalI, khaMjavALa khAIkhapUsIne ki.vi. khaMta ane ekAgratAthI bAjaruM na. pUrve kheDUto pAsethI levAto lagnavero khAIpIne kri.vi. khAIkhapUsIne; khaMta ane ekAgratAthI khAjalI strI, nAnuM khAjuM; eka khAvAnI vAnI khAIbadeluM vi. pahoMceluM; pAkuM; yuktiprayukti vagere pAmI khAjaluM na. (saM. khAdya, prA. kha4) eka khAvAnI vAnI; gayeluM [cheDe vaparAya che. udA. bhAjIkhAu khAjuM (2) kuMDALuM hiIMDoLAnuM pATiyuM khAu vi. khAnAruM sahana karanAre; evA arthamAM nAmane khATa strI. (saM. khavA, prA. khaTTA) hIMDoLAkhATa (2) khAu na. khAvAnuM; khAvAnI cIja khATa strI, khATavuM te; lAbha; phAyado [dhAtakI khAudharAveDA pu.ba.va. khAudharApaNuM [lAMciyuM khATakI puM. (saM. khaTTika) kasAI; halAlakhora (2) vi. khAudharuM vi. khAkhA karanAruM; khAtAM dharAya nahi evuM (2) khATakhaTuMbaDuM, khATakhaTUmaDuM vi. khaTamadhura (2) khATakhaTUmaDAnuM khAuMkhAuM ki.vi. khA-khA karavuM e rIte - phaLa [thAya che tevI eka vanaspati khAeza strI. (phA. khAhiza) icchA; abhilASA, gvAdeza khATakhaTuMbaDo, khATakhaTUmaDo chuM. jenAM pAMdaDAMnAM bhajiyAM khAka strI. (phA.) rAkha; dhULa (2) mArelI dhAtu (3) nAza; khATalAvaza vi. suvAvADa ke sakhata mAMdagIthI pathArIvaza pAyamAlI khATalI strI, nAno khATalo; mAMcI (2) ThAThaDI bAkaTI strI. (-Tu) na. kerIno maravo; khAkhaDI khATalo chuM. (saM. khaTvA, prA. khaTTaliA) sUvAno khATa; khAkasAra vi. (phA.) paganI raja jevuM tAbedAra; namra; cArapAI (2) maMdavADa (3) prasUti (4) (mAMdagIno) vivekI (2) pAmara, adhama (3) eka rAjadvArI khATalo IslAmI saMghano sabhya khATavuM sakri. phAyado meLavavo; raLavuM khAkArI strI. vinamratA; viveka khATasavAdu(-diyuM) vi. potAnA saMbaMdha vinAnI nakAmI khAkI vi. (phA.) khAkhavAnuM rAkhoDI coLanAruM (2) vAtamAM rasa lenAra [banAvAtI pravAhI vAnI rAkhoDiyA raMganuM (3) gherA pILA raMganuM (4) paM. khATiyuM na. khATuM pravAhI zAka (2) kAcI kerIne bAphIne khAkhI bAvo; phakIra banAvAtI pravAhI vAnI (3) khATI kaDhI (miTa' khAkha strI, juo "khAka' khATImIThI strI khaTamadhurI khAvAnI cakatI kegoLI; "piparakhAkhara chuM. (da. khaMkhara) palAza; kesUDo khATuM vi. (saM. khaTTa, prA. khaTTa) khaTAzavALuM (2) khAkhara puM. (gotA tarIke Dhora khAya te) tuveranI sUkI pAMdaDI kacavAyeluM; nArAja khAkhara-vakhara kri.vi. taddana juduM juduM vIkharAI gayeluM khATuM(0caraDa, cubaDaka(-sa)) vi. khUba khATuM [khATava khAkharI strI. mAra; zikSA pAMdaDAM khATuM vaDuM na. lagananI nAta (lagnane Agale divase); khAkharI strI, nAno khAkharo (2) taMbAkunAM sukAI gayelAM khAToDI strI, eka jAtanI khATI bhAjI pAMdaDAM [khAvAnI vAnagI khADa strI. (saM. khADu, prA. khaphA) khAI; gartA khAkharo pu. (da, khakakhaga) zekIna kaDaka karelI roTalI jevI khADAkhAtara na. khADAmAM amuka Dhabe ukaraDo karI karAtuM khAkharo paM. kesUDo; jenAM pAnanAM patarALAM thAya che. (2) khAtara; "kaMposTa' tuveranI sUkI pAMdaDI khADAmaiyA pu. khADATekarA [jAjarU khAkharoTavuM sakri. jarAtarA copaDavuM; khakharoTavuM khADAjAjarU na. khADA upara goThavAtuM pheravI zakAya evuM khAkhasUsa ki.vi. khasUsa; jarUra; khacIta khADALuM vi. khADAvALuM khAnAkhIkhI strI, khIkhI karIne hasavuM te; dAMta kADhavA te khADI strI, (saM. khADu) dariyAnI bharatI pahoMce tyAM sudhIno khAkhAvIkhI ('vIkharAvuM uparathI) vi. khAkharavIkhara; nadIno bhAga (2) jamInamAM gayelo dariyAno sAMkaDo - chinnabhinna (2) duHkhI; herAna (3) strI. pravAha; bhUzira (3) gaTara; morI pAyamAlI; dhULadhANI khADI 5. Dhorano dalAla khAkhI vi. khAlI; nirdhana (2) na. khAkhI raMganuM lUgaDuM khAvuM na. bheMsonuM ToLuM For Private and Personal Use Only
Page #235
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org khADo khADo puM. (saM. khADu, prA. khADA) khAdharo; jamInamAM khodANa (2) khoTa; nukasAna khADo(khaDiyo, 0khaiyo) puM. khADo ke khAdharo khANa strI. (saM. khAni, prA. khANi, khaNi) khanija padArtho kADhavA mATe khodelo khADo (2) tevA padArthokhodatAM maLI Ave tevuM sthaLa-chUpo bhaMDAra (3) akhUTa bhaMDAra (4) jemAMthIbahArananIkaLAyatevoUMDo khADo (5) anAja bharavAmATebanAveluM bhoMyaruM; bhaMDAra (6) utpattisthAna (7) dhAravALI vastunI dhAramAM paDelo khacako khANa na. (saM. khAdana, prA. khANa) Dhorane khAvAnuM anAja ke gotuM [che tevuM jamaNa; khANIpINI khANApINI strI. (khANuM+pINI) khAvAnuM ane pIvAnuM khANiyo chuM. khANano majUra khANI strI. khANa; utpattisthAna (2) bhaMDAra khANIpINI strI. juo 'khANApINI' khANuM na. (saM. khAdana) jamaNa; bhojana (2) mijabAnI (3) (khAvApIvAmAM paLAto) maraNano zoka khAtamu(02ta, hUrta) na. bAMdhakAmano pAyo nAkhavAno maMgaLa samaya ke teno vidhi khAtamo puM. (a. khAtimaha) aMta; cheDo (2) mota; maraNa khAtara strI. cAkarI; sarabharA (2) taraphadArI khAtara na. (de. khatta) khetara sudhAravA mATe temAM nakhAtAM chANa, kAMpa, lIMDI vagere padArtho; tevo bIjo rasAyaNI padArtha [bAkuM (2) corI khAtara na. (saM. khAtra, prA. khattara) core bhIMtamAM pADeluM khAtara nA.yo. mATe; vAste (2) lIdhe 218 khAtara(paDo, 0pADu) puM. khAtara pADanAra; co[lAyaka khAtaradAra vi. cAkarI kare evuM (2) bharosApAtra; khAtarIkhAtaradArI strI. baradAza; cAkarI (2) taraphadArI, pakSapAta khAtarapUMjo puM. khAtaramAM kAma Ave evo kacaro-pUMjo; ghAsa, chANa, vAsIduM vagere kacaro khAtarabaradAza(-sa) strI. (phA. khAtira+baradAzta) AgatAsvAgatA; sarabharA; cAkarI [hathiyAra; gaNeziyuM khAtariyuM na. (saM. khAtra = kodALo) ghara kocavAnuM coranuM khAtariyo puM. khAtaranAM chANa vagere padArtha ekaThA karanAro majUra [mANasa; bhUvAno mANasa khAtariyo puM. (akhatara uparathI) melI vidyAmAM pravINa khAtarIstrI. (a. khAti) bharoso; patIja (2) cokasAI, niHzaMkapaNuM (3) sAbitI; pramANa (4) puM. cora khAtarIdAyaka vi. khAtarI ApanAruM khAtarI(pUrvaka, tabaMdha) kri.vi. cokasAIthI (2) khAtarIthI; vizvAsapUrvaka khAtarIdAra vi. khAtarIvALuM; bharosApAtra khAtarIlAyaka vi. bharosApAtra; vizvAsapAtra [khAna khAtala vi. sukhI (2) khAya teTalI kamANI Ape teTaluM (3) khoTa khavaDAvatuM; udhAra khAtAkIya vi. khAtAne lagatuM raiiyatavArI paddhati khAtAbaMdhI strI. (phA. khata+baMdiza) jamIna-mahesUlanI khAtAbAkI strI. khAte bAkI nIkaLe te [ke copaDo khAtAvahI strI. khAtAvAra hisAba noMdhavAnI vahI-copaDI khAtAvAra kri.vi. dareka khAtAdITha khAtAMpItAM kri.vi. nirvAhanuM kharca kADhatAM khAtAMpotAM na.ba.va. hisAbakitAba; copaDAmAMnAM khAtAM khAtuM na. (phA. khata) AsAmIvAra athavA AvakakharcanI jAtavAra jame-udhAranohisAba (2) leNAdeNInuM lakhANa (3) kAmakAjanI phALavaNInuM aMga udA. 'nyAyakhAtuM' khAtuMpaDyuM na. levaDadevaDa (2) leNadeNane lagatuM lakhANa khAtuMpItuM vi. ThIkaThIka gujarAnanA sAdhanavALuM khAtUna strI. (turkI) moTA gharanI strI; begama khAte kri.vi. sthaLe; mukAme. udA. surata khAte maLelI sabhA (2) khAtAmAM; hisAbe Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khAtedAra puM. sarakAranA mahesUlI khAtAvALAM (2) koInA khAnagI copaDe khAtAvALo; 'DipojhiTara' khAdaruM na. moTo khADo (2) caNatara vinAno kUvo (3) puM. UMDo khADo khAdI strI. (khaDadu) hAthe kAMtelA sUratanuM hathe vaNeluM kApaDa khAdIdheluM vi. khAdI mATe atyaMta prema dharAvanAruM khAdIpherI strI. khAdI vecavA nIkaLavuM te khAdIbhaMDAra puM. khAdInI banAvaTonuM vecANa karatI dukAna khAdya vi. (saM.) khavAya evuM; khAvA yogya (2) na. khAvAnuM; khAvAnI cIja khAghAkhAdya vi. khavAya ane na khavAya evuM khAdha strI. (saM. kSudhA) khorAka; AhAra (2) khoTa, nukasAna (3) khoDa; khAMpaNa khAdharuM, khAdhokaDuM vi. khAudharuM; khAuMkhAuM karanAruM khAdharo puM. UMDo khADo khAdharopuM. nukasAna [poSaNa mATenI joItI jarUrI 2kama khAdhA(kharaca, 0kharca, 0khAI, khorAkI) strI. bharaNakhAdhAvedha puM., strI. sAmAne bhogavavA na devuM evA prakAranI zatruvaTa; vera khAdhALuM vi. khAdha-khoTa ke nukasAnavALuM khAdhALuM vi. khAudharuM; akarAMtiyuM khAdhuM sakri. (de. khaddha) 'khAvuM'nuM bhUtakALa khAdhela bhU.kR. (0-pIdhela) vi. (-luM) bhU.kR. khAdhepIdhe sukhI (2) mAteluM; hRSTapuSTa khAdhoDa, (kuM) vi. khAudh khAna puM. (phA.) zAhajAdA, amIra gRhastha vagerene apAtuM musalamAnI upanAma (2) paThANa lokono vAcaka zabda For Private and Personal Use Only
Page #236
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khAnakhAnA, (na) 2 19 [khAreka-ToparAM khAnakhAnA, (0na) vi. (phA.) khAnanA khAna - sauthI moTA karelI besaNI (2) chIcharo kyAro (jhADano) (3) khAnano ilakAba dharAvanAra; moTo umarAva khAmuM kada (4) vi. ThIMgaNuM khAnagI vi. (phA.) potIkuM; aMgata (2) jAhera nahi evuM; khAmaNiyuM na. nIce khAmaNA para rahetuM kosanuM doraDuM; varata | gupta; "prAIveTa' (3) na. kuTuMba kuLa khAmaNuM na. (pANiyArA vageremAM) vAsaNa mUkavA sAru khAnadAna vi. (phA.) sArA gharanuM; kuLavAna (2) pratiSThita karelI besaNI (2) chIcharo kyAro (jhADavAM) (3) khAnadAnI strI, khAnadAnapaNuM; kulInatA (2) sajajanatA zarIrano bAMdho khAnadeza pu. mahArASTra rAjayano eka pradeza khAmavuM sakri. kSamA karavI [(3) bhUla; doSa khAnadezI vi. khAnadezane lagatuM khAmI strI. (phA.) khoDakhAMpaNa; UNapa (2) khoTa; ghaTa khAnapAna na. (saM.) khAvuMpIvuM te (2) tenI vastu khAmukhA kri.vi. (phA. khAhakhA) icchAe ke anicchAe; khAnabahAdura vi. (2) puM. e ilakAba dharAvanAra na chUTake (2) khAsa karIne (3) jANIjoIne khAnasAmA puM. (phA.) (musalamAna ane aMgreja gharamAM) khAmoza ud. (phA.) "sabUra, thobho zAMta! e arthano udgAra rasoI vagereno kArabhArI khAmoza(-zI) strI. (phA.) sabUrI; dhIraja khAnasAheba vi. (2) puM. e ilakAba dharAvanAra khAyakI strI, pedAza; maLatara (2) koInuM chAnuM khAvuMkhAnAkharAba vi. (phA.) satyAnAza vALanAruM meLavavuM te (3) lAMcaruzavata khAnAkharAbI strI. satyAnAza; pAyamAlI khAra pu. (phA.) kAMTo (2) vera (3) IrSA adekhAI khAnAga vi. gharamAM kajiyo karanAruM [ghara-kajiyo khAra paM. (saM. kSAra, prA. khAra) khArAzavALo padArtha; kSAra khAnAjaMgI strI. (phA.) gharamAM-ApasaApasamAM laDavuM te; khArapATa kuM., na. khAravALI-jemAM mIThuM pAkatuM hoya evI khAnAbadAza 5. (phA.) gharakhaTalA sAthe Amatema bhaTakatuM jamIna jajIvana jIvanAra; vaNajAro khArapATiyuM vi. khArApATavALuM khAnArA(su)mArI strI. (phA.) gharonI (vastInI) khArapATiyuM vi. IrSyAthI baLyA karanAruM (2) dAvapeciyuM; gaNatarI; vastI gaNatarI prapaMcI kheMcI lIdhelA sAMThA bAnuM na. (phA.) bhaMDAra; nidhi (2) peTIpaTAro ke meja, khAravAM na.ba.va. varasAdane abhAve sukAtI jArabAjarInA kabATa vageremAM vastu mUkavA karelo vibhAga (3) khAravo chuM. (saM. zAra+vaha) khalAsI; vahANa calAvanAro lakhANa mATe alaga paDAto vibhAga ke koTho (2) saMcAro khApa strI. (saM. karkara uparathI) darpaNa; bhAratamAM bharavAmAM khAravo chuM. khArAzavALo goLa AvatuM AbhaluM (2) abarakhanI patarI khArAI strI, khArApaNuM; khArAzA khApaNa na. zaba upara oDhADAtuM kapaDuM; kaphana khArATa puM. khArAza; khArApaNuM (2) vi. khArAzavALuM khApariyuM na. (saM. kharSarI) AMkhanuM eka auSadha (2) khArAza strI. khArATa; khAro svAda bALakane ApavAnuM eka auSadha khArAza strI. khAra; Sa (2) aNabanAva khAparI strI. nAkano mela; gUMguM bihuja pahoMceluM; catura khArija vi. (a.) rada kareluM (2) bahiSkRta [kakaDo khAparuM vi. (saM. kharpara, prA. khappara) gAMkuM na jAya evuM; khAriyuM vi. khAravALuM (2) na. mIThuM caDAvelo cIbhaDAno khAparo koDiyo paM. ekabIjAthI ThagAya nahi evo be khAriyuM vi. khArIluM; IrSyAkhora dhUrtomAMno eka (2) samAna harIpha khArI strI. (saM.) eka vajana (doDha maNa, trIsa kilo) khAparo jhaverI muM. cAMpAnerano eka prAcIna, mahA kAbela khArI strI. (saM. khArI, prA. khAriA, khAravALI mATI ke ane dhUrta jhaverI (2) mahA Thaga (3) hIrApArakhu jamIna (2)khArAzavALI ekabhAjI (3) khArI biskiTa khApavuM sakri. khAMpavuM; thoDuM thoDuM soravuM; pAtaLuM karavuM (4) eka nadI [(2) IrSALuM (3) kinnAkhora khAba pu. (phA. khvAba) Udha (2) svapna khArIluM vi. ("khAra" uparathI) verajhera rAkhanAruM; lIluM khAbakavuM a.kri. jhaMpalAvavuM; UMcethI TapakavuM (2) vacce khAruI strI. vidhavAne paheravAnuM eka jAtanuM vastra bolI UThavuM (3) dhasI javuM khAruM vi. (saM. kSAra) mIThA jevA svAdanuM (2) mIThAmAM khAbaDa vi. khaDabacaDuM (2) na. khAbociyuM AtheluM; mIThuM caDAveluM (udA. khArI sUMTha) khAbaDakhUbaDa vi. khADAmaiyAvALuM, DhekATheyAvALuM khAruM vi. IrSALu (2) dveSIluM (3) kinnAkhora khAbaDuM na. khoraDuM khAreka strI. (da. khAri%) sUkaveluM khajUra khAbociyuM na. pANIthI bharelo nAno khADo khAreka-ToparAM na.ba.va. hoLInA tahevAre kanyAnA sAsarethI khAmaNa na. (pANiyArA vageremAM) vAsaNa mUkavA sAru kanyA mATe mokalAtI bheTa For Private and Personal Use Only
Page #237
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org khArekI khArekI vi. khAreka jevuM ke jevaDuM (jema ke bora) khAreja vi. (a.) juduM kADheluM (2) radabAtala khAro puM. (saM. kSAra) eka kSAra; saMcoro; pApaDakhAra[jamIna khAroDa vi. kSAravALuM (jamIna vagere mATe) (2) puM. evI khAropATa puM. khArapATa; jemAM mIThuM pAkatuM hoya evI khAravALI jamIna (2) eka ramata; aga2pATo khAla(DI) strI. (saM. khalla, prA. khallA) cAmaDI (2) jhADanI chAla 224 khAlapI strI. cAmaDiyaNa; khAlapA jAtinI strI khAlapo huM. (khAlasaM. pU = sApha karavuM) cAmaDiyo; camAra khAlavavuM sa.kri. khAlI karavuM; ThAlavavuM khAlasA vi. (phA. khAlisaha) potAnI kula mAlikInuM; AgavuM (2)sarakAranA vahIvaTanuM; sarakAranuM (3) guru goviMdasiMhe zIkhomAM pravartAvela vidhAnane mAnanAruM khAlika puM. (a.) sarjanahAre; mAlika khAlisa vi. (a.) zuddha (2) kaDAkUTa vinAnuM khAlI ve. (a.) ThAluM; kazuM bharyAvagaranuM (2)nirdhana; garIba (3) zUnya; avakAzamaya (4) kri.vi. mAtra; phakta khAlI strI. zarIrano koI bhAga eka ja sthitimAM rahetAM ke dabAtAM lohI vahetuM aTakI jAya tyAre thatI jhaNajhaNATI khAlI kri.vi. amathuM; vyartha (2) mAtra; phakta ['vakyuma' khAlI(khama, khaMkha) vi. taddana khAlI; ThAluMThama(2) zUnya; khAlIpIlI kri.vi. vagara kAraNe; amathuM khANuM na. (saM. khalla, prA. khallaa) joDAnuM upaluM cAmaDuM (2) khaLAnA anAja upara DhAMkavAnuM ghAsa khAluM vi. khAlI paDeluM (2) na. ('khAlI' uparathI) vANA nI kokaDI bharavAno netara ke bruno polo kakaDo (3) paDatara rAkheluM khetara (4) kyAro (udA. tamAkunuM khAluM) khAvyuM vi. khA-khA karanAruM khAvaTI strI. zAhukAra ke dhaNiyAmA (mAlika)ne tyAMthI khAvA mATe uchInuM levAtuM anAja (2) jivAI khAvaDA puM. kacchanA raNamAM Avelo e nAmano pradeza khAvaDuM vi. khAuMdhuM; khAkhA karanAruM khAvuM(-viM)da puM. (phA.) mAlika; zeTha (2) pati (3) Izvara khAvuM sa.kri. (saM. khAdati, prA. khAai-khAi) anna levuM; jamavuM (2) veThavuM; khamavuM (udA. 'mAra khAvo') (3) vAparavuM; bhogavavuM (udA. havA khAvI) (4) levuM; kharca karAvavuM; kharca tarIke kaDhAvavuM (udA. 'A dukAne so rUpiyA khAdhA'; 'A dhaMdhAe bahu dahADA khAdhA.') (5) dama; chIMka; bagAsuM; udharasa vagere sAthe vaparAya che - zarIranI te kriyA karavI ke thavI; e arthamAM (6) khavAvuM; kATa caDhavo (7) vagarake levuM; corIchUpIthI levuM; ucApata karavI (udA. 'ghaNA paisA khAI gayo.') (8) na. pakavAna (9) khAvAnI cIja; [khAMga bhAthuM (udA. khAvuM baMdhAvavuM') khAza strI. ('khAvuM' uparathI) khAvAnI zakti (2) khAvAno jaththo (3) khAyakI; lAMca-ruzvata khAsavi. (a.)potIkuM; aMgata (udA. 'khAsa mANasa') (2) viziSTa; asAdhAraNa (3) kharuM; asala (udA. khAsa mAla, khAsa khabara) (4) amIrI (udA. dIvAne khAsa) khAsagI(-gata) vi. (a.) potAnuM; aMgata (2) khAnagI; gupta (3) agatyanuM; muddAnuM [chu khAsaDiyuM vi. khAsaDAnA jevuM (2) na. eka halakI jAtanuM khAsaDuM na. jUtuM; joDo (ghasAyela ke jUnAM) (2) Thapako (3) badanAmI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khAsadAna na. pAnano Dabo; pAnadAna [azvapAla khAsadAra chuM. sevaka; hajUriyo (2) ghoDAnI cAkarI karanAra; khAsabajAra puM. moTuM-mukhya bajAra khAsabaradAra chuM. (phA.) saradAranAM hathiyAra laI sAthe pharanAra; anucara (sevaka) (2) rAjAno hajUriyo khAsaMkhAsa vi. potIkuM; ekadama najIkanuM khAsiyata strI. (a.) svabhAva; prakRti (2) viziSTa guNadharma (3) Adata; Teva khAsiyuM na. gadheDA upara lAdavAnI be pAsiyAMvALI gUNa; poTha (2) tenI nIce mUkelI gAdalIgodaDI; Achara khAsuM vi. (a. khAssaha) rUDuM; majenuM; suMdara; barobara; yogya (2) kri.vi. zAbAza (3) suMdara ! beza ! sarasa khAhiza strI. (phA.) icchA; bhAvanA khALa puM., strI. (saM. khalla, prA. khAla) melA pANInA nikAla mATeno naLa-nIka (2) khALavALI cokaDI khALakUvo puM. khALanuM pANI jemAM choDAtuM hoya tevo UMDo khADo-kUvo (2) jAjarU mATe karelo kUvo khALakUMDI strI. khALanA melA pANInI kUMDI khALavuM sa.kri. (saM. skAlayati, prA. khAlai) 'khALavuM'nuM preraka; aTakAvavuM; rokavuM [(4) mukAma; visAmo khALo puM. aTakAva; rokANa (2) vAra; vilaMba (3) baMdara khAM puM. musalamAna gRhastha athavA amI2ne bolAvavAno mAnavAcaka zabda (2) ustAda; niSNAta khAMkhata(-da) strI. kutUhala (2) cIvaTabharI khaMta (3) khaNakhoda (4) IrSyA; adekhAI khAMkhatI(-dI) vi. khAMtavALuM khAMkhada(-dI) juo 'khAMkhata, khAMkhatI' khAMkharoTavuM sa.kri. thoDuM laIne ghasIne copaDavuM khAMkhAM na.ba.va. phAMphAM mAravAM te khAMkhAMkhoLA paM.ba.va. (khAMkhAM phAMphAM + khoLA - khoLavuM) khUNekhAMcare khUba khoLAkhoLa karavI te khAMga puM. phUko (2) ati garamIthI pIgaLI gayelo IMTa ke naLiyAno kaTako; kITo For Private and Personal Use Only =
Page #238
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org khAMDu] khAMgu chuM. jANabhedu; jAsUsa (2) khADo khAMguM vi. ekabAju nameluM (2) na. TebalanuM khAnuM khAMguM vi. koravuMkuM (jema ke ramatamAM pAso ke koDI) khAMca strI. khAMco; nAno khADo-kApa (2) sAMkaDa; gUMcavaNa (3) khoTa; toTo (4) AMcako (5) jame-udhArano tALo nahi maLavo te; vadhaghaTa khAMcako huM. khAMco; khacako (2) AMcako [bhUlacUka khAMcakhUMca strI. nAnImoTI khoDakhAMpaNa (2) jhINavaTa (3) khAMcavuM sa.kri. kherata rAkhavuM; pAchuM haThAvavuM (2) khamacAvuM; aTakavuM (2) lAkaDAmAM khAMca karavI; khAMco pADavo khAMcAkhUMcI strI. nAno khADokhaiyo; khUNo-khAMcaro (2) galIkUMcI [ghUMTIvALuM khAMcALuM vi. khAMcAvALuM (2) galIkUMcIvALuM (3) AMTIkhAMco puM. ekasarakhI dhAra, sapATI athavA lITImAM paDato kApa, khADo ke vAMka (2) sAMkaDo rasto; galI (3) vAMdho; harakata (4) khUNo khAMjaNa strI. jyAM dariyAnuM pANI AvI bharAI rahetuM hoya evI jagA; bhAThAnI jamIna (2) khADI khAMjaruM na. khUNo; khUNe paDatuM-jAhera nahi tevuM sthaLa (2) cUMTaNInuMdhara; kUTaNakhAnuM (3) anAjano koThAra (4) mAMsa khAMTa strI. saurASTramAM vasatI eka jAti khAMTa(-Tu) vi. paDyuM; dhUrta khAMTu vi. niSNAta khAMDa strI. (saM. khaMDa, prA. khaMDA) eka gaLyo padArtha (sAkara te gAMgaDA ane khAMDa te bhUko-daLavAthI te 'bUruM' bane che.) [kAma (2) mAnasika mUMjhavaNa; akaLAmaNa khAMDaphrUTa strI. khAMDavuM-kUTavuM te; khAMDavA karavAnuM paracUraNa khAMDakhAjuM na. khAMDa pAyela khAjuM khAMDaNiyuM na. ('khoDavuM' uparathI) sAMbeluM khAMDaNiyo puM. anAja ke bIjI cIja khAMDavA mATe banAveluM lAkaDA ke paththaranuM sAdhana-pAtra [nAno khAMDaNiyo khAMDaNI strI. (saM. khaMDana, prA. khaMDaNa) khAMDavAnuM pAtra; khAMDaNuM na. khAMDavuM te (2) khAMDavAnI vastu khAMDaNuM na. khAMDavAnuM sAdhana; sAMbeluM khAMDava na. (saM.) kurukSetra pAsenuM eka vana khAMDavI strI. khAMDanI cAsaNIvALI eka vAnagI khAMDavI strI. pATavaDI; caNAnA loTane bAphI, tenuM pAtaLuM thara thALI para pAtharI, jenA goLa vIMTA vALI tenA para vadhAra karI banAvAtI eka gujarAtI vAnagI khAMDavuM sa.kri. (saM. khaMDayati, prA. khaMDai) photarAM-choDAM judAM karavA kUTavuM (DAMgara vagerene) 221 khAMDavuM sa.kri. mAravuM; ThokavuM (3) kacaravuM; kUTavuM khAMDasarI(-sArI) strI. dezI junavANI paddhatithI tAvaDAmAM banAvela khAMDa |khAMsAheba khAMDAdhara vi. khAMDuM jhAlanAra arthAt vAparI jANanAra khAMDAdhAra strI. talavAranI dhAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khAMDiyuM vi. (saM. khaMDita, prA. khaMDia) khaMDita thayeluM; khoDakhAMpaNavALuM (2) na. bhAgalAM ziMgaDAMvALuM Dhora (3) nAnI bheMsa; pADuM; joDuM[kilonuM) tola-mApa khAMDI strI. (de. khaMDiA) vIsa kAcA maNanuM (400 khAMDI strI. ramavA mATe banAvelI lAkaDAnI talavAra khAMDIbaMdha kri.vi. khAMDIne hisAbe; jaththAbaMdha khAMDuM vi.saM. khaDa, prA. khaMDa) khaMDita; bhAMgeluM khAMDuM na. (saM. khaDga) sAmAnya ke bedhArI talavAra (2) varane badale enuM khAMDuM laIne gayelI jAna khAMDeruM na. sAMDhiyo; UMTa (2) UMTanuM ToLuM khAMDha puM. be dhAravALI sIdhI talavAra; kirapANa khAMta (saM. kSAMti, prA. khaMti) strI, khaMta (utsAha) (2) hoMza, umaMga (3) lAlasA; tRSNA khAMtIluM vi. khAMtavALuM; hoMzIluM khAMdha strI. (saM. skaMdha, prA. baMdha) khabho (2) pazunI garadana (3) bhAra vahetA pazunI garadana para paDatuM AMTaNa (4) madada khAMdhiyo chuM. khAMdhe caDAvI laI janAro; muDaduM UMcakanAro; kAMdhiyo (2) madada karanAro; sAthI (3) khuzAmatiyo khAMdhI vi. khAMdhavALuM (2) puM. khAMdhavALo baLada khAMpa vi. lAMbuM thaIne paDeluM ke sUteluM khAMpa (Na) strI. khAmI; khoDa; eba (2) glAni; dilagIrI [kapaDuM; kaphana khAMpaNa strI. (de. khaMpaNaya=vasa) muDadA para oDhADavAnuM khAMpavuM sakri. kADhI nAkhavA soravuM (2) thoDuMthoDuM khodavuM; pAvaDAthI (DhagalAmAMthI laI) Amatema pheravavuM khAMDuM na. haLano aNIdAra dAMto; cavaTuM khAMpo chuM. (saM. khaMpa, prA. khaMpa) kApyA pachI raheluM vaNakhodAyeluM jaDiyuM (2) bhAgelI DAMkhaLInuM thaDane vaLagI raheluM ThUMThuM (3) koI paNa sapATI upara rahI gayelo karaco; khUMparo (4) khAMpa; khAmI (5) rAbho mANasa khAMbha puM. (saM. staMbha) thAMbhalo, khaMbho khAMbhI strI. pALiyo; smaraNastaMbha (2) khobhaNa; pATiyAM besADavA lAkaDAmAM pADelI khAMca khAMbho puM. (saM. skambhaka, prA. khaMbha) sImADAnI hada batAvato paththara (2) khAMbhI; pALiyo khAMyANuM na. khAMDatI vakhate gavAtuM gIta (2) palALI ane khAMDI rAMdhavA mATe taiyAra karAtI bAjarI khAMsa strI. khAMsI; udharasa khAMsavuM akri. (saM. kA) khAMsI khAvI; udharasa khAvI khAMsAheba puM. musalamAna gRhastha athavA amIrane bolAvavAno mAnavAcaka zabda (2) saMgItano ustAda For Private and Personal Use Only
Page #239
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khAMsI 222 [khIlaDI khAMsI strI. (saM. kAsA, prA. kAsa-khAsa) udharasa; ThAMso nANuM (2) khAsa vAparavA maLeluM nANuM , khikhiyATo 5. khIkhI karavuM te; hasAhasa khisuM na. khI; gajavuM khikhiyAro . (ravA.) kaMTALo Upaje tevI rIte hasavuM MiTI strI, juo khIMTI' khicaDiyuM vi. ('khIcaDI' uparathI) paMcarAu; bheLaseLavALuM khiTo . juo khIMTo" (2) khIcaDInA jevuM khIkhI krivi. evo avAja karIne (2) strI, khIkhI hasavuM khijamata strI. (a. khidamata) sevAcAkarI; tahenAta te; khaDakhaDATa hasavuM te khijamatagAra paM. sevaka; nokara; cAkara khIca vi. gIca; bharacaka khijamatagArI strI. khidamatagArI; sevAbhAva ' khIcaDapAka 5. khIcaDI (tucchakAramAM) khijavaNI strI. (a.) khIjavavuM ke cIDavavuM te khIcaDI strI. (saM. khicyA, prA. khiccA) cokhA ane khijavATa kuM. khijAvuM te; gusso; krodha (2) cIDa dALanI mizraNanI eka vAnI khijAvavuM sakri. "khIjavuM'nuM preraka khIcaDIkhAu vi. khIcaDI khAnAruM (2) halakI paMktinuM khijAvuM akri. "khIjavuMnuM karmaNi ['khajhAM'). khIcaDuM na. khIcaDI (tucchakAramAM) khijAM(-jhAM) strI. (phA.) patajaDa; pAnakhara (zuddha uccAra khIcaDo chuM. AkhA maga ane cokhAnI athavA AkhA ghauM khiDakI strI. (hi) bArI ane dALanI khIcaDI (2) khIcaDuM (3) goTALo; khitAba chuM. (a.) ilakAba; padavI; upAdhi seLabheLa te khidamata strI. khijamata; sevAcAkarI khIcA(-cokhIca ki.vi. gIcogIca; bharacaka; ThAMsIThAMsIne khidamatagAra paM. khijamatagAra sevaka nokara bIciyuM na. cokhAnA bAphelA loTano pApaDa-pApaDI mATe khina vi. (saM.) dilagIra; gamagIna bAphela loTa khinnatA si. khinna hovApaNuM khIcI strI, jAracoLAno bAphelo loTa miATe pADeluM nAma khinnamanaska vi. udvegabharyA manavALuM khIja strI. (da. khijjiA ) cIDa; gusso (2) khIjavavA khinnI strI, (saM. sIriNI) rAyaNa khIjaDo chuM. (saM. khadira) eka jhADa; samaDo (2) zamIvRkSa khirAja strI. khaMDaNI biAjarAnA kAcA kaNavALuM (DuM). khIjavavuM sakri. khIje ema karavuM; cIDavavuM biroyuM vi., na. (saM. zIra=dUdha) dudhALa (Dhora) (2) khIjavAvuM a.kri. "khIjavavuM'nuM karmaNi bilakoDI strI. khisakolI: bilADI khIjavuM akri. (saM. khighati, prA. khijaI) gusse thavuM khilakhila ki.vi. khisakolIno avAja hoya evA (2) sakri. DAMTavuM; vaDhavuM; Thapako Apavo avAjathI (2) 5. khUba hasavAno avAja khINa strI. be TekarIo vacce Avelo sAMkaDo mArga (2) khilakhilATa puM. khilakhila avAje hasavuM te parvatanA be UMcA bhAga vacceno pradeza [jaDeluM naMga khilavaTa(-NI) strI. khIlavavuM te khImaNuM na. naMganI besaNInuM khAnuM (2) vALI ke nathamAM khilavADa kuM., strI. ramata; khela; tamAzo (2) mana khImo chuM. (a. kama) mAMsano chUMdo bahelAva (3) chaLakapaTa; prapaMca; dago khIra strI. (saM. kSIra, phIraka, prA. khIraa) dUdhabhAtanI khilApha vi. (a.) viruddha; pratikULa eka vAnI (2) kSIra; dUdha khilAphata strI. (a. khalIphAta) khalIphanI gAdI athavA khIruM na. loTa ane pANIne aDavALI karelo ragaDo (pUDA, sattA (2) islAmanI sevA bhajiyAM vagere banAvavA) (2) khamIra caDAvelo khilAphatI vi. khilAphatane lagatuM Atho (jalebI vagereno) (3) eka jAtanuM jADuM kApaDa khilAvaTa strI. khilavaTa; khIlavavuM te (4) khareTuM; kareTuM (5) eka jAtanI kumaLI kAkaDI khilAvavuM sakri. khIle ema karavuM bIro chuM. eka zAka; kAkaDI khilAvuM a.kri. UMce aTakI rahevuM; bharAI javuM, TiMgAvuM khIrodakana. zIrodaka; dUdha jevuM sapheda pANI (2) sAgaranAM khiloDI strI, bilakoDI; khisakolI mojAMnI chApaNIvALuM strIonuM eka vastra (3) eka khiloNuM na. (hi. khilaunA) ramakaDuM dhoLuM rezamI vasa (4) kSIrasAgara khisakAvavuM sakri. "khIsakavuM'nuM preraka khIla pu. (saMkila) juvAnImAM moM para thatI phollI (2) khisakolI strI. eka janAvara; bilakoDI AMkhanA popacAM para thatI lohImAMsanI gaDI (3) khisiyANuM vi. khasiyANuM; jhaMkhavANuM; khaziyANuM ghaMTIno khIlaDo (4) cIcavAno Ubho DAMDo khissAkAtaru vi. khIsAkAtaru khIsuM kAtarI corI karanAra khIlagoTIlo paM. baMTIno khIlaDo (2) bALakonI eka ramata khissAkharca(-raca) na. kharacavA mATe khissAmAM rakhAtuM khIlaDI strI, nAnI khIlI For Private and Personal Use Only
Page #240
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhA khIlaDo 22 3 (khurAsAnI khIlaDo chuM. ghaMTInA heThalA paDamAM vaccovaca AvelI khIlI, khudakAztA(-stA) vi. (phA.) jAte kheDeluM jenA para upaluM paDa phare che. khudakuzI strI. (phA.) ApaghAta; AtmahatyA balamA-mAM)kaDI strI ghaMTInA upalA paDiyAnI vaccovacanuM khudagarajI vi. (phA.) svArthI; ApamatalabI (2) strI. lAkaDuM, je khIlaDAmAM parovAya che. (2) khIlaDo ane ApagarajIpaNuM mAMkaDI siIvavuM (dhAbaLA cophALanA be pATa peThe) khudanumAI strI. (phA.) khoTI zAnanuM pradarzana; AtmadarzI khIlavavuM sakri. khIle ema karavuM (2) khIlavuM; phAMTavavuM; khudaparasta vi. (phA.) ahaMkArI (2) ApamatalabI; khIlavuM a.kri. phUlavuM-phAlavuM; vikasavuM (2) zobhavuM; svArthI [svArtha dIpavuM (3) khuzImAM AvavuM; gammate caDavuM (4) khudaparastI strI. (phA.) ahaMkAra (2) ApamatalabIpaNuM; cagavuM; uzkerAvuM; vIpharavuM khudapharebI strI. (phA.) AtmavaMcanA khIlavuM sakri. (cophALa, kALA vagerenI vacce) bakhiyA khudabakhuda kri.vi. (phA.) ApameLe; svataH daIne sIvavuM; phAMTavuM; khIlavavuM khudA pu. (phA.) Izvara; prabhu khIlApATI strI, peca pADavAnuM-jU banAvavAnuM ojAra khudAI vi. IzvaranuM-Izvarane lagatuM (2) pavitra kudaratI; khIlArakhuM vi. amuka khIle ja baMdhAvAnI AdatavALuM (2) daivI (3) bhoLuM (4) strI. IzvarapaNuM (5) sRSTi bahAra caravA nahi jatAM ghera khIle bAMdhyuM rahevAnI khudAtAlA . (phA.) mahAna prabhu; paramezvara TevavALuM [vageremAM mukAtI pecavALI saLI khudAparasta vi. (phA.) prabhuparAyaNa; Astika khIlI strI, nAno khIlo; cUMka (2) khIMTI (2) baMgaDI khudAparastI strI. (phA.) IzvaranI bhakti bIlI-khaTako . khIlI khUMcavA jeTalI pIDA; IjA (2) khudAbakSa vi. (pha. balidana eTale dilapUrvaka apAyeluM) aDacaNa; vipna; harakata Izvare bakSeluM (2) jeno pitA koNa che, te jANavAmAM khIlIpabi(-siDyArAM na.ba.va. khIlI ane pasiyArAM; nahi AveluM; anAtha (3) maphatiyuM; TikiTa vinA aMdara khIlI nAkhavAthI ughADavAsa thAya evAM baraDavAM musApharI karanAruM khIlo chuM. (saM. kIlaka, prA. khIlaa) khUTo; mekha (2) khudAvaMta(-da) vi. (phA.) Izvaratulya (saMbodhana mATe) AdhAra-sthAna; mULa baLa (3) chakkA paMjAnA jugAramAM khudAhApheja (a. hAphija - rakSaNa karanAra) "prabhu tamAruM paisAnI hoDa lAge te lenAro madhyastha jugArI (4) rakSaNa kare evuM AzIrvacana aDacaNa khudI strI. (phA.) huMpaNuM; huMpada; garva khIsakavuM akri. (da. khisa) lapasavuM; khasavuM khunAmarakI strI. (khUna+marakI) khUnarejI veirajhera khIsAkAtaru vi. juo "khissAkAtaruM khunnasa strI, na. khUna karAve evI jherI lAgaNI; khUnasa; khIsAkharca(-raca) pR. juo "khissAkharca khusI vi. khunnasavALuM khIsAbharuM vi. khissAbharuM; lAMciyuM (2) lobhiyuM khupAvavuM sakri. khUpavuM'nuM preraka khIsAmAra vi. khIsAkAtaru; khissAmAra khupAvuM a.krike "khUpavuM', karmaNi khIsuM na. (phA. kisaha) juo "khisyuM khuphiyA vi. (a) chupAyeluM; gupta bI(-rbi)TI strI, nAno khIMTo (2) kapaDAM bharAvavA khuphiyA polIsa strI. chUpI polIsa bhIMtamAM jaDeluM TekaNa (3) nAnA khIMTo khumArI vi. (a.) AMkhamAM dekhAto nazo; ghena; mastI khIM(biM)To puM. khUTo; khIlo; mekha (2) dhana, vaibhava, odhdhA vagereno garva khuTADavuM sakri. khUTe ema karavuM, ghaTADavuM (2) pUruM karavuM khura strI. (saM.) (paganI) kharI khuTAmaNa na. khoTa; ghaTa (2) dago; vizvAsaghAta khurado pu. (phA.) khuDado; bhUko (2) moTA sikkAnI khuDado pu. (phA. khurdaha) khurado; moTA sikkAnI kiMmatanA kiMmatanA nAnA sikkA te; paracUraNa nAnA sikkA te; paracUraNa (2) kakaDe-kakaDA; bhUko khuramI strI, (-muM) na. (phA.) eka jAtanI mIThAI khuziyALuM vi. khUNAvALuM khuramo chuM. sevano biraMja (2) khajUra khutabo pu. (a. khutabA) tArIpha; prazaMsA (2) jumAne khurazI strI. (a. kursI) eka jAtanuM cAra pAyAvALuM Asana divase namAja vakhate paDhAto khAsa stuti-pATha (2) mAnavuM ke pada athavA amalanuM sthAna khutADavuM sakri. khUtavuM'nuM preraka khurazeda puM. (phA.) sUraja; sUrya khuda vi. (phA.) asala; zuddha (2) sarva. pote; jAte khurasI strI. khurazI khuda akhatyArI strIe potAno kAbU hovo te khurasuM na. nAnI khurazI nAmanA pradezanuM ke tene lagatuM khudakalamI vi. maulika kalamavALuM (lakhANa) khurAsAnI vi. (phA.) IrAna dezamAM AvelA khurAsAna For Private and Personal Use Only
Page #241
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khurAMTo 224 [ khUNiyuM kharAMTa vi. vRddha; samartha (2) mAthAbhAre; bhArADI khuzAmadakhora vi. (phA.) khuzAmatakhora; khuzAmatiyuM khurI strI. (paganI) kharI [bhAre khuzAla vi. ("khuzahAla' uparathI) khuza hAlatamAM hoya khura(-)Ta vi. anubhavI; cAlAka (2) ustAda; mAthA- evuM; sukhI (2) kuzaLa; taMdurasta khulAsaa.kri. khulAso thavo khuzAlI strI. AnaMda; prasannatA khulAsAvAra ki.vi. khulAsA sAthe; nirAkaraNapUrvaka khuzI strI. (phA.) AnaMdamagnatA, harSa (2) marajI; icchA khulAso 5. (a.) spaSTIkaraNa; cokhavaTa (2) sArAMza; (3) vi. khuza; rAjI bhAvArtha (3) nikAla; rasto (4) mokaLAza (5) khuzka vi. (phA.) ska; zuSka (2) nIrasa (3) buddhihIna dasta; jhADo khuMkhAravuM akri. juo khUMkhALavuM khullaMkhullA kri.vi. khullekhullI rIte; ughADe choge khuMkhAro 5. juo "khUMkhAro' khulluM vi. (a. khalA) ughADuM (2) nikhAlasa; cokhkhuM (3) khuMca, (okhAMca) juo kheMca, (okhAMca) spaSTa (4) nAguM; DhAMkeluM nahi tevuM (5) chUpuM nahi- khuMcavavuM sakri. juo "khUMcavavuM jAhera (9) asabhya (7) aNagherAyeluM (8) gheruM nahi- kheMcAvavuM akri. juo kheMcAvavuM AchuM (jema ke AkAza) khuMTa 5. juo "khUTa' khullaMkhulluM vi. sAva khulluM khuMTaDuM chuM. juo khUTaDuM khuvAra vi. (phA. vAra) atiduHkhI; herAna (2) pAyamAla khuMTavuM sakri. juo khUTavuM khuvArI strI pAyamAlI; herAnagati (2) (yuddha, Aphata khaMTiyo chuM. juo "khUMTiyo vageremAM) jAnahAni baMTI strI, juo khUTI khuza vi. (kA.) AnaMdI; harSita; prasanna (2) taMdurasta khuTo . juo khUTo khuza(okismata, nasIba) vi. nasIbavALuM; sadbhAgI khuMdavuM sakri. juo khUMdavuM khuza(vakismatI, nasIbI) strI. sadbhAgya; sAruM nasIba khuMdAbuMda strI. juo "khUdAkhUMda khuzakI strI. (kA.) jamInamArga khuMdha strI. juo khUMdhI khuzakhabara strI. sArA-zubha samAcAra khudhALuM, budhiyuM, khudhI juo anukrame "khUMdhALuM, "khUMdhiyuM', khuzakhayAlI strI. (a phA.) sAro vicAra (2) saMbhrama khuzakhuzAla vi. taMdurasta temaja khuza; khUba khuza khepa strI. juo khUpa' khuzadila vi. prasanna; AnaMdI khUMparuM na. juo khUMparuM khuzanumA vi. (phA. khuzanumA) suMdara; ramaNIya khUMparo chuM. juo khUMparo' khuzamahamI strI. (a. phA.) bIjAM karatAM pote sArA khuMpa(-pA)vavuM juo "khUpAvavuM hovAno vicAra ke dhAraNA (2) saMbhrama khapavuM sakri. jao "khaMpavuM? khuzabakhtI(khetI) (phA.) strI. sadbhAgya (2) khuzAlInI khUjalI(-LI) strI. (saM. khajuM, prA. khajaju-buju + lA bheTa - bakSisa parathI khUjalI ane khaju+lla parathI khUjalI) caLa; khuzabo(I) strI. (phA. khuzabUNe sugaMdhI valUra; khaMjavALa (2) cAmaDIno eka roga (3) je khuzabodAra vi. sugaMdhIvALuM (ra) khuzamijAjavALuM lAgavAthI khaMjavALavuM paDe te; khajUrI khuzamijAja chuM. (saM.) sAro AnaMdI svabhAva (2) vi. khUTa strI. khoTa; ghaTa (2) chApakhAnAmAM bIbAM goThavatAM khuzamijAjI khUTatAM bIbAM khuzamijAjI vi. khuzamijAjavALuM; AnaMdI (2) strI. khUTala vi. khUTIne sAmA pakSamAM janAruM; aprAmANika AnaMdI hovuM te tiMdurasta khoTAboluM; vizvAsaghAtI khuzahAla vi. khuza hAlatamAM hoya evuM; sukhI (2) kuzaLa; khUTalaveDA chuM. apramANikatA khuzahAlI strI. khuza hAlata; sukha; khuzakhuzAlapaNuM khUTalAI strI. khUTalapaNuM khuzAmata (phA.) strI svArtha mATe karelAM hada bahAranAM khUTavuM a.kri. (da. khuda0) ochuM thavuM; ghaTavuM (2) khUTala vakhANa; panazI; hAjI - hA thavuM phUiTeluM; vizvAsaghAtI khuzAmatakhora vi. khuzAmatanI TevavALuM; khuzAmatiyuM khUTela(-luM) vi. khAlI thayela; kaMgALa; devALiyuM (2) khuzAmatiyuM vi. khuzAmata karanAruM, khuzAmatakhora khUNiyuM vi. khUNAvALuM (2) na. sAlane majabUta karavA khuzAmatiyo . khuzAmata karanAro puruSa lagADAtI loDhAnI kATakhUNa AkAranI cIpa; "keTa' khuzAmada strI. (phA.) khuzAmata; pabazI (2) kATakhUNAnA AkArano naLano nAno TukaDo For Private and Personal Use Only
Page #242
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khUNiyo 225 [ khaM-khuM)pa khUNiyo chuM. khUNA mApavAnuM sAdhana khUlavuM akri. (saM. khulla, prA. khulla khulluM thavuM; UghaDavuM bUNI strI, nAno khUNo jigAe (2) khIlavuM (phUla) (3) dIpavuM; zobhavuM (raMga) (4) khUNekhAMcare kri.vi. koI khUNAmAM-khUNA paDatI aparicita ughADa nIkaLavo [bevakUpha khUNo puM. (saM. koNaka, prA. koNaa) jayAM be dizA ke lITI khUsaTa na. (saM.) vRddha mANasa (2) vi. manahUsa (3) maLatI hoya te jagA; koNa; khAMco (2) jAhera ke khaMta-khuM)khAravuM a.kri. khaMkhuM avAja karavo (2) (amuka AgaLa ughADuM nahi evuM sthAna ke pada (3) zoka- avAja karI) gaLuM sApha karavuM (3) haNahaNavuM (4) patinA avasAna pachI vidhavAe gharamAM rahevuM te (potAnI hAjarI, maradAI ke baDAza batAvavA) khUNokhAMcaro paM. khUNo ke khAMco (2) khUNA paDatI ke khUMkhArAthI avAja karavo khAMcAmAM AvatI jatI-ochI jAhera-jagA khU(-khuM)khAro chuM. khUkhAravuM te (2) khUMkhAravAno avAja bUtavuM a.kri. (saM. phaMpati, prA. khuSpaI) kAdavamAM UtarI khU(-khuMkhUTa-bu) na. (khUMkhAravAno ke khAMsIno) avAja javuM; kaLavuM (2) aMdara jaI coMTI javuM (3) khaMtavuM; kheM(-bu), (okhAMca) strI. khUNo; khAMco (2) kheMcavAnI khUMpavuM [vAMdhovacakochidra asara; bhoMka (3) lAgaNI; asara (4) dAjha; vera khUda(-dhoruM na. khotaraNuM (2) dveSa khAtara kADhelI bhUla; (3) (5) bArIka samaja (6) vAMdhAvacako; khoDakhAMpaNa khUna na. (phA.) lohI (2) khUnanI-veranI tarasa; khUnasa kheM(-bu)cavavuM sakri. kheMcIne laI levuM; paDAvI levuM (3) jIvathI mArI nAkhavuM te; hatyA baM-bu)cavuM a.phri. naDavuM; bhoMkAvuM (2) manamAM khaTakavuM; khUna-kharAbo pu. (phA. khUna+kharAbI) mAraphADa; khUnAmarakI dukhavuM (3) baMdhanamAM paDavuM; khUMpavuM khUnakhAra vi. (phA.) lohI reDAya evuM (2) prANaghAtaka; khU(-khuM)cAvavuM sakri. khUMcavI levuM; jhUMTavI levuM jIvaleNa kheM(-khuM), . Akhalo; sAMDha sImAstaMbha; bANa khUnatarasyuM vi. lohItarasyuM khUna-khuM), pR. jamInanI hada batAvato khoDelo paththara; khUnarejI strI. (phA. khUna+rejI) lohI reDavuM te; kApAkApI; khUTa strI, pATanA cAra khUNe karAtI sonAnI DhagalI (mo.) katala (2) lohI reDAya evI-khUnakhAra mArAmArI; khU(-khuM)TarDa na. khUTavAnuM (mULa sAthe kheMcavAnuM) ojAra khUnAmarakI khU-khuM)TarDa na. jhADanuM TUMThuM; khUTuM (2) khoriyuM; koyaNuM khUbasa strI. na. khUnanI-veranI tarasa; khunnasa khUna-khuM)TavuM sakri. mULa sAthe kheMcI-TUMpI kADhavuM (2) khUnasadAra vi. khunnasadAra; kinnAkhora cUMTavuM TUMpavuM khUnI vi. khUna kare evuM; ghAtakI (2) khUna karanAruM, tyAre khU(khuM)Tiyo chuM. khUTa; sAMDha khUMparuM na. dADhInA vALano rahI gayelo ThoMso (2) mola khU(-khoTI strI. (saM. khuMTa) khIMTI (2) lAkaDAnI mekha; kapAI gayA pachI rahI gayela te te TUMThuM khIla (tathA jamIna mApavA) (3) kapALanI be khUpAvavuM sakri. "khUpavuM'nuM preraka (2) barAbara goThavavuM; bAjuthI vALa TUMpAvIne karAvelo khUNo (4) aMgajamAvavuM (jema ke, dukAna). rakhAnI kaLI (5) (taMtuvAdyanA) tAra lapeTavAnI khIMTI khUpavuM a.kri. (prA. khudhdha=DUbavuM) khUMpavuM; UMDA UtaravuM; kheM(-khuM)To chuM. (saM. khuMTa, prA. khuMTa) khIlo bhoMkavuM (2) kaLI javuM; aMdara UtarI coTI javuM; khaMtavuM khU-khuM)tavuM sakri. (saM. kuMpati) paga vaDe gadaDavuM khUba vi. (phA.) ghaNuM: puSkaLa (2) sAruM; suMdara khUdatala vi. khoLAno khUMdanAra khUbasUrata vi. rUpALuM; phUDuM khaMta-khuMdavuM sakri. (saM. suMdati, prA. khudaI) gUMdavuM; khUbasUratI strI, sauMdarya; phUTaDApaNuM; dekhAvaDApaNuM kacaravuM (2) kUdatAM-kUdatAM hamacI levI (2) herAna khUbI strI. (phA.) khAsa guNa rahasya (2) majA; lijajata karavuM, vitADavuM (3) cAturI-caturAI (4) sauMdarya, camatkAra(5) bhalAI khUna-khuM)dAkhaM(-bu)da strI. ('khUMdavuM' parathI) gUMdALaMda; khUbIdAra vi. khUbIvALuM cagadAcagadI (2) kUdAkUda; dhamAcakaDI khUmacAvALo chuM. khUmacAmAM bharIne vastuo vecanAro pheriyo khUna-khuM)dha strI. (khAMdha uparathI) (pazunA) vAMsA para hoto khUmaco pu. (phA. khAcaha) DhaLatA kAnAno chAcharo thALa Teko (2) vAMso vaLI javAthI thato Teko (mANasane) (2) vecavAnI vastuothI bharelo chAcharo thALa (3) khaM()dhALuM, khaMta-khaMdhiyuM, khU(-khuM)vuM vi. vAMse khUMdhavALuM emAM bharelI vastu; bheTanI vastu (mANasa) khUrapI strI. (saM. surama, khurApa) nAno khUrapo; kharapaDI khUna-khuM) 5. paraNavA jatAM varane paheravAno phUlano eka khUlatuM vi. ("khUlavuM" uparathI) khulluM ke pahoLuM bhIMsAtuM- zaNagAra (2) hajAmata karatAM rahI gayela khAMpA jevA taMga nahi evuM (2) UghaDatuM (raMgamAM) vALa (3) vi. khUMpI gayuM hoya evuM garada For Private and Personal Use Only
Page #243
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khaM-khuM)pI 226 [ khera khU-khuM)paruM na. khAMpo (2) kAMTo; phaNago (3) AMkha kheDUta puM. kheDavAno dhaMdho karanAra (2) te vargano AdamI mAMheno khIla kheta na. (saM. kSetra) khetI mATeno jamInano TukaDo; khetara kheM(-khuM)paro chuM. (jhADa-choDa kApyA pachI raheluM) jaDiyuM, khetamajUra paM. (bIjAnI) khetInI majUrI vaDe nirvAha khAMpo (2) hajAmata veLA rahI gayelA khAMpA jevA karanAra; khetarano majUra vALa (3) khIlo ke khAMpo bharAvAthI kapaDAmAM paDela khetamajUrI strI. khetIkAma ke khetaranAM majUrIkAma phATa ke cIro khetara na. (saM. kSetra, prA. khetra) kheta (2) kSetra khaMta-khuM) (-pA)vavuM khUMpavuM, khUMpAvuM'nuM preraka khetarapAdara na. sthAvara milakata khU-khuM)pavuM sakri. (saM. kuMpati) khaMtavuM (2) a.kri. UMDuM khetarapALa paM. (pALa' pAla uparathI) khetaranuM rakSaNa UtaravuM; bhoMkAvuM(2) kaLajavuM; aMdara UtarIcoTI javuM karanAra deva (2) grAmadevatA (3) sApa khaMbhAnADuM nA kaLaza ane jayotane joDatuM nA; nAMgaLa (2) khetaravA kri.vi. eka khetaranI laMbAI eTale java ane zivanA milana baMdhanuM pratIka (lA.) khetarAu(-3) vi. khetaranuM-ne lagatuM (2) khetara vacce thaIne khe na. kSayaroga jato (mAga) [kama ekaDo chuM. (saM. karkaTa, prA. kakkaDa) karacalo khetI strI. jamInamAM anAja vagere pakavavA mATe karavAnuM khekhANa vi. nukasAna karanAruM (2) bhayAnaka khetIkAra vi. khetI karanAruM; kheDu [evuM khecara vi. (saM.) AkAzamAM pharanAruM (2) na. pakSI (3) khetIpradhAna vi. khetI jeno pradhAna ke mukhya udyoga hoya bhUtapreta (4) 5. tArA, caMdra, graha vagere (5) deva khetIvADI strI. khetara ane zAkabhAjI ke phaLaphaLAdinI vADI becarAI strI. khecarApaNuM [(3) eka yogamudrA (2) kheDUtano kAmadhaMdho khecarI strI devI; bhUtaDI; jogaNI (2) paMkhiNI; samaDI khetIviSayaka vi. (saM.) khetIne lagatuM thAka kheTa na. (saM.) kheDa; gAmaDuM (2) puM, na. zikAra kheda puM. (0nA) strI. (saM.) zoka; saMtApa; dilagIrI (2) kheTaka chuM. zikArI (2) na. nAnuM gAmaDuM (3) kheDAnagara khedajanaka vi. (saM.) kheda thAya tevuM; kheda janmAve tevuM kheTakI puM. (saM.) zikArI rikhA khedanIya vi. (saM.) kheda karavA-karAvA lAyaka-jevuM kheTalI strI. gUMthelA coTalA vaccenI seMthI-khAlI dekhAtI khedayukta vi. (saM.) khedavALuM kheDa strI. khetI khedAnamedAna vi. tArAja; pAyamAla kheDa na. kheTa; gAmaDuM khedIva . (I, a. khadIva) misarano rAjA kheDa strI. kAMTAvALI eka vanaspati khedo(-dho) pR. keDo; pIcho (2) edakhAI; IrSyA kheDaNa vi. kheDanAruM (udA. "rathaoDaNa') khena na. kaMTALo Ape evuM mANasa ke kAma; pIDA (2) kheDaNahAra chuM. kheDanAra kheDUta (2) hAMkeDu musIbata; vipada kheDatara vi. khetIlAyaka (jamIna) khepa strI. (saM. lepa) bhAra laIne koI dUranI jagAe jaI kheDavavuM sakri, bAraNuM aNiyArAmAMthI chaTakAvavuM AvavuM te; AMTo; kero (2) lAMbI musApharI; saphara kheDavANa strI. khetIne lAyaka jamIna (3) pherAnuM mahenatANuM (4) vepAranI vastunuM eka kheDAM saki. (saM. eTayati, prA, kheDai) jamInane haLa vaDe dezathI bIje deza AvavuM te (pa) pachavADe lAgavuM khodI, cAsIne pocI karavI (2) sudhAravuMH keLavavuM te; khaMta (9) hapatoH vAro (7) dhobIne dhovA (3) sAhasa ke vepAradhaMdho karavo (4) musApharI karavI ApelAM lUgaDAMnI gAMsaDI (5) calAvavuM; hAMkavuM khepaTa strI. dhULa; kacaro (2) krivi. mUThIo vALIne; kheDahaka(-) puM. kheDavAno hakka jhapATAbaMdha (jema ke, doDavuM) kheDAu vi. kheDavA jevuM; kheDI zakAya evuM khepAna(-nI) vi. tophAnI (2) yuktibAja kheDANa vi. kheDeluM; kheDAtuM hoya evuM (2) na. kheDelI- khepiyo S. ('khepa" uparathI) dUta; kAsada kheDAtI hoya evI jamIna (3) khetI (4) kheDavuM te prema vi. sukhazAMti ApanAruM (2) sukhazAMtivALuM; AbAda (5) koI viSayamAM UMDA UtaratI vakhate karavAmAM (3) na. sukhazAMti (4) kalyANa; lema (5) Arogya AvatuM parizIlana, lekhana vagere (6) salAmatI; saMrakSaNa simAcAra kheDAmaNa na. kheDavAnuM mahenatANuM khemakuzaLa vi. (2) na. kSemakuzaLa; sAjuMnaravuM ke tenA kheDI strI. krIDA mATenI hoDI khemaTo chuM. (saMgItamAM) eka tAla (2) e tAlamAM gavAtuM kheDu vi. kheDanAro; khetI karanAra (2) puM. kheDUta gAyana tei jhADa kheDuM na. (saM. kheTaka, prA. kheDA) gAmaDuM khera na. (saM. khadira, prA. khaira) jemAMthI kAtho bane che For Private and Personal Use Only
Page #244
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khera) 22e [ kheMcAkheMca(-cI) khera ud. (a.) bhale; haze; phikara nahi (2) strI. khelaNa na. (saM. khelana, prA. khelaNa) khelavuM-kUdavuM te kheriyata; sAjAnaravApaNuM kheladila vi. kheladilavALuM; moTA mananuM khera strI, dhULa; khero (2) UdhaI kheladilI strI, dilamAM khela ke ramatano prasanna bhAva hovo kherakhAha vi. (phA.) bhaluM cAhanAruM; zubhecchaka; "peTrana te (2) nikhAlasatA kherakhAhI si. kherakhApaNuM khelana na. (saM.) khelavuM-ramavuM te (2) tamAzo; khela kheravavuM sakri. (saM. skerayati, prA. kheravaI) kharI paDe ema khelapaMca . nirNAyaka; "repharI' karavuM; geravavuM (2) khaseDavuM; dUra karavuM; kADhI mUkavuM khelavavuM sakri. (saM. khellati, prA. khellaI) ghoDAne savArI (3) pajavavuM; mAthuM phoDavuM karI pheravavuM kheravikhera kri.vi. veraNacheraNa; Amatema; gametema paDeluM khelavuM a.kri. (saM. khelati, prA. khellai) ramavuM; gelakheravuM sakri. kheravavuM; geravavuM (2) halakuM cItaravuM gammata karavI (2) yukti ke prapaMcathI kArya karavuM (3) kherasallA strI. (a. airasalAha) sukharUpatA; sulehazAMti jugAra ramavo (4) zikAra karavo (2) u6. khera, haze. baLyuM. evo mana vALavAno khelaMduM a.vi. khelavAmAM kuzaLa; khelADI uddagAra [padArtha; kAtho khelADI vi. ramatamAM kArya kADhI le evuM; catura mutsadI (2) kherasAra(-la) puM. kheranA lAkaDAmAMthI nIkaLato-kaDhAto puM. khela kare-ramata rame te; naTa (3) mutsadI (4) kheraMco(To) puM. paA; raja; dhULa (2) paracUraNa cIjavastu khelakUdamAM bhAga lenAruM kherAcola(-La) vi. kAthA jevuM rAtuM; lAlacoLa khelADu vi. khelADI svabhAvanuM (2) rakhaDa kherAta strI. (a.) dAna; puNya; sakhAvata [evuM khelaiyo chuM. khela karanAra mANasa; khelaMdo [(3) nAvika kherAtI vi. kherAta mATe kADheluM, dharmAdAnuM (2) kherAta kare chevaTa (hi.) (-Tiyo) 5. mArgadarzaka netA (2) sukAnI kheriyata strI. (a.) sukharUpa-kSemakuzaLa hovuM te; khevaTuM na. sukAnInuM-hoDI haMkAravAnuM kAma; vahANavaTuM sAjAnaravApaNuM. [thAMbhalo khevanA strI. kALajI; saMbhALa (2) garaja; paravA kheriyuM vi. kheranA lAkaDA saMbaMdhI (2) na. kherano soTo khevaiyo chuM. pANI pUruM pADanAra pakhAlI kheriyo chuM. kheriyA bAvaLano guMdara; kharI guMdara khesa puM. (puruSa) khabhe nAkhavAnuM vasa; dupaTTo kherI strI. dAMta upara bAjhatI popaDI khesavavuM sakri. ("khasavuM" uparathI) khaseDavuM kherI vi. kheranA lAkaDAmAMthI kADheluM banAveluM khesiyuM na. khesa tarIke cAle evuM vasa; khesa kherI vi. kheranA lAkaDAnuM banAveluM khesiyuM na. najIkanuM saguM kherI strI. garama lUgaDAmAM paDatI eka jIvAta kheha strI. (da.) dhULa; raja kherI muM. gheTo (2) bakaro (3) strI. bakarI kheha chuM. (saM. kSaya) kSaya kherIco !. (a. kharIja=paracUraNa uparathI) paracUraNa kheLa strI. lAhI (2) Ara; kAMjI; "sTArca cIjono DAbaDo (2) dhAtuno jhero-khero beMkaDo . ekaDo; karacalo atyaMta azakta kherIja vi. (a. pArija) vadhArAnuM; aMdara AvI gayeluM khaMkhalI vi. (meM meM uparathI) khavAI-khaLakhaLI gayeluM, na hoya tevuM (2) nA. vinA; sivAya; vagara kheM kri.vi. (2) strI. udharasano evo avAja khero paM. gUMthIne banAvelo dorIono jALIdAra kheMca strI. (prA. paMca=kheMcavuM) kheMcANa; tANa (2) Agraha thelo-jhoLI (3) tANa; taMgI khero paM. bAjapakSI; sIMcANo kheMcaNagADI strI. kheMcavAthI cAlatI gADI khero chuM. poMka pADavAno kheranA lAkaDAno ke pachI koI kheMcaNiyuM vi. kheMcI jAya tevuM paNa lAkaDAno TukaDo; kheriyo kheMcatANa strI. kheMcavuM ane tANavuM te; kheMcAkheMca; kherI muM. aDAyano gera; bhUko (2) DAMgaranA DUDAno eka tANAtANI (2) rasAkasI (3) vAdavivAda roga (3) cokhAnA loTanI vaDI (4) poMka pADavAno kheMcapakaDa strI. kheMcI ke pakaDI rAkhavuM te (2) jIda; Tha DAMDiyo kheMcavuM sakri. potA tarapha ANavuM; AkarSavuM; tANavuM (2) beroga . kSayaroga kasavuM; taMga karavuM (3) Agraha karavo; AgrahathI khela puM. (saM.) ramata (2) tamAzo; bhavAI (3) racanA; vaLagI rahevuM (4) zoSI levuM; cUsavuM (5) arka kADhavo lIlA (4) mAmalo; kisso (5) saheja-jarAmAM thAya kheMcaMkheMcA strI. tAgaMtANA; kheMcAkheMca (2) taMgI; tANa " evuM kAma (3) atyaMta Agraha khelakUda si. ramavA-kUdavAnI kriyA kheMcAkheMca(-cI) strI, juo "kheMcaMkheMcA" For Private and Personal Use Only
Page #245
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khecANa 228 [ khoDakhAMpaNa kheMcANa na. kheMca; tANa (2) Agraha (3) taMgI; tANa kotara (4) jUno jamAno (4) AkarSaNa (5) pANInuM sakhata tANa khAcare kri vi. jhaTa dhyAna na paDe tevI jagAe; khUNe kheMcatANa strI. juo 'kheMcAkheMca [mahenatANuM; "kArTeja' khocaro paM. (khUNekhAMcare sAthe prayojAya che) khUNo; khAMco kheMcAmaNa na. (gADI vagere vaDe) mAla vahI javAnuM khocaMDo . ('bocare' parathI) ayogya sthaLa, kaThekANuM kheMTavuM sakri. (anAja) jhATakavuM khoja strI. (a. khoja4) tapAsa; zodhakhoLa kheMpaTa vi. khUba pAtaLuM; sukalakaDI khojavuM sAki, khoja karavI; khoLavuM; zodhavuM kheMsarA pu.ba.va. oLI ane achabaDAno roga khoja(-je)Na strI, khojAnI strI; khojI baiDa strI. (kharaDiyuM uparathI) pANI na pAvuM-sukAvA devuM khojI strI, juo khojaNa' te (2) sukavaNuM; sUka khojo vi. (phA. khvAja) AgAkhAnI ismAilI muslima aiDiyuM vi. pANI vinAnuM (2) nIka ke nahera vagerethI saMpradAyanA anuyAyI (2) puM. e jAtino puruSa jene pANI na paDAtuM hoya tevuM (khetara) (3) na. khojo pu. (phA. khoja) vyaMDhaLa; hIjaDo (2) - sukavaNuM; khareDiyuM; sUko dukALa janAnakhAnAmAM strIonI tahenAtamAM rahenAro nokara kho pu. vaMza; mULa khoTa strI. (khUTavuM' uparathI) ghaTa; ochApaNuM; apUrNatA kho strI. (phA. kha) Teva (2) khAra; heSa; vera (2) nukasAna; geralAbha (3) bhUlacUka (4) nAnI kho strI. khAI (kho); khINa; khAI (2) kotara bharatI (udhAnathI UlaTA prakAranI) kho strI. eka ramata (2) khokho ramatano eka bola khoTaka(-kA)vuM akri. (saM. khoTu laMgaDAvuM uparathI) khoiyuM na. ghoDiyAnI khoI; khoyuM aTakavuM; acakAvuM (2) aTakI paDavuM khoI strI. bALakane suvADavA mATe karelI ke bAMdhelI jhoLI khoTako . ghaTa (2) khoTakAvuM te (2) ghoDiyuM (3) khoLo khoTavaTAva paM. nahotoTo khokalI strI. (ravA.) udharasa khoTavadha strI. nukasAna ke napho khokha na. moTA kadanuM paNa khAlI khokhuM hoya te khoTaMkhoTA kri.vi. jUThe jUThuM khokha vi. nakAmuM thaI gayeluM khoTAI strI. ("khoTuM uparathI) khoTApaNuM; jUThApaNuM (2) khokharATa puM. khokharApaNuM harAmIpaNuM (3) ALasupaNuM; edIpaNuM khokharuM vi. jADo ne polo avAja nIkaLe evuM (2) aDadhuM- khoTAboluM vi. khoTuM bole tevuM bolIne pharI jAya evuM paDadhuM bhAMgeluM-tUTeluM khoTAravo . chANAM baLI gayA pachI rahelo rAkhano goTo khokhalI strI. ('khokhuM' uparathI) gharaDI ziyALa (2) paDI khoTAruM vi. (khoTuM" uparathI) jUThuM (2) bhUMDuM; khoTuM (3) gayelA dAMtavALI vRddhA-DozI (3) moTI udharasa; na. jUThANuM (4) tarakaTa [popaiyo uTAMTiyuM khoTAro pu. IMTano kakaDo; roDuM (2) aMgAro; lALo (3) khokhaluM vi. khakhaLI gayeluM; vRddha (2) udharasa khAtuM hoya khoTAro chuM. nakharAM tevuM [AdamI (3) jhADanI bakhola khoTALuM vi. ghaNAM bALako maryA pachI UchareluM; khoTanuM khokhalo chuM. udharasano ThAMso (2) vRddha khakhaLI gayelo khoTI kri.vi. vilaMba-DhIla thAya ema; nakAmuM thobhI rahevuM khokhuM na. (saM. zuSka) aMdarathI poluM ne sAra(gara) kADhI paDe-vakhata bagaDe ema (2) strI. vAra; vilaMba lIdheluM je kAMI hoya te (2) mAla kADhI lIdho hoya khoTIpo 5. khoTI thavuM te, rokAI rahevuM te tevI khAlI takalAdI peTI; halakI banAvaTanI peTI khoTIluM vi. (khoTuM" uparathI) AkhAM hADakAMnuM; kAmacora (3) kAgaLa ane lUgaDuM zAhIthI copaDI banAvelo (2) khoDavALuM (3) na. niHsaMtAnane ghaNA vakhata bAda pAghaDIno AkAra; kakaDAonI banAvelI pAghaDI (4) thayeluM-khoTanuM bALaka bharapAI thaI gayelo hUMDIno kAgaLa (5) namUno; khoTuM vi. jUThuM; asatya (2) bhUlacUkavALuM (3) kharAba; bIbuM () kAcuM lakhANa; musado (7) klevara; naThAruM (4) pharI jAya evuM; bevaphA (5) cetana vinAnuM hADapiMjara (8) vAhananI "baoNDI (6) kAma na de evuM; nakAmuM (7) na. nukasAna; khokho strI, eka ramata; khobhillu anyAya; khoTuM kAma (udA. "koInuM khoTuM karIe to khogIra na. (phA.) ghoDA upara mUkavAnI UnanI gAdI; ApaNuM paNa khoTuM thAya.') jIna (2) takiyo (3) pAghaDI khoDa strI. kho; Adata; kuTeva (2) zArIrika khAmI (3) khIcaDa vi. bIjAnA kAmamAM dakhala karanAruM bhUla; khAmI (4) kalaMka; lAMchana khocaruM vi. poluM (2) khAMcA-khAMcAvALuM (3) na. kho; khoDa-khAMpaNa strI, khoDa ke khAmI; zArIrika khAmI For Private and Personal Use Only
Page #246
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khoDavuM 229 khorAkI kharca khoDavuM sakri. (saM. lo =hIthI bAMdhavAno thAMbhalo; de. khophanAka vi. bhayAnaka; DarAmaNuM (2) vinAzaka khoDa sImAkASTha) dATavuM (2) ropavuM; UbhuM karavuM (3) khobo(-belo) paM. be hAtha chatA joDavAthI banato pAtrano toDavuM; bhAMgavuM (4) khoDuM karavuM AkAra; poza (2) temAM mAya teTaluM mApa khoDaluM na. moTuM lAkaDuM - hUNakuM (2) jhADanuM jUnuM thaDiyuM khobhaNata-NI) strI. kho; guphA (2) kotaranI be bAjuno khoDaMga(-gA)vuM, khoDAvuM a.kri. (saM. kho) laMgaDAvuM; khoDuM khAMco (3) khADo (kesa, cAMpa ke ulALo aTake evo) cAlavuM eka rU5) khacako paheraNa vagere khoDiyAra strI. khoDiyALa mAtA; eka devI durgAnuM manAtuM khobhaLo 5. DhIlo-kada karatAM moTo-galepha (2) evuM khoDiyuM vi. khoDavALuM; apaMga khobhillu strI, khokhonI ramata khoDIbAruM na. (lAkaDAM "khoDIne kareluM bAruM) khetaramAM javA khoyaNI strI. rAImethIno vaghAra AvavA mATe be pAMkhiyAvALuM lAkaDuM ghAlI karavAmAM khoyaNI strI. khoraNI; uzkeraNI Avato rasto - chIMDuM khoyaNI strI, eka choDanI maThanA jevI ziMga khoDIluM vi. khoDiyuM; khoDa-khAMpaNavALuM [(akSara mATe) khoyaNuM na, baLatuM lAkaDuM ke saLekhaDuM (2) jAmagarI (3) khoTuM vi. (saM. kho) khoDiyuM (2) laMgaDuM (3) svara vinAnuM cAMdavuM; uzkeraNI khoDeTa strI. (ravA.) kUkaDInuM sevana vakhatanuM bolavuM te khoyuM na. ghoDiyAnI khoI (2) ghoDiyuM . kvi) mAthAnI cAmaDI para bAjhato mela bora vi. (phA.) "khAnAruM', '-nI TevavALuM'. "khAu' evA (2) mAthAnI cAmaDIno roga (3) saMhAra; nAza arthamAM ghaNuMkharuM nAmane aMte aniSTa bhAva sUcave che. khotaraNI strI. ('khotaravuM' uparathI) kharapaDI (2) udA. harAmakhora; dagAkhora [oraDI kotaravAnuM ojAra; TAMkaNuM (3) kotaraNI; nakazIkAma khoraDuM na. jhUMpaDuM; mATInI bhIMtanuM nAnuM ghara (2) kholI; (4) khotaravAnuM mahenatANuM khoraDuM na. eka vanaspati khotaraNI strI, dAMta khotaravAnI dhAtunI saLI khoraNa na. ("khoravuM' uparathI) holavAI gayeluM je hoya khotaraNuM na. TAMkaNuM (2) kharapaDI (3) khotaravAnuM sAdhana che (2) khoravAnuM sAdhana (4) khUdharuM; doSa khoraNI strI. khoravuM te (2) uzkeraNI khotaravuM sakri. kotaravuM; AchuM khodavuM; khaNavuM (2) khoraNuM na. juo "khoyaNuM pAyamAla karavuM; (koInuM) khodavuM mahenatANuM khoradAda pu. (phA.) jarathostI dharmanI mAnyatA pramANenA khotarAI strI. (0maNa) na. khotaravAnuM-khotarAvavAnuM mukhya sAta phirastAomAMnA chaThThA (2) jarathostI khodakAma na. khodavAnuM kAma (2) prAcIna sthaLo khodavAnuM varSano trIjo mahino (3) jarathostI mahinAno chaThTho divasa khodaNiyo chuM. khodavAnuM kAma karanAra majUra khoradAdasAla pu. (phA.) jarathostI varSanA-trIjA mAsano khodaNI strI. ("khodavuM' uparathI) khaNakhoda; niMdA; chaThThA divasano pArasI tahevAra ke te divasa bagadoI (2) khodavAnI kriyA khoravaNI strI. khodaNI (2) adekhAI; IrSA khodaNI strI, bIjAnI niMdA karavI te khoravavuM sakri. (vAhana vagerene) aTakAvavuM (2) khoravI khodavuM sakri. (saM. khuI, apa. khoddha) a.kri. bhoMya nAkhavuM ukhADavI; khaNavuM (2) kotaravuM; nakazI pADavI (3) khoravAnuM a.kri. ('khoravuM' uparathI) veravikhera thaI javuM; khodaNI karavI; niMdA karavI khodazI tUTI paDavuM khodAhoda strI, vAraMvAra khUba khodavuM te (2) sAmasAmI khoravuM sakri. (devatAne sateja karavA ke baLatAne jaladI khodANa na. khodAvuM ke khodavuM te; khodakAma (2) pANInA bALavA) khaMkheravuM-taLeupara karavuM jorathI khodAyelI jamIna mahenatANuM khoraMce kri.vi. khUNekhAMcare; nikAla na thAya evuM ThekANe; khodAmaNa na. (-NI) strI. khodavAnuM-khodAvavAnuM khoLe be bodhuM na. lADakAno jADo ane vajanadAra TukaDo (2) mUrNa khoraMco . aDacaNa; naDatara khoparI strI. (saM. khokhara, prA. khokhkhara) mAthAnuM peTI khoraMbho chuM. vilaMba; khaLabho jevuM hADakuM; jemAM magaja che te (2) asAmAnya khorAka (phA. kharAka) khAvAno padArtha; bhojanasAmagrI (2) buddhizALI levuM te [(4) roSa khAvAnuM pramANa (3) davAnuM pramANa; "Dojha" khopha chuM. (a) Dara (2) gusso (3) avakRpA; itarAjI khorAkI strI. khorAka; gujarAtanI vastu (2) tenuM kharacI khophagI strI, khaphagI: khopha khorAkI kharca na. khorAkInuM kharca; nirvAhakharca kAma For Private and Personal Use Only
Page #247
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org khorAkIpozAkI khorAkIpozAkI strI. annavasra (2) tenuM kharaca khorATa puM., (-za) strI. khorApaNuM, khorAza khoriyuM na. khoyaNuM; ubADiyuM; UMbADiyuM khoruM vi. jUnuM thavAthI svAda vagaranuM; besvAda khola strI. (de. khola, kholla) khAmI; karacalI; polANa (2) UtarI gayelI jIrNa cAmaDI (3) sApanI kAMcaLI (4) khoLI (5) khoLa; gAdI-takiyA vagerenuM upaluM paDa-galepha kholakI strI. (de. khola) gadheDI; kholI kholakuM na. gadheDAnuM baccuM kholako puM. gadheDo kholaDuM na. mATInuM ghara kholavuM sa.kri. ughADavuM (2) kADhavuM; sthApana karavuM kholI strI. (saM. kholla, prA. khulla) mUThane sthAne ojAra mATe vALavAmAM AvatI bhUMgaLI kholI strI. (de. khulla=kuTIra) nAnI koTaDI; oraDI kholI strI. gadheDI; kholakI 230 kholo puM. gadheDo (2) gadheDAnuM narabaccuM khovaDA(-rA)vavuM sa.kri. 'khovuM'nuM preraka khovAvuM a.kri. 'khovuM'nuM karmaNi khovuM sa.kri. (saM. kSapayati, prA. khavai) gumAvavuM (2) geralAbha thavo (3) hArI javuM khosavuM sa.kri. (saM. skoSati, prA. khosai) jorathI dAkhala karavuM; ghAlavuM; ghoMcavuM khoha strI. (saM. goha) kho; kotara; khINa; khAI (2) ramatamAM karAto jamInano nAno khADo; gabI khoLa strI. UtarI gayelI jUnI cAmaDI (2) sApanI kAMcaLI; khoLI (3) khoLa (gAdI ke takiyAnuM upaluM paDa); galepha khoLa puM. (de. khIla) tela kADhI lIdhA bAda raheto telI bIno kUco khoLa strI. tapAsa; zodha; talAza khoLavuM sa.kri. zodhavuM; tapAsa karavI; hU~DhavuM khoLaMkhoLA, khoLAkhoLa(-LI) strI. zodhAzodha; khoLAkhoLa khoLaMbo, (-bho) puM. vilaMba; DhIla khoLAkhoLa(-LI) strI. khoLaMkhoLA; zodhAzodha khoLADhaMDhoLA paM.ba.va. khoLaMkhoLa; khUba DhUMDhavuM te khoLAdhara puM. (khoLo+dharavo) jAmIna; 'geranTara' khoLAdharI strI. jAmInagIrI, 'geranTI' khoLAbharaNuM na. (khoLo+bharavuM) sImaMta; adharaNI (2) teno mAMgalika vidhi khoLAMkhaMkhoLAM, khoLAMkhAMkhAM na.ba.va. khUba bArIka tapAsa khoLiyuM na. (saM. kholi) godaDAM vagere bharavAno oDho; [khvAhi(-he)za galepha (2) zarIra; klevara khoLI strI. (saM. kholi) vastunA rakSaNa mATe cheDA upara goThaveluM DhAMkaNa khoLo puM. (saM. krIDaka:) palAMThI mArI besatAM baMne jAMdha uparathI ghUMTaNa lAgI thatI Asana jevI jagAno bhAga (2) e bhAga uparanA vasane (temAM kAMI levA) jhoLI peThe karAya che te khokhAravuM akri. khUMkhuM avAja karavo (2) amuka avAjathI gaLuM sApha karavuM (3) khUMkhArAthI avAja karavo (4) haNahaNavuM khoMkhAro puM. khUMkhAravuM te; khUMkhAro (2) khUMkhAravALo avAja; khUMkhAro Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir khoM khoM kri.vi. udharasano avAja thAya tema khyAta vi. (saM.) paMkAyeluM; nAmIcuM khyAta strI. khyAti; kIrti (5.) khyAtanAma vi. (saM.) kIrtisaMpanna; prakhyAta khyAti strI. (saM.) prasiddhi; jAherAta (2) pratIti; jJAna khyAtipaMcaka na. (saM.) asakhyAti, AtmakhyAti, anyathAkhyAti, akhyAti ane anirvacanIyakhyAti evA zUnyavAdI, kSaNikavAdI, nyAya, mImAMsA ane zAMkaravedAMtanA mate anukrame AvatI bhramamUlaka jJAnanI pAMca khyAtiono samUha khyApana na. (-nA) strI. (saM.) jAherAta (2) kabUlAta khyAla puM. tarka; kalpanA (2) smaraNa (3) keDo (4) eka jAtanuM gAyana khyAlaTappo chuM. gAtAMgAtAM be mANasothI goLa pharate karavAmAM AvatuM eka nRtya khyAlI vi. taraMgI; manasvI (2) khyAla-lAvaNI joDanAruM khrista puM. (grIka-khrisTosa) jIsasa krAisTa khristI vi. Isu saMbaMdhI; IsunA dharmanuM (2) puM. e dharma mAnanAro mANasa khristIkaraNa na. khristI na hoya tevAM anya dharmanAM mANasone khristIdharmamAM lAvavAnI kriyA khristetara vi. (khrista + itara) khristanuM anuyAyI na hoya tevuM; 'hIdhena' khvAjA puM. amIra jevo moTo mANasa; hAkema (2) moTo phakIra ke pIra khvAba puM., na. (phA.) khavAba; svapna khvAbI vi. svapnanuM; te saMbaMdhI (2) svapnamAM racyA karanAruM; svapnazIla khvAhi(-he)za strI. (phA.) khAdeza; abhilASA For Private and Personal Use Only
Page #248
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2 3 1 gajaba gaca kri.vi. ghoMcAvAnA avAjathI; gaca evA avAjathI gaca strI. cUnokela ga kuM. (saM.) gujarAtI lipino kaMThasthAnI trIjo vyaMjana gaca ki.vi. mAphaka; jema [gacarakuM ga 5. gAMdhAra svaranI saMjJA gacakaDuM, gacakiyuM na. (DUbatAM) taraphaDiyAM mAravAM te (2) ga pu. guruvarNa ke zruti darzAvato varNa [udA. khaga; uraga gacarake na., (-ko) 5. khATo ke tIkho oDakAra; ghacarakuM -ga (saM.) (samAsane aMta) "jatuM, "cAlatuM evA arthamAM. gacita-zci)yuM na. ('gacce uparathI) DheluMcosaluM (jema gaI bhU.ke. gayo' bhUtakALanuM strIliMga (2) vi. gayelI; ke, IMTa cUno vagerenuM) (2) ADa, naDatara vItelI gacuM(-cU)baDuM na. goLAkAra ekaThuM thayeluM ToLuM; ghacUMbalo gaIkAla strI. AjanI pahelAMno divasa gacca ki.vi. gaca ) sajajaDa-tUTe chUTe nahi evI rIte gaI kAle ki.vi. AjanI pUrvenA divase; kAle (2) bahu gazciyuM na. juo 'gaciyuM jUnA kALamAM nahIM - tAjetaramAM gaccI strI. (phA. gaca) mATI, IMTo, kAMkarA ane cUno gaIgujarI strI, banI gayelI-bhUtakALanI hakIkata vagerenuM bAjhI javuM te; udA. cUnAgastrI (2) gagaDavuM a.ji. narama paDavuM; zaktihIna thavuM (2) ochuM agAsI; dhAbuM (3) chobaMdha jamIna thavuM (3) hiMmata hAravI gamyuM na. juo "gaciyuM" ga(03)gaDavuM a.ki. "gaDa gaDa avAja thavo , gaccha muM. (saM.) samudAya; jaththo; phirako (jaina) (2) (03)gaDATa 5. gaDagaDa evo avAja (2) kri.vi. zreNImAM amuka padono samudAya (ga) (3) na. sapATAbaMdha vagara harakate (pAli gaccha=jhADa) vaMzavRkSa; gAchaniAsI javuM te ga(03)gaDAvavuM sa.ji. gaDagaDe ema karavuM (2) gacchannI strI. (saM. gaccha parathI) AghApAchA thaI javuM te; jhapATAbaMdha-aTakyA vagara kAma calAvavuM (jema ke, gacchI-chachI) strI, juo "gaccI' vAcananuM) (3) narama paDavuM (4) ochuM thavuM gaja pu. (pha., saM.) laMbAI bharavAnuM covIsa tasunuM mA. ga(ONa)gaNavuM a.ji. gaNagaNa evo avAja karavo (2) (2) bAraNAnI bhUMgaLa (3) dhAtuno nakkara saLiyo nAkamAM bolavuM (3) potAnI nAmarajI aspaSTa rIte (4) baMdUkanI nALamAM dArU ThAMsavA mATe vaparAto batAvavI (4) sakri. manamAM babaDavuM, gagaNatAM kahevuM saLiyo (5) taMtuvAdya vagADavAnuM dhanuSya jevuM sAdhana (5) atizayatA darzAvavI; AnAkAnI karavI (6) ghANImAMthI tela kADhavAno saLiyo ga(ONa)gaNATa pu. gagaNavuM te (2) gupta bAtamI gaja . (saM.) hAthI gagana na. (saM.) AkAza; AbhaluM; AsamAna gajaka na. (phA.) nazo kya pachI karavAmAM AvatA gaganagAmI vi. gaganamAM janAruM; AkAzagAmI nAstAnI cIja [(3) gaNapati gaganagAMThiyA paM.ba.va. eka mIThAI, ghauMnA loTanA gajakarNa'.raNo (saM) hAthIno kAna (2) darAja: dAdara cAsaNI pAyelA gAMThiyA gajagati strI, (saM.) hAthInI cAla (2) tenA jevI DolatI gaganacara vi. AkAzamAM pharanAruM; gaganagAmI ne magarUra cAla (strI) gaganacuMbI(-bita) vi. AkAzane cuMbatuM; ghaNuM UMcuM gajagAmAna-minI) (saM.) vi. strI. gajagatithI cAlanArI gaganapa(-paMtha puM. AkAza mArga gajagAmI vi. (saM. gajagAminuM) gajagatithI cAlanAruM gaganabhedI vi. gaganane bhede evuM moTuM (avAja ke nAda) gajagrAha chuM. pakSa pADIne doraDuM kheMcavAnI rasAkasInI gaganavihAra puM. AkAzamAM vihAra (2) bahu UMcA UMcA ramata; 'Taga oNpha vaoNra' khyAlo karavA te gajacarma na. (saM.) hAthInuM cAmaDuM gaganavihArI vi. (saM.) gaganavihAra karanAruM gajadaLa na. hAthInuM lazkara; hastisenA gaganasparzI vi. AkAzane aDe evuM; bahu ja UMcuM rajadaMta chuM. (saM.) daMtazULa (2) gaNapati (3) khIMTI gagArI strI. (saM. gargarikA, prA. gammariA) (dhAtuno). gajadhara puM. (saM.) darajI (2) suthAra (3) kaDiyo nAno gagaro-ghaDo gajanALa strI. hAthI kheMce tevA prakAranI topa gagaro pu. dhAtuno ghaDo, moTI gAgara [upara AveluM gajapati puM. (saM.) hAthIno mAlika (2) gajadAno nAyaka ga(vaLa)gaLuM vi. (saM. galita) DhIluM; dIna (2) pAkavA (3) moTo uttama hAthI mihAvata gagA strI. (bALabhASAmAM) bALakanuM jhabhaluM gajapAla(La) . hAthInI mAvajata karanAro AdamI (2) gagI strI, choDI (2) dIkarI gajaba puM. (a.) kera; julama (2) moTuM duHkha (3) Azcarya; gago 5. chokaro (2) dIkaro 1 navAI For Private and Personal Use Only
Page #249
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gajabanAka gajabanAka vi. (phA.) gajaba karanAruM; kera vartAvanAruM gajara puM. pahora pahorane AMtare ghaDiyALAM vagADavAmAM Avechete; gajajara (2) coghaDiyAM; samayasUcaka TakorA gajarAja puM. (saM.) uttamottama hAthI 232 gajala strI. strIonA premanI, maitrInI ane javAnInI hakIkata rajU karatI kavitA (2) eka phArasI rAga; rekhano (gajhala) hAra (2) kAMDe paheravAnuM strInuM ghareNuM gajaruM na. (-ro) puM. kAMDe ke aMboDe paheravAno phUlano gaTagaTAvavuM sa.kri. gaTagaTa karatAM-jhaTa pI javuM gaTara strI. (IM.) gaMduM pANI javAnI nIka; morI; khALa (2) e mATe AkhA gAmanI bhegI vyavasthA (3) gaTara jevuM gaMduM ke hINuM te [sajAvaTa gaTarapaTara kri.vi. game tema ADuMavaLuM (2) UMdhIcattI gaTaravyavasthA strI. gaTaranI vyavasthA; Dreneja' gaTiyuM vi. gadyuM; ThIMgaNuM (2) baTakuM ane jADuM gasUcI strI. (saM. gurUcI) eka vanaspati, gaLo gaTTI(-DhuM) vi. (saM. grathita=gaMThAI gayeluM) ThIMgaNuM (2) baTakuM ane jADuM gaDho puM. juo 'gaThTho' gaThaDI strI. (hiM.) poTalI; bacakI gajalistAna na. gajhalistAna; gajhalano saMgraha gajavatra, (-dana) puM. (saM.) gajAnana; gaNapati gaja(-jA)vavuM sa.kri. gAje ema karavuM; gAjavuM; garajavuM; jAhera thavuM; nAmanA thavI gajavADa strI. hAthIkhAnuM; gajazALA gajavAkAtaru puM. khIsAkAtaru; khIsAcora; pAkITamAra gajavuM na. (saM. guhya) gUMjuM; khIsuM (2) pAse paiso hovo te; dhanabaLa gajavela strI. kharuM loDhuM; polAda gajavela strI. satAvarI gajazAlA(-LA) strI. hAthIkhAnuM '- [gaNapati gajAnana puM. (saM.) (hAthInA jevuM moDhuM karyuM che te) gajAnIka na. (saM.) hAthInuM sainya; gajasenA gajAra strI. (sara. gojhAra) (rasoDA ke bhaMDAra tarIke vaparAya evo) mukhya oraDAnI bAjuno khaMDa gajArakoTa puM. lAkaDAno banAvelo koTa gajArohaNa na. (saM.) hAthI uparanI savArI gajAvavuM sa.kri. gajavavuM; 'gAjavuM'nuM preraka gajiyANI strI. gaja panAnuM eka rezamI kApaDa gajiyuM vi. eka gaja mApanuM (2) na. jADA sUtaranuM (bahudhA gajI) kapaDuM gajI vi. gajiyuM (2) strI. gajiyANI [yogyatA gajuM na. guMjAza; zakti (2) zarIranuM kada; kAThuM(3) pAtratA; gajendra puM. (saM.) uttama hAthI (2) airAvata gajjara puM. (gaja+dhara) vaDo sutAra; mistrI (2) vaDo mukAdama (3) gujjara jAtinA sutAranI eka aTaka gajjara puM. amuka vakhata thayo evuM darzAvanAro Takoro; gajara (2) samaya; kALa [puM. eka musalamAnI aTaka gajhanavI vi. (phA.)gijanI nAmanA zaheranuM; -nelagatuM (2) gajhala strI. (a.) strIonA premanI, maitrInI ane javAnInI hakIkata ApatI kavitA (2) eka phArasI rAga; rekhato (gajhala) gajhalagoSThi(-hI) strI. premanI kavitAnuM gAna temaja zravaNa (2) (lA.) gappAM, TADhA pahoranAM gappA gajhalistAna na. gajhalono saMgraha; gajalistAna | gaDado gajhAlA na. (a.) haraNanuM mAdA baccuM (2) puM. sUrya gaTakagaTaka kri.vi. gaTagaTa; sapATAbaMdha [karavuM gaTakAvavuM sa.kri. gaTagaTa karatAM pIvuM ke khAi javuM; ohiyAM gaTagaTa kri.vi. gaTagaTa avAja thAya ema Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ta gaThana na. (saM. grathana) gAMThavuM - bAMdhavuM te; ekatrita karavuM gaThabaMdhana na. (hiM.) gAMTha bAMdhavI te; (lagnamAM) cheDAcheDI bAMdhavI te ka2) joDANa; sAThagAMTha gaThiyaNa vi., strI. (gaThiyuM) luccI; pAkI (strI) gaThiyuM (saM. grathita=gaMThAI gayeluM) luccuM; pAkuM (2) dhutAruM gaTTo puM. (saM. graMthi, prA. gaMThi) gAMgaDo, gaciyuM; bAjhI gayelo jaththo gaDa na. (saM. gaphu=gAMTha ke de. gaDa=moTo paththara) gAMTha; AMTI(2) gUmaDuM; goDa (3)strI. gaDI (lUgaDAnI); geDa gaDagaDa kri.vi. evA avAjathI gaDagaDavuM akri. gAjavuM [sapATAbaMdha; vagara harakate gaDagaDATa kuM. gaDagaDa evo avAja (2) kri.vi. gaDagaDAvavuM sa.kri. gaDagaDe ema karavuM (2) jhapATAbaMdha aTakyA vagara kAma calAvavuM (jema ke, vAcananuM) gaDagUmaDa na. nAnAMmoTAM gUmaDAM (2) gUmaDAM thaIne thato cAmaDIno eka roga gaDagUMdI strI. gaDagUMdAnuM jhADa gaDagUMduM na. gaDagUMdAnuM phaLa; moTuM gUMduM gaDagUMdo hUM. gaDagUMdAnuM jhADa gaDaDagapha kri.vi. garaDagapha; jhaTa; jotajotAmAM gaDatholuM(-liyuM) na. gothuM; lathaDiyuM; gulAMTiyuM [bhIDAbhIDa gaDadAgaDadI strI, gaDadAthI mArAmArI; mukkAmukkI (2) gaDadATavuM sa.kri. gaDadAvavuM; gaDade gaDade mAravuM [mArAmArI gaDadApATuM na.ba.va. gaDadA ane pATu (2) hAthapaganI gaDadAvavuM sa.kri. gaDade gaDade mAravuM; gaDadATavuM gaDado huM. (da. guDadAlia=mArIne piMDo karI nAkheluM uparathI) ThoMso; dhIbako; mukko (2) tUTelA paththarano TukaDo For Private and Personal Use Only
Page #250
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gaDaba 2 3 3. [ gaNaveza gaDaba strI. gaDa; gAMTha; sojo gaDhecI strI. gaDhanI adhiSThAtrI devI gaDa(-2)baDa zrI. (da.gaDabaDa) ghoMghATa (2) avyavasthA; gaNa chuM. (saM.) ToLuM; maMDaLa (2) jAta; varga (3) zivano goTALo (3) tophAna; dhamAla [pAlamela; taphaDaMcI sevaka-samudAya (4) chaMdazAstramAM traNa akSarano khaMDa gaDa(-2)baDagoTo pu. goTALo; avyavasthA (2) hisAbamAM udA. vagaNa, magaNa gaDabaDavuM a.kri. gabaDavuM (2) pAcana na thavuM gaNa . (saM. guNa) pADa; upakAra | bhAga gaDabaDasaDabaDa strI. gaDabaDagoTo (2) dhamAla; ghoMghATa gaNa strI. haLamAM nakhAto ADo Ubho ane trAMso eka gaDa(-2)baDATa kuM. garabaDa karavI te aDabaDiyuM; gothe gaNaka chuM. (saM.) gaNatarI karanAra mANasa (2) joSI (3) gaDa(-2)baDiyuM vi. gaDabaDa kare tevuM; dhAMdhaliyuM (2) na. na. "kekyuleTara (kapyuTara = saMgaNaka). gaDabavuM ki. (gaDaba uparathI) dAbIne bharavuM; ThAMsavuM gaNakAravuM sakri. gaNatarImAM - lekhAmAM levuM: darakAra (2) mArI mArI adhamUuM karavuM karavI; dhyAnamAM levuM gaDabuM na. gaDaba; gAMTha gaNagaNa kri.vi. gaNagaNatuM hoya ema (2) gaNagaNATa gaDamathala strI, phAMphAM; ghAlamela; nirarthaka mahenata gaNagaNavuM a.ki. gaNagaNa evo avAja karavo (2) gaDariyo !. carAvanAro, caravaiyo giDagaDavuM sAmI vyakti na samaje e rIte bolavuM gaDavuM a.kri. aMdara pesavuM-javuM; garavuM (2) gabaDavuM (3) gaNagaNATa pu. gaNagaNavuM te; gagaNATa gaDavo chuM. (saM. gaphukA) ghaDAnA jevo goLa paDaghIdAra loTo gaNagIta na. (saM.) samUhamAM gavAtuM gIta; samUha gIta (2) gAvo gaNatara vi. ('gaNavuM" uparathI) gaNI zakAya evuM; gayuMgAMDyuM gaDAku puM, strI, goLa ke kAkaba bheLavI karAtI tamAku gaNatara na. gaNatarI (2) DahApaNa hovuM te gaDiyuM na. ('gaDa" uparathI) tamAkunAM pAna AmaLIne gaNatarI strI. gaNavuM te () gaNavAnI rIta (3) gaNIne vALelI mUDI (2) gaDAkuno goLo - nAno gaDo (3) kADhelI saMkhyA (4) aMdAja udA. gaNatarI bahAranuM na. pAlI ke maNa soLamA bhAganuM mApa kharca (5) mAna; pratiSThA gaDiyo paM. ghaDiyo; AMkano pADo [(3) gareDIno khacako gaNataMtra na. gaNarAjaya; prajAsattAka; lokazAhI gaDI strI. (gaDa) gAMTha; AMTI (2) geDa (jema ke kapaDAnI). gaNatI strI. gaNatarI; gaNanA; gaNatara gaDI puM. (ma.) dakSiNI cAkara; ghATI gaNadhara puM. (saM.) varga athavA samUhanA mukhI (2) eka gaDIbaMdha vi. vaparAyA vinAnuM; gaDI sahita; gaDIbhera prakAranA AcArya, jeo tIrthakaranAziSya hoyache. (jaina) gaDuDAvavuM sakri. "gaDUDavuM'nuM preraka gaNana na. (saM.) gaNavuM te gaNatarI karavI te gaDuDAvuM a.kri. "gaDUDavuM'nuM bhAve gaNanA strI. (saM.) gaNavuM te; gaNatarI gaDuDuDa kri.vi. (gabaDavAnA) evA avAjathI gaNanAtha puM. (saM.) gaNonA uparI; gaNapati (2) ziva gaDUcI strI. (saM. guDUcI) garcI; gaLo gaNanAyaka puM. (saM.) gaNonA netA; gaNapati (2) ziva gayo chuM. nagAruM mUkavAnI traNa pAyAnI ghoDI gaNanIya vi. (saM.) gaNAya evuM; gaNavA yogya (2) gaC(-3)DavuM a.kri. gaphUDa evo avAja karavo; gAjavuM gaNatarImAM levA jevuM gaDeDATa ki.vi. evA avAjathI (2) puM. gaDagaDATa gaNapati muM. (saM.) mahAdevanA nAnA putra; gaNeza; gora . gheTo (2) bakaro - gaNanAyaka miLelI hoya evuM gaDeriyo chuM. gADarAM sAcavanAra ke cAranAra bharavADa gaNamAnya vi. (saM.) lokaprasiddha; janasamUha vaDe mAnyatA gaDo chuM. (saM. gaDa) kAMkaro; moTo gAMgaDo (2) tamAku- gaNabhRtaka yuM. (saM.) gaNarAjayano sevaka gaDAkunuM moTuM gaDiyuM gaNarAtra 5. na. (.) rAtrIono samUha garikApravAha pu. gADariyo pravAha gaNarAjya na. (saM.) gaNataMtra; prAcIna bhAratanuM eka gaDha 5. (da.) parvata parano koTa; killo prakAranuM prajAsattAka rAjaya gaDhavI pu. gaDhano rakhevALa (2) cAraNa (3) cAraNa- gaNavata na. (0paTo) 5. gaNota; sAtha (2) gaNotanAmuM bAroTano ilakAba goLanuM) gaNavuM sakri. (saM. gaNapati, prA. gaNaI-guNaI) saMkhyA gaDhavuM na. (saM. ghaTita, prA. gaDhi) ghaDavuMmATaluM kADhavI gaNatarI karavI (2) hisAba ke gaNitano gaDhANa na. jayAM ekaluM ghAsa thatuM hoya evI jamIna: bIDa dAkhalo karavo (3) lekhAmAM levuM mAnavuM; Adara gaDhI strI. nAnuM gaDhavuM-mATaluM killedAra kara (4) samajaNa ke DahApaNa meLavavuM (jema ke, gaDhI strI, nAno gaDha (2) gaDhamAM rahenAra (3) gaDhavI; bhaNyo paNa gaNyo nahi.) | yuniphorma gaDhecA pu.ba.va. gaDhanA rakSaka manAtA deva gaNapati gaNaveza paM. AkhA samUhano eka samAna paheraveza; --*JSS For Private and Personal Use Only
Page #251
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gaNasAro| gaNasAro puM. avAjathI cetavaNI ApavI te; aNasAro gaNAdhipa puM. (saM.) gaNono adhipati; zaMkara (2) gaNapati gaNika yuM. gaNaka; joSI gaNikA strI. (saM.) vezyA; vArAMganA; guNakA gaNita vi. (saM.) gaNeluM (2) na. gaNitavidyA (3) tenI (khAsa karI aMkagaNitanI) copaDI gaNitapAsa puM. (saM.) aMkapAza; 'paramyuTezana' gaNita(vighA, zAstra) na. gaNitanuM jJAna ke zAstra; AMkaDAnI gaNatarI karavAnuM zAstra gaNitazreNI(-DhI) strI. (saM.) pratyeka aMka vacce samAna saMkhyAnuM aMtara rahetuM hoya evo aMkono krama gaNitI puM. (saM.) gaNitazAstrI gaNitIya vi. gaNitane lagatuM gaNipiTaka na. (saM.) jaina dharmagraMthono samUha [ta; 'graMthiMga' gaNIkaraNa na. (saM.) rakamamAM padonA gaNa-samUha karavA gaNuM vi. (saM. guNa) -thI guNatAM AveteTaluM (udA. cAra gaNuM) gaNela(-luM) anubhava lIdheluM; anubhavI gaNeza puM. (saM.) gaNapati; vinAyaka; gajAnana gaNeza(caturthI, 02:5) strI. gaNezanA pUjanano divasa; bhAradavA suda cotha 234 gaNezabhAgiyo chuM. phakta naphAmAM ja bhAgavALo bhAgIdAra gaNeziyuM na. (-yo) puM. khAtarapADunuM eka hathiyA2; khAtariyuM gaNota strI., na. (saM. gaNa+patra) gaNavata; sAMtha (2) gaNotanAmuM; jamInadAra ane kheDUta vacce thato sAMthano lekha (3) vighoTI; mahesUla (4) bhADe kheDavA ApelI jamIna gaNotadhAro puM. gaNotano kAyado gaNota(nAmuM) na. paTo(-TTo) puM. jamInadAra ane kheDUta vacceno sAMthano karAra-dastAveja gaNotiyo puM. jamIna gaNote rAkhanAra-kheDanAra; sAMyoDo gaNotI vi. gaNone rAkhanAra gaNya vi. (saM.) gaNanAmAM levA jevuM gaNyuMgAMThyuM vi. gaNatara; thoDuMka; alpa saMkhyAmAMnuM gata vi. (saM.) gayeluM (2) bhUtakALanuM; vItI cUkeluM (3) marI gayeluM (4) nA. sudhI. udA. 'peDhIo gata koInuM dhana pahoMcatuM nathI.' (pa) (samAsane aMte) '-mAM AveluM', '-ne aMgenuM ke lagatuM' e arthamAM. udA. vyaktigata; aMtargata [(koI rAganA) svaronI racanA gata strI. (saM. gati) gati (2) vAgha para vagADavAnI gatakaDuM na. navAIno banAva (2) ToLa; mazkarI; majAka gatakAlIna vi. (saM.) bhUtakALanuM; gayA jamAnAnuM gatabhartRkA strI. (saM.) vidhavA [ javara (3) janma ne maraNa gatAgata vi. (saM.) gayeluM ane AveluM (2) na. avara | gadAdhara gatAgama strI. (gati+gama) samaja; jJAna gatAnugatika (saM.) vi. cIle cAlanAruM; gADariyuM; anukaraNa karanAruM gatAMka chuM. (saM.) gayo aMka gati strI. (saM.) cAla (2) jhaDapa (3) praveza; praveza karavAnI buddhi-zakti (4) samaja; mati (5) zakti; baLa (6) sthiti; dazA (7) mUA pachInI hAlata (8) rasto; mArga; ukela Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gaticakra vi. vega ApanAruM; veganuM baLa saMgRhIta karanAruM athavA veganuM niyamana karanAruM paiDuM gatija vi. gatimAMthI pedA thatuM; 'kAineTika' gatijanaka vi. (saM.) vega janmAvanAruM-utpanna karanAruM gatitaMtu puM. magajamAMthI saMdezA laI janAra-bahirgAmI jJAnataMtu; 'eNphesastama' (za.zA.) [gatino bhaMga gatibhaMga vi. (saM.) bhagna gativALuM; nizcet (2) puM. gatimaya vi. (saM.) satata cAlyA karatuM [pramANa gatimAna vi. (saM.) gativALuM (2) na. gati-veganuM mAnagatimApaka yaMtra na. vAhanonI gati ke vega mApatuM yaMtra; 'spIDomITara' gatiyuM vi. sadgati pAmeluM gatirodhaka huM. vAhano dhIme pADavA rastA upara karela upasela bhAga (2) vega aTakAvanAruM u5ka2Na; 'breka' gativAda puM. (saM.) padArtho (jema ke vAyu)nA aNuomAMthI gatithI dabANa vagere baLa pedA thAya che evo vAda; 'kAineTika thiyarI' [enarjI' gatizakti strI. (saM.) gatithI pedA thatI zakti; 'kAineTika gatizAstra na. gatinI gaNitavidyA; 'DAinemiksa' gatizIla vi. (saM.) gatimAna thavAnA ke kahevAtA lakSaNavALuM; gativaMta; 'maoNbAila' gatihIna vi. (saM.) halanacalana na karanAruM; sthira gada na. bahAnuM; miSa gadagada vi. (2) kri.vi. gadgad avAjathI gadagadiyAM na.ba.va. khAnapAna, nANAM ke AnaMdanI reluMchela (2) galIpacI thavI te gadagaduM vi. (gadagada) pANIpocuM (2) kohI gayeluM gadaDavuM sa.kri. (paga vatI) dabAvavuM; masaLavuM (2) herAna karavuM; ragaDavuM gadaba strI. Dhorane khavaDAvavAnI eka vanaspati; rajako gadabada vi. jemAM kIDA khadabadatA hoya tevuM; khadabada gadadiyAM naM.ba.va. gadagadiyAM; galIpacI thavI te; khAnapAna, nANAM ke AnaMdanI relachela gadaLuM vi. DahoLuM gadA strI. (saM.) laDAinuM eka hathiyAra gadAdhara puM. (saM.) gadA dhAraNa karanAra (2) viSNu For Private and Personal Use Only
Page #252
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gadAyuddha 2 3 5 [gaboLo gadAyuddha na. (saM.) gadA vaDe thatuM yuddha gapagoLo 5. (gapa+goLo) gapATo siTI gapatALIsa gadAvavuM sa.kra. daDa ke retImAM doDAvavuM; thakavavuM gapatALIsa vi. 'anizcita saMkhyA'nuM ema sUcave che. udA. gadiyANI (saM. gadyANaka) ardhA tolAnuM vajana gapasapa strI. ('gapa' uparathI) gappAM; ADIavaLI gadeluM na. gAdaluM (2) jADI gAdI navarAzanI vAta; artha vinAnI vAta gada vi. (saM.) gaLagaLuM (2) kri.vi. gaLagaLA kaMThe gapAgapa ki.vi. gapagapa; uparAuparI (3) jemAM kIDA khadabadatA hoya evuM [gayeluM gapATI vi. gapATA hAMkanAruM; gappI gadgadita vi. (saM.) gada(gaLagaLuM) thayeluM gaLagaLuM thaI gapATo chuM. ga5; gapyuM (2) aphavA gaddAra vi. kRtaghna (2) dezadrohI gapAvavuM sakri. gapAvuM'nuM preraka gadha na. (saM.) gavAya nahi evuM; padhathI UlaTuM gapAvuM akri. (saM. gupu) cupacApa ke chAnAmAnA ghesavuM gadhakAra paM. (saM.) gadha lakhanAra gASTaka na. khoTA taDAkA; gapa gadyakAvya na. (saM.) kAvyAtmaka gadya-racanA gapoDazaMkha muM. gappIdAsa gadhAtmaka vi. (saM.) gadhavALuM; gadyanA svarUpamAM hoya evuM gapoDI vi. gapa mAranAruM; gappI gadyALa(-Lu) gadhanA bhAvavALuM; Umi vinAnuM gapoDuM na., (-Do) 5. gaNuM; gapATo gadhADiyuM na. je capaTA ane moTA lAkaDAmAM gADInA paiDAnA gapoliyuM na. (saM. gurU uparathI) kazAmAMthI chaTakI jaIne laThThA besADAya che te (2) vi. jADuM; gadhaiyA jevuM (jema bharAI besavuM te (khAsa karIne nizALamAMthI) (2) ke, kapaDuM) (3) mUrkha vyabhicAra philAvanAruM gadhADI strI. juo "gadheDI gappI vi. gappAM mAre evuM; gapoDI (2) aphavA gadhADuM na. (saM. gardabha, juo "gadheDuM gappIdAsa puM. gapa mAravAnI AdatavALo mANasa; gapoDI gadhADo chuM. juo "gadheDo gaDuM na. gapATo; UDatI vAta (2) khoTI vAta; hiMga gaDiyuM na. juo "gadhADiyuM gaphalata strI. (.) bedarakArI; asAvadhAnI (2) bhUla gadheDI strI, gadheDAnI mAdA (2) varAdha gaphalatI (-tiyuM) vi. gaphalata karanAruM [vi. kSamAzIla gadheDuM na. ghoDAnA prakAranuM eka bhAravAhaka copaguM prANI gaphAra (a. garUphAra uparathI) pu. Izvara; mokSadAtA (2) gadheDo chuM. (saM. gardabha; gadaha) nara gadheDuM galUra vi. (a.) dayALu (2) mApha karanAruM bUikaDo gayo chuM. eka prAcIna sikko; gadhdhayuM gaphapho chuM. utAvaLamAMga5 daIne bharelo moTo koLiyogadhdhApacIzI, (-sI) strI. soLathI pacIsa varSa sudhIno gaba kri.vi. ga5; jhaTa; caTa (2) evA avAjathI samaya, jayAre mANasamAM gadhdhApaNAnuM jora hoya che. gabakAvavuM sakri. gapakAvavuM (2) juvAnIno uddhatAI bharelo samaya gaba kri.vi. TapoTapa gadhdhApATu strI, na. gadhdhAmastI; lAtaMlAtA ti gabaDagaMDa(-DuM) vi. (garabaDiyuM+gADuM) dAdhAraMguM; mUrkha gaththAmajUrI strI, gaddhAvaitaruM; gajA uparAMta mahenata karavI gabaDagaMduM vi. (garabaDiyuMgaMdu) gaMduM ane avyavasthita gappAmastI strI. mUrkhAIbharyuM atizaya tophAna; lAtaMlAtA gabaDavuM a.kri. gaDabaDavuM, taLe-upara thatAM saravuM (2) gaddhAvaitaruM na. sakhata vaitaruM (2) lAbha vagaranI-nakAmI ALoTavuM (3) (vagara vAMdhe ke vine) cAlI ke nathI mahenata javuM; AgaLa vadhavuM jivuM te gaththI strI. gadheDI; gadhADI piDatuM) eka jIvaDuM gabaDDI (-2DI) strI. ('gabaDavuM' uparathI) ekadama doDI gadhe--Dha)yuM na. (saM. gardabhaka, prA. gadaya) (dANAmAM gabaru vi. gAbhalA jevuM; goruM ane mAMsala (2) bhoLuM gadhdho-ddho) . gadheDo (2) mUrkha gabAgaba kri.vi. gabagaba; TapoTapa gana strI. (iM.) baMdUka; pistola gabAgabI strI. mukkAmukkI (2) bolAbolI ganAranuM sakri. ('gaNakAravuMuparathI) gaNakAravuM gabAro pu. gapagoLo ('ganAratuM nathI' ema nakAra sAthe vaparAya che.) gabAro puM. (a. gubAra) nAnuM balUna (2) havAI; ganI vi. (a.) dhanavAna; mAladAra havAmAM UMce jaI phUTe evuM eka jAtanuM dArUkhAnuM (3) ganImata strI. (a.) IzvarakRpA sadbhAgya DiMga gapa khADe gapa strI. (phA.) UDatI vAta; aphavA (2) khoTI vAta; gabI strI, lakhoTI ke moIdaDAnI ramata ramavAno nAno ga5 kri.vi. gaba; jhaTa ke khAI javuM gabo chuM. (a. gabI) mUrakho; rAvyo ga5(ba)kAvavuM sakri. 'gapa' ke 'gaba' daIne laI levuM gabagaba ki.vi. gabagaba; uparAuparI gapagapa ki.vi. eka pachI eka; uparAuparI gaboLo paM. gapagoLo (2) bhavADo For Private and Personal Use Only
Page #253
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gabbara gabbara puM. (saM. gaNvara, prA. gabhara) aMbAjI pAseno eka (caDavAmAM kaThaNa) DuMgara (2) guphA; gabAra (3) vi. jabaruM; saMgIna gabara puM. paisAdAra gabbo puM. go; mUrakho [dhrAsako; dahezata gabharATa puM. ('gabharAvuM' u52thI) gabharAmaNa (2) gabharATiyuM vi. gabharATavALuM; gabharATiyA svabhAvanuM gabharAmaNa strI. akaLAmaNa, mUMjhavaNa (2) bhaya gabharAvuM akri. gUMcAvuM; mUMjhAvuM (2) bIvuM; DaravuM gabharu vi. gAbhalA jevuM; goruM ane mAMsala (2) nirdoSa; bhoLuM; DhIlA svabhAvanuM [lAkaDuM rAkhI karelI jagA gabhA(-mA)NastrI. (saM. gavAdanI) DhoranA nIraNa mATeA gabhANa na. gAmanA pAdara paranI gocara jamIna; caro; [aMdarano bhAga; garbhagRha gabhAra(-ro) puM. (saM. garbhAgAra, prA. gabbAra) maMdiranI gabhIra vi. (saM.) UMDuM (2) dhADuM (3) gaMbhIra gama strI. (saM. gam uparathI) tarapha; bAju (2) mananuM carANa valaNa (3) gati; praveza (4) sUjha; samaja gama strI. (a.) zoka; duHkha (2) gama khAvI te; khAmozI *Ama puM. (IM.) guMda2; guMda (2) ene maLato koI paNa padArtha gamakhAnuM na. (a.,phA.) saMskAra gamakhvAra vi. gama khAya evuM (2) karuNa gamagIna vi. khinna; udAsa [dilagIrI gamagInI strI. (phA.) gamagInapaNuM; udAsInatA; gamAM na.ba.va. bolatAM bolatAM acakAvuM te (lAgaNI vicAra ke nAmarajIthI) 23 6 gamacho puM. (hiM. gamAnA) zarIra lUchavAnuM kapaDuM; 'TaoNvela' gama(-mma)ta strI. juo 'gammata' gamatI vi. AnaMdI (2) vinodI gamatuM vi. game evuM; pasaMda paDe - ruce evuM [strIsaMga gamana na. (saM.) javuM-cAlavuM te (2) cAla; gati (3) gamavuM akri. (saM. gamyate, prA. gammai) manane sAruM lAgavuM; goThavuM (2) pasaMda paDavuM gamA puM.ba.va. zakti (2) zarIranA sAMdhA |'gabhANa' gamANa strI. (saM. gamAdanI, prA. gavANi) juo gamANiyuM na. gamANanuM ADuM lAkaDuM gamAra vi. saM. grAmAcAra, prA. gAmAAra-gAmAra, 'gA'nuM dhRsvIkaraNa thaI 'gamAra') aNasamaju (2) roMcuM; mUrkha [icchA mujabanuM game te sarva. (2) vi. koI ke kazuM paNa (2) ruci ke gametema kri.vi. ruci mujaba; icchA pramANe (2) kAMI baMdhana ke maryAdA vaga2; niraMkuza-zRMkhala rIte (3) avyavasthita rIte gamo chuM. gamavuM te; ci |garanALuM gammata strI. gamata; gaMmata gamya vi. (saM.) javAya-pahoMcAya evuM ke javA dhAreluM tevuM (2) samajAya evuM (3) auSadha vagerethI maTADI zakAya evuM; sAdhya (4) strIsaMga-gamanane yogya gayavara puM. (saM. gajavara) moTo hAthI; gajendra gaNaMda puM. (saM. gajendra) hAthI gayAva(-vA)La puM. (hiM. gayAvAla) gayAno paMDo gayuM (saM. gata, apa. gaya3) 'javuM'nuM bhUtakALanuM rUpa; gayeluM (2) vi. gayeluM; vIteluM; bhUtakALanuM (3) marI gayeluM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gara puM. (saM. garbha) phaLanI ke jhADanA thaDanI aMdarano garbha (2) phaLanI aMdara rahelo mAvo (3) manano bheda (4) kRtrima jhera gara puM. (saM.) jherI aghAra; gala ['sodAgara','kArIgara' -gara (phA.) 'karanAra' evo artha sUcavato pratyaya. udA. -gara puM. gosAMInI eka jAtanA nAmanA aMte vaparAto pratyaya, udA. kezavagara (kezavagiri, kezavagIra) garaka vi. (a.) DUbeluM (2) magna; lIna garakavuM akri. kaLI-khUMpI javuM (2) DUbI javuM (3) magnalIna thaI javuM garakAva vi. garaka; mazagUla [dorAnI garabaDI; 'rIla' garagaDI strI. ('gaDagaDa' uparathI) phare tevuM nAnuM paiDuM (2) garaja strI.(a.) khapa; jarUra (2) svArtha garaja strI, (hiM.) vAdaLono gaDagaDATa; meghagarjanA garajavaMta(-vAna) vi. garajavALuM; svArthI garajavuM .kri. (saM. ga) garjanA karavI; gAjavuM (2) moTethI barADavuM; taDUkavuM garaju(-jAu, -jiyuM, -jI, -jIluM) vi. garajavALuM; svArthI garajo puM. phaNago; aMkura (2) kAMTo; Ubho khIlo (3) khUMparo garaDagapa(-pha) kri.vi. gaDaDagapha; jhaTa daIne; acAnaka garaDavuMsa.kri. (saM. gharSa) (akSara) ghUMTavA (jainasAdhvI) garaNI strI. (saM. guru uparathI) strIguru (2) garaNIjI garaNI strI. e nAmanI eka auSadhi-vanaspati garaNIjI strI. (jI mAnArthe) jaina sAdhvI garatha pUM. nANuM; paiso (2) samRddhi garada strI. (phA. garda) dhULa garada vi. bhiDAyeluM; sAMkaDamAM AveluM (2) daTAyeluM garadana strI, DokI; gaLacI; bocI garadI strI. giradI; bhIDa garado puM. (phA. garda) tamAkunAM pAMdaDAMno bhUko; jarado garanALa strI. (po. gArnela) charAnA goLA bharavAnI khAMDaNI jevI topa bAMdhelo sAMkaDo mArga; nALuM garanALuM na. (gara=garavuM+nALuM) pANI AvavA javA mATe For Private and Personal Use Only
Page #254
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir garabaDo 2 39 garuDAsana garabaDa strI. (da. gaDabaDa) ghoMghATa (2) avyavasthA; garava puM. (saM. garva) garva, ahaMkAra goTALo (3) gaDabaDa [ghAlamela; taphaDaMcI garavAI strI. garavApaNuM gauravavALuM garabaDagoTo pu. goTALo; avyavasthA (2) hisAbamAM garavuM vi. (saM. guruka) mahAna (2) moTA dilanuM (3) garabaDavuM a.kri. gabaDavuM garavuM a.kri. (saM. galuM) kharavuM; paDavuM (2) dhIre rahIne garabaDasarabaDa strI. garabaDagoTo (2) ghoMghATa; dhamAla aMdara pesavuM vyisanI garabaDiyuM vi. garabaDa kare tevuM; dhAMdhaliyuM (2) garabaDavALuM garADI vi. baMdhANI; bhAMga aphINa ke gAMjo vagereno (3) na. aDabaDiyuM; gothuM garADI strI, gADAmArga garabI strI, samUhanRtyamAM gAvA mATenI Urmimaya dezI garADI strI, gareDI; garagaDI kAvyaracanA (2) strIonA rAgamAM gAvAnI eka garAziyaNa strI, garAziyAvarNanI strI jatanI kavitA rAMDavo; hIjaDo garAziyo chuM. (gAmagarAsa maLyAM hoya tevo) rajapUta (2) garabIbhaTa 5. garabIo gAnAro brAhmaNa (2) vi., pR. rAjavaMzI (3) garAsa khAnAro; bhAyAta garabo paM. noratAmAM athavA mAtA sthApana prasaMge jemAM garAsa puM. (saM. grAsa) gAmanuM rakSaNa karavAnA badalAmAM cAlu ghIno dIvo rakhAya che te kANAvALI mATalI (2) kADhI ApelI jamIna athavA Ucaka rakama (2) dIvA ke mAMDavInI AsapAsa pharatAM pharatAM tAbA gujarAna mATe ApelI jamIna (rAjavaMzIone) pADIne gAvuM te (3) moTI garabI, rAsaDo garAsaNa(CNI) strI. garAsiyAnI strI (2) garAsiyA garabha puM. (saM.) garbha; mAnA peTamAM raheluM jIvanuM rUpa jAtinI strI (2) phaLamAMno mAvo-gara (3) koI paNa vastuno garAsadAra vi. garAsa dharAvanAruM; garAsiyo aMdarano bhAga tiopa (3) aphavA garAsiyaNa strI. garAsiyAvarNanI strI garabhachAMTa strI charA bharelo dArUno goLo (2) garanALa; garAsiyo chuM. juo garAziyo garaba(sutarAu, sUtara) vi. tANAmAM rezama ane garimA strI. (saM.) moTAI, proDhatA; gaurava (2) IcchA vANAmAM sUtaranA vaNATavALuM (kApaDa). pramANe bhAre thaI javAnI yoganI eka siddhi garoLuM na. (saM. garbha parathI) makAIno dUdhiyo DoDo gariyo . ('garavuM uparathI) bhamaraDo (2) dANA na paDyA hoya evuM huM gariSTha vi. (saM.) bhAremAM bhAre (2) sauthI vadhu agatyanuM garama vi. (kA. gama) UnuM (2) zarIramAM uSaNatA pedA garIba vi. (a. garIba eTale bevatana) nirdhana; kaMgAla kare-vadhAre tevuM (3) josamAM ke krodhamAM AveluM (4). (2) bApaDuM; duHkhI (3) rAMka; sAlasa teja; jAhIla (svabhAvamAM) (5) tIkhuM; teja garIbakhAnuM na. (a., phA.) garIbanuM ghara (2) (vivekamAM) (svAdamAM) (6) barobara raMgamAM AveluM; utkaTa potAnuM ghara-makAna garama masAlo pu. teja, laviMga vagere garama tejAnAno bhUko garIbaga(gu)rabuM na. (a. garavA-garIbanuM ba.va.) garamara strI, na. eka vanaspati (tenAM mULanuM athANuM garIba ane kaMgAla mANasa; taddana garIba thAya che.) garIbana(-ni)vAja vi. (a. garIba + phA. navAja) garamAgarama vi. garamagarama; UnuMUnuM ti; uzkerATa garIba para rahema rAkhe-garIbanuM poSaNa kare evuM garamAgaramI strI. garamAgarama-barobara garama thavuM ke hovuM garIbaparavara vi. (a. garIba+phA. paravara) garIbane garamATo(vo) pR. garamI; uSNatAvALI sthiti pALanAruM; garIbono belI nimratA; sAlasAI garamAvavuM a.kri. garamI ApavI (2) hUMpha ApavI garIbI(-bAI) (phA.) strI. nirdhanatA; kaMgAliyata (2) garamALAno goLa chuM. garamALAnI zIMgamAMthI nIkaLato garIbIrekhAstrI. garIbAInI vyAkhyA mATe niyata nyUnatama recaka padArtha phUlavALuM jhADa AvakamaryAdA vidhAre moTI garamALo chuM. (saM. kRtamAlaka) e nAmanuM suMdara pILAM garIyasI vi., strI, (saM.) gauravazALI; mAna (2) garamI strI, uzkerATa; jhaghaDo piramiyAno roga garuDa 5., na. (saM.) eka pakSIH pakSIrAja (2) kazayapano garamI strI (phA.) uSNatA; tApa (2) garamI-cAMdI ke vinatAthI thayelo putra (3) viSNunuM vAhana garamI strI. mApasara kapADavA mATenuM sutAranuM ekaojAra garuDagAmI 5. (saM.) viSNu garamuM na. tapelI jevo paDaghI vinAnuM moTuM pAtra ke vAsaNa garuDadhvaja puM. dhajA para garuDanA cihnavALA, viSNu garala na. (saM.) viSa; jhera garuDabUha . (saM.) eka jAtano garala na, ghAsano pULo garUDArUDha vi. garuDa para ArUDha-beTheluM garala strI, giloDI; garoLI garuDAsana na. garuDanA jevuM eka yaugika Asana For Private and Personal Use Only
Page #255
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir garuDo 2 3 8 | galatakoDha, galakuI garuDo chuM. (saM. guru uparathI) harijanano gora . -sUvAno oraDo (3) maMdirano gabhAra-aMdarano -garu pratya. vizeSaNa banAvato pratyaya. udA. kAmagara mUrtivALo bhAga garbhagRha garUra vi. (a. gara=abhimAna) magarUra; garvIluM garbhAdhAna na. (saM.) garbha mUkavo te (2) garbha dhAraNa karavo garUvuM vi. garavuM; garavavAnuM - te (3) eka jAtano hiMdu saMskAra gareDI strI, garagaDI garbhAzaya na. zarIramAM garbha rahevAnI jagA - te avayava garoDo . (saM. guru) garuDo; harijanano gora garbhADayuM. (saM.) nATakanA koI eka aMkamAM rajU thato anya garoLa(-Lu) na. (vokaLA vagerene kAMThe UgatuM) eka ghAsa koI nATakano aMza garoLI strI. (saM. gRhagolikA, prA. dharoliA) gharobI, garbhiNI strI. (saM) sagarbhA strI giloDI; cipakalI aivAja garbhita vi. saM.) jenA garbhamAM-UMjhaNamAM kaMI bIjI vastu, garjana na., (-nA) strI. (saM.) garjavuM te (2) eno artha ke bhAva rahelo hoya tevuM; chUpuM (2) mArmika; garjanta vi. garjatuM; gAjatuM birADavuM; tADUkavuM arthasUcaka garjavuM a.ki, garajavuM. garjanA karavI. gAjavuM (2) moTethI garva 5. (saM.) abhimAnagumAna abhimAnI garjita vi. (saM.) garjanA karI UTheluM (2) taDUkI UTheluM garvita (saM.) (-i), (0garva), (09) vi. garvavALuM; (2) na. garjana goMkti strI. (saM.) garva bharelI ukti-vANI ke vacana; garDara 5. (.) lokhaMDano pATo (nAno ke moTo) ahaMkArano bola garta puM, na. (saM.) khADo; khANa gaINa na. (-NA) strI. (saM.) niMdA; galA gartha 5. garatha; paiso gahaNIya vi. nidha; niMdApAtra gaI strI, (phA.) dhULa; raja; garada gaI strI. (saM.) niMdA; gIlA gardabha puM. (saM.) gadheDo (2) mUrkha gahita vi. (saM.) niMdita; niMdAyeluM gardabha (-bhikA) strI. (saM.) gadheDo gargha vi. (saM.) nidha; niMdAne pAtra gardiza strI. muzkelI; Apatti gala chuM. (saM. gala=gaLuM) mAchalAM pakaDavAno AMkaDo (2) gardhava 5. gardabha; gadheDo kUvAmAMthI vAsaNa vagere kADhavAnI mIMdaDI; bilADI garbha puM. (saM.) mAnA peTamAM raheluM jIvanuM rUpa (2) gara; (3) lAMca; lAlaca (4) gupta vAta; bAtamI (5) aMdarano mAvo (2) koI paNa vastuno aMdarano bhAga gara; mAvo (4) nATakanI eka saMdhi; garbhasaMdhi (garbhAzaya gala chuM. (saM. gala = kharavuM) gara; jherI aghAra ke lALa garbhakoza(-Sa) 5. (saM.) phaLelo aMDakoza; "jhaIgoTa' (2) (2) battIno mogaro (3) pivAI gayelI - baLI garbhagRha na. (saM.) makAnanI aMdarano bhAga (2) gabhAra gayelI calamamAMnI gaDA, garbhajogI 5. janmathI ja yogI; zukradeva gala (saM.) (-La) paM. kaMTha; gaLuM garbhadvAra na. maMdirano cheka aMdarano bhAga; gabhAra (2) gala chuM. eka phUla choDa; gulabAla - garbhAgAranuM bAraNuM gala na. (i.) e nAmanuM pakSI godaDI jevI cAmaDI garbhadhAraNa na. (saM.) garbha dhAraNa karavo-rahevo te galakaMbala . (saM.) gAya tathA baLadane gaLe laTakatI garbhanATaka na. (saM.) nATakamAMnuM nATaka galakI strI. zAkano eka comAsu velo garbhanirodha vi. (saM.) garbha rokavo te; garbhAdhAna-nirodha galakuM na. galakInuM phaLa garbhanirodhaka . (saM.) garbha rahetAM rokanAruM galakhoDa ., (-DI) strI. achoDe ke Dhorane gALiye ghAlelo garbhapAta puM. (saM.) garbhanuM pADavuM-paDavuM te giAra moInA AkArano lAkaDAno kakaDo garbhamaMdira nA gabhAra; maMdirano aMdarano bhAga; garbhA- galagalI strI, (-liyA) na.ba.va. galI galI; galIpacI garbhava(-4)tI vi. strI. (saM.) sagarbhA (2) strI. garbha galagaMDa 5. gaLAmAM gAMTho thavAno roga; gAlapacoTiyuM dhAraNa karyA che tevI mAdA ke strI: garbhiNI galagoTo pu. (gala+gulagoTo) eka phUlano choDa (2) garbhavAsa chuM. (saM.) garbhano udaramAM vAsa (janmeluM tenuM kula garbhazrImaMta vi. garbhathI - janmathI paisAdAra; zrImaMtane ghera galaTuM vi. gharaDuM, vRddha, jaipha (2) moTuM garbhasrAva paM. (saM.) garbhanuM sUvI-gaLI javuM te; garbhapAta; galaDhero paM. (galaTuM = moTuM; vRddha uparathI) kAThI garAsiyo | kasuvAvaDa nikAla galata vi. (a.) bhUlabhareluM; jUThuM garbhahatyA strI. garbhamAMnA bALakano akudaratI karAto galatakoDha, galakui pu. lohI ke rasa TapakyA kare evI gabhagAra puM, na. (saM.) garbhAzaya (2) aMdarano khAnagI koDhano eka prakAra, gaLata koDha For Private and Personal Use Only
Page #256
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir galataphahamI 2 3 9 | gadvara galataphahemI strI, gerasamaja gallo paM. (phA, gullaka) nANuM rAkhavAnuM ThAma-khajAno (2) galatI strI. (hi.) bhUla; cUka paracUraNa vakarAnuM nANuM nAkhavAnuM pAtra galatI strI. goLa pAnAvALuM sutAranuM eka sAdhana gavaDAvavuM sakri. 'gAvuM'nuM preraka; gavarAvavuM galathUthI strI. (goLa+dhUthI-ghUMtho - pUmaDuM) tarata janmelA gavana na. (iM. 'gAuna', eka jAtano sAllo ke tenuM kapaDuM bALakane ApavAnuM goLa-ghI-pANInuM mizraNa; gaLathuthI gavarAvavuM sa.kri. gavaDAvavuM galadhANI strI, dhANInI goLapApaDI gavarI strI. (saM. gaurI) gAya (2) vi., strI. garI; galana na. (saM.) oLagI javuM te (2) TapakavuM te [AMka dhoLI ne saheja lAla dhAbAvALI (gAya) galanabiMdu na. (saM.) padArtha ogaLavA mAMDe tenA tApano gavarnamenTa strI, (i.) sarakAra galanazIla vi. (saM.) oLavAnA svabhAvanuM gavarnara . (.) rAjyapAla; rAjayanA vaDA hAkema (2) galapaTo(-ko) puM. (saM. gala+paTo) gaLe vIMTavAno paTo; sAikalano hAtho (3) eMjinamAM janArI varALanuM galUbaMdha; "maphalara' niyamana karanAro bhAga galabo . (sara. phA. gulabAMga) gapATo; gapa gavarnara janarala puM. (iM.) vaDA gavarnara galabo pu. (phA. gulabAna) eka phUlajhADa gavalI(-LI) 5. (ma. gavaLI) govALiyo (2) Dhora galaguMDI(-DikA) strI. jIbhano AgaLano bhAga; gaLAno rAkhanAra ke dudha vecanAra (muMbaImAM) kAkaDo (2) kAkaDA phUlavAno roga gavAkSa . (saM.) bAkuM; jALiyuM (2) jharUkho galasthala na. (saM. gallaDla) gaLuM; gaLasthaLa (2) gAla gavAni(-)ka na. (saM. gavAhinaka) jamatAM pahelAM gAyane galita vi. (saM.) paDeluM, TapakeluM (2) gaLI gayeluM mATe juduM kADheluM anna; gogrAsa galI strI. (da. gaMjalia) galIpacI gavAra 5. eka kaThoLa; guvAra (2) tenI zIMga ane bIja galI strI. (hi) sAMkaDI vATa (2) zerI gavAraphaLI, gavArazi(-zI, siM, sI)gastrI. gavAranI sIMga galI(-kuM, kaM)cI strI. (galI+pha. kUcaha) galIomAMno gavAvuM a.kri. "gAvuMnuM karmaNi (2) niMdAvuM; phajeta thavuM ADoavaLo ane sAMkaDo mArga-rasto gavAha pu. (phA.) sAkSI pUranAra galI galI strI. galIpacI gavAhI strI sAkSI, purAvo; zAhedI[bharavAno kothaLo galIca vi. (a.)gaMduM-ati gaMduM (2) azlIla(3) azuddha gavALo chuM. sarasAmAna vagereno paracUraNa Dhagalo (2) e galIco chuM. juo 'gAlIco gaSaka vi. (saM.) anveSaka; tapAsa karanAra (2) galIpacI strI. zarIranA amuka bhAgamAM sparzathI thatA zodhakhoLa karanAra [zodhakhoLa; saMzodhana saLavaLATanI majedAra asara [cAlavuM) gaveSaNa na. (saM.) (-NA) strI. (saM.) anveSaNa; galUDagalUDa kri.vi. jANe gabaDatuM hoya tema (baLada vagerenuM gaSanuM sakri. khoja karavI; saMzodhavuM galUha-lu)DiyuM na. bhaToLiyuM; kurakuriyuM; kUtarInuM bacyuM gaveSI vi. (sa.) gaveSaNa karanAra galUbaMda(-dha) muM. (phA. gulUNaMda) galapaTTo gavaiyo chuM. gAvAmAM ustAda; gAnAra; gAyaka galepha chuM. (a. gilApha) gAdItakiyA vagerenI khola gavya na. (saM.) gAyamAMthI nIpajatuM dUdha, dahIM, ghI, chANa, galephI strI, (galepha uparathI) eka jAtanuM bhajiyuM mUtra vagere pAMca padArtha [lazkarIonI TukaDI galakuM na. (galepha uparathI) khAMDa pAyelI eka mIThAI (2) gaDha(-sta) strI. (phA.) cokI-pahero (2) tevA galophaM. gahagahavuM a kri. rAjI rAjI thaI javuM galelI strI, tADanAM phaLanI aMdarano gara - garbha gahana vi. (saM.) UMDuM, gADha (2) na. durgama; durbhedya (3) galoTiyuM na. gulAMTa, goTImaDuM akaLa; gUDha (4) gADha vana; jhADI galoheM-6) na. gAla nIceno moMnI aMdarano bhAga gahanatA strI. (saM.) gahanapaNuM; UMDANa galola strI, gophaNa jevuM galolA pheMkavAnuM eka sAdhana (2). gahara paM. drAkSa ke keLAno jhUmakho. tenA vaDe pheMkAto galolo gahiragaMbhIra vi. (da. guhira = UMDuM + gaMbhIra) gahana galolI strI, nAno galolo ane gaMbhIra (2) UMDANa ane gaMbhIratAvALuM galo pu. (a. galUlaha) galola vaDe mAravAno goLa kAMkaro gaheka pu. morano Tahuko ke patharo gahekavuM akri. moranuM TahukavuM (2) mahekavuM (3) umaMgamAM galpha 5. (iM.) khADI; akhAta AvavuM; harakhAvuM (4) garajavuM galpha kanTrIjha pu.ba.va. (i.) khADInA dezo gahekATa puM. gahekavuM te; morano Tahuko; kekArava gallAtallAM naba.va, bahAnAM; AnAkAnI gavara na. (saM.) pahADanI aMdaranI bakhola; kudaratI guphA For Private and Personal Use Only
Page #257
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gaLakabArI) 2 0 3 gaMgApujana gaLakabArI strI, moTA daravAjAmAM rAkhelI bArI; DokAbArI gaLATUMpo pu. gaLuM TUMpI-dabAvIne mArI nAkhavuM te gaLakavuM ki.vi. gahekavuM; TahukavuM DisakAM gaLAphAMso khuM. gaLe phAMso khAvo-devo te gaLakAM na.ba.va. (gaLuM uparathI) DUbakAM; DubatI vakhatanAM gaLAbUDa vi. gaLuM bUDe evuM; gaLaciyuM gaLako . eka vAra cAkhelI vastuno rahI gayelo svAda gaLAmaNa na. (sonuM rUpuM vagere) gALavAnI rIta ke tenuM (2) casako mahenatANuM (2) gALatAM nIkaLelo kacaro ti gaLagaLuM vi. (sara. saM. gagaMda) pANIpocuM; DhIluM (2) gaLAva . gaLAyeluM hoya te (2) aDasaTTo-aMdAja kADhavo duHkhathI ke lAgaNIthI haiyuM ke kaMTha bharAI javAthI thAya gaLAvavuM sakri. 'gaLavuM, 'gALavuM'nuM preraka evuM; gadgadita gaLiyAro chuM. (gaLI+saM. kAra) gaLIthI kapaDAM sUtara vagere gaLacakuM na. gUcakavuM (DUbatAM) taraphaDiyAM mAravAM te; gacarakuM raMganAra (2) raMganAra kArIgara gaLacakuM na. (svA.) ghacarako, khATo-tIkho oDakAra gaLiyuM vi. (saM. gali, prA. galia) beThuM UThe nahi evuM gaLacaTuM vi. jarA gaLapaNanA svAdavALuM (2) nirmAlya (3) jakkI gaLacavAM na.ba.va. gUMcavAIne bota jevA UbhA rahevuM ke gaLiyela vi. gaLInA raMganuM bolatAM acakAvuM te [ke tucchakAramAM) gaLiyela vi. beThuM UThe nahIM tevuM (Dhora); gaLiyuM gaLacavuM sakri. gaLA sudhI IcavuM: khUba khAvuM (tiraskAra gaLI strI. eka vanaspati (2) enAM pAMdaDAMmAMthI kaDhAto gaLacavuM na. acakAtAM acakAtAM bolavuM te dhireNuM nIlo raMga [(2) avAja; sUra gaLacavuM na. (-vo) pR. gaLAmAM paheravAnuM puruSanuM eka gaLuM na. (saM. gala, prA. galaa) zarIranuM eka aMga-garadana gaLaciyuM vi. gaLA sudhI Ave eTaluM khAvA te khUbaMdha . gaLAnuM eka ghareNuM (2) galapaTTo gaLaciyuM DUbatA mANasanuM uparanIce AvavuM te; khUbakAM gaLacI strI, Dhorano eka roga gaLacI strI. gaLuM; bocI; garadana gaLapaDu vi. pArakI vastu bathAvI pADanAruM (2) khoTo gaLacuM na. gaLuM, gaLacI (tiraskAramAM) Aropa mUkanAruM, ALa caDAvanAruM gaLaNI strI, gALavAnuM chidravAnuM sAdhana gaLo strI. (saM. guDUcI, prA. galoI) eka vela; gaDUcI gaLaNuM na. pANI vagere pravAhI gALavAno kapaDAno kakaDo gaLoTI zrI. (saM. galapaTTikA, prA. galapaTTiyA) gaLe gaLatI strI, (saM. galatI) jemAMthI TIpeTIpe pANI gaLyA bAMdhavAnI lUgaDAnI paTTI; "neka-TAI' kare evuM zivaliMga upara laTakAvAtuM pANInuM vAsaNa gaLyuM vi. (saM. gulya parathI) goLa sAkaranA jevA gaLathUthI strI. (saM. guDa, prA. gula = goLa+dhUthI = svAdavALuM; mIThA svAdanuM pUmaDuM) tarata janmelA bALakane ApavAnuM goLa ghI tathA gaLyuM (madha, sAkara) vi. madha, sAkara jevuM bahu gaLyuM pANInuM mizraNa ke te pAvAnI kriyA gaMga strI. gaMgA nadI gaLadharI, gaLadhI(-dhAI) strI. (gaLuM + saM. dAha). gaMga kuM. eka hiMdI kavi pittavikArathI gaLuM baLavuM te; annanaLInI baLatarA gaMgarI strI. gaLe baMdhAtI sagaDI (kAzmIramAM) gaLapaNa na. gaLyo svAda (2) goLa khAMDa jevI gaLI vastu gaMgA strI. (saM.) pavitra manAtI eka nadI; bhAgIrathI gaLapho pu. gaLAmAMthI je kapha moMmAM AvatAM ghUMkIe chIe (2) gaMgAjaLa te; baLakho gaMgAgoLI strI. gaMgA jevI pavitra goLI (je goLImAMthI gaLabaMdha puM. galapaTTo; gabUbaMdha boTela vAsaNe ja kADhIne pANI pivAya che tene ema gaLamANuM na. eka gaLyuM peya khiLAvADa jevuM sthAna mazkarImAM kahe.). hioya tevuM (mudraNa) gaLavAI strI. taiyAra thayelAM goLanAM mATalAM rAkhavAnuM gaMgAchApa vi. vacamAM mULa ane taLe-upara TIkA chApI gaLavuM sakri. (saM. gilati, prA. gilai) gaLAmAM utArI gaMgAjamanI vi. be bAju judAjudA raMgavALuM (2) judIjudI javuM (2) gALavuM; zuddha karavuM (3) a.kri. bolyuM na dhAtuonuM baneluM bolyuM karavuM gaMgAjaLa na. gaMgA nadInuM (pavitra) pANI gaLavuM a.kri. (saM. galati, prA. galai) jhamavuM (2) oga- gaMgAjaLiyuM vi. gaMgAjaLa jevuM [(3) ghoDAnI eka jAta bavuM (3) DhIluM thavuM; pAkavuM (4) aMdara UtarI javuM gaMgAjaLI strI, gaMgAjaLa rAkhavAnuM vAsaNa (2) tAMbAkuMDI gaLasUrNa na. gaLuM sUjI AvavuM te gaMgAjaLuM vi. ghoDAnI eka jAta gaLasthaLa na. (saM. gallaDla) gaLAno-kaMThano bhAga gaMgAtaTa puM. saM.) gaMgAno kAMTho-kinAro gaLAkApa vi. (gaLuM+kApavuM parathI) gaLuM kApe evuM; vasamuM gaMgAdhara chuM. (saM.) ziva pUjanavidhi-vara gaLAkApu vi. gaLuM kApanAra (2) nimakaharAma gaMgApUjana na. gaMgAyAtrA karI ghera gaMgA lAve tyAre karAto For Private and Personal Use Only
Page #258
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gaMgAlAbho 2 4 1 gAuna gaMgAlAbha paM. (saM.) avasAna; maraNa; mRtyu gaMdavADa paM. strI, (-Do) 5. (gaMdu) vAsa mArato kacaropuM gaMgAvataraNa na. gaMgAnuM pRthvI para avataraNa thavuM te athavA maLamUtra (2) asvacchatA gaMgAsvarUpa vi. pavitra (vidhavAnA nAma AgaLa mAnArthe vi. (phA. gaMdA) gaMdakIvALuM; meluM svibhAvavAnuM vaparAtuM gaM.sva. vizeSaNa) vinaspati gaMduMgobaruM vi. meluM ane vAsa mAratuM: gaMduM rahevAnA gaMgotrI strI, gaMgA nadInuM mULa-eka tIrtha (2) eka gaMdha puM. strI. (saM.) soDama; vAsa (2) sugaMdhI padArtha; gaMgodaka na. (saM.) gaMgAjaLa caMdana sihavAsa (3) lavaleza gaMja chuM. (phA.. saM.) Dhagalo (2) eka jAtanI ekabIjAmAM gaMdha strI. (saM.) kharAba soDama; badabo (2) asara; besatI vastuonI utaraDa (3) (jaththAbaMdha) anAjanuM gaMdhaka 5. (saM.) eka khanija padArtha: salphara' bajAra [(4) vi. julamI (5) caDiyAtuM gaMdhakiyuM vi. gaMdhakane lagatuM (2) gaMdhakanA raMganuM gaMjana na. julama (2) caDiyAtApaNuM (3) nAza; parAjaya gaMdhadravyana. (saM.) sugaMdhI padArtha vRkSamAMthI nIkaLato rasa gaMjAvara vi. (phA.) ghaNuM moTuM; bhAre vizALa gaMdhabirojho pu. eka vanaspati; berajo (2) devadAranA gaMjiyuM na. gaMjamAMnuM eka pAtra; chAliyuM gaMdhamAdana puM. gerunI pUrve Avelo suMgadhIdAra eka parvata gaMjI strI. (gaMja) ghAsano Dhagalo (2) odho gaMdharva 5. (saM.) svargano gavaiyo mRgajaLa gaMjI na. gaMjIpharAka gaMdharvanagara na. (saM.) gaMdharvonI kAlpanika nagarI (2) gaMjIpharAka na. (gaMjI + iM. phraoNka) zarIre capaTa AvI gaMdharva(lagna) na. (vivAha) (saM.) puM. jemAM varakanyA rahe evuM gUMtheluM badana; "anDara-vera' potAnI meLe chAnI rIte paraNe che evo lagnano eka gaMjIpho pu. (phA.) ramavAnAM pAnAMno jaththo prakAra siMgItazAstra gaMjeDI(-rI) vi. (gAMjA uparathI) bhAMga-gAMjAno vyasanI gaMdharvaveda puM. (saM.) saMgIta vize carcA karato eka upaveda; gaMThAvuM a.kri. 'gAMThavuM'nuM karmaNi (ra) vadhatuM aTakavuM gaMdhavatI vi. strI, (saM.) suMgadha dharAvanAra (2) pRthvI gaMja puM. vALa jatA rahyA hoya evo bo mANasa (2) gaMdhavA pu. (gaMdha+vA) khoDakhAMpaNa kADhavAnI Teva (2) - eka moTuM vahANa sahavAsa; sobata gaMThana na. gUMthaNI ke tenuM mahenatANuM (kaLA gaMdhavAha puM. (saM.) pavana; vAyu (3) gaMdhaka gaMThAI strI. goThavAnuM mahenatANuM (2) goThavAnI rIta ke gaMdhasAra paM. (saM.) sugaMdhIvALI vastu, attara (2) sukhaDa gaMThAmaNI strI, gaMThAI gaMdhAkSata pu.ba.va. (saM.) caMdana ane cokhA gaMThAvuM kri. vadhatuM aTakavuM, gAMThavuM (2) gUMthavuM (3) gaTheluM gaMdhAtuM vi. gaMdha mAratuM (2) cIDiyuM gaMThiyuM vi. (saM. pratha, prA. gaMTha = duSTa hovuM) Thaga (2) gaMdhAra chuM. (saM.) bhArata ane IrAna vacce AvelA dezanuM khissAkAtara.. prAcIna nAma; gAMdhAra; kaMdahAra (2) "ga' svara (saM.) gaMTho paM. koTe paheravAnuM eka gAMTheluM ghareNuM; kaMTho (2) gaMdhAvuM a.kri. (saM. gaMdha uparathI) gaMdha-badabo mAravI dAbIne bAMdhelI gAMsaDI (3) ATha phUTa (aDhI gaMdhIluM vi. ('gaMdha' uparathI) vAsa mAratuM (2) adekhuM (3) mITara)nI laMbAInuM mApa (4) gAMThiyo kaMkAsiyuM (4) atizaya cIkaNA svabhAvanuM gaMThoDo 5. ('gAMTha' uparathI) strInA paganuM eka ghareNuM gaMbhIra vi. (saM.) uDa (2) ahobhAva ne mAna upajAve (2) hAthanuM sonAnuM sAMkaLuM (3) pIparImULa; eka tevuM prauDha (2) pukhta; Tharela; vajanadAra (mANasa, auSadhi vicAra vagere) (3) dhIra; sahanazIla (svabhAva) gaMDa kuM. (saM.) lamaNo (2) gAla (3) gAla ne lamaNA gamata strI. gammata; vinoda sahita caherAnI eka bAju (4) gAMTha; goDa; kAcuM baMsI strI. bANanI lokhaMDanI aNI gUmaDuM (5) gALa gAIDa strI. (i.) (vidyArthInI abhyAsanI) mArgadarzikA; gaMDamALa strI. (saM.) kaMThamALa nAmano roga mArgadarzana pustikA (2) (relavenI) TAIma-TebalanI gaMDasthala (saM.) (-La) na. (hAthIno) lamaNAno bhAga; copaDI (3) paM. bhomiyo; mArgadarzaka kuMbhasthaLa (2) gAla gAIDansa na. (i.) salAhasUcana; mArgadarzana gaMDuM vi. gAMDiyuM, gAMDuM gAu chuM. (saM. gabhUta, prA. gAue) aMtaranuM eka parimANa gaMDUSa chuM. (saM.) kogaLo; kullo (doDheka mAIla, aDhI kilomITara) gaMDerI strI. (saM. gaMDa, prA. gaMDiyA) cholelI zeraDInA kakaDA gAuTa . (iM.) gAMThiyo vA, saMdhivAno roga (2) lAkaDAnA goLavA gAuna paM. (i) strIonuM lAMbuM paheraNa (2) pAdarI gaMdakI strI, (phA, gaMdagI) gaMdavADa nyAyAdhIza vagereno adhikRta jhakhamo For Private and Personal Use Only
Page #259
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gAgaro 2 4 2 [ gAbhaNI gAgara strI. (saM. gargarI) sAMkaDA moMnuM pANI bharavAnuM gADheruM vi. vadhu gADha; vadhu ghATuM - vAsaNa; amuka ghATano ghaDo gADhuM vi. ghaTTa; ghADuM (2) atyaMta; ghaNuM (ajJAna, aMdhAruM) gAgara strI. haba vacceno jADo bhAga (3) (lA.) cIkaNuM; kaMjUsa [jANakAra gAgarabeDiyuM na. betraNa gAgaronI utaraDa gANitika vi. (saM.) gaNitane lagatuM (2) paM. gaNitano gAgariyo bhaTa chuM. mANabhaTa gANuM na. (saM. gAyana, prA. gAaNa) gAvuM te (2) gAyana; gAgalI strI. aLavInI gAMTha lagnagIta (3) vAta, vivaraNa, kathanI jema ke potAnuM gAja chuM. (i. gojha) baTana ghAlavAnuM nAkuM ja gANuM gAvuM (4) stuti gAja strI, gAjavuM te; garjanA gAtaDI strI. (saM. gAtrikA, prA. gariA) vagara sIveluM gAjabaTanana.ba.va. boriyuM ane te mATenuM nAku-gAja kiMda kapaDuM oDhIne gaLe vALelI gAMTha gAjara ., na. (saM. gArjara, prA. gajajara) eka vanaspati- gAtara na.ba.va. (saM. gAtra) zarIranA avayava; mAtra gAjariyuM na. ghorakhodiyuM vijaLI gAtra na. (saM.) zarIranA avayava-bhAga gAjavIja strI, (gAjavIja) vAdaLAMnI garjanA ane gAtrasauSThava na. gAtronI suMdaratA (udA. bauddha gAthA) gAjavuM a.kri. (saM. garja) garjanA karavI; garajavuM (2) gAthA strI. (saM.) kathA (2) chaMdabaddha vArtA (3) zloka jAhera thavuM; nAmanA thavI vIra gAdalApATa na. gAdalAM karavA mATenuM kApaDa gAjI(-jhI) vi. (a.) dharmane mATe laDanAra ke maranAra gAdalI strI. nAnI (Asana jevI) gAdI gAjovAjo . (gAjavuM-vAjavuM) zorabakora; bumabarADA; gAdaluM na. (saM. gaI, prA. gada) rUthI bhareluM godaDuM hAkalA-paDakArA gAdI strI. besavAnA mApanuM nAnuM gAdaluM (2) zeTha ke gAThavuM a.kri. ThagAvuM; chetarAvuM moTA mANasa ke mahaMta vagerenuM Asana ke pada (3) gAThavuM vi. gaThiyuM; chetaranAruM rAjAnuM takhta; siMhAsana [kArIgara gADuo pu. gaThiyo [(3) chetarAyeluM gAdIgara puM. gAdItakiyo paDadA vagerenI sajAvaTa karato gAThuM vi. (saM. vRSTa) ghasAyeluM; nabaLuM paDeluM 2) hAreluM gAdItakiyo . gAdI ane takiyo (2) ArAma ane gADara-2) na. (saM. gaDara, prA. gAra) gheTuM; meTuM sukhanI sthiti (3) zeThAI [rAyArUDha; tAnazIna gADariyuM vi. gADara (gheTA)ne lagatuM (2) gADara(gheTA)nI gAdInazIna vi. gAdIe AveluM; gAdI para beTheluM (2) jema-AMdhaLI rIte anusaratuM; gatAnugatika gAdIpati . gAdIno svAmI; rAjA (2) gAdIno vArasa gADariyo . gADarAM carAvanAro; bharavADa gAdhi(-dhI)suta puM. (saM.) gAdhinA putra vizvAmitra gADaruM na. gADara (gheTuM) (trikoNAtmaka samUha gAna na. (saM.) gAvuM te; gAyana (2) gAvuM te gADalI strI, gAllI: rohiNI nakSatrano AkAzamAM dekhAto gAnatAna na. gAvuM banAvavuM te (2) cenabAjI; jalaso gADaluM na. gAlluM; nAnuM gADuM gAnazAstra na. (saM.) saMgItazAstra gADavuM sakri. (saM. garta, prA. garu uparathI) khADo karIne gApa(ba)cI strI, yuktibhera kADhI ke nIkaLI javuM te dATavuM-ropavuM teilano kUpo (2) (lA.) mAthuM gApacuM na. gApacI (2) DagaluM; daLadAra TukaDo gADavo chuM. (saM. gaDuka, prA. gaDua) ghaDA jevuM vAsaNa; ghI- gApha(-)la vi. (a. gAphila, gaphalata karanAra; asAvadha gADAkheDu chuM. gADuM calAvanAro; gADAno hAMke gAphelI,(-liyata) strI. gokalapaNuM, bedarakArI; gAphelAI gADAgara vi. 5. gADAM banAvanAra suthAra gAbacI strI. (-ce) na. gApacI; gApacuM gADAMmArga . (-vaTa, vATa) strI, gADAno mArga, cIlo gAbaDagUbaDa na.ba.va. nAnAMmoTAM paracUraNa gAbaDA gADI strI, (prA. de. garI) eka vAhana (relagADI, gAbaDI strI. kANuM (2) nAno khADe (udA. gAbaDIdAra moTaragADI, ghoDAgADI vagere) rUpiyo) (3) gApacI gADI(on, 0vAna) puM. gADI hAMkanAra gAbaDuM na. bAkuM kANuM (2) khADo (3) nukasAna; khoTa gADuM na. (sa. garda-garta = gADInI beThaka, prA. ga6) eka (4) chApavAnI goThavaNImAM (mULamAMthI-mULa pramANe) baLadathI cAlatuM vAhana (ra) gharasaMsAra; rojagAra (3) rahI gayeluM lakhANa; muphamAM Ama maLI Ave te (lA.) vyavahAranuM kAmakAja gAma . (saM. garbha, prA. gababha) garbha (pazunI mAdAno) gADha (saM.), (-huM) vi. ghaTTa; ghADuM (2) atyaMta; ghaNuM (ajJAna, gAbhaNa na. eka jAtano poco paththara (ciroDI) (2) vi. aMdhAruM) (3) bhAre; ghora (nidrA) (2) dhIraja strI, gAbhaNI; garbhavALI (Dhora mATe) gADha strI, kAma karatI vakhate vaNakare paga rAkhavAno khADo gAmaNI vi. strI, (saM. garbhiNI. prA. gabilpaNI) gADhatA strI, gADhApaNuM garbhavALI (pazunI mAdA) For Private and Personal Use Only
Page #260
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gAbha 2 4 3 || gArDana gAbharuM vi. gabharAyeluM; bebAkaLuM saraNI (2) gAma (kheDA jillAmAM) (3) vi. AkhA gAbhaluM vi. (saM. garbhauparathI) narama; pocuM (2)na. pIMjelA gAmanuM gAmaI [(3) 5. gAmano gora rUno pola (3) vAdaLano jaththo nADUcA-gAbhA gAmoTa(-TI) vi. ('gAma" uparathI) gAmanuM (2) gAmaDiyuM gAbhAcUMthA pu.ba.va. (gAbho+cUMthA) radI kAgaLa ke kapaDAM- gAmoTuM na. AkhA gAmanuM gorapaduM gAbho chuM. (saM. garbhaka, prA. garbhA ) jenAthI vastunI gAmotara paM. (saM. grAma+uttara) gAmano bahAravaTiyo aMdaranuM polANa pUravAmAM Ave te (2) pAghaDInuM gAmotaruM na. gAmataruM; grAmAMtara karavuM te botAnuM (3) ghareNAnI aMdarano tAMbA-pittaLano gAya strI. (saM. go) dUdha detuM eka copaguM pazu; gAvaDI saLiyo (4) aMdarano gara-garabha (5) radI kapaDuM-co gAyaka puM. (saM.) gAnAra; gavaiyo eika devI gAbhoDa na. vAcharaDAMonuM ToLuM gAyatrI strI, (saM.) eka vaidika chaMda (2) vaidika maMtra (3) gAma na. (saM. grAma, prA. gAma) mANasanA vasavATanuM sthaLa gAyatrI purazcaraNa na. (sa.) savA lAkha gAyatrI japa gIta (bahudhA zaherathI nAnA pAyA paranuM) (2) vatana; gAyana na. (saM.) gAvuM te; gAna (2) gAvAnI cIja; raheThANa gAyanavAdana na. gAvuM-bajAvavuM te vidyAlaya gAmaI vi. AkhA gAmanuM; -ne lagatuM gAyanazAlA(-LA) strI, saMgItanI zALA; saMgItagAmagapa strI. (-pATo) 5. gAmamAM cAlatI aphavA gAyanazAstra na. saMgItazAsa; gAnavidyA gAmagarAsa paM. rAjAe bakSisa ApelI jamIna (2) gAma. gAyanekaoNlaoNjisTa paM. (I.) strI roganuM nidAna ane ke jamInanI AvakarUpI AjIvikA (3) gAma ke cikitsA karatA dAktara garAsa; mAlamilakata tei jamIna ke sthaLa; gAmataLa gAyanekaoNlaoNjI strI. (i.) strIonI zArIrika samasyAo gAmaThANa na. (grAma+sthAna) jenI para gAma vasyuM hoya ane rogonA abhyAsa ane cikitsA saMbaMdhI gAmaThI vi. (saM. grAmasthita, prA. gAmarhia) gAmaDAnuM; tabIbI vijJAna gAmaDAne lagatuM; gAmaDiyuM; ne lagatuM (2) grAmya gAyaba vi. (a. gAIba) geba; alopa siAdhana gAmaDiyaNa strI. gAmaDiyA strI gAyaroskopa na. (iM.) pRthavInA bhramaNanI asara darzAvatuM gAmaDiyuM vi. gAmaDAnuM, -ne lagatuM (2) tevI rItabhAtanuM; gAyikA strI. (saM.) gAnArI strI; gAyaka strI roMcA jevuM; prAkRta (3) na. gAmaDAnuM rahIza gAra strI, lIMpavA mATe banAvelo chANa-mATIno gAro gAmaDiyo chuM. gAmaDAno prAkRta mANasa gAra vi. (prAya; "ThaMDuM sAthe) ghaNuM ThaMDuM (ThaMDuM gAra) gAmaDI strI. nAnuM gAmaDuM -gAra vi. (phA.) "karanAra evA arthano-nAmane lAgato gAmaDuM, gAma na. nAnuM gAma taddhita pratyaya (udA. madadagAra) gAmaDuM na. devadevatA sAme dIvo karavA mATe loTanuM banAveluM gArata(-2) vi. (a.) jera; mRtyuvaza (2) ujaDa koDiyuM-kularuM (lA.) jivuM-grAmAMtara karavuM te gAdI puM. paheredAra; cokIdAra; "gArDa gAmataruMna. (saM. prAmAntara) eka gAma choDI bIje gAma gAravo pu. garva; gaurava; abhimAna gAmaloka pu.ba.va. gAmanI badhI vastI gAriyuM na. ('gAra' uparathI) gUMdIne gAra karavA chANa gAmavakho paM. (grAma+qkho = vikhUTA paDavuM) gAmano mATIno karelo goLo viyoga (2) tenuMduHkha (3) AkhA gAmasAthelaDAITaMTo gAriyuM na. rAMdheluM anna DhAMkavAnuM TopalA jevuM mATInuM ThAma gAmasa(-sA)raNI strI. AkhA gAmane jamADavuM te; gAmeruM gAruDaNa strI. gAruDInI strI gAmAta vi. ('gAma' uparathI) gAmaI; AkhA gAmanuM gAruDI 5. (saM. gADika, gADia) madArI (2) sApano AkhA gAmane lagatuM muikhI (2) gAmavALo maMtra jANanAra (3) jAdugara gAmI puM. (saM. grAmI, prA. gAmia) gAmano mAlika; gAruDIvidyA strI. (saM.) gADInI vidyA; sApane pakaDavA gAmI puM. (da. gahia) mALI tema ja tenuM jhera utAravAnI vidyA -gAmI vi. (saM.) (samAsane aMte) jatuM; poMcatuM evA gAro paM. kAdava; kIcaDa (2) caNataramAM vAparavA karelI arthamAM. udA. vipathagAmI (2) nI sAthe vyabhicAra taiyAra mATI vagerenuM mizraNa (3) kela striI karanAruM gArgI strI, (saM.) upaniSadomAM prasiddha evI brahmavAdinI gAmaDuM na. gAmanAM DhoronuM ToLuM gArTara na, (i.) paganA mojAMno vyavasthita rAkhavA baMdhAtI gAmetI 5. (saM. grAmapati) gAmano mukhya mANasa; mukhI dorI saMbhALIne haMkAvI janAra adhikArI * (2) gAmano rakhavALa (3) gAma garAsiyo gArDa 5. (i.) (lazkarI) paheregIra; rakSaka (2) relagADIne gAmeruM na. AkhA gAmane jamADavuM te - moTo varo; gAma- gArDana paM. (I.) bAga; bagIco; upavana For Private and Personal Use Only
Page #261
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gArDiyano 24 4 || gAMjo gArDiyana vi. sagIranuM rakSaNa karanAra; vAlI; saMrakSaka pravAhI (2) gALavuM te ['philTara-pepara gArbeja 5. (i.) kacaro; paMjo (2) ukaraDo (3) azlIla gALaNapatra na. gALavA mATe kAmamAM levAto khAsa kAgaLa; sAhitya gALaNI strI. (khanijatela vagere) cokhkhuM karavuM-gALavuM te gArmika vi. (saM.) garbhane lagatuM ke tenuM kArakhAnuM: 'riphAinarI' gArmenTa na. (iM.) paheravAnuM vastra gALavuM sakri. (saM. gAlayati, prA. gAla) kacaro kADhI gAhapatya puM. (saM.) hiMdu dharmazAstra pramANe gRhastha rAkhavA- zuddha karavuM (kUvo, pANI vagere) (2) AMca daI nA traNa agnimAMno eka (2) vi. gRhasthane lagatuM ogALavuM; cokhuM karavuM (dhAtuM vagere) (3) zoSavuM; (3) na. gRhasthAI, gRhasthAzrama; kAmakAja vagere ochuM karavuM (4) vitAvavuM; pasAra karavuM ti gAmedha chuM. gRhastha roja karavAnA pAMca mahAyajJo gALaMgALA(-LI), gALAgALI strI, paraspara gALo devI gAIthya na. (saM.) gRhasthAzrama, gRhasthapaNuM gALiyuM na. Dhorane bAMdhavAnuM gALAvALuM doraDuM (2) kAmano gAla paM. (saM. gala. prA., galla) mANasanA moMnI be bojo; javAbadArI (3) gaLaNI bAjumAMno dareka bhAga gALiyuM na. gALatAM nIkaLelo kacaro 1 khiINa gAlapacori(-Li)mAM na.ba.va. kAkaDA ke coLiyA phUlavA gALI strI. ('gALo' parathI) parvato vacceno sAMkaDo mArga; gAlamazu-zuka-su-sariyuM na. gAla taLe rAkhavAnuM mazarU gALo 5. (gaLuM parathI) sarakAvI javAya evuM navuM; phAMso vagerenuM nAnuM goLa ozIkuM oichI samajavALuM (2) amuka samaya (3) mosama. udA. kerIgALo (4) gAlAbeluM vi. adhuM gAMDuM; dAMdhAraMguM (2) bhoLuM ne kaMIka gharano vibhAga; khaMDa (5) be sthaLa ke kALa vaccenuM gAli(-lI) strI. (saM.) gALa bhAMDavI te aMtara (6) pahoLAI; pano (7) amuka jaga; pradeza gAlipradAna na. (saM. gAli+pradAna) gALa ApavI- (8) daLaNuM oravAnuM ghaMTInuM moM (9) baMgaDIno vyAsa gAlIco pu. (phA.) UnanuM eka jAtanuM pAtharaNuM (10) zarIrano bAMdho (11) phera; vaTAva (12) gAloThuM na. galoThuM; galoDuM AkAzanuM saptarSi maMDaLa peTamAM gaLAIne jAmelo maLa (13) betraNa DALIo gAllI strI, nAnuM gAlluM (bhAranuM ke vAhananuM) (2) nIkaLatI hoya te thaDano bhAga gAllI strI. trIsa maNa(chaso kilo)nuM jUnuM mApa gALo pu. strIne paheravAnuM eka jAtanuM rezamI vastra gAlluM na. gADuM; nAnuM gADuM gAMgaDI strI, nAno gAMgaDo gAvaDakuM na. thoranuM pAMdaDuM gAMgaDuM vi. (saM. kAzkaTu, prA. kaMkaDua) na palaLe ane na gAvaDI strI. gAya baphAya evuM (2) puM. palALavA ke bAphavA chatAM narama gAvaDola puM. mukhya kUvAsthaMbha (vahANano). na thAya evo dANo nihi phATeluM kapAsanuM jIMDavuM gAvazuM na. bhUMgaLa vagere vAdyono prayoga karI bhavaiyAo gAMgaDo chuM. vastuno bAjhI gayelo nakkara kakaDo-kAMkaro (2) lokone bhavAI tathA tenI utpatti vize gAIne kahe gAMgaravuM sakri. (saM. gaMgarIti, prA. gaMgara) barADavuM che te kriyA (2) gAvAnI kriyA (UMTanuM) (2) bheMkaDo tANI raDavuM gAvalaDI strI, gAvaDI; gAya gAMgaluM vi. kAMgaluM, nakAmuM (2) na. gaNagaNATa (3) gAvalI strI. (hi.) dalAlI; kamizana AnAkAnI (4) baDabaDavuM-phariyAda karavI te gAvaluM na. gAvalI (kamizana) kADhI javuM te (2) bahAnuM gAMgAMtallAM na.ba.va. gallAtallAM prakRtinuM; aNaghaTa kADhI kAmamAMthI chaTakavAnI kriyA gAMguM vi. (gAMgale uparathI) kAMguM; namAluM (2) mUrkha gAvI pu. gAvaDola caDAvelo zaDha. gAMgeya puM. gaMgAnA putra; bhIkha gAvuM sakri. (saM. gAyati, prA. gAaI) surela avAja gAMgeriyuM na. khaMjana pakSI gAMgale, garIba-rAMka mANasa gItamAM bolavuM (gIta vagere) (2) vakhANa gAMgo chuM. gheraghera pharIne tela-divela vagere vecanAro (2) karavAM (3) ekanI eka vAta vAraMvAra kahevI ghiAsiyo gAMgaluM, garIba-rAMka mANasa gUMthanAro gAzA(-ziyo) (a.) ghoDAnI pITha upara nAkhavAnI DaLI; gAMcho !. vAMsaphoDo; vAMsanI cIpaTonAM TopalA-TopalI gAsa(ha) . ghANInI AsapAsano baLada nIce vaTAyelo gAMjaro paM. hAthIne kAbUmAM rAkhavAno aMkuza kacaro (2) tuvera, maga vagerenAM jhINAM choDAM ke gAMjavuM sakri. (saM. gaMjAti, prA. gaMja) phosalAvavuM (2) kaNasalAM kharAba bola harAvavuM (3) badavuM; gAMThavuM; lekhavuM gALa strI. (saM. gAli, prA. gAli) apazabda; bhUMDo ke gAMji(-)(0dhanvA, 0pANi) paM. (saM. gAMvidhavA, gALa puM. kUvo vagere gALatAM nIkaLelo mATI vagere kacaro gAMDIvapANi) arjuna kiLI gALaNa na. gALatAM nIkaLeluM (philTeDa); gaLAIne AveluM gAMjo . (saM., prA. gaMja) bhAMgano choDa athavA tenI For Private and Personal Use Only
Page #262
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gAMjo 2 4 - [ginI gAMjo 5. zarIrano bAMdho; kada na. gAMDuM kAma ke vartana (3) bAjImAM avaLI cAle gAMTha strI. (saM. graMthi, prA. gaMThi) AMTIvALo baMdha; graMthi kUTI cAravAnuM ramavuM te (2) jhADane (zeraDI vagerene) jyAMthI DAbA phUTechete bhAga gAMDuMgheluM vi. gAMDA jevuM (2) bhoLuM (3) lAkaDAmAMno bhamarAvALo gaMThAI gayelo bhAga gAMDuMtUra vi. cheka gAMDuM (2) premathI Atura (4) mULanA gaThThA jevo bhAga (jene vAvavAthI phaNago phUTe gAMdaruM na. (-ro) 5. goMda; gAmanAM Dhora UbhA rahevAnI che.) (5) zarIramAM lohI gaMThAI jaI bAjhelI goLI bhAgoLa pAsenI jagA (2) gAmanI bhAgoLa (6) eka roga, pleganI gAMTha (7) aMTasa kIno (8) saMpa gAMdharva vi. (saM.) gaMdharvone lagatuM (2) paM. gaMdharva (9) lagnagAMTha (10) potAnI aMgata mAlikI gAMdharvanagara na. gaMdharvonuM nagara; gaMdharvanagara gAMThakaMda puM, na. sUraNa ke aLavI jevo jamInamAM thaDa gAMdharva(lagna)na. (vivAha) pu. vivAhano eka prakAra, phUlIne thayelo kaMda (2) khaTako; saMzaya jemAM varakanyA potAnI meLe chAnI rIte paraNe che; gAMThagaLapho paM. gAMTha ke rUno phoda (sUtaranA tAramAMno) gaMdhavalagana: gaMdharvavivAha gAMThaDI strI. gAMsaDI (2) dhana; saMpatti gAMdharvaveda puM. (saM.) saMgItazAstra gAMThaDo chuM. moTI gAMThaDI; gAMsaDo gAMdhAra puM. (saM.) saMgItanA sAta svaromAMno eka "ga" gAMThaNa na. sAMdho (2) be tArane joDatI gAMTha (3) gAMdhAra puM. bhArata ane IrAna vacce AvelA dezanuM prAcIna gAMThavAnA dorA (4) gAMThavAnI Dhaba-kaLA nAma (hAlanuM kaMdahAra) gAMThadAra vi. gAMThavALuM gAMdhArI strI. gAMdhAranA rAjAnI putrI-dhRtarASTranI patnI gAMThanuM vi. khAsa potAnuM; padaranuM (2) kauravonI mAtA (3) zarIramAMnI dasa gAMThavuM sakri. (saM. graMtha) maNakA ke evI vehavALI vastune nADIomAMnI eka (tattva) dorAmAM parovI gAMTha vALI ekabIjA sAthe gUMthavuM (2) gAMdhiyATuM-zuM na. gAMdhIvaTuM (2) bheLaseLa; gUMcavADo dorI, tAra vagerene ekabIjA sAthe gAMTha vALIne (3) (lA.) badhI bAbatonuM thoDuM thoDuM jJAna hovuM te bAMdhavuM (3) meLavavuM; gAMThe karavuM (4) tAbe rahI hukama gAMdhI puM. (saM. gAMdhika, prA. gaMdhi) kariyANuM vagere mAnavo; badavuM (5) gAMTha bAMdhavI; nakkI karavuM vecanAro vepArI (2) saraiyo gAMThALuM, gAMThiyuM vi. gAMThavALuM, gAMThAgAMThavALuM gAMdhITopI strI, khAdInI sapheda lAMbI TopI gAMThiyo chuM. ('gAMTha' uparathI) sUkavelI haLadarano kAMkaro gAMdhIvaTuM na. (-To) paM. gAMdhIno dhaMdho (2) badhI bAbatonuM (2) caNAnA loTanI eka taLelI vAnI (3) moTI thoDuM thoDuM jJAna hovuM te gAMTha (4) gAMThano AkAra (5) vi. gAMTha sAthe- gAMdhIvAda 5. satya ane ahiMsAnA pAyA para AkhI saMbaMdhavALuM " [eka ghareNuM samAjavyavasthA tathA mAnavajIvananI gAMdhIjIe gAMThI strI. (saM. kaThikA) strIonuM koNI para paherAtuM batAvelI dRSTi ke philasUphI gAMThe ki.vi. pAse; kabajAmAM gAMdhIvAdI vi. 5. gAMdhIvAdamAM mAnanAruM gAMTho chuM. moTI gAMTha; perAI AgaLano bhAga gAMnuM na. (rogathI) gaMThAI gayelo tuverano dANo gAMThogaLapho paM. gAMThagaLapho (gAMTha ke rUno hodo) (2) gAMbhIrya na. (saM.) gaMbhIratA; gaMbhIrAI saMzaya; khaTako [(2) kazAyanI besaNI - bU gAMjo . (da. gajha) vALaMda; nAI (2) TacAka mANasa gAMDa strI, (da. khaMDI = addhiAra) (aziSTa prayoga) gudA gAMsaDI strI. gAMThaDI; aneka vastu ekaThI bAMdhI karelo gAMDagulAmI strI. halakA prakAranI khuzAmata bojo: poTalI gAMDachA strI. (-paNa) na., gAMDAI goDApaNuM; ghelachA gAMsaDo chuM. moTI gAMsaDI; poTalo gAMDiyuM vi. gAM; gAMDA jevuM Triko gAsI strI, tIranI loDhAnI aNI gAMDiyuM . kosa hAMkanArano keDa upara bAMdhavAno cAmaDAno gigalAvavuM sakri. gigalAvuM'nuM preraka gAMDivana. (saM.) arjunanuM dhanuSya (2) (lA) koIpaNa dhanuSya giTAra na. (i.) (sitAra jevuM) eka vilAyatI vAdya gAMDiva(0dhA, 0pANi) puM. arjuna gidaraDuM na. (saM. gaphura uparathI) gheTAnuM baccuM ziyALa gAMDI strI. ('gAM'nuM sAMga) bAjImAM avaLI cAle gilDa vi. (saM. vRddha) susta bhAre (ghaNuM khAvAthI) (2) na. cAlatI kUTI-kUkarI (2) gAMDI strI ginatI strI, (hi) hAjarI levI te; gaNatarI gAMDIva na. (saM.) arjunanuM dhanuSya ginI strI, (I.) gInI: vIsa ziliMganI kiMmatano gAMDIva(0dhanvA, 0pANi, juo "gAMDivadhanvA' sonAno aMgrejI sikko (2) 5. pazcima AphrikAno gAMDuM vi. gheluM; aNasamaju:nAdAna; magajanuM casakeluM (2) (kinArAno) eka deza For Private and Personal Use Only
Page #263
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ginnA ginnAvuM akri. ('ginnI' uparathI) (pataMganuM) eka bAju namatuM-katarAtuM rahevuM (2) risAvuM; gusse thavuM ginnI strI. (hiM.) cakkara khAvuM-khavarAvavuM te giphaTa strI. (i.) bheTa; upahAra gimleTa strI. (IM.) zAraDI; giramITa giyara na. (IM.) daMtacakra vaDe karAtI amuka yAMtrika racanA ke yaMtrano te bhAga jethI tenI gati niyamanamAM laI zakAya girajA strI. girijA; pArvatI girajA,(ghara) na. (po. iMgrikriyA) khristI devaLa; 'carca' giradI strI. (phA.) bhIDa; garadI gira(0dhara, 0dhArI) puM. (saM. giri+dhara) zrIkRSNa giranAra puM. (saM. girinagara, prA. girinaara) saurASTrano jUnAgaDha pAseno eka parvata giranArI vi. giranAranuM ke tene lagatuM giraphatAra vi. (phA. giriztAra) pakaDAyeluM giraphatArI strI. keda pakaDavuM te; baMdhana [sAraDI giramITa na. (IM. gimleTa) cheda pADavAnuM eka ojAra; giramITa na. (IM. egrImenTa) bhArata bahAra saMsthAnomAM majUrI mATe majUro pAse karAvI levAtuM karArapatra giramITiyo chuM. giramITa(karAra)thI baMdhAyelo majUra giravI strI. gIravI; gIro girA strI. (saM.) vANI (2) bhASA ke bolI giri puM. (saM.) parvata; DuMgara girikaMdara(-rA) strI. (saM.) parvatanI guphA girijA strI. (saM.) pArvatI girijA(pati) (saM.) (0vara) puM. mahAdeva girijAsuta puM. (saM.) gaNeza; gaNapati giritanayA strI. pArvatI 243 giridhara puM. (saM.) giridhArI puM. zrIkRSNa girirAja puM. (saM.) parvatono rAjA-moTo parvata (2) himAlaya (3) govardhana parvata girisrota puM. pahADI jharaNuM girIza puM. (saM.) mahAdeva (2) himAlaya giro puM. (phA.) gIro; gIravI (2) gIravavuM te; devA peTe ADamAM kAMI mUkavuM te gilatAna puM. mobha vagerene trizUlAkAra Teko mUkavAmAM Ave che te (2) phaDetAla jaDatAM mAMDavImAM pATaDI upara mukAtI bIjI be cItarelI pATaDIomAMnI pahelI gilA strI. cADIcUgalI (2) niMdA gilAkhora vi. cADiyuM; gilA karanAruM giliMDara vi. cAlAka; jabaruM (2) chetarI jAya tevuM; Thaga gileTa puM. (i. gilTa) dhAtu para (sonA vagereno) DhoLa caDAvavo-rasavuM te giloTi(-ti)na na. manuSyano vadha karavAnI rIte ke te [gIma mATenuM yaMtra ke ojAra yA vadhasthaLa (2) dhArAsabhA ke pArlAmenTamAM amuka prakAranA bilane jhaTa ane vagara virodhe te pasAra karavAnI rIta ke paddhati (3) chApakhAnAnuM kAgaLa sarakhA ekadhArA kApavA mATenuM yaMtra gillI strI. moI (2) gaDagUmaDa ke bIjA daradane lIdhe Avato sojo; veLa (3) khisakolI gillIdaMDo puM. moI ne daMDo ke tenI ramata gista strI. (phA. giphta) lUMTArAone pakaDavA janArI phoja (2) cokI-pahero Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gista vi. nakAmuM; phogaTa -gI pratya. eka phArasI tadbhava tandrita pratyaya. vizeSaNa parathI bhAvavAcaka nAma banAve che. udA. ravAnagI gIgalAnuM a.kri. akaLAvuM; gabharAvuM (2) kiMgalAvuM; khuza thavuM gIgalI strI. nAnI chokarI; kIkI gIgI strI. nAnI chokarI; kIkI; gIgalI gIgo puM. nAno chokaro; kIko; gIgalo gIca vi. pAsepAse saMkaDAIne AvI raheluM; ghATuM gIcogIca kri.vi. khIcokhIca; bhIDa-gIradI thAya tema (2) vi. khUba gIca cAlatuM sAdhana gIjhara na. (IM.) pANI garama karavA mATenuM vIjaLIthI gIta na. (saM.) gAyana (2) avasara para gavAtuM gANuM gItakathA strI. (saM.) gavAya eve svarUpe racelI vArtA; 'baeNlaeNDa' gItakAra puM. (saM.) gItanI racanA karanAra gItasaMgraha puM. (saM.) geya kAvyono saMgraha gItA strI. (saM.) 'bhagavadgItA' (2) keTalAka dhArmika padyagraMthone ApavAmAM AveluM nAma. udA. 'zivagItA' gItAkAra puM. (saM.) gItA racanAra; zrIkRSNa gItAjayaMtI strI. (saM.) bhagavadgItA kahevAyAnA divasano utsava; mAgazara suda agiyArasa gItAmRta na. (saM.) gItA ke tenA upadezarUpI amRta gItArtha puM. gIta ke gAnano artha gItArtha puM. (saM.) gItAnuM rahasya gItAhArda na. (saM.) bhagavadgItAno rahasyArtha gIti strI. (saM.) eka mAtrameLa chaMda gIdaDuM na. gheTAnuM baccuM [garajADuM gIdha na. (saM. gRdhra, prA. giddha) eka moTuM mAMsAhArI pakSI; gInI strI. (IM.) sonAno eka briTiza sikko (2) pazcima AphrikAno (kinArAno) eka deza gIbata strI. (a.) pITha pAchaLa karAtI niMdA; badaboI (2) ALa; tahomata gIma na. (IM. geIma) gaMjIphAnI ramatamAM thatI pUrI hAra (2) gaMjIphAnAM pattAMnI eka ramata For Private and Personal Use Only
Page #264
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gIra] gIra puM. (saM. giri) gosAMInI eka jAtanA nAmane aMte vaparAya che. (2) giranArano giripradeza (jemAM siMhonI vastI che.) 240 -gIra (phA.) eka pratyaya. 'vALuM', 'jhAlanAra' evA arthamAM nAmane aMte. udA. jahAMgIra; dastagIra gIraNI strI. (ma.) yaMtrathI cAlatuM kArakhAnuM; 'mila' gIravavuM sakri. gIroghareNe mUkavuM gIravAvavuM sa.kri. 'gIravavuM'nuM preraka gIravAvuM akri. 'gIravavuM'nuM karmaNi gIravI kri.vi. (phA. girvI) gIraveluM; ghareNe mUkeluM gIravIdAra vi. gIro rAkhanAra-mUkanAra -gIrI (-gIra + I) strI. nAma banAvato pratyaya: udA. gumAstAgIrI; guMDAgIrI gIro kri.vi. (phA. girA) gIravI (2) puM. gIravavuM te; devA peTe ADamAM kAMI mUkavuM te gIro(0khata) na. (0dastAveja) gIro mUkyAnuM khata-lakhANa gIrohaka(-) puM. gIro rAkhavAthI maLato hakka gIrvANa puM. (saM.) deva; sura gIrvANabhASA strI. (devabhASA) saMskRta gIlI strI. gillI gIlIdaMDo chuM. gillIdaMDo gIsa strI. (a. gIza=naThArApaNuM) corI [jiMgoDo gIgoDo chuM. kUtarA, gAya vagerenA zarIre bAjhatA jIva; guggala na. (saM.) gUgaLanuM jhADa (2) teno guMdara gucapuca kri.vi. gusapusa; chAnI rIte; koI saMbhALI na jAya ema (2) ekamekamAM gUMcavAtuM gayeluM hoya tema; aspaSTa(lakhANa) (3) strI. ema karelI vAta gucapuciyuM vi. aspaSTa (2) gupacupa karanAruM gucapucha kri.vi. gupacupa [julaphaM guccha (saM.) guccho; goTo; kalagI (2) vALano jaththogujagoSThi strI. be premIo vacce thatI vAtacIta gujara strI. (phA.) gati; praveza gujaraDAM-goramaTI strI. gujaraDuM ne goramaTI; te lAvavAno lagnano eka vidhi gujaraDuM na. gaNapati AgaLa mUkavAnuM mATInuM vAsaNa (2) gArAnI gAjara jevI AkRti, je mAMgalika prasaMge vedI upara mUkavAmAM Ave che. (3) pANI kADhavAno Doyo; ulecaNo gujarabasara strI. (hi.) gujarAna; gujAro gujaravuM akri. (phA. guru uparathI) javuM; vahI javuM (2) vItavuM; mAthe AvI paDavuM (3) maraNa pAmavuM (4) sa.kri. jatuM karavuM; daragujara karavuM gu(-gU)jarAta puM., strI. na. (saM. gurjaratrA, prA. gujarattA) gujarAta. atyAre taLagujarAta saurASTra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [guNa ane kaccha e traNa pradezono banelo bhAratano eka rAjakIya ekama pradeza gujarAtaNa strI. gujarAtanI rahevAsI strI gujarAtI vi. gujarAtanuM; -ne lagatuM (2) strI. gujarAtI (bhASA) (3) puM. gujarAtano rahevAsI gujarAtItA strI. (-tva) na. gujarAtIpaNuM gujarAna na. (phA.) nirvAha; gujAro; bharaNapoSaNa gujarI strI. strInA hAthanuM eka ghareNuM (2) bhairava rAganI eka rAgaNI gujarI strI. (phA. gu42) zahera-kasabAmAM bharAtuM bajA2 gujarejI strI. gujarAta ane aMgrejInA mizraNavALI bhASA gujAravuM sa.kri. (phA. gujArdana) nirgamana karavuM; gALavuM (2) rajU karavuM; dAda mAgavI (3) mAthe nAkhavuM; vitADavuM gujAriza strI. (phA.) prArthanA; nivedana gujAro (phA. gujAraha) nibhAva; nirvAha; gujarAna gujjara vi. (saM. gurjara, prA.) sutAra; vANiyA; AhIro ne kSatriyono eka bheda gujju vi. gujarAtI (tucchakAravALo prayoga) guTako puM. (saM. guTikA) ghaNI ochI laMbAI-pahoLAInI jADI copaDI [goTapoTa guTapu(-mu)Ta kri.vi. barobara oDhI karIne (sUvA mATe); guTI, (-TikA) strI. (saM.) goLI (davAnI) guTI strI. mATIno goLo bAMdhIne (choDanI ke jhADanI) kalama karavAnI rIta athavA evI racanA (2) goLI guTImAtA strI. (saM.) zItaLAdevI (2) zItaLAno roga guDa kuM. (saM.) goLa silAma guDa ivaniMga urdU. sAMja TAMNe maLatAM aMgrejI rasamamAM guDaguDa kri.vi. evo avAja karIne (jema ke, peTamAM, hUkAthI) (2) dhIre dhIre gabaDatuM hoya ema (bhoTIlAM ke bALaka cAle ema) [zukravA2no tahevAra guDa phrAiDe puM. (IM.) Isu khristane vadhastaMbhe caDAvelA te guDavila strI. (i.) zubhecchA; sadbhAva (2) vepAradhaMdhAnI AbarU; pratiSThA ke tenuM mUlya [(3) ziva guDAkeza vi. (saM.) vAMkaDiyA vALavALuM (2) puM. arjuna guDAvavuM sa.kri. 'gUDavuM'nuM preraka guDAvuM a.kri. 'gUDavuM'nuM karmaNi (2) (tiraskAramAM) chupAvuM; saMtAvuM Trina' guDjha na. (iM.) sarasAmAna (2) strI. mAlagADI; 'guDjha guNa puM. (saM.) jAtisvabhAva; mULa lakSaNa; lAkSaNikatA (2) sAruM lakSaNa, sadguNa (3) prakRtinA traNa dharma * sattva, 24, tama (4) (te pa2thI) traNanI saMkhyA (5) asara; phAyado (6) upakAra (7) paNacha (8) dorI; doro; doraDuM (9) dokaDo; 'mArka' (10) For Private and Personal Use Only
Page #265
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir graMthi guNaka 248 gumamata svaranA be pheraphAra - guNa, vRddhi - mAMno prathama (11) guNAnuvAda puM. (saM.) guNagAna; guNo kahI batAvavA te kRtinuM rasaprada lakSaNa (zailI, lAlitya vagere) (2) zraddhAsumana arpatA thatI prazaMsA guNaka chuM. (saM.) guNanAra eka - saMkhyA - rakama (ga) guNAnvita vi. (saM.) guNavALuM, guNayukta guNakakSA strI. (saM.) guNanI kakSA ke krama; 'greDiMga' guNAvayava chuM. (saM.) guNAkArano avayava; 'phekTara' guNakathana na. (saM.) sadguNo kahI batAvavA te guNAMka . (saM.) guNAkAra karavAthI AvelI rakama (2) guNakara vi. (saM.) guNakArI; phAyadAkAraka guNavAnuM-gaNA karavAnuM batAvato AMkaDo; guNaka; guNa(-NiIkA strI, gaNikA; vezyA koiphizanTa' guNakArI(-2ka) vi. phAyado kare evuM phAyadAkAraka guNikA strI, gaNikA guNagAna na. (saM.) guNa gAvA te; vakhANa (2) kathA; guNiyala vi. saguNI; guNavAna AkhyAna guNI vi. (saM.) saguNI (2) pu. guNavAna puruSa (3) guNaguNa kri.vi. gaNagaNa; gaNagaNATa kalAkovida (4) jaMtaramaMtara jANanAra guNagrahaNa na. (saM.) guNanI bUja-kadara karavI te; kRtajJatA guNIjana paM., na. kadaradAna, catura mANasa (2) sajajana; guNagrAma na. (saM.) sadgaNano samUha tijJa guNiyala mANasa (3) bhATa; cAraNa; baMdIjana guNagrAhaka na. (saM.) sAmAnA guNone svIkAranAra (2) guNIbhUta vi. (saM.) gauNa baneluM (2)guNarUpa-bhUSaNarUpa guNajJa, (-grAhaka, grAhI) vi. (saM.) kRtajJa; kadaradAna baneluM-kareluM (2) sAmI vyaktimAM guNo hovAnuM svIkAranAra guNottara puM, na. (saM.) be rakama vaccenuM pramANa; "reziyo' guNatrayana.ba.va. (saM.) sattva, raja ane tama e traNa guNa guNopeta vi. (saM.) sadguNI ti (ga.) (2) kRtinA traNa guNano samUha ['kvoliTeTiva' guNya vi. (saM.) guNAkAramAM je rakamane guNavAnI che guNadarzaka(-daza) vi. (saM.) guNa ke lakSaNa batAvatuM; gutthI strI. (hi.) gUMca; gAMTha (2) koyaDAM; samasyA (3) guNadAyaka vi. (saM.) phAyadAkAraka guNadoSa chuM. (saM) guNa ane doSa; sArAsAra gudagudI strI, (hi.) galIpacI guNadharma chuM. (saM.) vastusvabhAvathI prApta thayelA guNadharma gudA strI. (saM.) zarIramAMnI viSTA nIkaLavAnuM dvAra; gAMDa; guNana na. (saM.) guNavuM te; guNAkAra mArA [trikoNa hADakuM guNanacina na. (saM.) guyAnuM cihana 'x' gudAsthi na. (saM.) mANasanA zarIramAM karoDane cheDe AveluM guNayukta vi. guNavALuM gudAMkura puM. (saM.) harasano maso guNavattA strI. (saM.) guNavALA hovuM te (2) uttamatA gunAI(-hi)ta vi. gunegAra; gunAmAM AveluM guNavaMtI vi. strI. guNavALI gunAkhora vi. guno karavAnI vRttivALuM guNavAcaka vi. (saM.) guNa batAvanAruM (vizeSaNa) (vyA.) gunAkhorI strI, guno karavAno svabhAva guNavigraha 5. (saM.) guNAkAranA avayavone chUTA gunAvijJAna na. gunAne lagatuM vijJAna pADavAnI kriyA, 'phekTarAijhezana' ['phekTarAijhazana' gunAvidyA strI. aparAdhavijJAna ['kriminolaoNjI' guNavizleSaNa muM. (saM.) guNavigraha; guNapRthakkaraNa; gunAzodhanavidyA strI. gunA zodhI kADhavA aMgenuM zAstra; guNaviSayaka vi. (saM.) guNane lagatuM; guNasaMbaMdhI gunegAra vi. guno karanAruM; aparAdhI guNavuM sakri. (saM. guNa) eka saMkhyAne bIjI saMkhyA jeTalI gunegArI strI. gunegArapaNuM, aparAdha vAra vadhAravI guno pu. (phA.) aparAdha; takasIra guNasaMpanna vi. (saM.) sadgaNavALuM; sadguNI gupacupa kri.vi. (gupa-gupta + cupa) cupacApa; chAnuMmAnuM guNAkAra pu. guNavuM te (2) ethI AvatI rakama (2) (dahIM-baTAkAnI) eka vAnI guNAtya vi. (saM.) guNathI bharapUra (2) paizAcI bhASAmAM gupta vi. (saM.) chupAveluM; saMtADeluM (dhana vagere) (2) 'bRhatkathA' lakhanAra eka prAcIna graMthakAra chAnuM; gUDha (vAta vagere) (3) 5. eka prAcIna rAjavaMza guNAtIta vi. (saM.) sarva vagere traNa guNone - temanAM guptacara paM. (saM.) vezapalaTo karI mAhitI meLavanAra kAryone oLaMgI gayeluM; paramajJAnI rAjapuruSa; jAsUsa miLavavA pharavuM te; ajJAtacarcA guNAtmaka vi. (saM.) pravRttinA traNa guNavALuM; saguNa guptacarcA strI. (saM.) koI oLakhe nahi tevI rIte mAhitI guNAnurAga 5. (saM.) bIjAnA guNo pratye Asakti ke guptatA strI, (saM.) gupta rahevuM te (2) khAnagIpaNuM Adara ke prema guptadAna na. (saM.) chUpuM dAna guNAnurAgI vi. (saM.) bIjAnA guNa tarapha premavAnuM gukhamata na. gupta rIte apAto mata: 'beleTa' For Private and Personal Use Only
Page #266
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir guptalipi 249 gurjarI guptalipi zrI. sAMketika bhASA; gUDhalipi gurukoNa pR. kATakhUNAthI moTo khUNo; ' nyUjha eMgala' guptavAsa paM. oLakha chupAvIne rahevuM te; chUpI rIte rahevuM gurukama . (saM.) guru-paraMparA - te (ra) ajJAtavAsa gurugamya vi. guru dvArA ja samajAya evuM guptAvasthA strI. (saM.) chUpAI rahevAnI paristhiti gurucaryA strI. (saM.) gurunI sevA; gurusevA vigere) gupti strI. guptatA (2) rakSaNa kriyA gurujana ., na.ba.va. (saM.) vaDIlavarga (mAbApa, zikSaka guNI strI, (saM. gupta) lAkaDInI aMdara guNa-chUpuM rahe evuM gurujJAna na. (saM.) guru pAsethI meLavelI sAcI samaja eka aNIdAra saLiyA jevuM hathiyAra gurutama vi. (saM.) sauthI moTuM (2) sauthI bhAre (3) sauthI guphatagU strI. (phA.) chAnI vAtacIta; masalata lAMbu guphA strI. (saM. guhA) pahADanI bakhola-UMDuM kotara; guhA gurutama sAdhAraNa avayava chuM. daMDhabhAjaka avayava [paNuM guphata(-phate)go strI. (phA.) chAnI vAtacIta; masalata gurutvana. (saM.) gurupaNuM (2) moTAI; gaurava (3) bhAregubAra 5. (a.) dhULa; raja (2) manano mela gurutva( kendra, madhyabiMdu) na. je biMduthI vajananuM gubAro chuM. gabAro; kAgaLanuM nAnuM vimAna (2) gapagoLo samatolapaNuM thatuM hoya te; "senTara oNpha greviTI guma vi. (phA.) khovAyeluM [ajJAta nAma gurutvarekhA(-SA) strI. gurutvakendranA AkarSaNanI lITI gumanAma vi. (pha.) jene koI jANatuM nathI tevuM (2) athavA dizArekhA kheiMcAvuM te; "greviTezana gumarAha vi. (phA.) rasto bhUleluM (2) avaLe mArge vaLeluM gurutvAkarSaNa na. (saM.) padArthonuM pRthvInA kendra tarapha gumasUma kri.vi. sUmasAma; gupacupa gurudakSiNA strI. (saM.) abhyAsa pUro karyA pachI gurune gumAna na. (phA.) abhimAna; garva; phAMko ApavAnI dakSiNA ke bheTa gumAnI vi. abhimAnI; ahaMkArI; garvIluM gurudAsa vi. 5. bhalo, bAgho (mANasa) (kaTAkSamAM) gumAvaDA(rA)vavuM a.kri. khovaDAvavuM kiravuM; uDAvI devuM gurupatnI strI, (saM.) gurunI patnI gumAvavuM sakri. (phA. guma uparathI) khovuM (2) dhULadhANI gurupada na. (saM.) gurunuM pada-padavI; gurunuM sthAna gumAstAgIrI strI, gumAstAnuM kAma; mahetAgIrI gurupUjA strI. (saM.) gurujanonI pUjA-Adara-mAna gumAstI strI, juo 'gumAstAgIrI' guru(0baMdhu, 1bhAI) puM. eka guruno ziSya; sahAdhyAyI gumAsto chuM. (phA. gumAstaha) kArakuna; maheto gurubhakti strI. (saM.) gurujano pratye bhakti-AdarabhAva gukhkho pu. dhabako, mukko; ghummo; gaDado gurubhAra . guru tarIkenI javAbadArI (2) bhAre dabANa gurakhara 5. jaMgalI gadheDo gurumaMtrapuM. gurue Apelo maMtra (2) chUpI salAha; zikhavaNI gurakho paM. nepALa, bhUtAna jevA dezano vatanI gurumukha vi. (saM.) gurunA moMethI maLeluM (2) manasvI gura gura kri.vi. evo avAja thAya tema nahi paNa dIkSita-gurunA moMethI maLeluM (3) na. guraguravuM a.kri. gura gura avAja karavo [(magadaLa) gurunuM mukha guraja strI. (phA. gurja) gadA jevuM hathiyAra; mugara gurumukhI vi. strI. (saM.) gurunA mukhathI maLelI (vidyA) gurado (phA.) loDhAno magadaLa, magadaLa (2) mUtrapiMDa; gurumukhI vi. (saM.) strI. zIkhomAM zarU thayelI paMjAbanI "kiDanI' (3) hiMmata; sAhasa eka lipi guru vi. (saM.) moTuM (2) bhAre (3) dIrgha; lAMbu (4) guruyojanA strI. (saM.) aneka bAbatone samAvI laI thatI . zikSaka (5) purohita, gora (6) e nAmano graha; samagra moTI yojanA; "mAsTara plAna' [cihna bRhaspati (7) guruvAra (8) pahoMcI vaLe evI gururekhA strI. (saM.) mahArekhA, (-) AvuM virAma caDiyAtI akkala-AvaData ke zaktivALo mANasa guruvAda puM. (saM.) sAdhanA mATe guru anivArya che ane gurukaMsa pu. moTo kauMsa; udA. 10 tenA pratye ananya bhakti hovI joIe evo vAda gurukillI strI. game tevI muzkelImAM mArga kADhavAnI guruvAra puM. (saM.) aThavADiyAno pAMcamo divasa, yukti; gurukUcI; "mAsTara kI bRhaspativAra gurukula(La) na. gurune rahevAnuM ThekANuM, jyAM vidyArthIone guruvirAma na. (saM.) (:) AvuM virAmacihana rAkhIne te zikSaNa Ape che. (2) te paddhatine gurjara vi. (saM.) gujarAtanuM (2) 5. gujajara jAta-madhya anusaratI zikSaNa saMsthA eziyAnA jayorjiyA ke kurdistAnamAMthI AvelI pazugurukaMcI strI, aneka tALAMne lAgu paDe evI kuMcI, pAlaka jAti (3) gujarAta (4) gujarAtano vatanI mAsTara-kI' (2) game tevA saMjogomAM kAma Ape gurjarI strI. (saM.) gujarAtaNa (2) rabAraNa; govALaNI evI yukti; upAya; sAdhana vagere (3) eka jUno gujarAtI rAsa (4) rAganI eka Dhaba For Private and Personal Use Only
Page #267
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gurjato 2 pas [guMcaLI (5) gujarAtI bhASA (6) gujarAta rUpI devI (7) gulAla puM., na. eka rAtA raMgano saheja sugaMdhIdAra bhUko vi. gurjara-gujarAta dezane lagatuM gulAMTa strI. (-Tiya) na. (da. gululya, guluccha) goTImaDuM gurjata strI. (a) garIbI; kaMgAliyata (2) UlaTuM pharI javuM te gula na. (phA.) phUla (2) gulAbanuM phUla (3) battI uparano gulistAna na. (phA.) gulazana; phUlavADI baLelo bhAga; mogaro murabbo gujju chuM. na. cUMTaNa; DhIMcaNa gulakaMda pu. (phA.) gulAbanI pAMkhaDIo ne sAkarano gulma na. (saM.) goLAno roga (2) gAMTha (3) jhUDa; jhADI gulacamana pu. (phA.) AnaMda; mojamajA (4) amuka saMkhyAmAM caturaMga senAnI palaTaNa gulacama vi. (phA.) phUlanA jevuM suMdara gullara na. gUlara; umaraDo gulachaDI strIeka phUlajhADa (2) tenuM phUla (3) gulAbano gulluM na. pApaDanI kaNakano lUo; gUlaruM goTo athavA toro (4) eka ghareNuM guvAtarI strI. guvAranI ziMganI sUkI photarI bIja gulajAna vi. (phA.) gulAbanA phUla jevuM; moka; suMdara guvAra puM. eka vanaspati, gavAra (2) tenI ziMga ane gulajA(-jhA) 5. (phA.) gulAbanI vADI; gulavADI (2) guvArazi(-zI, si, sIga, guvAraphaLI strI. gavAraziMga manohara; suMdara gusapusa strI. chAnI vAtacIta-masalata gulatAnavi. (phA.) mazagUla; tallIna (2) eka phUlachoDa gusala na. nAhavuM te; snAna gulatoro paM. (gala+a. tura) gulAbano goTo-gajaro gusalakhAnuM na. nAhavAnI oraDI; "bAtharUma guladasta pu. (phA.) phUlano goTo-toro; gajaro gustAkha vi. (phA.) bezarama, beadaba guladAna na. (pha.) phUladAnI; "phUlAvarapoTa' gustAkhI strI, (phA.) bezaramI; asabhyatA guladAvadI(-rI) strI. (phA. guli(-le)dAvUdI) sevatI gusla na. juo "gusala phUlavela (2) tenuM phUla guslakhAnuM na. juo "gusalakhAnuM gulanAra na. (phA.) dADama ke tenuM phUla (2) paM. dADamanA gusso chuM. (a.) krodha; kopa; roSa phUla jevo kiramajI raMga guha kuM. (saM.) kArtikeya (2) eka rAjA; guhaka riAjA gulaphAma vi. (phA.) phUla jevA raMganuM guhaka chuM. (saM.) (rAmacaMdrane gaMgA pAra utAranAra) niSAda gulabadana vi. (phA.) phUla jevA komala aMgovALuM phUla guhA strI. (saM.) guphA [marma (3) chUpI vAta gulabAsa na. (gula+e. abbAsa) eka phUlachoDa (2) tenuM guhya vi. saM.) chUpuM; chUpAvavA yogya (2) na. rahasya; gulabAMga na. (phA.) zorabakora (2) AnaMdanI- guhyaka chuM. (saM.) devono eka varga; kuberano anucara ThaThThAmazkarInI vAta (3) gAmagapATo guhyatA strI. guptatA; khAnagIpaNuM (2) marma gulamora strI. (phA. gulamuha) e nAmanuM suMdara lAla gu0Artha chuM. (saM.) gUDha artha; gUDhArtha (2) rahasyapUrNa phUlavALuM jhADa (2) tenuM phUla gulvendriya strI. (saM.) jananeMdriya gulazana na. (phA.) gulistAna; phUlavADI guMga (phA., sa.) (-guM) vi. gUga, gUMguM gulAba na. (phA.) eka phUlachoDa (2) tenuM phUla guMgaNuM vi. juo "gUMgaNuM gulAbajaLa na. gulAbanI khuzabovALuM pANI guMgaLAmaNa na. juo 'gUMgaLAmaNa" gulAbajAMbu na. mAvAnI eka mIThAI guMgaLAvavuM sakri. juo "gUMgaLAvavuM gulAbadAna na. (phA.), (-nI) strI. (phA.) gulAbajaLa gaMgAveDA pu.ba.va. juo "gUMgAveDA' chAMTavAnI ziroInA AkAranI jhArI guMguM vi. juo "gUMguM' gulAbI vi. (phA.) gulAbanA raMganuM (2) mIThuM; majedAra gaMgo chuM. juo "gUgo' (udA. UMgha, svabhAva) (3) strI. gulAba jevo rAto guMca zrI. juo "gUMca" pirataMtra mANasa guMcavaNa strI, juo "gUMcavaNa' gulAma paM. (a) kharIda karelo cAkara; lUDo (2) paravaza- guMcavaNiyuM vi. juo 'gUMcavaNiyuM gulAmakhata na. gulAma tarIkenA vecANanuM lakhata (2) guMcavavuM sakri. juo "gUMcavavuM parataMtra banAve evuM lakhANa-karAra guMcavADiyuM vi. juo 'gUMcavADiyuM' gulAmagIrI strI, (phA.) gulAmI; golApo guMcavADo pR. juo gUMcavADo gulAmaDI strI, kharIda karelI dAsI - nokaraDI guMcavALuM a.kri. juo "gUMcavALuM' gulAmadAra 5. gulAmano dhaNiyAmo-zeTha (3) parAdhInatA guMcaLiyALuM vi. juo "gUMcaLiyALuM gulAmI strI, (phA.) gulAmapaNuM (2) ghaNI halakI tAbedArI guMcaLI strI. juo 'gUMcaLI' raMga For Private and Personal Use Only
Page #268
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir guMcaLuM 251 ( gUDhavAda guMcaLuM na. juo "gUMcaLuM guMdariyuM na. palALelo guMdara rAkhavAnuM pAtra (2) kaMTALo guMcAvuM sakri. juo 'gUMcAvuM Ave toya ne khase evuM-coTaNavRttinuM mANasa (3) guMchaLiyALuM vi. juo 'gUMchaLiyALuM" vi. gaMdara jevuM cIkaNuM-coTe evuM guMchaLI strI. juo "gUMchaLI' guMdavuM sakri. juo 'gUMdavuM guMchaLuM na. juo 'gUMchaLuM" guMdApAka puM. juo 'gaMdApAka' guMja puM. (0na) na. (saM.) gaNagaNATa; komaLa-madhura dhvani guMdAvuM a.kri. juo "gUMdAvuM guMjana. chUpI vAta; bheda (2) vi. guhya; gupta (3) strI. guMdiyuM na. guMdaranuM pAtra, guMdariyuM gAMTha; gUMca; AMTI (4) caNoThI ke tenuM jhADa (5) guMdI strI, juo gUMdI caNoThI jeTaluM vajana; ratI (9) . guMjana guMdIpAka 5. juo "gUMdIpAka guMjaka vi. (saM.) guMjArava kare tevuM gaMduM na. juo "gaMduM guMjana na. (saM.) komaLa madhura dhvani; guMjArava guMphana na. (saM.) gUMthavuM te; gUMthaNI guMjaka vi. guMjArava kare evuM; rejhoneTara' guMphAkSara . be athavA vadhAre akSaronA saMyojanathI banelo guMjavuM a.kri. (saM. gaMja) gaNagaNavuM; guMjAra karavo eka akSara: "monogrAma guMjA strI. (saM.) caNoThI ke tenuM jhADa (2) caNoThI jeTaluM guMphita vi. (saM.) gUMtheluM vajana; ratI guMbaja puM. (phA. guMbada) ghUmaTa (2) minAro; bUraja guMjAIza strI. (phA.) samAvAnI zakti; guMjAza gUla-gu) na. (saM. gUtha, prA. gUha) viSTA; mana (mAnavanuM) guMjAphala (saM.) (-La) na. caNoThI aivAja gUgalI vi. (i.) dekhItI lega-breka ekazana dvArA pheMkavAmAM guMjAra, (01) puM. guMjavAno avAja (2) avyakta madhura Avato opha breka daDo guMjAza strI. (phA. guMjAIza) gajuM; tAkAta (2) gUgaLa chuM. (saM. guggalu, prA. guggala) eka DuMgarI jhADano samAvavAnI zakti (3) samAI zakavuM te guMdara (davAnA temaja dhUpa karavAnA kAmamAM Ave che.) guMjAlAra paM. (saM.) caNoThInI mALA gUja strI. (saM. guhya) guNa vAtanuM rahasya (2) be bAju guMja(-) na. juo "gUMju aNIvALo (pATiyAM joDavAno) khIlo (3) vi. guMjo . juo "gUMjI" guhya; gupta guMjaya vi. guMjArava kare evuM; "rejhoneTara' gujaraj. juo "gujara' gaMThana na. (saM.) DhAMkavuM te; chupAvI devuM te gUjarAta paM., strI. na. (saM. gUrjaratrA) juo gujarAta guMThita vi. (saM.) chupAvI dIdheluM; DhAMkeluM gUjarAtI vi. juo "gujarAtI gaMTho paM. (iM. guMtara nAmanI vyakti. tenI sAMkaLa mApamAM gUjha strI, juo gUja levAtI te parathI) jamInanuM eka mApa (ekarano 40 gUTI strI. rezamanA kIDAe bAMdheluM kokaDuM mo bhAga 11 gaNyA 11 corasa vAra) gUDa vi. (I.) uttama; sAruM (2) bhaluM (3) zubha guMDa vi. juo "guMDo' gUDabAya za... (iM.) Avajo; alavidA; "bAya' guMDAgIrI strI. guMDApaNuM, guMDA jevuM vartana gUDaluM na. (saM. gUDa-daDo) gulluM guMDAzAhI strI. guMDAonA amalanI paristhiti gUDavuM sakri. kApavuM; vADhavuM (2) khodavuM; goDavuM gaMDuM, (-Do) vi. jabaradastInAM kAma karanAruM, badamAza; dAMDa gUDAlAkaDI strI, eka prakAranI jUnI sajA-ribAmaNI (2) . evo AdamI gUDI (ma. guDI (kannaDa guDi = dhvaja)) utsavane divase guMthaNa na. juo 'gUMthaNa' Ubho karelo jhaMDo; mANekathaMbha guMthaNI strI, juo "gUMthaNI" gUDIpaDavo puM, caitra suda paDavo-ekama hijA guMthavuM sakri. juo "gUMthavuM gUDo . (da. goDa=paga) pagano naLo (2) baLa; zakti; guMthAmaNa (-NI) strI. juo "gUMthAmANI) gUDha vi. (saM.) guhya; chAnuM (2) na samajAya evuM; gahana guMthAvavuM sakri. juo "gUMthAvavuM (3) indriyAtIta; "misTika guMthAvuM a.kri. juo 'gUMthAvuM gUDhatama vi. (saM.) atyaMta gUDha guMda, (02) 5. (saM. guMdra, prA. guMda) keTalAMka jhADamAMthI gUDhatA strI. (saM.) gUDhapaNuM jharato cIkaNo rasa (2) coTADavAnA kAmamAM Avato gUDhalipi zrI. (saM.) gulipi tevo (bAvaLAno) rasa mIThAI (3) mAra; methIpAka gUDhavAda puM. vastu gUDha I svAnubhavano ja viSaya che. guMdarapAka 5. guMdara bheLavIne banAveluM vasANuM (2) eka evo tattvajJAnano vAda; 'misTisijhama' For Private and Personal Use Only
Page #269
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gUDhavAdI 25 2 | dhasI gUDhavAdI vi. (2) 5. gUDhavAdamAM mAnanAruM, rahasyavAdI gUM(-guMcavavuM sakri. gUMcavaNamAM nAkhavuM gUDhavidyA strI. (saM.) maMtrataMtranI vidyA gUM(-guM)cavADiyuM vi. gUMcavADAvALuM gUDhAkSara puM. (saM.) gUDha akSara; chupAI raheto varNa gUM(-guM)cavADo pu. gUMcavaNa; gUMcavaNI gUDhAgni strI, (saM.) chupAI rahelo ke bhArelo agni -(-guM)cavAvuM a.ji. gaMThAvuM (dorA vagerenuM) (2) gUDhArtha chuM. (saM.) gUDha, UMDo ke gahana raheto artha sapaDAvuM; ukela na sUjhavo (3) mUMjhAvuM; gabharAvuM gUNa strI, (saM. goNI) zaNano thelo; kothaLo (2) chAlakuM gUM(-guM)caLiyALuM vi. gUMchaLIvALuM (gadheDA vagere uparanuM) (3) so kilonuM mA5; pAMca gUM(muM)caLI strI, dorAnI aTerIne karelI AMTI ke goLo maNanuM mApa gUM(-guM)caLuM na. (saM. guccha, prA. guMcha) goLa AkAramAM gUNapATa na. zaNa ke sUtaLInuM vaNeluM tApaDuM; TATiyuM (2) vaLeluM ke vIMTeluM hoya te na.ba.va. tenAM vastra ke te paheravAnI jelazikSA -(-guM)cAvuM a kri. gUMcavAnuM gUNiyuM na. gUNapATano banAvelo thelo; zaNiyuM; kaMtAna -(-guM)chaLiyAnuM vi. gUMcaLIvALuM gUNiyo chuM. tAMbAno ghaDo (2) thelo; gUNa (3) paM. nUta-guM)chaLI strI. gUMcaLI kATakhUNo (kArIgarano) (4) amuka vajananuM mApa -(-guM)chaLuM na. gUMcaLuM gUdha vi. (saM. gRdha, gugdha) ramatiyALa (2) kAmI gaeNjhI(jI) strI, nAnuM khisse gUmaDa(-DuM)na. (saM. gulma, prA. gumma) zarIre UThato phollo gUM(-guM)juM-zuM na. (saM. guhya, prA. gujajha) gajavuM; khisse - TeTA jevo go gUM(-guM to chuM. gUMca (2) vAMdho; zaMkA (3) kalaMka gU-mUtara na. maLamUtra gUM(S)thaNa na. gUMthavuM te (2) gUMthavAnuM kAma (3) gUrajI puM. eka jAtanuM khUba vALavALuM ThIMgaNuM kUtaruM gUMthavAnI kaLA AvaData (2) gUMthAmaNI gUrjara vi. gurjara puM. gujarAta (gaurjara apabhraMza) gUM(-guM)thaNI strI. gUMthavAnuM kAma (2) gUMthavAnI kaLA ke gUrjarI strI. gujarAtanI strI (2) gujarAtanI bhASA (3) gUMthaNIkAma na. gUMthaNakAma gujarAtanI eka AdhyAtmika devI dhireNuM gUM(-guM)thavuM sa.ki. (saM. graMthati-guMphati, prA. guMthaIgUlara na. gullara; umaraDo (2) umaraDuM (3) kAnanuM eka guphaI) doro ke serane AMTI pADIne pADIne sAMkaLavuM gUlaruM na. (gUluM parathI) pApaDano lUo (2) gUlara (3) - jALIdAra racanA karavI (2) oLavuM (mAthu) ghoDiye laTakAvavAnuM lAkaDAnuM eka ramakaDuM gUM(-guM)thAmaNa na. (-NI) strI. gUMthavAnuM mahenatANuM ke gUlaro pu. umaraDo; gullara tenI rIta gUM(-guMgaNuM vi. (saM. guMga) nAkamAMthI bolatuM-bolanAruM gUM(muM)thAvavuM sakri. "gUMthavuM'nuM preraka gUM(-guMgaLAmaNa na. strI, gUMgaLAvuM te; zvAsa rUMdhAvo te gUMguM)thAvuM akri. 'gUMthavuM'nuM karmaNi gUM(-S)gaLAvavuM sakri. 'gUMgaLAvuM'nuM preraka gUMdaDavuM sakri. kacaDavuM gUM(-guM)gaLAvuM a.kri. (gUMge avAja uparathI) havAnI gUM(-guM)davuM sakri. paga taLe kacaravuM; khUMdavuM (2) dAbI khoTa ke aTakAtane lIdhe amUMjhAvuM; zvAsa rUMdhAvo masaLIne narama karavuM (3) mAravuM; ThokavuM gUM(-guM)gAveDA pu.ba.va. gUMgAnA jevuM vartana-cALA; gaMdAgUMdI strI, vAraMvAra gUMdavuM te gUMgApaNuM (2) koI kAmamAM cIkAza karyA karavI te (3) gUM(-guMdApAka puM. (gaMdu) eka mIThAI (2) mAra vagara Avacce kAmamAM cUMthaNAM karavAM te -guM)dAvavuM sa.ki. 'gUMdavuM'nuM preraka gUMgALuM vi. nAkamAM ghaNA gUMgA bharAyA hoya tevuM mUiMguM guM(-guM)dAvuM a.kri. 'gUMdavuM'nuM bhAve miDa. gUM(-gu)nuM vi. (saM. ga) nAkamAMthI bolAtuM; gUMgaNuM (2) gUM(-guMdI strI. (saM. gundra) nAnAM kesarI phaLa ApatuM eka gUM(-guM)nuM na. nAkanA maLano baMdhAI gayelo popaDo gUM(-guM) dIpAka puM. gUMdApAka (2) mAra gUM(-muMgo . (nAkamAMnuM) gUMguM; nAkanA maLano baMdhAI gUM(-guM)huM na. gUMdInuM phaLa gayelo popaDo (2) eka jAtano jIvaDo -(-guMdo puM. gUMdavuM e; sakhata mAra mAravo te gUM(-guM)ca strI, (dorA vagerenuM) gaMThAI javuM te (2) ukela gUMdo pu. gUMdAnuM jADa na maLe evI sthiti; AMTIghUMTI; muzkelI gRdhyA strI. (saM.) lAlaca; lolupatA gUM(-guM)cavaNa strI, gUMcAI javuM te () jemAMthI ukela vRddha na. (saM.) gIdha; garajAvuM kADhavo muzkela thaI paDe evI paristhiti gRdhrapatra vi. na. gIdhanAM pIMchAvALuM (bANa) gUM()cavaNI strI. juo 'gUMcavaNa' gRdhrasI strI. kamara ane tenI nIcenA bhAgamAM lAgu paDato gUM(muM)cavaNiyuM vi. gUMcavaNavALuM eka prakArano vAta roga (2) e nAmanI nADI For Private and Personal Use Only
Page #270
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gRha gRha na. (saM.) ghara (2) chAtrAlaya (3) jagA; Alaya; makAna ke o2Do (aMte samAsamAM, jema ke, zayanagRha, bhojanagRha) (4) vidhAnasabhA ke lokasabhAno khaMDa gRhaudyoga puM. (phAlatu samayamAM) ghera beThAM thaI zake tevo udyoga (udA. kAMtavAno udyoga) ke hunnara; 'kaoNTejainDasTrI' [lAvavAnuM lesana-bhaNavAnuM kAma gRhakArya na. (saM.) gharanuM kAmakAja (2) gherathI karI gRhatyAga puM. (saM.) ghara choDI javuM - saMnyAsa levo te gRhadevatA strI. (saM.) gharanI devI (2) puM.ba.va. gharanA devo (kula 45 che.) gRhadvAra na. (saM.) gharanuM bAraNuM gRhanirmANa na. AvAso bAMdhavA te 253 gRhapati puM. (saM.) gRhastha (2) chAtro para dekharekha rAkhanAra zikSaka adhikArI; chAtrAlayanA saMcAlaka gRhapatnI strI. gRhiNI; gharadhaNiyANI gRhapradhAna puM. (saM.) gRhasaciva; gRhakhAtAno pradhAna gRhapraveza puM. (saM.) gharamAM vidhipUrvaka praveza karavo te (2) bIjAnA gharamAM ke hadamAM rajA vinA pesavuM te; DresapAsa' [minisTara' gRhamaMtrI puM. (saM.) gRhakhAtAno pradhAna; gRhapradhAna; 'homa gRhamAtA strI. chAtro ke chAtrAo para dekharekha rAkhanArI strIadhikArI; chAtrAlaya saMcAlikA (khAsa karIne kanyA chAtrAlayamAM) gRharAjJI strI, (saM.) ghara-dhaNiyANI gRharekhA strI. (saM.) gRhIta lekhAtI ke manAtI rekhA; svIkAra tarIke rakhAyelI hada; 'oNTama lAIna' gRhalakSmI strI. suzIla, saccarita strI (2) gharanI lakSmIrUpa gharadhaNiyANI [ 'jayuDiziyala separezana' gRhaviccheda puM. (saM.) kAyadesara rIte pati-patnI judA thavAM te; gRhavijJAna na. (saM.) gharane lagatuM zAstra; 'homasAyansa' gRhasaciva puM. dezanI AMtaravyavasthA saMbhALanAra adhikArI gRhasaMsAra puM. dha2nI kauTuMbika vyavasthA; gharasaMsAra gRhasaMskAra puM.ba.va. gharamAMthI maLatA ke paDatA saMskAra gRhasUtra na. (saM.) gRhataMtra; parano kArabhAra (2) gha2saMsAra gRhastha puM. (saM.) brahmacaryAzrama pUro karI gRhasthAzramamAM dAkhala thayelo puruSa (2) sAro khAnadAna mANasa; sajjana gRhasthAI strI. gRhasthapaNuM; gRhapaNuM [gRhastha-jIvana gRhasthAzrama yuM. (saM.) brahmacaryAzrama pachIno bIjo Azrama; gRhasthAzramI vi. (2) puM. dharasaMsArI puruSa gRhasthI vi. gRhasthane lagatuM (2) strI. gRhasthAI; gRhasthAzramanuM kAmakAja vagere gRhasvAmI vi.,puM. (gRhastha svAmin) gharadhaNI gRhasthAgata vi. (saM.) gRhasthane dhera AveluM; mahemAna {geraamala gRhAMgaNa na. (saM. gRha+aMgana, prA. AMgana)gharanuM AMgaNuM gRhiNI strI. (saM.) gRhasthanI strI; gharadhaNiyANI gRhI puM. (saM.) gRhasthAzramI; gharasaMsArI (2) gharadhaNI gRhIta vi. (saM.) grahaNa kareluM (2) mAnI lIdheluM (3) na. grahaNa kareluM te; 'hAipothesisa' gRhocita vi. (saM.) gharane lAyaka gRhodyoga puM. (saM.) gRha-udyoga [mATe upayogI gRhopayogI na. (saM. gRhopayogina) gRhamAM khapanuM; gharane gRhya vi. (saM.) gRhanuM; gRha saMbaMdhI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gRhyasUtra naM. (saM.) gRhadharma saMbaMdhI sUtrono saMskRta graMtha geima strI. (iM.) ramata; 'gema' geja puM. (IM.) mApa; mApavAnuM sAdhana; mApanuM dhoraNa (jema ke tene - broDa ke mITara) - gejamITara puM. (IM.) patarAMnI jADAI mApavAnuM sAdhana gaeNjheTa na. (IM.) sarakArI samAcArapatra ke chApuM; rAjapatra; AjJApatrikA gaeNjheTiyara na. (IM.) sarvasaMgraha; bhUgoLanI mAhitI ApatuM pustaka (eka sarakArI prakAzana) (2) sarakArI AdezapatrikA gejheTeDa vi. (IM.) rAjapatrita geTa puM. (i.) daravAjo (2) strI. polIsacokI; thANuM geTaapa na. (iM.) vastuno bahArano Upasato Avato dekhAva; UThAva geDa strI. gaDa; paDa; gaDI (kapaDAMnI) (2) saLa (kAgaLano) (3) meLa besavote; sayuktiktA (4) baMdhana geDI strI. (de. geDiA) geDIdaDAnI ramatamAM vaparAtI cheDethI vAMkI lAkaDI geDIdaDo chuM. geDI ane daDo ke te vaDe ramAtI ramata geDIbAja vi. geDIdaDAmAM kuzaLa (khelADI) geDo puM. geDI jevI vaLelI moTI lAkaDI geNuM(-NiyuM) na. (de. goNa=baLada) ThIMgaNo paNa vegathI cAlanAra eka jAtano baLada gedhariMga na. (IM.) koI khAsa hetu mATe bhegA thavuM te; snehamilana; meLAvaDo gaeNneTa na. (IM.) bataka jevuM eka dariyAI pakSI gaeNpa puM. (IM.) be vastu vacceno gALo-aMtara; khAlI jagyA geba vi. (a.) na dekhAya evuM; adRzya (2) na. guma gebI vi. gupta; adRzya; gUDha (2) indriyAtIta; agamya geya vi. (saM.) gavAya evuM ke gAvA jevuM geyatA strI. (-tva) na. gavAya evuM hovAno guNa gera puM. ('garavuM' uparathI) garelo bhUko [vanAra pUrvaga gera pUrva. (phA.) 'niSedha, abhAva, khoTuM' evo artha darzAgeraamala puM. kAbUnI sattAno geraupayoga karavo te; khoTo amala karavo te; 'misarphijhansa' For Private and Personal Use Only
Page #271
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir geraAbarU 254 geraAbarU strI. apakIrti, badanAmI maToDI (2) ghauMnA khetaramAM thato eka roga geraAvaData strI. AvaData na hovI te geruo(-vo) . geruno - bhagavo raMga gerainsA(-nasA)pha chuM. anyAya; khoTo nyAya gereja na. (i.) moTara jevA vAhana rAkhavAnuM ke samArakAma geraupayoga chuM. kharAba upayoga: durupayoga karavAnuM makAna ke jagA 1 kheiro geraupayogI vi. durupayogI gero paM. ('garavuM' uparathI) pAMdaDAMno garelo bhUko: gera; gerakAnUnI(-kAyade) vi. saM. kAyadA vinA; kAyadA viruddha gela na. lADa (2) lADabharyo khela; ramata (3) laTako gerakAyade vi., kri.vi. (phA.) kAyadA vinA; kAyadA viruddha gela strI, galI; vATa; rasto (2) ghuvaranuM pAkuM pAna je gerakAyadesara kri.vi. gerakAyade; kAyadA pramANe nahi sleTa upara ghasAya che (3) kri.vi. keDe; pAchaLa gerata strI. mAna; AbarUnuM bhAna; lAja zarama geleksI strI, (i.) AkAzagaMgA geradoravaNI strI. khoTI ke bhUlabharelI doravaNI gaeNlanapuM. (I.) pravAhInuM vilAyatImApa (Azare be kilo) geranTara vi. puM. bAMhedharI ApanAra gelA strI. kUdakAcAla (dhoDAnuM) geraphAyado 5. phAyadAthI UlaTuM; geralAbha; nukasAna gelaphaLa na. mIMDhA [vALI jagA; "lobI' gerabaMdobasta chuM. avyavasthA; arAjakatA ke bahAranuM gelarI strI, vizALa makAnanI AgaLa-pAchaLanI laMbAIgerabaMdhAraNIyavi. baMdhAraNIyanahi evuM, baMdhAraNathI viruddha gaeNliyama na. (i.) eka navI zodhAyela dhAtu geramarajI strI. nArAjI; nArAjagI gelarI strI, eka pachI eka hAra UMcI UMcI goThavI hoya geramunAsa(-si) vi. geravAjabI; aNaghaTatuM tevI beThaka (2) chaju (3) kalAtmaka vastuonA geraraste; gerarAhe kri.vi. khoTe mArge; kharAba raste pradarzanano oraze gerarIta-ti) strI. khoTI rIta; kharAba rIta ke paddhati gelinA na. (i.) kAcuM sIsuM geralAbha 5. khoTanuksAna (2)khoTo lAbha(3) geraphAyado gaeNlI strI. (iM.) (chApakhAnAmAM) goThavelAM bIbAnA geralAyaka vi. lAyaka nahi evuM; "DisakvoliphAIDa' cokaThAMne mUkavAnuM laMbacorasa pataruM ke pATiyuM (2) geravartaNaka strI. geravartana na. geravartAva 5. kharAba gelImUha rItabhAta - vartana jigAe; khoTI jagAe gelIpUpha na. (i.) gelInAM bIbAM parathI kaDhAtuM prUpha geravalle kri.vi. (a. valA parathI) jyAMthI na jaDe evI gelerI strI. (i.) juo "gelarI' geravavuM sakrI. ("garavuM" uparathI) pADavuM; khaMkheravuM gelvenAijhaDa vi. (I.) jasatanA DhoLavALuM geravasUlI strI. khoTuM ke vadhAre paDatuM ke gerakAnUnI vasUla gelvenomITara na. (I.) vidyutapravAhanuM astitva temaja karavuM te - tevI vasUlAta; "ejhezana' dazA batAvatuM sAdhana (2) vidyutazakti mApaka geravahIvaTa . avyavasthA; aMdhera; arAjakatA gesa puM(i.) vAyurUpI padArtha (2) kolasAmAMthI kaDhAto geravAjabI vi. ayogya; aghaTita; aNaghaTatuM baLe evo vAyu -geravizvAsa chuM. avizvAsa ke khoTo vizvAsa gesaeMjina na. (I.) tela ke tenA gesathI cAlatuM eMjina geravuM vi. gerunA raMganuM gesa plAnTa chuM. (I.) gesa pedA karavA mATenuM UbhuM karAyela geravuM a.kri. UlaTI karavI (2) sakri. tyajI devuM mALakhuM viALo pradeza geravo !. ghauMnA pAkamAM thato eka roga; geru gesaphilDa na. (i.) jamInamAMthI gesa nIkaLavAnI zakyatAgeravyavasthA strI. geravahIvaTa; goTALo aibhAva gesa baeNga strI. (i.) gaeNsa bharavAnI rabaranI kothaLI gerazista strI, (saM.) azista: khoTI zista ke zistano gesalAITa na. (i.) gesathI baLato dIvo ke teno prakAza gerasamajata-jUta, jUtI) strI. khoTI, UMdhI, avaLI, gesalAITara na. (i.) gesanI sagaDI saLagAvavA mATenuM bhUlabharelI samaja sAdhana gerahAjara vi. hAjara nahi tevuM anupasthita gesu chuM. (phA. gesa) vALanI laTa; julakuM gerahAjarI strI, hAjarIno abhAva; gerahAjara hovuM te gesu chuM. (DI) strI. dhULa; jehu geraMTI strI, (i.) khAtarI ke tenI jamInagIrI gesTa 5. (i.) mahemana; atithi geraMTIkhata na. geraMTInuM khatapatra; "vaoNraMTI'; "bonDa gesTa-hAusana. (i.) atithinivAsa, mahemAnagRha (2) geraMTeDa vi. bAMhedharIvALuM [rIte kAma karato laDavaiyA UtaravAnuM sthaLa gerIlA 5. senAmAM niyamathI baMdhAIne nahi paNa AjhAda gai niyamathI baMdhAine nahi paNa AjhAda geha na. (saM.) ghara; gRha gerIlAyuddha na. gerIlAnI rItanuM yuddha; chApAmAra yuddha gahinI strI, (saM.) gRhiNI geru puM, na. (saM. airika, prA. gerua) eka jAtanI lAla geMga strI. (i.) ToLakI For Private and Personal Use Only
Page #272
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir geMgavora 2 55 [ goTIluM-ma) geMgavora strI. (I.) ToLakIonI aMdaroaMdaranI athaDAmaNa gokhATavuM sakri. gokhagokha karavuM; vAraMvAra gokhavuM genuM vi. sahejamAM raDI paDe evuM; rotala gogalsa naba.va.(i.) (taDakAmAM paherAtA) amuka raMgIna gaMgATa 6. bhAre zoka (2) ghoMghATa; garabaDATa eima cazamAM geMgepheMke ki.vi. gabharATathI bolavAmAM locA paDe ke pheMkAya gogaLo paM. ghero avAja (2) haDapacInI nIceno gaLA geMgrIna na. (i.) lohInA bhramaNanA abhAve aMgopAMgonI tarapha lacI paDato bhAga (3) UMTa mastImAM Ave tyAre pezIonuM vighaTana ke kahovANa sAthe thatuM mRtyu moMmAMthI jIbhanI pAchaLathI tALavAno bhAga bahAra gengasTara chuM. (i.) gunAkhora ToLakIno sabhya; guMDo kADhe che te guMghaTa vi. cakacUra; masta gogiyo chuM. khAMcAkheyAvALA paththara [vinAnuM geDI strI, geMDAnI mAdA eika jaMgalI jAnavara goruM vi. mAla vagaranuM (2) AvaData vagaranuM; vetA geDo . (saM. gaThaMDa-gaMDa, prA. gacaMDa-gaMDa) jADI cAmaDInuM gogo chuM. sApa; sarpa [anna; gavAnika gaMda strI. (saM. meMduka, prA. gaMdue) daDI (khAsa karIne gogrAsa paM. (saM.) jamatAM pahelAM gAyane mATe juduM kADheluM phUla ke rezamanI) goghara chuM. (saM. goha, prA. goghara) moTo ane pakaDelo gereya na. (saM.) zilAjita [(5) AkAza bilADo go strI. (saM.) gAya (2) Indriya (3) vANI (4) pRthvI goLAtI(taka) vi. (saM.) gAyanuM hatyAruM gokarNa pu. (saM.) gAyano kAna (2) aMgUThAthI anAmikA gocara vi. (saM.) Indriyagamya (2) na. gaucara; caro sudhInA vistAranuM pramANa (3) eka jAtano mRga (4) gocarAI strI. gAyone carAvavAnuM mahenatANuM [gati na. eka dhoLuM phUla (5) dakSiNamAM AveluM zivanuM eka gocarI strI. bhikSA; mAdhukarI (2) grahonI eka prakAranI prasiddha tIrtha (6) khaccara (7) sApa (8) gAyanA gocaluM. vartuLAkAramAM ekaThA thavuM te (2) kUMDALuM karavuM te kAnanA AkAramAM vaLelo hAtha gocuM na. cUnAnA paththaravALI jamIna gokazI strI. govadha; gohatyA gojhAra strI. (saM. guhyAgAra) (rasoDA ke bhaMDAra tarIke gokaLa AThama strI. (saM. gokula + aSTamI) zrAvaNa vada vaparAya evo) mukhya oraDAnI bAjuno khaMDa; gajAra AThama; zrIkRSNanI janmatithi gojhAruM vi. (saM. go+hatyAruM) gAyanI hatyA karanAra; gokaLagAya strI. comAsAmAM thatuM eka lAla ane suMvALuM pApI (2) jyAM hatyA thaI hoya evuM; apavitra jIvaDuM; indragopa (2) ziMgaDAMvALuM eka jIvaDuM (tene gojhAro chuM. gohatyA karanAra (2) hatyAro IndranI gAya paNa kahe che.) vigaranuM goTa pu. goTo (dhumADAno) (2) ghUMTaDo (3) strIo tathA gokaLagAMDa vi. gokuLanI gopI jevuM gAMDa: sAva bhAna chokarAMne hAthe paheravAnuM eka ghareNuM (4) bIjA raMganA gokaLiyuM. gokuLa (lAlityavAcaka) (2) vi. gokuLanuM kapaDAne oTIne mUkelI kinAra gokaLI puM. gAyano govALa (2) rabArI (3) bharavADa goTapiTa na. aMgrejI ke te bolavuM te (kaTAkSamAM) gokIro paM. zorabakora; ghoMghATa goTapo(mo)Ta ki.vi. barobara oDhI karIne (sUvA mATe); gokula (saM.) (-La) na. gAyonuM ToLuM; dhaNa (2) mathurA guTapuTa [(3) kAmamAMthI gapoliyuM pAsenuM, zrIkRSNa UcharyA hatA te gAma goTalI strI, nAno goTalo (2) goTalAnI aMdaranI mIja gokula(caMdra, 0nAtha, vejI) pu. zrIkRSNa goTalIbAja vi. goTalI mAravAmAM hoziyAra; kAmacora gokulASTamI strI. gokaLa AThama goTalo . phaLanI aMdaranuM koTalAvALuM bIja (2) kaThaNa gokha puM. (saM. gavAkSa, prA. gokakhuraa) chajuM; jharUkho; mAMsapiMDa (3) paga vagerenA snAyuno goLAkAra sojo agAsI (2) gokhalo goThavavuM sakri. goTe caDAvavuM; mUMjhavaNamAM mUkI devuM. gokhaNa na. gokhavuM te goTAvuM a.kri. ('goTo' parathI) goLagoLa goTA vaLavA gokhaNapaTTI strI, gokhI pADavuM te kireluM (2) ghumAvuM (3) gUMcAvuM gokhariyuM vi. gokhI pADanAruM (2) gokhI gokhIne yAda goTALavuM vi. goTalAvALuM, goTALo kare evuM gokharu puM, na. (saM. goraka, prA. gokapurA) eka goTALo chuM. (goTo uparathI) avyavasthA chabaraDo (2) pauSTika vanaspati (2) enuM kAMTAvALuM bIja (3) gUMcavaNa (3) (hisAba ke paisAnI bAbatamAM) garabaDa hAthInA page bAMdhavAnuM kAMTAvALuM sAdhana ke ghAlamela athavA apharAtapharI gokhalI strI, nAno gAkhalo goTI strI. (saM. guTI) goLI (2) nAnI gAMTha (3) kasaba gokhalo chuM. gokha; tAke (2) dAMta vinAnuM moTuM baLyA pachI rahelI dhAtunI goLI gokhavuM sakri. (moDhe karavA) vAraMvAra bolavuM goTIluM(-marDa) na. gulAMTa; gulAMTiyuM For Private and Personal Use Only
Page #273
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir godAvavuM 2 56 [godAvarI goTIlo pu. pIMjaNanI tAMtane thaDakAvavAnuM ojAra (2) gotara na. (gotuM parathI) kaThoLanI ziMgonAM photarAM ane nakkara goLa; daDo (3) kAMThalo (4) kapaDAno vaNelo pAMdaDAMno bhUko (DhoranuM khANa) sATako aneka gUMchaLAM gotara na. gotra; kuLa goTegoTA-TA) pu.ba.va. khUba goTA; dhUmADAnAM nIkaLatAM gotaraja paM., strI, gotra goTo pu. goLo; piMDa (2) phUlano toro; kalagI (3) gotaraDuM na. gotrajanI pUjA mATe ANelI mATI athavA vastu galagoTo (4) vAdaLA jevo goLo (dhULa dhumADAno). ke telAvavAno samAraMbha (lagnamAM maMgaLatarIke karAto) (5) phaLanI aMdaranI goLa cIja; dA.ta. nALiyerano gotavuM sakri. (da. gujja) zodhavuM; kholAvuM goTo (6) chabaraDo, goTALo (7) (peTamAMcaDete) goLo gotAmaNa strI, gotavAnI mahenata ke majUrI goTha strI, (saM. goSThi) chAnI-aMtaranI vAtacIta; guMja gotuM na. (da. gavatta=ghAsa) Dhorane mATe bApheluM khANa (2) (2) mijabAnI; ujANI (3) mazkarI; ToLa (4) gametema rAdheluM ke TADhuM ne svAda vagaranuM anna mitratA (5) bheTa (khAsa karIne hoLInA divasomAM gotra na. (saM.) vaMza; kuLa; "TrAiba' devatA; gotaraja gulAla vagere chAMTanArane apAtI). gotraja vi. (saM.) gotramAM janmeluM (2) ., strI, kuLagoTha na. gAmaDuM; goThaDuM mIThI vAtacIta; premAlApa gotrIya vi. eka gotranuM sagotra goThaDI strI. chAnI-aMtaranI vAtacIta (2) (lAlityavAcaka) gotha strI. (a. gota=DUbakI) UMdhe mAthe pharI javuM te; goThaDuM na. nAnuM gAmaDuM [goThiyA; sakhI gulAMTa (pataMganI) (2) bhUlathApa; gothuM goThaNa puM. DhIMcaNa; dhUMTaNa (2) strI. (goTha parathI) gotha pu. vepArIno "cAra'nA AMkaDAno saMketa goThaNI strI. ('goThavuM" uparathI) utaraDanI besaNI; gothaNo pu. dhUMsarI nADavAno khIlo; gophaNo IMDhoNI; sUthiyuM (2) goThavaNa gothATavuM sakri. gothe gothe mAravuM goThaNa bUDa vi. DhIMcaNa DUbe eTaluM UMDuM, goThaNabhera gothAvuM akri. gothAM khAvAM goThama na. goThImAM (2) gulAMga gothika strI. prAcIna gotha lokanI bhASA (2) vi. goTha(-ThI)paNAM na ba.va. maitrI; dostI (pazcima yuropanI) amuka zilpa-sthApatya kALanuM ke goThavaNa(-NI) strI. goThavavuM che ke tenI rIta; racanA (2) tene lagatuM (3) gaoNtha lokanuM ke temanI bhASAne lagatuM sagavaDa; baMdobasta gothuM na. mAthuM nIce hoya tevI zarIranI sthiti; goliyuM goThavavuM sakri. vyavasthita baMdhabesatuM mUkavuM ke karavuM (2) (2) gulATa (3) mAthuM mAravuM te - nokarImAM ke kAmadhaMdhAmAM rAkhavuM-rakhAvavuM gothAM na.ba.va. nakAmAM phAMphAM (2) bhUlathApa goThavuM aki, anukULa AvavuM; gamavuM; rucavuM goda strI. (hi.) khoLo aiMtarAya; pajavaNI goThiyaNa strI. strImitra; sakhI; goThaNa (dosta goda zrI. (godavuM) vAraMvAra TokyA karavuM te (ra) Dakhala; goThiyo chuM. (saM. goSThika, prA. goSThia) mitra; sAthI; godaDiyuM vi. ('godaDuM uparathI) khaDabacaDuM ne jAvuM (2) goThI pu. jaina derAsarano nokara-pUjArI (2) goThiyo; godaDImAM hoIe ne thatuM-rAtanuM (grahaNa) (3) pAse bhAIbaMdha mAtra phATelI godaDI ke cIMtharAM rAkhanAra (bAvo, sAdhu) goThIpaNAM na.ba.va. goThapaNAM; maitrI; mitratA (4) na. eka jAtano zItaLAno roga-orI goThImaDuM na. goTImaDuM; gulAMTa godaDI strI, nAnuM godaDuM (2) lUgaDAMnA kakaDA vagere goDa . (iM.) Izvara; bhagavAna goThavIne karAtuM halakuM pAtaLuM oDhaNa ke pAtharaNuM (3) goDa na. (saM. gaDa; gaMDa) upara thatI gAMTha; DhImaNuM gAyanI Doka nIcenI labaDatI godaDI jevI jADI goDa strI. goDavuM te cAmaDI (4) eka vRkSa piAtharaNuM goDavuM sakri. khodavuM godaDuM na. (da, gaDha) rU bharIne karAtuM moTuM oDhaNa ke goDAuna strI, na. (iM.) mAla bharavAnI vakhAra; godAma godavaNI strI, goda; khala; pajavaNI; dakhala goDiyo paM. baMgALanA caitanya saMpradAyano anuyAyI (2) godavuM sakri. govuM; khodavuM (2) godo mAravo goDabajANiyo godATavuM sakri. vAraMvAra kahyA karavuM; TokyA karavuM (2) goDI strI, eka rAgiNI; gaDI (2) mIThAza; madhuratA vAraMvAra godAvavuM, godA mAravA saMskAra-vidhi goDe ki.vi. peThe; jema (2) -nI sAthe; sobatamAM godAna na. (saM.) gAyanuM dAna (2) keza kapAvavAno goNiyuM na. gAya dohavAnuM vAsaNa godAma strI. na. (i. goDAuna) mAla bharavAnI godI; gota strI, zodha; khoLa 'goDAuna (vi, bAra (saMketamAM) gota na. (saM. gotra) kuLa godAvarI o, mahArASTramAM AvelI eka pavitra nadI For Private and Personal Use Only
Page #274
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir godAvavuM 2 57 [ goyaNI godAvavuM sa.ki. "godavuMnuM preraka (2) godo mAravo (3) gopIcaMdanana.(saM.) TIluM karavAmAM vaparAtI ekapILI mATI TokIne jAgrata ke sateja karavuM gopura (05) na. (saM.) dakSiNanAM maMdirono te te godI strI. aMdara pANI kaDhAyaghalAya evI sagavaDavALuM, daravAjAno uttama zilpanA namUnArUpa ghATa ane te vahANo bAMdhavAM ke UbhAM rAkhavAnuM baMdara (2) te daravAjo (2) mukhya dvAra goDAuna; vakhAra gotA puM. (saM.) rakSaka; vAlI godo pu. godAve-khUMce yA bhoMkAya evuM UpaseluM te (2) gauNa vi. (saM.) gupta rAkhavA yogya; gopanIya mukako, ThoMso (3) aNIdAra vastuthI ghoMcAyeluM te; gopha chuM. (saM. guMpha) koTanuM eka ghareNuM (2) hAthanuM eka ghodo (4) khoTa; nukasAna ghareNuM (3) rAsa ramatAMnI sAthe hAthamAMnAM raMgaberaMgI godohana na. (saM.) gAyane dohavI te doraDAM gUMthAtAM jAya che te ramata-rAsa godohanI strI. (saM.) gAya dohavAnuM vAsaNa gophaNa strI. (da. gophaNA) goLA-patharA pheMkavAnuM nAnA godhaNa na. gAyonuM ToLuM; godhana jotara jevuM sAdhana (2) puM. aMboDe laTakAvavAnuM godhana na. (saM.) gAyo rUpI dhana - dolata (2) godhaNa strIonuM eka ghareNuM godhalo chuM. (-liyuM)na. nAno godho; (khasI karelo) vAcharaDo gophaNiyuM vi. gophaNanA kAmanuM; kaThaNa (paththara) godhAlagana na. godhUlika-samIsAMjanuM lagna gophaNiyo 5. gophaNamAM pheMkavAno goLo (2) thoDA ghInA godhuma pu.ba.va. (saM.) ghauM kaThaNa lADu godhumacUrNa na. (saM.) ghauMno ATo gophaNI strI. aMboDe laTakAvavAnuM strIonuM eka ghareNuM godhulagana na. godhUlika-samIsAMjanuM lagna gophaNo chuM. tuMgA para jaDelo lAkaDAno eka bhAga (2) godhuM na. godhaliyuM; nAno godho; vAcharaDuM aMbADAnuM eka ghareNuM bhUiko godhUma pu.ba.va. (saM.) godhuma; ghauM gobara na. (da. gobara) (gAyanuM) chANa (2) chANAMno godhUlika vi. (saM.) (-Lika) goraja-samI sAMjanuM lagna gobaragaNeza . (hi, mUrkha miATeno) gesa godho puM. (saM. goH+dhava, prA. goddhaa) Akhalo; khassI gobaragesa puM. chANa, maLamUtrAdimAMthI kaDhAto (baLataNa nahi karelo baLada gobaraplAnTa pu. (i.) gobaragesa meLavavA karAtI yojanA gopa chuM. (saM. gupha) (puruSanuM) sonAnuM koTanuM eka ghareNuM gobaru chuM. orI; eka jAtanI zItaLA; godaDiyuM gopa . (saM.) govALiyo; govALa kivitA gobaruM vi. (go + udhvara) gaMduM (2) na. gobara (gAyanuM gopakavitA strI. grAmajIvana ke gopajIvana varNavatI chANa) (3) asvaccha; meluM gopakAvya na. grAmajIvana varNavatuM kAvya gobarI muM. ghUMsarI bAMdhavAnI haLanI dAMDI thivuM gopakula na.(saM.)(-La) govALiyAonuM kuLa-vaMza [gIta gobAvuM a kri. gobo paDavo; ghobAvuM (2) manamAM duHkha gopagIta na. (saM.) grAmajIvana ke gopajIvana varNavatuM gobo dhuM. pachaDAvAthI dhAtunI banelI vastunI sapATI upara gopaTa na. (saM.) gAyanuM pagaluM ti paDato khADo briAhmaNano rakSaka (rAjA) gopana na. (-nA) strI. (saM.) saMrakSaNa (2) gupta rAkhavuM gobrAhmaNapratipAla (saM.) (-La) vi. (2) paM. gAya ne gopanIya vi. (saM.) gupta rAkhavA yogya; gopya gomaya (saM.), (-La) na. gAyanuM chANa, gobara gopavavuM sa.ki. chupAvI rAkhavuM; saMtADI rAkhavuM (2) gomaMDala (saM.), (-La) na. pRthvIno goLAkAra-cakra (2) saMkelavuM chuipAvavuM gAyono samUha (3) zabdasaMgraha (4) jJAnakoza (5) gopavuM (-vavuM) sakri. (saM. gu, uparathI) saMtADavuM; vyApaka vANI gopahAra chuM. (saM. guMpha+hAra) (strInuM) koTanuM eka gUMthelI gomAMsa na. (saM.) gAyanuM mAMsa; "bI" sAMkaLInuM ghareNuM zrIkRSNa gomukha na. (saM.) gAyanuM moTuM (khAsa karIne paththara gopAla, (ka) paM. (saM.) govALiyo (2) rAjA (3) vageremAMthI banAveluM) (2) eka jAtanuM nagAruM gopAlana na. (saM.) gAyanA rakSaNa ane saMbhALa gomukhI strI. (saM.) mALA japavAnI gomukha jevI kothaLI gopAlI (-likA) strI. (saM.) gopI gomUtra na. (saM.) gAyanuM mUtara gopASTamI strI. (saM.) kArataka suda AThama, gopa AThama gomUtrikA strI, (saM.) gAyanA mUtaranI dhAra jevI AkRti gopI (-pikA), gopavadhU strI. (saM.) govALaNa (2) (2) eka prakAranuM citrakAvya vRMdAvananI zrIkRSNabhakta govALaNa gomeda 5. (saM.) eka jAtano hIro; pokharAja (yajJa gopita vi. gopAyeluM; gupta ke rakSita rakhAveluM gomedha chuM. (saM.) jemAM gAyano bhoga ApavAno hoya tevo gopI strI, govALanI strI; gopIjana; govAlaNI goyaNI strI. gorANI For Private and Personal Use Only
Page #275
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org goyaNI goyaNI strI. (saM. gaurI uparathI) saubhAgyavatI strI (2) vrata nimitte jamavA bolAvelI saubhAgyavatI strI goyaro strI. (saM. gaurI) goramAnuM vrata; goryo gora puM. (chANAno) bhUko; gero (2) Dhorano samUha gora puM. (saM. guru, prA. gauru) purohita (2) paMDo gora strI. (saM. gaurI sAthe saMbaMdha) kumArikAonuM 258 gaurIpUjananuM (goramAnuM) vrata (2) evI kumArikA gorakSa vi. (saM.) gAyonuM rakSaNa karanAruM (2) iMdriyone kabaje rAkhanAra gorakSaka chuM. (saM.) gAyonuM rakSaNa karanAra; govALa gorakSA strI. (saM.) gAyonuM rakSaNa-pAlana gorakha vi. (saM. gorakSa) indriyone svAdhIna rAkhanAruM; saMyamI (2) puM. zivamArgI sAdhuono eka prakAra (3) matsyendranAthanA prasiddhaziSya gorakhanAtha [phaLa gorakha(0AmalI, 0AMbalI) strI. eka jhADa (2) enuM gorakhadhaMdho puM. khoTAI ke khoTo dhaMdho (2) ekanA eka kAmanuM nirarthaka punarAvartana (3) chetarapiMDI gorakhanAtha puM. zaiva saMpradAyanA kAnaphaTA sAdhu-peTA saMpradAyanA saMsthApaka guru [sthApelo paMtha gorakhapaMtha puM. gorakha sAdhuono paMtha (2) gorakhanAthe gorakhapaMthI vi. gorakhapaMthano anuyAyI gorakhavANI strI. gorakhanAthanI vANI (2) avaLavANI goraja strI. (saM.) gAyonA cAlavAthI UDatI raja-dhULa (2) samIsAMja gorajamuhUrta na. (saM.) samIsAMjanuM mAMgalika TANuM gorajalagnana. samIsAMjanuMlagna; gAlikalagna; godhulagna gorajI puM. (saM. guru+jI) jaina sAdhu-dharmopadezaka goraTa(-TiyuM, TuM) vi. (saM. gaura) gorA varNanuM; goruM (2) goruM ane retALa; gorATa [(2) goyaNI goraNI strI. vrata nimitte jamavA teDelI saubhAgyavatI strI goraNuM na. lUvo; gulluM [jamADavAnuM eka vrata gorato puM. (saM. gaurI uparathI) sobhAgyavatI strIone goradhana puM. govardhana gorapaduM na. (saM. guru+pada) yajamAnavRtti; goranuM kAma gorabasarA na. nAnI pAMkhanuM kalAgIvALuM bAja goramaTI strI. (saM. gauravRttikA) lAla-pILI mATI; maToDI goramA strI, (saM. gaurI+mAtA) gaurI, pArvatI (2) kumArikAonuM gaurIpUjananuM vrata; gora gorasa na. (saM.) gAyanAM dUdha, dahIM vagere (2) te rAkhavAnuM pAtra; gorasI gorasaDuM na. gorasuM; doNuM (2) gorasa gorasiyuM vi. gorasavALuM (2) na. gorasI; doNuM [doNI gorasIstrI. (-suM) na. dahIM, dUdha rAkhavAnuM mATInuM vAsaNa; gorasI strI. gUrasI; cUlo [ golAdha goraMbha(-bhA)nuM a.kri. (saM. ghora+bhAva) ghanaghora thavuM (vAdaLAMthI AkAzanuM) (2) ghumAvuM (3) sUjha na paDavAthI gUMcavADuM [caDI AvavAM te goraMbho puM. goraMbhAvuM te; gUMcavaNa (2) ghero (3) vAdaLAM gorATa vi. goraTa; goruM gorATa(-g) vi. (saM. gaura uparathI) pocI, retALa ane lAlAza vA pILAza mAratI (mATI yA jamIna) gorANI strI. goranI strI (2) gurupatnI ke strIguru gorAza strI. gauratA; gorApaNuM [rUpALI strI gorI(-rAMde) strI. (saM. gaurI) gorA dehavALI strI; gorIlo puM. (IM.) eka jAtano moTo vAMdaro [varSoM goruM vi. (saM. gaura, prA. goriA) UjaLA raMganuM; gauragorucaMdana na. gorocana Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gorevAna vi. gorA raMganuM; gauravaslR [vagereno) mANasa goro puM. gorI cAmaDIno paradezI (yuropa, amerikA gorocana na. (-nA) (saM.) strI. gAyanA mAthAmAMthI maLatI ke tenA pitta yA mUtramAMthI karAtI eka auSadhi goryo strI. (saM. gaurI) goramAnuM vrata; goyaro gola puM. (IM.) (phUTabaoNla vagere ramatomAM) jyAM daDo pahoMcavAthI jIta gaNAya te mukarara karelI hada; poyuM (2) lakSya gola(-La) vi. (saM.) vartulanA - daDAnA AkAranuM (2) puM. goLa AkAra [thayelo putra (3) golo golaka puM. (saM.) AMkhano DoLo (2) vidhavAne jArakarmathI golaka puM. (phA. gullaka) paisA nAkhavAno gallo-peTI golakika strI. (IM.) phUTabola, hokI vagere ramatomAM taiyA para jaI marAtI lAta ke hokInI Thoka golakI vi.,strI. halakI strI; dAsI [khelADI golakIpara puM. (i.) gola sAcavanAra; poyuM sAcavanAra golakha strI. (phA. gullaka = paisA rAkhavAnuM vAsaNa) rokaDa bheTa nakhAya tevI dharmAdApeTI golaposTa puM. (IM.) phUTabaoNla ane haoNkI vagere ramatamAM taiyA pAse khoDelI cA2 thAMbhalIomAMnI pratyeka thAMbhalI gaoNlableDara strI. (iM.) zarIramAMnuM pittAzaya [ghAlamela golamAla puM., strI. (hiM.) garabaDagoTo; avyavasthA; golalAina strI. (IM.) phUTabaoNla, haoNkI vagerenI ramatamAM paiyA pAse dorelI lITI golavADa strI. golAono vAsa-mahollo golavuM sa.kri. paga vaDe khUMdI nAkhavuM; gUMdavuM ['baoNlara' golaMdAja puM. (phA.) topacI (2) krikeTamAM daDo pheMkanAra; golaMdAjI strI. topamAMthI goLA pheMkavAnI kriyA (2) krikeTamAM AkarI daDApheMka, 'baoNliMga' golAbArUda na. dArUgoLo golAdha puM. (saM.) ardhagoLa (2) pRthvIno ardho goLo For Private and Personal Use Only
Page #276
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir golAM 2 5e [ goLAkAra golAM na.ba.va. janAnakhAnAmAM halakA darajjAnAM dAsadAsI goSThi(-ThI) strI. (saM.) vAtacIta; goThaDI (2) masalata; golI strI, golaNa (2) vaDAraNa chUpI vAtacIta (3) eka geya prakAranI ekAkI racanA golIya vi. goLAkAra (2) goLAne lagatuM; "spharikala' goSpa(-ppA)da na. (saM.) gAya ke baLadanuM pagaluM; gopada golo chuM. (saM. gola, golA) e nAmanI jJAtino mANasa ke tenAthI paDato khADo ni. saDhanI nAthanuM doraDuM (2) janAnakhAnAno nokara (3) gaMjIphAnuM eka patuM gosa vi. jamaNI bAjunuM sukAna pheravavA vize) (2) (4) anAjano (goLAkAra) bhaMDAra gosa na. (phA. gozta) mAMsa; gota goloka puM. (saM.) viSNu yA kRSNanuM nivAsasthAna gosaMvardhana na. (saM.) gAya-baLadano uchera golDa na. (I.) sonuM, suvarNa gosAMI puM. (saM. gosvAmI) mogalAImAM gAyono golDana vi. (I.) sonAnA raMganuM; sonerI svAmI evA gopAlaka AcAryo mATeno ilakAba (2) golDana eja chuM. (iM.) suvarNayuga vallabhAcAryanA vaMzaja AcArya - gosvAmI golDana jyubilI strI, (I.) vyakti ke saMsthAne 50 varSa gaoNsipa strI. gapasapa gapATA thatAM UjavAto utsava; suvarNajayaMtI; suvarNa mahotsava gosevA strI. (saM.) gAya ne tenA vaMzanI sevA-paricaryA golDaphilDa na. (iM.) sonAnI khANAno pradeza gosvAmI puM. (saM.) vaiSNavonA AcArya golpha 5. (iM.) geDI jevI khAsa lAkaDIthI ramAtI daDAnI goha strI. (saM.) guphA; gohara [pApa eka ramata bhikta gohatyA strI. (saM.) gAyane mArI nAkhavI te (2) tenuM gollo chuM. (saM. go uparathI) vAcharaDo (2) mAtAno custa gohatyAruM vi. gohatyA karanAruM (2) gojhAruM gollo chuM. vagara notare jamavA pharato mANasa; lAkho gohara 5. (saM. gadvara) goha; guphA gollo pu. bArasAkha pAseno kamADano bhAga gohavuM a.kri. aMdhAre athaDAvuM (2) mUMjhAvuM govadha puM. (saM.) gAyano vadha; go-hatyA gohila puM. e nAmanI jAtano ke aTakano kSatriya govaruM na. gobaruM; orI gohila strI. vaNavAnA sAdhana tarIke vaparAtI vAMsanI govardhana puM. (sa) vRMdAvanamAM Avelo eka DuMgara pAtaLI lAkaDI (saurASTrano pUrva-dakSiNa pradeza govardhana(0dhara, 0dhArI) kuM. (saM.) zrIkRSNa gohilavADa paM. gohiloe AvI jayAM rAjaya karyuM te pradeza; govaMza puM. (saM.) gAya-baLadanI olAda goLa vi. vartulanA AkAranuM (2) pR. gola (goLa AkAra) govaMzavadhana na. (saM.) gAya-baLadanI olAdano uchera goLa chuM. paraspara kanyAnI levaDadevaDa mATe nakkI kareluM govAnIjha . govAno vatanI; govAI nAtIlAonuM jUtha banAvAtuM eka gaLyuM khAdya govAruM na. (saM. govRda) gAya-DhoranuM ToLuM goLa . (saM. guDa, prA. gula) zeraDInA rasane ukALIne govAruM na. ThAThamATha [govALanI strI goLakerI strI. goLavALuM kerInuM athANuM govAlaNa(-zI) strI. (saM. gopAlinI) govALaNa; goLagoLa vi. (vartulAkAra parathI) aspaSTa; uDAu govALa paM. (saM. gopAla) gAya-Dhora carAvanAro; govALiyo goLagoLa vi. (khAvAnA goLa parathI) narama; pUrNa rIte govALiyo chuM. juo "govALa' caDI gayeluM (2) jenuM mana pIgaLI gayuM hoya evuM govALI strI. govALano dhaMdho (2) dalAlI goLacuM na. jemAM goLanuM pramANa vadhAre hoya evuM athANuM govALI pu. govALa; govALiyo [govALono vAsa goLadhANA pu.ba.va. goLa sAthe meLavelA dhANA govALuM na. govALano dhaMdho (2) gAyonuM dhaNa (3) goLapApaDI strI, eka mIThI vAnI; sukhaDI govALo 5. govALa; govALiyo goLamaToLa vi. tadana-barAbara goLa (2) hRSTapuSTa, goviMda(-do) puM. (saM.) zrIkRSNa goLamejI vi. (2) strI. goLa mejane pharatAM besIne govRMda na. (saM.) gAyonuM ToLuM; paNa bharAtI (pariSada) gotraja na. (saM.) gAyone bAMdhavAno vADo (2) gAyone goLavA pu.ba.va. ('goLa' uparathI) strIonAM hAthanAM cAravAnI jagA (3) gAyonuM ToLuM; dhaNa [mATe). sonAnAM kaDAM (2) tevA ghATanI kAcanI baMgaDI (3) gozapeca vi. (phA.) kAna DhAMkI de tevuM (pAghaDI, sAphA lAkaDAnA goLa TukaDA gozAlA (saM.), (-LA) strI. gAyone bAMdhavA-pALavAnI goLavo chuM. gophaNa vaDe pheMkavAno goLa paththara ke goLo jJA (2) TUMko ane goLa mobhiyAnA kakaDa (3) goLo; gozItalA strI. (go+zItalA) zItaLAno roga; baLiyA goLa AkRti gozta na. (phA.) gosa, mAMsa, mATI; "maTana goLAI strI. goLapaNuM goSTha puM. (saM.) gAyono vADo; goThaDuM (2) bharavADavADo goLAkAra vi. goLa; goLa AkAra che 6. (2) vALiyo govaMda For Private and Personal Use Only
Page #277
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir goLAkRti 2 { s [ grahaNazIla goLAkRti vi. goLAkAra (2) strI. goLa AkRti gaumUtra na. (azuddha) gAyanuM mUtara goLADhAMkaNuM na. pANInA goLA upara DhaMkAtuM DhAMkaNuM gaura vi. (saM.) gulAbI jhAMyavALuM dhoLuM; goruM goLArdha pu. golAdhe; ardhagoLa (2) pRthvIno ardho goLo gaurakSA strI. (azuddha) gAyonI rakSA goLI strI. (saM. gulI) koI nAno goLa padArtha (2) gaurava na. (saM.) bhAra; vajana (ra) mahattA (3) Adara davAnI goLI; guTikA (3) baMdUka ke pistolamAM gauravapUrNa vi. (saM.) gauravathI bhareluM; mahattAvALuM bharIne mAravAnI (sIsAnI) goLI (4) pANI gauravaprada vi. gaurava ApanAra; mahattA apAvanAra bharavAnI mATalI (5) dahIM valovavAnuM goLa vAsaNa gauravarNa vi. gorA raMganuM (zarIra mATe); goruM (6) aMDakoSa (7) nukasAna; khoTa gauravazAlI(-LI) vi. gauravavALuM; mahattAvALuM [prabhu goLIlo chuM. lokhaMDano goLa mAthAvALo khIlo gaurAMga vi. gorA aMgavALuM; goruM (2) paM. caitanya mahAgoLo khuM. (saM. golaka: phA. gola) koI paNa goLa vastu; gaurAMginI vi. strI. (2) strI. gorI strI piDo (2) gophaNathI mAravAno goLo (3) topathI gaurI strI. (saM.) pArvatI, umA (2) ATha varSanI bALA mAravAno goLo (4) pANI bharavAnI moTI goLI (3) strIonA nAma sAthe mAnArthe vaparAto eka zabda (5) peTano eka roga (6) gapagoLo (7) phAnasano (udA. vimaLAgaurI) (4) eka rAga ke vIjaLInA dIvAno poTo gaurIputra (saM.) gaNeza () kArtikeya goMdaruM na. (saM. govRda) gAMdaruM; gAmanAM Dhora UbhA gaurIpUjana na. pArvatInI pUjA (2) eka vrata rahevAnI bhAgoLa pAsenI jagA (2) gAmanI bhAgoLa gaurIvrata na. kuMvArI kanyA dvArA karAtuM pAMca divasanuM goMdaro paM. gAMdaro moLAkata vrata goMdhavuM sakri. baMdha jagAmAM pUravuM; keda karavuM gaurI(vazaMkara, zikhara)na. himAlayanuM eka UMcuM zikhara goMdhaLa . selabheLa; khIcaDo (2) goTALo gauzAlA, (-LA) strI. (azuddha) gAyo rAkhavAnuM makAna godhiyAruM vi. goMdhAI marAya evuM baMdhiyAra (2) na. gholakuM athavA vADo; gozAlA (2) dugdhAlaya gau strI. (saM. go) (azuddha) gAya gauhatyA strI. (azuddha) gohatyA; gAyanI hatyA gogrAsana. (saM. gogrAsa) (azuddha) jamatAM pahelAM gAyane gyAsatela (-leTa) na. ghAsatela; ghAsaleTa; "kerosIna mATe juduM kADheluM anna; gavAnika graMthana na. (saM.) graMthana; gUMthavuM te (2) pustaka racavuMgaucara na. (azuddha) gocara; caro lakhavuM te (3) ghADuM thaI javuM, gAMThA paDI javA te gauDa paM. (saM.) baMgALano eka prAcIna vibhAga (2) eka grathanuM sakri. (saM. graMthu) gUMthavuM; gAMThavuM (2) racavuM; lakhavuM rAga (3) vi. gauDa - baMgALane lagatuM grathita vi. (saM.) pratheluM; gUMthele (2) raceluM gauDiyo 5. (gauDa parathI) gAruDI; madArI grasana na. (saM.) prasavuM te gauDI strI, (saM.) gauDa pradezanI strI (2) eka bolI (3) grasavuM sakri. (saM. 2) pakaDavuM (2) koLiyo karavo; khAvuM goLamAMthI kADhelo dArU (3) sUryacaMdrane rAhue gheravuM; grahaNa karavuM gauNa vi. (saM.) mukhya nahi evuM; peTAmAM AvatuM grasta, (-sita) vi. (saM.) pakaDAyeluM grAsa kareluM gauNatA strI, (-7) (saM.) gauNa hovApaNuM. graha chuM. (saM.) (prAcIna vyAkhyA pramANe) sUrya, caMdra, gauNArtha chuM. (saM.) mukhyavAcika nahi tevo artha; lAkSaNika maMgaLa, budha, guru, zukra, zani, rAhu ane ketu e artha; lakSyArtha saMsthApaka (3) kRpAcArya navamAMno koI eka (2) sUryanI AsapAsa pharato gautama puM. (saM.) buddha bhagavAna (2) nyAyadarzananA AkAzIya goLo (udA. budha, zukra, pRthvI vagere) gautrA(tarA)Ta na. (saM. go+trirAtra) (azuddha) traNa rAta (3) grahavuM te; grahaNa (4) pUrvagraha (5) bhAgya; pALavAnuM gopUjananuM strIonuM vrata (bhAdaravA sudamAM) nasIba, grahadazA (6) gItanA AraMbhamAM jeno prayoga gaudAna na. (azuddha) gAyanuM dAna; godAna thAya che te svara [pharavAnI kriyA gaudhana na. (azuddha) gAyo rUpI dhana; godhana grahagati strI. (saM.) AkAzIya grahonI sUryanI AsapAsa gaupAlaka vi. 5. (azuddha) gAyo pALanAra; govALa grahaNa na. (saM.) levuM-pakaDavuM te (2) samajavuM te (3) gaubrAhmaNapratipAla(La) vi. (azuddha) gAyo ane sUrya ane pRthvI vacce caMdranA AvavAthI ke sUrya ane brAhmaNanuM pAlana-poSaNa karanAra (rAjA) caMdra vacce pRthvInA AvavAthI sUrya ane caMdranuM gherAvuMgaumukha na. (azuddha) gomukha; gAyanuM moTuM muikhavALuM prasAvuM te dhAraNAzakti; Akalanazakti gaumukhiyuM vi. (azuddha) dekhItuM gAyanA mAM jevuM-dIna grahaNazakti strI. (saM.) samajI levAnI zakti (2) gaumukhI strI. (azuddha) gomukhI: mALA japavAnI kothaLI grahaNazIla vi. (saM.) grahaNa karavAnA svabhAvanuM For Private and Personal Use Only
Page #278
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir grahadazA 2 3 1 | | grAmophona grahadazA strI. (saM.) grahonI sthiti (2) tene kAraNe thatI graMthita vi. (saM.) grathita; saMkaLAyeluM gaMTheluM manuSyanI bhalI ke bUrI avasthA (3) durdazA graMthila vi. (saM.) graMthivALuM, gAMThavALuM grahadAna na. (saM.) grahanI naThArI asara maTADavA mATe graMthivAta chuM. (saM.) sAMdhAno vA, saMdhivA apAtuM dAna bicavA karAtuM grahonuM arcana-pUjana graMthottama vi. (saM.) zreSTha graMtha grahapUjA strI. (-jana) na. (saM.) grahonI pIDAmAMthI grAinDara na. (I.) daLavA mATenuM sAdhana grahabala(-La) na. grahanuM 2 - sArImAThI asara grAunDa na. (i.) ramatagamatanuM medAna (2) jamIna grahamaMDala(La) na. (saM.) grahonuM maMDaLa-cakra grAunDa phalora 5. (i.) bhoMyataLiyuM (2) sauthI nIceno grahamAna na. grahonI gaNatarI mALa (3) taLiyuM ainudAna grahayaMtra na. (saM.) AkAzIya grahonI gati darzAvatuM yaMtra grAnTa strI. (I.) madada tarIke apAtI sarakArI rakama; grahayoga puM. (saM.) grahano yoga; saMjoga grAnDa vi. (iM.) bhavya; udAtta graharAja puM. (saM.) grahono rAjA; sUrya grAnDa riharsala na. (iM.) nRtya, nATaka vagereno kAryakrama grahavuM sakri. (saM. gra) levuM, pakaDavuM (2) samajavuM jAheramAM rajU karatAM pahelAM pUrva taiyArIrUpa aMtima grahazAMti strI. (saM.) (ka) na. koI paNa maMgaLa kAryanI prayoga zarUAtamAM grahonI mAThI asara nivAravA mATe karAtI grApha chuM. (i.) rekhAlekhana; rekhAMkana dhArmika kriyA grAphapepara 5. na. (I.) Alekhapatra grahItA chuM. (saM.) grahaNa karanAra; grahanAro grAphabuka strI. (i.) grAphanI copaDI svira-samUha graheza paM. (saM.) sUrya grAma na. (saM.) gAma; gAmaDuM (2) mUchanAnA AzrayarUpa graMtha 5. (saM.) pustaka; pothuM (2) batrIsa akSarono banelo grAma paM. (I.) (dazAMza paddhatimAM) vajanano ekama anurupa chaMdano zloka (3) baMdhana (4) graMtha sAheba grAmaudyoga, grAmodyoga puM. gAmaDAmAM ne tenI arthanItinI graMtha(kartA, kAra) 5. (saM.) pustaka racanAra; lekhaka daSTie karIne khIlavI zakAya evo udyoga-dhaMdho; graMthakITa . (saM.) pustakiyo kIDo; "bukavarma' 'vileja-IMDasTrI' graMthagata vi. (saM.) graMthamAM lakheluM-lakhAyeluM likhavuM te grAmajana na. (saM.) gAmaDAnuM mANasa; gAmaDiyuM graMthanana. (-nA) strI (saM.) gUMthaNa, gaMThaNa (2) pustakaracavuM- grAmajanatA (saM.) (-prajA) strI. (saM.) gAmaDAMmAM vasatI graMthapAla(-La) 5. pustakAlayamAM pustakonI rakSA karanAra prajA; grAmINa janatA piddhati vagere ane temane ApavAlevAnI vyavasthA karanAra; graMthAlayI grAmajIvana na. (saM.) grAmajanatAnuM jIvana, tenuM dhoraNa, graMthabhaMDAra . (saM.) pustakono bhaMDAra ke saMgraha (2) grAmadevatA pu.ba.va. (saM.) gAmanuM rakSaNa karanAra devatA pustakAlaya (2) strI. gAmanI iSTa devatAcalAvanAra paMcAyata graMthamAlA strI. (saM.) (-LA) strI. graMthonI hAramALA grAmapaMcAyata strI. (0maMDaLa) na. gAmano vyavahAra graMthasaMkalana na.(.) graMthamAMnA viSayonI AMtarika goThavaNI grAmara na. (iM.) vyAkaraNa graMthasAheba . zIkha lokono dharmagraMtha grAmasudhAra puM. (0NA) strI. gAmaDAnA AkhA jIvanane graMthasUci(-cI) strI. (saM.) graMthonI yAdI sudhAravuM te [vikAsa; temanI khilavaNI graMthastha vi. graMthamAM raheluM aidhikAra; "kopIrAiTa' grAmavikAsa chuM. (saM.) gAmaDAno dareka biMdu ane kSetramAM) graMthasvAmitva na. (saM.) graMtha-lekhana ke prakAzananA sarva grAmavidyApITha strI. (saM.) gAmaDAMmAM AvelI ane graMthAgAra chuM. (saM.) pustakAlaya; graMthAlaya; graMthabhaMDAra grAmajanatAnA prazno tathA jIvana vize vizeSa zikSaNa graMthArpaNa na. (graMtha+arpaNa) graMthanuM arpaNa karavAmAM AvyuM ApatI vidyApITha jIvana-saMsAra hoya tenuM nAma (2) graMthanA prasiddha thayAno vidhi; grAmasamAja paM. (saM.) grAmajanono samAja; gAmaDAMno lokArpaNa grAmasudhAra chuM. (0NA) strI. (saM.) gAmaDAMnA AkhA graMthAlaya na. (saM.) (graMtha+Alaya) pustakAlaya; lAyabrerI jIvanane sudhAravuM te gAmataru (2) bIjuM gAma graMthAvali(lI, Li, -LI) strI. graMthamALA [avalokana grAmAMtara na. eka gAmathI bIje gAma javAno prayAsa; graMthAvalakona na. (graMtha- valokana) pustakanA guNadoSanuM grAmINa vi. (saM.) gAmaDAnuM, -ne lagatuM (2) puM. graMthi strI, (saM.) gAMTha (2) sAMdho (3) zarIramAM amuka gAmaDiyo (3) kUtaro (4) kAgaDo (5) bhUMDa; sUvara rasa sravato vizeSa avayava grAmodyoga 5. juo "grAmaudyoga" graMthika chuM. (saM.) jozI grAmophona na. (i.) thALI caDAvIne vagADavAnuM eka graMthikvera paM. (saM.) gAMThiyo tAva, marakI; "plega' vilAyatI vAjuM; thALIvAjuM For Private and Personal Use Only
Page #279
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir grAmophona rekaDI 2 62 [vAla grAmophona rekarDa strI. (I.) grAmophonamAM vagADavAnI grejyueTa chuM. (I.) yunivarsiTIno snAtaka thALI-rekarDa greTa vi. (iM.) mahAna (2) vizALa grAmya vi. (saM.) gAmaDAnuM, -ne lagatuM (2) (lA.) tevI greDa strI. (iM.) kakSA; darajajo (2) pagArano krama ke pAyarI rItabhAtanuM; roMcA jevuM; prAkRta; gAmaDiyuM (3) grena paM. (i.) eka ghaNuM nAnuM vajana (cokhA ke java-bhAra azlIla dheirAyelo bhAga (3) garAsa jevuM) viparAto) grAsa vi. (saM.) koLiyo (2) grahaNane lIdhe sUryacaMdrano grenAITa chuM. (.) eka jAtano paththara (makAna mATe grAha puM. (saM.) grahaNa; pakaDa (2) magara grepa strI. (I.) drAkSa pensilanI aNI bane che. grAhaka vi. (saM.) grahaNa karanAruM; samajanAruM (2) puM. grephAITa chuM. (I.) eka kALo khanija padArtha jemAMthI gharAka (3) grahaNa karanAra graMpholaoNjI strI. (iM.) hastAkSara parathI mANasanI grAhI vi. (saM.) grahaNa karanAruM (samAsane aMte) udA. cAlacalagata vagere jANavAnI vidyA guNagrAhI (2) kabajiyAta karanAruM (3) paM. eka chaMda raivala dhuM. (i.) paththaranA nAnA kakaDA ke kAMkarA (pharasa grAhya vi. (saM.) grahaNa karavA yogya rastA vageremAM upayogI); moTI kapacI grAhyatA strI. (-tva) na. (saM.) grAhya hovApaNuM greviTI strI, (i.) gurutvAkarSaNa griTiMgakArDa na. (I.) abhinaMdanapatra gresa strI. (iM.) rahema; kRpA griDa strI. (I.) (vIjaLInA vAlvamAM vaparAtI) tAranI gresaphUla vi. (iM.) mohaka (2) zAlIna jALI (2) vIjaLInAM maMthakone sAMdhIne karAtI tenI grehAunDa kuM. (iM.) zikArI kUtaro yojanA ke vyavasthA (3) te rIte vIjaLI pUrI pADavI te grotha puM. (I.) vikAsa; vRddhi grila strI. (iM.) makAnamAM vaparAtI jALI (2) kUkara, graoNsa na. (iM.) bAra Dajhana-144 naMga ovana vageremAM vaparAtI saLiyAvALI vALI glAIDara na. (iM.) eMjinarahita vimAna grIka vi. (iM.) grIsa dezanuM (2) puM. grIsano vatanI (3) glAni strI. (saM.) thAka (2) anutsAha; gamagInI (3) strI. grIsanI bhASA dhRNA; aNagamo (4) achata; kaTokaTI (5) zoka grIjhana. (i.) prANIonI carabI (2) yaMtranAM pharatAM cakro glAyaDiMga na. (i.) eMjinarahita vimAnamAM havAI sahela vagere ghasAtAM aTakAvavA vaparAto tailI ghaTTa padArtha glAsa paM. (iM.) kAca (2) kAcano pyAlo (3) Ubho grITiMga na. (iM.) abhinaMdana; abhivAdana ane lAMbo koI paNa pyAlo grITiMga kArDa na. (iM.) abhinaMdana patra glAsavera na. (iM.) kAcano sAmAna grIna vi. (iM.) lIluM; lIla zvikojana na. (i.) prANija sTArca jeivo padArtha grInakArDana. (.) videzamAM kAyamI adhivAsa mATeno eka glisarina na. (I.) vanaspati telomAMthI nIkaLato madha prakArano paravAno lUkojha 5. (iM.) sAkara jevo eka rAsAyaNika padArtha; grInabuka strI. (i.) vArSika nANAkIya patraka phaLazarkarI grInarI strI. (I.) hariyALI; lIlotarI glejha puM(.) saphAIvALI lIsI sapATI grInarUma chuM. (i.) nepathyazALA (2) pAtrone sajaja laeNnDa strI. (iM.) zarIramAMno koI paNa prakArano rasa thavAno rUma (nATakamAM) utpanna karanAro piMDa; aMtaHstrAvI graMthi (2) gAMTha; grInahAusana. (i.) yogya tApamAne rAkhI choDa ucheravA graMthi milkatA mATenuM pAradarzaka kAca ke plAsTikanuM ghara laeNmara . na. (i.) jadu; mAyA (2) bhabhako (3) grIvA strI. (saM.) Doka; garadana [unALo glemarasa vi. morka; lobhAmaNuM grISma puM, strI, (saM.) cha RtumAMnI) garamInI mosama; gleziyara chuM. (I.) baraphano khasato te te pahADa; grISmavarga puM. grISma-unALAnI rajAomAM calAvavAmAM himazIlA | (goLo Avato varga globa na. (i.) vIjaLInA dIvAno gALo (2) pRthvIno grIsa puM. (I.) yUnAna deza globala vi. (iM.) vaizvika grupa na. (iM.) samUha; ToLuM globalAijhezana na. (i.) vazIkaraNa gre vi. (i.) rAkhoDI raMganuM; bhUrA raMganuM (2) dhUMdhaLuM (3) globyulara vi. (i.) goLAkAra; goLa 5. rAkhoDI raMga gvAla puM. (saM. gopAla, prA. govAla uparathI) gopa; greipa strI. (iM.) drAkSa bikSisa; upadAna govALa (2) vanamAM zrIkRSNa gAyo carAvavA jaya gregyuiTI strI, (I.) nokarIne aMte apAtI amuka rakamanI evo khyAla Apato vaiSNava maMdiramAMno darzanaprakAra For Private and Personal Use Only
Page #280
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra tho www.kobatirth.org 233 gha puM. (saM.) gujarAtI lipino kaMThasthAnI cotho vyaMjana ghaI strI. ghAI; utAvaLa; doDAdoDI (2) dhAMdhala; dhamAla (3) bhIDa; bharAvo [eka anAja ghauM puM.ba.va. (saM. godhUma, phA. gaMduma) (sAruM gaNAtuM) ghauMluM(-varNa) vi. ghauM jevA raMganuM ghauMlo chuM. ghauMmAMthI banAvAtuM eka khAdya ghakAra puM. (saM.) 'gha' varNa (2) 'dha' uccAraNa kArAMta vi. jene cheDe 'gha' varNa hoya tevuM ghagharaNuM na. nAtaruM; gharagharaNuM ghaca, (ka) kri.vi. (bhoMkAvAno avA4) evA avAjathI ghacaDavuM sa.kri. kacaDavuM (2) bhIDavuM (3) ghacaraDavuM ghacaDAghacaDa(-DI) strI. bhIDAbhIDa; kacaDAkacaDI ghacarakuM na. (-ko) puM. khATo ke tIkho oDakAra; gacarakuM ghacaraDavuM sa.kri. ghacaDavuM; ghacaDa-caDa avAja thAya ema jorathI hIMcoLavuM (2) kacaDavuM ghacAghaca kri.vi. uparAuparI bhoMkavuM ema; ghacaghaca thayu(-cuM)mala vi. (ghUmaco uparathI) ghacUmalAvALuM (2) strI. ghacUmalo ghacU(-j)malo puM. jUtha; jholuM (2) gUMcavADo; avyavasthA ghaTa strI. ghaTavuM te; ghaTADo (2) khoTa ghaTa vi. ghaTTa; ghATuM; dhADuM (2) majabUta ghaTa kri.vi. pravAhI gaLatAM gaLAmAMthI thato avAja ghaTa puM. (saM.) ghaDo (2) zarIra (3) hRdaya; mana ghaTaka vi. (saM.) vastunA aMzarUpa (2) yojanAruM; racanAruM (3) puM. vastuno ekama ke aMgabhUta avayava; 'yuniTa' (4) kri.vi. koI peya gaLatAM thatAM avAjanI jema ghaTaka kri.vi. pravAhI gaLatAM gaLAmAMthI thatA avAjathI; avAjanI jema ghaTakaghaTaka kri.vi. 'ghaTaka ghaTaka' evA avAjathI ghaTakAvayava puM. (saM.) aMgabhUta avayava kebhAga; 'kaoNmponanTa' ghaTakAvavuM sa.kri. ghaTaka ghaTaka - jhaTa pI javuM ghaTata strI. (hiM.) ghaTa; ghaTavuM te (2) khoTa ghaTatA strI. (saM.) ghaDo hovApaNuM ghaTatA strI. ghaTTapaNuM ghaTatuM vi. ('ghaTavuM' va.kR.) yogya; vAjabI (2) kamI; khUTatuM ghaTatva na. (ghaTTa u52thI) ghanaphaLanA ekama jeTalA padArthanuM vajana; ghanatva; ghanatA; saghanatA; 'DensiTI' ghaTavAMka chuM. koI paNa padArtha pANI karatAM keTalo bhAre che te darzAvanAra guNottara; sApekSa ghanatva; viziSTa ghanatva; 'spesiphika greviTI' (2) ghanatvano mApadarzaka aMka [kArIgarI ghaTanA strI. (saM.) racanA; banAvaTa (2) banAva (3) [ghaDapaNa ghaTanAkrama puM. (saM.) banAvono silasilo ghaTanAlopa puM. kRtimAM ghaTanA tattva hovA chatAM na jaNAya te; ghaTanAtattvanuM tirodhana Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ghaTamAna vi. (saM.) banatuM; thatuM (2) bane evuM; saMbhavita (3)yogya, ghaTatuM [hAra (2) krama; paraMparA; praNAlI ghaTamALa(-LA), (-likA) strI. reMTamAM goThavelI ghaDAnI ghaTavuM akri. (saM. ghaTTati, prA. ghaTTai) yogya hovuM; chAjavuM (2) banavuM; thavuM (3) besatuM AvavuM; lAgu paDavuM (jema ke, zlokano artha) [(3) baMdha paDavuM ghaTavuM akri. ochuM ke kamI thavuM (2) (kapaDuM) caDI javuM ghaTasthApana na. (saM.) navA gharamAM vasatAM pahelAM tyAM pANIno ghaDo mUkavAnI kriyA; kuMbhasthApana (2) navarAtrimAM ghaDA dvArA mAtAjInI sthApanA karavAnI kriyA ghaTasphoTa puM. maDadAne bALI citA chAMTyA pachI chellI vAra te taraphathI moM pheravI ghaDo phoDI nAkhavo te (2) haMmezane mATe saMbaMdha toDI nAkhavo te (3) chUpI vAtano bheda bhAMgI nAkhavo te (4) toDa; nikAla ghaTAstrI. (saM.) jamAva; jhuMDa; samUha (jhADa, vAdaLAM vagerenI) ghaTAkAza na. (saM.) ghaDAmAMnuM AkAza-khAlI jagA ghaTATopa puM. (saM.) cAre bAju DhaMkAI jAya tevI ghaTA (2) (vAdaLAMnuM) tevuM DhAMkaNa (3) ADaMbara; bhapako ghaTADavuM sa.kri. 'ghaTavuM' (ochuM thavuM)nuM preraka; ochuM karavuM ghaTADo chuM. (ghaTavuM uparathI) ghaTavuM-kamI ke ochuM thavuM te; ghaTa; UNapa (2) baMdha paDavuM te ghaTAdAra vi. sArA ghATavALuM; ghATIluM (2) bhAre ghaTAvALuM ghaTArata vi. (saM. ghaTitArtha) yogya; ghaTatuM; vAjabI ghaTAvavuM sa.kri. 'ghaTavuM'nuM preraka; besatuM karavuM; lAgu pADavuM (udA. zlokano artha ghaTAvavo) ghaTikA strI. (saM.) covIsa miniTa jeTalo vakhata; ghaDI (2) ghaDI mApavAno vADako; ghaDiyALa ghaTikAyaMtra strI. ghaDI mApavAnuM yaMtra; ghaDiyALa ghaTita vi. (saM.) yogya; ucita; vAjabI (2) baneluM; banAveluM ghaTiyA vi. (hiM.) nirdeSTa; hIna ghaTI strI. (saM.) ghaDI; covIsa miniTa jeTalo samaya ghaTotkaca puM. (saM.) bhImasenano hiDiMbAthI thayelo putra ghaTTa vi. (prA.) ghATuM; ghADuM (2) majabUta ghaTTatA strI. (-tva) na. ghaTTa hovApaNuM ghaDaghaDATa puM. ghaDaghaDa avAja; ghero gaDagaDATa ghaDatara na. ('ghaDavuM' uparathI) ghaDIne-TIpITIpIne karelI banAvaTa(2)ghaDavuM, racavuMkebanAvavuMteke tenI rIta (3) thaDAmaNa (4) ghaDAIne-keLavAInetaiyArathavuMte; keLavaNI (5) vi. ghaDIne-TIpIne thatuM (sarakhAvo 'bharatara') ghaDapaNa na. vRddhAvasthA; gharaDApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #281
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ghaDabhAMga(-ja) 2 DuM 4 | ghanaphala(-La) ghaDabhAMga, (-ja) strI, ghaDavuM ane bhAMgavuM te (2) vicAronuM ghaDaliyo . juo 'ghakUliyo' DAmADoLapaNuM (3) saMkalpa-vikalpa ghaDulI strI, juo 'ghaDUlI' ghaDamathala strI. ('ghaDavuM + mathavuM) gaDamathala; nirarthaka ghaDulo pu. juo "ghaDUlo' mahenata: nirarthaka vicAraNA ane vATAghATa ghaDUDa-ghaDUDa ki.vi. gheDUDa-ghaDUDa evA avAjathI ghaDamAMcI strI. (ghaDo+mAMcI) mATaluM rAkhavAnI traNa ghaDU(Du)liyo !. ghaDUlo; ghaDo (2) (kavitAmAM) cothuM pAyAnI ghoDI; ghaDamaM(-4)cI caraNa TUMkAvelo duho ghaDavuM na. goLano gADavo; ghaDavo ghaDU(Du)lI strInAno ghaDUlo; DhocakuM duiho ghaDavuM sakri. (saM. ghaTayati, prA. ghaDai) ghATa-AkAra Apavo ghaDU(-3)lo !. ghaDo (kavitAmAM) (2) cothuM caraNa TUMkAvelo (2) banAvavuM; racavuM (jema ke, gAdI, khurazI vagere) ghaDo chuM. (saM. ghaTa, prA. ghaDaa) pANI bharavAnuM dhAtu ke (3) goThavavuM; saMkalanA karavI (4) TIpavuM (jema ke, mATInuM pAtra (2) (lA.) mAthuM dhAtu) (5) kharaDo taiyAra karavo (jema ke, TharAva, ghaDo-lADavo pu. maDadAne bALyA pachI smazAnamAM lADavAarajI, yojanA, musado vagere) (6) (lA.) keLavIne vALo ghaDo bhAMgavo te (2) chevaTano nikAla; pheMsalo taiyAra karavuM (7) mAravuM ghaNa kuM. (saM. ghana, prA. ghaNaa) moTo bhAre hathoDo ghaDavuM na. nAno ghaDo ghaNa kuM. (saM. ghuNa) lAkaDAmAM thato eka kIDo ghaDavaiyo chuM. ghaDavAmAM pAvaradho mANasa giADavo ghaNAghaNI strI. ghaNo sneha; gADha saMbaMdha ghaDavo chuM. (saM. ghaTa) ghAnA ghATano loTo (2) goLano ghaNuM vi. (saM. ghana, prA. ghaNaa) (-NeruM) khUba; puSkaLa; ghaDAI strI. ghaDAmaNa; ghaDavAnuM mahenatANuM (2) ghATa khAsa karIne Apavo te ghaNuMka vi. ghaNuMthI jarAka ochuM (2) keTaluM (3) kri.vi. ghaDAu vi. dhAryo ghATa ghaDI zakAya tevuM; "plAsTika ghaNuMkharuM ki.vi. bahudhA; moTe bhAge ghaDAbUDa vi. ghaDo bUDe eTaluM UMDuM (pANI) ghaNuMya vi. ghaNuMthI vadhu ghaDAmaNa na. (-NI) strI, ghaDavAnuM mahenatANuM ghaNeruM vi. (saM. ghana + taraka) ghaNuM; khUba ghaDAyela(-luM) vi. ('ghaDavuMnuM bhU.ka.) anubhavathI pAkuM ghana vi. (saM.) nakkara (2) ghADuM; gIca (3) ghaNuM; puSkaLa thayeluM; kasAyeluM; anubhavI kisAvuM (4) laMbAI, pahoLAI ane UMcAIvALuM; "kyUbika ghaDAvuM a.ki. "ghaDavuMnuM karmaNi (2) anubhavathI pAkuM thavuM; (5) vedapAThano eka prakAra (6) muM. koI saMkhyAne ghaDiyALa strI, na. (saM. ghaDItADa, prA. ghaDiyAla) vakhata tenAthI ja be vAra guNavAthI Avato guNAkAra; jaNAvanAruM yaMtra (2) kAMsAno goLa sapATa ghaMTa-jhAlara 'yUba' (ga.) (7) cha sarakhI bAjuonI AkRti (2) ghaDiyALAM na.ba.va. kalAke kalAke temaja amuka nakkI samaya 5., na. megha; vAdaLuM batAvavA vagADAtA Takoro ghanakoNa chuM. (saM.) traNa sapATI eka khUNA ke biMdue maLe ghaDiyALI puM. ghaDiyALo vecanAra tathA durasta karanAra te koNa; "saoNliDa engala' jimAvaTa ghaDiyAM lagana na.ba.va. vakhata nahi gumAvatAM najIkanA ghanaghaTA strI. vAdaLAMnI ghaTA (2) vRkSavelIonI ghATI sArAmAM sArA muhUrtano lagnavidhi ghanaghora vi. gADhuM (jema ke, vAdaLa); gheghUra (2) bhayAnakaghaDiyuM na. tADI jhIlavAno (lAMbI Dokano) ghaDo (lagana) kALAM vAdaLothI AkhuM chavAyeluM; gheghUra ghaDiyuM vi. game te ghaDIe thatuM; tAtkAlika (jema ke, ghaDiyuM ghanacakkara vi. magajanuM casakeluM. baddhihIna ghaDiyo DuM. (saM. ghaTita) AMkano pADo; gaDiyo ghanatA strI. (-tva) na. (saM.) ghanapaNuM; nakkarapaNuM ghaDiyo DuM. sonAnA ghareNAM ghaDanAro tika; prasaMga ghanadarzaka, (yaMtra) na. eka jAtanuM yaMtra, jemAM bevaDI chabI ghaDI strI. (saM. ghaTikA, prA. ghaDiA) ghaTI (2) kSaNa (3). mUkI jovAthI padArthanI UMDAI-jADAI paNa AbehUba ghaDIka ki.vi. thoDIvAra mATe dekhAya che; 'sTiriyoskopa' bruiva; "enoDa'(pa.vi.) ghaDIkamAM kri.vi. thoDIvAramAM ja ghanaghuva paM. (saM.) vIjaLInA traNa dhruvathI UlaTA guNavALo ghaDIghaDI kri.vi. ghaDIe-ghaDIe; vAraMvAra ghanapadI strI. (saM.) je padInuM dareka pada traNa ghAtavALuM ghaDIyALa kri.vi. maravAnI aNI para: ghaDIsAdha hoya ane bAkInAM pada traNathI vadhu ghAtavALAM na hoya ghaDIbaMdha vi. vaparAyA vinAnuM tevI saMkhyA; kyubika esTezana' ghaDIbhara kri.vi. eka ghaDI sudhI; thoDIvAra mATe ghanaparavalaya paM. (saM.) paravalaya potAnI dharI pharatAM utpanna ghaDIsA kri.vi. ghaDatALa; maravAnI aNI para thato ghana AkAra; "pereboloiDa' (ga.) ['vaoNlyuma dhaDuDATa !. ghaDaDaDa avAja ghanaphala (saM.) (-La) na. vastunA kadanuM mApa; ghanamApa; For Private and Personal Use Only
Page #282
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org dhanaphUTa - ghanaphUTa puM. (saM.) ekeka phUTa lAMbuM, pahoLuM ane jADuM - eTalA kadanuM eka mApa; dhanamAnano phUTano ekama ghanabhUmiti strI. laMbAI, pahoLAI ane UMcAI - UMDAI ke jADAI e traNa parimANonA siddhAMta vicAratuM zAstra; 'saoNliDa jyomeTrI' 235 dhanamAna, (-5) na. laMbAI, pahoLAI ane UMcAI-UMDAI ke jADAInuM mApa; 'kyUbika mejhara' ghanamULa na. (saM. dhanamUla) bhAjayane traNa vakhata eka ja bhAjakathI bhAgatAM niHzeSa rahe to te bhAjakane je te saMkhyAno ghanamULa kahevAya. 'kyUbarUTa' kemisTrI ghanarasAyaNana. (saM.)rasAyaNa zAstranI eka zAkhA; 'sTiriyo dhanavAgha na. ghaMTa maMjIrA vagere nakkara vAdya ghanazyAma vi. (saM.) megha jevuM kALuM (2) puM. zrIkRSNa ghanasamIkaraNa na. ghananuM samIkaraNa; 'kyubika ikvezana' dhanasamutsAra puM. (saM.) dhanaparavalaya ghanasAra puM. (saM.) kapUra (2) pANI (3) pAro (4) caMdana ghanAkSara(-rI) puM. (saM.) 32 akSarano eka chaMda ghanAtiparavalaya, ghanAdhikotsAra puM. (saM.) atiparavalaya; 'hAIpara bolaoNiDa' ghaniSTha vi. (saM.) sauthI dhana; gADha; nikaTanuM ghanIkaraNa na. (saM.) ghanarUpa karavuM te ghanIbhavana na. (saM.) dhanarUpa thavuM te ghanIbhUta vi. (saM.) nakkara ke ghaTTa baneluM ghapaluM na. (hiM.) kaubhAMDa (2) golamAla ghama kri.vi. dhama evo avAja thAya tema ghamakavuM akri. dhama dhama avAja thavo (jema ke, dhUdharAno, valoNAno vagere) [kAvavuM ghamakAra, (-ro), dhamako puM. ghamakavAno avAja (2) dhamaghamaghamavuM a.kri. ghamaghama avAja thavo ghamaghamATa puM. ghamaghama avAja ghamaghamAvavuM sa.kri. thama daIne jorathI mAravuM (2) dhamakAvavuM dhama(-mma)ra puM. (ravA.) valoNAno avAja dhamara-ghamara kri.vi. goLagoLa gatinA avAjanI jema ghamaraDI-cakaraDI strI. chokarAMnI eka ramata (2) puM.ba.va. pheraphudaraDI dhamasANa na. (saM. gharSaNa) ramaNabhamaNa; tophAna (2) bhayaMkara yuddha (3) vinAza (4) lokonI bhIDa-ToLuM ghamaMDa kuM. ahaMkAra; garva (2) khoTo dekhAva; DoLa ghamaMDI vi. dhamaMDavALuM; abhimAnI ghameluM na. tagAruM; tabAhyuM dhoDavuM sa.kri. halAvavuM (2) corIne laI javuM * ghammara kri.vi. goLa gatinA ghora avAjanI jema (2) dhamara-dhamara ghUme ema ghammaraghaMTI strI. moTI bhAre ghaMTI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ghammaraghAgharo puM. moTo-khUba gheravALo ghAgharo dhammaravaloNuM na. moTuM bhAre valoNuM ghara na. (saM. gRha, prA. ghara) (mANasa ke pazupaMkhInuM) rahevAnuM ThekANuM (2) vastune rAkhavAnuM ke rahevAnuM khokhuM; khAnuM, ghoDI, ThekANuM vagere (udA. cazmAnuM ghara, sokTInuM gha2) (3) grahanuM je rAzimAM sthAna hoya te (4) kuTuMba (ke lakSaNAthI tenI AbarU, sukhasaMpatti, vyavahAra vagere) (5) gharasaMsAra (lakSaNAthI strI, putra vagere) (6) khAnadAna; kuLa gharaAMgaNuM na. gharanuM AMgaNuM; gRhAMgaNa (2) ati paricita-pAsenuM sthAna [kaMkAsa gharakaMkAsa puM. gharamAMno kaMkAza; gharanA mANasono kajiyogharakAja(-ma) na. gharanuM sAdhAraNa kAmakAja [zaramALa gharakUkaDI(-DiyuM) vi. gharamAM ne gharamAM bharAI rahenAruM (2) gharakhaTalo puM. gharane lagato sarasAmAna; gharavAkharo (2) saMsAra-vahevAranuM kAmakAja (3) strI, chokarAM vagere samudAya gharakharca(-raca) puM., na. ghara calAvavAmAM thato kharaca gharakharcI(-2cI) strI. gharakharca mATenI rakama [aprasiddha gharakhUNiyuM vi. gharakUkaDiyuM (2) gharakhUNe paDI raheluM; gharakhUNe kri.vi. dharanA khUNe; khAnagImAM; ekAMtamAM gharakheDa strI. gharanA mANase jAte potAnI jamIna kheDavI te; khAtedAre jAte karela khetI [gharajamAI gharakhoyuM vi. gharanuM gumAve tevI buddhivALuM gharagatu(hyuM, -thuM, -hyuM) vi. jenI utpatti ke vaparAza gharamAM ja hoya tevuM (2) vecavA mATe nahi kareluM (3) khAnagI gharaghara kri.vi. gheraghera gharaghara strI. e nAmanI eka bALaramata gharagharaNuM na. nAtaruM; gharaNuM; punarlagna gharagharavuM akri. 'gharaghara' evo avAja karavo (2) aMtakALano evo zvAsa UpaDavo gharagharavuM akri. gharagharavuM; nAtaruM karavuM gharagharAu vi. mAMhomAMhenuM; khAnagI (2) dhera banAvela gharagharATa puM. gharaghara avAja; gharagharavuM te gharaghavuM akri. vidhura ke vidhavAe pharI ghara karavuM; punarlagna karavuM; nAtaruM karavuM gharaghaMTI strI. gharavaparAzanuM anAja daLavA mATenI hAtha ke vIjaLIthI calAvavAnI ghaMTI For Private and Personal Use Only gharaghATI puM. gharakAma karanAro; rAmo; ghATI gharaghAlu vi. ghara ghAle evuM; potAnA ja gharane nukasAna pahoMcADanAruM (2) kharacALa (3) dagAbAja gharacoLuM na. strIoe paheravAnuM eka rezamI vasra gharajamAI na. sasarAne ghera saMsAra mAMDI rahenAro jamAI
Page #283
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org gharaDo gharaDa strI. (de. gharaTTa=reMTa) cIlo (2) cAlu praNAlI ke rUDhi (3) rUDhigrasta ke cIlAcAlu thavuM te (4) AmalInI sUkI chAla gharaDa, (gharaDa) kri.vi. gharaDa dharaDa avAjathI 26 gharaDapaNa na. ghaDapaNa; vRddhAvasthA gharaDavuM sa.kri. jorathI valUravuM (2) ghasaDAtuM kheMcavuM gharaDAghara na. vRddhone rAkhavA-rahevAnI Azrama jevI DihApaNa; doDha-DahApaNa gharaDApo chuM. ghaDapaNa-buDhApo (2) (lA.) gharaDAnA jevuM gharaDAyuM vi. gharaDuM dekhAya evuM (2) gharaDAMne yogya gharaDiyuM vi. gharaDuM; vRddha vyavasthA gharaDiyo chuM. gharaDo; vaDIla mANasa [mANasano) gharaDayo chuM. gaLAmAM bolato zvAsa (khAsa karIne maratA gharaDuM vi. (saM. jaraTha, de. jaraDa) pAkI uMmare pahoMceluM; moTI vayanuM (2) purANuM; jUnuM (3) pAkI gayeluM; kaThaNa gharaDuMkhakha vi. sAva gharaDuM - khakhaLI gayeluM gharaDuM Thaccara vi. sAva gharaDuM (tiraskAramAM) gharaDenuM vi. ghaNuM gharaDuM; vaDIla gharaNa na. (saM. grahaNa) sUryacaMdranuM grahaNa gharaNagheluM vi. ardhuM gAMDuM (2) zaMkAzIla gharathAra vi. strI. makAnanA bAMdhakAma mATe nakkI karelI jagA; gharabheg2I; 'homasAiTa [gharavALI gharadhaNiyANI strI. gharadhaNInI patnI (2) gharanI mAlika; gharadhaNI chuM. dha2 calAvanAro mukhya puruSa (2) gharano mAlika gharadhaMdho puM. gharane lagatuM kAmakAja gharadhoNI strI. gharanAM kapaDAMlattAM dhovAnuM kAmakAja gharanuM vi. potIkuM; potAnA ghara jevuM (2) khAnagI gharapraveza puM. gRhapraveza; navA gharamAM dAkhala thavAnI vidhi gharaphADu vi. ghara phADIne corI karanAruM; khAtara pADanAruM gharaphUTa strI. gharanAM ja mANase aMdarathI phUTavuM-dago devo te gharaphoDa strI. ghara phADIne karAtI corI gharaphoDuM(-DiyuM) vi. gharaphoDa corI karanAruM; 'baara' gharabAra na. (saM. gharadvAra) ghara; rAcaracIluM; mAlamilakata vagere (2) kuTuMbakabIlo gharabArI vi. gharabAravALuM (2) saMsArI; gRhasthAzramI gharaboLu vi. gharane boLe - beAbarU ke pAyamAla kare evuM gharabharu vi. potAnuM ghara bharavAnI-svArthI vRttivALuM gharabhaMga puM. (strI maravAthI) ghara bhaMgAvuM te (2) vi. tevI dazAmAM AveluM; vidhura gharabhADuM huM. gharanuM bhADuM ke tevI rakama gharabhedu vi. potAnA gharano bheda jANanAruM (2) gharano bheda bahAra pADI daI dago denAruM gharameLe kri.vi. mAMhomAMhe samajIne (trIjA pakSa pAse gayA vinA) (2) mitratAnI rIte-paddhatie [gharoghara gharamoyuM (-hyuM) vi. (saM. gRhamukha) gharakUkaDiyuM [zANuM ghararakhu vi. gharanI saMbhALa rAkhe evuM; potAnuM samajanAruM; gharavakharI strI. ghAravAkharo; gharamAMnI cIjavastu; rAcaracIluM gharavakhu vi. dharanI cAhanAvALuM; gharamohyuM gharavaTa strI. eka gharanAM hoya tevo gADha saMbaMdha; dharobo (2) vi. ghara jevA saMbaMdhavALuM [rahenAra gharavaluM vi. ghara pratye mamatAvALuM (2) gha2mAM ja paDI gharavAkharo puM. gharane lagato sarasAmAna; rAcaracIluM; gharavakharI [patnIno sahavAsa gharavAsa puM. ghara karIne rahevuM te; gRhasthAzrama (2) patigharavALI strI. gharadhaNiyANI (2) patnI gharavALo puM. gharadhaNI (2) pati gharavero puM, ghara upara levAto kara-vero gharavaiduM na. gharagaththuM vaiduM gharasaMsAra puM. gRhasthAzrama (2) saMsAravahevAra; dharavahevAra gharasaMsArI vi. gharasaMsAravALuM; gRhasthAzramI (2) gharasaMsArane lagatuM [saMsAra-vahevAra gharasUtra na. gharasaMsAra; gRhasthAzrama (2) gharavahevAra; gharAu(-g) vi. aMdaraaMdaranuM; khAnagI gharAka huM.,na. (saM. grAhaka) kharIdanAra (2) khUbI pichAnanAra-pArakhanAra [khapata; uThAva gharAkI strI. dharAkapaNuM (2) kharIdanArAno Avaro (3) gharANiyAta vi. dhareNe lIdheluM ke ApeluM [oya ema gharANe kri.vi. (saM. grahaNa) ghareNe; gIro ApeluM - lIdheluM gharALu vi. dharane lagatuM; gharagharAu gharALu na. eka pozAka ghariyA strI, dhAtu gALavAnI kulaDI [(jema ke cazmAnuM) gharuM na. (ghara uparathI) koI vastu rAkhavAnuM khokhuM - ghara gharUNI strI. gRhiNI; gharavALI; patnI ghareDa strI. gharaDa; rUDhi (2) cIlo (3) kUvA paranA paththara upara doraDAnA ghasArAthI paDelo khADo vakhatano zvAsa ghareDI strI. garagaDI (2) gharaDa gharaDa ema bolato - maratI [cIlo ghareDo chuM. maratI vakhatanA zvAsathI thato avAja (2) gharaDa; ghareNAu vi. gIro saMbaMdhI (2) gIro rAkheluM ghareNAkhata na. girokhata; giro-dastAveja thareNiyuM(-yAta) vi. dharANiyAta; ghareNe lIdheluM ke ApeluM ghareNuM na. (saM. grahaNa) dAgIno; AbhUSaNa ghareNuMgAMThuM na. ghareNuM ne bIjo gAMThelo alaMkAra; daradAgIno ghareNe kri.vi. (saM. grahaNa) AMTamAM - gIro ApeluM - lIdheluM hoya tema [- ApaakhatyAra hoya ema gharebAre kri.vi. dharabAravALuM hoya tema (2) gharamAM kartAhartA gharerATa puM. gha22 gha22 avAja gharoghara kri.vi. gheraghera; dareka ghera Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir For Private and Personal Use Only
Page #284
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gharopuM-po,-bo) 2 6o _ ghAgharApATa gharopuM na. (-po, -bo) puM. gharanA jevo gADha saMbaMdha; gharavaTa pIvA-pAvAnuM osaDa; ghasAravuM gharoLI strI. (saM. gRhagolikA, prA. gharoliA) garoLI; ghasAravuM ne. ghasIne pIvAnuM osaDa; ghasAro eka jAnavara [aspaSTa ghasArAkharca(-raca) paM. na., milakata vAparavAnuM kharca gharghara vi. ghara ghara' evo avAja thAya-kare tevuM (2) ghasAro chuM. ghasAraNa; ghasAvuM te; nukasAnI (2) ghasIne gharma . (saM.) ghAma; ukaLATa; baphAro pIvAtuM osaDa (3) ghasArAkharca gharSa 5. (saM.) gharSaNa; ghasAro ghasAvavuM sakri. 'ghasavuM'nuM karmaNi (2) ghasAro veThavo; kharca gharSaNa na. (saM.) ghasAvuM te; ghasAro (2) sAmasAmI ke nukasAnamAM UtaravuM bolAcAlI; athaDAmaNa; takarAra kire che te ghasiyuM vi. gAMgaDuM nahi-bhUkA jevuM (mIThuM) gharSaNakoNa chuM. be padArtho vacce je koNe gharSaNanuM baLa kAma ghasiyo chuM. loTa zekIne karAtI eka vAnI (2) ghasavAnuM gharSaNaguNaka na. (saM.) gharSaNa ane sapATI vaccenA baLanuM kAma karanAro mANasa pramANa dilarUbA) ghasITa strI. (ghasavuM parathI) eka svara parathI bIjA svara gharSaNavAdha na. gharSaNathI vAgatuM vAgha (jema ke sAraMgI, para jatAM vaccenuM aMtara nAdasvarathI prakAzita karavuM gharSaNAMkaDuM. gharSaNanA mApano aMka, "koI phizara opha phikazana te; mIMDa (saMgIta) gharSita vi. (saM.) ghaseluM (2) AthaDI paDeluM ghaseruM vi. ghAsa vADhanAruM [akarAMtiyuM ghalAta strI. ghAlI ke ghalAI javuM te (2) nukasAnI; khoTa ghammara vi. (saM.) vinAzaka (2) naThAruM; kharAba (3) (3) vasUlAta na AvavI te (4) phasAI paDavuM te ghaMghoDI strI. sAraMgIno gaDa ghalAvuM a.kri. "ghAlavuMnuM karmaNi (2) phasAI paDavuM (3) ghaMgholiyuM na. (da. ghaMgha + apa. ulla) nakAmuM, kharAba gharakhoTa vahoravI khoraDuM (2) mAthemoDhe-goTapoTa oDhavuM te; ghogho (3) ghaloDI strI, TIMDorA zAkano velo; dhiloDI (2) garoLI dhULadhANI ghaloDuM na. ghiloDuM, TIMDoruM [veThavuM (3) kheMcavuM; tANavuM ghaMTa vuM. (saM. ghaMTA) ghANInI baLadathI cAlatI moTI ghaMTI ghavaDavuM adi. khaNavuM; jarathI valUravuM (2) sahana karavuM; ghaMTa chuM. (saM. ghaMTA) dhAtunI (kAMsAnI) UMdhA pyAlAnA ghavAvuM a.kri('dhAva' uparathI) ghAyala thavuM; ghA paDavo; AkAranI vastu (2) jADI loDhI jevI vagADavAnI - jakhamI thavuM vastu; jhAlara (3) enA para vagADelo Takoro (4) ghasa ghasa, (-sATa) kri.vi. gADha rIte (UMghavuM te) ustAda; pAko dhUrta kA. zo dharma nihi ghasaDapaTTI strI. khUba ke game te ghasaDyA karavuM te (2) (lA.) ghaMTaDI strI. cheka nAno ghaMTa; TokarI (2) (lA.) zUnya; kAMI nakAmI mahenata-majUrI [ghasaDapaTTI ghaMTalo chuM. bharaDavAnI thALA vinAnI ghaMTI, ghaTUDo ghasaDaboro paM. ghasaDavA-lakhalakha karavAnI mahenata; ghaMTA strI. (saM.) ghaMTa; ghaMTaDI (2) jhAlara [ghara; "TAvara' ghasaDavuM sakri. (saM. vRSati, prA. visaI) DhasaraDAtuM kheMcavuM ghaMTAghara na. jAhera upayoga mATe rakhAtI moTI ghaDiyALanuM (2) jhapATAbaMdha - gametema lakhavuM ke kAma karavuM ghaMTArava puM. ghaMTano avAja-raNako ghasarako . (ghasaDavuM uparathI) kApo; AMko; ghasaraDo ghaMTALI strI. (saM. ghaMTAlI) ghUgharIonI hAra (yAMtrika) ghasaraDavuM sakri. ghasaDavuM; kheMcavuM ghaMTI strI. (jU.gu. gharaTI) daLavAnuM sAdhana (hAthanuM ke ghasaraDo DuM. ghasarako; ujharaDo (2) usaraDo; veTha ghaMTIlo . ghaMTIne pheravavA mATeno upalA paDamAM rakhAto ghasarapasara kri.vi. ghasaDAtuM-pachaDAtuM; jematema (2) parANe; hAtho veTha lekhe; ghasaDa-pasaDa ghaMTIcora paM. (mULa zabda "gaMThIchoDa - gAMThe bAMdhela dhana ghasavuM sakri. (saM. vRSati, prA. visaI) eka vastune bIjI choDI laI janAra) cAlAka cora (2) khissAkAtaru vastu para dAbIne jorathI Amatema kheMcavI (2) ghaMTo pu. moTo ghaMTa (2) eno Takoro coLavuM; masaLavuM (3) mAMjavuM (vAsaNa) (4) ghasIne ghaMdUra na. lasaNa dhAra caDAvavI ke opa Apavo ghA (01) puM. (saM. ghAta, prA. ghAya) jhaTako; prahAra (2) ghasAghasa strI. khUba ghasavuM te (2) athaDAmaNa; takarAra jakhama (3) (lA.) duHkhanI UMDI asara ghasAtuM vi. (ghasAvuMnuM vAku) utArI pADe evuM (2) ghA () paM. covIsa kAgaLano jaththo; dasto nukasAnakAraka ghAI strI. utAvaLa; doDAdoDI (2) dhAMdhala; dhamAla (3) ghasAra paM. (saM. gharSAkAra) ghasAro; gharSaNa bhIDa; bharAvo; giradI ghasANa na. ghasAvuM te; ghasAro (2) ghasAvAthI paDelI raja ghAgharApalaTana strI. strIonuM ToLuM (kaTAkSamAM) (3) ghasAvAthI lAgatI khoTa; nukasAna (4) ghasIne ghAgharApATa kuM. ghAgharA mATe kAmamAM Ave evuM lUgaDuM For Private and Personal Use Only
Page #285
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ghAthirayuM] ghAghariyuM vi. ghAgharI paheranAruM; ghAdharAvALuM ghAghariyo chuM. phAtaDo; hIjaDo; rAMDavA ghAgharI strI. nAno dhAyaro ghAgharo khuM. (saM. gharcarI, prA. dhayya2) caNiyo ghATa puM. (saM. ghaT uparathI) AkAra; dekhAva (2) prasaMga; lAga (3) yukti-prayuktithI kAma kADhI levAnI yojanA; tajavIja (4) rIta; lakSaNa; zobhA ghATa puM. (saM.) bAMdhelo Aro; ovAro (2) pahADI rasto (3) sahyAdrino pahADI pradeza 238 ghATa puM. strIone paheravAnuM eka rezamI vastra ghATaphUTa puM. AkAra; sAro surekha sapramANa AkAra ghATaDI strI. rAtA raMganuM bAMdhaNInI bhAtanuM strIone paheravAnuM rezamI vasra-cUMdaDI (2) gAtaDI ghATaNa strI. ghATInI strI ghATAkhAtuM na. khoTakhAtuM ghATI vi. dakhkhaNanA ghATamAM rahetI eka jAtinuM (2) puM. te jAtano mANasa; rAmo (3) (muMbaImAM) gharakAma karanAra nokara; gharaghATI ghATIluM vi. ghATavALuM; rUpALuM ghATuM, (-g) vi. (saM. gADha) ghaTTa; lacakAdAra (2) khIco khIca bhareluM (3) puSkaLa; gADha (4) kaThaNa; saMgIna ghADavuM na. (ghaDo uparathI) goLa bharavAnuM mATaluM (2) ghItelano kUMpo ghADavo puM. gADavo; dhItelano kUMpo (2) (lA.) mAthuM ghADuM vi. (saM. gADhaka) ghATuM ghANa puM. (saM. ghAtana) eka veLA gaMdhAya, taLAya ke kacarAya, khaMDAya eTalo jaththo; AkhA jaththAno bhAga (2) saMhAra; kharAbI ghANa puM. (saM. ghana, prA. ghaNa) moTo hathoDo; ghaNa ghANa puM. (saM. ghuNa) lAkaDuM korI khAnAra eka kIDo ghANa strI. (saM. prANa) gaMdha; badabo [sthAna ghANI strI. (de. ghANa) telI bI pIlavAnuM yaMtra ane tenuM ghAta puM. (saM.) jhaTako; dhA (2) nAza; khUna (3) ekanI eka saMkhyAne tenI te saMkhyAthI eka karatAM vadhAre vAra guNavAthI Avato guNAkAra; 'pAvara' (ga.) ghAta strI. akALa mRtyunI ghAMTI-saMbhAvanA ghAtaka vi. (saM.) motanipajAve evuM; nAzaka (2) dhAtamAna ghAtakI vi. khUnI (2) krUra; nirdaya ghAtacihnana. AMkaDAne ja AMkaDAthI jeTalI vAra guNyo hoya tebatAvanAra aMka; dhAtAMka; 'inaDAisa'; 'inDeksa' ghAtatithi strI. kuMDaLImAnI je sthitine kAraNa mRtyu thavAnI saMbhAvanA hoya te azubha sthiti ghAtAroha puM. (saM.) caDatI dhAta; 'eNsenDiMga oNrDara' ghAtAvaroha (saM.) puM. UtaratI dhAta; 'DisenDiMga oNrDara' [dhAsa ghAtAMka puM. (saM.) AMkaDAne te ja AMkaDAthI keTalI vAra guNavAno che te batAvato aMka; 'inDeksa' ghAtinI vi., strI. (saM.) hatyArI, vAta karanArI (strI) ghAtI vi. puM. (saM.) hatyA-khUna karanAra (puruSa) dhAtIluM vi. ghAta karavAnI TevavALuM ghAtela na. dhA upara rUjha lAvanAruM tela ghApahANa puM. auSadhi tarIke vaparAto eka paththara ghAbAjariyuM na. ghA para kAma AvatI eka vanaspatinuM ThUMThuM dhAma puM. (saM. dharma, prA. ghamma) tApa (2) ukaLATa; baphAro (3) parasevo [na. parasevo ghAmaca, (-cha, -Ta) vi. dhAma-pasInAthI gaMduM thayeluM (2) ghAmaca(-cha, -Ta, -ta) na. taDamAM thaIne vahANamAM bharAyeluM pANI [thavAnI kUMDI dhAmatakuMDI strI. vahANamAM taDamAMthI pesatA pANIne ekaThuM ghAmavuM akri. ghAma thavo; baphAro thavo ghAyaDamala(-lla) vi. pahelavAna; zUravIra [ke pIDAyeluM ghAyala vi. ghAvALuM; jakhamI (2) kAmavAsanAthI pIDAtuM ghAyAMpaDaghAyAM, ghAyAMbUDyAM vi. dhavAyA, bUDavA vagerethI kamote marelAM (tevAMonuM zrAddha bhAdaravA vada caudase karAtuM hoya che.) dhAraNa na. (prA.) ghora nidrA-UMdha (2) UMghathI dhoravuM te (3) UMgha lAve evuM auSadha dhArI strI. (saM. ghArikA, prA. dhAriA) eka mIThAI (2) aDada ke maganI dALanuM vaDuM (3) coTalInI cAre bAjue rAkhelA kezanuM cakaDuM dhAruM na. rogathI zarIramAM paDeluM nADuM ghAruM na. bakarI ke bheTInuM baccuM [paMgatano Akho samUha ghAla strI. sAthe jamavA beThelAonI hAra-oLa (2) tevI ghAlakhAda(-dha) strI. (cAlavuM) nukasAna; khAdha ghAlamela strI. kADhaghAla; garabaDa-sarabaDa (2) paMcAta; dhamAla (3) khaTapaTa; prapaMca ghAlameliyuM vi. ghAlamela kare evuM; khaTapaTI ghAlavuM sa.kri. (saM. dhalyati, prA. ghallai) khosavuM; aMdara nAkhavuM; ghusADavuM (2) paheravuM (3) prasaMge bheTa tarIke paherAvavuM. udA. meM kanyAnI koTamAM achoDo ghAlyo. (4) aMdara nAkhavA-mUkavAnI rIta sUcavanAra sahAyakArI kriyApada sAthe vaparAya che. jema ke, 'khosI ghAlavuM', 'cagadI ghAlavuM' (5) nANAM khAI javAM. udA. paisA ghalAI gayA. (6) bagADavuM; pAyamAla karavuM. udA. bhAIe ghara ghAlyuM. ghAva puM. (saM. dhAta) dhA; jakhama (2) samasyA (3) covIsa korA kAgaLano jaththo; dhA ta ghAvaTo puM. sonAcAMdImAMthI sonI corI kare ke kADhI le ghAsa na. (saM.) khaDa; cAra; tRNa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir For Private and Personal Use Only
Page #286
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ghAsacAro, vAsapAlo 26 9 [ dhuNa ghAsacAro, ghAsapAlo . DhoranuM ghAsa, cAro vagere bUma (3) khijAIne kADhelo sAda-avAja ghAsaNI strI, kSayaroga; 'TI.bI." ghAMyajo 5. vALaMdanAIhajAma [jIvaDuM; jhimela ghAsatela na. (iM. gesa + tela) gyAsatela; kerosIna vimela strI, eka jAtanuM lAla raMganuM maMkoDAnI jAtanuM ghAsapUMjo 5. ghAsano kacaro LiyAvADa strI. ghInA vepArIono mahollo (2) ghIkAMTo; ghAsala(liyuM) vi. ghAsavALuM ghIkhANiyuM ghAsaleTa na. bALavAnuM eka khanIja pravAhI; ghAsatela dhiyALa vi. vadhAre ghI Ape evuM (Dhora) ghAsaleTiyuM vi. halakA prakAranuM dhiyALa vi. ghaNuM ghI Ape tevuM ghAsaleTiyo 5. ghAsaleTa vecanAro pheriyo dhiyo chuM. ghI vecanAro ghAsavuM sakri. ghasavuM; masaLavuM (2) mAMjavuM; ghasIne opa dhiloDI strI. ghaloDI; TIMDorI Apavo (2) akri. ghasAvuM; nukasAna pAmavuM; kSaya pAmavuM visAvavuM sakri. "ghasavuM'nuM preraka ghAsALuM vi. ghAsavALuM visAvuM a.kri. "ghasavuMnuM karmaNi ghAsiyuM vi. jemAM ghAsa nIpajatuM hoya tevuM (2) ghAsamAMthI dhisoDI strI, turiyAMno velo utpanna thatuM (3) sattva vagaranuM; halakuM (jema ke, pisoDuM na. tUriyuM (zAka) [ghasAro (2) dhakko; Thokara ghAsiyuM ghI, sonuM) (4) na. eka pakSI (pa) ghAsa zisso . (visAvuM uparathI) ekadama jorathI paDelo ghasarakomATenI jamIna ke khetara ghI na. (saM. vRta) chAza karatAM tarI AvatA mAkhaNane ukALI ghAsiyo . sAtharo; ghAsano pAtharo (2) ghAsa kApanAro karela sattva; dhRta; tUpa [khANiyuM; ghI bajAra ghAsiyo chuM. ghoDAnI pITha para nAkhavAnI DaLI; gAziyo ghIkAMTo pu. jayAM ghI jokhAtuM, vecAtuM hoya e jagA; ghInuM ghAsa(-so)TiyuM na. (ghAsavuM uparathI) gharamAM paheravAnI ghIkeLAM na.ba.va. ghI ane keLAM (2) bhAre lAbha (sAmAnya) cUDI ghIca vi. gIca; ghADuM. ghAsITI strI, ghasAro [AraDavuM (jema ke, pADInuM) dhIcodhIca vi. gIcogIca; khUba ghADuM-gIca ghAMgharaDavuM akri. bhAre ghAMTo kADhIne - khUba rovuM (2) ghI-copaDa na. ghI ne tevo cIkaTa padArtha ghAMghauMna.ovAraNuM (udA. ghAMghalAM levAM) (2) gAMDA jevuM vItelI strI, ghItelAno velo mUiLamAM thatI gAMTha AcaraNa (ghAMghalAM kADhavAM) (3) vi. vyAkuLa vIteluM na. pANImAM thatA eka velAnuM phaLa; poyaNInA ghaMghAI strI. ghAMghApaNuM ghIvaTI muM. ghIno vepArI; viyo ghAMghuM vi. utAvaLuM (2) gabharAyeluM; vihavaLa (3) raghavAyuM ghIvaTo chuM. ghIkAMTo; ghIkhANiyuM; ghInuM bajAra ghAMca strI. ('gUMca" ke "khAMca' uparathI) cIlAmAM paDelo ghIsa strI. (phA. gata) rona khADo khADo (2) gUMca; muzkelI (3) vAMdho; aDacaNa ghasa strI. dhisso; ghasarako (2) corI (3) mAra; Thoka ghAMcaNa strI. ghAMcI strI ghIsa strI. hoLInI laDavA nIkaLatI gera; hoLIno varaghoDo ghAMcI chuM. (saM. ghaMcika, prA. ghacia) ghANI calAvI tela ghasaruM na. (saM. grasa, prA. visa) kaDhAmaNuM kADhavAno ne te tela vecanAra athavA dUdha vecavAno ghasaluM na. ('visAvuM' uparathI) baLada paloTavAnuM traNacAra dhaMdho karanAra nyAtano mANasa hAtha lAMbuM cheDe be pAMkhavALuM lAkaDuM; jeMsalo ghAMcIvADa strI. (Do) 5. ghAMcIone vasavAno mahollo ghasavuM sakri. ghasavuM upara ghasavuM te ghAMco !. TopalA sAdaDI vagere banAvanAra; vAMsaphoDo ghasAghIsa strI. ('ghasAvuM" parathI) ThokaMThokA (2) uparA ghAMTA strI, eraMDAnI pAkelI lUma ghAMghara strI. seMkaDo mANasonuM moTuM ToLuM ghAMTAghAMTa(-TI) strI. bUmAbUma ghIMsaruM na. ghIsaruM kaDhAmaNuM ghAMTI strI. ghAMTA ke kaMThanI - paDajIbhanI jagA; haiDiyo ghugharavaTa strI. (ghUgharIvRtti) ghAgharAnA gharanI nIcenI ghAMTI strI. ghATa; be parvatanI ke DuMgarAnI vacceno sAMkaDo ghUgharIovALI kUla (2) paM. nUla para ghUgharIonI hAra rasto (2) muzkelIno bArIka samaya (3) harakata; hoya evo ghAgharo aDacaNa muzkelI ke muzkelIno samaya ghughariyALuM vi. ghUgharIovALuM ghAMTIghUMTI strI. (ghAMTI + ghUMTI) AMTIghUMTIvALo mArga (2) ghughavATa, (-To), ghughATa puM. ghUghaMvavuM te ghAMTuM na. talano DoDavo; talasaruM dudhu kri.vi. juo dUdhU' ghAMTo pu. moTI ghAMTI-DuMgarALa rasto pucco !. ghummo; gaDado ghAMTo puM. (saM. ghaTTa = bolavuM) kaMTha; sAda (2) moTo sAda; dhuNa . (saM.) sUkuM lAkaDuM korI khAnAro eka kIDo For Private and Personal Use Only
Page #287
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir luNAkSarI 200 phUlara(-)-ro) ghuNAkSara puM. ghuNanA karavAthI lAkaDAmAM ke pAnAmAM paDelo ghUgharamALa strI, (baLadane koTe bAMdhavAnI) ghUgharAnI mALA akSara jevo AkAra ghUgharI strI. (saM. ghargharI) dhAtunA patarAnI polI ghumaDAvavuM sakri, ghUmaDavuMnuM preraka khaNakhaNatI goLI (2) strIonA hAthanuM ghughariyALuM ghumaraDavuM sakri. puramaDI khavaDAvavI eka ghareNuM (3) eka ramakaDuM; nAno ghUgharo (4) bAphelI ghumaraDI strI. ('ghUmavuM uparathI) cakrAkAre pharavuM-nAcavuM te; jArabAjarI vagere phUdaDI (2) phera; cakkara (3) pakaDanArane cukAvI devA ghUgharo chuM. aMdara kAMkarA jevI vastu bharIne karelo khakhaDe tevo ghUmI javuM te (4) hIMcoLavuM te (5) peTanI cUMka, dhAtu vagereno polo goLo (2) tevuM eka ramakaDuM (3) AMkaDI ke amaLAvuM te bhimarI eka vAnI (4) valoNAno dAMDo ghUgharA jevA je ghATamAM ghumarAI strI. ('ghUmarAvuM uparathI) puramaDI (2) vamaLa; phare che, ne je goLIne moDhe goThavAya che te goLa ghATa ghumarAvavuM sakri. ghUmarAvuM'nuM preraka (5) dALa pADavA mATe palALIne sUkaveluM kaThoLa ghumAvadAra vi. cakArAvI de tevuM prabhAvI (2) vaLAMkavALuM ghUghavavuM ane kri. "dUdhU' evo avAja karavo (2) gajevuM ghumAvavuM sakri. "dhUmavuM'nuM preraka ghUghavAvuM a.kri. ghU ghU avAja thavo [thAya ema ghumAvuM a.kri. "ghUmavuM'nuM bhAve dhULa-dhu)ghU(9) kri.vi. relagADI, samudra vagereno avAja ghummaTa muM. ghuMmaTa, guMbaja ghUTana strI. (hiM.) gUMgaLAmaNa (2) becenI ghummo chuM. gukhkho; mukko gheDa paM., na. ghuvaDa; gaeNka (2) vi. mUrkha ghurakATa kuM. ghUrakavuM che ke teno avAja ghuDakhara 5. jaMgalI gadheDo (kacchanA raNamAM dekhAto). ghurakAvavuM sakri"pUrakavuM'nuM preraka [bola ghUma kri.vi. (phA. guma, prA. gumma) evA avAjathI (2) ghurakiyuM na. pUrakavAno avAja (2) chAMchiyuM; gussAno vi. garaka; lIna (3) cakacUra-bebhAna vuimaraDI ghuraghura ji.vi. ghuraghura evA avAjathI dhUmacI strI. ("dhUmavuM' uparathI) cakrAkAre pharI vaLavuM te; ghuraghurATa puM. ghUrakavAno tevo avAja (2) kaphane lIdhe ghUmaco chuM. (phA. guMca=pAMdaDIono jaththo) jaththo; samUha mANasane gaLAmAM thato avAja (3) peTamAM thato ghUmaTa chuM. juo ghuMmaTa vAyuno avAja [eka pakSI ghUmaTadAra vi. ghUmaTavALuM ghuvaDa kuM., na. (saM. dhUka, prA. ghUa) rAtre ja dekhI zakatuM ghUmaTI strI. ghuMmaTa jevI nAnI AkRti (2) nAno ghUmaTa ghusaNa(okhorI, nIti) ghUsIne kAMI karavAnI nIti ke ghUmaTo chuM. ghUMghaTa (strIo saMpUrNAze moM DhAMkatAM thato mAthAno [(2) tevA svabhAvanuM AkAra) (2) (lA.) lAja cikara pheravavuM ghusaNiyuM vi. gametema karIne ghUsanAruM ke ghUsI jAya evuM ghUmaDavuM sakri. ('ghUmavuM" uparathI) hIMcoLavuM (ra) cakara ghusapusa ki.vi. aMdara-aMdara chAnI rIte (2) strI, ghUmaDAvuM a.kri. ghUmavuM'nuM karmaNi (dhummasa) ghumaraDI gusapusa [(vagara rajAe ke hake) pUmaDI, (-NI) strI. ('ghUmavuM' uparathI ghumaraDI, prA. ghusADavuM sakri. ('ghUsavuM' uparathI) pesADavuM; dAkhala karavuM dhUmarAvuM a.kri. ("ghUmavuM" uparathI) rIsamAM moM caDavuM; ghusAvavuM sakri. "ghUsavuM'nuM preraka dhaMdhavAvuM (2) ghUmarI khAvI (3) varasAdanuM caDI ghusAvuM a.kri. "ghUsavuMnuM bhAve AvavuM (4) DahoLAvuM [ghumaraDI ghusto !. paDakhAmAM marAtI bAMdhI muThThIno ghummo, gaDado ghUmarI strI, ('ghUmavuM' uparathI) vamaLa; bhamaro (2) ghUmaDI; chuM(ghUMghaTa puM. juo "ghUMghaTa' ghUmavuM a.kri. (saM. ghummati, prA. ghumbaI) goLa pharavuM (2) ghuMTa . juo "ghUMTa' rakhaDavuM (3) mahAlavuM (4) mathyA rahevuM (pa) vicAra ghuMTaDo chuM. juo "ghUMTaDo Avavo ghuMTaNa(-NiyuM) juo "ghUMTaNa(-NiyuM) dhUmAbUma, (-mI) strI. ('dhUmavuM' uparathI) haraphara; doDadhAma ghuMTavuM sakri. juo "ghUMTavuM ghUrakavuM a.kri. (da. gurukka) ghuraghura karavuM (2) jorathI ghuMTAvavuM sakri. juo "ghUMTAvavuM bhasavuM (3) gussAmAM ghAMTo pADavo; taDUkavuM ghuMTAvuM a.kri. juo "ghUMTAvuM' ghUrakAdhUrakI strI. sAmasAme ghUrakavuM te ghuMTI strI. juo "ghUMTI ghUrakAvuM akri. "pUrakavuM'nuM bhAve; ghUrakavAnI kriyA thavI ghuMmaTa pu. (phA. guMbada) derA athavA makAna uparanuM chatrAkAra ghUrNAyamAna vi. (saM.) cakrAkAre dhUmatuM-pharatuM dhAbuM, guMbaja (2) ghumaTa nIceno derAno aMdarano bhAga pUlara, (-2) na. (ro) puM. gullara; umaraDo (2) kAnanuM dhUka na. (saM.) ghuvaDa; gUDa eka ghareNuM (3) gUlaruM (pApaDano lUo) (4) ghoDiye ghUghara strI, ghUgharI laTakAvavAnuM lAkaDAnuM ramakaDuM rIti. For Private and Personal Use Only
Page #288
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir auSadha 271 [ghogharANo ghUsa chuM. moTI jAtano uMdara; koLa dhisaNiyuM; ghUsaNakhora ghera kri.vi. gharamAM (2) ghara tarapha ghUsaNa na. ghUsavuM te; vagara hakano praveza (2) vi. ghera paM. gherAvo; "sarkampharansa' (2) samUha; ToLI (3) strI. ghUsaNakhorana. ghusaNiyuM; ghusaNiyA vRttivALuM ghUsaNakhorI kora paranobhAga (4) coTalInI AsapAsa rAkhelI ghArI ghUsaNanIti strI. ghUsIne kAMI karavAnI nIti ke rIti; ghera strI. geraiyAnuM ToLuM; gera ghUsavuM akri. jorathI ke game tema karI pesI javuM gharaga(-gaMbhIra vi. gheruM ane gaMbhIra; ghanaghora; gheghUra ghUsAdhUsa strI. vAraMvAra ghUsavuM te gheradAra vi. gheravALuM (kapaDuM) (2) khUlatuM; capasIne nahi dhUsiyuM na. (ghUsa=uMdara uparathI) udariyuM; koLavAI ti evuM; gherAvAvALuM ghUM(navuM)ghaTa(-To) . ghUmaTo; strIo mo para kapaDuM DhAMke che gharanI strI. reMTiyo pheravavAno hAtho [pANI pAvuM ghUMTa-dhuM) . (da. ghUMTI ghUMTaDo (2) ghAMTo; kaMTha (3) strI. gheravuM sakri. cAre taraphathI vIMTaLAI vaLavuM (2) (pazune) (jIvanuM) ghUMTAvuM-gUMgaLAvuM te privAhI padArtha gherAva 5. ghera; cAre taraphano vistAra; paridhi (2) ghe dhRta-ghuMTaDo . gaLA vATe ekIvakhate UtarI zake teTalo te; rokANa; aTakAyata ghUM(-6)TaNa(-NiyuM) na. (saM. ghuMTa) DhIMcaNa; goThaNa (2) gherAvuM a.kri. "gheravuMnuM karmaNi (2) sapaDAvuM; gherAmAM (AsAnIthI besatAM) ghUMTaNa nIce rakhAtuM TekaNa AvI javuM (3) gheruM thavuM; vyApavuM (jema ke, AMkha nazA ghUM(-6)TavuM sakri. lasoTavuM; pIsavuM (2) gheravuM; rodhavuM ke UMghathI, AkAza ke caMdra vAdaLathI, vAdaLa kALAzathI) (zvAsane) (3) abhyAsathI-punarAvartanathI pAkuM karavuM gherAvo !. gheravuM te; gherAva (jema ke, akSara, rAga) gheruM vi. (saM. gabhIra; prA. gahira) gADha; pAkuM (raMganA dhULa-dhuM)TAvavuM sakri. "ghUMTavuM'nuM preraka saMbaMdhamAM); ghaNI mAtrAmAM raMgavALuM (jema ke, ghero ghUM(-)TAvuM akri. ghUMTavuMnuM karmaNi [AgaLanuM hADakuM lAla) (2) UMDuM; gahana (3) cakacUra; khumArIvALuM ghUMTa-dhuM)TI strI. paganI pATalI ane naLAne joDanAra sAMdhA (AMkhanA saMbaMdhamAM) dhiramAMno mANasa; homaiyo ghUM(-6)TI strI, ('ghUMTavuM' uparathI) chaMTIne bALakane pavAtuM ghereyo chuM. ('ghera" = ToLI) hoLI khelavA nIkaLelo; | muzkelI; gUMcavaNa ghero paM. gherI levuM te (2) rokANa; aTakAva (3) samUha -ghuMTI strI, (sara. ghAMTI') bharAI paDAya evI ghacUmalo (jema ke, jhADano) ghUM(navuM)To chuM. ghUMTIne banAvelo loMdo (2) ghUMTavAthI ghelachA strI. ghelApaNuM, gAMDapaNa (2) AMdhaLI dhUna Avelo opa ghelAI strI. ghelApaNuM, gAMDapaNa ghaMTo . ghUTavAnuM ke lasoTavAnuM sAdhana; batto gheluM vi. (saM. grahila, prA. gahillaa) gAMDuM; akkala dhRNA strI. (saM.) tiraskAra; aNagamo (2) dayA; anukaMpA vagaranuM (2) na. gAMDapaNa; ghelachA dhRNAjanaka vi. (saM.) dhRNA-tiraskAra janmAve tevuM ghevara na. (saM. vRtapUra) ghebara dhRNApAtra vi. (saM.) dhRNA karavA-batAvavA yogya; dhRNAspada ghevariyuM vi. ghebariyuM dhRNAla vi. (saM.) (vAna) vi. dhRNAvALuM (2) dayALu ghevaruM na. ghebara; ghebaruM ? dhRNAspada vi. (saM.) aNagamo-tiraskAra upajAvanAruM; ghUMghaTa vi. UMgha ke kephathI gherAyeluM (2) cakacUra; magna (3) dhRNApAtra strI. varasAda aMdhAryo hoya evI AkAzanI sthiti dhRNita vi. (saM.) dhRNA pAmeluM gheza(-sa) strI. khAvAnI eka halakI rAnI - bharaDakuM dhRta na. (saM.) ghI; tUpa ghezi(-si)yuM na. sAva pAtaLA kAgaLanuM baneluM (2) peMzanA dhRtapakva vi. (saM.) ghImAM pakAveluM ke taLeluM jevuM narama dhRtapAtra na. (saM.) ghInuM vAsaNa-pAtra haiyuM na. (saM. gadvara) khADo; khAdharo gheghUra vi. gADha; ghanaghora (2) masta; cakacUra strI. (saM. godhIA, prA. gohA) garoLInA AkAranuM gheTI strI, gheTAnI mAdA; mAdA gheTuM enAthI moTuM eka prANI, jema ke pATalA gho (2) gheTuM na. jenA zarIra upara Una thAya che te prANI; gADara kaMkAsa; kajiyo (3) Aphata; muzkelI (4) aDacaNarUpa gheTo chuM. gheTAno nara, nara gheTuM; meMDho dAkhala thaI gayeluM mANasa bivaDAvavAno hAu ghena na. (a. naina) nazo; kepha (2) mada; abhimAna ghoghara paM. bhAre mAthAno jaMgalI bilADo (2) bALakane ghabara na. (saM. dhRtapUra, de.prA. ghaTaura-ghelara) ghInuM moNa ghoghara na. e nAmanuM eka vRkSa ke pakSI nAkhI taLI cAsaNI pAyela eka pakavAna ghogharabilADo pu. bhAre mAthAno jaMgalI bilADo ghebariyuM vi. ghebaranA jevuM ghogharANo paM. ghogharono rAjA; moTo ghoghara (navarAtrImAM ghebaruM na. ghebara - eka pakavAna banAvAto) For Private and Personal Use Only
Page #289
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ghoghaM ghogharuM vi. khokharuM - bhAre sAdavALuM ghogharo, (-Lo) puM. bhAre sAda; ghAMTo (2) gaLAnA je bhAgamAMthI avAja nIkaLe che te 202 ghogho vi.,puM. abhaNa; mUrkha (mANasa) (2) puM. moTo sApa (3) moMmAthuM DhaMkAya ema oDhavuM te; dhaMdholiyuM ghoca strI. ghoMcavuM-ghoMcAvuM te; ghoMcAyAnI asara ghocaparoNI strI. ghoMcaparoNI ghocaparoNo chuM. ghoMcaparoNo ghocavuM a.kri. ghoMcavuM; bhoMkavuM ghoTa puM. ghUMTa; ghUMTaDo ghoTaka yuM. (saM.) ghoDo [mATenuM medAna ke rasto ghoDadoDa strI. ghoDAonI doDavAnI harIphAI (2) ene ghoDAgADI strI. ghoDA vaDe kheMcAtI gADI ghoDAgAMTha strI. bevaDI saiDakAgAMTha (2) zetaraMjamAM be ghoDAne ekamekanA oramAM rAkhavA te [briTiza sikko ghoDAgInI strI. ghoDAnI chApavALI gInI; sonAno eka ghoDAghATaDI strI. ghoDe beThelI kanyAne vara taraphathI mAthe oDhADAtI cUMdaDI ghoDApUra na. ghoDAnI jema ekadama dhasI AvatuM moTuM pUra (2) kri.vi. tenI jema; jozathI; jhaDapathI ghoDAra strI. (saM. ghoTAgAra, prA. ghoDAAra) ghoDAne bAMdhavAnI jagA; azvazALA ghoDAriyo chuM. ghoDAranI sAphasUphI rAkhanAro; khAsadAra ghoDAliyuM na. vAMsanI cIpamAMthI banAveluM vAjuM ghoDAvaja strI. eka vanaspati auSadha ghoDAvega puM. ghoDAnA jevI jhaDapI gati ['horsapAvara' ghoDAzakti strI. ghoDAnI tAkAta jeTalI tAkAta ke baLa; ghoDAsara strI. ghoDAra; azvazALA ghoDiyAkhAtuM, ghoDiyAghara na. kArakhAnAmAM kAma karatI strIonAM bALakone sAcavavAno vibhAga ghoDiyuM puM. ('ghoDI' uparathI) eka jAtanuM pAraNuM (2) tADa chAMno dAMDo (3) ghoDiyAmAM bAMdhavAmAM AvatuM khoyuM ghoDI strI. ghoDAnI mAdA (2) jenI upara koI vastu mukAya athavA goThavAya ke raMgAvAya evI lAkaDA ke dhAtunI banAvaTa (3) jeno Teko laI calAya evI lAkaDI (4) UMce caDavAnI nisaraNI [TaTTu ghoDuM na. ghoDo athavA ghoDI (2) nAnuM athavA durbaLa thoDuM; ghoDe kri.vi. peThe; goDe; jema [sipAI; asavAra ghoDesavAra puM. ghoDA upara savArI karanAro mANasa ke ghoDesavArI strI. ghoDA upara savAra thavuM te ghoDo puM. (saM. ghoTaka, prA. ghoDaa) savArInuM eka pazu; azva (2) nadI ke dariyAnuM moTuM mojuM; loDha (3) ghoDA jevA AkAranI jADI nakazIdAra khIMTI (4) cAMpa-kaLa (jema ke, baMdUkanI) (5) moTI ghoDI; koI [ dhokavuM vastu mUkavA mATe banAveluM ubheTuM cokaThuM ghoNiyuM na. tabalAM joDamAMnuM bhoNiyuM; bAMyuM (2) dohavAnuM vAsaNa; doNuM ghoyaruM na. gotuM bAphavAno cUlo (DhoranA khANa mATenuM) ghoyuM na. bhamaraDA upara bIjA bhamaraDAnI ALathI pADavAmAM Avato khAMco Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ghora vi. (saM.) bihAmaNuM; bhayaMkara (2) kamakamATI upajAve evuM (3) gADha; atyaMta (mAtrAmAM) ghora pu. evo avAja ke raNako (2) taMbUrA vageremAM kharaja svaranA tArano avAja ke raNako (3) UMghamAM nAka bolavAno avAja ghora strI. (phA. dhora) maDaduM dATavAno khADo; kabara ghorakhodiyo puM. ghora khodanAro (2) ghora khodIne maDadAM kADhI khAnAruM eka prANI; ghorakhodiyuM (3) hINuM kAma karanAro [khodiyo ghorakhodu vi. ghora khodanAruM; vinAzaka (2) na. ghoraghoravuM a.kri. (saM. ghura, prA. ghora) (UMdhamAM) nasakorAMthI avAja karavo (2) ghasaghasATa UMdhavuM [gherAvAM ghoraMbhavuM (-bhAvuM) a.kri. vAdaLAM caDI AvavAM; vAdaLa ghoraMbho chuM. vAdaLAM caDI AvavAM te; goraMbho ghorAvuM a.kri. avAjathI gAjI UThavuM ghArI vi. ('ghoravuM' uparathI) UMghaNazI ghorI puM. DhoranuM ToLuM (caravA mATe jatuM AvatuM) dhorI vi. dhora prAMtanuM vatanI gholaka(-kI) strI. gholakuM na. sAva nAnuM aMdhAruM ghara; gholyuM(-haiyuM) vi. vagara notare jamavA janAruM ghoSa puM. (saM.) moTo dhvani; avAja (2) DhaMDhero (3) govALiyAnuM raheThANa; nesaDo (4) mRdu vyaMjananA uccAraNano bAhya prayatna 'slama' ghoSaka chuM. sAda pADanAro; DAMDiyo ghoSaNa na. (-NA) strI. jAherAta (2) DhaMDhero ghoSaNApatra na. (saM.) jAheranAmuM; DhaMDhero ghoSavyaMjana puM. komaLa mRdu vyaMjana (ga, ja, Da...dha, jha... vagere 20 vyaMjano) ghoSita vi. (saM.) garjIne kaheluM; jAhera kareluM ghoLavuM sa.kri. (saM. dholayati, prA. gholai) pharatethI dAbIne narama karavuM (2) ogALavuM (3) meLavavuM (4) jorathI ghUmaDavuM ghoLAghoLa (-LI) strI. khUba ghoLavuM te (2) manamAM vicAra ghoLAyA karavo te; mananI anizcita sthiti; gaDamathala ghoLAvuM sa.kri. 'ghoLavuM'nuM karmaNi ghoLyuM vi. dhoLeluM - ghUMTeluM (2) baLyuM; mUuM (udA. ghoLyo pagAra !) ghokavuM sakri. koNI ke godo mAravo (2) ghoMcavuM For Private and Personal Use Only
Page #290
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhokAriyuM 29 3 [ cakavI ghakAriyuM na. krodhe bharAI dAMtiyAM karavAM te besIne goLa pharavAno phALako; phajeta-phALako (2) phera; ghoMko 5. koNIno godo; ThoMso (2) mukko cakarI ghoghATa na. zorabakora; garabaDATa cakatI strI, nAnI capaTI goLa takatI (2) phUlabesaNIno ghoMca strI. cIlAmAM paDelo UMDo khADo (2) bhoMkAvAthI vRddhi pAmato bhAga, jemAM koIkavAra madha hoya che; paDelo khADo - ghA ke tenI asara (3) nukasAna Daska' (2) caMdo; "DAyala' ghoMcaparoNo pu. vArevAre paroNo bhoMkavo te cakatadAra vi. cakatIovALuM ghoMcavuM sakri, bhoMkavuM; ghoMco mAravo cakatuM na. goLa ke khUNAdAra corasa DheluM; jADuM daLadAra paDa ghoMcATavuM sakri. vAraMvAra ghoMcavuM (2) cakAmuM (cAmaDI paranuM) ghoMcAmaNa strI, ghoMcavAnI kriyA; ghocAsaNa cakatuM vi. ('cakavuM" uparathI) sAvadha; sAvaceta ghoMcAghoMca strI. sAmasAme ghoMcavuM-godA mAravA te cakanAcUra vi. (hi.) cUrecUrA thayeluM ghocAvuM a.kri. bhoMkAvuM cakabhilla na. eka dezI ramata; khobhillu; mATalI ghoMTavuM a.kri. ghoravuM; UMghavuM (tucchakAramAM) cakamaka puM. (turkI) agni saLagAvavAno paththara (2) strI, -ba vi. (saM.) haNanAruM-nAza karanAruM (samAsane aMte). taNakho (3) camaka; jhalaka (4) takarAra, kajiyo udA. kRtajJa cakamaMDaLa na. upara cakaracakara pharavuM te (2) tema pharatI ghANa na. (saM.) nAka; nAsikA (2) suMghavuM te vastuono samUha (3) ati khaTapaTathI vadhI gayelI dhrANendriya strI. (saM.) zvAsa levAnI indriya - nAka avyavasthA (4) majAkamazkarI karavAne maLelI ToLI ghAvuM sakri. suMghavuM (2) cuMbavuM cakaracakara kri.vi. goLagoLa pharatA cakranI mAphaka cakaraDI strI. (saM. cakra uparathI) phUdaDI (2) phera; cakarI S: (3) cakkara pharatI caklI; pharakaDI (4) cakkara phare evuM eka ramakaDuM DayuM. kaMThasthAnI anunAsika (A vyaMjanathI zarU thato koI cakaraDI-bhamaraDI strI. phUdaDI pharavAnI eka ramata zabda nathI.) cakaraDuM na. cakra (2) zUnya; mIDuM (3) cakarI pAghaDI (tiraskAramAM) cakarabhamara kri.vi. (cakara + bhamavuM) pharatA cakranI jema cakaravakara kri.vi. cakarI AvavAthI bebhAna (2) pharatA ca puM. (saM.) tAlusthAnI pahelo vyaMjana paiDAMnI peThe goLagoLa pharavuM ne vaMkAvuM ema (jema ke, ca saMyo, ane; vaLI; tathA AMkha). caka paM. (turkI cika) bAraNA para nAkhavAno saLIono cakarAvuM a.kri. cakara levuM. ghUmarI levI viddha: cakravyuha paDado; jALIdAra aMtarapaTa-kinArI cakarAvo pu. pherAvo, cakrAva (2) ghera; parigha (3) koThAcaka chuM. (strIonuM) eka ghareNuM cakarI vi. (saM. cakra) goLa AkAranuM (jema ke, cakarI caka chuM. (saM. cakra) kuMbhArano cAka (2) bacakuM pAghaDI = goLa dakSiNI pAghaDI (2) strI. phera; tammara caka caka chuM. cakalAno avAja (2) nakAmo bakavATa ke (3) cakaraDI lavAro (3) vi. kri.vi. "caka caka' evo avAja cakarIdAra vi. goLa AMTAvALuM thato hoya tema cakalI strI. ('caka evA avAja uparathI athavA saM. cakacaka kri.vi. caLakatuM hoya ema; cakacakATa thato hoya caTakA, caTikA) cakalAnI mAdA (2) pANIno naLa cakacakavuM akri. (saM. cakA, prA. cikacikAya) caLakATa kholavAnI cakalI (3) pANIno naLa (4) bArImAravo; jhaLakavuM bAraNAM vAsavAnI ThesI cakacakavuM a.kri. "caka caka' evo avAja karavo cakaluM. cakalInuM napuMsakaliMganuM rUpa (2) koI nAnuM paMkhI cakacakATa puM. caLakATa (2) saphAIdAra poliza [vALuM cakaluM na. (saM. cakra + luM, apa. ullaa athavA catuSka cakacakita vi. cakacakatuM; caLakatuM (2) saphAIdAra poliza - cau% + luM) mahollA AgaLanI chUTI jagyA (2) cakacAra strI. paDapUcha; carcA; vAtano UhApoha cAra rastA maLatA hoya evuM nAkuM cakacUra vi. (anu.) nazAmAM cUra-garaka cakalo . cakaluM ke cakalAmAM besatuM bajAra (2) ADaNI cakacUra ki.vi. (A.) cUrecUrA; bhUkebhUkA cakalo . nara cakaluM; eka paMkhI cakaDola(-La) paM. (saM. cakra+dolA) pAraNA jevI DoLImAM cakavI strI, cakavAnI mAdA: cakravAkanI mAdA For Private and Personal Use Only
Page #291
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cakavuM 24 || caTa cakavuM vi. (saM. cako lAga jotuM beTheluM; tatpara cakravartitva na. cakravartIpaNuM; sArvabhaumatA cakavuM a.kri. lAga jotAM besavuM (3) takAsavuM cakravartIvi. (saM. cakravarti) ekacakra rAjaya karanAruM sArvacakave kri.vi. (saM. cakrapati, prA. cakravarDa) cakravartIpaNe bhauma (2) 5. tevo rAjA (3) jaTAmAMsI (vanaspati) cakavo chuM. (saM. cakravAka, prA. cakravAa) ekapaMkhI; cakravAka cakravAka !. (saM.) eka pakSI; cakavo cakavo . cakaDoLa vikaLa = vyAkuLa) AkuLavyAkuLa cakravAkI strI. (saM.) cakravAka pakSInI mAdA; cakavI cakaLava(-vi)kaLa vi. (2) kri.vi. (saM. cakra cakita ane cakravAta, (yu) puM. (saM.) vaMToLiyo cakAcaka kri.vi. (saM. capha = paritRpta thavuM) bharapaTTa; peTa cakravAla na. goLa gherAva; kUMDALuM oiya tevuM bharIne (3) yatheccha mijabAnI UDavI ema cakravRddhi vi. (saM.) muddala sAthe vyAjanuM paNa vyAja gaNAtuM cakAmuM, (-yu) na. cAmaDI para paDeluM cAMduM ke cAThuM cakravyuha puM. (saM.) cakrAkAre goThavelI sainyaracanA cakArANA, cako 5. cakalo (bALabhASAmAM) cakrAkAra vi. (saM.) cakranA AkAranuM (2) 5. saMgItamAM cakAra chuM. (saM.) "ca" varNa ke vyaMjana (2) "ca" uccAraNa eka alaMkArabhiauma rAjA (4) viSNu (5) kuMbhAra cakAsaNI strI. tapAsIne jovuM te; parIkSaNa cakrI vi. (saM.) cakravALuM (2) sArvabhauma (3) 5. sArvacakAsavuM sakri. tapAsIne jovuM; kasoTI karavI (2) prakAzavuM cakrIya vi. (saM.) cakrane lagatuM; cakranI jema krama pramANe (3) mUlya AMkavuM AvatuM; "sAiklika' cakAsita vi. (saM.) cakAseluM cakSa(-kha) na. (saM. cakSu) AMkha; netra cakita vi. (saM.) Azcarya pAmeluM; dilmaDha cakSu strI. (saM.) AMkha; netra cakitatA strI. (saM.) navAI; vismaya cakSugocara vi. AMkhathI dekhAya evuM cakI, (2bAI) strI. cakalI (bALabhASAmAM) cakSudAna na. (saM.) AMkhanuM dAna; netradAna riAga-prema cakotaruM na. (-ro) . moTA lIMbu jevuM pAnasa cakSurAgapuM. (saM.)AMkhonIlAlAza(2) AMkhovaDadekhADAto cakora vi. (saM.) tarata cetI jAya evuM; capaLa cakSuroga . (saM.) AMkhano roga cakora puM, na. (saM.) tetarane maLatuM eka pakSI; cakravAka cakSuSmAna vi. (saM.) dekhatuM; AMkhovALuM siAMbhaLanAra-sApa cakorI strI. cakoranI mAdA; cakravAkI cakSuHzravA 5. (saM.) (lokamAnyatA mujaba) AMkhathI cakkara vi. (saM. cakra uparathI) asthira manavALuM, gAMDuM; cakha na. (saM. cakSu) cakSu; AMkha casakeluM (2) na. cakra; paiDuM (3) AMTA mAravA-pharavuM cakhADavuM sakri. "cAkhavuM'nuM preraka te (4) kUMDALuM, goLAkAra (5) cakrAkAra goThavaNamAM cagaDola, (-La) na. pAraNA jevI DoLIomAM besI cakrAkAre makAnano vADo (jalano) (6) cakarI; tammara (7) pharAya tevo phALako; cakaDoLa (2) phera; cakarI (3) kri.vi. goLAkAre na. eka pakSI kiravo; caDAvavuM cakkI strI. (saM. cakrikA, prA. cakriA) ghaMTI (2) ghANI cagadavuM sakri. paga taLe kacaravuM; jorathI dabAvuM (2) vadha cakyuM na. (cappa ane cAkunA mizraNathI thayela) cAku; cappa cagadAvavuM sa.ji. "cagadavuMnuM preraka cakra na. (saM.) paiDuM (2) dhAravALuM eka goLa hathiyAra (3) cagadAyuM a.kri. "cagadavuMnuM karmaNi viSNunuM eka hathiyAra - sudarzanacakra (4) kUMDALuM; cagavuM a.kri. (saM. capha uparathI) AkAzamAM - UMce UDavuM goLAkAra (5) ghaNuM moTuM rAjaya (da) samUha; samudAya; (2) raMgamAM AvavuM; khIlavuM maMDaLa (7) taMtramAM varNavelAM gudAthI tALavA sudhInAM cagaLavuM sakri. dhImedhIme cAvavuM; mamaLAvIne khAvuM cha sthAnomAMnuM koIpaNa cacaNavuM a.ki. baLatarA thavI; lAya baLavI (2) caNa caNa cakragati strI. (saM.) goLAkAra cAla; paribhramaNa thaIne baLavuM (3) manamAM duHkhI thavuM-baLavuM (4) roSe cakradhara vi. (saM.) cakra dhAraNa karanAruM (2) paM. viSNu - bharAvuM cAmaDInI baLatarA thavI te cakradhArI vi. cakra dhAraNa karanAruM (2) na. pANImAM thatuM cacaNATa puM. cacaNavuM te; lAya (2) gumaDuM-sojA vageremAM eka sUkSma jaMtu (3) paM. viSNu (4) zrIkRSNa cacaravuM a.ji. baLatarA thavI; lAya baLavI-thavI cakranAbhi strI. (saM.) cakrano madhyabhAga, jemAM ArA cacarATa pu. baLatarA; lAya baLavI te; baLatarA khoselA hoya che; paiDAnI nAyaDI, nArakhu cacUta-cu)ko(Do) 5. (saM. cicA=AMbalI uparathI) cakranemi strI. (saM.) cakrano parigha-gherAvo cicUko; kasUko; AMbalIno ThaLiyo cakrapANi pu. (saM.) (hAthamAM sudarzana cakradhArI) viSNu caccAra vi. cAra cAra viALelI dAbhanI saLI cakrapheMka na. lokhaMDanA cakrane pheMkavAnI eka ramata caTa 5. zrAddhamAM deva vagerenA pratIka tarIke mukAtI gAMTha cakrama puM. gAMDo - cakkara mANasa (2) vi. gAMDuM caTa strI, (saM. ca uparathI) kALajI; cAnaka (2) jIda; haTha For Private and Personal Use Only
Page #292
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir caTI 275 ciDasAcaDasI caTa kri.vi. sAthe (2) tadana saphA (khAvAnuM) (3) jhaTa; caTTAM kri.vi. caTa; jhaTa (2) khatama; ohiyAM khaDaka capaTI sAthe caTTAna strI, (hi.) moTI pahoLI zilA ke Ubho Akho caTaka chuM. (saM.) cakalI caDa(-Dha) strI. caDavuM te; mamata [UtarI caTaka vi. (saM. caTu uparathI) AMkhe bAjhe evuM dIpatuM caDa(-Dha)Utara(-rI) strI. caDavuM ane UtaravuM te; cA (udA. lAla caTaka) (2) strI, lahejata; svAda (3) caDacaDa kri.vi. baLavAnA evA avAjathI [baLavuM caTako; DaMkha (4) cAnaka; lAgaNI caDacaDavuM a.kri. tataDavuM (2) caDacaDa evA avAja sAthe caTakacAMdanI strI. ghaNI svarUpavAna strI caDagaDATa puM. cacaDa evo avAja; tataDATa caTakatuM vi. bhapakAdAra; caTakadAra caDhaUtara(-rI) strI, juo caDaUtara(-rI) ciDAva caTakatuM vi. caTaka caTaka karatuM caDa(-4)Na na. ('caDavuM' uparathI) UMce caDavAno DhoLAva; caTakadAra vi. svAdiSTa; lahejatadAra (2) moka; caDa(-)tI strI. (caDavuM parathI) unnati (2) baDhatI; vRddhi cittAkarSaka (3) manamAM DaMkhe tevuM (4) lAgaNI uzkere caDa(-Dha)tIpaDatI strI, caDavuM ane paDavuM te; astodaya evuM (lakhANa, bhASaNa). caDa(-Dha)tI bhAMjaNI strI, nAnAmAMthI moTA parimANamAM caTakamaTaka vi. phAMkaDuM; nakharAMbAja (2) strI, varaNAgiyo- rakama pheravavI te nakharAMbAja dekhAva ke cAlavAnI rIta caDa(-4)nI zreDhI strI. sarakhA uttaranI athavA sarakhA caTakavuM sakri. caTako bharavo (2) manamAM caTako lAgavo guNottaranI vadhatI saMkhyAono hisAba gaNavAnI (3) a.kri. (cAMdanInuM) dIpavuM; khIlavuM rIta (ga.) caTakaMtuM vi. caTakatuM caDa(-)tuM vi. vadhatuM; UMce jatuM (2) caDiyAtuM caTakAvavuM sakri. caTako bharavo; DaMkha mAravo; karaDavuM caDapa (0caDapa) ki.vi. utAvaLathI; jhaDapathI caTAkAvavuM sa.ki. manamAM kheMcavuM caDapavuM sakri. caDapa karI UMcakI levuM; jhaDapavuM caTakI strI tIvra lAgaNI (2) cUMTI;capaTI (3) mohinI (4) caDabhaDa strI, (da, caDapaDa) caDabhaDavuM te; tIvra bolAcAlI khUlato lAla raMga (5) kapaDAM vagereno raMga khUlavo te caDabhaDavuM a.ki. gusse thavuM; khIjavuM; laDI paDavuM; caTakIluM vi. (hi.) bhapakAvALuM; bhaDakIluM (2) majedAra UMcAnIcA thavuM caTako chuM. daMza; kha (2) mananI tIvra lAgaNI (3) svAda; caDabhaDATa . caDabhaDa; bhAre bolAcAlI (2) manadu:kha lahejata; casako caDavuM sakri. a.kri. (saM. caDhati, prA. caDaI) nIcethI upara caTacaTa kri.vi. jhaTajhaTa; sapATAmAMeika caTAkedAra vAnI javuM (2) vadhavuM; UMce javuM (udA. bhAva, rela) (3) caTaNI strI. (da. caTTa = cATavuM+aNI) vATIne banAvAtI savArathavuM; besavuM (udA. ghoDe caDavuM) (4) caDAI karavI caTapaTa kri.vi. tAbaDatoba; jhaTapaTa [saMtApa (udA. mALavA upara caDI Avyo.) (5) baphAvuM; caTapaTI strI, ati utsukatA; tAlAvelI (2) akaLAmaNa; raMdhAvuM (udA. dALa caDI gaI che.) (6) gusse thavuM caTavuM a.ki. (saM. 2) dila para coTa lAgavI (udA. caDIcaDIne bole che.) (7) saMkocAvuM; TUMkuM thavuM caTAI strI. (saM. kaTa) sAdaDI (udA. kapaDuM caDI gayuM.) (8) -nA karatAM zreSTha TharavuM caTAkedAra vi. svAdiSTa; lahejatadAra sviAda (9) -no nazo ke khUba asara ke pAsa lAgavo (udA. caTAko paM. (da. cakra = bhUkha) caTako; tIvra lAgaNI (2) aphINa vagere tathA thAka, krodha, kATa, raMga vagere) caTAcaTa ki.vi. caTacaTa; jhaTajhaTa; jhaTapaTa (10) -nI latamAM ke nAdamAM phasAvuM (udA. haThe caDavuM) caTADavuM sakri, "cATavuM'nuM preraka (11) (koI vastunI bAkI) vadhavI, cUkate ke adA caTApaTA pu.ba.va. raMgaberaMgI ADAavaLA paTA karavAnuM ekaThuM thavuM (udA. kAma, ugharANI, rajA vagere) caTApaTALuM vi. caTApaTAvALuM (12) lepa ke arcA karavI (udA. hanumAnane tela caTApaTI strI, caTapaTI; tAlAvelI (2) akaLAmaNa; saMtApa caDavuM; pIThI caDavI) (13) garvathI phUlavuM (14) naivaidya caTiyuMvi. ('caTa'strI. uparathI) jidI; haThIluM (2) caTavALuM vagere tarIke apAvuM (udA. devane phUla, nALiyera caDavuM) caTIluM vi. caTavALuM; caTiyuM (2) haThIluM; jidI (15)-nAuparaDhAMkaNake galepha peThe AvavuM (udA. pUThuM, cakaluM na. daSTAMtarUpa Tucako lAMciyuM galepha vagere) (16) caDhavuM caTU-Tu)DuM vi. ('cATavuM' uparathI) khAvAnuM lAlacuM (2) caDavo chuM. mATInI nAnI loTI; ulecaNuM caTocaTa(-Dha) kri.vi. ('caTa' ki.vi. uparathI) tAbaDatoba, caDasa 5. eka mAdaka padArtha (2) vyasana; casako; lata - TapaTa (3) mamata; jIda (4) IrSyA (3) virodha caTTa kri.vi. caTa; jhaTa caDasAcaDasI strI. huMsAtuMsI (2) zatrutA bharelI harIphAI For Private and Personal Use Only
Page #293
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir caNasIlI 276 [caturAsana caDasIluM vi. caDasa bhareluM caNatariyo chuM. caNanAro kArIgara caDAI strI. ('caDavuMuparathI) lazkarI AkramaNa; humalo caNabhaNa kri.vi. dhIme avAje ghusapusa thAya ema (2) caDAu vi. phUlaNajI (2) jhaTa gusse thaI jAya evuM (3) strI. dhIme avAje cAlatI lokacarcA jamInane mAphaka evuM; guNakArI (4) caDhavA-savArI caNabhaNavuM sakri. caNabhaNa karavI; ghusapusa karavI karavA yogya [utarANa (2) sArI ane mAThI dazA caNabhaNATa pu. caNabhaNavuM te; ghusapusa (2) aphavA caDAUtara(rI) strI, caDavuM ane UtaravuM te; caDANa- caNavuM sakri. (saM. cinoti; prA. ciNaI) (ITa vagere vaDe) caDAcaDa(-DI) strI. huMsAtuMsI; sarasAInI spardhA dIvAla; makAna vagere banAvavuM caDAmaNI strI. caDAvavuM-uzkeravuM te; uzkeraNI caNavuM sakri. (saM. cinoti, prA. ciNaI = ekaThuM kare che caDANa na. UMce caDavAno DhoLAva; caDAva uparathI) vINIne khAvuM (pakSI mATe) caDAva chuM. UMcANa (2) caDatA UMcANavALI jagA (3) caNAnAra 5. caNAnA choDa uparathI maLato kSAra tevo mArga (4) vRddhi; vadhAro caNApaNI strI, caNAno popaTAvALo choDa (2) tevA caDAvavuM a.kri. "cavuM'nuM preraka (2) uzkeravuM (3) ArogI choDanI jhUDI javuM; khAI javuM te (4) caDAvavuM te caNiyAruM na. je khADAmAM TekAvAthI bAraNuM phare che te caDAvo puM. caDAva; (2) caDAI (3) caDavuM ke caDI AvavuM caNiyo chuM. ("caraNa" parathI) ghAgharo; caraNiyo caDiyAtApaNuM. caDiyAtuM hovuM te (guNalakSaNamAM) eivuM caNI strI, nAno caNo; caNAnI eka jAta caDiyAtuM vi. ('caDavuM' uparathI) vadhAre sarasa; caDatuM; caDe caNIbora na. caNA jevuM nAnuM eka jAtanuM bora caDIcoTa kri vi. ekadama; jhapATAbaMdha (2) bhayaMkara rIte caNo . chaDelI kodarI caDeDATa kri.vi. moTe avAje (phATavuM) caNo chuM. (saM. caNaka, prA. caNaa) maga jevuM eka kaThoLa caDDI strI, (kannaDa) arthe pATalUna caNoThiyuM vi. caNoThInA raMganuM; kasuMbala caDhaUtara strI. caDavuM ane UtaravuM te; caDaUtara caNoThI strI, (prA. ciNoThI, prA. ciNoThI) rAtI caDhavuM sakri. a.ki. cavuM. nIcethI upara javuM (2) athavA kALI pILI ke sapheda guMjAnI vela (2) tenuM vadhIne UMce javuM (3) savAra thavuM (besavuM) (4) phaLa (3) vAlanA trIjA bhAganuM vajana; ratI caDhAI karavI (5) gusse thavuM (6) TUMkuM thavuM (.dA. caNoThIbhAra vi. bahu thoDuM; caNoThI jeTalA vajananuM penTa caDhI gayuM) (7) -nI latamAM phasAvuM cataramAra 5. bilADIno Topa caDhAI strI, lazkarI AkramaNa; caDAI; humalo cataraMga vi. cAra aMgavALuM (2) na. eka jAtanuM vAjuM caDhAu vi. caDAu; phUlaNajI (2) jhaTa gusse thaI jAya evuM cataraMgI vi. vividha prakAranuM; bhAtabhAtanuM (3) jamInane mAphaka evuM; guNakArI (4) caDhavA- catur vi. (saM.) cAra (samAsamAM pUrvapada tarIke. udA. savArI karavA yogya caturbhuja, caturmukha) caDhAUtara(-rI) strI. caDavuM ane UtaravuM te catura vi. (saM.) cAlAka, hoziyAra; yuktibAja caDhAcaDha(-DhI) strI. huMsAtuMsI; sarasAInI spardhA caturatA strI. (saM.) caturAI; caturapaNuM caDhAva 5. caDAva; UMce caDavAno DhoLAva (2) vRddhi; caturaziromaNi vi. caturomAM zreSTha vadhAro (3) caDAI caturasujANa vi. catura ane samaju caDhAvavuM a.kri. caDAvavuM; uzkeravuM (2) ArogI javuM caturagsa vi. (saM.) cakhUNiyuM; cAra khUNAvALuM caDhAvo puM. caDAvo; vRddhi; vadhAro (2) UMce caDavAno caturaMga vi. (saM.) cAra aMgavALuM (sainya) (2) paM. zetaraMja DhoLAva (3) uzkeraNI caturaMgiNI vi. strI. (saM.) hAthI, ghoDo, ratha ane caDhiyAtApaNuM na. caDiyAtApaNuM pAyadaLa e cAra aMgavALI (senA) caDhiyAtuM vi. caDiyAtuM (2) vadhAre sarasa; caDatuM caturaMgI vi. (saM.) caturaMga; cAra aMgavALuM caNa strI, paMkhIone caNavA mATe nakhAtuM anAja caturaMta vi. (saM. catur + aMta) cAra cheDAvALuM caNa strI, cINa; karacalIvALI kapaDAnI sIvaNI caturA vi. strI. (saM.) catura strI (2) strI caNaka . (saM.) caNo caturAI strI. caturapaNuM; cAlAkI caNacaNa ki.vi. caNaNa thAya ema caturAnana vi. cAra mukhavALuM (2) 5. (saM.) cAra caNacaNavuM a.kri. cacaNavuM; baLatarA thavI mukhavALA-brahmA caNacaNATa . cacaNATa; baLatarA caturAzrama puM. (saM.) cAra Azrama : brahmacaryAzrama, caNatara na, caNavuM te; caNavAnuM kAma (2) caNavAnI rIta gRhasthAzrama, vAnaprasthAzrama ane saMnyastAzrama For Private and Personal Use Only
Page #294
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir caturthAto 2eo [capATI-tI) caturthAta puM. amuka saMkhyAne tenI te ja saMkhyA vaDe traNa catuHsImA strI. cAra bAjunI sImA-bUTa vAra guNatAM Ave te guNAkAra (2 = 16) (ga.) canamaniyAM naba.va. gadabadiyAM (2) cenabAjI; lahera caturtha vi. (saM.) cothuM canoThI strI, caNoThI caturthaka vi. (saM.) cothuM (2) paM. cothiyo tAva capa ki.vi. caTa laIne; ekadama vighAra karavo caturthAzrama puM. (saM.) cotho Azrama-saMnyastAzrama capakAvavuM sakri. UnuM karIne cAMpavuM (2) coTADavuM (3) caturthAzramI vi. saMnyastAzramI; saMnyAsI capako pu. ('capakAvavuM" uparathI) DAma (2) maheNuM (3) caturthAza puM. (saM.) cotho bhAga-aMza (vibhakti maheNAno DaMkha caturthI strI. (saM.) cotha (2) cothI vibhakti, saMpradAna capa capa kri.vi. tevA avAjathI (2) jhaTapaTa (3) lapa caturdazI strI. (saM.) caudaza; caudamI tithi capacapuM vi. cIkaNuM thayeluM; bhInuM thayeluM caturdiza kri.vi. cotarapha; cArebAju capaTa vi. (saM. cipaTa) coTeluM; capaTuM; cappaTa [AvavuM caturyAma na.ba.va. bhAratanA cAra khUNe AvelAM - pUrve capaTAvuM akri. cappaTa thavuM; dabAvuM (2) nukasAnamAM jagannAthapurI, uttare badarIkedAra, pazcime dvArakA ane capaTI strI, (prA. cappaDiyA) hAthano aMgUTho ane dakSiNe rAmezvara e cAre tIrtha AMgaLI bhIDavAM te (2) temAM pakaDAya teTaluM mApa caturbhuja vi. (saM.) cAra hAthavALuM (2) hAtha pAchaLa (3) tema karIne karAto caTa evo avAja (4) e bAMdhyA hoya tevuM - keda pakaDeluM (3) cAra khUNA ke avAja karatAM lAge eTalo samaya; jarA vAra (5). bAjuovALuM (4) paM. cAre bAjuovALI AkRti pakaDa; cImaTI (5) viSNu, nArAyaNa (6) ALasu mANasa capaTuM vi. ('capaTa" parathI) beTheluM; dabAyeluM caturmAsa pu.ba.va. (saM.) cAturmAsa (devapoDhIthI devaUThI capaTo pu. moTI capaTI ekAdazI sudhInA cAra mAsa); comAsAnA cAra capaDavuM sakri. TIpIne capaTuM karavuM mahinA capaDAlAkha strI. capaDIne lagaDI banAvelI cokhkhI lAkha caturmukhavuM. (saM.) cAramukhavALA-brahmA, catuzanana [kali capaDiyo . sonArUpAnA tArane capaTA karanAro kArIgara caturkaMga pu.ba.va. (saM.) cAra yuga : satya, dvApara, tretA, capaDuM vi. cIThuM (2) cIkaNuM, lIsuM (3) khuzAmatiyuM (4) caturvarga pu.ba.va. (saM.) cAra puruSArtha : dharma, artha, kAma cAra paDavALuM [bhikSApAtra ane mokSa [ane zUdra capaNa(-NiyuM, "NuM) na. cappaNa; zekoruM; baTeruM (2) caturvarNa pu.ba.va. (saM.) cAra varNa brAhmaNa, kSatriya, vaizya capataruM na. ( pataruM' saM. patra parathI) kAgaLanI kakaDI; caturvidha vi. (saM.) cAra prakAranuM caturveda pu.ba.va. (saM.) cAra veda : Rgvada, yujarveda, capacapara kri.vi. cabaDacabaDa (2) manamAM Ave ema sAmaveda ane atharvaveda caparAsa strI. sipAInA paTAnI pittaLanI takhatI (2) caturvedI vi. cAre veda jANanAruM mijAgaruM (3) baDAI; patarAjI [(2) strI. baDAI caturvyUha pu. vAsudeva, saMkarSaNa, pradyumna ane aniruddha e caparAsI chuM. (phA.) caparAsavALo-paTAvALo; "orDalI" cAra rUpa dhAraNa karanAra - viSNu capala vi. (saM.) caMcala (2) hoziyAra; cAlAka catuSka na. (saM.) cArano samUha; catuSTaya capalatA strI. hoziyArI; cAlAkI; caMcaLatA catuSkala vi. cAra mAtrAovALuM (pi.) capalA strI. (saM.) capaLa strI (2) lakSmI (3) vIjaLI catuSkoNa vi., pR. (sa) cAra khUNAvALuM ke tevI AkRti; (4) eka chaMda kvAjhileTarala (2) cAra khUNA capasavuM a.kri. (phA. caspIdana) dAbavuM; jorathI dAbavuM catuSTaya na. (saM.) cArano samUha; catuSka (2) vi. cAra (2) capa daIne barAbara baMdhabesavuM prakAranuM (3) cAra bhAgavALuM cikaluM (2) cokaDI capaLa vi. cAlAka caMcaLa catuSpatha puM. (saM.) cAra rastA ekaThA thatA hoya evI jagA- capaLatA strI. cAlAkI; hoziyArI catuSpada vi. (saM.) cAra pagavALuM capaLA strI. capaLa strI; vIjaLI (2) lakSmI catuSpadI strI, (saM.) cAra padanI banelI kaDI capAcapa ki.vi. jhaTajhaTa catuHsImA strI. cAra bAjunI sImA-hada [pAMsaruM capATa kri.vi. sApha; caTa (2) sapATa catuM, -nuM) vi. chatuM; savaLuM (2) ughADuM; jAhera (3) sIdhuM; capATavuM sakri. sapATAbaMdha khAvuM; caTa karI javuM catuM-tuM)pATa vi. chacpATa; tadana sIdhuM paDeluM ke sUteluM capATI-tI) strI. (phA. capAtI) cAra paDavALI roTalI catA(-ttA)pATa kri.vi. chattApATa; tadana sIdhuM paDeluM ke sUteluM (2) jADI roTalI cabarakI For Private and Personal Use Only
Page #295
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir capeTA-TI)] 278 camAra capeTa(-TI) strI. (saM. caMpaTa) jhApoTa; tamAco (2) camakavuM a.kri. (prA. camakka0) jhabUkavuM (2) coMkI UThavuM; sakaMco; kabajo (khAsa karIne bhUtanA vaLagaNa mATe) coMkavuM (3) vaMThI javuM (4) dhrUjavuM viMThI javuM te (3) nukasAna; Aphata camakATa pu. camakAro; jhabakAro (2) vAIno Aveza (3) capaTo . tamAco; thappaDa camakAra(-ro) 5. (saM. camatkAra, prA. camakkAra) jhabakAro capocapa kri.vi. jhaTajhaTa (2) camaka; kaMpArI (3) camacama thato avAja capataruM na. kAgaLanI kakaDI; capataruM tivuM camakAvavuM sAki"camakavuM'nuM preraka (2) coDI devuM; mAravuM cappaTa vi. capaTa; coTeluM, capaTuM (2) barobara coMTIne hoya camakita vi. camakavALuM; cakacakatuM (2) camakI UTheluM cappaNa(-NiyuM)na. capaNa; zekoruM; baTeruM (2) bhikSApAtra camakIluM vi. camakadAra; jhaLahaLatuM cappAcappA pu.ba.va. tasue tasu jamIna; dareka jagyA camacama kri.vi. camacame ema baLatarA thavI cappa ., na. (sara. ma. cApu) cAku ti camacamatuM a.kri. 'camacama' evo avAja thavo (2) tIvra cappo pu. lakhoTInI ramatamAM sAmAnI lakhoTIne tAkavI camacamATa . (-TI) strI. camacamavuM te cabakAvavuM sakri. capakAvavuM; UbhuM karI cAMpavuM (2) camacI strI, nAno camaco (2) (lA.) khuzAmatakhora coMTADavuM (3) vaghAra karavo matalabI strI 1 khilecI cabako paM. capako; DAma (2) maheNuM (3) maheNAno DaMkha camacI strI. pAnasopArI vagere rAkhavAnI khAsa kothaLI; cabaDacabaDa a.kri., vi. capacapa (2) manamAM Ave ema camaco !. (turkI yugraha) rasoImAM tathA khAvApIvAnuM cabarakI(-khI) strI. (patra parathI, varakha-pAnuM) kAgaLano pIrasavAmAM kAma AvatuM eka kaDachI jevuM sAdhana (2) nAno kakaDa (lA.) khuzAmatakhora puruSa cabarAka vi. (phA. cAbaka=cAlAka, carna=capaLateja, camaDI strI. (hi.) cAmaDI; tvacA capaLa; cAlAka (2) bolavAmAM kuzaLa; vAcALa camaDI(tUTa, toDa) vi. cammaratoDa; kaMjUsa; kRpaNa cabarAkiyuM na. TUMkI cabarAka ukti camatkAra chuM. (saM.) Azcarya; AzcaryakAraka banAva - dekhAva cabarAkI strI, cabarAkapaNuM; cAlAkI (2) karAmata; alaukika kriyA ca(-ci)bAvaluM vi. doDhaDAhyuM; cAMpI cAMpIne bolatuM camatkAra(-ri)ka vi. (saM.) camatkAravALuM cabAM kri.vi. moMmAMthI uccAra nIkaLato hoya tema camatkAritA strI, camatkArI hovApaNuM cabAM karavuM rU.pra. (cabA = ukti; uccAra) cUke cAM karavuM; camatkArI vi. (saM. camatkArinu) camatkAravALuM kAMI paNa bolavuM; jIbha calAvavI camatkRti strI. (saM.) camatkAre Azcarya; AzcaryakAraka cabUtarI strI, nAno cabUtaro; parabaDI banAva-dekhAva (2) karAmata; alaukika kriyA cabUtaro khuM. polIsathANuM; "geTa' (2) kara levAnI cokI; camana !, na. (phA.) bAga (2) AnaMda; mojamajA nAkuM (3) cotaro (4) paMkhIone mATe dANA camara strI. (saM. cAmara) vALa ke pIMchAM (2) strI, na. nAkhavAnI jagA; parabaDI camarI gAyanA ke bIjA vALanI banelI camarI; cAmara cabUriyo chuM. hIMcako (2) hiMDoLAkhATa camarakhuM na. (saM. carmarakSaka) reMTiyAnI trAka jemAM rakhAya abolA pu.ba.va. sAmasAme ToNAM mAravAM te; kaTAkSabola che te (cAmaDAno kakaDo) caboLavuM sakri. gALo bhAMDavI camarabaMdha . (saM. carmabaMdha) cAmaDAno paTo cabhaDa bhaDa kri.vi. AvavAnA avAjathI; bhacaDa bhacaDa camarabaMdhI vi. keDe camarabaMdhavALuM (2) zUravIra (3) paM. cabhaDavuM a.ki. caDabhaDavuM; gusse thavuM; khIjavuM; laDI paDavuM jenA mAthA AsapAsa camara phare che tevo rAjA ke cabhaDATa 5. caDabhaDATa; bhAre bolAcAlI zrImaMta (3) sattAdhArI mANasa [baLada camaka strI, (prA. camakka) camakAro (2) dhrujArI-tANa camariyo chuM. pUMchaDe camarI gayAnA jevA dhoLA vALavALo AvavI te (3) tAjubI; Azcarya; coMka (4) paM. camarI strI. (saM. cAmarikA) resAvALI phUlanI mAMjaralohacuMbaka (5) na. (rezama jevuM camakatuM) eka maMjarI (2) phUlanI maMjarInA AkAranI rezama ke banAvaTI kApaDa ke sUtara; "reyaoNna' UnanI banAvaTa (3) macchara vagere uDADavAnI camakagiri pu. lohacuMbakano parvata ghoDAnA vALanI banAvelI cAmara camaka camaka kri.vi. caLakATa mAre ema; jhabaka jhabaka camarIgAya strI, eka prakAranI pahADI gAya, jenA pUMchaDAcamakadAra vi. camakavALuM; camakatuM nA vALanI cAmara bane che. [(2) eka yajJapAtra camaka( patthara, 0paththara, 05hANa) paM., (bANa) na. camasa chuM. (saM.) somarasa pIvAno eka prakArano camaco lohacuMbaka (2) cakamakano paththara camAra chuM. (saM. carmakAra, prA. cammAra) cAmaDiyo For Private and Personal Use Only
Page #296
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir co 29 [carAmaNI ) cam strI. (saM.) senA (2) TukaDI; "TIma caraNa paM., na. (saM.) paga (2) tUka; kaDI (kavitAnI) campati . senApati; senAdhyakSa phUilavela; caMpelI (3) cotho bhAga; cothiyuM; "koTa' camelI strI. (saM. campakavellI, prA. caMpAyavallI) eka caraNa na. (Dhora) caravuM che ke cAro yA caro cammaDa vi. (saM. carmanuM uparathI) cAmaDA jevuM, jhaTa tUTaphATe caraNakamala na. (saM.) sukomaLa caraNa; padakamaLa nahi evuM (2) kRpaNa; kaMjUsa caraNaraja strI. paganI raja-dhULa; caraNadhUli cammaDatoDa vi. kaMjUsa; camaDItUTa; camaDItoDa caraNasevA strI. (saM.) pagacaMpI (2) bhaktino eka prakAra cammara strI. na. (saM. cAmara) camarI gAyanA ke bIjA caraNasparza 5. pagano sparza - vALanI banelI camarI, cAmara caraNAmRta na. (saM.) caraNodaka (2) dUdha, dahIM, ghI, madha caya puM. (saM.) Dhagalo; rAzi (2) vadhAro (3) gaNitanI ane pANI vagerenuM mizraNa, jenA vaDe devamUrtine zreNImAM najIka najIkanI saMkhyA vacce taphAvata snAna karAvyuM hoya te batAvanArI sAmAnya saMkhyA; "kaoNmana DinomineTara' caraNAraviMda na. (saM.) caraNarUpI araviMda-kamaLa cayana na. (saM.) ekaThuM karavuM te; saMcaya; saMgraha (2) caraNiyo chuM. (caraNa uparathI) caNiyo; ghAgharo pasaMdagI caraNodaka na. (saM.) deva, guru vagerenAM caraNa dhoyeluM cayApacaya na. (saM.) pAcanataMtra pANI; caraNAmRta [(2) (lA.) mada; abhimAna cara vi. (saM.) caMcaLa; asthira; pharatuM (2) pharanAruM carabI strI. (phA.) prANIonA mAMsamAM rahelo telI padArtha (samAsane cheDe) udA. "jalacara; khecara' (3) 5. carabhakSa na. (saM. caru+bhakSa) homa mATe rAMdheluM anna jAsUsa; bAtamIdAra; "DikeTiva' [ana varakanyAe ekabIjAne khavaDAvavuM te (2) lagnane cara chuM. (saM. caru) homa nimitte rAMdheluM bali ApavAnuM bIje divase karAtI eka vidhi cara kri.vi. (kapaDuM vagere phATavAno avAja) "cara' evA carama na. (saM. carma) cAmaDuM (2) kRmi, karamiyo avAjathI cUila; tamaNa carama vi. (saM.) aMtima; chevaTanuM cara strI. killAnI AsapAsa khodelI khAI; nIka (2) caramapaMthI vi. (saM.) aMtima-mokSa mArge cAlanAruM caraka strI, paMkhInI carakelI aghAra giptacara caramo 5. tamAkanA pAnane Avato eka roga caraka puM. (saM.) prasiddha prAcIna vaidakazAstrI (2) jAsUsa; cararacarara kri.vi. kapaDuM vagere phATavAnA tevA avAjathI caraka pu. zeraDI pIlavAno koluM; cicoDo (2) khobhiluM caravAyo chuM. Dhora carAvanAro; govALa (ramata) [jAya evuM; DarakaNa; Darapoka caravuM akri. (saM. carati, prA. caraI) cAlavuM; pharavuM (2) carakaNa(-) vi. carakyA karatuM (2) bIkanuM mAryuM carakI ghAsa, dANo vagere pharIne zodhI khAvo (pazu paMkhIe) carakaluM vi. cakaraNuM (2) na. cakaluM; celuM pakSInuM) (3) raLavuM; pedA karavuM carakavuM a.kri. thoDuM pravAhI jevuM aghavuM (khAsa karIne caravaiyo chuM. Dhora carAvanAro; caravAyo carakuM(-khuM) vi. saheja tamatamuM tathA kacuMbesvAda; cima- carasa 5. eka mAdaka padArtha; caDasa (2) mamata; mamatva bAyeluM birAda; saMghADo (4) reMTiyo (5) cakaDoLa carasAcaraNI strI, caDasAcaDasI; zatrutA bharelI harIphAI carakho pu. (phA.) kapAsa loDhavAno saMco (2) mila (3) (2) virodha caracara krivi, baLavAnA evA avAjathI (2) jhaDapathI; carasI vi. carasanuM vyasanI jaladIthI (3) strI. "caracara' evo avAja (4) carasI puM. kosa hAMkanAra majUra; kosiyo dhImI baLatarA; cacarATa (5) (lA.) ciMtA; phikara caracIluM vi. caDasIluM; haThIluM (2) latavALuM caracaravuM sAki, cacaravuM; baLatarA thavI, caraMdu vi. (phA. caraMdaha) caranAruM - ghAsa khAnAruM (2) caracarATa 5. lAya baLavI te; cacarATa; baLatarA na. jAnavara; pazu caracarI strI, baLatarA, ciMtA carAI strI. Dhora vagere cAravAnuM mahenatANuM; carAmaNI caracavuM sakri. (saM. carca parathI) (caMdana vagereno) lepa (2) Dhora vagerene cAravAne laI javAM te ni. caro karavo; arcA karavI (2) kathUlI karavI carAu vi. caravA mATe yogya; carA tarIke vAparavAnuM (2) caraDa kri.vi. kapaDuM vagere phATatAM thatA avAjathI (2) carAcara vi. saM.) cara ane acara; cetana ane jaDa; joDAmAMthI nIkaLatA avAjathI sthAvara ane jaMgama (2) na. AkhI sRSTi caraDako . caraDa thato avAja (2) dila cirAya evI carANa na. caro; gocara (2) carAmaNa (3) samudrakAMThAnI lAgaNI; ugra ciMtA; prAsako mIThuM pakavavAnI jagA ciAravAnuM mahenatANuM caraDavuM sakri. 'caraDa' thAya evI rIte cIravuM ke phADavuM carAmaNa na. (-NI) strI. carAI (2) Dhora vagerene For Private and Personal Use Only
Page #297
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir carAvavI 28 [calama carAvavuM sakri. "cAravuM', "caravuMnuM preraka carcAnuM a.kri. "carcavuM'nuM karmaNi ['seminAra carita na. (saM.) AcaraNa; vartana (2) jIvanacaritra carcAsatra na. (saM.) carcA-vicAraNAno niyata samaya; caritArtha vi. kRtakRtya; kRtArtha (2) sArthaka; saphaLa (3) carcAspada vi. carcAne jemAM sthAna hoya tevuM; carcApAtra 5. nirvAha (4) bhAvArtha carcita vi. (saM.) carcAyeluM (2) niMdita caritra na. (saM.) vartana; AcaraNa (2) (lA.) caritara; capeTa chuM. (saM.) thappaDa; dhola kapaTa; pAkhaMDa; kAvAdAvA (3) pAtra (4) jIvanacaritra carma na. (saM.) cAmaDuM; tvacA caritrakAra puM. jIvanacaritra lakhanAra carmakAma na. cAmaDAnuM kAma caritrakata(-7)na na. (jIvana) caritranuM guNagAna lekhana carmakAra chuM. (saM.) cAmaDiyo (2) mocI caritranirUpaNa na. jIvananuM varNana; jIvanakathA (2) pAtrA- carmacakSu na. bhautika-kudaratI AMkha (jJAnacakSuthI UlaTuM) cariyANa na. caro: carANa: gocara; "pAzcaralenDa carmamaya vi. (saM.) cAmaDArUpa; cAmaDAnuM carI strI, UbhuM thavAtuM na hoya tema beThelA Dhorane UbhuM carmavAdya na. (saM.) jene cAmaDuM maDhela che tevuM vAdya rAkhavAnI lAkaDAnI ghoDI (2) cArA mATe vAvelo pAka camalaya na. cAmaDAnuM kArakhAnuM; "TenarI carI strI. (saM. caryA) karI; parejI virtana caryA strI. (saM.) kAmakAja; vyavahAra (2) rItabhAta; carItara na. pAkhaMDabhareluM vartana (2) camatkAravALuM bhUtanuM vartaNUka (3) sevA (4) aMdarano bhAva samajAya tevo caru chuM. (saM.) eka pahoLA moMnuM vAsaNa; dega (2) homamAM dekhAva - cahero homavA rAMdhela dhAnya carvaNa na. (saM.) cAvavuM-vAgoLavuM te () (lA.) manana caruDI strI, nAno cara; degaDI carvaNA strI. (saM.) carvaNa (2) AsvAda; upabhoga carubhakSaNa na. zrema mATe rAMdheluM anna varakanyAe ekamekane caNIya vi. (saM.) cAvavA jevuM; carvitavyo khavaDAvavuM te; carabhakSaNa prAsako; phALa carvita vi. (saM.) jenuM carvaNa thaI gayeluM che evuM; cAveluM careDATa krivi, caDeDATa; moTe avAje (phATavuM) (2) puM. carvitacarvaNa na. ekanI eka vAta pharI kahevI te; careDo . dhrAsako; cIro; caraDako piSTapeSaNa [(3) pheraphAravALuM; "veriyebala' carerATa pu. careDo; cara evo avAja cala vi. (saM.) cAlatuM; hAlatuM (2) asthira; calAyamAna carero paM. careDo; cIro; prAsako paDatara jamIna calakacalANuMna. chokarAMnI eka ramata; "bAI bAI cALaNI caro paM. ('caravuM' uparathI) gaucara tarIke ilAyadI rAkhelI calaketu puM. (saM.) dhUmaketu carotara na. (saM. caturuttarazata, prA. cauttara) mahI ane calacitra na. sinemAnI philama (2) bolapaTa; "mUvI vAtraka e be nadIo vacceno gujarAtano pradeza (2) calaNa na. (saM. calana) cAlavuM te; amala; sattA (2) caturuttara (zata) - 104 gAmano pradeza calaNI nANuM; "karansI' (3) dhAro; rivAja (4) eka carca na. (iM.) devaLa; khristIonuM prArthanAmaMdira ke AkhuM jAtanI ceka jevI sarakArI nANAciThThI dharmataMtra; girajAghara calaNI vi. vyavahAramAM vaparAtuM hoya evuM carcaka vi. (saM.) carcA karanAra calaNI nANuM na. calaNamAM hoya te nANuM carcana na. (saM.) carcAvicAraNA (2) lepana; lepa calaNInoTa strI, kAgaLanI noTonuM calaNa ke tenI (koI) carcayArDa kuM. (i.) khristI devaLanI AsapAsanI vADa ke noTa; "pepara manI' vaMDIthI vALI lIdhela khullI jamIna (2) khristIonuM calatApurjA puM. (hiM. calatA + phA. purja) vyavahArakuzaLa; kabrastAna pahoMcela (2) gADariyA pravAhamAM taNAye janAra (3) carcavuM sakri. (saM. carca) carcAvicAraNA karavI (2) kUthalI (lA.) hoziyAra ke pahoMcela cAlAka mANasa karavI (3) caracavuM; lepa karavo; copaDavuM calatI strI, saMgItanI eka Dhaba, jemAM pada ke kIrtananI carcA strI. (saM.) vAdavivAda (2) kUthalI (3) lepa chellI kaDIe tAlanI gatine bahu jhaDapathI vadhArI carcAtmaka vi. (saM.) carcA karatuM; carcAthI bhareluM; carcA mukAya che. (2) ATha mAtrAno eka tAla [gati jagave evuM (jema ke, nibaMdha, vAta, muddo vagere) calana vi. (saM.) hAlatuM; kaMpatuM (2) na. cAlavAnI kriyA; carcApatranI carcAkavivecananochApAmAM Avelo patra-lakhANa calanavalana na. hAlavuM-cAlavuM te; haraphara carcApatrI pu. carcApatra lakhanAra sibhA; "seminAra' calanazAstra na. (saM.) gativALA padArthonA viSayanuM zAstra carcApariSada strI. carcA karavA maLelI ke maLatI pariSada- calanazIla vi. (saM.) hAlavAnA svabhAvavALuM; gatizIla carcApAtra vi. carcA thAya tevuM carcAspada calama strI. (phA.) tamAku vagere pIvA mATenuM mATInuM eka carcAvicAraNA strI, (saM.) vicAravinimaya; salAha sAdhana (2) hokAnuM mATInuM cADuM For Private and Personal Use Only
Page #298
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir calAvavuM 28 1 [caLavaLavuM calavavuM sakri. calAvavuM; cAle ema karavuM camuM na. AMkhe barAbara dekhAya te mATe paheravAno kAca calavicala vi. asthira; DagamagatuM cazmabada strI. (phA.) bUrI najara calAu vi. cAlI zake - nabhe evuM camedhaba vi. tadana AdhaLuM calAcala vi. (saM.) sthAvara ane jaMgama cazno pu. (phA. cazmaha = AMkha) pANIno jharo ke phuvAro calANI strI. nAnuM calANuM (2) e nAmanI eka ramata casaka strI. (nasa ke sAMdhAnA snAyunA ekAeka) calANuMnA paDaghIvALuM kAcanuM ke dhAtunuM nAnuM pyAluM(2) chAliyuM cakavAthI thatuM duHkha calana na. (hi.) sarakArI nANAciThThI (2) bharatiyuM casakavuM a.kri. pakaDamAMthI athavA ekAdA sthAnamAMthI calAyamAna vi. (saM.) hAlatuM (2) pharatuM; badalAtuM khasavuM; chaTakavuM (2) gAMDA thavuM; magaja ThekANe na rahevuM calAvavuM sakri. "cAlavuM'nuM preraka casakela vi. gAMDapaNane vaza thayeluM calAvuM akri. cAlavAnI kriyA thavI; "cAlavuMnuM bhAve casako puM. casaka; saLaka (2) talaba; bhAva; caDasa (3) calita vi. (saM.) caLeluM; sthAnabhraSTa (2) asthira (3) lata; kho (4) nakharAMbAjI . saMgItano eka alaMkAra casa casa kri.vi. barobara kheMcIne; khase nahi tema caliyuM na. cakaluM; eka nAnuM paMkhI casacasavuM akri. taMga hovuM; jakaDAvuM (2) sakri. caluDI strI, na. nAnI chIcharI vATakI casacasAvavuM; barAbara kheMcIne pIvuM calUDuM na. kacoluM (2) mATInI loTI; loTuM casacasATa ki.vi. casI na jAya tema - taMga (2) calo ud. (hi) cAlo; taiyAra thAo (2) khaso sapATAbaMdha (pIvuM) (3) 5. taMga hovuM te [pIvuM carlDa na. cakalAnI jAtanuM nAnuM paMkhI; cakaluM casacasAvavuM sakri. taMga karavuM (2) jhapATAmAM ke barobara carlDa na. (saM. culuka) cAMgaLuM; aMjali casacasAvuM a.ji. "casacasavuMnuM karmaNi callovuM na. varane paraNatAM agAu nimaMtraNa ApavA casama DuM. (hi) rezamanA dorAnI gUMchaLI kanyApakSavALAnuM jAnIvAsAmAM javuM e casamapozI strI. cazamapozI; dIThuMadIThuM karavuM te cava puM, strI. motInuM eka tola; vajaniyuM (2) hoza; casamuM na. AMkhe paheravAno kAca (casamAM ba.va.) rAma (3) AvaData; gama (4) DhaMga; ThekANuM (5) casavuM a kri. caLavuM; khasavuM (2) nukasAnImAM AvI paDavuM svAda; lahejata cUiMTI kADhelI-kuTakaLa bAbato casocasI strI, caDasAcaDasI; rasAkasI (2) kheMcatANa cavacava vi. paracUraNa; kuTakaLa (2) strI. jude jude ThekANethI cahalakadamI strI. (hi.) dhIredhIre cAlavuM ke AMTA cavaTiyuM na. paganI AMgaLIe paheravAnuM eka ghareNuM mAravA te cavaDa vi. muzkelIthI tUTe phATe ke cavAya evuM cahalapahala strI. avarajavara cavaDAvavuM sakri. 'cAvavuMnuM preraka [bhoMyamAM pese che. cahu vi. (saM. catura, prA. cI) cAra cavaDuM vi. cavaDa (2) na. haLano aNIdAra dAMto, je cahudizaki.vi. cAre dizAe; badhI bAju bharapUra hoja cavanI strI. (hi.) jUnI cAra AnI; pAvalI (25 navA cahebaco chuM. (pha. cahabacaha) lIla ane vanaspatithI paisAno sikko) caherAdAra vi. ghATIluM; suMdara; zakkAdAra; suMdara cavarAvavuM sakri. "cAvavuM'nuM preraka cahero . (phA. caharaha) moMno ghATa; zikkala; sUrata (2) cavargIya vi. (saM.) "ca" vargane lagatuM; "ca" varNanuM teivuM kapALa paranI eka hajAmata cavaluM(-liyuM) vi. pAMpaNonA vALa dhoLA thaI gayA hoya caLa vi. cala; asthira cavavuMsa kri. (prA.cava=kahevuM) kahevuM; varNavavuM (2) janmavuM caLa strI. khUjalI; khaMjavALa (2) (lA.) ajaMpo; caTapaTI cavaLavuM a.kri. saLavaLavuM; caLa AvavI caLaka strI. caLakATa; jhAro avaLATa muM. caLa (2) tanamanATa; caLavaLATa caLakavuM a.kri. teja mAravuM; jhabakavuM (2) zobhavuM; dIpavuM cavANuM na. (saM. carvaNa) kAcuM koruM ke zekeluM khAvAnuM pANI, caLakATa puM. cakacakATa, jhagajhagAro caNA, mamarAzeva vagere) khAdya caLakAro paM. prakAzano camakAro; jhabakAro cavAnuM akri. "cAvavuMnuM karmaNi (2) lokamAM gavAvuM caLakI strI, caLakATa (2) caLakArA mAratI vastunuM chAMTaNuM cavyuM vi. cAveluM (2) anubhaveluM (udA. kapaDA upara caLakI chaMTAvI che.) cazma strI. (phA.) AMkha; netra IkaravA te caLavaLa strI. (saM. cam + vala) caTapaTI; ajaMpo; valocazamapozI strI. dIThuM aNadIThuM karavuM te; AMkha ADA kAna pAta (2) hilacAla pravRttinuM AMdolana (2) uzkeraNI cazmAM na.ba.va. AMkhe barAbara dekhAya te mATe paheravAnA caLavaLavuM a.ki. jarA hAlavuM; saLavaLavuM (2) kaMIka kAca karavAne UMcAnIcA thavuM; DagamagavuM (3) manamAM kheMcavuM For Private and Personal Use Only
Page #299
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir caMdo caLavaLATo 282 caLavaLATa muM. caLavaLavuM te (2) talasATa; valavalATa (3) caMcu() strI. (saM.) cAMca (pakSInI) khaMjavALa caLavaLavALuM caMcu(-2) (0pAta, praveza) paM. cAMca boLavI te (2) praveza caLavaLiyuM vi. caLavaLa jagADavAnA svabhAvanuM dhamAliyuM; mAtra; alpa paricaya caLavicaLa vi. calavicala: asthira caMDa vi. (saM.) garama (2) krodhI (3) bhayaMkara; bhayAnaka caLavuM a.kri. (saM. calati, pA. calaI) DagavuM; khasavuM caMDarazmi paM. (saM.) ugra kiraNo jenAM che te; sUrya (2) (lA.) patita thavuM; yuti thavI (3) paDavuM; caMDakiraNa vi. puM. (saM.) jenAM kiraNa ugna che tevo; sUrya lAlacamAM paDavuM; yuti thavI caMDA strI. (saM.) ugra svabhAnI strI (2) durgA devI caLAI strI. ('cALavuM' parathI) caLAmaNI caMDAla (saM. cAMDAla, prA. caMDAla) (-La) vi. nirdaya; ghAtakI caLAcaLa vi. sthAvara ane jaMgama; carAcara; caLa-acaLa (2) pApI; nIca (3) paM. mAro; jallAda (4) caLAmaNa na. caLAmaNI (2) cALatAM nIkaLeluM bhUsuM-kacaro (lA.) nIca-ghAtakI karma karanAro caLAmaNI strI, cALavAnuM mahenatANuM (2) cALavAnI kriyA caMDAla(La)cokaDI strI, kALAM kAma karanArAonI ToLakI ke rIta caMDi, (vekA), caMDI strI, (saM.) durgA devI (2) ugra caLAyamAna vi. calAyamAna; hAlatuM; badalAtuM; pharatuM svabhAvanI strI caLAvavuM sakri. "caLavuM', "cALavuM'nuM preraka caMDIpATha paM. (saM.) durgA devInuM stotra-saptazatI caLAvuM a.kri. "cALavuM'nuM karmaNi (2) "caLavuM'nuM bhAve caMDUla 5. aphINanuM sattva (calamamAM pIvAtuM hoya che.) caLiyuM. cALatAM vadheluM te (2) cUramuM khAMDyA pachI cAlatAM caMDola(-La) puM. (hi. caMDUla, ma. caMDola) eka pakSI (2) vadhela TukaDo (caLiyAM ema bahuvacanamAM vaparAya che.) cakaDoLa caLu na. (saM. culuka, prA. calua) hAthamAM pANI levA aMta strI. ciMtA (2) na. citta hatheLIne pAtrAkAra karavAmAM Ave che te (jamI UThI caMtavavuM sakri. (saM. cinta) ciMtavavuM; vicAravuM hAthamAM dhotI vakhate) (2) jamI UThIne kogaLA karatAM caMda vi. (phA.) keTaluMka; thoDuM; jUja (khAsa karIne divaso ke moM dhovuM te [(2) gAMDuM mudatanA arthanA zabdo sAthe vaparAya. jemake caMdaroja) caLuM vi. saM. calaka, prA. calakha) calita thayeluM; vaMTheluM caMda puM. (saM.) caMdra (2) cAMllA tarIke kapALe coDavAnI caMga vi. (saM.) svaccha(2) majedAra (3) taMdurasta (4) puSkaLa thakI [(3) TIluM, tilaka caMga 5. (phA.) moMthI pakaDIne vagADavAnuM eka vAjuM; caMdana na. (saM.) sukhaDanuM jhADa-lAkaDuM (2) sukhaDano lepa moracaMga (2) vagADavAnI pittaLanI takatI; tALa (3) caMdanagiri strI. (saM.) jayAM sukhaDanAM jhADa thAya che evo pataMganuM pUMchaDuM (4) gaMjIphAnI eka ramata (5) na. ghaMTa eka parvata; malayAcala caMgI, (bhaMgI) (caMga+bhaMga= bhAMga) bhAgagAMjAmAM masta caMdanagho chuM. UDaNagho rahenAra; vyasanI (2) vyabhicArI; kAmuka caMdana-citA strI. (saM.) caMdananA lAkaDAMnI citA caMguM vi. (saM. caMgaka, prA. caMgaa) nIrogI; taMdurasta (2) caMdanahArapuM. strIonA koTanuM eka ghareNuM suMdara (3) pavitra caMdanI strI. (saM. caMdra = caMda) cAMdanI (2) caMdaravo; chata caMgUla 5. pakSIno nahora (3) eka vanaspati-bAramAsI (4) caMdana bharavAnI caMca strI, caMcuM; cAMca kaTorI caMcarI muM. (saM.) bhamaro (2) strI. bhamarI caMdaravuM sakri. vAta kaDhAvI levI (2) chetaravuM caMcala vi. (saM.) (-La) DagamagatuM (2) adhIruM (3) caMdaravo muM. (saM. caMdrodaya, prA. caMdovaa) chatanuM raMgaberaMgI kSaNika, phAnI (4) cakora cAlaka (5) pravRttizIla 2) chata; caMdanI caMcala(La)te strI. caMcaLapaNuM; adhIrAI caMdA strI. (saM. caMdra, prA. caMda. aMgrejI sAhityanA sAdagye caMcalA strI. (saM.) (-La) caMcaLa strI (2) lakSmI (3) strIliMga) caMdra (2) caMdrikA, cAMdanI (3) caMdanI; vIjaLI (4) eka chaMda cAMdaraNuM caMcavALavuM sakri. (saM. caMcu parathI caMca thaIne) cAMcamAM caMdAvuM a.kri. cAMduM paDavuM (2) kohavANa lAgavuM Ave teTaluM thoDuM thoDuM moMmAM laIne mamaLAvavuM (2) caMdira 5. caMdra paMpALyA karavuM caMdI strI, ghoDA ke baLadane apAto sUko dANo (2) (lA.) ciMcaLa vi. juo "caMcala' (lazkaranA vAhanane caMdIrUpe) khaMDaNI (3) lAMcaruzvata caMcaLatA strI, juo 'caMcalatA caMdo . (saM. candraka) cAMdo (2) dhAtunA patarA upara caMcaLA strI, juo "caMcalA' lakheluM bakSisanAmuM (2) cahero; mukhavaTo (4) caMdramAM For Private and Personal Use Only
Page #300
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org caMdausI 28 3 jevo goLa AkAra (TopIno cAMdo) (5) cAMllo (6) mahora; chApa (7) ghaDiyALanuM DAyala caMdausI puM. eka prakAranI UMcI jAtanA gaNAtA ghauM caMdra puM. (saM.) cAMdo (2) upagraha (jema ke, zanine amuka caMdra che.) (3) chUMdaNuM; TapakuM (4) cAMllo (5) ekanI saMjJA caMdraka chuM. (saM.) cAMllo (2) moranA pIMchAnI TIlaDI (3) mahorachApavALo sikko; billo (4) caMdra jevo AkAra caMdrakalA strI. (saM.) (-LA) caMdranI kaLA; biMbano soLamo bhAga (2) eka jAtanI sADI (3) caMdranuM kiraNa (4) aMboDAnuM eka ghareNuM; cAka caMdrakAMta puM. (saM.) eka jAtano maNi, jenA upara caMdranAM kiraNa paDatAM temAMthI pANI jhame che. caMdrakAMtA strI. (saM.) rAtri (2) cAMdanI (3) puM. eka chaMda caMdragrahaNa na. (saM.) caMdranuM grahaNa; pUnamanI veLAe sUrya ane caMdra vacce pRthvI sIdhI lITImAM Ave tyAre caMdra upara paDatI pRthvInI chAyA [ziva caMdracUDa, (-DAmaNi) muM. (saM.) (kezakalApamAM caMdravALA) caMdrajyoti strI. (saM.) cAMdanI, caMdraprakAza (2) eka jAtanuM dArUkhAnuM [hoya e prakAranI gaNAtI nADI; iMDA caMdranADI strI. (saM.) DAbA nasakorAmAMthI zvAsa cAlato caMdraprabhA strI. (saM.) caMdrano prakAza; cAMdanI (2) zilA jitamAMthI banatI eka rAsAyaNika davA (Ayu.) caMdraprabhusvAmI puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA AThamA [nizAnI caMdrabiMdu na. (saM.) anunAsika avAjanI (*) AvI caMdrabiMba puM. (saM.) caMdrano goLo caMdramaNi puM. (saM.) caMdrakAMta nAmano kAlpanika maNi caMdramaMDala (saM.) (-La) na. caMdra ane tenI AsapAsanuM kUMDALuM caMdramA puM. (saM.) caMdra; cAMdo caMdramAna na. (saM.) caMdranI gati pramANenI gaNatarI [vadanI caMdramukhI vi., strI. (saM.) caMdranA jevA mukhavALI; zazIcaMdramukhI na. caMdranA prakAzamAM khIlatI phUlanI eka vela caMdramauli puM. (saM.) (mugaTamAM caMdravALA) mahAdeva; caMdracUDa caMdrayAna na. (saM.) caMdra tarapha javA mATenuM vaijJAnika sAdhana caMdra(-le)khA strI. (saM.) caMdranI kaLA (2) bIjano caMdra caMdra(vallarI, 0vallI, (-llikA)) strI. (saM.) soma nAmanI vela; somavallI caMdravAra puM. (saM.) somavAra caMdrazAlA (saM.) (-LA) strI. agAsI ke agAsImAMno evo khaMDa jemAM caMdranAM kiraNa paDatAM hoya caMdrazekhara puM. (saM.) mastakabhAgamAM caMdravALA mahAdeva caMdrahAsa puM. (saM.) (caMdranI jema) cakacakatI talavAra (2) rAvaNanI talavAranuM nAma (2) eka paurANika rAjA caMdrArdha vi., puM. (saM.) AThamano caMdra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [cAkaTa caMdrAsta puM. caMdranuM AthamI javuM te caMdrAMzu na. (saM.) caMdranuM kiraNa caMdrikA strI. (saM.) cAMdanI; jyotsnA; kaumudI (2) caMdranI soLa kaLAmAMnI eka (3) nAnuM morapiccha caMdrikotsava puM. (saM.) zaradapUrNimAno utsava caMdrI strI. caMdA; cAMdanI (2) cAMdo; caMdra caMdrodaya puM. (saM.) caMdranuM UgavuM te (2) eka auSadhicaMpaka chuM. (saM.) caMpo; eka khUzabodAra phUla jhADa ke tenuM phUla [davA caMpakavaNuM vi. caMpAnA phUlanA varNa-raMganuM; caMpAvag caMpala puM. strI., na. u52 paTTIovALuM eka jAtanuM pagarakhuM caMpAte pagale za.pra. dabAte pagale; dhImethI caMpAvavuM sa.kri. 'cAMpavuM'nuM preraka [(3) dajhAvuM caMpAvuM akri. 'cAMpavuM'nuM karmaNi (2) gaMdakImAM paga paDavo caMpI strI. (de. caMpIA = AkramaNa; dabAva) masaLavuM dabAvavuM te (hAtha ke pagane) caMpU strI., na. (saM.) saMskRtanI gadya ane padya bannevALI lalita prakAranI kathA ke AkhyAyikA caMpelI strI. camelI; eka phUlavela [phUla caMpo chuM. (saM. caMpaka, prA. caMpaa) eka phUlajhADa ke tenuM caMbu puM. bhoTavA-ghATanuM eka vAsaNa (2) kUjo; bhoTavo (3) vijJAnanI prayogazALAnuM eka pAtra; 'lAska' caMbu(-bu)Diyo puM. UMcA ghATano loTo; nAno caMbu thaMbU(-)DI strI. khUba nAno caMbu caMbelI strI. caMpelI; camelI cA yuM., strI. (cInI = tA, zA) eka cheADa (2) tenI sUkI pattInuM pINuM (3) cAnI sUkI pattI cAinA puM. cInano pradeza (2) vi. cInanA pradezanuM cAInIjha vi. (IM.) cInanA pradezane lagatuM [ojAra cAU(-u)ra na. vAvaNI mATe anAja oravAnuM eka cAU(-u)sa puM. (turkI cAvUsa) lazkaramAM DaMkA-nizAna vagerenI TukaDIno jamAdAra (2) Araba sipAI; cokIdAra (jUnA jamAnAno) [ojAra cAoLa na. cAUra; vAvaNI mATe anAja oravAnuM eka cAka vi. (turkI) taMdurasta; barobara taiyAra (jema ke, enI tabiyata cAka che.) cAka huM. (saM. cakra, prA. cakka) cakra; paiDuM (2) kuMbhAranuM cakra; cAkaDo (3) cakranI goLa gati; cakara cakara pharavuM te; ghUmarI (4) aMboDAmAM naMkhAtuM eka goLAkAra billA jevuM ghareNuM For Private and Personal Use Only cAka chuM. (IM. coka) eka jAtanI dhoLI pocI mATI; khaDI cAka vi. (phA.) phATeluM; cIreluM cAkagharSaNa na. gabaDatA padArthanuM gharSaNa; 'roliMga phrikazana' cAkaTa strI. (de. cakkalaMDA) be moDhALo AMdhaLo sApa
Page #301
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cAkaDo 284 [cANAkSa cAkaDo chuM. (saM. cakra) kuMbhArano cAka cATa strI. kUtarA vagerene khAvAnuM nAkhavAnuM kAma (2) cAkaNa strI. cAkaTa; be moDhAbo AMdhaLo sApa khAvAno casako: lAlasA miheNuM ToNo cAkara chuM. (phA.) dAsa; nokara cATa strI. (saM. caTu uparathI) lapaDAka tamAco (2) cAkaraDI strI. cAkaranuM kAma karanArI strI; nokaraDI cATa puM. (saM.) vizvAsamAM laI lUMTI lenAro puruSa cAkariyAta vi. cAkarI karanAruM (2) cAkariyuM (3) 5. cATako chuM. manamAM lAgato caTako (2) maheNuM ToNo nokara; cAkara cATaNa na. cATavuM te (2) cATavAnI auSadhi; avaleha cAkariyuM vi. cAkarI peTe maLeluM cATaNiyuM vi. cATavA-khAvAnI lolupatAvALuM (2) lAMciyuM cAkarI strI. cAkaranuM kAma (2) sevA; sAravAra (3) (3) khuzAmatiyuM cAkaranuM mahenatANuM (4) nokarI cATaNuM na. cATavAnI auSadhi cAkalo chuM. kAMcaLI upara pADelI rezama ke kasabanI bhAta cATaluM na. darpaNa; Ayano (2) moTuM (tiraskAramAM) cAkavuM sakri. khaLAmAM anAjanA DhagalA vagere upara rAkha cATavI strI. sAmAnya nAnI kaDachI (2) kAnamAMthI mela ke khaDInAM nizAna karavAM (2) hada bAMdhavI; sImA kADhavAnI saLI AMkavI cATavuM sakri. (saM. cakRti, prA. caTTa) jIbha vatI aDIne cAkaLa, (traNa) strI. (da, cakkalaMDA-cAkulaMDa-cAkaLaNa- vastune sparzavI: jIbha te para pheravavI ke te vaDe cAkaNa) cAkaTa; be moDhALo AMdhaLo sApa cAkhavuM; cUsavuM ke khAvuM (2) khuzAmata karavI cAkaLo chuM. (saM. cakala, prA. cakkala) AkhaLiyo; ADaNI cATavo . (saM. caTTaka, apa, caTua-car3havala) lAkaDAno (2) kosanI moTI garagaDI (3) goLa ke corasa nAnI kaDacho (2) halesuM tevuM vAkya-vAta (3) khuzAmata gAdI (khAsa karIne cAmaDAnI) (4) bharatakAma karelo cATu vi. (saM.) priya; mIThuM (vacana) (2) na. priya lAge kapaDAno corasa kakaDo (bhIMta zaNagAravA mATeno) cATukAra vi. (saM. mIThuM-priya lAge tevuM bolanAra; cAkI strI. (saM. cakra uparathI) khIlA, sTra vagere sAthe khuzAmatakhora vaparAtI pecavALI ke peca vinAnI cakatI; "naTa' (2) cATukArI strI, khuzAmata dhira goLa gAMThaDI (3) goThavIne karelo Dhagalo cADI strI, nAno cATavo (2) kAMTAmAM naMga besADavAnuM cAku(ku) . na. (phA.) cappa khijUranuM vADhiyuM cATuDuM vi. doDhaDAhyuM; cibAvaluM cAkuM na. (saM. caka uparathI) cakatuM (2) gaciyuM (3) cATarDa vi. cATaNiyuM (2) lAMciyuM cAku chuM., na. juo "cAku' [zakAtuM (3) AMkhathI thatuM cATI puM. (cATavuM' uparathI) cATaNa; cATaNuM cAkSuSa-sa) vi. (saM.) AMkhane lagatuM (2) pratyakSa joI cAThuM na. cAmaDuM; cakAmuM cAkhaDI strI. pagapAvaDI; pAdukA cADiyaNa vi. strI. cADI khAnArI (strI) cAkhavuM sakri. (saM. cakSati, prA. cakakhAI) jIbhathI svAda cADiyuM vi. cADI khAnAruM jovo (2) (lA.) jarA-thoDuMka khAvuM (3) anubhava cADiyo 5. sukalakaDI mANasa (2) paMkhI, vAMdarAM vagerene DarAvavA karelo mANasa jevo AkAra (3) gAma ke cAga muM. lADa; pyAra (2) cAgalAI phiLiyAno naThAro mANasa (4) niMdApAtra mANasanuM cAgalA(-LA)I strI. cAgalApaNuM; cAgalAveDA pUtaLuM (5) vi., pR. cADI khAnAro (mANasa) cAgaluM(-LuM) vi. mUrkha chatAM catura hovAno DhoMga karatuM; cADI strI. jemAM goLo mukAya tevo gophaNano bhAga cabAvaluM (2) lADa ke pyAra icchatuM cADI strI. (saM. cATu, prA. cADu) ekanI vAta bIjAne cAgAvAgo chuM. kAcuMkoruM khAvAnuM; nAsto kahI devI te; cugalI cAghara na. cA pIvA-maLavAnuM sthaLa; 'TI hAusa cADIkhAu vi. cADI khAvAnI TevavALuM; yugalora cAcara chuM. (saM. catvara, prA. caccara) maMDapanI bahArano cADIcugalI strI. cADI; cugalI (2) niMdA ane kUthalI khullo coka (2) cAra rastAnuM cakaluM cADuM na. (da. caDu) gophaNanI cADI (2) khADAvALuM dIvo cAcara strI. (saM. catvarI, caccarI) (lA.) cauTAmAM mUkavAnuM cokaThuM (3) moM; DAcuM (tucchakAramAM) (4) sthApavAmAM AvelI devI; cakalAnI devI khAmaNuM cAcariyAM na.ba.va. cakalAnI devInA gaNanAM devalAM cANakya chuM. (saM.) arthazAstrano prAcIna prasiddha lekhake - cAcA (mAnArthe) cAco chuM. (urdU cAcA) kAko; pitAno kauTilya: caMdragupta moryano brAhmaNa amAtya viSNugupta bhAI (2) (bagamAM) duzamana (ra) vi. (lA.) mutsadI; kUTanItijJa cATa vi. bhoMThuM; zaramiMdu cANAkSa vi. mutsadI levo For Private and Personal Use Only
Page #302
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cAtaka cAtaka naM. (saM. puM.) eka paMkhI (tene vize ema kahevAya che ke te AkAzamAMthI paDatAM varasAdanAM TIpAM ja pIne rahe che.) cAtakI strI. cAtakanI mAdA cAtaraNa na. cAtaravuM te [(3) khaseDavuM cAtaravuM sa.kri. cupacApa sarakAvI levuM (2) chupAvarAvavuM cAtarI strI. reMTiyAnI trAka 285 cAtura vi. (saM.) catura cAturI strI. (saM.) caturAI; dakSatA cAturmAsa puM.ba.va. (saM.) caturmAsa; cAra mAsano samUha (devapoDhIthI devaUThI agiyArasa sudhInA cAra mahinA) (2) varSARtu cAturya na. (saM.) cAturI; caturAI cAturvarya na. (saM.) cAra varNa : kSatriya, vaizya, brAhmaNa ane zUdra (2) cAre varNanA dharma ke te pramANenI [lagatuM cAturveda vi. (saM.) cAra vedo ke jJAnazAkhAovALuM; -ne cAturvedI vi. (saM.) cAra veda jANanAruM cAdara strI. (phA.) ochADa (jema ke, oDhavAnI, pathArInI, maDadA ke kaphananI) samAjavyavasthA cAdarapATa puM. cAdaro karavA lAyaka kapaDAnI eka jAta cAdaruM na. cAda2thI moTuM ane raMgeluM pAtharaNuM ke ochADa cAdAna(-nI) strI. cAnI kITalI cAnaka strI. kALajI (2) cetavaNI (3) jAgRti; cAlAkI cAnakI strI. nAno roTalo ke bhAkharI cAnakuM na. cAnakI; nAno roTalo cAnsa puM. (IM.) nasIba; bhAgya (2) phAyado; lAbha (3) avasara; moko; taka cAnselara puM. (iM.) yunivarsiTIno adhyakSa; kulAdhipati (2) vahIvaTItaMtrano ucca adhyakSa [e sarkala' cApa na. (saM.) kAmaThuM; dhanuSya (2) vartulakhaMDa; 'Arka opha cApakoNa puM. (saM.) dhanuSya AkArano khUNo; 'sphariksa eNngala' cApa(pA)cIpa strI. TApaTIpa (2) doDhaDahApaNa cApaTa strI. (saM. caMpaTa) lapaDAka; tamAco cApaTa kri.vi. ('capaTa' uparathI) palAMThI vALIne (besavuM) cApaDo puM. capaTa-sajjaDa rAkhe evo baMdha - paTo (2) goLa nahi paNa capaTA pattA para vIMTelo doro (pataMgano) (3) kaNakanA be lUAne bhegA karI eka banAvelo lUo cApaNa strI. loDhAmAM khAMca pADavAnuM sAdhana cApaNiyuM na. rAmapAtara; cappaNiyuM ['Arka lempa' cApa(0dIpa, 0dIvo) puM. eka prakArano vIjaLIno dIvo; cApala na. capaLatA; capaLapaNuM [te; cabAvalApaNuM cApalUsI strI. (phA.) khuzAmata (2) cIpIcIpIne bolavuM [cArakhUNiyuM cApalya na. (saM.) capaLatA (2) sAhasa; avicArI kAma cApavuM na. hAtha ke paganI AMgaLIovALo bhAga; cApuM (2) kAnanI bUTa (3) kAnanuM eka ghareNuM cApAcIpa strI. juo 'cApacIpa' [ke vidAyanI mijalasa cApANI na.ba.va. cA ke cA sAtheno nAsto (2) svAgata cApIya vi. (saM.) ardhagoLAkAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cApu na. cappu; cAku cApuM (-puM) na. paganuM cApavuM cAbakho puM. (phA. cAbuka uparathI) cAbuka; koraDo (2) (lA.) asarakAraka-mArmika varna cAbavuM sa.kri. TAMkaNI bhoMkavI cAbuka chuM. (phA.) pAtaLI dorIno koraDo; sATako cAbukabAjI strI. cAbukanI laDAI cAbukasavAra puM. ghoDo keLavanAro cAma na. (saM. carma, prA. camma) cAmaDI; cAmaDuM [lAkaDI cAmakheDuM na. madArI ke jAdugaranI jhoLI (2) jAdugaranI cAmakheDu na. e nAmanuM eka prakAranuM jIvaDuM cAmaDuM na. cAmaDI uparanuM cAThuM ke soLa cAmaThuM vi. vAMkakhoriyuM (2) doDhaDAhyuM (3) chaMdIluM cAmaDa vi. cAmaDA jevuM cIkaNuM cAmaDiyaNa strI. cAmaDiyAnI strI cAmaDiyo puM. cAmaDAM utAravAM-keLavavAnuM kAma karanAro cAmaDI strI. (saM. carma, prA. camma) tvacA (zarIra paranI); khAla [kare tevuM; kAma na karanAruM; kAmacora cAmaDI(cora, 02khuM) vi. kAmamAM potAnI jAta saMbhALyA cAmaDuM na. (saM. carma, prA. camma) DhoranI utArelI khAla (keLavelI ke na keLavelI) (2) cAmaDI (tucchakAramAM) cAmara puM., na. (saM.) cammara; camarI (2) eka chaMda cAmarasa puM. cAmaDAmAMthI kADhelAM cIkaNAM padArtha; saresa cAmAcIDiyuM na. vAgoLanI jAtanuM eka nAnuM prANI cAmAceNa strI. chachUMdara (2) mAdA cAmAcIDiyuM cAmuMDA strI. (saM.) durgAnuM eka svarUpa cAmodiyuM vi. nakharAkhora (2) aDapaluM; cAMdavuM (3) na. nakharuM (4) aDapaluM [svabhAva cAmodI strI. nakharAMkhorI; cALocamako (2) cAMdavo cAra puM. (saM.) jAsUsa (2) khepiyo cAra strI. (prA. cAri) lIluM ghAsa; cAro cAra vi. (saM. catvAri, prA. cAAra) traNa vattA eka (2) thoDuMghaNuM; kAMIka gaNanAmAM levA jeTaluM (jema ke, manu cAra paisA kamAyo che.) (3) thoDuM; alpa (jame cAra divasanuM cAMdaraNuM) (4) puM. cArano AMkaDo ke saMkhyA; '4' cAraka vi.,puM. pazu carAvanAro; govALa cArapUNiyuM vi. cAra khUNAvALuM; corasa ghATanuM For Private and Personal Use Only
Page #303
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cAraghUMTa cArakhUMTa kri.vi. cokhUMTa; samagra badhuM; tamAma (2) vi. cAra khUNAvALuM (3) AkhI pRthvInuM cAracakSu vi., puM. (saM.) jAsUsanI AMkhe joto-rAjA cAraNa vi. (saM.) rAjadarabAramAM kavitA karanArI eka jAtinuM (2) puM. e jAtino mANasa cAraNa na. (saM.) cAravAnI kriyA (2) DhoranI carAmaNI cAraNakAvya na. stutikAvya; 'baeNlaDa' cAraNiyANI strI. cAraNanI strI (2) cAraNajAtinI strI cAraNI vi. cAraNanuM, -ne lagatuM (2) cAraNanI racelI kavitAnI bhASA; DiMgaLa prakAranI bhASA (3) cAraNastrI; cAriNayA 286 cAraNI strI. cAravAnI kriyA (2) cAravAnuM sAdhana cAradhAma na.ba.va. hiMduonAM cAra mukhya tIrtho : jagannAthapurI, setubaMdha rAmezvara, dvArakA, badarI-kedAra cArapadArtha puM.ba.va. jIvananA cAra mukhya puruSArtha : dharma, artha, kAma, mokSa cArapAI strI. (hiM.) khATalo [(2) sogaTuM calAvavuM cAravuM sa.kri. (saM. cArayati, prA. cArai) (Dhora) carAvavuM cArasaiM(-so) vi. cArasonI saMkhyAnuM (2) puM. cArasono AMkaDo ke saMkhyA; '400' cAraso-vIsa vi.,strI. pInalakoDanI 420mI kalamachetarapiMDI, dagAbAjI, vagere mATe (2) vi. tevA gunA karanAruM cAritra, (-trya) na. (saM.) AcaraNa (2) sadAcAra; zIla cAritra(-trya)kSama vi. sadAcArI; cAritryavALuM cAritra(-trya)baLa na. cAritranuM baLa; sadAcaraNanI zakti; 'morala phorsa' cAritra(-trya)mImAMsA strI. (saM.) nItizAstra; 'eNthiksa' cAritra(-trya)zIla vi. (saM.) cAritryavALuM; sadAcArI cAriyuM vi. jemAM mAtra cAra thatI hoya tevuM (khetara) (2) phakta cAra - ghAsa pAmanArAM DhoranuM (dhI) (3) na. cAra vADhI lAvanAra mANasa (4) cAra bAMdhavAnuM vastra cAru vi. (saM.) suMdara; manohara; raLiyAmaNuM cArutA strI. (-tva) na. (saM.) suMdaratA; maNitA cAruM na. bIjAM Dhora sAthe caravA jatuM Dhora-prANI (2) khodIne cAro karavA paDatara rAkheluM khetara cAruM na. vAraMvAra cAra bhoMkavAthI paDeluM AMTaNa cAreka vi. lagabhaga ke aMdAje cAranI saMkhyAnuM cAro puM. ('cAravuM' uparathI) pazupaMkhIno khorAka; bhakSa (2) Dhora mATenuM ghAsa; 'phoDara cAro puM. (phA.) ilAja; upAya (2) sattA; calaNa cAroluM na. ghoDA tathA Dhorano cAro (2) gocara [mevo cAroLI strI. (saM. cAruphalI, prA. cAruphalI) eka sUko cArkAla puM. (IM.) bALelAM lAkaDAMno kolaso; cAlu kolaso | cAlavuM cArja puM. (IM.) mUlya (2) Aropa; tahomata (3) suparata; tevuM kAma ke javAbadArI (4) kAmano havAlo (5) kAryabhAra; sattA (6) baeNTarImAM saMgrahIta karavAmAM AvatI UrjA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cArjazITa na. (i.) tahomatanAmuM; AropanAmuM cArTa puM. (IM.) nakazo; Alekha (2) patraka cArTara puM. (IM.) paravAno; adhikArapatra (2) (vahANa, vimAna vagere) karArathI bhADe levAM-rAkhavAM te cArTarDa-ekAunTanTa puM. (IM.) sanadI hisAbanIsa cArvAka yuM. (saM.) nAstika matano pravartaka (2) strI. duryodhanano eka mitra cArvAkamata puM. (saM.) cArvAkano nAstika siddhAMta cArvAkavAda puM. (saM.) cArvAke pravartAvela nAstika mata ke vAda; dehAtmavAda cArvAkavAdI vi. puM. cArvAkavAdane lagatuM ke mAnanAruM cAla puM. ('cAlavuM' parathI) rivAja, zirasto cAla strI. cAlavAnI paddhati hIMDachA (2) cAlavAnI gati (3) (ramatamAM) phUTI vagere calAvavI ke teno dAva (4) cAlacalagata; vartaNUka (5) pAghaDIpane bAMdhelI aneka oraDIovALI imArata; cAlI cAlaka vi. (saM.) calAvanAruM; pravartaka; kAryavAhaka cAlacalagata strI., cAlacalaNa na. vartaNUka (2) cAritrya; zIla; 'kaeNrekTara' cAlaNagADI strI. chokarAMne cAlatAM zIkhavavAnI gADI cAlaNacUlo puM. pharato, kAmacalAu cUlo (2) 'sTava' cAlatI vi., strI. cAlyA javuM; jatA rahevuM upayogI cAlatuM vi. cAluM; vartamAna (2) gatimAna (3) kAma detuM; cAlanana. (saM.) calAvavAnI kriyA; eka vastune eka jagA ethIbIjI jagAelaIjavI-mUkavIte(3) halAvavuMte cAlanahAra vi. cAlanAruM (2) calAvanAruM vezana' cAlanA strI. cAlavuM ke calAvavuM te (2) preraNA; 'moTicAlabAja vi. yuktibAja; catura (2) dhUrta; kapaTI cAlabAjI strI. ramatamAM phUTI vagere calAvavAnI rIta ke hoziyArI (2) (lA.) prapaMca; cAlAkI cAlavuM a.kri. (saM. calyati, prA. callaI) hIMDavuM (2) koI yaMtranuM gativALuM ke kriyAvAna thavuM (3) nirvAha thavo; nabhavuM (4) TakavuM; pahoMcavuM (ATalA ghauM ghaNA divasa cAlaze.) (5) kahyAno amala thavo; sattA hovI (magananuM kaMI cAlatuM nathI.) (6) vartavuM; anusaravuM (vaDIlanA kahyA pramANe cAlazo to sukhI thazo.)(7) basa-pUratuM thavuM (ATaluM dUdha cAlaze.) (8) koI paNa pravRttinuM gatimAna thavuM ke hovuM (ahIM masalata cAle che.) (9) vyavahAramAM - atyAre upayogamAM hovuM (vargamAM A pustaka nathI cAlatuM.) For Private and Personal Use Only
Page #304
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cAlAka cAlAka vi. (phA.) catura; hoziyAra (2) dhUrta cAlAkI strI. cAlAkapaNuM; caturAI (2) dhUrtatA cAlI strI. pAghaDIpane bAMdhelI aneka oraDIovALI imArata; 'cAMla'[cALIsano AMkaDo ke saMkhyA; '40 cAlIsa(-za) vi. (saM. catvArizat) cALIsa; (2) puM. cAlu vi. cAlatuM; jArI (2) hAlanuM; vartamAna cAlo urdU. vAru; sAruM; barAbara cAvaDI strI. (cAra+vATa) polIsathANuM; geTa (2) jakAtanAkuM (3) rAjamahela jevAM makAnonI doDhI uparanI cokI; devaDI 287 cAvaDuM na. anAja vAvavA-oravAnuM sAdhana; cAUra (2) vi. doDhaDahApaNa karanAruM (3) cAMpaluM; cibAvaluM cAvaNa na. cAvavuM te (2) cAvavAno padArtha cAvaNuM na. ('cAvavuM') kAcuMkoruM khAvAnuM; cavANuM cAvariyuM vi.mAMkaDa bharAI rahe evuM kANAMvALI lAkaDAnI vastu; mAMkaDiyuM cAvaro puM. mAMkaDa cAvala puM.ba.va, (hiM.) cokhA cAvalAM na.ba.va. nakharAM; hAvabhAva (2) malAvaDAM cAvavuM sa.kri. (saM. carcati, prA. cavvaI) (annane) khAvA mATe dAMta vaDe kacaravuM cAvaLa puM. (saM. cAmala, prA. cAula) phaDako; vANiyo cAvaLAI strI. cAvaLApaNuM; cibAvalAI cAvaLuM vi. (saM. cApalaka, prA. cAvalao) doDhaDahApaNa karanAruM (2) cAMpaluM; cibAvaluM cAvI strI. (po. cAve) kUMcI (2) upAya; yukti cASa(-sa) puM. (saM.) eka pakSI; nIlakaMTha cAsa puM. (saM. carSa, prA. cAsa) kheDavAthI paDato lAMbo AMko (2) ropAnI hAra; vAvaNIno lITo cAsa strI. khoTa; nukasAnI; khAdha cAsaTiyo puM. (chAsaTha divasamAM taiyAra thatI) pANI pAIne ugADela juvAra; chAchaTiyo cAsaNI strI. (phA. cAzanI=zarabata) ukALIne karAtuM khAMDanuM pravAhI (2) kasoTI (3) (sonA vagereno) namUno; mAchalo cAsaNI strI. cAsa pADavAnI kriyA cAsa(-ha)na kri.vi. (2) jAhera rIte; chaDe coka cAsavuM sa.kri. cAsa pADavA (khetaramAM) [UgelA (ghauM) cAsiyA vi.ba.va. ('cAsa' uparathI) pANI pAyA vinA cAsiyuM vi. cAsanA jevA saLavALuM [hata cAha puM. ('cAhavuM' parathI) pasaMdagI; icchA (2) pyAra; cAhaka vi. cAhanAra; hetALa (2) Azaka; cAhanAruM cAhana vi. (2) kri.vi. juo 'cAsana' cAhanA strI. cAha; prema; heta; bhAva |cAMcavo jue che) cAhavuM sa.kri. (saM. cAti, prA. cAhai icchavuM (2) prema karavo (3) apekSA hovI cAhIne kri.vi. ('cAhavuM' parathI) jANIbUjIne; irAdApUrvaka cAhe kri.vi. ('cAhavuM' parathI) icchA mujaba; marajImAM Ave tema ghera (2) cALavavuM te cALa strI. ('cALavavuM' parathI) aMgarakhAno chAtI nIceno cALaka na. (gheTAM, bakarAM ke UMTanuM te te) ToLuM cALaNa na. caLAmaNa; thUluM cALaNI strI. (saM. cAlanikA, prA. cAlaNi) cALavAnuM bArIka chidrovALuM sAdhana cALaNo puM. moTAM chidrovALI ke moTI cALaNI cALava-cULava puM. UthalapAthala; pheraphArI cALavaNI strI. cALIne alaga pADavuM te; cALavavuM te (2) UthalapAthala (3) cALavAnuM mahenatANuM cALavavuM sakri. ('cALavuM'nuM preraka) avAranavAra uthalAvavuMpherabadala karavuM (2) eka upara bIjuM doDhavAtuM Ave ema goThavavuM ke sIvavuM (3) judIjudI rIte upayoga ka2vo (4) cAravuM (bAjImAM); kUTI calAvavI cALavuM sa.kri. (saM. cAlayati, prA. cAlai) cALaNI vaDe Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir = cokhkhuM karavuM (2) saMcAravuM (chAparuM) (3) sAruMmAThuM vINI alaga karavuM (4) chaNavuM; cakAsavuM cALA puM.ba.va. mazkarI khAtara koInuM anukaraNa-nakala karavI te (2) hAvabhAva; nakharAM; aMgaceSTA (3) aDapalAM; tophAna cALAcasakA puM.ba.va. nakharAM; hAvabhAva (2) AnAkAnI cALIsa(-za) vi. (saM. catvArizat, prA. cAlIsa) trIsa vattA dasa (2) puM. cALIsano AMkaDo ke saMkhyA; '40' cALIsa(-za)muM vi. cALIsanI saMkhyAe pahoMceluM (2) cALIsamA divasanuM [(3) aDapaluM cALo puM. cALAnuM e.va. (2) lakSaNa; nizAnI; eMdhANa cALo puM. chAparuM cALanAro; saMcAro cAMI vi. zaramiMduM (2) strI. nAno cAMllo cAMu kri.vi. moDhAmAM gaLI javAya tema [teTalo jaththo cAMgaLuM na. (saM. caturaMgulaka) cAra AMgaLAMnI aMjali ka cAMgaLuMka vi. lagabhaga eka AMgaLA jeTaluM cAMca strI. (saM. caMcu) pakSIonuM aNiyALuM moM (2) tenA AkAranI vastu (pAyaDInI cAMca) cAMcaDa chuM. jhAMkhA rAtA raMganuM eka ghaNuM nAnuM karaDatuM jaMtu cAMcalya na. (saM.) caMcaLatA; caMcaLapaNuM For Private and Personal Use Only cAMcavuM na. cAMcavALuM; anAjamAM paDatuM cAMcavALuM eka jIvaDuM (2) vi. bahu bolabola karanAruM; bolakuM cAMcavo puM. ('cAMca' uparathI) jamIna khodavAnuM hathiyAra; tIkama (2) kUvAmAMthI pANI kADhavAnuM eka yaMtra cAMcavo puM. dariyAI lUMTAro; cAMciyo
Page #305
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cAMcATavuM 288 || cikitsA cAMcATavuM akri. cAMca mAravI koLiyo vadhAratA-ghaTADatA javAnuM eka vrata ke tapa cAMcALuM vi. cAMcavALuM cAMpa strI. ("cAMpavuM uparathI) koI paNa yaMtra ke yuktine cAMcALo chuM. bapaiyo (pakSI) cAlu ke baMdha karavAnI kaLa; peca (2) nAno ulALo cAMciyAgIrI strI, cAMciyAno dhaMdho; dariyAI lUMTa (3) paisAnuM pAkITa (4) (lA.) dAba; dhAka (5) cAMciyo chuM. (saM. caMca = gunAkhora vRttivALo, caMcika. sAna; cetavaNI (6) kALajI cAMca = araba sAgarano eka beTa) dariyAI lUMTAro cAMpaNa strI. cAMpavuM-dAbavuM te (2) uzkeraNI (3) aMkuza; cAMciyo 5. lAMbI cAMcanI pAghaDI paheranAro puruSa dAba (4) kaLa; jene dAbavAthI gati aTake tevI cAMDAla (saM.) (-La) vi. (2) paM. caMDALa thobhaNa; "breka' [bAraNAnA cokaThAnuM upaluM lAkaDuM cAMDAlI(-linI) strI. caMDALastrI caMdrakabillo; "meDala' cAMpaNiyuM vi. lAMca ApavAnI TevavALuM (2) na. cAMda puM. (saM. caMdra, caMdraka, prA. caMda, caMdaa) cAMdo (2) cAMpaNI strI. cAMpavuM-dAbavuM te (2) uzkeraNI (3) aMkuza; cAMdaNI strI khATalAnI pAMgata jene dAbavAthI gati aTake tevI kaLa; "breka cAMdanI strI. ('cAMda parathI) caMdraprakAza (2) caMdaravo (3) cAMpaNuM na. sALamAM tAra UMcAnIcA karavAnI pAvaDI sapheda phUlano choDa (4) ajavALI rAta cAMpatI vi., strI. (cAMpavuM parathI) tAkIda; cetavaNI cAMdanI rAta strI. cAMdavALI-ajavALI rAta cAMpatuM vi. (cAMpavuM uparathI) sakhata; AkaruM (2) jhaTa cAMdabIja strI. suda bIja asara kare tevuM (3) khaMtIluM; kALajIvALuM cAMdaraDuM (-psa) na. (saM. caMdra uparathI aMdara thaI; jU.gu. cAMpalAveDA pu.ba.va. cAMpaluM vartana; doDhaDahApaNa (2) cAMdrANI - cAMdraNI = cAMdanI) tArAono jhAMkho cabavalApaNuM prakAza (2) cAMdanI (3) jhINA kANAmAMthI paDatuM cAMpalAza strI. cAMpalApaNuM; doDhaDahApaNa ajavALAnuM cAMdu cAMdaraNuM cAMpaluM vi. (cApalUsI parathI) doDhaDAhyuM; cibAvaluM cAMdaraNI vi. cAMdaraNAvALI (2) strI. tAro (3) cAMpavuM sakri. (saM. caMpati, prA. caMpaI) dabAvavuM (2) cAMdaraNuM na. juo "cAMdaraDuM lagADavuM; dajhADavuM (3) lAMca ApavI (4) ThAMsavuM cAMda vi. dhoLA ke judA judA raMganAM cAMdAvALuM (udA. (5) taLAsavuM cAMdarI bheMsa) (2) (lA.) niraMkuza; mastAnI cAMpuM na. phaNasanI pezI (2) caMpAno choDa ke caMpo cAMdalA-vahevAra chuM. (cAMlloQhevAra) zubha prasaMge nANAM- cAMllAvahevAra puM. cAMdalAvahevAra; zubhaprasaMge nANAMnI nI bheTa ApavA levAno vahevAra-saMbaMdha; cAMllAvahevAra bheTa ApavAlevAno vyavahAra saMbaMdha cAMdaliyo chuM. cAMdo; caMdramA (2) cAMllo (padyamAM) cAMllo chuM. kapALe karAtuM (kaMkunuM) goLa TapakuM (2) tenI cAMdalo chuM. ("cAMda' parathI) (kapALano temaja lagnano) upara coDavAnI TapakI (3) zubha prasaMge apAtI cAMllo [aDapaluM; aTakacALuM nANAMnI bheTa (4) barAbara nahi gaLelo (dALano) cAMdavuM vi. cAMdaruM (2) aDapalAMkhora; aTakacALuM (3) na. - dANo (5) (lA.) daMDa ke sajArUpe veThavuM paDatuM kharca cAMdAyeluM vi. kohavANa ke gUmaDAMnAM cAMdAMvALuM cikaTAvavuM sakri. "cIkaTAvuMnuM preraka kAmavALuM kApaDa cAMdI strI. (saM. caMdrikA, prA. caMdiA) eka dhAtu; rajata; cikana (phA. cikina) na. bharatakAma (2) evA bharata zuddha rUpuM [khasI gaI hoya ke UpasI hoya evuM cAMduM cikana na. eka jAtanuM kAkaDI jevuM phaLa cAMdI strI. (cAMdu) eka cepI roga (2) jayAMthI khAla cikana na. (iM.) kUkaDI-maraghInuM bacyuM cAMdIkAma na. cAMdI uparanI nakazI cikanakArI strI. kazIdAkArI cAMduMnI ghAruM; cAMdI (2) cAMdAno DAghacAThuM (3) lAMchana; cikanadoja vi. (phA.) bharatakAma karanAra kArIgara DAgha (4) chidra; doSa cikanadIjI strI. (phA.) cikana paranuM bharatakAma cAMdUDiyAM na.ba.va. cAMdavAM (2) aTakacALo; aDapalAM cikAbAI strI, mela kApanAra eka vanaspati; zikAkAI cAMdo . (saM. candra) caMdra; caMdramA (2) tenA jevo goLa cikATIstrI. cITakIne rahevAno guNa; cIkaTapaNuM bharapUra AkAra cikAra vi. (2) kri.vi. jarAya khAlI na hoya evuM; cAMdra vi. (saM.) caMdranuM; caMdrane lagatuM cikAratuM na. ziMgaDAMvALuM kaththAI nAnuM haraNa; ciMkAre cAMdramAnana. (saM.) caMdranI gati parathI kaDhAtuM samayanuM mApa cikitsaka vi. (saM.) cikitsA karanAruM (2) pu. vaida, cAMdramAsa puM. (saM.) caMdranI gati uparathI gaNAto mAsa hakIma (3) UMDI zodhakhoLa karanAra cAMdravarSa na. (saM.) cAMdramAnathI gaNAtuM varSa | cikitsA strI. (saM.) vaidakano upacAra (2) guNadoSa cAMdrAyaNa na. (saM.) caMdranI kaLAnI vadhaghaTa pramANe roja pArakhavAnI zakti (3) TIkA; doSadarzana For Private and Personal Use Only
Page #306
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cikitsAkhorI 28 9 [citravicitra cikitsAkhora vi. TIkAkhora; khaNakhoda karanAruM citta na. (saM.) aMtaHkaraNa; mana (2) (lA.) lakSa; dhyAna cikitsAlaya na. (saM.) davAkhAnuM; ispitAla cittakSobha paM. (saM.) cittano kSobha; mananI vyagratA cikitsu vi. (saM.) cikitsA karanAruM cittagata vi. (saM.) manamAM raheluM cikorI strI, (I.) buMdadANA sAthe daLavAmAM AvatuM eka cittacora paM. citta corI janAra - vaza karanAra choDanuM mULiyuM (kophIne badale paNa vaparAya che.) cittabhrama chuM. (saM.) unmAda (2) bhrama; gAMDapaNa cikhala S. (saM. cikila) kAdava cittavRtti strI. (saM.) cittanuM valaNa; manovRtti cicaravaTI strI. prAsako; phALa cittazAstra strI. na. (saM.) mAnasazAstra; manovijJAna cicarUko . hIMcako (2) cIcavo [(2) TaLavaLAvavuM cittazuddhi strI. (saM.) cittanA mela - kAmAdi vikAro tathA cicavAvavuM sakri("cIcavAvuM'nuM preraka) cIsa paDAvavI vRttionI zuddhi - saphAI ciciyArI strI, (duHkha ke bhayanI) cIsa; kikiyArI citaha(-hA) vi. (saM.) manohara cicUta cu)ko(Do) 5. (saM. cicA = AmalI parathI) cittAkarSaka vi. (saM.) cittane AkarSe evuM; manohara AMbalIno ThaLiyo; kacako citto chuM. (saM. citraka, prA. cittaa) vAgha jevuM eka hiMsa cicUkI chuM. cicoDo; koluM (2) pAvo; sisoTo prANI cicoTo chuM. haiDiyo [(3) hAlAramAM ramAtI eka ramata citra na. (saM.) cItareluM te; chabI (2) vi. vicitra (3) cicoDo 5. zeraDInuM koluM (2) cicUDo (AMbalIno ThaLiyo) vividha (4) raMgaberaMgI (5) ud. aho cijhala strI. (i.) TAMkaNuM (2) vIMdhaNuM; chINuM citrakathA strI. citronA rUpamAM vArtA Alekhana-vidyA ciTanIsa puM. ciTanIsa; avalakArakuna citrakalA (saM.) (-LA) strI. citra doravAnI kaLA; ciTanIsa chuM. maMtrI; avalakArakuna citrakaMTha na. (saM.) kabUtara ciTaphaMDana. (I.) samUhanAM nANAM ekaThAM karI ciThThI upADI citrakAma na. citranuM kAma; citArAno dhaMdho sabhyane rakama ApatI inAmI yojanA citrakAra chuM. (saM.) citra doranAro; citAro ciTTI-zrI) strI. thoDI matalabano nAno kAgaLa ke kApalI. citrakArI strI, (saM.) citra doravAnI kaLA; citrakAma cabarakI (2) kALotarI (3) bhalAmaNapatra citrakAvya na. (saM.) citranA AkAramAM lakhelI kavitA ciTTI(-ThThIcapATI na. ciTTIrUpa kAgaLa; kAgaLapatra citrakaTa 5. (saM.) prayAga najIka Avelo eka parvata ciThThI(-krI)doro paM. bhUtapizAcanuM vaLagaNa dUra karavA citragardabha puM. (saM.) caTApaTAvALuM eka prANI; "jhibrA bAMdhavAmAM Avato saMtarelo doro ke ciThThI citragupta chuM. (saM.) jIvonAM karmo noMdhI rAkhanAra ciDakaNuM vi. cIDiyA svabhAvanuM cIDiyuM yamarAjAno sevaka (2) guptacara (3) jainonA anAgata ciDAvuM adi. khIjavAvuM; gusse thavuM covIsa tIrthakaromAMnA sattaramAM ciDiyala vi. cIDiyuM mukAtuM (mATInuM) vAsaNa citraNa na. (saM.) cItaravuM te; Alekhana ciDiyAruM na. mATalImAMthI jhamatA pANIne jhIlavA nIce citrapaTa puM, na. (saM.) jenA para citra doryuM hoya te kapaDuM. ciDhANuM vi. cIkaTavALuM (2) vAsa mAratuM ke pATiyuM (2) paDado (3) sinemAnI philma ciNa(-)gArI strI, taNakhI; cinagArI citrapothI strI. citra doravA mATenI pustikA-pothI (2) cita na. (saM.) jJAna; cetanA (2) citta (3) caitanya; mAtra citrovALI pustikA - jJAnasvarUpa brahmA citraprahelikA strI. (saM.) zabdo ane citronA saMyojana citacora paM. cittacora; citta corI janAra dvArA pUchAtuM ukhANuM citaDuM na. citta; aMta:karaNa; mana nuM mahenatANuM citraphalaka na (saM.) citra kADhavAnuM pATiyuM-phalaka citarAmaNa na. citra (2) cItaravAnI kriyA (3) cItaravA citrabhAnu . (saM) sUrya (2) AkaDo (3) agni (4) citarAvavuM sakri. "cItaravuM'nuM preraka ciha cItaro; eka vanaspati citA strI. (saM.) maDaduM bALavA goThavelI lAkaDAnI cokI; citramaMjUSA strI. citronA saMgrahanI vahI; "Albama citAka puM. gaLAnuM eka ghareNuM citrala vi. (saM.) kAbaracItaruM citAra chuM. citra (2) Abehuba varNana (3) rUparekhA citralipi(-pI) strI. (saM.) sAMketika citronI banelI citAro chuM. (saM. citrakAra, prA. cittAAra) citrakAma lipi [vidhAtA karanAro; citrakAra citralekhA strI. (saM.) bANAsurakanyA okhAnI sakhI (2) citALa strI, cIrelo lADakAno kakaDo, cItaLa, phAcaro citravat kri.vi. citra jevuM; stabdha; dikamuDha citkAra chuM. (saM.) cIsa; cItkAra (2) hAthIno avAja citravicitra vi. (saM.) raMgaberaMgI (2) vicitra; vilakSaNa For Private and Personal Use Only
Page #307
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | ciroDI, citravIthi (0kA) 29 3 citravIthi; (vekA) strI, (saM.) citra darzana pALI; 'ArTa cipakAuTikiTa strI. coMTI jAya evI TikiTa gelerI kADhatAM zIkhavAnuM sthAna; kalAbhavana cipakAvavuM sa.kri. coTADavuM; lagAvavuM citrazAlA (saM.) (-LA) strI, citro kADhavAnuM athavA cipAvavuM sa.ki. cIpavuM'nuM preraka citrazailI strI, (saM.) citro cItaravAnI cokkasa paripATI cipAvuM e kI. "cIpavuM'ne karmaNi virtana; kaMjUsaveDA citrakathA strI, (saM.) citramaya vArtA cipAsiyAveDA pu.ba.va. cipAsiyuM thavAnI Teva ke tevuM citrasaMgraha 5. (saM.) citrono saMgraha; "Albama' cipAsiyuM vi. kaMjUsa (2) vAtane coLIne cIkaNuM karavAnI citrasaMgrahAlaya vi. 5.citrono saMgraha karanAra sthaLamUInA TevavALuM, cIkaNuM ne dIrghasUtrI citrA strI. (saM.) caudamuM nakSatra (2) gAMdhAra grAmanI eka cibAvaluM vi. juo "cabAvaluM citrAkAra vi. (saM.) citravata; stabdha (ra) 5. citrarUpa ghATa cibuka strI, (saM.) haDapacI; dADhI citrAtmaka vi. saM.) citravAnuM citramaya ciboLavuM sakri. cIMboLavuM; cImaLavuM; AmaLavuM (kAna) citrArpita vi. (saM.) cItareluM; citramAM utAreluM cimaLAvavuM saki. 'cImaLAvuM', "cImaLavuMnuM preraka citrAmaNa na., strI. citarAmaNa cimADavuM sakri. coMTADavuM: lagADavuM citrAMkana na. (saM.) citra doravuM te; cItaravAnI kriyA cimAvuM akri. cumAvuM; amuka vastu potAnI pAse nahi citrAMgadA strI, (saM.) maNipuranI puruSavezadhArI rAjakanyA hovAthI manamAM baLavuM ke zaramAvuM (2) te meLavavAnI je arjunane paraNI hatI; babruvAhananI mAtA icchAthI tAkItAkIne jovuM citriNI strI, (saM.) caturasuMdara ane guNavAna strI (pabinI. cime(mo)Da strI, eka vanaspati auSadhi citriNI, hastinI, zaMkhinI e cAramAMnI eka) cimoDI strI, (-DiyuM) na. jigoDa; cimoDuM citrita vi. (saM.) cItareluM (2) raMgaberaMgI citravicitra cira vi. (saM.) lAMbuM (samaya mATe) (2) lAMbA vakhatanuM citro paM. cItaro; eka jAtano sApa (3) ki.vi. lAMbA vakhata sudhI cinzakti strI, (saM. cita + zakti) caitanya cirakAla (saM.) (-La) chuM. lAMbo vakhata, samaya cisvarUpa vi. (saM. cit + svarUpa) cetanAtmaka (2) na. cirakAlIna vi. (saM.) lAMbA vakhatanuM-jUnuM; dIrghakAlIna parabrahma yA Atmatattva cirAta vi. (saM.) lAMbA samaye ke pachI janmeluM cita-ci, cI)thariyuM vi. cIMtharehAla cIMthariyuM ciranidrA strI. (saM.) mRtyarUpa UMdha; maraNa ke mota cidaMza chuM. (saM.) jJAnarUpa brahma ke citazakti-teno aMza ciraparicita vi. (saM.) lAMbA samayathI oLakhANa maLI cidAkAza na. (saM. cit + AkAza) zuddha brahma hoya tevuM cidAtmA 5. (saM. cit + AtmA) caitanyasvarUpa parabrahma cirasthAyI vi. (saM.) dIrghakALa sudhI TakI rahe evuM cidAbhAsa puM. (saM. cita+AbhAsa) jIva[(2) paM. brahma cirasmaraNIya vi. cirakALa yAda rAkhavA jevuM-yogya ciThThana vi. saM. cita+ghana) jJAnathI bhareluM jJAnasvarUpa cirasmRti strI. (saM.) lAMbA samayanI yAdagIrI cirUpa vi. (saM. cit + rUpa) jJAnasvarUpa; caitanyasvarUpa ciraMjIva vi. (saM.) lAMbA AvaradAvALuM (2) 5. putra cidvilAsa vi. (saM. cita + vilAsa) jJAnamAM ja vilAsa ciraMjIvitA strI. (saM.) ciraMjIvIpaNuM striI. putrI che jeno evuM (2) 5. parabrahmamAM ramaNa (3) ciraMjIvinI vi., strI. (saM.) lAMbA AvaradAvALI (2) | cisvarUpa IzvaranI mAyA-lIlA ciraMjIvI vi. (saM.) lAbAM AvaradAvALuM (2) puM. putra cinagArI strI. (saM.) ciNagArI; taNakho ciraMtana vi. (saM.) cirakAlIna; jUnuM; prAcIna cinAI vi. cInamAM banAveluM cIna dezanuM (2) cinAI cirAI strI, cIravAnI kriyA (2) cIravAnuM mahenatANuM mATInuM banAveluM (3) takalAdI; AkarSaka paNa Take cirAga 5. (phA.) dIvo; battI (2) zaga; dIvAnI jayota nahIM tevuM (4) strI, eka jAtanI rezamI sADI cirAgadAna na. (-nI) (phA.) dIvo rAkhavAnI ghoDI cinAI mATI strI, eka jAtanI sapheda mATI, jemAMthI cirADa strI. (-Do) paM. cIra; phATa siNa vagere ghATa banAvAya che. magaphaLI cirAmaNa na. (0NI) strI. cirAI; cIravAnuM mahenatANuM cinAIsi(-sI) strI, zekelI ke mIThAthI pAyelI cirAyu vi. (saM.) lAMbA AvaradAvALuM; dIdhu cinAra 5. (phA.) eka jAtanuM jhADa cirAvavuM sakri. "cIravuM'nuM preraka cinikabAlA zrI. eka vanaspatinAM bIja-auSadhi cirAvuM a.ki. "cIravuM'nuM karmaNi cinmaya vi. (saM. cit + maya) jJAnamaya (2) na. brahma cirUTa paM., strI, (I.) tamAkunAM pAnano ja vALelo moTo cinmAtra vi. (saM. cita + mAtra) cinmaya; jJAnamaya (2) ToTo - eka prakAranI vilAyatI bIDI ['sima na. zuddha jJAna ciroDI che. eka jAtano poco vilAyatI paththara-khanija; For Private and Personal Use Only
Page #308
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cilagojI 29 1 [cIDiyuM cilagojA na. (phA.) eka mevo-phaLa vastu (ghI tela vagere) ke padArthamAM hotuM telI tattva ciztI 5. (a.) saiyadonA jevI eka musalamAna jAti "pheTa' (5) cinsa; kaMjUsa (6) doDhaDAhyuM cina. (saM.) nizAnI (2) "sAIna' (ga.) (3) pratIka cIkaTAvuM a.kri. cIkaTavALuM thavuM; tela vagerethI kharaDAvuM (4) DAgha (5) virAmacihanomAMnuM pratyeka (6) lakSaNa () cIkaTavALo padArtha khAvAmAM AvavAthI roga ke cihnAMtarana. (saM.) cihanano pheraphAra; "cenja oNpha sAInsa' gUmaDAnuM vIpharavuM-vakaravuM (3) coMTavuM cihnita vi. (saM.) cihnavALuM; mudrita (2) DAghAvALuM cIkaTuM vi. cIkaTavALuM - cIkAzavALuM ciMkAruM na. zigaDAMvALuM kaththAI nAnuM haraNuM, cikAratuM cIkaNAI, (-2) strI. cIkaNApaNuM (2) cIkaNAveDA ciMguM (-gUsa) vi. bahu karakasariyuM; kaMjUsa svabhAvanuM (2) cIkaNuM vi. (saM. cikkaNa) coTI rahe tevuM (2) ciMgUsa; kaMjUsa (3) cApacIpiyuM; doDhaDAhyuM (4) pakaDI vAta ciMgUsAI strI, karakasara; kaMjUsAI choDe nahIM tevuM ciMghADa strI, hAthI avAja kare te cIkaNuM lATa vi. ati cIkaNuM (2) atiAgrahI ciMcavo chuM. jo "cIMcavo' cIkAza strI, cIkaNAI; cIkaNAza ciMci pu. juo "cIMcIM' cIkI strI, nAnI cakatI peThe (goLa-khAMDanI cAsaNInI) ciMta strI. ciMtA; phikara (2) vicAra philasUpha pADelI eka mIThI vAnI ciMtaka vi. (saM.) ciMtana karanAruM (2) paM. vicAraka, cIku na. eka phaLajhADa (2) enuM phaLa ciMtana na. (saM.) vicAra karavo te; manana (2) dhyAna dharavuM te cIkuDI strI, cIkunuM jhADa AvatI phUlI ciMtanazIla vi. (saM.) ciMtana karavAnA svabhAvavALuM cIkhaluM na. vUDAM gaMdaranI veDA baLadane moDhe bAMdhavAmAM ciMtanAtmaka vi. (saM.) vicAra-mananathI bhareluM cIcavATo(-Do) paM. bumATo; cIsa ciMtanIya vi. (saM.) ciMtana karavA yogya, vicAraNIya cIcavAvuM a.kri. TaLavaLavuM ciMtavana na. (ciMtavavuM parathI) ciMtana cIcavuM a.kri. cIsa pADavI (2) cIcI avAja karavo ciMtavavuM sakri. (saM. citayati, prA. citavaI) manana karavuM, cIcavo chuM. aNIdAra UbhA lAkaDA para eka ADI mUkI vicAravuM (2) ciMtA karavI hIMcAtA goLa pharavAnuM ramatanuM sAdhana ciMtavuM sakri. ciMtavavuM cIcI strI, strInA stananI DIMTaDI (2) nAnI kIkalI ciMtA strI. (saM.) phikara (2) vicAra; dhAraNA cIcI muM. cIcIkAra-evo avAja ciMtAkula (saM.) (-La) vi. ciMtAthI AkuLa thayeluM-gabharAyeluM cIja, (-jha) (phA.) strI. vastu; "ArTikala' (2) sarasa ciMtAtura vi. (saM.) ciMtAthI vyAkuLa gAyana, pada ke ustAdI kavitA; sarasa gIta ciMtAmaNi puM(saM.) citaveluM Ape tevo maNi cIjha na. dUdhamAMthI banAvAto eka khAdya padArtha ciMtita vi. (saM.) vicAreluM; dhAreluM cITakavuM sakri. coMTavuM; vaLagavuM; vaLagI rahevuM ciMtya vi. (saM.) ciMtanIya; vicAraNIya cITakI strI, capaTI (2) taDako ciMthariyuM vi. juo "cIMthariyuM" cITakuM vi. cITakI rahenAruM ciMtharuM na. juo cIMtharuM cITiyuM na. lAkaDAnI pAtaLI cIpa (2) pAtaLI paTTInI ciMtharehAla vi. juo "cIMtharehAla cITI strI, lAkaDAM phADatAM thatI aNaghaDa pAtaLI cIpa ciMdaraDI strI, juo "cIMdaraDI cITuM vi. cIkaNuM, cIkaTavALuM (2) na. ghI tAvyA pachI ciMdaraDo 5. juo "cIMdaraDo' nIce Tharato kacaro-kITuM ciMdhavuM sakri. juo "cIMdhavuM cIDa na. himAlaya tarapha thatuM eka jhADa; "pAina" ciMboLavuM sakri. juo "cIMboLavuM cIDa strI. gusso; rIsa (2) sakhata aNagamo ciMtharuM na. juo "cIMtharuM eika vAnara jAta cIDa . vanaspatino cIkaNo rasa; cIkaNuM dUdha ciMpAjI !. (iM. zipaina) mANasane vadhu maLatI AvatI cIDavavuM sakri. gussa karavuM; khIjavavuM -cI (turkI) "vALuM' e arthano nAmane lAgato pratyaya cIDavAvuM a.ki. khijAvuM; ciDAvuM (udA. topacI) cIDavuM a.kri. ciDAvuM; gusse thavuM cIka puM, strI, vanaspatinAM phaLa, zaMkhaLAM vageremAMthI cIDiyAkhAnuM na. pazupaMkhInuM saMgrahasthAna; "jhU (2) jyAM nIkaLatuM cIkaNuM pANI athavA dUdha; cIra zorabakAra thato hoya tevuM sthAna cIkaTa vi. coTI rahe evuM; cIkaNuM (2) tela ityAdinA cIDiyAghara na. (hi.) cIDiyAkhAnuM; " pAsavALuM (3) na., strI, cIkAza (4) cIkAzavALI cIDiyuM vi. sahejamAM ciDAI jatuM (2) na. chAMchiyuM; chaNako cUiDI For Private and Personal Use Only
Page #309
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cIDiyuM [pAradhI cIDiyuM na. cakaluM; pakSI cIDImAra chuM. pakSIone mArI nAkhanAra; pakSIno zikArI; cINa strI. ('cINavuM' uparathI) strIonI koTanuM eka jAtanuM ghareNuM cINa strI. ghAgharAnA nephA AgaLanI kacaralIo cINavuM sa.kri. (saM. ciM, prA. ciNa) cINa bharavI (2) kaNekaNe khAvuM; cAMca vaDe khAvuM cINo puM. (prA. cINa) jeno bhAta (temaja roTalA) thaI zake evuM pILAza paDatA dANAvALuM eka anAja cIta kri.vi. pITha para paDeluM; cattu (kustImAM) cIta na. (saM. citta) citta; aMtaHkaraNa; mana cItaDuM na. citta; mana (padyamAM) cItaravuM sa.kri. citra kADhavuM; AlekhavuM (2) jematema lakhI kADhavuM (3) varNana karI batAvavuM [kArIgara cItariyo chuM. sonAnAM ghareNAM upara citarAmaNa karanAro cItarI strI. sUga ke aNagamAnI kaMpArI (2) juvAra, zeraDImAM thato roga (2) sUgavALI aNagamatI kaMpArI cItaro, (-La) puM. (saM. citraka, prA. cittala) citto (2) eka jAtano sApa; cItaLo 292 cItaLa strI. lAkaDAnI phAca [pahoLI baMgaDI; pATalI cItaLa strI. strIonI koTanuM eka ghareNuM (2) capaTI cItaLa na. (saM. citraka, pA. cittala) haraNano eka prakAra cItaLI strI. cItarI; sUga ke aNagamAnI kaMpArI cItaLo puM. eka jAtano sApa; cItaro cItkAra puM. (saM.) dukhanI cIsa; citkAra cIthaDuM(-ruM) na. phATelA kapaDAno nAno TukaDo; cIMtha cI(-ciM, -cI)tharI strI. nAnI cIMdaraDI; cIMtharI cIthariyuM vi. juo 'cithariyuM' cItharehAla vi. phATyAMtUTyAM kapaDAM paheryAM hoya tevuM kaMgALa; cIMtharehAla (2) atyaMta garIba diza cIna puM. (saM.) bhAratanI uttare Avelo eziyAno eka cInagavuM a.kri. cIsa pADavI [manana karavuM cInavuM sa.kri. (saM. cIrNa) jANavuM; oLakhavuM (2) satata cInAMzuka na. (saM. cIna + aMzuka) cInanuM rezamI kApaDa ke sADI cInI vi. cIna dezanuM; -ne lagatuM (2) strI. eka jAtanI sapheda mATI (3) cIna dezanI bhASA (4) khAMDa; bUruM cInIkabAlA puM. (cIna + saM. kakkola, a. kabAba) eka vanaspatinAM bIja - auSadhi cInIkAma na. cInI mATInuM kAma (2) kAcanuM kAma cInIkhAnuM na. dArUkhAnuM cIno puM. cIna dezano vatanI cIpa strI. (cIpavuM uparathI) lAMbI capaTI paTI; cIpaTa (2) pattAM cIpavAnuM kAma ke tenIvArI (3) dabAvavuMe; |cIraDAM dAba (4) cUDI jevAmAM caDAvAnI dhAtunI pAtaLI paTTI cIpakavuM a.kri. coMTavuM (2) vaLagavuM cIpaTa strI. cIpa; paTI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - cIpaTavuM sa.kri. coMTADavuM ka2) bAtha bharavI cIpaTI strI. capaTI bharavI te capaTuM vi. capaTa beTheluM cIpaTo puM. jarA moTI capaTI; capaTo (2) cImaTo cIpaDuM na. (-Do) puM. sukAI gayelo AMkhano mela; cIpaDo cIpaDo puM. AMkhano mela; piyo cIpaNI strI. (-NuM) na. pattAMnI cIpa (kaMIka tucchakAramAM) cIpavuM sa.kri. (prA. cip) dAbI kheMcIne cIpa banAvavI (2) saphAIthI ThIka karIne goThavavuM (jema ke, dhotiyAnI pATalI, gaMjIphAnAM pAnAM, bolavAnI Dhaba vagere) (3) gaMjIphAnAM pattAMne chUTAM pADavA uparataLe karavAM; pIsavuM (4) (vAtane) coLIne lAMbI karavI cIpAcIpa strI. vAraMvAra cIpavAnI kriyA (2) atyaMta cokasAI cIpiyuM na. cIpa jaDelI pAtaLI paTTI cIpiyo puM. ('cIpa' uparathI) devatA vagere pakaDavAnuM sAdhana; cImaTo [(2) puM. adhyakSa; saradAra cIpha vi. (iM.) mukhya; vaDuM (jema ke 'cIpha oDiTara') cIbaDI(-rI) strI. ('civaciba' rava kare te civvirI, citbirI, prA. cibbira) ghuvaDanI jAtanuM eka pakSI; cIbarI; bherava (2) bahu bola bola karanArI strI cIbaDuM vi. dabAyelA nAkavALuM; cIbuM; capaTuM cIbarI strI. juo 'cIbaDI' cIbuM vi. (saM. cipaTa=capaTuM nAka) beThelA capaTA nAkavALuM cIbhaDI strI. (saM. cirbhaTikA) cIbhaDAMno velo cAnaka cIbhaDuM na. (saM. cirbhaTa, prA. ciblaDa) cIbhaDInuM phaLa cImakI strI. cImaTI; cUMTI (2) (lA.) sUcaka cetavaNI; [cImakI cImaTI strI. (de. cippa) capaTI; cIpaTI (2) cUMTI (3) cImaTo puM. cUMTalo (2) cIpiyo cImaDa(-2)vuM sa.kri. vaLa devo; maraDavuM cImanI strI. (IM.) dhumADiyuM (2) phAnasanI battInuM rakSaNa ka2nA2I kAcanI naLI-goLo ke tenuM phAnasa cImaLavuM sa.kri. cIMboLavuM; AmaLavuM (kAna) cImaLAvuM akri. ('cImaLavuM' uparathI) karamAvuM (2) manamAM baLyA karavuM; jhUravuM cImaLAvuM sa.kri. 'cImaLavuM'nuM karmaNi cIra strI. ('cI2vuM' uparathI) cIrI (2) phATa; taraDa cIra na. (saM.) strIonuM eka rezamI vasra (2) valkala (3) koI kImatI vastra (prAyaH kaTAkSamAM) [kakA cIraDAM na.ba.va. garAsiyA ke paTele vecI dIdhelI jamInanA For Private and Personal Use Only
Page #310
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cIrapaToLI 29 3 [ cuMgI cIrapaToLuM na. phATeluM kapaDuM (laMgamAM) cukAvavuM sakri. "cUkavuM nuM preraka cIraphADa strI. (cIravuM + phADavuM) cIrIne phADiyAM karavAM cukAvuM akri. "cUkavuMnuM karmaNi - te (2) cIravuM-phADavuM te; vADhakApa yugala vi. (turkI yugla, phA. yugala) gugalakhora; cIravuM sakri. (sara. saM. cIrNa = phATeluM) phADavuM; kApavuM cADIkhAnAruM (ra) strI. pITha pAchaLa karelI niMdA (2) vaccethI be bhAga karavA; soMsaruM ke ArapAra jAya cugalakhora vi. cugalI karyA karanAruM; cADI khAnAruM ema karavuM (jema ke, cIrIne javuM) (3) (lA.) gharAka cugalI strI, cugala; cADI; pITha pAchaLa karelI niMdA pAsethI khUba bhAva levo cugalIkhora vi. cugalakhora; cADI khAnAruM cIriyAM na.ba.va. kerInI cIrInuM athANuM kikaDo cuDela strI. (hi. cuDela) DAkaNa (2) comAsAmAM jamIna cIriyuM na. phADa; cIrI (2) (prAyaH kerIno) athANAno to goLa vaLI jatI eka cIrI strI. cIra; nAnI pAtaLI phADa-kakaDo jIvAta (ene saurASTramAM "bharavADa" kahe che.) cIro paM. lAMbo pAtaLo kakaDo (cIrI pADelo) (2) phATa; cunaMdA vi. (phA.) () khAsa pasaMda kareluM; uttama taraDa (3) ovAro; ghATa yunAI vi. cUnAnuM; cUnA saMbaMdhI cIrNa vi. (saM.) phADeluM; cIreluM (2) ekaThuM kareluM cunAruM na. cUnAno kela bharavAnuM tagAruM, bakaDiyuM cIlI strIvanaspatimAMthI dUjhato cIkaNo rasa; cIka (2) cunAro paM. cUno pakavanAra (2) cUnAthI dhoLanAra kaDiyo eka bhAjI (3) cunArAnI vAtano mANasa cIla strI. (saM. cilla, de, cillA) samaDI cunAva chuM. (hiM.) cUMTaNI; ilekzana cIlajhaDapa strI, cIla-samaDI peThe jhaTa jhaDapavuM te cunALuM vi. cUno dIdheluM, dhoLeluM (2) cUnAnuM (3) na. cIlAcAlu vi. cAlu rIta-rivAjane adhIna; ekadhArI rUDhi kaDiyAnuM eka ojAra-leluM pramANe cAlanAruM, "rUTIna' rUiDhi (3) mArga; rasto cunautI strI. (hiM.) paDakAra cIlo chuM. (da. ciya) gADAvATa - gharaDa (2) rivAja; cupa vi. juo "cUpa cIvaTa strI, kALajI; darakAra [bhikSuonuM aMgavasa cupakI, (vedI) strI. juo "cUpakIdI)' cIvara na. (saM.) vasa; kapaDuM (2) phATeluM kapaDuM; kaMthA (3) cupakecupake kri.vi. cUpacApa; chAnuMmAnuM [chAnAmAnA bhikSuonuM aMgavasa cupacApa, cupacupa kri.vi. kaMI paNa avAja karyA vinA; cIvarI puM. (saM.) bauddha bhikSu (cIvaradhArI) cupakAravuM sa.kri. cuMbana karI vahAla karavuM cIsa jhI. (da. cIhADI) tINI bUma; rADa yupI strI(hi) khAmozI; mauna cIsAcIsa strI. uparAuparI cIso pADavI te camakAvavuM sakri. cuMbaka banAvavuM[AMkaDo ke saMkhyA; "44' cIM-ci)cavo chuM. hIMcako (2) cakaDoLa; phajeta phALako cuMmAlIsa vi. cALIsa ane cAra (2) puM. cuMvALIsano cIMtaciM)cI chuM. (cakalAMno) evo avAja gumAvavuM sakri. "cUmavuM'nuM preraka [manamAM baLavuM cIcuM chuM. (ravA.) cicoDo; kola yumAvuM a.kri. cimAvuM; marajI viruddha zAMta thavuM (2) cIM(-ci)thariyuM vi. phATyAMtUTyAM vastra paheryA hoya tevuM cutaruM na. pATalIne jaDelI dhAriyAnA ghATanI pALI cIM(-ci)tharI strI. nAnuM cIMtharuM; cIMdaraDI culetaro khuM. kerI kApavAnuM ojAra; sUDo cIMtaci)tharuM na. phATI gayeluM kapaDuM ke teno kakaDo cullikA strI. (saM.) cUlo cIMtaci)tharehAla vi. phATyAMtUTyAM vastra paheryA hoya evuM culluM pena. cAMgaLuM cUisavAnuM ramakaDuM, dhAvaNI (2) cheka ja garIba cusaNiyuM vi. cUsavAnA svabhAvavALuM (2) na. bALakane cIM(cidaraDI strI, lUgaDAnI lAMbI paTI cusADa(-2)vuM sakri. "cUsavuM'nuM preraka cIMdaraDuM na. sAMkaDo paNa lAMbo lugaDAno kApalo cusAvuM a.kri. "cUsavuMnuM karmaNi tiMga paheryuM hoya tevuM cIMte-ciMdaraDo DuM. moTI cIMdaraDI custa vi. (phA.) AgrahI; daDha; taMga; sakkasa (2) capocapa ca(-ciMdarI strI, cIMdaraDI custI strI, custapaNuM cIM-ci)dhavuM sakri. (saM. cina, prA. ciMdha, cinha) cuM na. juo "cuM AMgaLI karIne dekhADavuM (2) pharamAvavuM cuka strI. juo "cUMka cIM(-ciM)boLavuM sakri. AmaLavuM; cImaLavuM (kAna). cuMkAvuM a.kri. juo "cUMkAvuM cukavaNI strI. cUkavavuM ke cUkate karavuM te cukhaDuM(-LuM) vi. juo "cUMkhaDuM(bu)' pikaDa; sakaMco cukAu vi. nakkI kareluM (2) jaththAbaMdha cuMga(-gA) strI. (phA.) paMjo (2) enI ke evI majabUta cukAdo chuM. ("cUkavavuM' uparathI) pheMsalo (2) nirNaya cuMgI strI, tamAku pIvAnI naLInA AkAranI calama For Private and Personal Use Only
Page #311
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cuMgI] 29 4 | cUrNa cuMgI strI, (hi.) dANa; jakAta pakSIonI cAMca nIce laTakatI rAtI jhala cuMgIkhAnuM na. jakAtI thANuM cUo(-vo) 5. (hi. cuDA) uMdara cuMgIghara na. (hi.) jakAtanAkuM; cuMgIkhAnuM cUka strI. ("cUkavuM' uparathI) cUkavuM te (2) bhUla; kasUra cuMgInAkuM na. jakAtanAkuM; TolanAkuM cUkatI strI. cUkavavuM-cUkate karavuM ke thavuM te; cukavaNI; cuMcavAvuM sakri. juo 'cUMcavAnuM patAvaTa cuMcaLuM vi. juo "cUMcaLuM cUkatuM vi. cUkavI dIdheluM (udA. devuM cUrta karyuM.) cuMcAM na, juo 'cUMca' cUkate kivi. cUkavI dIdhuM hoya ema caMcuM na. juo "cUMcuM cUkavanAra vi. nANAM cUkavI ApanAra vuiM vagere) cuMTa strI. juo "cUMTa cUkavavuM sakri. cukAvavuM; bhulAvavuM (2) patAvavuM (kajiyo, cuMTaNI strI. juo "cUMTaNI' cUkavAvuM adi. 'cUkavavuM'nuM karmaNi cuMTalo . juo "cUMTalo cUkavuM a.kri. (prA. cukka=bhUlavuM) bhUla ke gaphalata karavI; cuMTavuM sakri. juo 'cUMTavuM bhUlavuM (2) cUkate thavuM; patavuM (jema ke devuM, kajiyo) cuMTAvavuM sakri. juo "cUMTAvavuM" (3) bIjA kriyApadanI sahAyamAM AvatAM te kriyA karI cuMTAvuM a.kri. juo "cUMTAvuM' paravAravuM, evo artha batAve che. jema ke, ramADI cuMTiyATavuM sakri. juo "cUMTiyATavuM cUkyo (4) sakri. khovuM (jema ke, vakhata, gADI, taka) cuMTI strI, juo "cUMTI cUgavuM sakri. (saM. cinoti, prA. ciNaI) (pakSInuM) cAMca cutha strI, juo "cUMtha' vaDe khAvuM-caNavuM cuMthAvuM na. juo cUMthAvuM cUcavavuM a.ki. cUcUke kacUDa kicUDa avAja karavo (paiDAMe) cuMthavuM sakri. juo "cUMthavuM" cUcI strI. strInA stananI DITaDI cuMthAstha strI. juo "cUMthAcUMtha' cUTakavuM sakri. cAbuka mAravI (2) toDavuM cUMtho . juo "cUMtharo' cUTakI strI, capaTI (2) cIMTiyo zirobhAga cuMthAvuM a.kri, juo "cUMthAvuM cUDapuM. (saM.) pakSIonA mAthA uparanI kalagI (2) lA. cUMtho chuM. juo "cUMtho" cUDa strI. (da.) AMTI; bharaDo; pakaDa (sApanI) (2) cuDela cuMdaDI strI, juo "cUMdaDI' cuDagara . (cUDI+gara) cUDI vaheranAra - utAranAra; cuMdharDa vi. juo "cUMpaDuM' maNiyAra; cUDIgara cudhIkhora vi. juo "dhIkhora' cUDalo pe. strIonA kAMDAnuM eka ghareNuM; cUDo cuMvALa . juo "cUMvALa' cUDA strI. (saM.) coTalI (2) mastaka (3) zikhara (4) cuMvALAM na.ba.va. juo "cUMvALAM' (moranI) kalagI cuMvALIsa vi. (2) 5. juo 'cUMvALIsa' cUDAutAra vi. cUDI peThe nAnuM thatuM jAya evuM cuMvotera vi. (2) 5. juo "cUMvotera cUDAkarma(-raNa) na. (saM.) soLa saMskAramAMno eka; mAthAnA cuMbaka vi. (saM.) cuMbana karanAruM (2) potAnI tarapha vALa utAravA te (2) pati marI jatAM patnInI cUDIo AkarSanAruM (3) na. cuMbaka udA. lohacuMbaka (4) kaMjUsa bhAgI nAkhavAnI kriyA ApavuM te (vaMdya mATe) cuMbakatA strI. (saM.) (-tva) na. cuMbakapaNuM; AkarSaNazakti cUDAdAna na. patine bacAvI strIe cUDIo - saubhAgya cuMbakIya vi. (saM.) lohacubaMkane lagatuM cUDAmaNi puM. (saM.) mugaTamAM jaDelo maNi (2) (samAsane cuMbana na. baccI; bokI; cUmI cheDe) te vargamAM uttama; zreSTha. udA. naracUDAmaNi cuMbavuM kri. (saM. cuMbu) baccI karavI; cUmI levI cUDI strI, (da. cUDa) nAno cUDo (2) grAmophonanI jUnI cuMbita vi. (saM.) cuMbeluM; baccI kareluM cUDI-DhabanI rekarDa; grAmophonanI tAvaDI [bhAMgavI te cuMmALAM na.ba.va. cuMmALIsa varSanI ummara thatAM AMkhe jhAMkha cUDIkarama na. patinuM maraNa thatAM strInA hAthanI cUDIo paDavI-nabaLAI AvavI te; cUMvALAM cUDIgara paM. cUDagara; maNiyAra cuMmALIsa vi. (saM. cavArizata, prA. cauAlIsa) cALIsa cUDIdAra vi. eka para eka cUDIo hoya evAM karacalI ane cAra (2) paM.cuMvALIsano AMkaDo ke saMkhyA; "44' ono ghATasahita (pAyajAmo) (2) 5. tevo pAyajAmo cumotera vi. (saM. catuHsaptati, prA. cauttarI) eNvotera cUDo paM. (saM. cUDa, prA. cUDaa) strIonA kAMDAnuM eka (2) paM. coterano AMkaDo ke saMkhyA; '74 ghareNuM; cUDalo [(2) cUNI; bAMyanI karacalI cUI strI. mAchalAMnI zvAsa levAnI indriya (2) keTalAMka cUNa strI. ('gUNavuM' uparathI) khorAkanI zodha (pakSInI) For Private and Personal Use Only
Page #312
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cUNavuM, 29, cUM-cuM)TAvuM cUNavuM sakri. (saM. ci, prA. guNa) cINavuM; caNi bharavI; sUvavuM; jhamavuM (chidramAMthI) kaNekaNe khAvuM cUvo pR. juo "cUo" cUNI strI. bAMyanI karacalI; cINa cUvo . pANI cUve evuM chAparAmAMnuM kANuM (2) lAkaDuM cUta paM. (saM.) AMbo ke kAcalI bALatAM nIkaLato rasa cUtapallava na.ba.va. AMbAnI kUMpaLa cUvo . (hiM. cUta uparathI) uMdara cUtAMkura AMbAno mora cUsa strI. ("cUsavuM uparathI) cUsI khAvuM te; zoSaNa cUna . (saM. cUrNa, prA. cunno loTa; ATa cUsakI strI, (hi. cusakI) hukkAnI phUMka (2) pANIno cUnavuM sakri, vINavuM; cUMTavuM; cUNavuM (2) pasaMda karavuM kogaLo cUnAgaccI(-chI) strI. cUnAnuM majabUta caNatara (2) tenI cUsaNa na. cUsa (zoSaNa) (2) vi. cUsanAruM banAvelI agAsI; dhAbuM cUsaNakhora vi. cUsanAruMgeralAbha lenAruM, 'emploiTara' cUnI strI, hIrAkaNI (2) cUnIvALI nAnI nAnI jaDa cUsaNa(0nIti, 0paddhati) strI. pArakuM cUsI khAvAnI (3) cUnuM; anAjano nAno TukaDo paddhati; emploiTezana' ti cUnuM na. kaThoLa bharaDatAM paDelo jhINo bhUko ke bheMsa cUsaNI strI. cUsavAnuM sAdhana; dhAvaNI (2) cUsI khAvuM cUno chuM. (saM. cUrNa, prA. cunna) caNavAmAM vaparAto paththara cUsavuM sakri. (saM. cUpati, prA. cUsaI) moM vaDe rasa kheMcavo maraDa vagereno pakavelo bhUko (2) niHsarva karavuM (3) Arthika rIte nicovI levuM cUpa vi. zAMta ke mUka (2) kri.vi. zAMta ke mUka rahevA cUMTa-cu) na. uMdarano avAja sUcavatI nizAnI ke udgAra cUM-cuM)ka strI, (saM. cakka) peTanI AMkaDI cU-cu)pakI strI. zAMti; mauna; cupakI cUMTa-cuM)ka strI. nAnI khIlI; rekha (2) cUnI cU-cu)pa(-pA)cU-cu)pa kri.vi. kaMIpaNa bolyA ke avAja cUMTa-cuM)kalavuM sakrI. trophavuM karyA vinA; cupacApa; cupacupa; cupAcUpa cUM(-cuM)kAro paM. "cuM' evo avAja cUmavuM sakri. (saM. cuMbati, prA. cuMbaI) baccI karavI, cuMbavuM cUM(-cuM)kAvuM a.ki. (peTamAM) cUMka AvavI (2) (lA.) cUmI strI. bI; cuMbana; bokI manamAM gupta vAMdho hovo-nA gamavuM cUra pu. (cUravuM" parathI) cUro; bhUko cUM ke cAM kri.vi. evo avAja (2) AnAkAnI (3) sAme cUraNa na. bhUko cUro (2) auSadhino bhUko lADu uttara karavo tema cUramuM na. (jU.gu. cUrimaka) bhojananI eka vAnI - chUTo cUMTa-cuM,khaDuM(-LuM) vi. (tejathI aMjAI jAya tevI) jhINI cUravuM sa.ki. (saM. cUrNa, prA. cUra) bhUko karavo AMkhovALuM; maMda dRSTinuM; cUMcaLuM cUrI strI, cUra; jhINo cUro (jevI ke, sopArIno) cUMca strI. stananI DIMTaDI cUrecUrA pu.ba.va. bhUkebhUkA; bhAMgIne bhUko thaI javuM te cUM-cuM)cavAvuM a kri. manamAM cumAvuM cUro paM. bhUko, cUrNa cUMTa-cuM)caLuM vi. cUkhaDuM; (tejathI aMjAtI) daSTivALuM cUrNa vi. (saM.) cUro thayeluM (2) na. cUraNa cUM(-cuM)cAM na. cUM ke cAM-jarA paNa bolavuM te; sAme javAba cUrNi(-I) strI. (saM.) pANinInAM sUtranuM pataMjalinuM Apavo te (2) AnAkAnI mahAbhASya (2) caraNa; cUrNa [sAra siAra cUMTa-caMcuM vi. caMkhaLuM (tejathI aMjAtI) daSTivALuM cUrNi(-rNa)kA strI. (saM.) kavitAno gadyamAM samajAvelo cUMTa-cuM)cUM(-cu) na. uMdarano tevo avAja cUrNita vi. (saM.) cUro kareluM; daLeluM cUMTa-cuM). strI. (cUMTI uparathI) khaMjavALa; valUra cUrNakaraNa na. (saM.) bhUko karavo te cUM(-cuM)TaNI strI. cUMTavuM te; pasaMdagI (2) pratinidhine cUrNakRta vi. (saM.) bhUko kareluM, cUrNita mioTo cUlo; tamaNa cUMTavo te; "ilekzana' cUla strI, (saM. cullI, prA. cullI) rasoI mATe khodelo cUM(-cuM)TaNIjaMga 5. cUMTaNIno jaMga; cUMTaNI laDAya te cUlaDI strI, bALakIone ramavAno cUlo cUMTa-caM)TaNImaMDaLa na. jeoe cUMTaNI karavAnI heya teonuM cUlAza(-sa)(-ghoDI strI, cUlAnI paNa garaja sAre evI maMDaLa; ilekTroriyala koleja - zagaDI; sagIcUlo cUM(-cuM)TalI strI. cUMTI cUlI strI, (saM. yullillI) nAno cUlo ki goThavaNa cUMTa-cuM)Talo chuM. moTI cUMTI [(2) pasaMda karavuM cUlo !. rAMdhavA vagere mATe baLataNa goThavavA karAtI jagA cUMTa-cuM)TavuM sakri. (saM. cuTati, prA. cuMTaI) toDavuM; TUMpavuM cUvAcaMdana na. eka jAtanuM cUvA ane caMdananuM mizraNa cUM(cuM)TAvavuM sakri. "cUMTavuM'nuM preraka cUvuM a kri. (saM. cyotati, prA. cuAi) TapakavuM, gaLavuM; cUM(cuM)TAvuM a.ki. "cUMTavuM'nuM karmaNi For Private and Personal Use Only
Page #313
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cUM(-cuM)TiyATI 296 (cenabAjI cUM(-)TiyATavuM sakri. bahu cUMTIo khAvI ceTakiyuM vi. nakharAM ke chAMDA karanAruM; nATakaDA karanAruM cUM(-cuM)TI strI. (saM. cukApavuM; chUTuM pADavuM) cImaTI ceTakI vi. jAdugarI; iMdrajALI dvArA thatuM pratyAyana cUMTa-cuM)tha strI. cUMthAro - pIDA ceTiMga na. (I.) gapasapa (2) komyuTara para InTaraneTa cUMTa-)thaNuM na. cUMthavuM te; cUMthAcUMtha (2) vagoNuM ceTI, (-TikA) strI. (saM.) dAsI; loMDI; cAkaraDI cUM(cuM)thavuM sakri. Amatema astavyasta karIne coLI ceDAM na.ba.va. gAMDAM (2) aDapalAM; cAMdavAM nAMkhavuM; pheMdavuM; krama ke vyavasthA vagere bagADI nAkhavAM caNa na. chachUMdara [cetavuM e; sAvadhAnI (2) chaNAvaTa karavI ((2) bhAMjagaDa ceta strI. cetanA; jJAna (2) hoMza; sUdha (3) na. citta; cUMTa-cuM)thAcUM(-cuM)tha strI. pharIpharIne cUMthavuM te; pheMdApheMda cetana vi. (saM.) cetanAvALuM; sajIva (2) na. caitanya; cUMTa-cuM)thAro paM. cUMthAI gayelI vastu (2) zarIramAM thatuM jIvanazakti; prANa (3) hoza; sUdha kaLatara (3) cuMthAcUMtha (4) hRdaya cUMthAtuM hoya evI cetanatA strI. (tva) na. (saM.) cetana hovApaNuM pIDA; gabharAmaNa (5) kUco cetanadAyI(ka) vi. cetana ApanAruM cUM(cuM)thAvavuM sakri. "cUMthavuM nuM preraka cetanadeha . (saM.) sUkSmadeha cUMTa-cuM)thAvuM a.kri. "cUthavuM'nuM karmaNi (2) (zarIramAM ke cetanadravya na. (saM.) jIvAtmA manamAM) cuMthAro thavo cetanamaya vi. (saM.) cetanathI bhareluM; cetanathI pUrNa cUM(-cuM)tho chuM. roLAyelo, coLAyelo DUco cetanavAda chuM. (saM.) jIvananuM mULa jaDa nahi paNa cetana cUMTa-cUMdaDiyALI vi. strI. cUMdaDIvALI; suhAgaNa; sadhavA che evo vAda; "vAITalijhama' cUMTa-cuM)daDI strI, eka jAtanuM bhAtIgara rezamI lUgaDuM cetanavAdI vi. (saM.) cetanavAdamAM mAnanAruM cUM(-)dhaLuM vi. caMkha; maMda daSTinuM cetanazAsana. (saM.) mAnasazAsa;manovijJAna, sAIkolojI' cUM(-cuM)dhI strI. TIkAkhora najara (2) khaNakhoda cetanA strI. (saM.) caitanya; jIvanazakti (2) samajazakti cUM() dhIkhora vi. nakAmI khaNakhoda karavAnA svabhAvanuM cetanAtaMtu puM. (saM.) jJAnataMtu cUM(-cuM)pavuM sakri. pravAhI padArthane thoDo thoDo laIne pIvo cetanAzakti strI. zarIramAMnuM caitanya tarapha doranAruM baLa cUMTa-cuMvALa paM. uttara gujarAtanA pATaNa ane kaDI vacceno cetavaNI strI. cetavavuM te; agAuthI ApelI khabara; 44 gAmono amuka jatho-pradeza piDavI te sAvacetI (2) tAkIda cUM-cuM)vALAM na.ba.va. cuMmALAM, cuMmALIsa varSe AMkhe jhAMkha cetavavuM sakri, "cetavuM'nuM preraka cUMTa-caM)vALIsa vi. cALIsa vattA cAra (2) paM. cetavuM a.kri. (saM. cita) saLagavuM, lAgavuM (2) Aga cuMmALIsano AMkaDo ke saMkhyA; 144 lAgavI (3) IzAratamAM samajI javuM (4) sAvadhAna cUM(-cuM)votera vi. (saM. catusapatti, trA. cauttarI) sittera thavuM; agAuthI jANI javuM vattA cAra (2) paM. cuMvoterano AMkaDo ke saMkhyA; 74 cetasa na. citta; aMtaHkaraNa; mana [cetavaNI ceina strI. (i.) sAMkaLa (2) achoDo; "cena cetA strI. cetI javuM e; sabhAnatA (2) sUcanA; khabara; ceina-smokara chuM. (I.) satata dhumrapAna karanAro cetAtaMtu vi. jJAnataMtu ceInja paM. (.) parivartana (2) paracUraNa (paisA). cetAtaMtra na. jJAnataMtra ceka puM. eka jAtanuM cokaDI bhAtanuM kApaDa (2) dAba cetAvavuM sakri. cetavavuM; sAvadha karavuM ceka puM. (iM.) beMkamAMthI nANAM upADavAnI ciThThI cetAvuM a.kri. "cetavuM'nuM bhAve cekaDema puM. (I.) ADabaMdha cedi puM. (saM.) budelakhaMDa pAsenA pradezanuM prAcIna nAma cekaposTa na. (i.) tapAsanA cokI cedi(cpati, 0rAja) puM. (saM.) cedino rAjA; zizupAla cekabuka strI. (i.) korA cekanI copaDI cena na. (saM. caitanya, prA. ceanna) sukha; ArAma (2) cekameiTa na. (iM.) zataraMjamAM mAtA ane zeha gammata cekara vi. pu. (I.) tapAsanAra; ceka karanAra niAkhavuM cena na. (saM. cihna) cihuna; lakSaNa; eMdhANa cekavuM sakri. chekavuM; ceravuM (2) lakheluM kADhI nAMkhavuM; bhUMsI cena strI. (i.) sAMkaLa; mALA cekaMcakA, cekAceka strI. chekAcheka; carAcara cenakAM na.ba.va. cALA; bahAnAM (2) cihana cekiMga na. (i.) tapAsa; tapAsaNI cenacALA pu.ba.va. laTakAmaTakAM; hAvabhAva ceko muM. cheko (2) chekAvAthI paDelo lITI ke DAgho cenacALo paM. nAmanizAna; cihana ceTa(ka) puM. (saM.) dAsa; sevaka bhivAI cenabAja vi. mojIluM; laherI ceTaka na. bhUta; vaLagaNa (2) jAdunA khela (3) nakAmI cenabAjI strI. sukhacena; mojamajA; raMgarAga For Private and Personal Use Only
Page #314
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cenalo 297 [ coka cenala strI. (iM.) dUradarzananA prasAraNa mATe vaparAtI ceSTamAna vi. (saM.) ce-hilacAla karatuM (2) TIkhaLa Avartanono sAMkaDo paTTo (2) dariyAno sAMkaDo paTTo ceNa strI, (saM.) cALA (2) ThaThTho; mazkarI (3) cAla(3) khADI; samudradhunI (4) vIjamArga calagata (4) hilacAla cepa chuM. paru; rasI (2) bIjAnA roga ke saMbaMdhanI asara ceSTAkhora vi. ceSTA karanAruM; TIkhaLI; tophAnI cepa pu. dabANa (2), taMta; durAgraha; cIkaNAza ceSTALI strI. ThekaDI; mazkarI (2) paMcAta cepaka vi. asara kare evuM; cepI ceSTika vi. (saM.) TIkhaLI; tophAnI cepanAzaka vi. roganA cepano nAza karanAruM (davA vagere) ceSTita strI. (saM.) hilacAla (2) vartana; AcaraNa cepavuM sakri. cAMpavuM; dAbavuM (2) nicovavuM (3) khosavuM; cesa S. (i.) zataraMjanI ramata ropavuM (4) cepanI asara karavI [(3) kaMjUsa cesa-borDa na. (I.) zataraMja khelavAnuM pATiyuM cepI(-piyuM) vi. cepa lagADe evuM (2) cIkaNuM; durAgrahI yeha strI. (saM. ciMtA, prA. ciA) maDadAnI citA cepTara na. (iM.) pustakanuM prakaraNa cULa strI. khaMjavALa, khUjalI, caLa cerakesa puM. (I.) phojadArI kAyadAnA amuka prakAranA cece strI. cIMcIM (2) kacakaca; bakavATa gunAno kesa; jAmina kesa ceperce kri.vi. khAnagI rIte; mAMhomAMhe (2) strI. caeNmpiyana chuM. (i.) sarvottama khelADI simAja AnAkAnI (3) na. baDabaDATa (4) strI, jIbhAjoDI cembara . (I.) khAnagI-khAsa khaMDa (2) maMDaLI; sabhA; caitanya na. (saM.) cetanA; cetanapaNuM (2) AtmA (3) cera na. eka phaLajhADa paramAtmA (4) samaja; jJAna (5) baLa; parAkrama (2) caeNra strI. (i.) khurazI (2) (lA.) adhyakSanuM pada (3) paM. caitanya mahAprabhu vidyApIThamAMnuM koI paNa viSayanuM mahattvanuM adhyApaka- caitanyaghana vi. jJAnathI bhareluM; jJAnasvarUpa (2) paM. brahma sthAna caitanyadAyI vi. (saM.) cetana ke baLa-parAkrama ApanAra ceraparasana puM, strI. (I.) adhyakSIya mahodaya ke mahodayA caitanyavAda 5. (saM.) jaDavAdathI UlaTo-AtmA che evo caeNramaeNna puM. (.) (sabhA ke samitino) adhyakSa vAda ceravuM sakri. chekavuM (2) khotaraNI karavI; carcA karavI caitanyavAdI vi. puM. caitanyavAdamAM mAnanAruM ceraM(-2)cera strI. khUba ceravuM te; ekAeka caitara puM. caitra mAsa cerAM na.ba.va. bahAnAM (pArasI) caitariyuM vi. caitra mAsamAM thatuM (2) na. mahuDAnuM phUla ceriTI strI. (I.) dAna; sakhAvata (2) karuNA; udAratA cetarI vi. caitranuM; caitrathI zarU thatuM (2) (lA.) caitranI caeNriTI kamizanara . (.) dharmAdA TrasTa vagere para dekharekha pUnama rAkhanAra mukhya sarakArI adhikArI, sakhAvata Ayukta caitasika vi. (saM.) ceta (catasa) ke cittasaMbaMdhI ceriTebala vi. dharmAdA; sakhAvatI aittika vi. (saM.) cittane lagatuM; mAnasika cerI strI, gulAmaDI; dAsI caitya na. (saM.) hada batAvato paththara (2) smaraNastaMbha; cerImerI strI. (AMgla bhAratIya) bakSisa; boNI pALiyo (3) buddhadevanA avazeSa upara bAMdhelo cero chuM. cheko (2) niMdA; TIkA minAro; bauddha maMdira (4) derAsara (jaina) (5) devAlaya cela na. (saM.) vasa; kapaDuM caitra . (saM.) vikrama saMvatano chaThTho mAsa; caitra mAsa cela strI. phUTI (vahANa) [(tiraskAramAM) caitraratha puM. (saM.) kuberano bagIco citranI pUnama celakI strI, choDI (vahAla tema ja tiraskAramAM) (2) celI caitrI vi. (saM.) caitranuM; caitrathI zarU thatuM varSa (2) strI. celakuM na. chokaruM (2) celo cela na. (saM.) vasa; lUgaDuM celako muM. chokaro (2) celo celAjina na. (saM.) mRgacarmanuM vastra celI strI. ziSyA co vi, pUrva. (saM. catura, prA. cau) (samAsanI zarUAtacelI-celo strI, 5. ziSyA ke ziSya mAM) "cAra' evuM batAvato pUrvaga. udA. "cotarapha caeNlenja strI. (i.) paDakAra; lalakAra coisa strI. (I.) pasaMdagI: raci celo chuM. (saM. cellaka, prA. cellaa) ziSya coka vi. ('cokavuM uparathI) sajAga; sAvadha cevaDo chuM. (saM. cipiTa=pavA) pavAnI eka vAnI coka vi. (saM. cutaSka, prA. cIkka) cAra gaNuM (AMkamAM) cevavuM sakri. zekavuM; garama karavuM (baLatA rU ke mINathI) (2) 5. ghara vaccenI cokhaMDI khullI jagA (3) ceSTaka vi. ceSTA karanAruM (2) TIkhaLa karanAra AMgaNA AgaLanI khullI jagA (4) vastI vaccenI cepTana na. (saM.) ceSTA; hilacAla (2) TIkhaLa karatuM khullI jagA (5) bajAra; gujarI For Private and Personal Use Only
Page #315
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 298 coko || cokhkhaNa(-NiyuM) coka puM. (.) khaDI; cAka |eka bhAta; cokaDI baLadanuM gADuM cokaTa strI, gaMjIphAnAM pAnanI cAre bAju khUNA Ave evI cokI strI, (saM. catuzkeika, mA, caikiA) rakhevALane cokaThuM na. (saM. catuSkAi, prA. cIkkI bArI ke bAraNAM rahevAnuM sthAna; "geTa' (2) rakhevALI (3) tapAsa; besADavA cAra lAkaDAM sAlavIne karelo cokhaMDo ghATa saMbhALa (4) (jakAta levAnuM) nA (5) eka ghareNuM (2) evo koI cokhaMDo ghATa; phema' (3) yukti; (da) nAno bAjaTha (3) pahero bAjI (4) zerI ke poLanuM cakaluM-cogAna (5) dAMtanuM cokIdAra 5. cokiyAta: rakhevALa coka, Dencara strInuM vastra cokIdArI strI, rakhevALI; rakhavALI cokaDiyuM vi. cokaDIvALuM; cokaDI bhAtanuM (2) na. tevuM cokIpahero chuM. cokI ane pahero; sakhata jApato cokaDI strI. (sa. catuSka, prA. caukka uparathI) x AvI cokuM na. (saM. catuSka, prA. caukka) cArano ghaDiyo-pADo AkRti (2) oraDAmAM (sAmAnya rIte tenA khUNAmAM) coko . (saM. catuSkaka, prA. cakkaa) cAra khUNAvALI pANI DhoLavA karavAmAM AvatuM khALavALuM kaDiyAkAma jagA (2) rasoI karavA aboTa karelI jagA (3) (3) cAranI ToLI udA. caMDALa cokaDI (4) cAra maranArane suvaDAvA lIpI taiyAra karelI jagA (4) yugano samudAya (5) gaMjIphAnI cokaTa-eka bhAta (2) gaMjIphAno cokhkho (5) alaga ke judo-nirALo cAra rastA maLatA hoya tevuM sthAna vibhAga ke jagyA (da) cArano samaya cokaDIdAra vi. cokaDI bhAtanuM cokkasa juo cokasa cokaDuM na. (saM. catuSka uparathI) kAnanuM eka ghareNuM (2) cokko 6. coko (gaMjIphAno) (2) cAra rana (krikeTa) gADA upara mAla bharavA mUkavAmAM AvatuM lAkaDAnuM cokhAI strI. juo cokhkhAI pAMjaruM (3) ghoDAnA moMmAM raheto lagAmano loDhAno cokhAboluM vi. juo 'cokhkhAboluM bhAga (4) cokaDI x (tucchakAramAM) (5) lagAma; cokhuM vi. juo 'cokhuM aMkuza; dAba (6) cArano samudAya cokhuM(0caNaka, 0caTa) juo "cokhkha(0caNaka, caTa)' cokala vi. (-liyuM) cAra mAtrAvALuM; catuSkala cokhkhaphUla vi. juo "cokhula'[cokhkhAI (3) nikAla caoNkaleTa strI. (iM. cokoleTa parathI) pIparaminTanA cokha vi. (saM. cokSa, prA. cokha) cokhkhuM (2) strI. prakAranI khAvAnI eka gaLI vAnagI (2) vi. gherA cokhacAkha strI, cokhkhAI kaththAI raMganuM cokhaDi(-li)yAta vi. vaTALa-AbhaDacheTa vinAnuM caoNkleTI vi. (i.) gherA kaththAI raMganuM cokhaDi(-li)vAveDA pu.ba.va. AbhaDacheTa-vaTALa bahu cokalo pu. khasakhasano choDavo (2) chAla pALatA hoIe ema batAvavuM te cokavuM a.kri. coMkavuM; camakavuM cokhaDi(-li)yuM vi. vaTALa vinAnuM (2) zuddhi ke nItino coka(-)sa kri.vi. (saM. catu+ka) cokkasa; nakkI; ati Agraha rAkhanAra barAbara (vastu) (2) sAvadhAna (mANasa) (3) cokhavaTa strI. cokhkhAI, pavitratA (2) spaSTatA (3) khAtarIdAra (mANasa) (4) kri.vi. nakkI; avazya (lA.) nikAla; khulAso cokasapaNuM na. cokasAI strI. cokkasapaNuM (2) khAtarI cokhaLuM na. AjubAju AvelAM gAmaDAMno samUha (3) sAvadhAnI; khabaradArI cokhaMDa vi. cAra khaMDavALuM; cAkhUNiyuM (2) corasa (3) cokasI 5. sonArUpAno kasa kADhanAra (2) sonArUpAno . cokhaMDI AkRti (4) cAre khaMDa (pRthvInA) dhaMdho karanAra [pArakhuM; parIkSA cokhaMDuM vi. cAkhUNiyuM (2) samacorasa (3) cAra khaMDavALuM cokasI strI. cokasAI; sAvadhAnI (2) khAtarI (3) cokhA pu.ba.va. (saM. cokSa, prA. cokhA ) (DAMgara) cokAdharma . rasoInA cokAnA-khAnapAnAdinA niyamo bharaDIne kaDhAtuM) eka anAja jarAka; thoDuMka vagere pALavA te ke teTalAmAM manAto dharma [pADA cokhApUra vi. eka cokhA jeTaluM (mApa ke vajanamAM) (2) cokAM naba.va. (saM. catuSka, prA. cIkka) "cokanA ghaDiyA- cokhAbhAra vi. eka cokhAnA vajana jeTaluM (2) (lA.) cokiyAruna. cokiyAtapaNuM; rakhevALuM (2) cokI karavAnuM jarAkathoDuMka jeTalA mApanuM, cokhApura mahenatANuM cokhAvA vi., kri vi. cokhA jeTaluM aMtara dUra (2) cokhA cokiyAta pu. cokI karanAra; rakhevALa cokhAmuM vi. (cokhuM' uparathI) cokhaliyAta; vaTALa cokiyAtI vi. cokiyAtane lagatuM (ra) rakhevALuM, vinAnuM () evuM na gaNAya tevuM cokiyAtapaNuM (2) na. dANa; jakAta cokhuM, (0caTa) vi. (saM. cokSa, prA. cokhaa) tadana sApha cokiyuM vi. cAra baLada ke ghaDA joDeluM (2) na. cAra cokhUNa(-NiyuM) vi. cAra khUNAvALuM For Private and Personal Use Only
Page #316
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cokhUNe-khuM)To 299 [ codhAra cokhaM(-khuM). vi. cAre dizAnI maryAdAmAM AvatuM - tamAma co(-ca)TADavuM sakri. 'coTavuM'nuM preraka (2) kri.vi. cAre khUNAomAM - cAre bAju coTiyAlADu pu.ba.va. cUramAnA lADu cokho . cokhAno dANo nikhAlasatA coTI strI. (da. coTTI) coTalI; zikhA (2) pahADa ke cokhA(-)I strI svacchatA; zuddhatA (2) prAmANiktA; DuMgaranuM zikhara (3) pakSInA mAthA paranI kalagI cokhA(khA)boluM vi. cokhkhuM bolanAra; spaSTa vaktA coTIdAra vi. coTIvALuM (2) zaMku AkAranuM cokhkhuM-khuM) vi. (saM. coka, prA. cokhA) svaccha coDhAI strI. coTTApaNuM; corInI Adata (2) bheLa, bagADa ke kacarA vagerenuM (3) sAcuM; coduM vi. corI karavAnI TevavALuM; coraTuM (2) lucyuM prAmANika (4) khulluM; spaSTa (5) kApavA jevuM ke bAda coDa strI. (da. co) vastuonI thappI karavA jevuM badhuM jatAM rahetuM cokhkhuM; "neTa' (jema ke, coDa vi. (hi. cauDA) pahoLuM kharca, napho vagere) (6) bhUlacUka vinAnuM (7) coDavuM sakri. coTADavuM; cipakAvavuM (2) jaDavuM; besADavuM goTALA vinAnuM siApha (jema ke, khIlI) (3) lagADavuM; ThokavuM (jema ke, cokhkhuM-khuM)(0caNaka, 0caTa) vi. bilakula cokhkhuM; tadana soTI, dhola) (4) barobara lAge tevo sacoTa Akaro cokhkhuM-khuM)phUla vi. phUla jevuM khUba cokhkha-sApha bola kahevo (jema ke kaDaka veNa) mihenatANuM cogaTha strI. (co + saM. graMthi, gaMThi dvArA) cAre cheDe gaMThAvuM coDAI strI. (-Na) na. pahoLAI; vistAra (2) coDavAnuM te: lagnanI gAMTha (2) corInI AsapAsa bAMdhelI coDAI strI. coDavAnI kriyA dorInI gAMTha coDAvavuM sakri. "coDavuM nuM preraka cogaDo 5. cArano AMkaDo ke saMkhyA; "' coDAvuM a.kri. 'coDavuM'nuM karmaNi cogaDha strI. vIMTInuM paDeluM AMgaLI paranuM nizAna; veDha coDuM vi. cAra paDavALuM; covavuM (2) pahoLuM cogaNuM vi. (saM. caturguNa, prA. caugaNa) cAragaNuM; coDo chuM. eka upara eka vastuono khaDakalo cogaNuM yiAre dizAmAM; comera; cotarapha cotarapha kri.vi. cAre tarapha; cogama cogama, (-radama) kri.vi. (co=cAra+phA. gama, cogaIma) cotaraphI vi. cAre bAjunuM cogAna na. (phA.) khullI jaga; medAna[jumalo (krikeTa) cotaro vi. (phA. cavataraha) moTo oTalo; cabUtaro (2) coggo pu. gaMjIphAnuM cokkAnuM pAnuM (2) cAra ranano polIsacokI; cAvaDI kiApaDa coghaDiyAMna.ba.va. cAracAra ghaDIne AMtare vagADatAM nagArAM cotAruM vi. cAra tAravALuM (2) na. cAra tAranA vaNATavALuM coghaDiyuM na. cAra ghaDI jeTalo vakhata (2) murata (3) doDha- coTAro chuM. (cAra tArano) taMbUro doDha kalAkanuM cAtAla(-La) vi. cAra tAla-ThokavALuM (gAyana) (2) paM. cojAvo pu. jAvAthI AvatI cAra tejAnAnI vastu : saMgItanAM 12 mAtrAno eka tAla laviMga, IlAyacI, taja ane jAyaphaLa (2) garama cotrIsa(-za) vi. (saM. catusiMzata, prA. cautIsa) trIsa masAlo; tejAno - vattA cAra (2) paM. cotrIsano AMkaDo ke saMkhyA; '34' coTa strI. (da. cahuMTai) AghAta; prahAra; mukkI (2) cotrIsA pu.ba.va. cotrIsAno ghaDiyo dAva; lAga (3) eka jAtanuM jAdu-mAraNa; mUTha (4) cotha strI. (saM. caturthI, prA. cauttha) pakhavADiyAnI cothI nizAna (tIra, goLInuM) (5) mUTha (melIvidyA) tithi (2) cotho bhAga coTa strI, codavAnI asara cothAI strI, cotho bhAga [bhAga coTaDuM (kUka, Na) vi. coMTI rahe - khase nahi evuM cothAI strI. khaMDaNI tarIke ApavAno mahesUlano cotho coTaNuM vi. coTe evuM; cIkaNuM (2) na. coTelI vastu cothiyuM vi. cothe divase AvatuM (2) na. cotho bhAga coTadAra vi. coTavALuM; tAkeDa (2) asarakAraka (3) nAnA bALakanA maraNa pachI cothA divase karAtI coTalI strI. (da. coTTI) zikhA; coTI (2) nALiyeranA kriyA ke bhojana uparanA resA (3) makAI jevA doDAmAM strIkesaranuM jhUmakhuM cothiyo (0 tAva) paM. cothe cothe dahADe Avato tAva coTalo pu. veNI; aMboDo (2) bairAMnA joDAnA AgalA cothuM vi. kramamAM trIjA pachInuM cotarapha; cogama bhAgamAM moranI Doka jevo rakhAto bhAga (3) nArI; coda(-di)za ki.vi. (saM. caturdizam) cAre dizAomAM; strI (tiraskAramAM) codharo paM. gADIvAna (2) eka avaTaMka co-co)TaluM sakri. (da. cahuTai) cIkAzane lIdhe vaLagavuM codhAra vi. (2) kri.vi. (co=cAradhAra) AMkhanA cAre (2) (lA.) AgrahapUrvaka vaLagavuM; apha jamAvavo khUNAothI dhArA nIkaLatI hoya te prakAranuM; puSkaLa (3) akri. besavuM (tiraskAramAM) (4) nukasAna thavuM (2) vi. codhAruM; cAra dhAravALuM For Private and Personal Use Only
Page #317
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org codhA] codhAruM vi. cAra dhAravALuM (2) badhI vAtamAM DahApaNa karatuM (3) na. cAra dhAravALuM eka hathiyAra [coba copa strI. (sara. 'cApa') khaMta (2) utsAha (3) chaDI; copaga(-guM) vi. cAra pagavALuM (2) na. jAnavara; pazu copaTa strI, sogaTAMnI ramata (2) te ramavAnuM kapaDuMke pATiyuM copaDa na. cAra paDavALuM [banAveluM mizraNa copaDa na. copaDavAnI vastu ghI vagere (2) vANa raMgavAne copaDavuM sa.kri. (saM. coppa, prA. coppaDai) lagADavuM; lapeDavuM (2) gALa devI (3) khuzAmata karavI copaDApUjana na. divALIe thatuM hisAbavahIonuM pUjana copaDAvavuM sa.kri. 'copaDavuM'nuM preraka (2) gALa ke apazabda kahevo 300 copaDI strI. (saM. catupuTikA, prA. cauppuDiA) pustaka copaDIkhora vi. copaDI khAnAruM; copaDImAM daTAI rahenAruM copaDIcuMbaka vi. copaDIomAM majabUla rahenAruM copaDuM vi. (co = cAra + paDa) cAra paDavALuM (2) cIkaTuM (3) cIkaNuM; lIsuM (4) (lA.) khuzAmatiyuM copaDuM na. cAra paDavALI roTalI copaDuM na. copaDI (tiraskAramAM) [lakhavAnI vahI copaDo chuM. (saM. catupuTaka, prA. cauppuDaa) hisAba copana vi. (saM. catuHpaMcAzat, prA. uccana) paryAsa vattA cAra (2) puM. copanano AMkaDo ke saMkhyA; (54' copanamuM vi. copananI saMkhyAe pahoMceluM copavuM sa.kri. (sara. cAMpavuM) khosavuM; ropavuM (2) TIpavuM; TIpIne besADavuM (3) mAravuM; ThokavuM copAI strI. (saM. catuSpAdikA, prA. cauppAiA) eka chaMda (2) cArapAI; khATalo copATa strI. (saM. catuSTa, prA. cauppaTTa) copaTa; cosara (2) sarakhI sudharelI jamIna; cogAna (3) parasALa jevo beThakano bhAga; copADa copATI strI. cAre bAju khullo haravApharavAno vistAra (2) muMbaImAM upasAgara kAMThAnuM eka sthaLa copADa strI. cAre bAjue avAya tevI parasALa copAniyuM na.ba.va. cAra pAnAMnuM patAkaDuM; 'pemphaleTa' (2) nAnakaDuM jAheranAmuM (3) vartamAnapatra copAsa kri.vi. cAre pAsa-bAju; cAre tarapha cophALa puM. cAra phALa sAthe sAMdhI banAvelo oDho cophera(-rI) kri.vi. (co = cAra+phera) cAre bAju; cogama pharate coba strI. (phA.) (vAdya vagADavAnI) nAnI lAkaDI; daMDUko (2) (ghara ke taMbUno) vacalo vAMsa-thAMbhalo cobadAra puM. (phA.) chaDIdAra cobadArI strI. cobadAranuM kAma cobavuM akri. cAMpavuM; DAmavuM; DAma devo [corAu cobo puM. (saM. caturveda, prA. caube) mathurA taraphano brAhmaNa cobo puM. cabako; DAma (2) chUMdaNuM cobo chuM. Dhola vagADavAno daMDUko; dAMDI (2) e dAMDIno DholanI paDI upara paDelo soLa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cobhavuM akri. kSobha pAmavo; zaramAvuM cobhi(-bhI)huM vi. bhoMThuM; chobhIluM comaga kri.vi. (co = cAra + gama. vyatyayathI; athavA co + maga = mArga) copAsa; comera; cotarapha comaTiyuM vi. cAre cheDe pahereluM (dhotiyuM vagere) comAsu vi. comAsAmAM thatuM; cAra mahinAne lagatuM comAsuM na. (saM. caturmAsa, prA. caumAsa) varasAdanA cAra mahinA; varSARtu comukha(-khuM) vi. cAra moM, bAraNAM ke bAjuvALuM [bAju comera kri.vi. (co = cAra + mera = bAju) cAre taraphacora chuM. (saM.) corI karanAra mANasa; DuMgo [AMkaDo coraaM(-AM)ka huM. mAla upara lakhelo mULa kiMmatano po corakaDI strI. chUpI kaDI-nAno AMkaDo corakhalI strI. uparathI dekhAya nahIM tevo chUpo khADo (prANIone phasAvavAno) [kaLa (2) cora AgaLI corakhIlI strI. chUpI khIlI-TUMka; bAraNuM vAsavAnI chUpI corakhAnuM na. (kabATa, peTI vagerenuM) chUpuM khAnuM coracakhAra puM. ('cakhAra' arthahIna zabda, mAtra 'cora' sAthe) cora vagere coraTuM vi. coduM; corInI AdatavALuM coraNI strI. (sara. saM. calanI; calanakuM; de. callanaga = caNiyo) leMghI; sUMthaNI; pAyajAmo [moTI cAraNI coraNo puM. sAthaLa AgaLa khUlato hoya evo leMgho (2) coradAnata, coradRSTi (saM.), coranajara strI. cora jevI jhINI-chUpI naja2 (2) khoTI dAnata; aprAmANikatA corapagale kri.vi. chAnImAnI rIte; corIchUpIthI corabajAra puM., strI., na. jyAM corIno mAla vecAto hoya tevuM bajAra corabAtamI strI. chUpI-jAsUsa dvArA maLela bAtamI coravidyA strI. (saM.) corI karavAnI vidyA coravuM sa.kri. (saM. corayati, prA. corai) pArakAnuM pI rIte laI javuM (2) pUrepUruM kAma na devuM; kasara rAkhavI corasa puM. (saM. caturasa, prA. caurasa) cAre sarakhI bAju ne sarakhA khUNAnI catuSkoNa AkRti (2) vi. tevA AkAranuM; 'skavera' corasI strI. corasa AkAranI takhatI (2) suthAranI pharasI (3) cokhaMDuM chaThThuM (4) nAno coraso [oDhaNuM coraso chuM. jADA kApaDano samacorasa ghATano oDho ke corAI strI. coranuM kArya; corI corAu vi. corIne lagatuM; corAyeluM For Private and Personal Use Only
Page #318
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir corAyora(trI) 3 c 1 [cauTuM corAcora(-rI) strI. coracorA; vAraMvAra corI karavI te cosaTha vi. (saM. catuHSaSTi, casiddhi) sATha vattA cAra (2) mAMhomAMhe arasaparasa corI thayA karavI te (2) paM. cosaThano AMkaDo ke saMkhyA; '64 corANu vi. (saM. caturnaravati, prA. caNikaI) nevu vattA cosara vi. saM. catuHsara, prA. causara) comeruM (2) strI. cAra (2) paM. corANuMno AMkaDo ke saMkhyA; '94' cAra dorIvALo; cAra seravALuM (3) cAra seranuM bharatacorAzI(-sI) vi. (saM. caturazIti, prA. caherAsII) gUMthaNa (4) sogaThAM vaDe ramAtI eka bAjI (5) ezI vattA cAra (2) puM. corAzIno AMkaDo ke saMkhyA; cAranI joDa (baLadanI) giciyuM; daDabuM '84' (3) strI. brAhmaNonI corAzI-badhI vAtonuM cosaluM na. (saM. catuzailyaka, prA. causmallaa) samacorasa jamaNa (4) corAzI janmanA pherA (5) corAzI cosAra strI. dAMDInI cAre bAju bannenI joDamAM paraspara gAmono goLa ke samUha kATakhUNe pAna besavAnI paddhati; 'DekyuseTa' corita vi. (saM.) coreluM cosiyuM na. soLa maNanuM vajana coriyATuM vi. corocapATI kare evuM; coraTuM coLa vi. (da. cola = majITha) "rAtuM ane lAla sAthe coriyuM vi. (vahANone) lUMTanAruM (2) corIne lagatuM "khUba' e arthamAM (udA. cAtuM coLa) coriyo chuM. cAMciyo; dariyAI lUMTAro coLa strI, coLavAnI kriyA (ekalo nathI vaparAto.) corI strI. (saM. catvarikA, prA. cauriA) mAhyaruM; coLavuM sakri, ghasavuM-masaLavuM (2) cUMthavuM; vAraMvAra varakanyA paraNavA bese che te maMDapa uthalAvavuM; bagADavuM [eka kaThoLa corI strI. coravuM athavA corAvuM te (2) corano dhaMdho coLA pu.ba.va. (saM. cavalaka, prA. calie) maga jevuM corIcapATI strI. koI jAtanI corI athavA guno (2) coLAIstrI.ekabhAjI; coLAphaLI (2)tAMdaLajAnI bhAjI coranuM-chInavI levuM te coLAI strI. coLavAnI-masaLavAnI kriyA corI chUpI strI. corI ke guptatA ke chUpA dagAvALuM vartana coLAcoLa(-LI) strI. ('coLavuM' uparathI) saurASTrI corIpherApu.ba.va.corI-mArAmAM varakanyAnepheravAtApherA strIomAM vaparAtuM lAla kapaDuM coro paM. (saM. catraka, prA. caria) gAmamAM sahune coLAphaLI strI, coLAnI ziMga; coLI besavAnI jagA (2) polIsathANuM; "geTa' (3) moTo coLiyA pu.ba.va. gaLAnI dIvAlanA baMne bAjuno sojo; oTalo (4) gAmanA talATInI kacerI kAkaDA (2) tethI thatuM darda covaTa puM, na. (saM. caturvarbha, prA. caudguThThaa) cakaluM; coLiyuM na. eka jAtanA kAMkarA bajAra; khulI jagA (2) paMcano nirNaya-cukAdo (3) coLI strI. (saM. colI) strIono TUMkI bAMyano kabajo kri.vi. cotarapha; covATa (4) strI. paMcAta; (lAMbI coLI strI, coLAnI zIMga (2) eka kaThoLa; nAnI jAtanA doDhaDAhI) coLAcoLa coLa covaTiyaNa vi., strI. doDhaDAhI (strI) [cukAdo coLImArga 5. kAMcaLiyo paMtha; vAmamArga covaTiyuM vi. doDhaDAhyuM (2) paMcAtiyuM (3) na. paMcano coLuM vi. cabAvaluM; doDhaDAhyuM covaTiyopuM. corebesanAro (2)AgevAna puruSa (3) paMca coLo . ('coLavuM uparathI) pravAhImAM coLIne ke covaDa strI, cAra paDa (2) vi. cAra paDa ke staravALuM; covaDuM ukALIne banAveluM peya (2) vicAronI ghaDabhAMga covaDuM vi. cAra paDavALuM (2) cAra gaNuM coLo . (saM. cola) aMgarakhAno koTho (2) (sAdhu phakIro covATa-ra) kivi, (co = cAra + vATa) cotarapha: badhI DhIlo khUlato pahere che evo) eka jAtano jhabhbho DhIlo khalato pahere che evo) eka jAtana bAjue (2) strI. cAra rastA uparanI jaga; cakalo coka strI, (saM. camatka. prA. camakka = camakavuM) coMkavuMcIvADa vi. cAre bAjue vADavALuM (2) puM, na. evuM camakavuM te (2) prAsako khetara (3) paM. corAzInuM jamaNa coMkavuM a.kri. (saM. camatuM + karoti, prA. cama i) covADo 5. Dhora-bakarAM caratAM hoya te sthaLa camakavuM; navAI pAmavuM (2) prAsako paDavo; bhaDakavuM covihAra strI. sUryAsta pachI nahi jamavAnuM jaina vrata cocaluM vi. uchAMchaLuM; tophAnI (2) cUMkhaLuM covIsa(-za) vi. (saM. caturvizati, prA. cakavIsaI) vIsa coMTavuM sakri. (prA. cahudaI-cahuMTo) coTavuM; vaLagavuM vattA cAra (2) paM. covIsano AMkaDo ke saMkhyA; "24 coMTADavuM sakri. coTADavuM; vaLagADavuM covIsA na.ba.va. covIsano ghaDiyo-pADo coTiyATavuM sakri. khUba cUMTIo khaNavI covuM sakri. ghoMcavuM; khosavuM coMTI strI, (-Tiyo) pR. cUMTI; camaTI coSavuM sakri. (saM. cUSa) cUsavuM [khAdya copa strI. khaMta; cIvaTa; umaMga coSya vi. (saM.) cUsavAlAyaka (2) na. cUsIne khAvAnuM cauTuM na. (saM. catuTTaka, prA. cahiTTA) bajAra (2) coka khAva For Private and Personal Use Only
Page #319
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cauDakamI cauDakarma na. cUDAkarma; mUMDaNa-vALa utAravA te cauda vi. (saM. caturdaza, prA. caudasa) dasa vattA cAra (2) puM. caudano AMkaDo ke saMkhyA; '14' cauda(0bhavana, bloka) puM.ba.va. (bhUloka, bhuvarloka, svarloka, maharloka, janaloka, tapoloka, satyaloka (brahmaloka), atala, vitala, tala, rasAtala, talAtala, mahAtala, pAtAla) samagra brahmAMDa, vizva (2) cauda brahmAMDa caudaziyo chuM. vighnasaMtoSI mANasa; paMcAtiyo caudasa strI, caudaza (caudamI tithi) caura puM. (saM.) taskara; cora caurya na. (saM.) corI caudamuM vi. kramamAM tera pachI Ave evuM (2) na. mANasanA maraNane caudame divase karAto jamaNavAra caudamuM ratana na. amRta (2) mAra; daMDa cauda ratna na.ba.va. samudramaMthanamAMthI nIkaLelAM cauda ratnaH lakSmI, kaustubha, pArijAtaka, surA, dhanvaMtarI, caMdramA, kAmadughA, airAvata, raMbhA, sAtamukhI ghoDo, jhera, sAraMga dhanuSa, pAMcajanya zaMkha ane amRta caudavidhA strI. prAcIna cauda vidyAo : cAra veda, cha vedAMga, dharma, purANa, nyAya ne mImAMsA caudaza strI. (saM. caturdazI, prA. caudasI) pakhavADiyAnI caudamI tithi 3 4 2 caula, (0karma) na. (saM.) cUDAkarma (2) janmyA pachI ekAda varSa bAda putranA mAthAnA vALa utarAvavAnI kriyA cyavana puM. (saM.) eka RSi (2) patana; bhraSTatA cyavanaprAza puM. (saM.) eka pauSTika cATaNa (Ayu.) cyavavuM akri. (saM. cyu) paDavuM; khasI paDavuM (2) sthAnabhraSTa thavuM cyuta vi. (saM.) khasI paDeluM; bhraSTa thayeluM cyuti strI. patana (2) khAmI (3) skhalana; bhUla cha puM. (saM.) gujarAtI lipino tAlusthAnI bIjo vyaMjana cha vi. (saM. SaT, prA. cha-cha) pAMca vattA eka (2) puM. chano AMkaDo ke saMkhyA; '6' cha ud. 'chi', 'chaTa' evo tiraskArasUcaka udgAra chaka kri.vi. navAI pAmyuM hoya ema; cakita; digmUDha chaka puM. (chakavuM parathI) chAka; tora chakaDiyo kuM. doDhiyo duho (lo.sA.) chakaDuM na. (saM. SaTka, prA. chakka) chano jaththo-samUha chakaDuM na. gADuM [cAnakI chakaDuM na. bAjarAnA loTanI hAthe thAbaDI karela pUrI ke 1992 chakaDo puM. (saM. zakaTa) eka baLada joDAya tevuM jarI moTAM paiDAMvALuM gADuM (2) cArathI vadhu ke cha jeTalA mANasa besI zake evI sagarAmaghATanI rikzA-vAhana Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chakavuMa.kri. (saM. cak) bahekI javuM; vaMThI javuM (2)nazAmAM cakacUra hovuM (3) toramAM AvavuM; cagavuM [uccAra chakAra puM. (saM.) 'cha' varNa ke akSara (2) 'cha' varNano chakela vi. chakI gayeluM chakoNiyuM vi. cha khUNiyuM chakkaDa strI. tamAco; thappaDa (2) bhUlathApa chakkaDa,(-Diyo) puM. (saM. SaTka, pA. chakka parathI) cha AMgaLIvALo mANasa chakko puM. (saM. SaTka, prA. chakka) cha cihnavALuM gaMjIphAnuM pattuM (2) cha dANAvALo pAso (3) krikeTamAM cha rana maLe evo phaTako (4) (lA.) hIjaDo chakkopaMjo puM. saTTAno khela ke gaMjIphAnI eka ramata (2) jugAra (3) (lA.) dAvapeca; dagalabAjI chakhUNa,(-NiyuM) vi. cha khUNA ke bAjuvALuM (SaTkoNa) chaga puM. (saM.) bakaro; chAga chagaDo puM. (saM. SaT) chano AMkaDo ke saMkhyA; 'e' chagaNuM vi.saM. SaDgaLita, prA. chaguLiya) chae guNavAthI thAya eTaluM chagana puM. (s. SadguNa, prA. chagguNa, vraja bhASAmAM chagana) eka nAma (puruSanuM) (2) pyAruM nAnuM bALaka chagAra strI. jhADanI UMcAmAM UMcI DALanuM TocakuM chagAla strI vaDavAI chagunI strI. TacalI AMgaLI chaggo puM. juo 'chakko' chacoka kri.vi. chaDecoka; khullI rIte; jAheramAM chachaNavuM akri. chaNachaNa avAja karavo (2) gaNagaNavuM (3) UkaLatuM (pANI hovuM) (4) gusse thavuM chachaNATa puM. khaNakhaNATa (2) mijAja; gusso chacharuM vi. chIcharuM; UMDuM nahi tevuM (2) upara challuM chaThThuM(-chUM)dara(-ruM) na. (saM. chuThThuMdara, prA. chachUMdara) uMdaranA jevuM eka prANI (2) eka jAtanuM dArUkhAnuM (3) vi. aDapalAMkhora; tophAnI (4) ghusaNakhora svabhAvanuM; ghusaNiyuM chaThThuM(-hU~)darI strI. chachUMdaranI mAdA cha chuM(-chuM)daruM na. juo 'chachuMdara' [kaluM chachoruM vi. chokaravAda; bALakabuddhinuM; nAdAna (2) AchachajAvaTI strI. chajA paranuM nAnuM chAparuM; vAchaMTiyuM chajAvavuM sa.kri. 'chAjavuM'nuM preraka (2) chaThThuM kADhI gharane zobhAvavuM (3) chAparuM banAvavuM; chAja naMkhAvavuM chajuM na. (saM. chAdya, prA. chajja) nAno jharUkho; 'gaeNlerI' chaTa urdU. dhutkArasUcaka udgAra; chITa For Private and Personal Use Only
Page #320
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir cho 3 0 3 [chatuM pATa chaTa. strI, gaMdha goTo; kalagI [cobadAra chaTakakaLa strI, chaTakI zake tevI kaLAnI yojanA chaDIdAra vi. chaDI jhAlanAra (2) paM. nekI pokAranAra; chaTakaNuM vi. chaTakI jAya evuM chaDIsavArI strI, chaDI-sAthe ke rasAlA vagara-ekalA javuM chaTakabArI strI. (-2) na. jemAMthI chaTakI javAya evI te vinAnuM (2) kuMvAruM (3) chokarAM haiyAM vinAnuM bArIka, yukti ke karAmata (2) nAsI chUTavAnuM bAraNuM chaDuM vi. (prA. cha = choDavuM; tajavuM parathI) ekaluM; sAtha (3) gUMcamAMthI ukela kADhavAno upAya chaDecoka kri.vi. (chaDuM = jAte + coka = jANIbUjIne) chaTakavuM akri. ekadama chUTavuM-khasavuM (2) nAsI javuM; cokamAM ekaluM UbhuM hoya te rIte; khullI rIte; saTakavuM (3) nizAna cUkavuM (4) bahekI javuM jAhera rIte chaTakAravuM sakri. chaTa kahevuM; dhutkAravuM chaDe chaDuM vi. sAva ekaluM (2) chokarAM vinAnuM (3) kuMvAruM chaTakiyuM na. (chaDakavuM = chAMTavuM) ThaMDaka mATe rakhAto bhIno cheDo . "chaDA'nuM ekavacana; (strI ke bALakanuM) paganuM rUmAla (2) uMdara pakaDavAnuM pAMjaruM; uMdariyuM (3) ghareNuM; sAMkaLuM (2) motIno kaMTho (3) chaMTakAva peca; dAva [peca; jALa; phasAmaNI; kAvataruM chaNakacha(-bha)Naka kri.vi. chaNakA karatuM hoya tema chaTakuM na. (1chaTakavuM" uparathI) chakaTavAnuM kArya (2) dAva- chaNaka(-kAra)nuM sakri. chaNako karavo; gussAmAM bolavuM chaTakela vi. vaMThI gayela (2) vyabhicArI (2) sUpaDA vaDe jhATakavuM chaTaNI strI, kApakUpa; riTecamenTa (2) kapAta (3) (lA.) chaNakAkhora vi. chaNakA karavAnI TevavALuM (2) mijAjI karmacArIo athavA kAmadArone ghaTADavAnI kriyA chaNakAkhorI strI. chaNakA karavAnI Teva chaTA strI. (saM.) zobhA; krAMti (2) rIta; khUbI (3) chaNakAro paM. chaNako [avAja arcA (4) prabhAvazALI Dhabachaba (5) vAkacAturI chaNako puM. garama telamAM pANIno chAMTo paDavAthI thato chaTAchaTa kri.vi. "chaTa chaTa' evA avAja sAthe chaNako-chAkoTo chuM. chaNako; gussAno bola (2) tarachoDavuM chaTAdAra vi. chaTAvALuM te (3) mijAja chaTAMka na. (cha + saM. TaMka) Azare sATha grAma; navaTAMka chaNa chaNa kri.vi. (ravA.) "chaNa chaNa' evA avAjathI chaThThI strI, juo "chaThThI' chaNachaNavuM akri. chaNa chaNa evo avAja karavo (2) chaThTha vi. juo chaa' chaNako karavo (3) UkaLavuM (pANInuM) (4) chaTha strI. (saM. SaSTha, prA. chaTha) pakhavADiyAnI chaThThI tithi gaNagaNavuM (5) gusse thavuM; mijAja karavo (2) puM. ekasAthe cAra TaMka - be divasa na khAvAnuM chaNachaNATa puM. chachaNATa; khaNakhaNATa (3) mijAja; gusso vrata (jaina) [bALakane oDhADAtuM lUgaDuM chaNaNI, chaNAvaTa strI. chaNavuM te; bArIka tapAsa chaThiyuM na. janma pachI chaThThIno divasa (2) chaThThIne divase chaNavuM (saM. chinati, prA. chiNaI) sakri. kapaDAthI cALavuM chaThThI-dI) strI. (saM. SaSThI, prA. chaThI) bALakanA janma ke gALavuM (2) bArIka tapAsa karavI (3) khaNavuM; pachIno chaThTho divasa (2) te divase karavAmAM AvatI valUravuM (4) dabAI gayelI vAtane pharI cheDavIkriyA (3) daiva; vidhAtA (4) chaThanI tithipachInuM ukheLavI (5) khamaNavuM [(4) spaSTIkaraNa chaThTha(-ThuM) vi. (saM. SaSThikA, prA. chaThiA) kramamAM pAMca chaNAvaTa zrI. chaNavuM te (2) bArIka tapAsa (3) khulAso chaDa strI. chaDavuM te chata strI. (saM. satA) hovApaNuM; hastI (2) puSkaLapaNuM; cha4 strI. jida; haTha; jaka bhiAlAno hAtho bharatI (3) sattva; hIra (4) dhanADhyatA chaDa kuM. vAMsa (2) baruno choDa (3) jaTAmAMsI (4) chata strI. (saM. chatrI; prA. chatA) oraDA makAnanA chaDakavuM sakri. (hi.) chAMTavuM; chaMTakAva karavo chAparAno aMdarano bhAga - caMdaravo; vitAna; chaDavuM sakri. (saM. zaTuM, prA. chakhAMDIne choDAM judAM karavAM sIliMga' (2) dhAbuM; agAzI (2) mAravuM; ThokavuM (3) chetarI-corI levuM chataraDI strI. mRtadehane agnidAha dIdho hoya ke dATyo chaDA pu.ba.va. kaMkunA thApA mAravA te hoya te sthaLe kareluM chatrAkAra bAMdhakAma chituM; khulluM chaDA pu.ba.va. (strI ke bALakanA) paganuM eka ghareNuM chatarAyuM vi. (chatra-chatara dvArA saunA jovAmAM Ave tevuM; chaDAgAMThaNa(muM), chaDAbaMdhana, chaDAbAMdhaNa(muM) nA vara- chatAM saMyo. (saM. sat uparathI) topaNa kanyAnA cheDA gAMThavAnuM vastra niIkaLelo bhUko; kuzakI chatAMya saMyo. chatAM paNa chaDANa, (-maNa) na. chaDavAnuM mahenatANuM (2) chaDatAM chatuM vi. (saM. sata uparathI) jIvatuM; vidyamAna (2) catuM; chaDI strI, sIdhI pAtaLI soTI (2) rAjacihana tarIke rAjA savaLuM (3) sIdhuM; pAMsaruM (4) ughADuM; jAhera AgaLa rakhAto daMDa (3) saLI upara phUla bAMdhI karelI chatpATa vi. cacpATa For Private and Personal Use Only
Page #321
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chata 3 - 4 [chabalIkAM chate ukta ('che + tenuM laghurUpa) eka nakAmo vAkyAraMbhano cha--muM vi. chanUnI saMkhyAe pahoMceluM zabdaprayoga (jema ke, chate tame kyAre Avazo ?) chapataruM vi. chAcharuM (2) ghasAIne pAtaLuM thaI gayeluM (2) chatuMnuM "satisaptamI' prayoganuM rUpa (jema ke, chapara na. (saM. chatvara) chappara; chAparuM chate paise lAcAra chuM.) chaparakhATa strI, puM. (maccharadAnInI) chatrIvALo palaMga chattara na. (saM. chatra) chatra chaparapaNuM vi. cAlatAM jenuM jamIna para AkhuM pagaluM paDe chattA(DuM)pATa vi. chatuM pATa; catuM pATa evuM (te abhAgInuM cihna manAya che.); abhAgiyuM chatra na. (saM.) moTI bhAre chatrI (2) rAjacihna tarIke chaparapalaMga puM. chaparakhATa; chatrIvALo palaMga vaparAtI chatrI (3) rakSaNa karanAra; pAlaka (4) chapavuM a.kri. chupAvuM; saMtAvuM [chApa; chApaNI phUlabesaNIno eka prakAra jemAM badhAM ja phUla eka ja chapAI, (-maNa, maNI) strI. chApavAnuM mahenatANuM (2) sapATIe hoya che; "aMbela' (5) murabbI chapANa na. chApavuM te; chApakAma ke tenI rIta chatraka na. (saM.) nAnuM chatra (2) bilADIno Topa chapAniyuM na. cha pAnAnuM patakaDuM-copAniyuM chatra(-cchA) chAyA strI. chatranI chAyA (2) Azraya chapAmaNa strI. (-NI) strI. juo chapAI chatradhara, (0dhArI) chuM. mAthe chatravALo; rAjA - chapAvavuM sakri. 'chapavuM', "chApavuM'nuM preraka chatrapati . (saM.) rAjA; zahenazAha; samrATa chapAvuM a.kri. "chApavuM'nuM karmaNi (2) chApavAnI kriyA chatrapalaMga puM. chapparapalaMga; chatrIvALo palaMga [kAvyaracanA thavI; "chapavuMnuM bhAve (3) (pataMganuM) ekadama nIce chatra(probaMdha puM. (saM.) chatranA AkAramAM vaMcAya evI paDavuM chatrabhaMga kuM. (saM.) rAjaya khovuM te (2) parataMtratA (3) chapAM na.ba.va. kamaLanAM phaLa; kamaLakAkaDI vidhavApaNuM; vaidhavya ['parezUTa' chappana vi. saM. pAMcAza, prA. chapanna) pacAsa vattA chatravAhana na. (saM.) vimAnamAMthI nIce UtaravAnI chatrI; cha (2) ghaNuM; aneka; bahu; badhuM (3) puM. chappanano chatrAka na. (saM.) bilADIno Topa (2) nAnI chatrI AMkaDo ke saMkhyA; "pada' chatrAkAra vi. chatranA AkAranuM-ghATavALuM chappanabhoga paM. ThAkorajIne dharAvavAnI chappana prakAranI chatrI strI, tApa tathA varasAdathI bacavA mAthe oDhavAnuM - rasoI (2) jagatanA badhA bhogavilAsa eka sAdhana (2) gADI, palaMga vagere para hotI chata- chappaniyuM vi. chappananI saMkhyAe pahoMceluM DhAMkaNa (3) mRtadehane agnidAha dIdho hoya ke dATyo chappaniyo vi., muM. saMvata 1956no moTo dukALa; chapano hoya te sthAna upara kareluM chatrAkAra bAMdhakAma (4) chappaya puM. chappo (pi.) vimAnamAMthI-adhdharathI UtaravA mATenI chatrI jevI chappara na. chapara; chAparuM racanA: 'perezUTa' chapparakhATa strI. chapparapalaMga; chaparakhATa; chaparapalaMga chatrIvAjuM na. vAdakavRMda (2) eka prakAranuM vAgha; "baeNnDa chapparapaguM vi. chaparapaNuM; cAlatAM jenuM jamIna para AkhuM chatrIsa(-sa) vi. (saM. Satrizatu, prA. chattIsa) trIsa vattA pagaluM paDe evuM (2) jenA AvavAthI gharanI paDatI cha (2) puM. chatrIsano AMkaDo ke saMkhyA; "36' thAya tevuM; apazukaniyALa chatrIsa-za)muM chatrIsanI saMkhyAe pahoMceluM chapparapalaMga puM. chatrIvALo palaMga; chatrapalaMga chatrIzI--sI) strI. chatrIsa padyono samUha chappo chuM. (saM. Sapada, prA. chappaa) cha padano eka chaMda chatrIseka vi. Azare chatrIsa chaba, (ochaba, chekachabaka) kri.vi. pANImAM kAMI cha na. (saM.) chaLakapaTa (2) banAvaTa; DhoMga; bahAnuM aphaLAvavAno avAja thAya ema chaghatA strI. (saM.) kapaTIpaNuM; kapaTa chabakaDuM vi. sohAmaNuM; suMdara chAnAma na. (saM.) takhallusa chabakaluM na. acAnaka humalo karavo te chadmaveza strI. (saM.) chetare evo banAvaTI veza chabakaluM na. TUMkI cALanuM keDiyuM (dhovuM chAvezI vi. (saM.) chadmavezavALuM, banAvaTI vezavAnuM chabachabAvavuM sakri. "chabachaba' karavuM (2) tema karatAM kapaDuM chadhAruM vi. cha dhAravALuM; cha bAjuvALuM chabachabiyuM na. chIcharA pANImAM taravuM te chanAnI strI. uparAuparI chanachana avAja thayA karavo chabachabuM vi. chIcharuM - te (ra) paisAnI relachela chabataruM vi. chIcharuM (2) gaMduM; cUMthAyeluM (3) na. chapataruM; channa vi. (saM.) DhaMkAyeluM (2) chupAveluM; saMtADeluM ghasAyeluM pataruM (4) cUMthAyelo kAgaLano kakaDomiDuM cha-- vi. (sa. SaSNavati, prA. channavai-channauI) nevuM chabaraDo DuM. goTALo; avyavasthA (2) kAma ke phaLane nAme vattA cha (2) . cha--no AMkaDo ke saMkhyA; '96' chabalIkAM na.ba.va. chabachabiyAM; kAMsIjoDA For Private and Personal Use Only
Page #322
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jo-so). chabi-bI) 3 : 5 chabi-bI) strI. (chavi uparathI) tasavIra (2) kAMti; (viSayecchA choDavI) ane bhUmisaMskArakArI (saMthArAmAM sauMdarya (3) cahero; sUrata niAra; "phoTogrAphara' ja zayana rAkhavuM) ema cha prakAranA "rI' pALatA rahI chabIkAra vi. 5. citra karanAra; citAro (2) phoTo pADa- yAtrA karanArAono saMgha (jaina) kei paththara chabIghara na. sinemAghara cha2 na. thAMbhalAnA mathALA upara guphAnuM nakazIvALuM lAkaDuM chabIluM vi. (saM. chavi + illa, prA. chavilsa) rUpALuM; charo chuM. (saM. suraka) moTI charI (2) sIdho jamaiyo (3) mohaka; dekhAvaDuM baMdUkanA bAramAM UDe evI goLIo (4) baoNlachotaruM vi. juo chabataruM' beriMgamAM vaparAtI goLI (5) cAMdalA vinAnuM moranuM chama (ochama, chamachamaka) ki.vi. evA avAjathI pIMchuM; taravADI viza (3) bahAnuM chamakaluM na. aTakacALuM; cAMdavuM (2) nAnakaDuM tophAna (3) chala puM, na. (saM.) chaLa, chetarapiMDI; kapaTa (2) khoTo acAnaka humalo karavo te Thimako karIne cAlavuM te chalaka strI. chAlaka (2) pANInuM beDuM chamakavuM a.kri. chamakachamaka thavuM te (jema ke, ghUgharInuM) (2) chalaka kri.vi. chAlaka vAgatI hoya ema chamakATa-2) . chamakavuM te chala(-LakapaTa na. chetarapiMDI; dago; prapaMca chamakAravuM sakri. chama avAja karavo (jema ke, UnI vastu chalakAra chuM. chalakAvuM te pravAhImAM boLIne) (2) vaghAra karavo chalakAro pu. chAlaka; choLa (pANInI). chamakAro chuM. chamakAravAno avAja dUdhamakAvavuM chalakAvuM a.kri. (hAlavAthI) pravAhI padArthanuM UchaLI chamakAvavuM sakri. chama evo avAja thayA ema vadhAravuM; bahAra paDavuM ke UbharAvuM (jema ke, varasAdathI taLAva chamachama kri.vi. evo avAja karIne (2) madamAM; toramAM chalakAI gayAM.) (2) abhimAnathI phulAvuM chamachamavuM a.kri. 'chama chama' evo avAja karavo (2) chalachalanuM adri, chalakAvuM taLAtAM avAja thavo chalatI strI. chalakAtA pANI mATeno mArga; spila-ve' chamachamATa . "chamachama avAja (2) (lA.) tora; mada chalana na. (-nA) strI. (saM.) chaLavuM-chetaravuM te; ThagAI chamachamiyAM na.ba.va. kAMsIjoDAM (2) jhAMjhariyAM chalavuM a.kri. chetaravuM, ThagavuM (2) bIkathI camakavuM; habakavuM chamacharI strI. (saM. saMvatsarikA, prA. saMvaccharia) chalaMga strI. ThekaDo; chalAMga saMvatsarI (2) pajusaNano chello divasa chalAchala kri.vi. (da. hullucchala = chalakAvuM; UchaLavuM) chamAsika vi. (saM. SaNamAsika, prA. chamAsiya) cha mahine chalakAya tema-cheka sudhI (bhareluM); bharapUra thatuM ke bahAra paDatuM (2) cha mAsanuM chalAvuM a.kri. chalakAvuM chamAsiyo chuM. maraNa pachI cha mAse karAtI kriyA, chamAsI chalAMga strI. (saM.) ThekaDo; chalaMga chamAsI strI. (saM. pAramAsikA) maraNa pachI chamAse karAtI chalita-Li)ta vi. chetarAyeluM (2) chaLeluM; camakeluM kriyA chalUDI strI, nAnuM chAliyuM; nAnI vADakI (2) lagna vakhate chamAsI vi. chamAsika paheravAnI vIMTI (3) pUjAnA sAmAnanI chAbaDI chara chuM. (saM. sura) astro; sajiyo chalochala ki.vi. chalochala chalakAya tema). chara chuM. tora; mada (2) mastI; tAna challA strI, kAnano veha vadhAravA ghalAtI kaDI (2) cha2 strI. baranI soTI-saLI rAtuM pu.ba.va. eka jAtanI ghUgharIonI vIMTI; lagnaveLA chara(ka)tuM vi. 'charara' avAja karatuM) ADuM; DhaLatuM (2) pahevAranI vIMTI charaNuM na. (saM. raNaka, prA. charaNaa) dahIM vagere chellAM na.ba.va. chellA-vIMTIo chaNavAnuM kapaDuM aivAjanI jema sararara challeyuM na. (da. chellI uparathI) sAva ghasAI gayeluM chalUDuM charara, (02) kri.vi. vastu charatI jatAM ke kapAtAM thatA (2) chAla ke lAkaDAnI cUDI [paheravAnI vIMTI charAyuM, (-yeluM) vi. ("cha" uparathI) mAteluM; phATeluM challo chuM. chalo; eka jAtanI ghUgharIonI vIMTI-lagnaveLA charAvuM a.kri. tora ke mastImAM AvavuM; phATavuM challo chuM. maDadA vinAnI kabara DhiMkAvuM; gherAvuM (2) phelAvuM charI strI. (saM. murikA, prA. chariA) chUrI; pALI; kAtuM chavAvuM a.kri. (da. chavia=chavAyeluM) ('chAvuMnuM karmaNi) charIkAna strI pAtaLI capaTI nAnI kAnasa chavi zrI. (saM.) chabI; tasavIra (2) zobhA; sauMdarya charI' pAlaka saMgha puM. samyakatvadhArI (hRdayamAM sau pratye chavvIsa(-sa) vi. (saM. parvizati, prA. chavvIsa) vIsa samAnatA dhAraNa karavI), pAdacArI (page cAlavuM), vattA cha (2) puM. chavvIsano AMkaDo ke saMkhyA; "26' ekAzanakArI (ekAsaNuM karavuM), sacittaparIyArI chavvIsA pu.ba.va. chavIsano pADo-ghaDiyo ['da00' (sacitta-manapasaMda AhAra choDavo), brahmacArI chaseM(-so) pu.ba.va. (cha + so) chasono AMkaDo ke saMkhyA; For Private and Personal Use Only
Page #323
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org chaLa] chaLa kuM., na. kapaTa; chetarapiMDI (2) khoTo veza (3) bahAnuM chaLakapaTa na. prapaMca; dagophaTako chaLako puM. pANInI choLa chaLaprapaMca puM. dagophaTako; chaLakapaTa chaLavuM sa.kri. (saM. chalayati, prA. chalati) chetaravuM; ThagavuM chaLavuM a.kri. bIkathI camakavuM; habakavuM chaMchaNavuM a.kri. chaNachaNavuM; gaNagaNavuM (2) gusse thavuM chaMchaNATa puM. chaNachaNATa; gaNagaNATa (2) gusso chaMcheDavuM sa.kri. (cheDavuM parathI) cIDavavuM; saLI karavI; uzkeravuM chaMTakAra puM. (pANI) chAMTavuM te chaMTakAravuM sa.kri. chaMTakAra karavo; chAMTavuM chaMTakAva puM. (prA. chaMTa = chAMTavuM) chAMTavuM-chaMTAvuM te chaMTakAvasiMcAI strI. pANI chAMTIne thatI siMcAI chaMTakora puM. (chaMTakAva parathI) chaMTakoravuM te [olavavuM chaMTakoravuM sa.kri. chaMTakAva karavo; chAMTavuM (2) pANI chAMTI chaMTAva puM. chaMTakAva; chAMTavuM te chaMTAvavuM sa.kri. 'chAMTavuM'nuM preraka chaMTAvuMa.kri. 'chAMTavuM'naM karmaNi (2) chAMTAUDavA; chAMTAthI bhIMjAvuM (3) gAbhaNuM thavuM (gAya, bheMsa vagerenuM) chaMda puM. (saM.) lata; vyasana (2) svabhAva chaMda puM. (saM. chaMdas) akSara ke mAtrAnA meLa-niyamathI banelo paMkti-samUha; vRtta 309 chaMda vi. puSkaLa, bahu chaMdabaddha vi. padyarUpe goThaveluM-banAveluM chaMdabhaMga puM. chaMda-vRttano bhaMga chaMda(-daH)zAstra na. vedanAM cha aMgamAMnuM eka (2) piMgaLa chaMdI, (luM) vi. mojI; zokhIna(2) amukalatavALuM; vyasanI chaMdobaddha vi. (saM.) chaMdabaddha; padyarUpe goThaveluM-banAveluM chaMdobhaMga puM. (saM.) chaMdabhaMga; chaMda-vRttano bhaMga chAka puM. nazo; kepha (2) tora; mijAja chAka strI. govALanuM bhAthuM chAka strI. saDA ke kohavANanI gaMdha [bezarama chAkaTa (TuM) vi.,na. dArU pIne bhAna bhUleluM (2) nirlar; chAkaTA(oI) strI., (paNuM) na. dArU pIne bhAna bhUlavuM te chAkaTo chuM. dArUDiyo [strI. puSkaLatA; relamachela chAkamachoLa kri.vi. choLo upara choLo vAge ema (2) chAkavuM akri. (chakavuM uparathI) chalakAI-phulAI javuM (2) bahekI-vaMThI javuM [chAMchiyuM (2) garva; ropha chAko, (To) puM. bhAre chAkabharyo chaNako - tiraskAra; chAgapuM. (saM.) bakaro; bokaDo bharavAnIcAmaDAnI bataka chAgaLa puM. (saM. chAgala) bakaro; bokaDo (2) strI. pANI chAgoLa strI. valoNA mATenI goLI [chAnuchapatuM(-nuM) chAchara strI. pANInI sapATI para charara karatuM jAya evI chAcharuM vi. chIcharuM chAja na. (saM. chAdya, prA. chajja) chAparAmAM ghAsa pATiyAM ke vAMsa vagerenuM karAtuM AcchAdana ke te vastuo (2) abharAI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chAjaNa na. chAjavAnI kriyA; chAjavuM te (2) chAja chAjalI strI. nAnuM chaThThuM (2) abharAI (3) chajA paranI nAnI agAsI [DhAMkavuM; chAvuM (2) chavAI rahevuM chAjavuM sa.kri. (saM. chAdayati, prA. chajjai) chAjathI chAjavuMsa.kri. (saM. chadayati -chavruti, prA. chajajai) lAyaka hovuM (2) zobhavuM; sAruM dekhAvuM (3) ghaNo vakhata nabhavuM; TakavuM (udA. atisukha ene na chAjyuM.) chAjiyuM na. zokanA AvezamAM chAtI phUTavI te chATa strI. paththarano lAMbo pahoLo kakaDo; lAMbI sAMkaDI zIlA (2) baLada upara lAdelo bhAra chANa na. (saM. chakana, chagaNa, zakan, prA. chaaNa) gAyabheMsano maLa; gobara chANapUMjo puM. kacaropUMjo (2) (DhoranuM) vAsIduM chANavuM sa.kri. (de. chANaNa) bArIka rIte cALavuM (2) chaNavuM (3) tapAsavuM chANiyuM vi. chANa jevuM; pocuM; dama vagaranuM (2) chANa khAIne rahenAruM (3) na. chANamATInuM banAveluM TopaluM chANuM na. (saM. chakana - zakan, prA. chaaNa) bALavA mATe chANane thApIne sUkaveluM cakaraDuM chAta na. chatra; chatrI chAtaravuM sa.kri. kheMcIne bahAra lAvavuM chAtI strI zarIrano peTathI uparano pahoLo bhAga (2) (lA.) haiyuM; dila (3) tAkAta; hiMmata (4) stana chAtIpUra vi. chAtI sudhI Ave eTaluM chAtIphATa kri.vi. chAtI phATI jAya ema; khUba lAgaNIthI chAtIbhera kri.vi. hiMmatathI (2) (UMcuM caDatAM) chAtI bharAI Ave-dama caDe tema chAtra puM. (saM.) vidyArthI chAtrapati puM. (saM.) gRhapati chAtravRtti strI. ziSyavRtti chAtrA strI. (saM.) vidyArthinI chAtrAlaya na. chAtrone rahevAnuM sthaLa, 'borDiMga'; 'haoNsTela' chAdana na. (saM.) DhAMkavuM ke oDhavuM te ke te oDhavAnI vastu chAdita vi. (saM.) AcchAdita (2) DhAMkeluM chAnagapatiyAM na.ba.va. chAnI chAnI vAto chAnAchAnI strI. vAtane chAnI rAkhavI te (2) kri.vi. vAta chAnI rahe tema [khAnagI chAnuM vi. (saM. channa, prA. channaa) gupta (2) mUMguM (3) chAchara strI. chIcharI thALI; tAsaka [rIte kAMI pheMkavuM te chAnuchapatuM, (-nuM) vi. chUchyuM; koI jANe nahi tevuM; gupta For Private and Personal Use Only
Page #324
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kUcaDo chAnuMmAnuM 3 so [chAzI chAnuMmAnuM vi. chAnuMchapanuM (2) gupacUpa (3) dhULa (4) rAkhoDI (5) chArI chApa strI. ('chApavuM' uparathI) eka vastu bIjA para chAra paM. (prA. chAra) matsara; abhimAna dabAvAthI tenI AkRti paDe te (2) AkRti pADavAno chAravavuM sakri. vAsIdu vALavuM sikko (3) pataMganI gotha (4) chApavAnI saphAI chAravuM sakri. ('chAra' uparathI) bALIne khAkha karavuM (2) (5) mana upara thayelI asara - te parathI baMdhAyelo chAruM dabAvavuM (3) mAMDI vALavuM; chAvaravuM (4) abhiprAya (6) zeha; dAba; prabhAva [rIta; chapAI chamakAravuM chApakAma na. chApavAnuM ke tene lagatuM kAma (2) chApavAnI chArA vi.ba.va. (saM. kSAra) pittavALA; tIkhA (oDakAra) chApakhAuM vi. chApa khAnAra pataMga mATe) chArAM naba.va. chArA jAtinAM mANasa (tucchakAramAM) chApakhAnuM na. chApakAma thatuM hoya te sthaLa; mudraNAlaya chAriyuM na. sAMkaDA moMnAM vAsaNa ghasavA mATe vaparAto chApagara 5. chIpo; "prinTara" thira chApaje(tha)tra 5. chApavAnuM yaMtra chArI strI. vastu para bAjhato mila ke kSArano) Acho. chApaTa strI. pANInI chAlaka; choLa (2) thApaTa; lapaDAka chAruM na. IMTo, maToDI ane cunAvALo bhUko chApaNI strI, chApavAnI rIta ke tenI saphAI chAro chuM. e nAmanI eka jipsI jevI jAtano puruSa chApabhUla strI. chApavAmAM thayelI bhUla; chApadoSa chAroDiyA vi.ba.va. pittavALA tIkhA (caDakArA); chArA. chApara na. chAparuM chAroDiyAM na.ba.va. maranAranA teramA divase cakalAmAM chApara jhI. vATavAno moTo capaTo paththara pILuM vastra oDhADIne mukAtA traNa ghaDA chApariyuM vi. chAparAnuM; chAparAne lagatuM chAroDI strI, chArI (2) rAkhoDI; rAkha vigerenI) chAparI strI. nAnuM chAparuM (2) jhUMpaDI. chAla strI. (saM. chali, prA. li) tvacA (jhADa chAparuM na. (saM. chatvara, prA. chappara) makAna para kareluM chAla puM. keDo; pIcho DhAMkaNa (2) chAja (3) jhUMpaDuM chAlaka strI. (saM. lAluM uparathI) pANInI choLa; chalachApavuM sakri. bIbA vaDe chApa-AkRti pADavI kAIne pravAhI UchaLavuM ke pheMkAvuM te [pAjI; halakuM chApAMgarI strI. chApAM vecavA-pahoMcADavAno dhaMdho chAlakuM vi. ("chAlaka uparathI) chAcharuM (2) AchalakuM; chApAMgaro chuM. chApAno vepArI, pheriyo chAlakuM na. gadheDA upara nAkhavAnI be pAsiyAMvALI khullI chApuM na. ("chApavuM uparathI) vartamAnapatra (2) bIjuM guNa (4) cAra maNa - eMsI kilono saMtolo chApuM na. cAmAcIDiyuM piMkAyelo mANasa chAlAM na.ba.va. (saM. chAla) photarAM; choDAM (2) cAmaDI chApela kATaluM na. (chApeluM + kATaluM) pahoMceluM; khaMdhA tarIke paranAM barachaTa bhiMgaDAM chApo chuM. 'chApavuM' uparathI) ociMto humalo (2) chApa chAliyuM na. pahoLA moMnI vADakI; chAluM vaDe kareluM cihna (3) lAgo; vero (4) badhAM chApAM; chAlI strI. nAnuM chAluM; vADakI (2) mUDI dhI presa TiopalI chAluM na. pahoLA moMno vADako; chAliyuM chAba, (DI) strI. (0j) na. (da. chaba) vAMsanI chAcharI chAluM na. (chAla strIliMga uparathI) ghaMTImAMthI loTa chAbaDIghATa vi. chAbaDInA AkAranuM - vALavAnuM nALiyeranuM choDuM : chAyela strI, na. eka jAtano chApelo sAllo; chIdarI chAlopAlo pu. garagathuM osaDa-vesaDake mathaka; kempa chAyA strI. (saM.) paDachAyo (2) Azraya; otha (3) chAvaNI strI. (da. chAyaNI, chAyaNiyA) (lazkarI) paDAva asara; chApa; "ona, Imeja (4) chAMyo; chAMyaDo chAvara kuM. DhAMkaNa (2) DhAMkapichoDo chAyAkAvya na. (saM.) bIjA kAvyanI chAyAvALuM kAvya chAvaravuM sakri. DhAMkavuM (2) DhAMkapichoDo karavo chAyAcitrana. (saM.) kevaLachAyA-oLArUpe AlekhAyeluMcitra chAvuM (-vavuM) sakri. (saM. chAdati, prA. chAaI) DhAMkavuM chAyAjozI(jI) puM. (saM.) vyaktinI chAyA mApI te ' (2) chAja vaDe DhAMkavuM parathI bhaviSya vAMcanAra jozI [bhAvAnuvAda chAvo . lucco laphaMgo dAdo (2) duzmana; zatru chAyAnuvAda puM. (saM.) mULanI chAyA utArato anuvAda; chAza strI. (da. chAsI) dahIM mathI karAtuM pravAhI chAyAmAna na. (saM.) chAyAnuM mApa (2) caMdra chAzavAra . valoNAno divasa chAyAyaMtra na. (sa.) chAyA uparathI vakhata jANavAnuM yaMtra; chAzavAre kri.vi. jayAre-tyAre; haravakhata; vAraMvAra "sana-DAyala' (2) hokAyaMtra chAziyuM vi. chAzavALuM; chAza jevuM (2) halakI jAtanuM chAyo chuM. (saM. chAyA) chAMyo; paDachAyo; oLo chAzI vi. (saM. SaDazIti, prA. chAsII) eMzI vattA che chAra paM., strI. (saM. kSAra) ITavADAno bhUko (2) phUga (2) paM. zyAzIno AMkaDo ke saMkhyA; '86" For Private and Personal Use Only
Page #325
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chAso 3 x 8 [chITa chAsa strI. chAza [ugADelI juvAra chiTakAravuM sakri. jhArIthI pANI chAMTavuM; chaMTakoravuM chAsaTiyo !. (chAsaTha divasamAM taiyAra thatI) pANI pAIne chiTa chiTa ud, chaTachaTa evo udgAra chAsaTha vi. (saM. SaSTi , prA. chAsaei) sATha vattA cha chiNAvavuM sakri. chINavuM'nuM preraka | (2) puM. chAsaThano AMkaDo ke saMkhyA; "da" chiNAvuM aji. 'chINavuM'nuM karmaNi chAsiyuM vi. juo 'chAziyuM' chidra na. (saM.) kANuM; bAkuM; nAkuM (2) doSa; khAmI chAsI vi. juo "chAzI' chApa chidramaya vi. (saM.) kANAM-kANAMvALuM chAMI strI. chAyA; chAMyaDo (2) paDachAyo (3) Azaro; chidrayukta vi. (saM.) chidravALuM; kANuM chAMkuM vi. chAMTuM; gappI; gapoDI chidrayaMtra na. (saM.) chidra-kANuM pADavAnuM yaMtra; "paMca chAMchavuM vi. uchAMchaLuM; uddhata (2) na. chAMchiyuM; chaNako chidrAnveSaNa na. (saM.) bIjAnA doSa zodhavA te chAMchiyuM na. roSa ke tiraskArayukta chaNako ke ghurakiyuM chidrAveSI vi. doSa zodhanAruM chAMTa strI. (da. cheTA) AchA chAMTA; pharaphara (2) upara- chidrALu vi. chidravALuM; kANAMvALuM uparathI kApatAM paDelA kakaDA (3) gakhaM; baDAI chinALa vi. saM. chinnAli, prA. chinnAliA) chinALavuM chAMTa strI, gUNapATano kothaLo (2) strI. vyabhicAriNI; kulaTA chAMTaNI strI. chAMTavuM te; chAMTavAnI kriyA chinALavuM vi. vyabhicArI chAMTaNI strI. chaMTaNI; alaga karavAnI kriyA chinALI strI. (-Lu) na. jArakarma, vyabhicAra chAMTaNuM na. (kaMku-kesara vagerethI) chAMTavuM te (2) (kapaDAmAM chinna vi. (saM.) chedeluM (2) juduM pADeluM; tUTI paDeluM ke kapaDA para) chAMTAnI bhAta chinnabhinna vi. bhAMgItUTI gayeluM (2) astavyasta; chAMTavuM sakri. (saM. chaMTati, prA. chaMTaI) vikherAIne paDe veraNacheraNA veraNacheraNa ema nAMkhavuM (2) (bI) veravuM (3) choLavuM (4) Thapako chinnavicchinna vi. (saM.) kapAIne chUTuM paDeluM; kapAIne devo (5) lAMca ApavI tAravavuM (4) cALavuM chinnadraNa puM. (saM.) kapAvAthI paDelo jakhama[aMgavALuM chAMTavuM sakri. dhAra kApavI (2) soravuM (3) alaga pADavuM; chinnAMga na. (saM.) kapAyeluM aMga (2) vi. kapAyelA chAMTA pu.ba.va. thoDo chAMTA jevo varasAda chipakaLI strI. garoDI; giloDI (2) eka jAtano sApa chAMTAbhAra vi. chAMTA jeTaluM thoDuM (3) kAnanuM eka ghareNuM chAMTu vi. gappI; chAMTe evuM chipAvavuM sakri. "chIpavuM'nuM preraka chAMTo puM. (da. chaMTaa) buMda; TIpuM (2) DAgha; kalaMka (3) chipAvuM a.kri. "chIpavuM'nuM karmaNi sparzAsparza ke khAvApIvAno saMbaMdha (4) vi. thoDuMka; chipolI strI, chIpa [UDIne paDelI raja capaTIka (jema ke, enAmAM chAMTo akkala nathI.) chiyADI strI. (da. kheha = dhULa; raja) rajoTI; pavanathI chAMTopANI na. dArU; madirA chiyADo 5. pavanathI UDIne paDelo kacaro chAMDaNa na. chAMDavuM te (2) jamatAM chaDela ana; iMDAmaNa chileTuM na. choDuM; chotaruM; chAlaTuM chAMDavuM sakri. (saM. chaIti, prA. jhaMDa) tajavuM (2) chiH uddhikkAra ke tucchakAra batAvato ugAra phAragatI ApavI (3) bhANAmAM paDI rahevA devuM chika strI. juo "chIMka' chAMDI, (-DelI) vi., strI, ('chAMDavuM' parathI) patie chiMkaNI strI, juo "chIMkaNI' tajelI-phAragatI ApelI; tyaktA chikavuM a.kri. juo "chIMkavuM chAMdavuM sakri. (saM. chaMdu = chAMdavuM, lepavuM, prA. chaMda) chiMkAraDuM(navuM) . juo "chIMkAra(-q)" chAMdAthI lepavuM - jADuM lIMpavuM chikAruM na. juo 'chIMkAruM" chAMdasa vi. (saM.) veda bhaNeluM; vedapAThI chiTa strI, juo "chIMTa' chAMduM na. gAra ke cho UkhaDavAthI paDela khADo ke bAkoruM chiTalo chuM. juo "chIMTalo chAMdo puM. chANamATIno loMdo (2) jADuM lIMpaNa chiDI strI, juo "chIMDI chAMya, (oDI) strI. (oDo, -yo) paM. chAyA; paDachAyo (2) chiDuM na. juo "chIMDa maLatyAga Azraya; chApa chI strI, na. gaMdI vastu (2) (bALabhASA) maLa; viSTA; chikAruM. eka prakAranuM haraNa, chikAraDuM (3) mastIkhora chI ud. chiH (2) gaMdakIsUcaka uddagAra chichalluM(-kaluM) vi. AchakaluM; uchAMchaLuM (2) chokaravAda chIcharuM vi. thoDI UMDAIvALuM; ochA jJAnavALuM; chacharuM chiTa udchaTa arthano udgAra chI chI ud. gaMdI vastu sUcavato udgAra chiTakAra . (ravA.) chitkAra; tiraskAranA bola chITa ud. chiTa (2) strI. sUga; aNagamo, tiraskAra For Private and Personal Use Only
Page #326
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chINavuM 30C [chUTako chINavuM sakri. (saM.) chINI upara ghasavuM; chUMdo pADavo chIM-che)Talo . kAMTAno bhAro upADavAnI be pAMkhiyAvALI (2) moLavuM; samAravuM (zAka) (3) gALavuM lAkaDI; chaMTalo naLiyuM (2) nAnuM chIMDuM chINI strI. (se. chedana, prA. cheaNa) chINavAnuM sAdhana chIM(-chi)DI strI, (saM. chidra, prA. chIMDI) sAMkaDI galI (2) lAkaDAM phADavAmAM vaparAtuM loDhAnuM ojAra (3) chIM(-SThi)DuM na. (saM. chidra, prA. chiDu) vADamAM rAkheluM bAkuMdhAtu kApavAnuM loDhAnuM vIMdhaNuM (4) pANImAM thatuM eka mArga (2) doSa (3) bahAnuM jAtanuM netara chUkachuka ud. relagADInA eMjinano avAja [bALa ramata chIta strI. sUga; tiraskAra (2) aNagamo chUkachUkagADI strI. (bALabhASAmAM) relagADI (2) tenI chIdaDI, (-rI) strI. (saM. chidra uparathI) TIpakI chuchakAravuM sakri. karaDavA ke pAchaLa paDavA uzkeravuM TIpakIvALo eka jAtano sAllo; chAyala (2) cadarI (kUtarAne) [ekviTala ke DiscArja chIdaruM vi. chIcharuM (2) AchuM (3) chUTuM-chavAyuM chuTakArA hukama pu. choDavAno hukama; "orDara oNpha chInavavuM sakri. (saM. chinna, prA. chinna) jhUMTavI levuM (2) chuTakAro chuM. chUTako; mukti (2) aMta; cheDo[kiraNonuM) chetarI levuM chuTANa na. chUTuM patharAI javuM te (aNuonuM agara prakAzanAM chInavAvuM a.kri. "chInavavuMnuM karmaNi; kheMcAvavuM chuTAvuM a.kri. chUTavAnI kriyA thavI; "chUTavuM'nuM bhAve chInavuM sakri. kApavuM, chedavuM; chINavuM chuTTI strI. chUTI; rajA (2) navarAza chInAjhapaTI strI. chInavI levuM te chUTuM vi. chUTuM; mukta chIpa strI. (saM. zakti, prA. siMi) eka jAtanI mAchalInuM chupADavuM sakri. juo chupAvavuM koTale-ghara; sIpa; chIpaluM chupAmaNI strI. chupAvavuM te; gupta rAkhavuM te chIpara strI. paththaranI ghaDelI lAMbI sAMkaDI pATa; chATa chupAvavuM sakri. (1chUpavuM' uparathI) saMtADavuM; gupta rAkhavuM chIpaluM na. chIpa; sIpa; chIpaluM chupAvuM akri. chUpavuM; saMtAvuM; "chUpavuMnuM bhAve chIpavuM a.kri. (saM. chidyate, prA. chinjaInA sAdazyathI chuma, (Ochuma) ud(ghUgharI vagerenA) evA avAjathI chippaI) zamavuM; zAMta thavuM (tarasanuM) (2) sImavuM; chUmaMtara nI juo chUmaMtara chInavuM (3) lAMgaravuM (vahANa) churI(-rikA) strI. (saM.) chUrI; charI chIpavuM a.kri. chupAvuM, othe bharAvuM chuvAvuM a.kri. "vuM'nuM karmaNi chIpo !. (da. chipaa) kapaDAM chApanAro; chApagara chuM a.kri. "hovuMnuM vartamAnakALa prathama puruSa ekavacana chIbuM na. (da. chabba) tapelInuM DhAMkaNuM; eka prakAranI DhAMkavA chaMchAM na.ba.va. juA jIMchAM' mATenI tAsaka chuM chuM na. juo chUchuM' chIrakavuM sakri. chAMTavuM; chaMTakAvathI navarAvavuM chuMdaNI strI. juo chUMdaNI' chIlakuM-8) na. (da. challI) chileTuM; chotaruM chuMdaNuM na. juo chUMdaNuM chIlavuM sakri. choDAM kADhavAM; cholavuM chaMdavuM sakri. juo chUMdavuM cha ud. chIMkavAno avAja chuMdAvavuM sa.ki. juo dAvavuM chIM(-9i)ka strI. (saM. chikkA, prA. chikkA) chIM karIne chuMdAvuM akri. juo chUMdAvuM jorathI zvAsa bahAra pheMkyo te (2) (lA) apazukana chuMdo pu. juo chUMdo thavA te chUta-TTa) udde kUtarAne koInI pAchaLa paDavA uzkeravAnochIM(-9i)kaNiyuM vi. vAraMvAra chIMka khAnAruM chUchakAravAno udgAra chIM(-chi)kaNiyuM vi. bAjarAnA raMganuM, chIMkaNInA raMganuM chU kri.vi. gUma karI devA - javAmAM Ave ema (2) na. chIMchi )kaNI strI. suMghavA mATe ghUMTIne taiyAra karelI sarakI javuM - jatA rahevuM te tamAkunI bhUkI chUTa strI. (chUTavuM' parathI) mokaLAza (2) rajA; chIM(-chi)kavuM a.kri. chIMka khAvI (2) nAka sApha karavuM paravAnagI (3) choDI dIdhelI - jatI karelI rakama chIM(-chiM)kAraDuM(navuM) . (saM. chikkAra, prA. chikkAra) (4) UDavA mATe pataMgane dUrathI, UDe ema UMcI kAcaMDA jevuM eka jherI prANI . karI, choDavI te (5) chUTApaNuM; svataMtratA (9) taMgI chI(-chi)kAravuM, chIM(-chi)kAruM na. eka jAtanuM kaththAI ke sakhtAI, saMkoca yA manAIno abhAva nAnuM haraNa; ciMkAruM; cikAraDuM (2) vi. vAreghaDIe chUTaka vi. chUTuM chUTuM (2) ki.vi. jaththAbaMdha nahi tema - ghaNI chIMko khAnAruM chUTakabArI strI. chaTakabArI; nAsI chUTavAnI bArI-rasto chIM(-chi), strI, eka jAtanuM regita, bhAtIgara kApaDa chUTako . chuTakAro; mukti For Private and Personal Use Only
Page #327
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chUTachATa 3 1 - chetALIsa chUTachATa strI. (leNI rakama) thoDIghaNI jatI karavI te()chUTa; chaM(chuMdAvuM a.ki. chUMdavenuM karmaNi mokaLAza (3) maryAdAthI AgaLa vadhavuM te; "kansezana' chUta-chaMdo . chUMdI khUMdIne banAvelo loco (2) chINelI chUTavuM a.kri. (saM. chu) baMdhanamAMthI chUTA thavuM (2) (akA- kerInuM eka athANuM kriyApadanuM vartamAnakALanuM rUpa eka ke jorathI) bahAra nIkaLavuM (jema ke, parasevo, che. kri. (saM. AkSeti, prA. acchai; jU.gu. cha0) "cha" durgadha, bANavA tapa-baMdUkanI goLI vagere) (3) pAsethI cheka ki.vi. (prA. chea + ka) tadana; sAva (2) paM. aMta; javuM ke nIkaLavuM (jema ke, camaDI tUTI paNa damaDI na cheDo; hada (3) cheko chUTe.) (4) (javAne mATe) chUTa ke rajA maLavI (jema ke, chekachAka, chekaMcheka strI. khUba chekavuM te; carAcara Dhora, sabhA,nizALa, kacerI vagerachUTavuM) (5) UkalavuM chekaNI strI chevuM te (2) lakheluM chekI nAkhavAnuM ojAra (jema ke, gAMTha) (6) koI bhAva ke lAgaNI ekadama chekaNuM na. chekavAnuM sAdhana; chekaNI; rabbara' pragaTavI (jema ke, gusso, dayA, lAja, kamakamATI) chekavuM sakri. ekavuM lakheluM rada che ema jaNAvavAne upara (7) bIjA kriyApada joDe sahAyamAM AvI, te kriyA karI lITo kheMcavo (2) lakheluM kADhI nAkhavuM - bhUMsI nAkhavuM nAMkhI temAMthI chUTyo evo bhAva batAve che. (jema ke. chekANeka ki.vi. cheka: tadana huM to kahI chUTyo, tene phAve te have kare.) (8) eLe chekAIka(-kI) strI. jayAMtyAM chekA-lITA karavA te; carAcara javuM (jema ke, mArI mahenata chUTI paDI.) cheka . (saM. cheda, prA. chea-kka) chekavA mATe dorelo lITo chUTAcheDA pu.ba.va. phAragatI; lagnanA baMdhanamAMthI chuTakAro; eTaluM na. ghAsa bAMdhavAnuM kApaDuM; cAriyuM cheDAchUTako; talAka; 'DAivorsa (2) bALakano prasava cheTI strI, nAnI potaDI; phALiyuM (2) khesa; pacheDI chUTI strI. chuTTI; mukti (2) rajA; paravAnagI (3) cheTuM vi. vegaLuM; dUra (2) na. be jagA vaccenuM aMtara (3) ArAmano divasa azakyatA (prAya: bahuvacanamAM, udA. vizvamAM AnA chUTuM vi. (saM. yuTyate, prA. chuTa) baMdhana vinAnuM; mukta jevI bIjI maLavI, tenAM to cheTAM.) (2) (nokarI ke kAmayA koI rokANamAMthI) phArega (3) cheTe ki.vi. dUra; Aghe [pajavaNI (2) khIja baratarapha thayeluM yA karAyeluM (4) navaruM (5) alaga; cheDa, (oNI) strI. (eDavuM uparathI) khIjavavuM te - juduM; koI sAthe bheguM saMdhAyeluM ke goThavAyeluM yA mukA- che. strI. haLano vacce rahelo lAMbo dAMDo yeluM nahi evuM (6) bhabharuM (7) mokaLuM, vacamAM aMtara cheDatI strI. 'cheDavuMuparathI) (2) aDapaluM; aTakacALuM hoya tevuM (8) na. paracUraNa (nANAnuM) (9) cUramuM cheDalo chuM. cheDo (lAlityavAcaka). chUTuM chavAyuM vi. alaga-alaga; verAyeluM; AchuM cheDavuM sakri. aTakacALuM karavuM; khIjavavuM (2) TakoravuM; jarA chUtaachUta strI. spRzya-aspRzya evo bhedabhAva haLavo sparza karavo (jema ke, vINAnA tAra cheDavA, chUpavuM akri. saMtAvuM; chupAvuM vAta cheDavI). chUpAchUpa ki.vi. chUpI rIte; gupta rIte cheDAgAMThaNa(-NuM) na. varakanyAnA chegAMThavAnuM vasa chUpI polIsa strI, gunAnI chUpI rIte tapAsa karatI polIsa, cheDAchUTakA pu.ba.va. chUTAcheDA; talAka guptacaradaLa; "sI.AI.DI.' cheDAcheDa(-DI) strI. vAraMvAra cheDavuM te; satAmaNI chUpuM vi. gupta; chAnuM, chupAyeluM cheDAcheDI strI. ('cheDo' uparathI) varanA jAmA sAthe vahunI chUTa-chu)maMtara na. jAdu; jaMtaramaMtarano prayoga ghATaDInI gAMTha bAMdhe che te aipAtI rakama chUrI(-rikA) strI. (saM.) charI; chUrI cheDAjhAlaNuM na paraNIne AvatAM vahu sAsuno cheDo jhAlatAM chavuM sakri. (saM. chupati, prA. chuvaI) aDavuM; chovuM cheDAvuM a.kri "cheDavuM'nI karmaNi, khIjavAvuM chuM-chuM)chAM na.ba.va. rUMchAM; vaNatAM ke bIje kAraNe rahI cheDo chuM. (saM. cheda, prA. chea+Da) aMtano bhAga; aMta gayelA tAranA cheDA (2) jaMtaramaMtara; jAduvidhA (2) hada; sImA (3) pAlava (4) Azaro; madada chuM-chuM)chuM na. DAcuM; moM (tiraskAramAM) (2) vaNATa chetara(opiDI, 0bAjI) strI. (chetaravuM parathI) chetarAmaNI; vageremAM UpaDI Avelo nAno phodo; jchuM ThagAI hisAvavuM chuM(chuMdaNI strI, chUMdavuM te; chUMdaNuM (2) chUMdavAnI rIta chetaravuM sakri. (saM. chilvara = lucya) ThagavuM; chaLavuM (2) chuM(-)daNuM zarIra para chuMdIne pADeluM TapakuM-cAhuMke AkRti chetarAmaNa na. (-NI) strI chetarAvApaNuM; chetarAvuM te chuM(chuMdavuM sakri. (saM. suMdati, prA. chaMda) soya ke tevA chetarAmaNuM vi. chetarI le evuM; vaMcaka aNIvALA hathiyAra vaDe TocavuM (2) bArIka kacaravuM; chetarI strI. chAzanI goLIne gaLe bAMdhavAnuM doraDuM jIMdA jevuM banAvavuM chetALIsavi. (saM. SaTyavArizata, prA.chaccAlIsa) cALIsa chuM-chuM)dAvavuM sakri. "hUdavuMnuM preraka vattAcha (2) paM. chetALIsano AMkaDo ke saMkhyA; "46" For Private and Personal Use Only
Page #328
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir chedI 3 11 [choDavuM cheda 5. (saM.) kApo; cIro (2) chidra; kANuM (3) chedanArI. cheTalI strI, chANa vINavA karavAnI radI tUTIphUTI TopalI - bhAganArI saMkhyA (apUrNAkamAM lITI nIce lakhavAmAM (2) tevI gaMdI TopI (tiraskAramAM "eNTaluM') Ave che te) [(ga.) (3) 5. chedanAra eNTalo pu. chIMTalo; kAMTAno bhAro upADavAnI lAkaDI chedaka vi. (saM.) chedanAruM - kApanAruM (ra) bhAganAruM chetALIsa vi. cALIsa vattA che (2) puM. chaMtALIsano chedana na. (saM.) chedavuM-kApavuM e; ukhADavuM te (lITI AMkaDo ke saMkhyA; '46' [parivAra chedana(rekhA) (saM.), (lITI) strI. vartuLane chedanArI haiyAMchokarAM na.ba.va. chokarAIMyAM; bALako; saMtAna ke chedavuM sakri. (saM. chid) kApavuM (2) chidra - kANuM pADavuM cheyuM na. (saM. zAva, prA. chAva) chokaruM; saMtAna (3) nikaMdana kADhavuM (4) chedarUpe thaIne bhAgavuM (ga.) cheyo chuM. chokaro (2) dIkaro chedazuddhi strI. (saM.) cheda uDADI devo te (ga) cho strI. (saM. sudhA, prA. suhA) cUnAno kela chedita vi. (saM.) chedavAmAM AveluM cho akri. "hevuMnuM vartamAnakALa bIjA puruSa ba.va. chedha vi. (saM.) chedAya evuM; chedanIya cho udbhale; belAzaka chepa, (TI) . pUMchaDI khero; kheraMTo chokaramata vi. (chokaruM + mati) bALaka jevI alpabuddhinuM chera muM, strI. cheravuM te (2) pazuno pAtaLo maLa (3) ke haThIluM (2) strI. bALaka jevI haTha cheravuM akri. pAtaLo jhADo karavo chokaravAda vi. (chokaruM + vRtti) thoDI akkalanuM cheraMTo pu. cherAmaNa; pAtaLo jhADo (2) dhULa; kacaro uchAMchaLuM; avivekI (2) strI, tevuM vartana cherATo puM, (-maNa) na., strI, eravuM te; pAtaLo jhADo chokaravAdI strI, chokaravAdapaNuM chela vi., pR. (saM. chavi+illa, prA. chailla - chavilla) chokarI strI, (da. chokkarI) strI jAtinuM chokaruM (2) kanyA; chelabaTAu, varaNAgiyo mANasa dIkarI (3) (laMgamAM) nAmarda chelachabIluM vi. raMgIluM ne mohaka rUpavALuM chokaruM na. saMtAna; bALaka (2) nAno chokaro ke chokarI chelachelluM vi. (chelluM'no dvirbhAva) chellAmAM chelluM; taddana chokaro chuM. narajAtinuM chokaruM (2) nAnI vayano - soLa cheluM; chelaveluM varSa sudhIno puruSa (3) dIkaro cheDo (2) toro chelachogALuM vi. varaNAgiyuM; chelachabIluM; chelabaTAu chogalo chuM. 'choguM' uparathI) pAghaDIno laTakato kholelo chelaDa . chelabaTAu; chelachabIluM chogALa(-LuM) vi. (mAthe pAghaDImAM) chogAM rAkhanAruM (2) chelaDI strI, varaNAgiyaNa strI chelachabIluM, varaNAgiyuM chelaDo chuM. chelabaTAu, varaNAgiyo mANasa choguM na. (saM. sohAga) kalagInI jema khoselo UDato chelaNa strI. chelaDI; varaNAgiyaNa strI ke jhUlato pheMTo-phALiyAno cheDo (2) pAghaDImAM khoselo chelaNa na. pANInuM nadI bahAra UbharAI javuM te phUlano toro chelabaTAu vi. (0) paM. chela; varaNAgiyo mANasa chocha strI, cokhkhAI ke AcAranI caTa - tIvra lAgaNI chelachelluM vi. chellAmAM chelle chelleveluM; cheka chelle chochata strI. chocha (2) khaNakhoda (3) kALajI; khaMta chelavaheluM, chelaveluM vi. chelachelluM chochIluM vi. chochavALuM; aDavA-abhaDAvavAno vahema chelAI strI. chelapaNuM (2) akkaDabAjI (3) uddhatAI rAkhanAruM ['TTa' pratyaya) nAnuM chelANI puM. chela; sahelANI choTuM vi. (saM. su parathI loda, prA. choa + ladhutAvAcaka chelAravuM sakri. coravuM; lUMTavuM choTuM na. choDiyuM (2) bhIMDInuM pheluM resAdAra evI laTa chelI strI, varaNAgiyaNa, chelachabIlI (3) peMgaDAno cAmaDAno paTo chelo chuM. chokaro; haiyo choTuM vi. nAnuM chelluM vi. (saM. cheda-illo chevaTanuM; AkharI [niveDo choDa kuM. ropo; choDavo; "plAnTa chevaTastrI. na. (saM. cheda-pRSTha) aMta, cheDo (2) pariNAma; choDana. (da. chavaDI = cAmaDI) sukAIne thayeluM choDuM (2) chevaTa(-2) ki.vi. aMte; che. (2) pariNAme sukAI gayelo garbha (3) nAkamAM bAjhatuM lIMTa vagerenuM chevADuM vi. saM. cheda + pRSTha parathI chevADuM - chevADuM) sUkuM paDa chelluM; cheDA upara, cheDe AveluM choDaphaLa na. sAdAM phaLano eka prakAra; "ekiniyala phUTa' chevAvuM kri. chelle-moDA AvavuM-paDavuM (2) moDA paDavAthI choDa(-DA)vaNI strI. choDavavuM te kirAvavuM zaramAvuM; chellA paDavuM choDavavuM sakri. (choDavuM uparathI) baMdhanamAMthI chUTuM cheha pu. dago; vizvAsaghAta (2) tyAga choDavaLaga strI. choDavuM ane vaLagavuM te tyAga karavo cheha paM. cheDo; aMta choDavuM sakri. (saM. loTayati) chUTe ema karavuM (2) tajavuM; For Private and Personal Use Only
Page #329
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir choDavo) 3 12 [jambAbda) choDavo pu. choDa ropo (2) pocA thaDavALo choDa; "harba chavuM sakri. (ghara vagerene) cho karavI choDAmaNa na. choDAvavuM te; mukAvavuM te cho chuM. (prA. choka = pheMkavuM te) cheha; dago (2) viyoga choDAvavuM sakri. baMdhanamAMthI chUTuM karAvavuM choLa strI. taraMga; mojuM (2) chalakAvuM te; chAlaka (3) choDAMphADa paM. sutAra (tiraskAramAM) kikaDo (bhUkarI) puSkaLapaNuM, atizayatA choDiyuM na. choDuM; chAla ke teno kakaDo (2) lAkaDAno pAtaLo choLavuM akri. (bALake vadhArAnA) dhAvaNanI UlaTI karavI choDI strI. (da. choDi = nAnI) chokarI, chorI chotera vi. sittera vattA cha (2) 5. choMterano AMkaDo ke choDuM na. choTuM; choDiyuM (2) chotaruM; photaruM saMkhyA; 176' [AMkaDo ke saMkhyA; '86 chota strI cho; cokhkhAI ke AcAranI tIvra lAgaNI zyAzI(-sI) vi. eMzI vattA cha (2) puM. kyAsIno chotaruM, chotiyuM na. choDuM; photaruM; paDa chotera vi. (saM. SaTyati, prA. chAhattari) sittera vattA cha (2) pu. chotareno AMkaDo ke saMkhyA; "76' choto paM. cUno dhoLavAno kUcaDo ke saMkhyA; '76' ja paM. (saM.) gujarAtI lipino tAlusthAnI trIjo vyaMjana chottera vi. sittera vattA che (2) . choterano AMkaDo ja pratya. samAsane cheDe 'janmeluM, utpanna thayeluM evo artha chone ud. bhalene; belAzika; jarUra; bhalene batAvato pratyaya; jema ke, "anuja' choba pu. (ravA.) DAma; TADho ja nipA. (saM. cava, apa. ji, jeva, jevu) vAkyanA pada chobaMdha vi. chovALuM; plAsTaravALuM khasiyANuM paDavuM pAchaLa AvatAM tene aMge mahattva, ananyatA, nizcaya, chobhAvuM azakI. (saM. zubha, prA. chum parathI) choDyuM- khAtarI vagere batAve che. udA. 'AvIza ja'; "tyAM ja chobhe(bhIla) vi. (saM. subhu) khasiyANuM; jhaMkhavANuM; jaIpha vi. (a) vRddha; jaipha (2) azakta zaramiMdu jaIphI strI. ghaDapaNa; vRddhAvasthA (2) azakti choyaluM na. cho karavAmAM AvI hoya tevuM jaka strIe jIda; haTha (2) rakajhaka; paMcAta chora paM. (saM. muru) astro jakaDa strI. jakaDavuM te; pakaDa; sakaMjo; sANaso [pakaDavuM chora puM. (hi) kinAro (2) hada, sImA jakaDavuM sakri. kheMcIne-casake nahi ema sakhata bAMdhavuMchoraDuM na. nAnuM chokaruM; zizu jakAta strI. (a.) nAkAvero; dANa; "okTroI DyuTI" chorI strI. chokarI; choDI (2) (islAmamAM) dAna, kherAta (Avakano cALIsamo choru(2) na. ('chokara'nuM laghurUpa) chokaruM; saMtAna bhAga dharmAdA karavAnI AjJA) choro paM. chokaro jakAta ghara na. jakAta levAnI jagA ke tenuM nAkuM chola ., strI, vanaspati uparanI tvacA jakAtadAra puM. jakAta lenAro amaladAra; nAkAdAra cholavuM, strI. ('cholavuM" uparathI) (lAkaDAnA) cholavAthI jakAtanAkuM na. jakAtaghara paDatA cholAM phaLa, zAka vagerene cholatAM paDete) jakAtanAmuMna.dANa-jakAta-mahesUlanAdaranI yAdI; 'Teripha' cholaNI strI, cholavAnuM ojAra jakAtamAphI strI, jakAta bharavAmAMthI mukti jakAtadAra cholaNI strI, cholavuM te (2) cholavAnI kriyA jakAtIvi. jakAtanuM, -nelagatuM (2) jakAtane pAtra (3) puM. cholavuM sakri. (saM. chAlpati, prA. chollaI) upara uparathI jakiyuM vi. jakkI; haThIluM diDAnuM (sAtamuM-chelluM) mApa ukheDavuM (2) (phaLanI) chAla kADhavI (3) (lAkaDuM) ja, puM. (telugu ku = 7) moIdaMDAnI ramatamAM gaNAtuM ghaDavuM (4) (vyaMgamAM) aNaAvaDatathI ke kharAba jakkI vi. jaka karanAruM; jakiyuM sAdhanathI hajAmata karavA (5) sakhata Thapako ApavA; ja kukhaDa vi. juo "jambaDa jhATakavuM (6) gappAM mAravAM [Apavo jakSa . yakSa; kuberano anucara pitnI cholATavuM sakri. khUba cholachola karavuM (2) sakhata Thapako jAta-kSi)NI strI, yakSaNI; yakSiNI; yakSa strI (2) yakSanI cholAvavuM sakri. "cholavuM'nuM preraka jakha strI. (saM. jhaSa = mAchaluM) mAchalI cholAvuM a.ki. "cholavuMnuM karmaNi - jakhama puM. (phA. janma) ghA; vraNa cholAM naba.va. choDa; chAlAM jakhamAvavuM sakri. jakhamI karavuM vaDA(-rA)vavuM sa.ki. 'cho'nu prareka ; cho karAvavI jakhamAvuM a.kri, jakhamI-ghAyala thavuM chovAvuM a.kri. "chovuM'nuM karmaNi jakhamI vi. (phA.) jakhama thayo hoya evuM; ghAyala, chovuM sakri. aDakavuM; aDakIne apavitra karavuM (2) a.kri. jamma(kakha)Da vi. sahelAIthI kATataTe nahi evuM - aDakavAthI apavitra thavuM majabUta; jaDasuM For Private and Personal Use Only
Page #330
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jajigara jagata; duniyA jakhmajigara na. (phA.) Izkano ghA jakhmadila puM. (phA.) jakhmajigara jaga na. (saM. jaga jaga puM. (IM.) eka prakArano loTo-pAtra; caMbu jagakartA(-rtA) puM. jagatanA karanAra - Izvara; vizvapati jaga(jAhera, prasiddha) vi. jagatamAM badhe jANItuM; vizva vikhyAta jagajIvana puM. jagatanA jIvanarUpa - paramezvara jagajjananI strI. (saM.) jagadaMbA, durgA; jagatanI mAtA jagaNa puM. 'ja' saMjJAthI oLakhAto be laghu vacce eka guru evA traNa akSarano gaNa (chaMdazAstra) jagata na. (saM. jagat) sRSTi; vizva (2) duniyA; pRthvI (3) loko; lokamata (udA. jagata jitAyuM nathI koIthI.) jagatajananI strI. jagadaMbA-durgA; jagajjananI jagatiyuM na. jIvatAM karAtuM avasAna pachInuM dhArmika kAraja jagatI strI. (saM.) jagata (2) (maMdiranI) besaNI; 'plintha' (3) eka chaMda jagatpraya na. (saM.) traNe jagata : svarga, mRtyu ane pAtALa jagatpati puM. (saM.) jagatanA svAmI - paramezvara jagadaMbA strI. (saM.) jagatanI mAtA - durgA; jagajjananI jagadAtmA puM. (saM.) jagatanA AtmA - paramezvara jagadAdhAra puM. (saM.) jagatanA AdhAra - paramezvara jagadIpa huM. (saM.) sUrya jagadIza, (-zvara) puM. (saM.) jagatanA dhaNI - paramezvara jagadIzvarI strI. (saM.) jagatanAM svAminI; jagadaMbA 3 13 (2) lakSmI mukhya AcAryanI upAdhi (3) mahAdeva jagadguru puM. (saM.) AkhA jagatano guru (2) zAMkara-matanA jagaddhAtrI strI. (saM.) jagatanI dhAtrI - jagadaMbA jagadhI strI. (saM. jagdha = khAdheluM) chokarI (tiraskAravAcaka) jagayuM na. chokaruM (tiraskAramAM) jagadho puM. chokaro (tiraskAramAM) jagadvaidha puM. (saM.) AkhA jagatane vaMdana karavA yogya jagana puM. yajJa (2) ati muzkela ke moTuM kAma jagannAtha puM. (saM.) jagatanA nAtha paramezvara (2) viSNuno eka avatAra (3) jagannAthapurImAM AvelI e nAmanI mUrti (4) saMskRtano eka kavi jagannAthI strI. eka jAtanuM jhINuM sutarAu kApaDa jaganniyaMtA puM. jagatanA niyaMtA, 5ramezvara jagannivAsa puM. paramezvara [(2) mahAmAyA jaganmohinI strI., vi. (saM. jagat + mohinI) jagadaMbA jagapati puM. jagatanA pati - Izvara jagaprasiddha vi. jagajAhera; jagaprasiddha jagabatrIzI(-sI) strI. lokavAyakA; lokaniMdA - Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jagamaga strI. jagamagATa; jagAro jagamagavuM a.kri. jagArA mAravA; jagamagAvuM jagamagATa puM. jagamaga [jaTita jagamazahUra vi. jagaprasiddha jagamohana vi. (2) puM. jagatane moha pamADanAra (prabhu) jagA strI. (phA. jAyagAha) sthaLa; ThekANuM (2) khAlI jagA (3) nokarI (4) sAdhubAvano maTha (5) padavI; hoddo jagADa(-va)vuM sa.kri. 'jAgavuM'nuM preraka jagAvuM a.kri. 'jAgavuM'nuM bhAve jagAhaka puM. nokarInI jagyAno haka; 'liyana' jagu puM. jaku; moIdaMDAnI ramatano eka dAva jago strI. jagA; jagyA jagojaga kri.vi. TheraThera; sarvatra; badhI jagAe jagyA strI. jagA jadhana strI., na. (saM.) zarIrano thApAno bhAga (2) jAMgha jaghanya vi. (saM.) halakuM; kaniSTha (2) aMtima; chelluM (3) niMdya; niMdanIya (4) halakI jAtinuM; zUdra [tithi jaghAtiyuM vi. bALavayamAM ke kuvAruM marI gayelAMnA zrAddhanI jaghAtiyo chuM. kuMvAro chokaro [phAvavuM jacavuM a.kri. (hiM.) mAphaka AvavuM; gamavuM; rucavuM (2) jaja, jaDaja puM. (IM.) nyAyadhIza; nyAyamUrti jajamAna puM. yajamAna; yajJa karanAra (2) gora ke brAhmaNane dakSiNA ApI dhArmika kriyA karAvanAra (3) Azraya ApanAra(4) yajamAna; paroNAgata karanAra [nibhAva jajamAnavRtti strI. yajamAnavRtti; yajamAno uparano jajamaeNnTa na. (IM.) kacerIno nirNaya; cukAdo (2) mUlyAMkana jajiyo(-yAvero) puM. (a. jijhayaha=haiDiyo) musalamAnI rAjyamAM moTI uMmaranA (haiDiyAvALA) paradharmIo pAsethI levAto mAthAvero jajhabAta puM.ba.va. (a.) bhAvanAo jagdhA puM. (a.) bhAvanA jaTA strI. (saM.) bAvAo mAthe rAkhe che te ke tevuM vALanuM jhuMDa (2) avyavasthita lAMbA vALa (3) vaDa temaja pIparanAM lAMbAM laTakatAM mULiyAM; vaDavAIo (4) jaTAmAMsI For Private and Personal Use Only jaTAjUTa puM. (saM.) jaTAne AMTo daI vALelo jhUDo-bhAro jaTA (0dhara, 0dhArI) vi. mAthe jaTA hoya evuM (2) puM. vaDalo (3) jogI; tapasvI (4) ziva jaTAmAMsI strI. (saM.) eka vanaspati auSadhi; chaDa jaTAbhuku(-ga)Ta puM. kezanA cUMchaLAnA AkArano mugaTa jaTAyu puM. (saM.) dazaratha rAjAno mitra - gRdhrarAja jaTALuM vi. jaTAvALuM jaTi, (-TI) strI. (saM.) jaTA (2) samUha (3) jaTAmAMsI Tita na. vALanI ghUMTI ke gUMcavAyelI laTa (2) gUMcavAyeluM
Page #331
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaTiyuM 3 14 | jAta jaTiyuM na. mAthAnA vALanI chUTI ke gUMcavAyelI laTa jaDavuM a.ki. hAtha lAgavuM; maLI javuM (2) khovAyeluM pharI jaTila vi. (saM.) jaTAvALuM (2) gUMcAyeluM; aTapaTuM (3) maLavuM puM. tapasvI (4) brahmacArI jaDasaluM na. vAdaLiyuM vAtAvaraNa (2) TADhoDuM jaTilatA strI, aTapaTApaNuM; jaTilapaNuM jaDasAI strI. jaDasApaNuM; jaDatA; jADya jiDa buddhinuM jaThara na. (saM.) udaranI aMdarano annakoSa; hojarI jaDasu vi. (saM. jaDa) zarIre moTuM paNa akkalamAM ochuM; jaThararasa puM. jaTharamAM jhamato pAcaka rasa jaDAI strI. jaDavAnI-besADavAnI rIta (2) jaDataranuM jaTharAgni paM. (saM.) khAdheluM pacAvanAro jaTharano agni- mahenatANuM; jaDAmaNa jaTharanI pAcanazakti jaDAu(-) vi. jaDeluM-besADeluM; jaDataravALuM (2) puM, na jaThoLI strI. javanI roTalI jemAM hIrAmANeka vagere jaDyAM hoya tevo dAgIno jaDa vi. (saM.) jIva vinAnuM (2) lAgaNI, buddhi ke skUrti jaDAmaNa na. (-NI) strI. jaDavAnuM mahenatANuM vinAnuM (3) 5. evo puruSa jaDita, (-2) vi. jaDeluM; besADeluM; cipakAveluM jaDa strI. (saM. jaTA, prA. jaDA-jaDa) jaDamULa (2) khIlI; jaDimA puM, strI. (saM.) jaDatA; jaDapaNuM mekha (3) strIonA nAkanuM ghareNuM jaDiyuM na. mULiyuM; jaDa; mULa [paccIgara (2) baDavo (iM. jaja) nyAyAdhIza; jaja; nyAyamUrti jaDiyo DuM. hIrAmANeka vagere jaDavAnuM kAma karanAra; jaDatara vi. jaDAvakAmanuM; -ne lagatuM (2) na. jaDavuM te; jaDI strI. ('jaDa" uparathI) auSadhinA guNavALuM mULiyuM jaDavAnI rIta; jaDAvakAma (3) maLatara; prApti jaDIkaraNa na. (saM.) jaDa na hoya tene jaDa karavAnI kriyA jaDatA strI. (saM.) jaDapaNuM; mUDhatA (2) eka vyabhicArI jaDIbuTTI strI, jAduI guNavALI jaDI (mULADiyuM) (2) bhAva rAmabANa auSadha thiI gayeluM jaDatI strI. ('jaDavuM' dvArA) tapAsa; aMga tapAsa jaDIbhUta vi. (saM.) jaDarUpa baneluM; hAle cAle nahi tevuM jaDatuM vi. ('jaDavuM" parathI) baMdhabesatuM; yogya rItanuM jaNa pR., na. (saM. jana, prA. jaNa) AdamI; vyakti jaDatva na. (saM.) jaDatA; jaDapaNuM jaNa pu.ba.va. rU pIMjatAM temAMthI UDatA bArIka resA jaDathuM na. ("jaDaparathI) aneka mULavALuM moTuM mULaDiyuM jAtara na. jAvuM te; prasava (2) bALaka (3) olAda jaDadeha paM. (saM.) sthULa zarIra jaNavuM sakri. (saM. janayati, prA. janaI) janma Apavo; jaDadhI vi. (saM.) jaDa buddhivALuM pedA karavuM jaDabA(-bAM)toDa vi. uccAra karatAM muzkelI paDe tevuM (2) jaNasa strI. (a. jinsa) vastu; cIja (2) mAla; sodo jaDabuM toDI nAkhe evuM; sacoTa (3) silaka (4) ghareNuM (5) aphINa (6) navanI jaDabuddhi vi. (saM.) maMda buddhinuM hADakuM; "jaoNbona' saMjJA (saMketa bhASAmAM) jaDabuMnA dAMtavALo moMno nIceno bhAga (2) te bhAganuM jaNasakhAtuM na. rokaDameLano copaDo jaDabesa(-su)lAka(kha) kri.vi. (jaDa + be = nahIM + jaNasabhAva strI., na. daradAgIno; kImatI sarasAmAna; sulAkha. "surAkha' phA. = kANuM) sajajaDa; makkama mAlamilakata jaDabharata vi. (saM.) aNasamaju; mUrkha (2) 5. eka yogI jaNasAu vi. jaNasa upara ApeluM ke lIdheluM jaDamati vi. (saM.) jaDa buddhivALuM jaNAvavuM sakri. 'jANavuM'nuM preraka jaDamULa(-LiyuM) . ('jaDaeTale paNa mULa. Ama A jaNAvuM a.kri, "jANavuM'nuM karmaNi paryAvasamAsa che.) mukhya mULiyuM jaNI strI, dIkarI; putrI (2) strI-vyakti jaDavat kri.vi. jaDanI jema; tadana nizreSTha jaNuM na. manuSya-vyakti jaDavAI strI, dAgInAmAM hIrA vagere jaDavAnuM mahenatANuM jata ki.vi. (saM. yatu) "jata lakhavAnuM ke" ema patrano jaDavAda puM. (saM. jaDavAdinuM) jagatanuM mULa kAraNa jaDa majakUra lakhatAM zarUAtamAM lakhAto (jUnA jamAnAmAM) prakRti che, cetana nahi, evo vAda; "maTiriyelijhama' siAcavaNI; kALajI jaDavAditA strI, (-tva) na. jaDavAdI hovApaNuM nANuM jatana na. (-nA) strI, (saM. yatna, yatana) saMbhALa; jaDavAdI vi. jaDavAdanuM; -ne lagatuM (2) jaDavAdamAM mAna- jataraDI strI, nAnuM jataraDuM jaDavAsaNuM na. janoIveLA baTukane ke vivAhaveLA jataraDuM na., (-Do) 5. (jaMtaraDuM parathI) sonArUpAnA tAra varakanyAne vALamAM phoIe vIMTI bAMdhavAnI kriyA kheMcavAnuM eka sAdhana (2) sakaMjo; cuMgala . jaDavuM sakri. sajajaDa besADavuM-joDavuM (jema ke, khIlo, jatAvavuM sa.ki, anubhava karAvavo; jaNAvavuM naramAdA vagere jaDavAM, besaNImAM naMga goThavavuM) jati muM. (saM.) yati (2) gRhastha jaina sAdhu zabda For Private and Personal Use Only
Page #332
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jatiti jatimati strI, darekanI judI ke sAmaTI-sahiyArI je javAbadArI te (kAyadAmAM) jati-sati strI. zaMkara-pArvatI jatu strI. (saM.) lAkSA; lAkha jatugRha na. (saM.) lAkSAgRha; lAkSAbhavana jatumaNi puM. zarIra uparano tala (2) lAkhuM jaturasa puM. lAkhano banAvelo rasa - aLato jatuvarNa vi. (saM.) gheruM lAla jatrataMtra kri.vi. (saM. yatrataMtra) jyAMtyAM jatthA(-ththA)baMdha kri.vi. juo 'jaththAbaMdha' jattho(-ththo) puM. juo 'jaththo' jatu na., strI. gaLAnI hAMsaDI; kAMThalo jathara5(-va)thara vi. jyAMtyAM, kyAMnuM kyAM hoya evuM (2) Amatema khasI gayeluM; avyavasthita jathA saMyo. (saM. yathA) jevI rIte jathAbaMdha kri.vi. chUTaka nahi paNa ekasAmaTuM jathArtha,(-ratha) vi. yogya; yathArtha jatho(-ththo) puM. jUtha; samUha; samudAya jaththA(-sthA)baMdha kri.vi. jathAbaMdha; ekasAmaTuM jaththo(-ttho) puM. jatho; jUtha; samUha; samudAya jadapi saMyo. (saM. yadyapi) joke; yadyapi jadA saMyo. (saM. yadA) je vakhate; jyAre jadAtadA saMyo. jyAretyAre; koI paNa samaye jadu puM. (saM.) yadu nAme pratApI rAjA jadu(nAtha, 0pati, rAya) puM. yAdavonA svAmI-zrIkRSNa jaduvaMza puM. yAdavavaMza; duno vaMza jadojada strI. (a.,phA.) jadojahada; mathAmaNa (2) saMgharSa jadojahada strI. juo 'jadojada' jaghapi saMyo. japi; joke jaMdrAtadvA kri.vi. Amatema; gametema; ThekANA vinA jadhAmaNa(-NI) strI. herAnagati; pajavaNI jana puM. (saM.) mANasa (ekavacanamAM sAmAnya rIte samAsamAM. udA. prajAjana, svajana, priyajana) (2) janatA; lokono samudAya (3) sAta loka manAya che temAMno pAMcamo : janaloka janaka vi. (saM.) utpanna karanAra; pedA karanAra (prAyaH samAsane aMte. udA. dayAjanaka) (2) puM. bApa (3) sItAnA pitAnuM nAma janakatanayA strI. (saM.) vaidehI; maithilI; sItA janaka(naMdinI, putrI, sutA) strI. (saM.) sItA janakathA strI. (saM.) lokomAM cAlatI AvelI ke cAlatI vAta; lokavAyakA janakAtmajA strI. (saM.) sItA janagaNanA strI. (saM.) vastIgaNatarI; 'sensasa' 3 14 [janazruti janataMtra na. (saM.) prajAtaMtra; lokataMtra; 'ripablika' janatA strI. (saM.) badhA lokono samUha; Akho manuSya samAja [nijhama' janatAsmitA strI. (saM.) mAnavabaMdhutA; 'hyumaeNniTe riyAjanadayA strI. (saM.) loko pratyeno karuNAbhAva janana (saM.) utpanna karavuM te; utpatti (2) prasava janananALa strI. garbhamAM bALakanI DUMTI sAthe joDAyelI nALa; nAyaDo jananazAstra na. (saM.) prajananazAsra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jananAMga na. (saM.) jananendriya jananI strI. (saM.) janma ApanArI - mAtA; janetA jananeMdriya strI. guhyendriya; prajotpAdaka iMdriya janapati puM. (saM.) lokono svAmI; rAjA janapada puM., na. (saM.) dehAta; grAmapradeza; 'rUrala eriyA' janapravAha puM. (saM.) lokasamudAya; janamedanI janabuddhi strI. (saM.) sAmAnya mANasanI buddhi janabhASA strI. (saM.) lokabhASA; lokabolI; 'DAyalekTa' janama puM. (saM. janma) janma; avataravuM te (2) janamAro; jiMdagI janamakuMDaLI strI. janma vakhatanA grahasaMyogano barAbara kALa laIne banAveluM bAra rAzivALuM cakra; janmAkSara janamakeda strI. jIve tyAM sudhInI sajA, jiMdagI sudhInI keda; janmaTIpa janamakedI vi., puM. janmakeda thaI hoya evuM (kedI) janamagAMTha strI. varasagAMTha; janmatithi janamaTIpa strI. janamakeda; janmaTIpa janamabhoma strI. janmabhUmi; mAtRbhUmi janamata puM. (saM.) lokono abhiprAya; lokamata; janAdeza janamavuM akri. janmavuM; pedA thavuM janamaMDala(-La) puM.,na. janasamudAya; lokasamudAya [bhava janamAro puM. janmathI maraNa lagIno kALa; AkhI jiMdagI; janamejaya puM. (saM.) parIkSita rAjAno putra janamojanama kri.vi. dareka janme; janmojanma janamotrI(-tarI) strI. janma pachI uttarottara bananArA banAva ne lAbhahAni jaNAvatI janmakuMDaLI parathI joSIe banAvelI patrikA [mA janayitrI strI. (saM.) jananI; janetA; janma ApanArIjanarala puM. (i.) senApati (2) eka moTI lazkarI padavI (3) sarvasAmAnya mineja2; mukhya vyavasthApaka janarala maeNnejara puM. (IM.) (peDhI ke kacerIno) sarvasAmAnya janaralAijhezana na. (IM.) sAmAnyIkaraNa janareTara na. (IM.) janitra; vIja-utpAdaka yaMtra janavArtA strI. (saM.) lokavAyakA (2) lokavArtA; lokakathA janazruti strI. (saM.) aphavA; janavANI; lokavAyakA For Private and Personal Use Only
Page #333
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir janasamAjo 3 1 6 || jabara(-ja)dastI janasamAja paM. (saM.) janatA; janasamUha jannatanazIna vi. svargastha; sata (2) mRta [jiMdagI janasamudAya, janasamUha chuM. (saM.) lokono samUha; janatA janma paM. (saM.) janmavuM-pedA thavuM te (2) janamAro; janasaMkhyA strI. (saM.) vastI; vastIno AMka janmakuMDalI (saM.) (-LI) janamakuMDaLI; janmAkSara janasaMparka 5. (saM.) loko sAtheno saMparka; lokasaMparka janmakeda strI. jIve tyAM sudhInI sajA; janamakeda janasukhAkArI strI. AkhA janasamAjanI sukhAkArI janmakedI vi., pR. janmakeda thaI hoya evuM (kedI) janasevA strI. (saM.) janatAnI sevA; lokasevA janmagAMTha strI. varasagAMTha; varSagAMTha; janmatithi janasvabhAva chuM. (saM.) mANasano ke janatAno svabhAva janmajAta vi. (saM.) janmathI ke janmane kAraNe pedA thayeluM janahita na. (saM.) lokonuM hita [udezavALo vAda janmaTIpa strI. janamakeda [divasa; janamagAMTha; varSagAMTha janahitavAda 5. (saM.) lokonuM hita sAdhavuM e sAmAjika janma(atithi) strI, (divasa) puM. (saM.) janmano janA (a. jinA), (vekArI) (phA. jinAkArI) strI. janmadAtA vi. (saM.) janma ApanAra (mAtApitA). vyabhicAra; chinALuM; jArakarma janmabhASA strI. (saM.) mAtRbhASA; svabhASA janAjo !. (a.) musalamAnomAM maDaduM dATavA laI javAnI janmabhUmi strI. (saM.) jyAM janma thayo hoya te sthAna khATalI (2) enI pAchaLa janAra mAnava samudAya ke deza; mAtRbhUmi janAdeza muM. (saM.) janamata; lokamata; prajAmata janmarAzi strI. (saM.) janmasamaye caMdra jemAM hoya te rAzi janAnakhAnuM na. (phA.) aMtaHpura; raNavAsa; rANIvAsa janmalagna na. (saM.) janmanakSatra; janmarAzi janAnI vi. strIone lagatuM; strIonuM jinAnakhAnuM janmavuM akri. janamavuM; janma levo janAno pu. (phA.) ojhalamAM rahenAro strIsamudAya ke tenuM janmasiddha vi. (saM.) janmathI ja prApta thayeluM - maLeluM janAntika vi. (saM.) apavArya; (pAtrathI) kAnamAM thatI janmAkSara pu.ba.va. janmakuMDaLI vAtacIta janmAro chuM. janamAro; jIvanakALa vida AThama janAntike kivi. (saM.) prekSako sAMbhaLe paNa maMca paranAM janmASTamI strI. (saM.) zrIkRSNano janmadivasa zrAvaNa pAtro na sAMbhaLe tema; ekabAjue (nATaka) janmAMtara na. (saM.) pUrvano ke pachIno janma; bIjo janma janAba vi. (a.) maherabAna; kRpALu (saMbodhana ke nAma janmAMdha vi. (saM.) janmathI AMdhaLuM; prajJAcakSu pUrve Adara tarIke; jema ke janAba saiyada) janmojanma kri.vi. janamojanama; pratyeka janmamAM janAbeAlI vi. (a.) moTA maherabAna; parama kRpALu janmotarI strI, janmotrI; janamotarI janArdana 5. (saM.) viSNu (2) kRSNa janmotsava 5. (saM.) jayaMtI; janmadivasano utsava janAvara na. jAnavara; pazu (2) sApa; eru -janya vi. (saM.) -thI janmeluM; pedA thayeluM (samAsane aMte) janAvarakhAnuM na. janAvaronuM saMgrahasthAna; prANIsaMgrahAlaya; japa paM. (saM.) nAma, maMtra vagerenuM raTaNa; nAmasmaraNa 'jhU (2) pAMjarApoLa [(5) dIkarAnI vahu japata vi. (a. janta) juo "japta janita-nI) strI, janma (2) strI (3) mAtA (4) patnI japatI strI, juo "jatI' janita vi. (saM.) janmeluM; utpanna thayeluM japamAlA (saM.) (-LA) strI. japa karavAnI mALA-berakho janitA strI. pitA; bApa japavuM sakri. (saM. jo japa karavo (2) raTavuM janitra na. (saM.) vIjautpAdaka yaMtra; "janareTara' japa na. (saM.) eka phUlajhADa; jasUda ke tenuM phUla janitra na. (saM.) janmasthAna; janmabhUmi jasa vi. gunAsara daMDarUpe sarakAre kabaje kareluM; japata (2) janIna chuM. (saM.) koSanAM kArya, lakSaNo tathA vaMzaparaMparAnA mAgatA peTe kabaje kareluM niyaMtraka ekama; "jina" jasI strI, gunAnA daMDarUpe sarakAre ke mAgatA peTe koIe janInavidyA strI. koSanAM kArya, lakSaNo tathA vaMzavArasA lIdhelo kabajo; japatI (2) TAMca viSayaka vijJAna; "jineTiksa' japhA strI. (phA.) julama; jabaradastI (2) pIDA; takalIpha janetA strI. (saM. janayitrI, janitrI) janma ApanArI; (3) hAni; nukasAna janetrI strI. (saM.) mAtA; janmadAtrI jaba saMyo. (hi.) jyAre janoI strI. na. (saM. yajJopavIta, prA. janoIa- jabarI . (phA.) jabaruM jabbara; moTuM; bhAre; kaThaNa (kada, jannovIa) yajJopavIta; upavIta baLa, sattA, gati vageremAM ghaNuM) (2) puM. urdU janoI (vaDha(-Dho), vADha) vi. dhaDa para janoI rahe che lipimAM vaparAtuM eka cihna tenI lITImAM vADhato (ghA) jabara(-ja)dasta vi. jorAvara; jabaruM; jabarajasta jannata na. (a.) svargajinnata jabara(-)dastI strI, jabarajastI; julama For Private and Personal Use Only
Page #334
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jabarI(-rAI)| jabarI(-rAI) strI. jabarajastI; julama jabaruM vi. jabara; jorAvara; baLavAna (2) (lA.) muzkela jabAna strI. (phA.) jIbha (2) bolI; bhASA [jubAnI jabAnI strI. (phA.) bolIne jaNAvelI hakIkata; sAkSI; jabAM strI. (phA.) jabAna; jIbha jabI strI. Dhorane moDhe bAMdhavAnuM jALIvALuM gUMthaNa jabbara vi. jabaruM; baLavAna; jabara jama puM. (saM. yama) mRtyunA deva; yama; yamarAja jajakiMkara puM. yamadUta; jamadUta jamyuM na. lokhaMDane sIdhuM karavAnuM eka ojAra jamaghaTa puM. (hiM.) bhIDa jamaDo chuM. yamarAja (tiraskAramAM) 3 1 Q jamaNavAra strI. snehIsaMbaMdhIo ke nAtane apAtuM bhojana; nAtavaro (2) nAtavarAno divasa jamaNa na. (saM. jemana, prA. jemaNa, jU.gu. jimaNA) jamavuM te; bhojana (2) nAtavaro (3) jamavAnI vAnagI ke padArtha jamaNuM vi. pUrvAbhimukha thatAM dakSiNa taraphanuM jamaNeruM vi. jamaNI bAjunuM; 'rAiTisTa' jamadagni puM. (saM.) eka RSi-parazurAmanA pitA jamadaMDa kuM. yamadaMDa; yame karelI zikSA jamadUta puM. yamadUta; yamano dUta [yumanA; kAliMdI jamanA strI. (saM. yamunA) gaMgAne maLanArI eka nadI; jamanotrI strI. jamanA nadInuM mULa; himAlayanuM e nAmanuM zikhara [nagarI jamapurI strI. (-2) puM. jamarAjAnI nagarI-saMyamanI jamarAjA puM. yamarAja jamarUkha na. (saM. jaMburukSa, prA. jaMburu) jAmaphaLa jamarUkhI(-khaDI) strI. jamarUkhanuM jhADa; jAmaphaLI jamale kri.vi. badhuM maLIne; ekaMdara [eka jamalo puM. jumalo; saravALo (2) vi. joDiyuM; yugalamAMnuM jamavuM sa.kri. (saM. jamati, prA. jimai, jU.gu. jimai) bhojana ka2vuM; khAvuM (2) (lA.) lAbhavuM; khATavuM (vyaMgamAM) [pArasI tahevAra jamazedI navaroja puM. (phA.) bAvIsamI mArcano eka jamA vi. (a.) ekaThuM thayeluM; ekaThuM (2) copaDAmAM (DAbI bAju) jamA bAjunuM (3) strI. Avaka; Upaja; vasUla (4) saravALo; jumalo [pati jamAI puM. (saM. jAmAtRka, prA. jAmAia) dIkarIno varajamAudhAra na. 4mA ane udhAra; AvakajAvakano hisAba jamAkharca(-kharaca) puM., na. Upaja ane kharca jamAkhora vi. (hiM.) ekaThuM karavAnI vRttivALuM jamADavuM sa.kri. 'jamavuM'nuM preraka jamAta strI. (a.) (eka nAtanA ke paMthanA lokono) [jamInamahesUla samudAya: samUha (2) bAvAono samUha jamAtI vi. jamAtanuM; jamAtane lagatuM: sAmudAyika jamAdAra puM. sipAIonI nAnI TukaDIno uparI (2) uparIpaNuM ke prabhAva dAkhave evuM mANasa (kaTAkSamAM) jamAdArI strI. jamAdAranuM kAma-pada jamAdila avala puM. (a. jamAdila avvala) arabImusalamAnI pAMcamo mahino Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jamAdila Akhara puM. (a. jamAdila Akhiraha) arabImusalamAnI chaThTho mahino jamAna puM. (a. jAmina) jAmIna jamAnakhata na. jAmInagIrInuM lakhANa; jAmInakhata jamAnata strI. jAmInagIrI; 'sikyuriTI' jamAnatI(-tadAra) vi. jAmIna jamAnAjUnuM vi. jamAnAothI cAlatuM AveluM; prAcIna jamAnI strI, jAmInagIrI; jAmIna; jamAnata jamAno puM. (phA.) yuga; lAMbo samaya (2) dezakALanI, AcAravicArAdinI amuka sthiti ke teno samaya jamAnoMdha strI. kharIdano mAla noMdhavAno copaDo [che. jamApAsuMna, copaDAmAM (DAbuM) pAsuM, jyAM jamA rakama lakhAya jamApUMjI strI. bacAvelI mUDI jamAbaMdI(-dhI) strI. jamIna mApI, jAta vageretapAsI karIne tenuMsarakArabharata AkAravuMte; 'laeNnDa revanyu seTalamenTa' jamAbAju(-jU) strI. juo 'jamApAsuM' jamAla puM. (phA.) sauMdarya jamAlagoTo puM. nepALo (auSadhopayogI vanaspati) jamAva puM. ('jAmavuM' parathI) bharAvo; bhIDa [mizraNa jamAvaTa strI. jamAvavuM te (2) baMdhabesatI meLavaNIjamAvavuM sa.kri. 'jAmavuM'nuM preraka [vasUlAta jamAvasUla strI., na. mahesUlanI U54; mahesUlanI jamAvahI strI. jamAnoMdha jamAvuM akri. 'jamavuM' tathA 'jAmavuM'nuM karmaNi-bhAve jamAhavAlo puM. jamAbAjuno havAlo; 'kaoNnTrA-kreDiTa' jamiyata strI. (a. jamIyata) samUha; maMDaLa; jamAta jamIna strI. (phA.) bhoMya (2) khetara tarIke vaparAya tevI jamIna (3) ghA rujhAvAthI AvatI navI cAmaDI jamInadAra vi. jamInanI mAlikIvALo (2) puM. jamInano mAlika (3) lATabaMdha jamInano mAlika [dArapaNuM jamInadArI vi. jamInadAranuM; -nelagatuM (2)strI. jamInajamInadArI paddhati strI. mahesUla mATe sIdho kheDUta sAthe vyavahAra rAkhavAne badale jamInadAra pAsethI ja mahesUla levAnI paddhati [pAyamAla jamInadosta vi. bhAMgItoDI) jamInasarakhuM kareluM; jamInamahesUla na. jamInanA AkAranI rakama; vighoTI; 'laeNnDa-revanyu' For Private and Personal Use Only
Page #335
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jamInamAliko 3 18 jAriyAna jamInamAlika chuM. jamInano mAlika; jamInadAra rUpAnA tAra) ke kasabanuM vaNatara jamInamilakata strI. jamInarUpe milakata; lenDeDa proparTI jara strI. jarAyuM; ora jamInamojaNI strI. jamInanA taLanI mApaNI; "lenDasarve jarakasa chuM. (phA. jarakaza) sonArUpAno tAra; kasaba; jarI jamInavero chuM. jamIna upara levAto vero jarakasI vi. (phA.) kasabI; kasabanA bharatavALuM jamInasattA prakAra 5. jamIna-hakka; 'lenDaTenyora' jarakha na. (saM. tarasa, prA. tarakaSTha) jharakha; eka jaMgalI jamIla vi. (a) suMdara prANI; ghorakhodiyo; tarasa jame vi. ekaThuM; jamA bAjunuM (2) strI. Upaja; saravALo jarajamIna strI, na.ba.va. (saM.) paiso Tako ne jamInajamelo puM. jamAva; bharAvo (2) moTo samudAya; bhIDa jAgIra; dhanalAlata; "esTeTa" kisabI bharatakAma jamaiyo chuM. kaTAra jevuM eka hathiyAra mAMcI jarajariyAna na. paiso, ghareNAM vagere kImatI vastuo (2) jamoTa 5. kUvAmAM dIvAla levA mATenI nIcenI lAkaDAnI jarajariyuM vi. (saM. jarjara) jIrNa thaI gayeluM; jarjarita jamora puM. (saM. yamapura, prA. jamaura) jauhara; jarajokhama na. paisA vagere jokhamanI vastuo - rajapUtANIonuM sAmudAyika AtmasamarpaNa jaraTha vi. (saM.) vRddha; gharaDuM (2) kaThaNa jamoriyuM puMjamora (sAmudAyika AtmasamarpaNa) karanAruM jaraThatA strI. (saM.) ghaDapaNa; vRddhAvasthA jambo vi. (iM.) khUba ja moTuM; vizALa jaraDuM na. kAMTAvALAM jhADanI nAnI tUTelI sUkI DALI jaya paM. strI. jIta; phateha; saphaLatA (2) mULa mahA- jaraNavidyA strI. (saM.) padArthonA nAzanAM kudaratI kAraNo bhArata; jayasaMhitA vize vicAra ApatuM zAstra jayaghoSa chuM. (0NA) strI. (saM.) vijaya maLavAthI karelo jarathuSTa chuM. (avestA) pArasIonA dharmasaMsthApaka pokAra (2) vijaya thayo che evuM jaNAvato DhaMDhero jarathostI vi. jarathuSTanuM, -ne lagatuM (2) jarathuSTranuM jayajaya paM. jayajayakAra (2) ud. je je (koIne sAmA anuyAyI (3) puM. pArasI maLatAM ke chUTA paDatAM bolAto zabda) jarada(-6) vi. (phA. jada) pILuM; jhAMkhuMpILuM jayajayakAra chuM. jItanI khuzAlIno pokAra jaradAlu(-Lu)na. (phA. jarda parathI) eka sUko mevo; Ala jayajayavaMtI strI. (saM.) eka rAgiNI; jejevaMtI jaradI strI. (phA) IMDAmAMno pILA raMgano rasa jayajiteMdra ud. (saM.) "he jineMdra tamAro vijaya thAo' jarado pu. (phA.) tamAkunI khAvA mATenI pattI evo udgAra (2) na. jaya ane maMgaLa karavuM akri. (saM. jarati, prA. jarai) jIrNa thavuM; ghasAI jayamaMgala(-La) paM. rAjAne besavAno hAthI; uttama hAthI javuM (2) pacavuM; hajama thavuM (3) pAMkhuM ke chUTuM thavuM jayaNA strI. (saM. yatanA) jatana; saMbhALa jarasa pu.ba.va. maraDAmAM paDato Ama; dhoLo kAco maLa jayamALa strI. vijayanA abhinaMdanArthe gaLAmAM nAMkhavAno jarA strI. (saM.) ghaDapaNa (2) sApanI kAMcaLI phUlahAra jiyazALI jarA vi. (2) kri.vi. (a.) lagAra; thoDuM; alpa jayavaMta vi. (saM. jayavata, prA. -vaMta) jaya meLavanAruM; jarAka, (-eka) vi. (2) kri.vi. thoDuM; lagAra; saheja jayavAro pu. lAbha; phAyado (2) saphaLatAno samaya jAgrasta vi. (saM.) tadana gharaDuM jayazAlI (saM.) (-LI) vi. vijayavaMta; phatehamaMda jarAjIrNa vi. (saM.) ghaDapaNane kAraNe khakhaDI gayeluM jayazrI strI. (saM.) vijayanI devI-zobhA mihAbhArata jarAtarA ki.vi. thoDuM - nahi jevuM; jarAka jayasaMhitA strI. (saM.) vIra kAvya; "epika' (2) mULa jarAtarAmAM kri.vi. saheja sahejamAM; khAsa kAraNa vinA jayastaMbha chuM. (saM.) phatehanI yAdagIrImAM Ubho karelo (2) jhaTa; jarA vakhatamAM - khaMbha; kIrtistaMbha [evo udgAra jarAyata vi. varasAdanA pANIthI thatuM (khetI ke pAka mATe) jayahiMda ud. (saM.) "he hiMdabhUmi, tAro vijaya thAo (UlaTuM bAgAyata - kUvAnA pANIthI thatuM) jayaMta paM. iMdrano putra jarAyu na. (saM.) garbhane vIMTaLAyela ora jayaMtI strI. (saM.) mahAna vyaktino janmadivasa (2) te jarAyuja vi. (saM.) garbhAzayamAMnI garbhane vIMTaLAyelI divase ujavAto utsava (3) vijayano vAvaTo ora sahita janmatuM (IMDAmAMthI nahi) jayA strI, (saM.) durgA; pArvatI jarAvasthA strI, (saM.) vRddhAvasthA; ghaDapaNa jayita vi. (saM.) jayavALuM; vijayI jarAsaMdha chuM. (saM.) magadhadezano rAjA; kaMsano sasaro jayiNa vi. jayanI AkAMkSA-icchAvALuM jarita vi. (saM.) jIrNa; khakhaDI gayeluM : jayI vi. (saM.) vijaya meLavanAra; vijayI jariyAna vi. (phA. jarsIna) jarInuM jarInA kasabavALuM; jara chuM. (phA.) paiso; nANuM (2) sonuM (3) kasaba (sonA- kasabI (2) na. sonArUpAnAM ghareNAM For Private and Personal Use Only
Page #336
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jarI 3 19 jala(La)yaMtra jarI strI. (phA. jara) kasaba, kasabI mAla (2) vi. kasaba jala(La)caragRhana. jaLacaronuM saMgrahasthAna: 'ekveriyama sAthe vaNeluM; kasabI jalacikitsA strI. (saM.) jalopacAra; mAtra pANInA jarI kri.vi. thoDuM; lagAra prayogathI apAtI mAMdAnI sAravAra jarI strI, paththaranA vibhAga karavA kuhADo ke kITANuM jalacusta vi. jemAMthI pANI jharI na zake tevuM: 'voTaraprUpha' mAravAnA sthaLe Acho karelo lisorsa jalaja vi. (saM.) jaLaja vi. pANImAM UganAruM (2) jarIka vi, (2) ji.vi. saheja: thoDuMka na, kamaLa; rAtrikamaLa; iMdIvara (3) zaMkha jarIkAma na. kasabI bharatakAma jala(La)jala(La)baMbAkAra kri. vi. badhe pANI pANI thaI jarIpatrako 5. pezavAImAM lazkarI saradArane kamare gayuM hoya tevuM pANI bharIne yojAtuM) eka vAgha bAMdhavAno kasabI paTako (2) kasabI vAvaTo jala(-La)taraMga puM. pANInuM mojuM (2) (calANAomAM jarIpurANuM vi. saM. jaravuM parathI + purANa) jUnuM; jalataraMgI vi. jalataraMga upara vagADanAra phATI tUTI gayeluM; ghaNuM jUnuM jala(-La)tulA strI. jalanI madadathI vajana karavAnuM jarIpha strI, (phA. jarIba) jamIna mApaNInuM kAma (2). - trAjavuM; "hAI sTeTika belensa 5. mojaNIdAra (3) vi. vinodI; mazkaruM (4) jalada puM. (saM.) jaLada; vAdaLa; megha buddhimAna; samajadAra jalada vi. (phA. jaldI ugra; AkaruM; teja jarImarI strI. kogaLiyuM; "kaoNlerA' (khAsa karIne) jaladI strI. (phA.) utAvaLa; tvarA (2) kri.vi. jarUkho chuM. (phA. jharuka) jharUkho; hIMcako ailabatta utAvaLathI; jhaTa; satvara dikSA; beTijhama' jarUra strI (a.) jarUrata (2) kri.vi. avazya; nakkI; jala(-La)dIkSA strI. (saM.) jaLathI apAtI khristI dharmanI jarUrata-riyA)ta strI. agatya; AvazyakatA; garaja; hAjata jaladIdhiMkA strI. (saM.) pagathiyAMvALI vAva nI parI jarUrI vi. jarUranuM; agatyanuM jala(La)devatApu.ba.va., strI. (saM.) jaLanIdevI; pANIjarejara ki.vi. jarA paNa choDyA vinA; rajeraja; badhuM ja jala(-La)dhara . megha; vAdaLa (2) samudra jarjara, (-rita) vi. (saM.) tadana jIrNa thaI gayeluM; kSINa jaladhArA strI, pANInI dhAra; pANIno pravAha thayeluM [vijJAnI noMdhapothI jala(-La)dhi, jala(-La)nidhi chuM. (saM.) samudra; dariyo janala na. (i.) svAdhyAyapothI (2) sAmayika (3) jalalitaraMga . sAgaranuM mojuM janalijhama na. (iM.) patrakAratva jala(-La)dhodha puM. pANIno UMcethI paDato prabaLa pravAha jarnAlisTa vi. vartamAnapatrakAra; patrakAra jalana strI. (saM.) baLatarA; dAjha (2) (lA.) krodha; gusso jarnI strI. (i.) musApharI; pravAsa (3) IrSyA jarmana vi. (I.) jarmanI nAmanA dezanuM (2) puM. te dezano jala(-)nIli(okA) strI. sevALa vatanI (3) strI. tyAMnI bhASA jalapati muM. varuNadeva (2) samudra jarmanasilvarana. (i.) tAMbuM, jasata anenikalanAmizraNamAMthI jala(La)pAtra na. (saM.) pANInuM vAsaNa [upAdhara thatI ekadhAtu jala(La)pAna na. pANI pIvuM te (2) haLavo nAsto; jala, (-La) na. (saM.) pANI; vAri; toya jalaprapA strI, pANInI paraba jalakaNa chuM. pANInuM TIpuM; jalabiMdu jala(-La)prapAta 5. pANIno dhodha thavo te jala(-La) kamala na. kamaLa (2) pANImAM thatuM kamaLa jala(La)pralaya paM. (saM.) bhAre varasAda ke pUrathI nAza jalakamalavatu kivi, (saM.) nirlepapaNe; vaNasparyuM jala(La)baMbAkAra ki.vi. badhe pANI pANI thaI gayuM hoya jamakeli-lI) strI. pANImAM ramAtI ramata; jalakriDA evuM; jalamaya (vibhAjana thavuM te; "hAIDelisisa jala(-La) krIDA strI. (saM.) pANImAM ramAtI ramata; jalakeli jala(La)bhedana na. (saM.) pANIthI koI rasAyaNI dravyanuM jala(La)gatizAstra na. jaLanI gati vizenuM vijJAna; jala(La)maya vi. (saM.) badhe pANI pANI thaI gayuM hoya 'hAiDAinemiksa lAvI ApanAro evuM; jaLabaMbAkAra jala(-La)gariyo chuM. maMdiramAM ThAkorajInI pUjA mATe pANI jalamApakayaMtra na. (saM.) pANInA vaparAzano jaththo jalagRha na. (saM.) vArigRha (2) taLAva ke sarovara paranuM batAvanAruM yaMtra; pANImApaka, voTara mITara" krIDAgRha [ghaDiyALa; "voTara kloka' jala(-La)mArga 5. (saM.) jaLa upara-vahANamAM besIne jala(La)ghaDI strI, pANInI yuktithI samaya batAvatuM javAno rasto (2) nahera; vaheLo (3) morI nIka; jalacara vi. (saM.) jaLacara; pANImAM cAlanAruM (2) na. "gaTara' phuvAro (3) reMTa (4) pampa pANInuM prANI jala(La)yaMtra na. (saM.) jananI zaktithI cAlatuM yaMtra (2) For Private and Personal Use Only
Page #337
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jala(-La)yAtrA jala(-La)yAtrA strI. (saM.) jaLapravAsa (2) ThAkorajIne jaLavihAra karAvavAno tahevAra jala(-La)yAna na. (saM.) vahANa (2) machavo [karAtuMyuddha jala(-La)yuddha na. (saM.) pANI upara-vahANamAM rahI kareluMjalaraMga puM. citra cItaravA mATenA pANImAM kAlevelA raMga; 'vaoNTara kalara' 320 jalaraMgI jalaraMgamAMthI banAveluM jalaha na. (saM.) kamaLa ['vaoNTara-prUpha' jala(-La)rodhaka vi. pANInI asarathI mukta hoya tevuM; jalavaMtu vi. pANIvALuM [vAdaLa jala(-La)vAhaka vi. (saM.) pANI vahI janAruM (2) puM. jala(-La)vidyuta, jala(-La)vIja(-jaLI) strI. (saM.) pANInA baLathI pedA karAtI vIjaLI; hAIDroilekTrisiTI' jala(-La)vuM a.kri. saLagavuM; baLavuM jalavyAla puM. (saM.) pANImAM thato sApa jala(-La)zI(-sI)kara puM. pANInI chAMTa ke pharaphara jala(-La)samAdhi strI. (saM.) pANImAM karelo prANatyAga jala(-La) (saMgraha, 0saMcaya) puM. pANIno saMgharo; 'vaoNTara sToreija' [saMpatti; 'vaoNTara-risorsijha' jala(-La)saMpatti strI. (saM.) pANInI chata (2) jaLarUpI jalasApANI na.ba.va. nAstApANI; AnaMdautsava jala(-La)senA strI. (saM.) naukAsainya; 'navI' jalaso puM. (a.) AnaMda yA utsavano meLAvaDo (2) saMgItano meLAvaDo jala(-La)sthitizAstra na. (saM.) pANInAM dabANa temaja samatolapaNuM darzAvatuM zAstra; 'hAiDrosTeTiksa' jala(-La)haraNa na. (saM.) padArthamAMthI pANI ane bheja uDAvI devAnI kriyA; 'DihAiDrezana' ['DihAIDreTara' jala(-La)hAraka vi.,na. jaLa hare-uDADe tevuM (rasA.); jalaMda(-dha)ra na. (saM. jalodara) peTamAM pANI bharAvAno roga; jalodara jalAu vi. saLagAvavA mATenuM (2) saLagavAnA guNavALuM jalA(-LA)gAra na. (saM. jala + Agara) pANIno hoja; TAMkI [AvaraNa jalA(-LA)varaNa na. pRthvInI sapATI para AveluM jaLanuM jalA(-LA)dhArIstrI.zivaliMganI yoninAAkAranI vesaNI jalAnvita vi. (saM.) pANIvALuM jalA(-LA)bhAsa puM. pANIno AbhAsa; mRgajaLa prUpha' jalAbhedya vi. (saM.) pANI jene bhedI na zake tevuM; 'vaoNTarajalAvarta chuM. (saM.) pANInA pravAhamAM paDato ghUmaro, bhamaro, vamaLa [sthaLa jalA(-LA)zaya na. (saM.) kUvo, taLAva vagere pANInuM jalIla vi. (a.) pratiSThita; mahAna (2) pUjya [javAvuM jalebI strI. goLa gUMchaLAMvALI eka mIThAI (jalaMdara jalo(-Lo)dara puM. (saM.) peTamAM pANI bharAvAno roga; jalo(-Lo)pacArapaddhati strI. (saM.) pANIthI karAtI cikitsA; 'hAiDropathI' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaldabAja vi. (phA.) utAvaLuM jaldabAjI strI. (phA.) utAvaLa jalpa puM. (saM.) bakavAda; lavAro (2) kathana; kahevuM te (3) tattvanirNayanI icchAthI nahi paNa pa2pakSakhaMDana ane svapakSa-sthApananI icchAe karelo vAda jalpaka vi. (saM.) bakavAda-lavAro karanAruM jalpana na. (saM.) kahevuM te; kathana (2) babaDATa; bakavAda jalpavuM akri. (saM. jalpa) babaDavuM-lavAro karavo jallAda puM. (saM.) garadana mAranAra; ziraccheda karanAra (2) kasAI; khATakI (3) vi. ghAtaka jahvA puM. (saM.) zRMgAra; zobhA ke vaibhavanuM pradarzana java puM. (saM. yava) ghauMnA jevuM eka dhAnya (2) java jeTalI laMbAI athavA vajananuM mApa (3) jacihna java puM. (saM.) vega; tvarA; jhaDapa java krivi. (hiM. jaba) jyAre javakhAra puM. javano khAra-kSAra; poTeziyamano kArboneTa javatala paM.ba.va. (lagna ke zrAddha vageremAM) java ane tala dvArA karAto eka vidhi javanI(-nikA) strI. (saM.) paDado; aMtarapaTa javaraavara strI. vAraMvAra javuM AvavuM te; avarajavara javaluM na. javanuM pANI javalle kri.vi. (javaraluM-jevaraluM-jayavaraluM uparathI javalluM virala) kvacit; bhAgye ja javavuM akri. (phaLa mATe) besavuM; phaLa thavuM; utpanna thavuM (jema ke, phUla besaze pachI sIMga thaze.) (2) (phaLa ke kazAmAM) jIva paDavA; jIvAta paDavI javAna vi. (2) puM. (phA.) juvAna; yuvAna (2) sainika; sipAI (bhAratanI phojano) = javAnI strI. juvAnI; yuvAnI; yauvana javAba puM. (a.) uttara; praznano khulAso javAbadAra vi. (phA.) javAbadArIvALuM; jummedAra javAbadArI strI. javAba devAnuM jokhama athavA pharaja; jummedArI; jokhamadArI; bAMyadharI javAbI vi. (phA.) jeno javAba mAgelo hoya evuM (2) jenA javAbanuM kharca bhareluM hoya evuM (jema ke, posTakArDa, tAra) [nANAM bharavAnAM hoya evI hUMDI javAbIhUMDI strI. svIkArAyAno javAba maLyA pachI ja jenAM javArA puM.ba.va. (de. javaraya; javavAya) java vagerenA nAnA-tAjA UgelA aMkuro javAvuM a.kri. javAnI kriyA thavI; 'javuM'nuM bhAve For Private and Personal Use Only
Page #338
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir javAso 3 21 [jaLAtisAra javAso . (saM. yavAsa) unALAmAM khetaramAM thatI eka jahAM ki.vi. (saM. yasmAta, apa. jahAM) jyAM (padyamAM) - kAMTAvALI vanaspati je comAsAmAM sukAI jAya che. jahAM strI, (phA.) duniyA; jahAna; Alama javAha(-hi) na. (a.) hIrA mANeka vagere jhaverAta jahAMgIra paM. duniyAne jItanAra; cakravartI (2) eka javAha(-hi)rakhAnuM na. jhaverAtanI jagA; jayarota mogala bAdazAha rAkhavAnuM sthAna dilavALo mANasa jahAMgIrI vi. jahAMgIranuM, -ne lagatuM (2) (lA.) javAMmarda chuM. (phA.) bahAdura; vIrapuruSa (2) (lA.) udAra- Apakhuda; johukamIbharyuM (3) strI. johukamI; javAMmardI strI, javAMmardapaNuMvIratA (2) (lA.) udAratA ApakhudI (4) amIrI kiranAra; bAdazAha javiyuM na. javane bharaDI banAvAtI lApasI jahAMpanA, () vi. (2) paM. (phA.) jagatanuM rakSaNa javuM a.kri. (saM. yA, prA, jA) (tenAM rUpo - jAuM, jAya, jahIM ki.vi. (saM. yasmin, prA. jaDi-hi-hi) jyAM; jA, jAo, jatuM, gayuM, gaI, jaIza vagere thAya che.) je ThekANe gati karavI; pagathI AgaLa vadhavuM (2) pAsethI jahemata strI, (a. jahamata) zrama; mahenata khasavuM; ochuM thavuM (3) ghaTavuM; nukasAna thavuM; nAza kanu puM. (saM.) gaMgAne pI janAra eka caMdravaMzI rAjA pAmavuM (4) vItavuM; pasAra thavuM (5) anya kriyApada jatu(0kanyA, 0jA, sutA) strI. (saM.) gaMgA nadI sAthe AvatAM te kriyA barAbara yA cokkasa thavAno jaLa na. (saM. jala) pANI; vAri [hoyate kADhavAnI kriyA ke cAlu rahevAno bhAva batAve. udA. khAI javuM jaLakiyuM na. nAnAM bALakone bIka ke anya jhapaTa lAgI jaza . (saM. yaza, kIrti, yaza [(pArasI) jaLakUkaDI strI, eka jaLacara pakSI jazana na. (phA. jazra) utsavano ke AnaMdano divasa jaLakUDuM na. caMdranI AjubAju AchAM pANIbharyA vAdaLAMne jazanAmI vi. kIrtimaMta lIdhe dekhAtuM kUMDALuM. jazavaMta vi. jazavALuM; yazavaMta; kIrtivALuM jaLakRta vi. jaLathI banelAM (khaDaka) jazuM(huM) vi. jevuM; maLatuM AvatuM (padhamAM) jaLakelI, jaLakrIDA strI. pANImAM khelavuM te jazo(-so)dA strI. yazodA-zrIkRSNanAM pAlaka mAtA jaLaghoDo !. ghoDAnA AkAranuM eka dariyAI prANI; jana pu. (phA.) jalaso (2) harSa hipopoTemasa jasa . jaza; yaza; kIrti jaLacakkI strI, pANInA jorathI cAlatI cakkI; jalayaMtra jasata na. (da. jasada) na kaTAtI evI eka dhAtu rikhA jaLajaLavuM a.kri. ('jaLavuM') baLavuM (2) baLatarA thavI jasa(-)rekhA strI, yazano nirdeza karatI hatheLImAMnI eka jaLajaLuM vi. AMsuthI bharAyeluM (locana) dikhAvAM te jasu vi. (saM. yAdaza; prA. jasa) jevuM; maLatuM AvatuM jaLajaLiyuM na. (-ya) na.ba.va. AMkhamAM AchAM azru jasodA strI, juo "jazodA' jaLajhIlaNA(-NI) vi., strI. bhAdaravA suda agiyAraza jasTisa puM. (I.) nyAyAdhIza; nyAyamUrti (2) nyAya jaLaNa ne. ('jaLavuM" uparathI) baLataNa; lAkaDAM; iMdhaNa jahatI, (-svAthI) vi. strI. vArthano tyAga karatI jaLathaLa na, jaLa ane sthaLa; pANI ane jamIna lakSaNAvRtti (kA.zA.). jaLadhamaNa strI, pANInA dabANathI cAlatI dhamaNa jahadajahallakSaNA strI. (saM.) vAcyArthano keTaleka aMze jaLaprapAta 5. pANIno dhodha tyAga ne keTaleka aMze tenuM grahaNa thatuM hoya tevI lakSaNA jaLabaMboLa vi. (2) kri.vi. janajaLabaMbAkAra (kA.zA.). jaLabilADI strI, eka jaLacara bilADI jIMdAjahada strI. jaDacetana; sacarAcara jaLaraMga 5. pANImAM meLavIne vaparAtA raMga['hAIDrolaoNjI' jahannama na. (e.) naraka; dojakha jaLavijJAna na. jalaghaTakono abhyAsa karatuM vijJAna; jahannamI vi. narakanuM adhikArI jaLavidhutIya vi. jaLavidyutane lagatuM jahAja na. (a) moTuM vahANa jaLavuM akri. (saM. javalati, prA. jalai) baLavuM; saLagavuM jahAjavADo puM. jahAja banAvavAnuM sthaLa; "zipayArDa jaLasa na. jhADA vATe paDato paru jevo cIkaNo padArtha; jahAjI chuM. jahAja calAvanAro (2) vi. jahAjanuM; jaLaparuM suivADavuM te (saMnyAsIne) jahAjane lagatuM; "kArgo' jaLasoI strI. (bALavA ke dATavAne badale) jaLamAM jahAna strI. (phA.) jAM; duniyA jaLaMda(-dha) jalaMdhara; peTamAM pANI bharAvAno roga jahAnaArA vi. (phA.) saMsArane suzobhita karanAruM jaLAu vi. ('jaLavuM' uparathI) bALavAnA kAmanuM lAkaDuM) jahAnama na. jahannama; naraka jaLAtisAra paM. (saM. jala + atisAra) pANI jevA jhADA jahAla vi. udAma, AkaLuM (UlaTuM "mavAla') thAya tevo eka roga For Private and Personal Use Only
Page #339
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaLAdhArI 3 22 jaLAdhArI strI, (saM. jalAdhAra uparathI) jemAM zivaliMga jaMjIro chuM. (a. jaMjIraha) pANImAM bAMdhelo killo (2) besADavAmAM Ave che te kyArA jevo ghATa (2) TApu; beTa (3) jaMburI, eka jAtanI paiDAMvALI nAnI zivaliMga upara TaMgAtuM nIce kANAvALuM jaLapAtra topa (4) hanumAnane sAdhavAno maMtra jaLApo !. ("jaLavuM" uparathI) manamAM thato baLApo; jaMta puM, na. juo "jaMtu' kaDhApo; baLatarA jetara ., na. (saM. yaMtra) tAMtrika AkRti (2) tevI AkRti jaLAboLa vi. jaLamAM boLAyeluM DUbeluM ke akSaravALo kAgaLa ke pataruM; tAvIja (3) jAdu jaLo strI. (saM. jalaukA) pANImAM raheto eka kALo capaTo jaMtaraDuM na. (saM. yaMtra) sonA-rUpAnA tAra kheMcavAnuM eka kRmiAkArano jIvaDo (kharAba lohI cUsI levA tene sAdhana; jataraDuM(2) sakaMjo; cuMgala (3) gophaNanI dorI cAmaDI upara vaLagADAya che.) jaMtaramaMtara puM, na, jaMtara ane maMtra; jAdu (2) najarabaMdhI jaLothA strI. saMsAranI jaMjALa (2) vikherI nAMkhavuM te jaMtaravuMsa.krijaMtara karavuM; (tAvIjane) jAduI asara ApavI jaLoyuM na. meDo jaDatI vakhate pIDho upara pATiyAM jaDe che jaMtu pu., na. (saM.) nAnuM jIvaDuM; jIvAta (2) prANI tyAre tenI taDa pUravA nIce mukAtI pAtaLI cIpaTa; jaMtukha, (-nAzaka) vi.(saM.) jaMtuono nAza kare evuM jaloyuM jaMtumukta vi. (saM.) jaMtuo vinAnuM tivuM jaMkazana na. (i.) bethI vadhu gADIo Ave-jAya tevuM jaMturahita vi. (saM.) jemAM koI prakAranI jIvAta nathI mathaka; (2) rastAo ane relamArgonuM saMgamasthAna jaMtu (vijJAna, vidyA) strI. (zAstra) na. (saM.) jaMtu jaMga 5. (phA.) moTI laDAI; yuddha (2) (lA.) jhaghaDo; kaMkAsa vize vicAra karanAruM zAsa; baeNkTiriyolojI' jaMgaparasta vi. (phA.) yuddhapriya; yuddhaparAyaNa iilkAba jaMtubhakSI vi. jIvajaMtu khAnAruM jaMgabahAdura puM. (phA.) prabaLa yoddho (2) e prakArano jaMtuvijJAna na. kITakazAstra; baeNkToriyolojI' jaMgabArana. moTAMvahANa mATenuM bArukebaMdara (2) jhAMjhIbAra jaMtuzuddha vi. (saM.) jIvatAM jIvANuthI mukta kareluM, jaMgabArI vi. jaMgabArane lagatuM; jaMgabAranuM jaMtumukta; "sTarilAijhaDa jaMgama vi. (saM.) eka ThekANethI bIje ThekANe khasI zake jaMtra na. (saM. yaMtra) chAyAyaMtra (2) eka jAtanuM taMtuvAdya; evuM 'sthAvarathI UlaTuM) "muvebala' (2) gatizIla taraDo (3) ., na. jaMtara jagamaMDANa na. yuddhanI zarUAta jaMtrI muM. jaMtra vagADanAra (2) jAdugara; khelADI jaMgamAtmaka vi. (saM.) hAlacAle tevuM; jaMgama jaMtrI strI. jaMtaravAnuM tAvIja (2) taiyAra gaNatarIno koTho; jaMgametara vi. (saM.) jaMgama nahi tevuM; sthAvara koSTaka (3) sAMkaLiyuM, anukramaNikA jaMgalana. (saM., phA.)vana; araya; rAna (2) (lA.) verAna jaMpa, (vAro) 5. (da. jhaMpa) zAMti; nirAMta ke rahevAya nahi evI jhADInI jagyA ['phoresTara' jaMpa puM. (.) kUdako; ThekaDo jaMgalapAla(La) . (saM.) jaMgalano rakSaka; vanapAla; jaMpavuM akri. nirAMta vALavI; zAMta paDavuM (2) jarA jaMgaliyata strI, jaMgalIpaNuM; jaMgalI vartana UMghavuM-AMkha maLavI (3) tophAna, dhamAcakaDI, jaMgalI vi. jaMgalanuM rAnI (2) kheDyA vinA UgeluM (3) vageremAMthI rokAvuM te baMdha karI zAMta thavuM (lA.) sudhAra, saMskAra ke viveka vinAnuM jaMpANa na. pAlakhI jaMgAla pu. (phA. jaMgAra) tAMbAno kATa; jaMgAra jaMbu, (ba) na. (saM.) jAMbu jaMgAliyata strI. (azuddha) jaMgaliyata jaMbu(-bU), pR., na. (saM.) ziyALa; kola jaMgI vi. (phA.) jaMga-laDAIne lagatuM (2) moTuM; jabaruM (3) jaMbu(-bU) (okhaMDa, dvIpa) puM. (saM.) (paurANika bhUgoLa - strI. killAnI bhIMtamAMnuM trAMsuMbAkuM (4) paM. laDavaiyo pramANe) meru parvatanI AjubAju AvelA sAta khaMDajaMghA strI. (saM.) jAMgha; sAthaLa mAMno eka (2) (bauddhonI mAnyatA pramANe) bhAratavarSa jaMdhAviSayaka vi. (saM.) jAMghane lagatuM-saMbaMdhI jaMbu(ba)dvIpIya vi. (saM.) jaMbudvIpane lagatuM jaMghAsthAna na. (.) sAthaLano bhAga jaMbusarI vi. jaMbusarane lagatuM pikaDa (2) nAnI topa jaMjarI strI. beThA ghATano dhAtuno hoko jiMbUro jaMbUra na. khIlA kheMcI kADhavAnuM ojAra - eka jAtanI jaMjAra(-la) strI. lAMbI nALIvALI nAnI topa ke baMdUka; jaMbUracI pu. (pha.) topa phoDanAra sainika; topacI jaMjALa strI, upAdhi; khaTapaTa (2) kuTuMba-kabIlAnI jaMbUriyo 5. ('jaMbUro' uparathI) nAno chokaro upAdhimaya jamAvaTa jaMbUro pu. (phA.) UMTa para laI jaI zakAya tevI topa jaMjALI vi. jaMjALavALuM jhiAMjhara (2) bAjIgarane madadanIza chokaro jaMjIra strI, (phA.) sAMkaLa (2) beDI (3) baMdhana (4) jA ki. gati kara; khaso; jAva ('javuM'nuM AjJArtha) For Private and Personal Use Only
Page #340
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jAAva jAAva strI. javuM ne AvavuM te; AvajA; avarajavara jAI vi., strI. (saM. jAtikA, prA. jAiA) jaNI; jolI (2) strI. putrI; dIkarI [eka phUlavela jAI strI. (saM. jAtI, prA. jAi) mogarA jevI sugaMdhI jAo 'javuM'nuM AjJArtha bIjo puruSa bahuvacana jAkAra(-ro) puM. 'jAo' evo udgAra; satkAra na thavo te (2) rukhasata 323 jAkITa na. (IM. jaeNkeTa) vAsakoTa; bAMya vinAno kabajo jAga puM. (saM. yAga) yajJa (2) mAtA-devInuM ghaTasthApana vagere karI karAtuM anuSThAna jAga strI. jAgavuM te; jAgaraNa jAga puM. jagA, jagyA jAgatala vi. jAgatuM; jAgrata (2) sAvadhAna jAgatika vi. (saM.) jagatane lagatuM; dunyavI jAgatI jota vi., strI. jenI jyoti zakti jAgrata hoya - tarata pArakhuM batAvatI hoya tevI (devI) jAgatuM vi. UMdhatuM nahi tevuM; jAgrata (2) sAvadhAna jAgaraNa na. (saM.) jAgavuM te; ujAgaro (2) jAgRti jAgaraNiyuM na. jAgaraNa karanAruM jAgarita vi. (saM.) jAgeluM; jAgrata jAgariyo puM. bhUvAnI sAthe rahI DAkaluM vagADanAra (2) jAgaraNa karanAro; jAgaraNiyo jAgarUka vi. (saM.) jAgatuM rahenAruM (2) sAvadha; sajAga; sAvaceta [sabhAnapaNuM jAgarUkatA strI. jAgatuM rahevApaNuM (2) sAvadhAnI; jAgarti strI. (saM.) jAgavuM te (2) sAvadhapaNuM jAgaliyo puM. pagI; cokiyAta jAgavuM a.kri. (saM. jAgrati) UMdhamAMthI UThavuM; jAgrata thavuM (2) pramAdamAM na paDavuM; jAgrata rahevuM (3) jAgatA hovuM (4) pharI UkhaDavuM; tAjuM thavuM (jema ke, carcA pAchI jAgI che.) (5) ajJAnamAMthI nIkaLavuM; jJAna pAmavuM (6) dUjhavuM (7) azAMti UbhI thavI jAgAmIThuM vi. thoDuM jAgatuM-UMdhatuM; kAga-nIMdaravALuM jAgIra strI. (phA.) sarakAra taraphathI bakSisa tarIke maLelI jamIna ke gAma (2) gAma-garAsanI jamIna jAgIradAra vi. gAma garAsanI jamIna dharAvanAruM (2) puM. jAgIrano dhaNI; garAsadAra jAgIradArI strI. jAgIradArapaNuM; garAsadArI jAgIrI vi. jAgIrane lagatuM (2) strI. jAgIradArI jAgRta vi. (azuddha rUpa) jAgeluM; jAgatuM; jAgrata jAgRtatA, jAgRtistrI. jAgavuMte; jAgarti (2) sAvadhapaNuM; sAvadhatA (sarvasvIkRta thayela hovAthI mAnya gaNavuM) jAgrata vi. (saM.) jAgatuM (2) hoziyAra; sAvadha jAgradavasthA strI. (saM. jAgrat + avasthA) jAgRtinI [ jANavuM avasthA (2) cittanI traNa dazAmAMthI eka jAcaka puM. (saM. yAcaka) yAcaka; mAgaNa jAcakatA strI. (saM.) jAcakapaNuM [bhIkha jAcakavRtti strI. bhIkha mAMgavAnI Teva; yAcakavRtti (2) jAcanA strI. (saM. yAcanA) yAcanA; vinaMtI (2) mAgaNI jAcavuM sa.kri. (saM. yA) yAcavuM; mAgavuM [pAtharaNuM jAjama strI. (turkI) eka pahoLuM jADuM pAtharaNuM; vizALa jAjara vi. (saM. jarjara, prA. jajjara) jarjarita thayeluM jAjaramAna vi. jAjvalyamAna; dedIpyamAna (2) tarata Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pArakhuM dekhADe evuM (3) karaDA mijAjanuM (4) ruAbadAra; tejIluM [jAdariyuM jAjariyuM na. juvAranA lIlA poMkanI banAvela eka mIThAI; jAjaruM vi. (saM. jarjara, prA. jajjara) tarata nAza pAme evuM; bicAruM; pAmara (2) jarI gayeluM; pAMkhA vaNATanuM jAjarU na. (phA. jAyejarura) saMDAsa; pAyakhAnuM jAjarU vi. jarjarita thayeluM jAjvalyamAna vi. (saM.) prakAzathI jhagajhagatuM; dedIpyamAna jADadharuM vi. jaDa, jADI ke mobhAgra buddhivALuM; jaDabuddhinuM jADapaNa na., jADAI strI. jADApaNuM; sthUlatA jADaponuM vi. jADA potanuM; jADA potavALuM jADAI(-za) strI. jADApaNuM; sthULatA jADiyuM vi. jADuM (tiraskAramAM) jADuM vi. (saM. jaDa, prA. jaDu) daLadAra (2) carabIthI bhareluM; sthULa (3) ragaDAvALuM; ghATuM (4) tINuM nahi evuM (5) khokharuM; bhAre (6) maMda buddhivALuM; jaDa (7) aziSTa; gAmaDiyuM (8) ochI jhINavaTavALuM (enuM kAma jarA jADuM hoya.) jADuM na. jaDabuM; haDapacI jADya na. (saM.) jaDatA (buddhinI); jADApaNuM (2) ALasa jANa vi. ('jANavuM' uparathI) jANanAra [mAhitI jANa strI. jANavuM te; jJAna; mAhitI (2) oLakhANa; jANakAra vi. (2) puM. jANanAra; mAhitI dharAvanAra; 'nolejiyebala' jANakArI strI. jANakArapaNuM; mAhitI jANaNahAra vi. ('jANavuM' uparathI) jANanAra jANatala vi. mAhitI rAkhanAruM; jANanAra jANapaNa na. mAhitagArapaNuM (2) AvaData; jJAna jANapichANa(-na) strI. oLakhANa-pichAna jANabhedu vi. vAtano bheda jANanAruM; aMdaranI vAta jANatuM jANavuM sa.kri. (saM. jAnAti, prA. jANai) (kazA vize) khabara, mAhitI, samaja, jJAna, AvaDa ke paricaya vagere hovuM ke pAmavuM (2) mAnavuM; kalpavuM (jema ke, huM jANuM ke te karaze.) (3) samajhavuM (4) oLakhavuM; pichANavuM For Private and Personal Use Only
Page #341
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jANIjoI(0ne) 3 24 [ jAbhimAna jANIjoI, (0) kri.vi. jANatAM chatAM; irAdApUrvaka varga; samudAya. udA. "manuSyajAti', "AryajAti' jANItuM vi. (saM. jJAta, prA. jANia) oLakhItuM (2) (2) liMgabhedasUcaka varga (vyA.) (3) amuka varganI anubhavI (3) prasiddha; nAmIcuM judIjudI jAtiomAM rahelo samAnadharma (nyA.) (4) jANIbUjI, (ne) ki.vi. jANatAM chatAM; irAdApUrvaka mAtrAmeLanA baMdhAraNavALo eka chaMdavibhAga jANe kri.vi. (saM. jAne, prA. jANe) "evuM ja hoya ne jAtigata vi. (saM.) te te jAtine-varNana-liMgane lagatuM evI u--kSA batAvato zabda (2) "mAno ke', "dhAro jAtichaMda . mAtrAmeLa chaMda (piMgaLa) ke evo bhAva batAvato zabda jAtidoSa chuM. (saM.) liMga batAvavAnI bhUla (vyA.) jANe-ajANe kri.vi. jANatAM ke ajANatAM; vagara irAde jAtidveSa pu. jAtijAti vacceno dveSa-adekhAI jANe ke ki.vi. jANe; mAno ke; dhAro ke, zuM na hoya ! jAtidharma . (saM.) dareka jAtinI viziSTa pharajo (2) eka jAyuM vi. jANeluM (2) na. jANeluM te; jema ke, jANyAmAM AkhI jAtino viziSTa svabhAva AvyuM. jAtibahiSkAra . (saM.) nAta bahAra mUkavuM te jANye-ajAye juo "jANe-ajANe jAtibahiSkRta vi. (saM.) nAta bahAra mUkAyeluM jAta vi. (saM.) janmeluM; utpanna thayeluM jAtibhAI puM. eka ja jAti ke jJAtino hoI bhAI jAta strI. (saM. jAti) jAti; varga (2) khAnadAna; kula jAtibheda puM. (saM.) jAtijAti vacceno taphAvata (udA. teM tArI jAta batAvI.) (3) nAta; jJAti (4) jAtibhraSTa vi. (saM.) jAtimAMthI bhraSTa thayeluM; nyAta bahAra paMDa; deha (5) (lA.) mULa svabhAva (6) (samAnA jAtimImAMsA strI, (saM.) jAtionA guNadharma carcatuM zAsa; pUrvapada tarIke) "jAtanuM-potAnuM', 'Apa' e arthamAM jAtivijJAna; "epnolojI' jAtaanubhava 5. potAno ja anubhava; svAnubhava jAtilakSaNa na. (saM.) jAtinuM lakSaNa-viziSTatA vihAra jAtakana. (saM.) jAtakarma (2) janmAkSara; janmakuMDaLI (3) jAtivahevAra pu. jJAtijJAti vacceno khAdhApIdhAno vyajAtakakathA jAtivAcaka vi. (saM.) jAti batAvanAruM (vyA.) jAtakakathA strI. (saM.) buddha bhagavAnanA pUrvajanmanI kathA jAtivAda puM. (saM.) jAti vyaktithI lipta rahI zake che tevo jAtakamAI strI. pote-jAte karelI-jAtamahenatanI kamANI mata-siddhAMta; riyAlijhama (nyA.) (2) komavAda; jAtakarmana. (saM.) (janma veLA karAto) jemAM bhAvi surakSA komyunAlijhama' ane kalyANa mArgano soLa saMskAramAMno eka [graMtha jAtivizeSa chuM. amuka khAsa jAtibheda; 'spIzIjha' (pa.vi.) jAtakagraMtha chuM. (saM.) jAtakakathA (2) phalajyotiSano te te jAtivyavahAra puM. (saM.) jAtivahevAra jAtanuM vi. jAte; jAtithI (udA. jAtano koNa che e ?) jAti saMkara paM. (saM.) varNasaMkaratA jAtabuddhi strIe potAnI buddhi (pArakAnI zikhavaNI jAtismara chuM. (0Na) na. (saM.) pUrvajanmanuM smaraNa vinAnI); Atmabuddhi jAtisvabhAva . (saM.) jAti ke komano viziSTa svabhAva jAtabhAI 5. jJAtibaMdhu; nAtIlo zirIrazrama (2) potAno svabhAva jAtamahenata strI jAte karelI mahenata; svAzraya (2) jAtIkuMvi. potIkuM; potAnuM siMbaMdhane lagatuM; "sekyuala' jAtamAhitI strI. jAte meLavelI mAhitI jAtIya vi. (saM.) jAtinuM; -ne lagatuM (2) strI-puruSa jAtamucarako puM. pote ja potAnA jAmIna thavuM te jAtIluM vi. ('jAti uparathI) potAnI jAtinuM; svajAtIya; jAmRta vi. (saM.) janma pAmatAM ja maraNa pAmeluM nAtIluM; nAtanuM (2) khAnadAna kuTuMbanuM jAtara strI. (saM. yAtrA) keTalIka komo pADA-bakarAno krUra jAtuvAna . (saM.) rAkSasa; yAtuvAna vadha karI devIno utsava kare che te (ra) jAtrA jAtuSa vi. (saM.) lAkhanuM banAveluM jAtarakhuM vi. jAta sAcavanAruM (2) svArthI jAte kripavi. ('jAta' uparathI) pote; paDe (2) jAtithI; jAtarA strI jAtrA; yAtrA leivAto vero jAti pramANe; udA. te jAte koNa che ? jAtarAvero paM. yAtranA sthAnomAM yAtrALuo pAsethI jAtya vi. (saM.) mUlakoNIya; "rAiTa eMgala' (2) jAtarUpa na. (saM.) sonuM abhijAta; uttama kuLanuM jAta(0vaMta, 0vAna) vi. ucca khAnadAna ke olAdanuM (2) jAnyacatuSkoNa chuM. (saM.) laMbacorasa; "rekTagala' UMcI jAtanuM (3) UMcA guNa dharAvatuM (4) khAnadAna jAtyaprakSepa chuM. (saM.) laMbakoNIya prakSepa; "orthogonala jAtaveda(-dA) 5. (saM.) agni svibhAva projekzana ['kaoN-oNrDinezana' jAtasvabhAva 5. jAtisvabhAva; kuLano - bApadAdAno jAtyapratiSThApaka . samacatuSkoNIya nirdezAMka; "rakregyulara jAti strI. (saM.) kuLa varNa ke nAta tathA yoninA bhedasUcaka jAtyabhimAnana. (saM.) potAnI jAtanuM abhimAna; svAbhimAna For Private and Personal Use Only
Page #342
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jAvaMdho 3 25 | jAmadAra jAlaMdha vi. (saM.) janmathI AMdhaLuM; janmAMdha jAnamAla 5. jIva ane mAlamatA jAtrA strI. (saM. yAtrA) tIrthonI musApharIe javuM te (2) jAnavaraDI strI. (lagnanI) jAnamAMnI strI; jAnaDI deva ke mahApuruSane nimitte thato moTo samAraMbha ke jAnavara na. (phA.) janAvara; pazu (2) vAghavara jevuM hiMnna meLo (3) bharapoSaNano mArga viro-kara pazu (3) sApa jevuM jherI prANI jAtrAvero paM. yAtrAdhAmomAM yAtrALuo pAsethI levAto jAniba strI. (a.) tarapha (2) dizA jAtrALu chuM. (2) vi. jAtrA karavA janAra; yAtrALu jAnI vi. (phA.) jAna samuM priya; prANapriya (2) jIvaleNa jAthe. (-bhUka) ki.vi. haMmeza rahe-cAlyA kare ema; kAyamanuM jAnI kuM. (saM. yAjJika) yajJa karAvanAra; purohita (2) jAdara na. (de, jadara) eka jAtanuM AchA vaNATanuM dhoLuM brAhmaNonI eka aTaka rezamI kapaDuM jAnIvAso 5. jAnano utAro jAdariyuM na. juvAra ke ghauMnA poMkanA lADu; jAjariyuM jAnu strI. (saM.) ghUMTaNa; goThaNa jAdava 5. yAdava; yaduvaMzamAM thayelo puruSa (2) zrIkRSNa jAnevArI . jAnyuArI jAdavarAya paM. yAdavono rAjA; zrIkRSNa jAnaiyo chuM. (lagnanI) jAnamAM janAra puruSa jAdavAsthaLI strIjAdavonI aMdaraaMdara thayelI laDAI jAmotara (sara. de, jannattA) strI. jAna (lagnanI) (2). (2) (lA.) ekavarganA mANasonImAMhomAMhenI laDAI vi. jAnane lagatuM; jAnamAMnuM jAdavI strI. yAdavI; jAdavAsthaLI (2) durgA jAnyuArI muM. (iM.) khristI varSano pahelo mahino -jAdI strI. (phA.) dIkarI; putrI jema ke, zAhajAdI) jApa puM. (saM.) ja5; nAmasmaraNa jAdu(-) (phA.) 5., na. maMtrataMtra ke hAthacAlAkInuM kAma; jApaka chuM. (saM.) jApa karanAro tikedArI najarabaMdI; maMtramohinI (2) camatkArika jAto . (a. jAha) pAko baMdobasta; jAto; kAbU jAdu-dhUI vi. jAduthI thayeluM-karavAmAM AveluM; "mejika'; jApAna 5. (i.) eka dezanuM nAma jAdu-6)kapaTa na. jAdu ane kapaTa, chaLakapaTa mANasa jApAnI vi. (iM. mULa nippona = sUryodaya uparathI) jAdu(6)gara . jAdunA khela karanAra (2) (lA.) khepAnI jApAna dezanuM ke tene lagatuM (2) takalAdI (3) strI. jAdu(-)garI strI. jAdunI vidyA (2) jAdunuM kAma jApAnanI bhASA (4) 5. jApAnanA vatanI jAdu(-)gAruMvi. jAduI asara kare evuM (2) mAyAvI; mohaka jAto chuM. jApato; pAko baMdobasta; takedArI jAdu(6)gIrI strI, juo "jAdugarI' jAphata strI, jiyAphata; mijabAnI; ujANI jAdu(-)ToNo muM. jAduno nAno prayoga (2) (lA.) jApharamAnI vi. kesaranA raMganuM; kesarI bhUtapizAca vagerenI asara kADhavA karAto Tucako jApharAna na. (a.) kesara jAdu-6)maMtara puM. jAduno maMtra; Ilama jApharAnI vi. kesaranA raMganuM; kesarI jAda vi. (a. jiyAda) jayAdA; vadhAre jApharAM, (-riyA) na.ba.va. lAMbA vALa (khAsa karIne -jAdo pu. (phA.) dIkaro; putra (jema ke, zAhajAdo) avyavasthita) (2) bAbarAM jAna strI. (da. janyA, mA. jannA) lagnamAM vara sAthe jApharuM (riyuM) vi. jApharAMvALuM; bAbarAMvALuM janArAono samUha; barAta dima; zakti jAma paM., na. (phA.) paDaghIvALo pyAlo jAna pu. (phA.) jIva; prANa (2) prANapriya vyakti (3) jAma paM. jAmasAheba, jAmanagaranA rAjayakartAno ilakAba jAna na. nukasAna; hAni jAma paM. (saM. yAma) eka pahora; prahara jAnakI strI, (saM.) janakaduhitA; janakanaMdinI; sItA jAma na. jAmaphaLa jAnakInAtha pu. sItApati; zrIrAma jAma kri.vi. sajjaDa coTI gayeluM; TharIne coMTI gayeluM jAnaDI strI, jAnamAM bhAga lenArI strI; jAnaraDI jAma paM. (i.) khAMDanI cAsaNImAM phaLa bheLavI karAto jAnanisAra vi. (phA.) prANane bhoge sevA ke bhakti murabbo karanAruM (2) paM. prANano tyAga jAmagarI strI. baMdUka ke topanA dArUne saLagAvavA mATenI jAnanisArI strI, prANArpaNa; jAnaphizAnI kAkaDI-palIto jAnapada vi. (saM.) gADAnuM, -ne lagatuM (2) paM. jAmaNa na. jAmavuM - baMdhAvuM te (2) adharakaNa; meLavaNa gAmaDiyo ('paura'thI UlaTo) (3) deza jAmadakhya pR. (saM.) jamadagni RSino putra; parazurAma jAnapadI vi. grAmINa; grAmajIvanane lagatuM; AMgalika jAmadAra pu. (phA. jAma + dAra) jAmadArakhAnAno uparI; jAnaphizAna vi. (saM.) khetavALuM, umaMgI khaMta kapaDAM-dAgInA vagere sAcavanAra amaladAra jAnaphizAnI strI, (phA.) prANArpaNa: jAnanisArI (2) jAmadAra vi. (phA.) pANI pAvAnuM kAma karanAra For Private and Personal Use Only
Page #343
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jAmadArakhAnuM [jAvI jAra strI. (IM.) baraNI jAmadArakhAnuM na. javAhira, dAgInA, rokaDa vagere kImatI vastuo rAkhavAnI jagA; jhaverakhAnuM jAmadArI strI. jAmadAra khAtAnI kAmagIrI jAmadArI strI. (phA.) pANI pAvAnI kAmagIrI jAma(-mi)nI strI. (saM. yAminI) rAta; rAtrI jAmaphaLa na. eka phaLa - jamarUkha jAra puM. (saM.) parastrI sAthe vyabhicAra karanAra; yAra jArakarma na. vyabhicAra; chinALuM; 'eNDakTarI' jArakarmI vi. (saM.) vyabhicArI; chinALavuM jAraja vi. (saM.) vyabhicArathI janmeluM [(2) vazIkaraNa jAraNa(-NuM) na. (saM.)mANasa rogIthaIjAyatevo maMtra-prayoga jArata strI. (jiyArata) musalamAnomAM maraNane trIje divase jAmaphaLI strI. jAmaphaLanuM jhADa; jamarUkhI (2) tenI vADI jAmalI vi. jAMbalI; jAMbuvarNa; jAMbUDiyuM jAmavuM akri. (saM. yamyate, prA. jammai) chUTAMchUTAM tattvonuM ekatra thavuM; ekaThA thavuM (jema ke, ToLuM jAmyuM. mela jAmyo.) (2) TharIne ghana thavuM; TharavuM; bAjhavuM; baMdhAvuM (jema ke, dUdha, barapha jAmavAM) (3) sthira ke dRDha thavuMjAravuM sakri. (saM. jUjAraya parathI) jIrNa karavuM karavAmAM AvatI uThamaNAnI kriyA - besaNuM jAraprIti strI. (saM.) 52puruSa sAtheno prema jArabAjarI strI. jAra ane bAjarI jevI ochAmAM ochI jarUriyAta; bharaNapoSaNa (2) barachaTa anAja jAriNI strI. (saM.) vyabhicAriNI; chinALa jAriyuM na. juvAranuM ; kAsaluM jArI kri.vi. (a.) cAlu (jema ke, khIlo jAmavo) (4) barobara cAlavuM; pUruM raMgamAM AvavuM; pUrabahAra thavuM (jema ke, maitrI; dhaMdho jAmavAM) (5) macI paDavuM (jema ke yuddha) jAmAtA, (-tR, -tra) puM. (saM.) jamAI; dIkarIno pati jAmina puM. (a.) javAbadArI lenAra; bAMyadharI ApanAra; 'baeNila' jArI strI. (saM. jAra uparathI) jArakarma; chinALuM jArIvijArI strI. pakaDAya nahi athavA zaka paDe nahi evo vyabhicAra (2) kAvAdAvA; chaLakapaTa jAru kri.vi. (a. jArI) cAlu; jArI jADuM na. (saM. jAra u52thI) jA2karma jAla strI. (saM.) mAchalAM, paMkhI vagere pakaDavA mATenI jALI (2) ghaNI vastuo gUMcavAIne thayeluM jALuM (3) phAMdo; phareba 3 26 jAminakesa puM. jAmIna mAgavAno kesa; 'cepaTara kesa' jAminakhata na. jAmIna tarIkeno lekhI ka2A2; jAminagIrInuM lakhANa jAminagIrI strI. jAmIna thavuM te; khAtarI ApavI te jAminI strI. jAminagIrI jAminI strI. (saM. yAminI) jAmanI; rAtri jAmIna puM. jummedArI lenAra; jAmina jAmInakesa puM. juo 'jAminakesa' jAmInakhata na. juo 'jAminakhata' jAmInagIrI strI. juo 'jAminagIrI' jAmInI strI. juo 'jAminI' [jAtano aMgarakho jAmo chuM. (phA.) moTA gheravALo ghaNo ja nIco evo eka jAmo chuM. jAmavuM-ekaThuM thavuM te; jamAvaTa jAyako puM. svAda; lahejata jAyadAda strI. (phA.) mAlamilakata (2) jAgIra; garAsa jAyanTa vi. (i.) vizALa; bhImakAya (2) puM. rAkSasa (3) bhImakAya mANasa jAyaphaLa na. (saM. jAtiphala) eka phaLa-tejAno jAyaphaLI strI. jAyaphaLanuM jhADa jAyA strI. (saM.) strI; patnI (2) putrI jAyApati(-tI) (saM.) na.ba.va. patipatnI; daMpatI jAyuM vi. (saM. jAtaka, prA. jAyaa) janmeluM (enuM strIliMga rUpa 'jAI') na. saMtAna [putra jAyo chuM. putra; dIkaro (2) vi., puM. jaNelo; janmelo jAra strI. (de. juArI, gu. 'juvAra'nuM lAghava) eka anAja; juvAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jAlama vi. jAlima; julamI jAlamajora vi. julama karavAmAM pUruM jAlamI strI, krUratA; nirdayatA (2) julama karavo te jAlaMdhara puM. (saM.) biyAsa ane satalaja vacceno pradeza (2) eka daitya ke siddha (3) na. paMjAbanuM eka nagara jAlima vi. (a.) julamI; nirdaya jAlI vi. (hiM. jAla) khoTuM UbhuM kareluM; banAvaTI jAlInoTa strI. banAvaTI noTa jAva strI, javAnI kriyA (2) nikAsa jAvaAva strI. jAAva; avarajavara; AvajA jAvaka vi. bahAra jatuM ke mokalAtuM (2) strI. bahAra mokaleluM te (3) kharaca; udhArelI rakama jAvaka huM. aLatAno raMga; lakhiyo raMga, lAla raMga jAvakakara puM. nikAsa parano vero jAvakanoMdha strI. jAvakapatronI noMdhapothI jAvakabAranIzI strI. jAvakapatronI noMdhapothI [AjIvana jAvajIva kri.vi. saM. yAvajjIvaM) jiMdagI paryaMta; jAvata saMyo. (saM. yAvat jyAMsudhI jAvatacaMdradivAkarau kri.vi. (saM. yAvat caMdradivAkaro) [rkhANuM caMdrasUrya Take tyAM sudhI; amarapaTTAthI jAvarI strI. cokhA ane dALanuM (mAMdAnuM pathya) evuM halakuM For Private and Personal Use Only -
Page #344
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jAvI 3 27 { jAca jAvaruM vi. jIrNa, ghasAI gayeluM (2) kSaNabhaMgura (3) nAjuka jAherasevA strI, lokasevA ['pablika plesa jAvaro . jAvaka; "isya' (jema ke, AvarojAvaro) jAherasthaLa na. jayAM badhA loko jaI zake tevI jagyA; jAvalI strI, khajUrInAM pAMdaDAMnI sAdaDI-TATuM jAherahisAba chuM. saune jovAno adhikAra hoya tevA jAvaLa vi. khUba jIrNa thayeluM (2) gharaDuM, vRddha - hisAbI copaDA; pablika ekAunTsa jAvaLuM vi. jAvaruM, ghasAI gayeluM (2) na. rAkhanuM pAtaLuM jAherahiMmata strI. lokothI dabAyA vagara vicAra vyakta paDa; kAjaLI [eka tejAno; jAyapatrI karavAnI kSamatA; "morala kareja' jAvaMtrI (-tarI) strI. jAyaphaLa uparanuM sugaMdhIdAra choDuM - jAherAta strI. (a. jAhirAta) jAhera karavAnI kriyA; jAvA 5. hiMdI mahAsAgarano eka beTa; vavadvIpa prasiddhi (2) jAherakhabara (3) kri.vi. chaDecoka cAhana jAvuM a.kri. (saM. jAta, prA. jAa dvArA nAmadhAtu) janma jAherAtI vi. jAherAtane lagatuM pAmavo; pedA thavuM jAhala vi. jahAla; ugra; jhaTa tapI jAya tevuM jAvuM a.kri. ('javuM" uparathI) gati karavI; javuM jAhojalAlI strI. (phA.) dabadabo; AbAdI; vaibhava jAvuM na. nakAmo prayAsa; phAMDuM jAnavI strI, (jahunamuni dvArA) gaMgA nadI jAsaka vi. puSkaLa; joIe te karatAM vadhu jALa (saM. jAla) mAchalAM, paMkhI vagere pakaDavAnI jALI jAsakiyAna.ba.va.puSkaLatA; vipulatA bAMdhAnuM; mAMdaluM (2) ghaNI vastu gUMcavAIne thayeluM jALuM (3) phAMdo; jAsala vi. tarata tUTI jAya tevuM; takalAdI (2) nabaLA kapaTabAjI; phareba (4) bhamaraDo pheravavAnI dorI (5) jAsAciTTI(-TTI) strI, jAsAnuM kAraNa darzAvatI ciThThI karoLiyAnuM jALuM jAsu, (veda, vedI) strI. japAkusumanuM phUlachoDa; jAsaveNa jALagUMthaNI strI mALakhuM; "neTavarka (2) bhulabhulAmaNI jAsUsa chuM. (a.) zatrunI chUpI rIte bAtamI jANI jALavaNI strI. (da. jAlavaNI) jALavavuM te; saMbhALa; lAvanAra; guptacara; "sI.AI.DI.' sAcavaNI (2) nibhAva; "menTenansa' jAsUsakathA strI. rahasyakathA , jALavavuM sakri. saMbhALavuM; sAcavavuM jiALiyuM jAsUsI strI. chUpI bAtamI lAvavAnuM kAma; guptacaryA jALavALiyuM na. aMga dekhAya evuM ghaNuM ja jhINuM kapaDuM (2) jAsUsIkhAtuM na. guptacarakhAtuM jALAvALA vi. aMga dekhAya evA AchA vaNATavALuM (2) jAso 5. aMgata vera vALavA loko para karAtI jabaradastI jarI gayeluM (2) tene mATe apAtI chUpI dhamakI jALAMjhAMkharAM na.ba.va, jALAM ane jhAMkharAM jAsta vi. (ma.) joIe tenA karatAM vadhAre jALiyuM na. (saM. jAlika) makAnamAM ajavALA mATe mUkeluM jAstI ki.vi. vadhu paDatuM; joIe tenA karatAM vadhAre bAkoruM (2) jALIdAra dhumADiyuM jAstI vi. joIe tenA karatAM vadhAre (2) strI. julama; jALI strI, (saM. jAlikA) vacamAM kANAM rahe evI gUMthaNI jabaradastI (3) baLajabarI; sakhatAI ke tevI banAvaTanI vastu (2) tevI gUMthaNIvALA jAsmina strI. jUInI vela ke tenuM phUla vALAthI ke saLiyAthI bhareluM bArIbAraNAnuM kamADa ke jAhare saMyo. jayAre (padyamAM) bhIMtanuM jALiyuM (3) bhamaraDAnI jALa (4) kerI jevAM jAhila vi. (a.) nirakSara; abhaNa (2) asabhya (3) mUrkha phaLomAM pAkavA AvatAM jAmatuM resAonuM jALuM jAhera vi. (a. jAhira) gupta nahi evuM; lokone jANItuM jALIdAra vi. jALIvALuM ke tenA prakAranI gUMthaNIvALuM (2) sArvajanika; pablikafjAherajIvana; kAryavistAra jALuM na. (saM. jAlaka) ekabIjA sAthe gUMcAI ke gUMthAIne jAherakSetra na. (saM.) niyaMtrita udyoga-saMcAlana (2) baneluM kokaDuM; dhUMguM (jema ke choDa velA vagerenuM) (2) jAherakhabara strI. sau koInI jANa mATenI khabara (2) karoLiyAnI lAkhanI jALI jevI racanA (3) AMkhanI tene mATe lakhANa chapANa vagerene lagatuM sAdhana; chArI (4) jALa; phAMsalo (jema ke, kapaTanuM jALuM) eDvarTAIjhamenTa' jAMgaDa vi. jovA-dekhADavA, kiMmata ApyA ke sodo karyA jAheranAmuM na. jAherakhabara; DhaMDhero (2) jAherAta; sivAya lIdheluM jAherayAdI ke bayAna; "noTiphikezana'; "meniphesTo jAMgaDa ki.vi. khUba gherA avAjathI jAheravahana na. sArvajaDi vAhana; 'pablika keriyara' jAMgalavi. (saM.) jaMgalaviSayaka; jaMgalane lagatuM jiMgalI jAheranIti strI. sarakArI kAryapraNAli; pablika paoNlisI' jAMgalo chuM. goro: TopIvALo (kAMIka tucchakAramAM) (2) jAherasabhA strI. jAhera jagAe ane sane mATe thatI sabhA jAMgha strI. jaMghA; sAthaLa jAhera sUcanA strI. saunI jANa mATenI jAherAta; nividA; jAMghiyo chuM. jAMgha DhaMkAya evaDI caDI-taMgiyo pablika noTisa jAMca strI. (hi.) tapAsa; talAza For Private and Personal Use Only
Page #345
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaMbAjha 3 28 | jileTIna jAMbAjha vi. (phA.) koIkanA mATe jAnanI bAjI lagAvI tIrthakaromAMnA paMdaramAM denAra (2) bahAdura jinatAnastrI. khAsa prakAranI auSadhIya guNavALI goLIo jAMbalI(-luM, -nuM) vi. jAMbunA raMganuM; jAmalI jinadharma chuM. jaina dharma siddhi (jaina) jAMbu na. (saM. jaMbu) jAMbuDAnuM phaLa jinapada na. (saM.) jina tarIkenuM pada; tIrthakaranI aMtima jAMbu(-bU)ka puM, na. ziyALa (2) paM. bhUtayoninuM mANasa jinamaMdira na. jaina maMdira; derAsara jAMbuDiyuM vi. jAMbunA raMganuM, kiramajI raMganuM jinAlaya na. jaina maMdira; derAsara pritiSThA jAMbuDI strI, lAkaDAnI dhAvaNI jiniyasa strI. (iM.) paM. pratibhAzALI vyakti (2) strI. jAMbuDI strI, sapheda jAMbunuM jhADa - jineTika vi. (i.) janIna saMbaMdhI jAMbuDuM vi. jAMbunA raMganuM (2) na. jAMbu jineTiksa na. (I.) janIna vijJAna jAMbuDo chuM. jAMbunuM jhADa jinendra, (1ra) puM. (saM.) jaina tIrthaMkara; jina (2) buddha jAMso khuM. Thapako (2) prAra; mAra hiTha; mamata jinezvara kuM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA jikara strI. (a. jikra) kathana; vAtacIta (2) Agraha; vIsamAM jinInakAya jiriyuM vi. jikara karanAruM, magajamArI karanAra jinoma paM. (.) koSamAMnA saghaLA janInono samUha jigara na. (phA.) dila; haiyuM (2) (lA) hiMmata (3) jinomiksa na. (I.) janInakArya vijJAna vi. dilojAna; prANapriya jinnata nI jannata; svarga jigarajAna vi. (phA.) dilojAna; prANapriya jinatanazIna vi. svargavAsI jigISA strI. (saM.) jItavAnI IcchA jinsa na. (i.) jInamAMthI banAvela vastra jigISa vi. (saM.) jItavAnI icchAvALuM, jigISAvALuM jinsI vi. (saM.) jAtIya; strI-puruSa saMbaMdhI jitsA strI. (saM.) khAvAnI icchA jinsI kri.vi. mAlane badale mAla maLe e rIte [(mANasa) jighasu vi. (saM.) khAvAnI icchAvALuM jipsI vi. (2) paM. (I.) e nAmanI eka rakhaDAu jAtanuM jighAMsA strI, (saM.) mArI nAkhavAnI icchA jibrala pu. khudAno eka phirasto jighAMsu vi. (saM.) mArI nAkhavAnI icchAvALuM jibhALa(-LuM) vi. (jIbha uparathI) bahuboluM (2) jijIviSA strI. (saM.) jIvavAnI IcchA; "libiDo' asabhya; tochaDuM (2) bhuMDuM (zabda-veNa) jijIviSa vi. (saM.) jIvavAnI IcchAvALuM jima saMyo. jema (padyamAM) jijJAsaka vi. (saM.) jijJAsu [icchA jimakhAnuM na. (iM. jimakhAnA) (medAnI) ramatagamatanI jijJAsA strI, (saM.) jANavAnI icchAH jJAna prAptinI maMDaLIne khelavAnI jagA jijJAsAhIna vi. (saM.) jijJAsA vinAnuM jijJAsaka jineziyama na. (i.) vyAyAmazALA: akhADo jijJAsu vi. (saM.) jijJAsAvALuM; jANavAnI icchAvALuM, jimnesTika vi. (i.) kasaratane lagatuM -jita vi. saM. jita) jItanAruM (samAsane aMte, udA jimnesTiksa na. (i) aMgakasarata ke tenA khela vizvajita) jiyAphata strI. (a.) jAta; mijabAnI; ujANI jita vi. (saM.) jitAyeluM, parAjita jiyArata strI. (a) jArata; musalamAnomAM maraNanA trIjA jitala pu. mogalakALano e nAmano eka sikko divase karAtI uThamaNAnI vidhi - besaNuM jitADavuM sakri. "jItavuM'nuM preraka hioya evuM jiyAvara paM. vararAjA jitAtmA vi. (saM.) jAtane-potAnI vAsanAone jItI jirApha na. (iM. a. jarAphaha) AphrikAnuM haraNa jevuM paNa jitAvavuM sakri. "jItavuM'nuM preraka lAMbI DokavALuM ne sArI UMcAI dharAvatuM ekajaMgalI pazu jitAvuM a.kri. 'jItavuM'nuM karmaNi jirAphI strI, jirAphanI mAdA pAka mATe); jarAyata jiteMdriya vi. (saM.) iMdriyone jItI hoya evuM jirAyata vi. (a) varasAdanA pANIthI thatuM (khetI ke jida strI. (a.) jIda; haTha; Agraha ji(-jI)rALuM na. jemAM jIruM mukhya hoya tevuM mIThuM, hiMga, jiddI vi. jakkI; haThIluM; durAgrahI; "egresiva" haLadara vagerenuM cUrNa siMmelana; jiragA jina paM. (I.) janIna jiga 5. (pha.) (sarahada prAMtanI komomAM) paMca; pariSada; jina na. (i.) kapAsa loDhavAnuM kArakhAnuM jilakada pR. (a. jilDaadaha) IslAmI agiyAramo mAsa jina vi. (saM.) (rAgadveSAdi upara) jaya meLavanAruM (2) jilahaja chuM. (a. jilhIjajaha) islAmI bAramo mAsa pu. buddha (3) viSNu (4) jaina tIrthakara (5) jaina jilAyata vi. jillAnuM; jillAne lagatuM jina astAva . (saM.) jainonA atIta covIsa jileTIna na. (I.) eka prANija cIkaNo padArtha (ra.vi.) ka For Private and Personal Use Only
Page #346
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jileTIna-pepara jileTIna-pepara puM.,na. (IM.) rasoI ke phoTogrAphImAM upayogamAM levAto padArtha 329 jilo puM. (hi.) juo 'jillo' [judo bAMdhelo vibhAga jilda strI. (a.) pustakanuM cAmaDAnuM pUMThuM (2) pustakano jillA (paMcAyata) strI. (0borDa) puM. jillAnuM borDa ke tenI paMcAyata[nIce mukAto pradezano bhAga; 'DisTrikTa' jillo puM. (a. jilaa) vibhAga (2) kalekTaranI hakUmata jivAI strI. (jIva uparathI) jIvananirvAha peTa bAMdhI ApelI rakama ke jamIna-garAsa; AjIvikA jivAIdAra vi. jivAI dharAvanAruM-meLavanAruM jivADavuM sa.kri. jIvatuM karavuM; maratuM bacAvavuM (2) poSavuM jivAro puM. (jIva uparathI) janmAro; jiMdagI jivAvuM a.kri. 'jIvavuM'nuM bhAve jivALI strI. tabalAMnA cAmaDA uparanuM kALuM vartula (2) taMbUrAnA jhArA para tArane lagADatA dorA (tene laIne sUra barobara maLe ne raNake che.) [vijayI jiSNu chuM. (saM.) iMdra (2) viSNu (3) vi. phatehamaMda; jisama na. (a. jisma) zarIra jisasa krAisTa puM. (IM.) Izu khrista jisma na. (a.) deha; zarIra; jisama jihAda strI. (a.) jehAda; dharma khAtara kareluM yuddha; dharmayuddha jihIrSA strI. (saM.) haraNa karI javAnI icchA jihIrSa vi. (saM.) haraNa karI javAnI icchAvALuM jihovA puM. (i.) IzvaranuM yahUdI nAma jihvA strI. (saM.) jIbha jihvAgra kuM., na. (saM.) jIbhanuM TeravuM jihvAdoSa puM. (saM.) bolavAmAM thatI-thayelI bhUla jiApatra na. dAMDI ane pAMDuM maLe tyAM UgatuM jIbha AkAranuM nAnuM pAna (2) nAno jiMgoDo jihvAmUla(-La) na. (saM.) jIbhanuM mULa jihvAmUlIya vi. (saM.) jIbhanA mULamAMthI bolAtuM jiAlaulya na. (saM.) jIbhanI capaLatA-lolupatA; khAvAno caTako jihvALI strI. zvAsanaLInA AdimAM AveluM sUranuM niyamana karanAruM vAcAnuM dvAra; 'gloDisa' jiMgala na. (IM.) sahelAIthI yAda rAkhI zakAya tevuM geyasUtra ke nAnI gIta yA tevI tUkabaMdI jiMgA na. kAcabAnI peThe kaThaNa kocalAvALuM eka prANI (2) eka jAtanI svAdiSTa mAchalI jiMgoDI strI. kUtarAM, gAya, bheMsa vagere pazuonA kAna vagere aMgo para bAjhato jIva; nAno ziMgoDo jiMgoDo chuM. moTI jiMgoDI; gIMgoDo jiMjara puM. (IM.) AdunA rasavALuM eka pINuM jiMdagAnI strI. (phA.) janamAro; jIvatara; AyuSya | jIbhAjoDI(-rI,-LI) jiMdagI strI. (phA.) jIvana (2) AyuSya; AvaradA jiMdagIbhara kri.vi. AkhI jiMdagI sudhI; Akho janmAro jiMdAdila vi. (phA.) hasamukhuM (2) vinodI (3) jIvanarasathI chalakAtuM jiMdAdilI strI. (phA.) jiMdAdila hovuM te jI puM. jaMI; paiso (zcama ke, bejI, aDadhojI) jI urdU. 'A rahyo', 'vA' vagere artha batAvanAra mAnavAcaka udgAra (praznArthaka ke 'hA'no nizcayArthaka; jema ke, 'jI ?' = zuM ?, 'jI' = hAM; ThIka) (2) pAdapUrtimAM Ave che. jI anu. (saM. 'jIva' dhAtunuM AjJArtha bIjo ke trIjo puruSa e.va. jIva = jIvato rahe; ghaNuM jIvo) nAmane joDAto mAnavAcaka. udA. pitAjI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jI strI. (prA. jIA) strI, mAtA; jananI (2) dAdI jIjA puM. (hiM. jIjA moTI bahenano vara) banevI jIjAjI chuM. jIjA jIjI strI. bA. (2) moTI bA; dAdI jIjIbA(-bahena) strI. moTI naNaMda jIjImA strI. bApa ke mAtAnI mA [mAtAno pitA jIjo puM. dAdo (2) jIjAjI (banevI) (3) nAno; jINa strI., na. (sara. de. jhINa=aMga) kerImAM goTalI paranuM ruMvATIvALuM sakhata paDa [eka alaMkAra jItastrI. ('jItavuM' uparathI) phateha; vijaya (2) saMgItano jItavuM sa.kri. (saM. jita, prA. jita nAmadhAtu) phateha meLavavI; saphaLa thavuM jItUna na. jetUna (eka telI bI; oNliva) [(phaLa) jIteluM na. eka phaLa ane temAMnuM bIja; ghIteluM (nAmanuM jInoDa vi. (hiM. sakhata; tanatoDa jIda strI. jidda; haTha jIna puM. (a. jinna) eka jAtanuM bhUta jIna na. (phA. jIna, prA. jINa) ghoDAnuM palANa [kApaDa jIna na. eka jAtanuM jADuM milanuM kapaDuM; jADA potanuM ghaTTa jInagara vi. jIna banAvanAra kArIgara jInapoza puM. jIna para nAkhavAnuM kapaDuM jIno puM. (phA.) dAdarabArI (2) alaga kADhelI sIDI jIpa strI. (iM.) eka jAtanI (majabUta) moTaragADI jIpa strI. eka jAtanI mAchalI jIbha strI. (saM. jijvA, prA. jijmA) bolavAnI karmendriya (2) vAcA; vANI (3) svAdanI indriya (4) joDA paheravA vaparAtI paTInuM sAdhana (5) pAvA vagerenuM moDhuM dAbavAnI paTI (6) aNiyuM jIbhaDa(-Do) strI. pu. jIbha (tucchakAramAM) jIbhalaDI strI. jIbha (padyamAM) jIbhAjoDI(-rI, -LI) strI. bolAcAlI; takarAra For Private and Personal Use Only
Page #347
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jIbhI) 3 3 s || jIvanaprakiyA jIbhI strI, jIbhanA AkArano vahANano AgaLano bhAga paDelAne na mAravo - prANanuM dAna karavuM te; jIvitadAna (2) dezI vahANomAMnA traNamAMno vacalo saDha (3) jIvatara na, janmAro; AyuSya; jIva Ula utAravAnI cIpa ke paTI; UliyuM jIvatuM vi. ('jIvavuM'nuM va.ka.) jIvavALu; jIvanazaktivALuM jImI strI, ghAgharAne badale kAThI strIo kaththAI raMganuM sajIva ('marelIthI UlaTuM) hayAta je kapaDuM pahere che te jIvate(to)jIvata ki.vi. jIvatAM; hayAtImAM jImUta ., na. (saM.) megha; vAdaLa jIvatoDa vi. atizaya mahenata karAve evuM jImUtavAhana puM. (saM.) megha jenuM vAhana che evo; indra jIvadayA strI, jIvo pratye dayAnI lAgaNI avasthA jIraNa vi. jIrNa, jUnuM (2) kareluM; jIrNa jIvadazA strI. (saM.) jIvanI AhavAna dazA; jIvanI jIravavuM sakri. (saM. jIrayati, prA. jIrayaI) pacAvavuM; jIvadeha paM. (saM.) sthULa zarIra hajama karavuM (2) sAMkhavuM; veThavuM; sahana karavuM jIvadhArI vi. (saM. pu.) jIvavAnuM prANImAtra); jIvaMta jIravAvuM a kri. 'jIravavuM'nuM karmaNi jIvana na. (saM.) jIvavuM te (2) AyuSya; jiMdagI (3) jIrAkerI strI, jIrA sAthe AthelI kerI jIvanazakti; prANa (4) pANI; jaLa (5) (lA.) jIrAsALa strI, eka jAtanI DAMgara jIvanano AdhAra; AjIvikA jIriyAkerI strI, jIrA jevI vAsavALI eka jAtanI kerI jIvanakathA strI. (saM.) jiMdagInuM vRttAMta; jIvanacaritra jIruMna. (saM. jIraka, prA. jIraa, phA. jIraha) eka masAlo jIvanakalaha . (saM.) jIvanasaMgrAma (enA traNa prakAra che sAduM, kalojI ane UthayuM jIruM) jIvanakalA(-LA) strI jIvana jIvavAnI kaLA jIrNa vi. (saM.) cheka jUnuM; ghasAI ke khavAI gayeluM (2) jIvanakALa 5. jIvanano samaya; AvaradA; jiMdagI pacI gayeluM; jareluM [jhINo dhImo tAva jIvanacakra na. (saM.) vizvamAM jIvana nabhe che teno krama jIrNajvara pu. (saM.) mAlUma na paDe evo zarIramAM raheto ke vyavasthA jIrNazIrNa vi. (saM.) tadana jarjarita; sAva tUTyaphUTya jIvanakArya na. (saM.) jiMdagInuM mukhya kArya; "mizana' jIrNAvasthA strI, (saM.) tadana ghasAI gayelI dazA (2 jIvanacarita(-tra) na. jiMdagInuM vRttAMta - ghaDapaNa ['rinovezana jIvanacaryA strI. (saM.) jIvana jIvavAnI rIta jIrNoddhAra paM. (saM.) jIrNa thayelAne samarAvavuM te; jIvanajharamara strI. jIvanacaritra khyAla jIlabe udd atizaya tAbedArI sUcavato udgAra jIvanadarzana na. (saM.) jIvana kevI rIte jIvavuM eno sAco jIva . (saM.) zarIranuM cetanatattva; prANa (2) koI paNa jIvanadAna na. (saM.) jIvananuM samarpaNa karavuM te (2) jIvana prANI (3) mana; dila (4) pUMjI; dolata (5) dama; bacAvI ApavAnI kriyA sAra (6) kALajI; lakSa udA. jIva daIne kAma karavuM. jIvanadIpa, (ka) 5. (saM.) jIvanarUpI dIvo; prANa (7) hiMmata; khaMta jIvanadRSTi strI. jIvana vizenI dRSTi-daSTikoNa jIvaukALo pu. baLApo; mAnasika kaleza jIvanadorI strI, jIvanarUpI dorI; AyuSya (2) jIvanano jIvakRta vi. (sa.) jIve kareluM | mukhya AdhAra kei nabhAvanAruM jIvajaMta(tu) pR., na. nAnAM jaMtu; jIvAta jIvanadhAraka vi. (saM.) jIvanane dhAraNa karanAruM-poSanAruM jIvajAna vi. atyaMta vahAluM; prANapyAruM jIvanadhAraNa na. jIvanane TakAvI rAkhavuM te jIvaTa strI. hRdayanI vRtti; mardAnagI jIvanadhArA strI. (saM.) jIvana jIvAtuM thavAnI avirata jIvaDuM na. kadamAM nAnuM jaMtu prakriyA; jIvana-pravAha; jIvanasaraNI jIvaDo 5. jIva; AtmA (2) kI jIvanadhoraNa nA jIvananA nirvAhanuM dhoraNa; raheNIkaraNInI jIvaNa, (jI) puM. (saM. jIvana) jIvanano svAmI; kakSA ke darajjo prANapati (2) (lA.) priyatama jIvanadhyeya na. (saM.) jIvanano udeza-lakSya-hetu jIvata na. jIvita; jIvatara jIvananirvAha !. (saM.) bharaNapoSaNa; gujAro jIvata(vekiyA, 0carA) strIe potAnA maraNa pAchaLa jIvanapa(-pa)tha chuM. (saM.) jIvanano mArga karavAnI kriyA (varo vagere) jIvatAM ja karavI te jIvanaparyata ji.vi. jIvana sudhI-daramiyAna parivartana jIvatojAgata kri.vi. hayAtI sudhI; jIvanaparyata (2) jIvanapalaTo chuM. AkhA jIvanamAM thato palaTo; jIvana jIvatA jAgatAM jIvanapAtheya na. (saM.) jIvana jIvavA mATenuM jJAnarUpI jIvatattva na. (saM.) AtmArUpI tattva: AtmA bhAthuM; jIvanapaMtha mATenuM bhAthuM (kriyA jIvatadAna na, AphatamAM sapaDAyelAne ke potAnA sakaMjAmAM jIvanaprakriyA strI, (saM.) jIva TakAvavAmAM thatI rAsAyaNika For Private and Personal Use Only
Page #348
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jIvanapraNAlI jIvanapraNAlIstrI. (saM.)jIvana jIvavAnIrIta; jIvanacaryA jIvanapreraka vi. (saM.) ucca jIvana jIvavAnI preraNA ApanAruM 331 jIvanabuTTI strI. saMjIvanI; sajIva karI de evI buTTI jIvanamaMtra puM. (saM.) jIvanano mukhya dhyAnamaMtra jIvanamukta vi. (saM.) chate dehe mAyAnAM baMdhanomAMthI chUTeluM; brahmaniSTha jIvarakhuM vi. jIvanane kaSTathI bacAvI kAma karanAruM jIvaruM vi. ('jIva' uparathI) cAlAka; capaLa; taravariyuM jIvaleNa vi. mRtyu upajAve evuM; prANahAraka jIvaloka puM. (saM.) mRtyuloka; pRthvI [zAstra; 'bAyolaoNjI' jIva(vidhA, zAstra) na. (saM.) jIvonA bhautikajIvananuM jIvanamukti strI. (saM.) jIvanamukta dazA (2) nirvANa jIvavuMa.kri. (saM. jIvati, jIvai nAmadhAtu) jIvanakriyAo jIvanamULI strI. jIvananuM mULa; jIvanAdhAra karavAnI zakti hovI; prANa dharavA; zvAsa cAlavo (2) jIvatuM hovuM ke rahevuM (3) hayAta hovuM ke rahevuM (4) jIvana gujAravuM jIvanayAtrA strI. (saM.) jIvananI saphara; jIvanapravAha jIvanayApana naM. (saM.) jIvana gALye javAnI kriyA jIvanarasa puM. (saM.) jIvana jIvavAmAM ke te mATeno rasa (2) zarIranA koSano e rasa; 'proToplAjhama'(ra.vi.) jIvanarasAyaNa na. (saM.) prANInA zarIranI dhAtuonuM rasAyaNazAstra; 'bAyokemesTrI jIvanarekhA strI. (saM.) hatheLImAM AyuSyanI rekhA jIvanalIlA strI. (saM.) jIvanarUpI lIlA; jIvanano khela jIvanavikAsa puM. (saM.) jIvananI keLavaNI; jIvananuM ghaDatara jIvanavImo puM. jiMdagIno vImo jIvanavIra vi., pu. (saM.) jIvanasaMgrAmamAM vIra jIvanavRttAMta na. (saM.) jIvanacaritra jIvanavyApAra puM. (saM.) jIvananI samagra hilacAla (2) indriyonuM halanacalana ['enarjI' jIvanazakti strI. (saM.) jIvananI mULa zakti; 'lAIphajIvanazAstra na. (saM.) samagra jIvanane vicAratuM zAstra (2) jIvazAsa; 'bAyolaoNjI' jIvanasakhI strI. (saM.) sahadharmacAriNI; patnI jIvanasaMgrAma puM. (saM.) jIvatA rahevA mATe prANIone karavo paDato saMgrAma [Apavo te jIvanasaMdeza puM. (saM.) sAruM jIvana jIvavAno khyAla jIvanasAthI puM. (saM.) sahadharmacArI; pati (2) patnI jIvanasAphalya na. (saM.) jiMdagInI saphaLatA [maMtra jIvanasiddhAMta puM. (saM.) jIvanano khAsa siddhAMta; jIvanajIvanasUtra na. (saM.) jIvanadorI; AyuSya (2) jIvanamaMtra jIvanasparzI vi. (saM.) jIvanane lagatuM; jIvanaviSayaka jIvanasRti na. (saM.) smaraNarUpe lakhAyelI AtmakathA; 'reminisansIjha' jIvanAsakti strI. jIvana jIvavAnI Asakti-laganI jIvanI strI. (hiM.) jIvanacaritra jIvanopAya puM. (saM.) gujarAnanuM sAdhana; jIvanapravRtti jIvabhakSI vi. jIvane mArI khAnAruM; 'kArnivorasa' jIvabhUta vi. (saM.) jIva nahi chatAM jIvasvarUpe thayeluM; jIvanasvarUpamAM sarajAyeluM jIvamaMDala na. jIvAvaraNa; 'bAyosphiyara' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir |jIsalI jIvamukta vi. (saM.) jIvadazAmAM paNa mAyAnAM baMdhonAMmAthI mukata; brahmaniSTha jIvazeSa puM. vanaspati ke prANIno pRthvInA paDamAMthI maLI Avato avazeSa; 'phosila' jIvasaTosaTa kri.vi. jIvane jokhame jIvasRSTi strI. (saM.) pRthvI uparanI badhI cetanasRSTi jIvahatyA strI. prANInI hatyA karavI te sakriya; kAryakSama jIvaMtavi. (saM.) jIvatuM; prANavAna; 'orgenika' (2) (lA.) jIvaMtatA strI. sajIvatA; (2) (lA.) sakriyatA[rajUAta jIvaMtaprasAraNa na. dRzya-zrAvya mAdhyama dvArA tatkAlIna sIdhI jIvA strI. (saM.) dhanuSyanI dorI; paNacha (2) ardhavartuLanA be cheDAne joDanArI lITI (bhUmitimAM) jIvANu puM., na. (saM.) aNu jevaDo jIva; sUkSma jaMtu (2) vanaspatisRSTimAM nAnAmAM nAno ekama; 'baeNkTeriyA' jIvANunAzaka davA strI. sUkSmajIvanAzaka auSadhi jIvANuvijJAna nA jaMtuzAstra; 'baeNkTeriyolaoNjI' jIvAta strI. ('jIva' uparathI) jIvaDA ke kIDAno samUha jIvAtubhUta vi. (saM.) jIvatuM rAkhI raheluM; prANabhUta jIvAtmA puM. jIva; jIvadazAvALo AtmA; prANatattva jIvAdorI strI. AvaradA; AyuSya (2) bharaNapoSaNano AdhAra jIvAropaNa na. (saM.) jIvanuM AropaNa; sajIvAropaNa jIvAvaraNa na. (saM.) je AvaraNamAM jIvo vase che te jIvamaMDala; 'bAyosphiyara' jIvAMtaka huM. (saM.) pAradhI ke khATakI (2) mAro; khUnI jIvikA strI. (saM.) AjIvikA; gujarAnanuM sAdhana (2) pagAra (3) jIvAI; 'penzana' jIvita vi. (saM.) jIvatuM (2) na. jIvatara; jiMdagI jIvitavya na. (saM.) AvaradA (2) jIvavAnuM prayojana (3) vi. jIvavA yogya (4) jIvI zake tevuM -jIvI vi. (saM.) (samAsane aMte) jIvanAruM; nabhanAruM arthamAM udA. 'zramajIvI' jIvI strI. muMja vagerethI khATalo bharatAM vacamAM je be sero vArApharatI buDADe che ane tAre che te jIsalI strI. khetInA kAmamAM vaparAtuM eka sAdhana For Private and Personal Use Only
Page #349
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jIsasa, (0 krAIsTa). 3 3 2 / juvAniyo jIsasa, (krAisTa) puM. (I.) Izu khrista judAro chuM. judApaNuM (2) taphAvata; phera jI sAheba u. eka mAnavAcaka udgAra; jI juderuM vi. juduM aisAdhAraNa jI hajUra ud bhale hajUra juduM vi. (phA. judA) chUTuM; alaga; bhinna (2) anokhuM; jI hajuriyo chuM. hAjI hA karanAro, khuzAmatakhora juderuM vi. jarA juduM jIMDavuM na. (da. jiDaha) choDano koTalAvALo bIjakoSa (2) juddha na. (. yuddha) laDAI; yuddha kapAsanuM baMdhAyeluM phaLa (3) (lA.) joDakuM vALa junavaTa strI. jUnApaNuM; junavANIpaNuM; asaliyata jIMtharAM na.ba.va. jhIMtharAM; mAthAnA chUTA ane avyavasthita junavANI vi. jUnuM (2) jUnA vicAranuM; orthoDoksa jIMthariyuM vi. jIMtharAMvALuM; jhIMthariyuM juniyara vi. (i.)nIcalA darajajAnuM nAnuM umarake hodAmAM) juA, (-vA) na. (saM. dhUta) jUgaTuM; juvuM juvAna strI. jabAna; jIbha (2) bolI; bhASA juA(-vA)khAnuM na. jugArakhAnuM jubAnI strI, bolIne jaNAvelI hakIkata; sAkSI juA(vA)khora pu. jugArI gRhasaMsAra; jugalabAruM jumalo . (a.) ekaMdara AMkaDo saravALo jUAta-vA)ruM na. saMyukta kuTuMbamAMthI chUTA paDI navo mAMDelo jumA chuM. (a. jumaaha) zukravAra; namAjano divasa juA(-vA)La . juo "juvALa jumAmasI(-sjiIda strI. (zukravAranI namAja paDhavAnI) juo sa.kri. "vuM'nuM AjJArtha bIjo puruSa bahuvacana; moTI masIda [rAtrIno divasa - guruvAra dekho; nihALo (2) sama; dhyAnamAM lo jumerAta strI. (a. jumA + rAta) zukravAranI pUrvanI jukta vi. (saM. yukta) joDeluM (2) yogya; anukULa jummadA(-vA) vi. (phA.) jokhamadAra; javAbadAra jukti strI. (sa. yukti) upAya; karAmata; tadabIra (2) rIta; prakAra jummo chuM. (a. jimmaha) jokhamadArI; javAbadArI juga puM. (saM. yugo jamAno; yuga (2) na. joDa; yugala jumakhuM. (a.) aparAdha; guno jugata vi. jukta; joDeluM (2) yogya; anukULa jurmAnA pu. (phA.) Arthika daMDa; sajA liTa-gUMchaLuM jugata(-tI) strI. upAya; jukti; rIta julachuM naM. (a. julphahanuM ba.va. julapha+ upratyaya) vALanI jugatuM vi. baMdhabesatuM; yogya julama . (ajulmo jabaradastI; baLAtkAra (2) jugate kri.vi. juktibhera (2) yogyatApUrvaka atyAcAra; anyAya (3) koI vAtamAM atizayatA jagadAdhAra puM. jagadAdhAra; jagatano AdhArarUpa; paramezvara karavI ke khUba karI nAkhavuM evo bhAva batAve che. jugala na. (saM. yugala) jovuM; yugma; be (2) joDa; juvAna julamagAra vi. julamI; atyAcArI; sitamagara daMpatI; pati-patnI julamATa pu. bhAre julama[julama hoya tevuM; julamabhareluM jugalakizora paM. zrIkRSNa ane baLadeva julamI vi. (phA.) julama karanAruM, julamagAra (2) jemAM jugalajoDI strI. yugala; patipatnI; daMpatI julAI puM. (I.) khristI sanano sAtamo mahino jugalabaMdha strI, (hi.) be saMgItakAronI saMgatanI saMgati julAba 5. (a. julAba) jhADA thAya evuM osaDa; reca ja (2) gADha mitratA (2) dasta; jhADo siraghasa (3) sabhA; meLAvaDo jugAra chuM. jugaTuM; dhUta julUsa na. (a.) rAjyAbhiSeka (2) zobhAyAtrA; utsavanuM jugArakhAnuM na. jugAra ramavAnuM sthaLa-ghara julphana. (phA.) kapALanI beu bAjunuM vALanuM te te jhUmakhuM; jugAriyo chuM. jugArI; jugAra khelanAra julakuM jugArI vi. jugAra ramavAnI latavALuM () pu. jugAra julma puM. (a.) julama ramanAro; jugaTuM khelanAro juvaTuM na. jUgaTuM jugupsA strI, (saM.) cItarI; sakhata aNagamo (2) niMdA juvatI strI, yuvatI; juvAna strI juguNita vi. (saM.) cItarI caDe tevuM (2) niMdita juvA na. juo "juA' jugna na. (saM. yugma) yugala; joDuM; be juvAkhAnuM na. juo juokhAnuM juduM (vi.) jUThuM; asatya (2) rahI gayeluM - jaDa (aMga) juvAkhora puM. juo "juAkhora' jutAvavuM sakri. 'jUtavuM'nuM preraka; jo DAvuM (2) lAgI paDavuM juvAna vi. (2) 5. javAna; yuvAna jutAvuM a.kri. "jUtavuM'nuM karmaNi juvAnajodha vi. bharajuvAna (2) majabUta; kadAvara judAI strI. (phA.) judApaNuM; aLagApaNuM [judA juvAniyAvAjuM na. juvAna strIpuruSonuM ToLuM judAIkhata na. (hi) judA thavAnuM khatapatra ke dastAveja; juvAniyuM vi. juvAna judAjuM na. judA paDavuM che ke tenuM khatapatra juvAniyo chuM. juvAna; yuvAna; yuvaka For Private and Personal Use Only
Page #350
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir juvAnI 3 3 3 juvAnI strI, yuvAnI; yavana [jAra juvAra strI. (saM. yavAkAra; prA. juArI) eka anAja; juvAruM na. juo "jUAruM' bharatI; jhAra juvA(-A)La puM. (saM. javacAla, mA. javala) veLa; juvuM na. jUgaTuM; jugAra; dhuta calAvatI korTa juvenAila korTa strI (i.) sagIra gunegAronA mukadamA jussAdAra vi. jussAvALuM; jomavALuM [joma; baLa jusso paM. Ubharo; joza (2) lAgaNIno jusso (3) juhAra . (da. johAra) namaskAra', 'salAma' e bhAva batAvato zabda leivA juhAra karavA te juhArapaToLAM na.ba.va. besatA varSane divase AzIrvAda jU(-ju) strI. (saM. yUkA, prA. jUo) mAthAmAM ke cAmaDI para paDatuM eka jaMtu; Tolo miLatI eka phUlavela jU-ju)I strI. (saM. yuthikA, prA. jUhi, jUhi) jaIne jUgaTAkhora vi. jUgaTiyuM; jugArI jUgaTuM na. dhUta; jugAra; javuM jUja vi. bahu thoDuM; jarA jUjajAja vi. ghaNuM thoDuM; jarAtarA; sahejasAja [bhAtabhAtanuM jUjavuM vi. (apa. juaMjua) juduM; nokhuM (2) juduM juduM; jUTa chuM. (saM.) (vALano) jhUDo; samUha (2) daMDano eka prakAra (vyAyAma) jUTha na. asatya; jUThANuM. jUThana na. (hi.) chAMDelo khorAka; ajIThavADa jUTharuM vi. chAMDeluM; eThuM jUThaDuM vi. jUThAboluM; asatyavAdI jUThaNa na. ajIThavADa; iMDAmaNa (2) pu. bhavAIvezanuM elaphela ane jUThuM paNa bolanAramazkarAnuM pAtra; raMgalo jUThaNaveDA pu.ba.va. jUThaNanA jevuM vartana karavuM te; raMgalAveDA jUThANa, (-NuM) . jUThI vAta; asatya jUThAboluM vi. jUThuM bolavAnI TevavALuM [gayeluM-jaDa(aMga) jUThuM vi. asatya; juThuM (2) kRtrima; banAvaTI (3) rahI jUThuM vi. (saM. juSTa, prA. juTha) ajIThuM; eThuM; ucchiSTa jUThe jUThuM ki.vi. tadana jUThuM; sAva asatya jUDI strI. (saM. jUTa) jhUDI jUDo chuM. (I.) jApAnI kustIno prakAra [(baLada vagere) jUDo chuM. (saM. jUTaka, prA. phUDaa) sAvaraNI (2) jhUDo tavu sa..kra. (sa. yokatra; prA. d) joDavuM (gADuM; baLada vagere) (2) kAmamAM lAgI paDavuM jUtI strI, mojaDI jUtuM (tiyuM) 1. khAsaDuM; joDo jUthana. (saM. yUtha) ToLuM; samUha (2) alaga ToLI; 'grupa" jUthabaMdhI strI, vADAbaMdhI jUthavAda 5. jUthabaMdhInI prakriyA; "zUpijhama' jUna 5. (i.) khristI sanano chaThTho mahino jUnAgaDhI vi. jUnAgaDhane lagatuM jUnuM vi. (saM. jUrNa, juna) purANuM; prAcIna; agAunuM (2) jarjarita; jIrNa (3) ghaNo vakhata vIteluM (jema ke, jUno goLa; jUno mitra) (4) ghaNI vakhata vApareluM (jema ke, jUnuM vAsaNa vagere) jUnuM purANuM vi. khUba ja jUnuM (2) phATyutUTyuM; jIrNa jUrara puM. (i.) jUrIno sabhya kiranAruM paMca bhUrI strI. (i.) pheMsalo ApavAmAM nyAyadhIzane madada jUla pu. (i.) kAryazaktino ekama (pa.vi.), jUvo chuM. (saM. yUkaH) DhoranA zarIra para coTatuM eka jIvaDuM lUM(-ju)phavuM a.kri. (saM. jum) beThAM beThAM jhokAM khAvA lUMbhakAstra naM. (saM.) zatrune UMghamAM nAkhI de tevuM astra jaMbhaNa na. (saM.) bagAsAM khAvAM te jaMbhA strI. (saM.) bagAsuM je sarva. (2) vi. (saM. yasa, apa. jehu) ('te sAthe saMbaMdha mAM vaparAya che. tenAM rUpo - jeNe, jene, jenuM vagere) je saMyo. ke (vAkyanA be vibhAgane joDatuM apekSApUraka) udA. tenuM e che ke je (ka)...) je puM, strI. (saM. jaya AjJArtha bI.pu.e.va., prA. jaI) phateha(2) dIvo; ajavALuM (3)praNAma (bALabhASAmAM) jeo sarva. ('jenuM ba.va. jenuM, jemanuM, jemanAthI vagere) jeka puM. (i.) nAno UMTaDo (vajana UMcakavAno) je kArDa vi. (I.) vaNATanI bhAtavALuM kApaDa jekeTa na. (iM.) jAkITa; vAsakUTa (2) pustakanA pAkApUThA upara caDAvavAnuM jADA kAgaLa ke cAmaDAnuM yA plAsTikanuM rakSaka paDa jeje ('jaya' saMskRta) AjJArtha bI.pu.e.va.nuM rUpa che. ene bevaDAvI saM. jayajaya, prA. jaIjaI ane pachI jeje) puM. jayajaya, vaMdana (2) udd vaMdanasUcaka udgAra jekAra chuM., strI. jayajayakAra jejevaMtI strI. (saM.) eka rAgiNI; jayajayavaMtI niLI jeTa na. (I.) jeTavimAna (2) pANI bahAra kADhavA mATenI jeTa strI. (iM.) vAyu ke pravAhInI joradAra dhArA jeTa-eMjina na. (i.) jeTa pedA karanAruM yaMtra ke vimAna jeTa-jeTaluM vi. jeTaluM jeTaluM jeTaluM vi. (apa. jenula) ('teTaluMnA saMbaMdhamAM vaparAya. kada, saMkhyA vajana vagerenuM mApa ke maryAdA sUcave che.). (2) je vakhate; jyAre miryAdA vageremAM jeTale saMyo. ('teTale' sAthe saMbaMdhamAM) jeTale aMtare hade ke jeTavimAna na. (I.) jeTa enjinavALuM vimAna jeTI strI, (i.) Dakko; phUro jeTha chuM. (saM. jayeSTha, prA. jeTha) varano moTo bhAI (2) vikrama saMvatano AThamo mahino (3) vi. jayeSTha; sauthI moTuM For Private and Personal Use Only
Page #351
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jeThANI 3 35 jeThANI strI, jeThanI vahu mahinAnI pUnama jeSTikA strI, (saM.) lAkaDI; soTI jeThI vi. jeTha mahinAnuM, -ne lagatuM (2) strI, jeTha jesyuiTa . romana kethalika sosAyaTI opha sirano sabhya jeThIputra chuM. pahelA khoLAno athavA vaDo putra [auSadhi jeha sa. (sara, apa, jiha, jeha) je ['kusaMDI jeThImadha na. (saM. yaSTi, prA. jaTTi + madhu) eka vanaspati- jehAda strI. (a. jihAda) dharma khAtara kareluM yuddha; dharmayuddha jeThImala(-lla) puM. vaDo malla jahu strI. (da. kheha) dhULa; rajA jeNe sa. 'jenuM trIjI vibhaktinuM rUpa jehovA chuM. yahUdIonA dharmamAM paramezvara jetavya vi. (saM.) jItavA yogya; jItavA jevuM jesalI strI. (sara. dhAMsaluM) nAno jesalo (2) khetInuM jetA puM. (saM.) jIta meLavanAra; vijetA [vijayeccha cAsa pADavAnuM ojAra jetukAma vi. (saM.) vijaya meLavavAnI icchAvALuM; jesalo yuM. paDAM vagaranuM baLada paloTavAnuM sAdhana jetUna na. (a.) eka telI bI; "oNliva' jaina vi. (saM.) jine (tIrthakare) pravartAveluM (2) jaina dharmane je te sarva. (2) vi. game te koI harakoI (3) phAlatu, lagatuM (3) 5. jinano upAsaka; zrAvaka; jainadharmI sAmAnya (udA. A kAMI je te mANasanuM kAma nathI.) jainetara vi. (saM.) jaina sivAyanuM bIjuM jethI, (0 karIne) saMyo. je kAraNe; jene lIdhe jaimini kuM. (saM.) pUrvamImAMsAdarzananA pravartaka RSi jenTalamena puM. (i.) sagRhastha; sarjana jaiva AMkaDAzAstra na. sajIvonA adhyayana sAthe saMkaLAyelI jeba pR. (a.) gajavuM; khisyuM AMkaDAzAstranI eka zAkhA jeba !., zrI. (phA.) zobhA; suMdaratA jaiva-viveka vi. (saM.) jIvasaMbaMdhI: "bAyolaoNjikala' jema saMyo. (apa. jivaM-jeva) je rIte; je pramANe jaivika vi. (saM.) jIvone lagatuM jema ke saMyo. dAkhalA tarIke; udAharaNa tarIke jaivikakriyA strI, (saM.) jIvane lagatI kriyA jematema kri.vi. gametema; harakoI prakAre jo saMyo. (saM. yata , apa. jau-jao) (saMzaya ke zarata jemanuM sarva.ba.va. jeonuM (2) vi. je pramANenuM; je batAve che. to sAthe vaparAya che) di rItanuM; jevuM (3) je bAju ke taraphanuM jo kri. "jovuM'tuM AjJArtha bI.pu.e.va. najara kara; dekha jera kri.vi. (phA.) vaza; tAbe (2) parAjita joinTa . (iM.) sAMdho; joDANa (2) vi. saMyukta; jerakaDI strI. ghoDAnA cokaDAmAMnI kAMTAvALI kaDI - avibhakta jeraNI strI. dahIM bhAMgavAno saMco joIe joIjnuM va.kA.nuM rUpa. (joIe che (have joIye jerabaMda(dha) 5. (phA.) lagAmane taMga sAthe joDanArI chIe paNa karI zakAya) = jarUranuM che e arthamAM cAmaDAnI ke jADI banAtanI paTI (2) cAmaDAno vaparAya che. bAkI apUrNa kriyApada) (2) khapa ke koraDo; sATako jarUra yA IcchA hoya tema - evo bhAva batAve che. jeravuM sakri. dahIMne bhAMgIne chAza banAvavI joIe (joiye) kri. "jovuM'nuM vartamAnakALa pahelo puruSa jeravuM a.kri. (kazAkamAMthI) jhare ema karavuM bahuvacananuM rUpa Avazyaka jero paM. (sara. "garo') veravAthI paDato bhUko; vera (2) joItuM vi. ('joIva'nuM va.ka.) joIe teTaluM; jarUrI; taMbAkuno bhUko, jarado joItuM(0karatuM, kAravatuM) vi. jarUrI; khapanuM jela strI. (i.) kedakhAnuM (2) jelanI sajA; keda joInuM a.kri. khapa, jarUra ke icchA hovI (2) sAmAnya jelajA(yA)trA strI. jelamAM javuM te; jelanivAsa kRdaMta joDe vaparAtAM "te kriyA karavAnI jarUra ke pharaja jela(onivAsa rUM. jelamAM javuM te; kArAvAsa hovI' ema artha thAya che. udA. tamAre javuM joIe. jelara puM. (iM.) jelano vyavasthApaka joIze "jovuM'nuM bhaviSyakALanuM rUpa jelI vi. jelanuM, -ne lagatuM (2) paM. kedI joka strI. Dhorano vADo; jhoka (2) Dhorano samUha jelI strI. (i.) phaLano murabbo joka . (iM.) ramUjI; TUcako (2) majAka; mazkarI jevaDuM vi. (saM. yavRttaka, apa. jevaDala) ('tevarDa sAthe joka(-kha) puM. jaLo [vidUSaka saMbaMdhamAM) jeTalA kada ke mApanuM jokara chuM. (i.) gaMjIphAmAM AvatuM eka patuM (2) mazkaro; jevara na. (phA.) alaMkAra; dAgInA jokI puM. (i.) ghoDAdoDanI zaratamAMno ghoDesavAra jevAro chuM. jayano vAro - vakhata joke saMyo. (jo ke) agaraja (virodhI zarata ke vidhAna jevuM vi. (apa. jiva, jeva) ('tevuM sAthe saMbaMdhamAM batAve che) (2) 'chatAM' athavA 'paNa sAthe saMbaMdhamAM vaparAya.) amuka jAta, rIta ke guNa - lakSaNanuM vaparAya che. jema ke, joke tame kaho cho te kharuM haze, jevuMtevuM vi. sAdhAraNa (2) gametevuM; mAmUlI paNa mane nathI lAgatuM.) (3) 'balka'thI UlaTo bhAva For Private and Personal Use Only
Page #352
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jo kho 3 3 5. || jaDavuM batAvavA (be vAkyo vacce) vaparAya che. (taNe paisA jogANa na. ghoDA, baLada vagerene khAvAnuM khAdya caMdI ApavA kahyuM, joke enuM mana nathI.) triAjavuM jogAnujoga ki.vi. (saM. yoga + anuyoga) joga AvI jokha na. khavAnuM kATaluM (2) jokhavAnI rIta; tola (3) maLavAthI; banavAkALa hovAthI; saMjogavazAta jokha puM. kAcabo jogiyo !. yogI jokhama na. (saM. yogakSema, jokhama, .gu. jokhima) jogiyo chuM. e nAmano eka rAga bhaviSyamAM thavAnA nukasAnanI dhAstI (2) nukasAna; jogiMga na. (I.) ekadhArI dhImI doDa [(4) bharatharI dhoko (3) jemAM nukasAnanI dhAstI hoya e; sAhasa jogI chuM. yogI (2) zaivapaMthI khAkhI bAvo (3) rAvaLiyo (4) jummo; javAbadArI ['Denjarasa jogIrAja chuM. yogIzvara priti jokhamakArI(-raka) vi. jokhamavALuM; jokhama pahoMcADe evuM; joNuM vi. joga; lAyaka; chAjatuM (2) mATenuM, -nA taraphanuM; jokhamadAra vi. javAbadAra; jussedAra; "risponsibala jogeza paM. (saM. yogeza) mahAdeva jokhamadArI strI, javAbadArI; 'risponsibiliTI jojana ., na. (saM. yojana) tera kilomITaranuM aMtara jokhamApana.ba.va. jakhavuM ane mApavuM te; tola-mApa (2) joTaDI strI. (-De) na. (da. jhoTTI) jhATaDI, juvAna jokhavAnuM kATaluM ane bharavAnuM mApa vihoravuM pahelavetarI bheMsa (2) (lA.) moTI thayelI kanyA jokhamAvuMa kri. jokhamamAM AvavuM jokhama ke nukasAna thavuM- (tucchakAramAM) jiAtanA karaDA jokhavuM sakri. (saM. yoti, jombai) toLavuM, vajana karavuM joTalAM(-vAM) naba.va. paganI AMgaLIe paheravAnA eka (2) (lA.) manamAM toLIne vicArI levuM (jema ke, joTALI vi., strI. be nALavALI (baMdUka) tame zabdo jokhIne vAparo.) [jokhavAnuM mahenatANuM joTo chuM. (saM. yojitapaTTaka, prA. joIauThThaa) be sarakhI jokhAI zrI. (-maNa) na. (-maNI) strI. jokhavuM te (2) vastunI joDa (2) eka vastune badhI rIte maLatI joga vi. saM. yogya, prA. jonga) jozuM; lAyaka; chAjatuM AvatI bIjI vastu (nAma ke kriyA sAthe nAmayogI peThe) jema ke, lakhavA joDa strI. (apa. joDa=joDI) be sarakhI vastuonI joDI joga bAbata, khAvA joga kAma (2) mATenuM; -nA (2) harIphAI ke sarakhAmaNImAM barAbara Utare tevI taraphanuM (jema ke, zAha joga, nAma joga hUMDI) (3) bIjI vastu (3) taMbUrAnA cAra tAramAMnA vacalA be nA. prati; tarapha (jema ke ...nA taMtrI joga) tAra (4) saMgati; sobata; joDANa joga puMyoga; saMyoga (2) jogavAI; sagavaDa (3) joDa chuM. saravALo (vaNATamAM tANAnA) kramavAra tAra taLe-upara karI joDakaNuM na. gametema joDI kADheluM gIta ke kavitA (2) sadhAtI cAkaDI jevI AMTInI yojanA (4) vairAgya; uTapaTAMga joDI kADhelI vAta saMsAratyAga [(tucchakAramAM) joDakAma na. joDavAnuM kAma ke rIta jogaTI strI, joga sAdhanArI daMbhI strI; sAdhu; bAvaNa joDakuM na. ekabIjAnI sAthe vaLagelI vastuo; yugma (2) jogaTopuM. jogI; bAvo (tucchakAramAM) [sAdhuDI; verAgaNa joDe avatarelAM be bALaka (bahuvacanamAM) jogaNa strI. yoginI (2) bAvAnI strI; daMbhI jogI joDaNI strI. joDavAnuM kAma ke rIta (2) amuka cokkasa jogaNI strI IzvarazaktinAM kalpalAM cosaTha strIrUpomAMnuM niyamo pramANe zabda lakhavA, akSarone joDavAnI rIta; eka; yoginI speliMga [batAvato zabdakoza joganidrA strI. yogayukta nidrA - ardhI UMghanI ne ardhI joDaNIkoza 5. joDaNInI zuddhi arthe racelo ke zuddhajoDaNI samAdhinI sthiti (2) yugane aMte viSNunI nidrA joDapatra puM. mULa patra sAthe bIDalo patra; "eklojhara (3) brahmAnI nidrA (je vakhate pralaya thAya che.) joDavuM sakri. (saM. yuju parathI preraka yojya'ne badale saM.mAM jogamAyA strI. sRSTine utpanna karanArI IzvaranI moTI ju, prA. joDa dhAtu uparathI) judI vastuono saMbaMdha zakti jagatanA kAraNarUpa IzvarI mAyA (2) durgA karavo-sAMdhavI; bheguM karavuM; vaLagADavuM (2) chUTA jogavaTo . joga dhAraNa karavo te; jogIpaNuM; saMnyAsa bhAgo ke ghaTakone bhegA karI eka AkhI racanA karavI. jogavaNI strI. anukULatA; sagavaDa (jemake, vAkya ke kavitA joDavI; sAikala keyaMtra joDavuM) jogavavuM sakri. (saM. yogya, prA. jo dvArA nAmadhAtu) (3) vAhana ke kAmamAM) lagADavuM; jotavuM (jema ke, jaga khavarAvavo; meLa karAvavo; goThavavuM (2) gADIe ghoDo Davo) (4) vAhanane ke ojArane baLada vivekathI bhogavavuM; mANavuM; sAcavIne kAmamAM levuM ke ghoDo jotIne taiyAra karavuM (5) khoTa kanuna Ave jogavAIstrI. goThavaNa; baMdobasta; tajavIja(2) anukULatA tyAre bharI ApavuM; khUTatuM pUruM karI ApavuM (7) racavuM jogaMdara 5. yogIja; yogIzvara (jema ke, prIta jovI; vAta joDavI) 30 For Private and Personal Use Only
Page #353
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir joDavuM 3 3 6 ( jotAkI joDavuM na joDuM; jokhuM; joDaluM [eka saMyukta akSara jobho chuM. juo 'jobI' joDAkSara puM. be athavA vadhAre akSaro joDavAthI banelo joma na. (a. jAma) jusso (2) baLa; zakti; utsAha joDAjoDa kri.vi. joDejoDe; pAsepAse; aDoaDa jomadAthI vi. jusso-joma Ape evuM joDANa na. ('joDavuM' parathI) sAMdho; saMdhAna (2) ekaThuM jomadAra, jomI vi. jamavAnuM karavuM; bheguM karI devuM te (3) ekaThA thavuM; joDAvuM jora na. (phA.) baLa; zakti; kauvata (2) zrama; mahenata te (udA. be rAjyonuM joDANa) (3) vaza; kAbU calaNa (4) caDatI; tejI; jesa; joDAmaNa na. (-NI) strIe joDavAnI kriyA ke mahenatANuM vega (5) dAba; bhAra; vajana joDiyaNa vi., strIjoDe rahenArI, sAthIdAra strI jorakasa vi. joravALuM (2) kasaratI joDiyuM vi. ('joDa" uparathI) sAthe rahenAruM (2) benI jorajabarI(-rAI) strI. (phA.) jabaradastI; julama joDamAMnuM eka; joDIdAra (3) joDAkSaranuM (chApavAnuM jorajulama paM. baLAtkAra; prabaLa julama ti) khaMDaNI bIbuM) (4) joDAyeluM joratalabI strI. (phA.) (zaktinA jorathI ugharAvAtI hatI joDiyo paM. sAthI; joDIdAra joradAra vi. joravALuM; tAkAtavALuM, baLavAna joDI strI. be sarakhI vastuonI joDa (2) nAnAM chokarAMnuM- jorabhera kri.vi. jorathI; baLathI nAnuM pagarakhuM (3) daMpatI; yugala jorazora paM. (phA.) moTethI pADavAmAM AvatA bumabarADA joDIdAra vi. sAthI (2) barAbariyuM [(3) khAsaDuM jorAvara vi. (phA.) joravALuM; baLavAna; tAkAtavara joDuM na. be vastuonI joDI (2) varavahunI joDI; daMpatI jorAvarI strI. (phA.) jabaradastI, baLAtkAra; julama joDe kri.vi. sAthe; joDamAM (2) pAse; najIka jorALa(-LuM) vi. joravALuM; joradAra joDo chuM. pagarakhuM; kAMTArakhuM joru strI. (hi) patnI; vahu; bairI joDo chuM. joTo jorUkuM vi. joradAra; joravALuM joNuM na. jovuM te (2) tamAso; phajeto ziga jorjeTa na. (i.) eka prakAranuM bArIka vaNATanuM kImatI kApaDa jota strI. (saM. jyoti) teja; prakAza (2) dIvAnI zikhA; jolI vi. (saM.) khUba AnaMdI; prasanna cittavALuM (2) jota strI. jotara; jotaruM (4) vighoTI ke jamInanuM bhADuM nirdoSa majAka-mazkarI karanAruM jotajotA(tAM)mAM kri.vi. kSaNamAM; palaka vAramAM jovaDA(rA)vavuM sakri. "jovuM'nuM preraka jotara na. (saM. yokatra, mA. jotra) dhaMsarInI sAthe baLadane jovAvuM a.ki. "jovuM'nuM karmaNi joDavAno paTo; jotaruM jovuM sakri. (saM. ghotate, prA. jovaI-aI) dekhavuM; jotaravuM sakri. (saM. yophatrayati, prA. jotra) jotara vaDe nihALavuM; AMkha vaDe jANavuM (2) tapAsavuM; pazune dhUMsarI sAthe joDavuM vicAravuM; dhyAna ApavuM (3) vAMcavuM; abhyAsa karavo jotaruM na. jotara; dhUMsarInI sAtheno paTo (4) jozanI rIte athavA vaLagADa che ke nahi te joddho, (-dha) muM. yoddho; laDavaiyo tapAsavuM (jema ke, TIpaNuM, akSata, cokhA) (5) jodhAramala(-lla) puM. jabaro ane zUravIra marda - yoddho akhataro karavo; prayoga karavo (6) kadara karavI jonDisa chuM. (i.) kamaLAno roga; pILiyo joza chuM. (saM. jyotiSa, prA. jo isa) jayotiSanuM jJAna; joba chuM. (iM.) nokarIdhaMdhA mATeno nAno moTo hodo; graha, praphaLa vagere jovuM te viga; jora nokarInI jagyA; "posTa' (2) nokarI (3) paracUraNa- joza ., na. (phA.) uchALo; Ubharo (2) jusso (3) chUTuM chavAyuM kAma jozabaMdha kri.vi. jemapUrvaka (2) vegathI; vegapUrvaka jobana na. (saM. yauvana) juvAnI; yuvAvasthA jozabhera kri.vi. bhAre vegathI; jozabaMdha jobanavaMtuM vi. jobanavALuM; yauvanathI bhareluM jozI puM. (saM. jyotiSika prA. Isio) joza jonAro banaveza vi. yuvAna jozIluM vi. jozavALuM; jozadAra jobaniyuM na. jobana (lAlityavAcaka) yauvana joSitA strI, juvAna strI; voSitA jaoNbara chuM. (I.) (milamAM) majUro lAvI ApI temanA josa puM, juo "joza' 1 ane 2 kAma para dekharekha rAkhanAra [patrako vagerenuM kAma joyatA(-dA)na na. (a. jIjadAna) copaDIo vagere jobavarka na. (iM.) chApakhAnAnuM nAnuM paracUraNa namUnA rAkhavAnI kothaLI-pAkITa jobAnuM a.kri. jobo Avavo; maraNanI ghAMTImAM sapaDAvuM josIluM vi. juo "jozIluM jobanapuM. jIva UMDo UtarI javo-bebhAna thaI javuM te; tammara josso chuM. jusso [uparathI) johukamI; ApakhudI jobhAvuM a.kri. juo "jobAnuM johAkI strI. (a. jAka - eka julamI pAdazAha For Private and Personal Use Only
Page #354
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org johukama johukama puM. (gu. 'jA' = dekha + hukama) julama; dora (2) kri.vi. hukama pramANe johukamI strI. johukama; ApakhudI (2) vi. johukamavALuM josaravuM sa.kri. utAvaLe utAvaLe khUba khAvuM joso puM. jhAMso; Thapako jauhara na. (saM. yamagRha, hiM. jauhara) sAmudAyika AtmasamarpaNa (kesariyAM karanArA rAjapUtonI patnIonuM vizALacitAsaLagAvIsamUhamAM baLI maravuMte); jamo2 jauhara na. (a.) javAhira; jhaverAta jauharI chuM. jhaverI [(samAsane chaDe) udA. 'sarvajJa' -jJa puM. (saM.) j + g no oDAkSara (2) vi. jANanAruM jJapti strI. (saM.) jANavuM te (2) buddhi (3) sabhAnatA jJAta vi. (saM.) jANeluM; vidita (2) samajheluM jJAtayauvanA strI. (saM.) potAne yauvana AvI pahoMcyuM 330 evA khyAlavALI strI; mugdhA nAyikA zvetavya vi. (saM.) jANavA yogya-jevuM jJAtA puM. (saM.) jANanAro; jANakAra jJAti strI. (saM.) nyAta; nAta; 'kAsTa' jJAti(jana, tabaMdhu) puM. (saM.) nAtabhAI; nAtIlo jJAtivyavasthA strI. (saM.) nAtanuM baMdhAyeluM mALakhuM jJAna na. (saM.) jANavuM te; jANa (2) khabara; mAhitI (3) bhAna; pratIti (4) samaja ke samajavA jevI vastu (5) brahmajJAna [tattvajJAnane lagato (vedano) vibhAga jJAnakAMDa puM. (saM.) jIvAtmA - paramAtmA saMbaMdhInA jJAnakoza(-Sa) puM. (saM.) badhI jAtanA jJAnanA-mAhitInA saMgraharUpa moTo graMtha; vizvakoza, 'ensAiklopIDiyA' jJAnagoSThi(-SThI) strI. (saM.) jJAnabharelI goSThI-vAtacIta jJAnacakSu strI. (saM.) jJAnarUpI cakSu-AMkha (carmacakSuthI UlaTuM) jJAnataMtu puM. jJAnendriyone magaja sAthe sAMdhato taMtu; 'narva' jJAnataMtuvyavasthA strI. (saM.) jJAnataMtuonI racanA, kAma vagerenuM taMtra; 'narvasa sisTama' [baneluM jJAnadagdha vi. (saM.) aDadhApaDadhA jJAnane kAraNe viparIta jJAnadAtA puM. (saM.) jJAna ApanAra guru jJAnadAna na. (saM.) jJAna-upadeza Apavo te jJAnadIpa puM. (saM.) jJAnarUpa dIvo [jJAnavALuM; jJAnI jJAnadhana na. (saM.) jJAnarUpI saMpatti (2) vi. jJAnarUpa; jJAnaniSTa vi. (saM.) jJAnamAM niSThAvALuM; jJAnaparAyaNa jJAnaparaka vi. (saM.) jJAnaparAyaNa (2) jJAnaviSayaka jJAnaparAyaNa vi. (saM.) juo 'jJAnaparaka' [pAMcama jJAna(paMcamI, 0pAMcama) strI. kArataka suda pAMcama; lAbhajJAnaprakriyA strI. (saM.) jJAna nipajavAnI prakriyA; 'eNpisTemolaoNjI' jJAnaprasAra puM. (saM.) jJAnano karAto phelAvo [ jyeSTha jJAnabhaMDAra puM. pustakAlaya; jJAna ApanArA (mukhyatve hastalikhita) graMthonuM saMgrahAlaya Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jJAnamaya vi. jJAnathI bhareluM jJAnamArga puM. jJAna dvArA mokSa meLavavAno rasto jJAnamUlaka vi. (saM.) jenA mULamAM jJAna raheluM che tevuM jJAnayoga puM. (saM.) zravaNa manana ne nididhyAsananAM sAdhanavALo eka yoga jJAnarajju strI. (saM.) jJAnataMtu [bhAMga jJAnavalli strI. (saM.) jJAnarUpI vela; jJAna-saraNI (2) jJAnavAda puM. (saM.) badhAmAM jJAna mukhya che evo mata jJAnavAdI vi. (saM.) jJAnavAdane lagatuM ke temAM mAnanAruM jJAnavAna vi. (saM.) jJAnavALuM; jJAnI [(2) brahmajJAna jJAnavijJAna na. (saM.) sAmAnya ane vizeSa badhuM jJAna jJAnaviSayaka vi. (saM.) jJAnane lagatuM jJAnasatra na. (saM.) jyAM koI eka ke vadhu viSayo para carcA-vicAraNA karavAmAM AvatI hoya tevuM Ayojana; 'seminAra' jJAnAtmaka vi. (saM.) jJAnasaMbaMdhI; jJAnanAM lakSaNavALuM jJAnI vi. (saM.) jJAnavALuM; samajadAra jJAnendriya strI. (saM.) jJAna grahaNa karanArI indriya; paMcendriya jJApaka vi. (saM.) jaNAvanAruM; sUcavanAruM jJApana na. jaNAvavuM te (2) jAherAta; DhaMDhero zApita vi. (saM.) jaNAveluM; sUcaveluM zApya vi. (saM.) jANavA yogya jyahAM kri.vi. jahIM (2) jyAM jyA strI. (saM.) dhanuSyanI paNacha-dorI (2) vartuLanI rekhAne vaccethI doratAM sparzatI rekhA (ga.) jyArathI kri.vi. je samayathI jyAranuM vi. je samayanuM jayAralagI kri.vi. je samaya lagI; jyAM lagI-sudhI jyAre saMyo. je vakhate vAraMvAra jyAretyAre kri.vi. koI ne koI vakhate (2) game te vakhate; jyAM kri.vi. je jagAe [(3) koI paNa rIte jyAMtyAM kri.vi. jahIMtahIM; dareka jagAe (2) muzkelIthI jyuDiziyarI strI. nyAyataMtra jyuDiziyala strI. (i.) nyAyakhAtAne lagatuM; nyAyasaMbaMdhI jyubilI strI. (IM.) mahotsava (amuka varSa vItyA pachIno) (2) parIkSAmAM nApAsa thaI tenA te vargamAM rahevuM te jyU puM. (IM.) yahUdI jyUTa na. (IM.) zaNa jyUTa baeNga strI. (IM.) zaNamAMthI banAvela thelo-kothaLo jyUsa puM. (IM.) phaLono rasa [(3) patino moTo bhAI jyeSTha vi. (saM.) sauthI moTuM; vaDuM (2) puM. jeTha mAsa For Private and Personal Use Only
Page #355
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hA 3 30 [jhaDajhamaka jayeSThA vi., strI. aDhAramuM nakSatra (2) vacalI AMgaLI jhakajhoLavuM a.kri. AnaMda karavo (2) relamachela karavI jyoti puM. (saM.) sUrya, caMdra, tArA vagere AkAzanA tejasvI jhakAra chuM. (saM.) cha akSara ke teno uccAra padArtha (2) AMkhanuM kudaratI teja jhajhUM(kuM)bavuM a.kri. jhUkavuM; laLI paDavuM jyoti strI, teja; prakAza (2) tejasvitA, caLakATa jhakora zrI. (hi) pavanamAM pharapharavuM te (2) jhakajhoLa jyotirdhara 5. jayoti dhAraNa karanAra; prakAza phelAvanAra (AnaMdanI); mojamajA jhUimakhuM) (khAsa karIne jJAnano) jhakora na. (saM.) gADuM; khaTAro (2) gAllI (tArAnuM jyotirmaya vi. (saM.) tejasvI; tejomaya sUryamaMDaLa jhabastrI. jakha; nakAmI mahenata karavI te (2) mAchaluM tima jyotimaMDala(La) na. tArA-nakSatro vagereno samUha; jhagajha(-mogaki.vi. (prA. jagajaga) khUba teja mAratuM hoya jyotirliMga na. bAra mukhya zivaliMgomAnuM dareka jhagajha(-ma)gavuM a.kri. jhagamaga thavuM: prakAza veravo jyotirvida 5. (saM.) jayotirvidyA jANanAro; jayotiSI jhagajha(-ma)gATa 5. jhagamaga thato prakAza; tejanI bhaDaka jyotirvidyA strI. (saM.) jayotiSazAstra (2) khagoLazAstra jhagajaki.laDavuM; TaMTokaravo; sAmasAme bolAbolI karavI jyotiSa na. (saM.) jayotizAstra (2) khagoLazAstra (3) jhagavuM a.ki. jhagajhagavuM (2) dIpavuM; zobhavuM vedanAM aMgomAMnuM eka jhagAra(-ro) pR. jhagajhagATa; caLakATa jyotiSazAstra na. (saM.) jayotiSanuM phaLAdeza zAstra jhaghaDavuM a.kri. laDavuM; kajiyo karavo jyotiSI chuM. (saM.) jayotiSa jANanAro; jozI jhaghaDAkhora vi. jhaghaDavAnA svabhAvanuM; TeTAkhora jyotieoma . (saM.) soma rasane lagato eka yajJa jhaghaDALuM vi. TaMTAkhora; jhaghaDAkhora jyotiSmatI vi.. strI. (saM.) tArA ane nakSatronA jhaghaDAjhaghaDI strI, moTo jhaghaDo prakAzavALI (rAta) jhaghaDo !. (da. jhagaDaa) laDAI; TaMTo jyotikhAna vi. (saM.) prakAzamAna; krAMtimAna jhajhaNATa 5. jhaNajhaNATa; moTo jhaNakAro (2) jhamajhamATa; jayotipuMja puM. nakSatrasamUha (2) AkAzagaMgA; nebyulA' baLatarA (3) dhamadhamATa jayotiH zAstra na. (saM.) grahonI manuSyanI sthiti upara jhajhaNI strI, jhaNajhaNI; khAlI (2) rIsanI lAgaNI thatI zubhAzubha asara jANavAnuM zAstra (2) jhajhUmavuM a.kri. (saM. subu = laTakavuM) upara lacI paDavuM; khagoLazAstra ciMdranI soLa kaLAmAMnI eka bahAra ke uparathI jhUkavuM (2) TamaTamI rahevuM; jora karyA jyotsanA(-stikA) strI, (saM.) cAMdanI; cAMdaraNuM (2) karavuM. jvara pu. (saM.) tAva [utAranAra jhaTa kri.vi. (saM. jhaTiti, prA. jhaTTa) tarata; tAbaDatoba varaba (-nAzaka) vi. (saM.) tAvano nAza karanAruM; tAva jhaTaka strI. jhaTako - AMcako (2) sapATo; tvarita gati jvalana na. (saM.) baLatarA; baLavuM te (3) kustIno eka dAva [(3) jhATakavuM jvalana chuM. (saM.) agni jhaTakavuM sa.kri. jhaTako - acako mAravo (2) jhaTakAthI kApavuM jvalaMta vi. (saM.) baLatuM (2) prakAzamAna; jhaLahaLatuM (3) jhaTakAvavuM sakri. khUba jhaTakAvavuM - jhaTakA mAravA ughADuM spaSTa (4) prabaLa jhaTakAmaNa na. jhATakavAnI kriyA (2) jhATakavAthI paDato jvalita vi. (saM.) saLagI UTheluM (2) prakAzita kacaro (3) jhATakavAnuM mahenatANuM; jhaTakAmaNI vAlA (saM.) (-LA) strI. agninI zikhA; agninI jhALa jhaTakAvavuM sakri. 'jhaTakavuM'nuM preraka (2) jhaTako mAravo; jvAlAgrAhI vi. saLagI UThe tevuM jhaTakAthI kApavuM jvAlAmukha na. jvALAmukhI parvatanuM moM jhaTako 5. jorathI ugAmI karelo kApa - ghA 2) AMcako; vAlAmukhI vi., . (saM.) jenA mukhamAMthI javAlA nIkaLe jorabaMdha kheMca (3) ghAnI mAphaka thatuM duHkha che evo - baLato (pahADa) jhaTa(-To)jhaTa kri.vi. tarata; tAbaDatoba velarI strI, (i.) jhaverAta jhaTapaTa kri.vi. tarata; tAbaDatoba jhaTapaTI strI, jozamAM cAlelI takarAra; bolAbolI jhaTAjha(5)TI strI, bolAbolI; jIbhAjoDI jhaTeravuM sakri. sakhata Thapako Apavo; udhaDo levo jha 5. (saM.) tAluWAnI cotho bhaMjanatAlavya ghoSa jhaTajhaTa ki.vi. jhaTajhaTa; tarata; tAbaDatoba mahAprANa vyaMjana hiloLo parathI) mazagUla jhaDako 5. kapaDAno cIro; jharaDako (2) valoNuM jhaTako jhakajhola(La) vi. (jhAka = jhabakAro dhakko + jhoLa = mArIne pheravavuM te [vAraMvAra Ave; jhaDa jhakajhola(La) strI. relachela (AnaMdanI) jhaDajhamaka strI, zabdano eka alaMkAra jemAM ekano eka varNa For Private and Personal Use Only
Page #356
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhaDatI) 3 39 jhimaNa jhaDatI strI, (prA, jhaDa=jhapaTa mAravI) bArIka tapAsa (2) jhapAjhapa kri.vi. jhapATAthI; jhapajhapa * TAMca; japatI (3) polIsanI tapAsa jhaba ki.vi. jhapa: ocituM; ekadama jhaDapa strI. (da. jhaDappa) varA; vega (2) jhaDapavAnI kriyA jhaba,(ka) strI. jhabakavuM te; jhabakAro (3) jhApaTa; aDaphaDa jhabakaDI strI, (-dIvaDo) pR. bhUtapretanA utAra tarIke cAra jhaDapa(baMdha, obhera) kri.vi. jhaDapathI; sapATAbaMdha rastA maLatA hoya tyAM mUkAto dIvo jhaDapaluM na. gUMTa mAravI te; ociMtuM jhUMTavI levuM (2) jhabakatuM a.ki. camakavuM; coMkavuM (2) jhabUkavuM ekadama pakaDavuM ociMtuM jhUMTavuM-laI levuM jhabakAra(-ro) 5. prakAzano jhabUko jhaDapavuM sakri. (da. jhaDappa = laI levuM) ekadama pakaDavuM; jhabakAravuM a.kri. prakAzanI rekhA vALavI; jhabakAro karavo jhaDapAjhaDapIstrI, lUMTAlUMTa; paDApaDI (2)jhapAjhapI; mArAmArI jhabakoLa strI, pANImAM jhabakAvavuM te; jhabakoLuM jhaDapI vi. jhaDapavALuM; vegIluM rimajhaTa; jhapATo jhabakoLavuM sakri. pANImAM boLavuM-jhaboLavuM jhaDI strI. (da.) ekIsapATe - josabhera varasavuM te (2) jhabakoLA DuM ba.va. ghaNAM jhabakoLAM jhaNa strI, jhINI 2ja (2) varasAdanI bArIka chAMTa-pharaphara jhabakoLuM na, pANImAM jhabakoLavuM te jhaNa strI. jhINo raNakAra; haLavo jhaNajhaNATa jhabaluM na. (a. jhubba) nAnA chokarAnuM paheraNa; jhabhaluM jhaNako (-kAra,kAro) pR. (saM. jhaNakAra) jhaNajhaNa avAja jhabAko 5. jhabakAro; jhabUko jhaNajhaNa puM, strI. baLatarA; caracare evI asara jhabukAvavuM sa.ji. 'jhabUkavuM'nuM preraka jhaNajhaNavuM akri. (prA. jhaNajhaNa) jhajhaNI - khAlInA jevI jhabUka ki.vi. (sara. 'jhabaka') rahI rahIne camake tema (2) asara thavI; tamatamavuM (2) jhaNakAra karavo; jhaNakAravuM strI, jhabUko; jhabakAro jhaNajhaNATa chuM. jhajhaNInI asara; jhamajhamATa (2) jhaNakAro jhabUkaNa na. jhabakAro; jhabUko jhaNajhaNATI strI, jhaNajhaNATa; jhajhaNI jevI tIvra asara jhabUkavuM a.ki. jhabUkajhabUka prakAzavuM jhaNajhaNI strI. jhajhaNI; khAlI (2) rIsanI lAgaNI jhabUko 5. jhabAko; jhabakAro jhaNakAra chuM. (saM.) jhaNakAra guisso jhabe strI. (a. janDa) vadheravuM - bhoga Apavo te; katala jhanUna strI, e. (a. junUna) gAMDo jusso; avicArI jhabo 5. (a. jhubba) lAMbo ane khUlato Dagalo jhanUnI vi. AMdhaLA jussAthI bhareluM jhabojhaba ki.vi. jhapAjhapaH jhapATApUrvaka jhapa, (0jha5) kri.vi. jhaTajhaTa; Tapa daIne; ekAeka jhaboLavuM sakri. pANImAM jhabakoLavuM; jhabakoLavuM jhapaTa strI. jhapATo; utAvaLa (2) jhaDapI levuM te; jhaDapa jhabbo . juo jhabhyo (3) bhUtapretanI aDaphaTa (4) aDaphaTa jhabhbho chuM. juo jhabhbho jhapaTavuM sakri. jhaDapI levuM (2) jhaTapa-utAvaLa karavI (3) jhabhaluM na. nAnA chokarAnuM paheraNa; jhabaluM Digalo jhaDapavuM; jhUMTavuM (4) maMtaravuM, mUTha mAravI jhabho(-bho, -bbo) pR. jhabo: jhabbo; lAMbo ane khUlato jhapaTAvavuM sakri. 'jhapaTavuM'nuM preraka; jhaDapAvavuM (2) jhama kri.vi. 'jhama evA avAjathI maMtarAvavuM bhirAvuM; phasAvuM jhamaka strI. (saM. yamaka) eka zabdAlaMkAra; yamaka (2) jhapaTAvuM a.di. jhapaTamAM AvavuM; vacce AvI javuM (2) jhamakAra (3) bhabhaka; teja (4) nakharALI cAla jhapatAla puM. (saM.) saMgItano eka tAla jhamakajhola(-La) vi. AnaMda ane lAlityayukta jhapavuM a.kri, jaMpavuM; sakhaNuM (zAMta) rahevuM jhamakadAra vi. jhamakavALuM jhapAjhapa(-pI) strI, ('jhapa' uparathI) mArAmArI; TeTo (2) jhamakavuM a.ki. jhamakAra - madhura raNakAra thavo (2) raNakAra kApAkApI; katala thavo (3) caLakavuM (4) nakharAM karatAM cAlavuM jhapATavuM sakri. jhapATo karavo (2) mAravuM; jhapATAmAM levuM jhamakAravuM a.kri. jhamakAra karavo (3) jhaTajhaTa, cAMpIne khAvuM; ThAMsIne khAvuM jhamako (-kAra, kAro) pR. raNako; ThakSako jhapATAbaMdha ki.vi. jhapATAthI; vegapUrvaka jhabakALuM vi. jhamakAravALuM (2) jhamakavALuM jhapeTa strI. jhapaTa; jhaDapI levAnI kriyA (2) jhapATo; bhUta- jhamajhama paM. (a.) kAbA pAseno pavitra kUvo pretanI aDapheTa (3) aDapheTa sipATo (3) aDaphaTa jhamajhama ki.vi. raNake tema (2) jhINuM jhINuM baLe tema (3) jhapA(-5)To pu. jhaDapa; vaiga (2) joramAM karelo prahAra; jhamajhamATI thAya ema biLavuM; cacaravuM jhapeTa strI. juo "jhapaTa' jhamajhamavuM a.kri. jhamajhama thavuM; raNakavuM (2) jhINuM jhINuM jhapeTavuM sakri. jhapaTa-utAvaLa karavI jhamajhamATa puM, (-TI) strI. jhamajhamavuM te jhapeTo . juo 'jhapATo jhamaNa na. TapakIne pANI ekaThuM thavuM te For Private and Personal Use Only
Page #357
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhamaro 3 4 = || jhaLama-hoLa jhamara chuM. jhamora; jauhara jhareNI strI, jhajhaNI; khAlI jhamara(-2)kha na. (jamarUkha' uparathI) zobhA mATe raMgAto jhoLI strI, dhrujArI; kaMpArI (2) tAvalI; tAvanI jarakI bilorI kAcanAM lolakovALo kAcanI hAMDIono jhareLo chuM. (sara. jhALa) cAmaDI baLavAthI UThelo phollo dIvo; jhuMmara jharo paM. (saM. jhara) moTuM jharaNuM, vaheLo jhamarakha dIvaDo . (lagnaprasaMge vaparAto) rAmaNadIvo jharda vi. (phA.) pILuM; jarada (2) phIkuM riMgano rasa jhamarI strI; prabhA; teja (2) tejanI asarathI AMkhe jhardI strI, jaradI; Acho pILo raMga (2) IMDAmAMno pILA aMdhArAM AvavAM te jhalaka strI. (saM. jhalA) opa; caLakATa (2) gAvAmAM suMdara jhamarUkha na, juo 'jhamarakha' cUivuM maroDa prikAzavuM jhamavuM a.kri. pravAhInuM jarAjarA thaIne bahAra jharavuM; jhalakavuM a.kri. teja mAravuM; caLakavuM (2) (lA.) pota jhamAjhamI strI, hAthanA cALA sahita bolAcAlI (2) jhalakAvuM a.kri. (jhalakajnuM bhAve) jhaLakavuM; jhaLahaLavuM - jhapAjhapI jhalamalastrI. (hi.)teja, jhaLaka(2) vi.jhaLakatuM; jhabakadAra jhamelo . jhaghaDe; bakheDo (2) jamAva; bhIDa jhalamalatuM vi. jhaLahaLatuM (2) camakatuM; jhaLakadAra jhameliyuM vi. jhaghaDALuM: jhaghaDAkhora jhamila vi. (a.) nIca; halakaTa (2) badanAma jhamora puM. jamora; hara jhalAvuM a.kri. 'jhAlavuM'nuM karmaNi (2) akkaDa thaI javuM; jhamoriyuM . jhamora (jauhara) karanAruM tirasa halanacalana baMdha thavuM; (aMganuM) rahI javuM jharakha na. (saM. tarasa, prA. taraphakha) ghorakhodiyuM; jarakha; jhaluM vi. ('klAvuM parathI) taiyAra; tatpara (sevA karavAmAM) jharagara chuM. (phA.) sonI jhallaka na. (saM.) kAMsIjoDa jharagarI strI. (phA.) sonIno dhaMdho jhallarI strI. (saM.) jhAlara; jhAMjha; maMjIrA jharaDa strI. lUgaDuM phADatAM thato avAja (2) jharaDAMnA kakaDA jhavaluM na. jharatuM jhINuM TIpuM jharaDakI strI, dhamakI jhavavuM akri. (sara. jhamavuM) TapakavuM; jhamavuM dima jharaDako !. jhaDako; kapaDAno coro jhavera na. (a. jauhara) javAhira; jhaverAta (2) pANI; jharaDavuM sakri. jharaDa evA avAja sAthe phADavuM (kapaDuM) jhaverakhAnuM na. jhaverAta jemAM rakhAtuM hoya te jagA; jharaDuM na. jhAMkharuM; kAMTAvALuM DALuM (2) (lA.) lapharuM; paMcAta javAhirakhAnuM jharaNa na. (saM. zaraNa, prA. jharaNa) jamIna ke pahADamAMthI jhaverAta na. (a. jahArata) hIrA, mANeka, motI vagere jharato pANIno vaheLo (2) pahADamAMthI pANInuM (2) jaDAva dAgInA (3) baLa; sattva; dama jharavuM te jhaverI muM. jhaverAtano vepArI (2) (lA.) sAcI parIkSA jharaNI strI. nAnuM jharaNuM karanAra vyakti jharaNuM na. (saM. kSaraNa, prA. jharaNa) jharaNa; vaheLo jhaSa na (saM.) jhakha; mAchaluM jharamara na. strIonI koTanuM sonAnuM eka ghareNuM (2) strI- jhaLaka strI. prakAzanI jhalaka; caLakATa onA paganuM eka ghareNuM (3) eka jAtanuM jhINuM lUgaDuM jhaLakavuM a.kri. jhalakavuM; teja mAravuM (2) pota prakAzanuM jharamara strI. varasAdanI pharaphara (2) kri.vi. jhINe jhINe jhaLakATa puM. jhaLakavuM te chAMTe (varasavuM te) jhaLakAra(-ro) pR. tejano camakAra; jhaLakATa jharamaravuM a.kri. jharamara jharamara varasavuM jhaLakita vi. jhaLakATa mAratuM; caLakatuM jharamariya | vaNATanuM (2) na. tevuM vastra jhaLakI strI, jhaLaka; bhabhaka (2) koI paNa asara sahejajharamariyuM vi. jharamara jharamara varasatuM (2) na. tevo varasato sAjajaNAvIte. udA. 'tAvanIjhaLakI', 'TADhanIjhaLakI' varasAda [dhImedhIme bahAra nIkaLavuM; savavuM; TapakavuM jhaLako . opa; caLakATa; jhaLakATa jharavuM na., a.kri. (saM. rati, prA. jharati) (pravAhInuM) jhaLajhaLa ki.vi. (prA. jhalajhala) tejathI jhaLakatuM hoya tema jharavuM akri. ghasAI AghuMpAchuM thaI javuM (lUgaDuM vagere) jhaLajhaLavuM akri. jhaLahaLa thavuM (2) AMjI nAkhavuM jharANI strI, jhajhaNI; khAlI jhaLajhaLATa . jhagajhagATa (2) ki.vi. jhaLajhALa thaI rahe jharAmaNa na. jhAravuM te jhAreluM pravAhI tema [(savArasAMjanuM jhAMkhuM ajavALuM) jharAmaNa na. jhAravAnuM mahenatANuM (2) jhArelo bhAga (3) jhaLajhaLiyuM na. AMkhamAM jhamatuM pANI - AMsu (2) jhaLajhaLuM jharI strI. ghaNuM nAnuM jharaNuM (2) relo jhaLajhaLuM na. sUraja UgyA pahelAMnuM ane AthamyA pachInuM jharUkhAdhAra vi. jharUkhAvALuM chichuM; jarUkho jhAMkhuM ajavALuM prikAzamAna jharUkho chuM. (phA. jharuka) bArI bahAra kADheluM bAMdhakAma; jhaLama(ha)La krivi. jhaLajhaLa (2) vi. caLakatuM; For Private and Personal Use Only
Page #358
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhaLama-ha)LavuM 3 41 jhApaTavuM jhaLama(ha)LavuM a.kri. khUba teja mAravuM - prakAzavuM parathI) svaccha ane suspaSTa (2) . mahAlavuM te; jhaLaLa, (01) kri.vi. tejathI jhaLakatuM hoya tema AnaMda (3) AnaMdanI relamachela jhaLAMjha(-, -ha)LAM ki.vi. jhaLajhaLATa (2) na.ba.va. jhAkariyo pu. nAno pahoLA moMno mATIno vATako - tejatejano aMbAra jhAkaLa strI.. na. osa; tuSAra (2) (lA.) tora; mijAja jhabUtaLuM)bavuM a.kri. jhUkavuM; jhUmavuM jhAkaLabharyuM vi. lIluM; tAjuM (2) (lA.) utsAhI jhaLaLo chuM. jhareLo; cAmaDI baLavAthI UThelo phollo jhAkaLiyuM vi. jhAkaLa varasatAM thayeluM (2) jhAkaLanI madadathI jhaMkAra pR., jhaMkRti strI. (saM.) (sonA jevI dhAtuno) jhaNakAra pAnta (3) na. jhAkaLathI bacavA kareluM jhUMpaDuM; khetaramAM jhaMkhanA strI. (jhaMkhavuM parathI) AturatApUrvaka raTaNa; vAra- rahevA karAto mALo ke chAparI (jhAkaLathI bacavA) vAra smaraNa (2) ciMtA; dhakhArI (3) jhaMkhanA karavI te (4) vahelI savAra jhaMkhavavuM sakri. jhAMkhuM pADavuM jhAjhuM vi. puSkaLa; ghaNuM jhaMkhavANuM vi. ('jhAMkhuM" parathI) bhoMThuM paDeluM; khasiyANuM jhAjheruM vi. puSkaLa; vadhAre; jhAjhuM (lAlityavAcaka) jhaMkhavAvuM a.kri. jhAMkhuM paDavuM (2) bhoMThuM paDavuM jhATakazUTa(-soka; jhATaka(-4)nmaka(-4) na. (dANAdUSI jhaMkhavuM sakri. (saM. dhvAMkSA, prA. jhaMkhA) jhaMkhanA karavI; vagere) jhATakI sApha karavAM te AturatApUrvaka raTaNa karavuM jhATakaNa na. jhATakatAM nIkaLelo kacaro; jhaTakAmaNa jhaMkhA strI. AturatApUrvaka raTaNa; jhaMkhanA 'jhATakaNI strI. jhATakavuM-sUpaDA vaDe sovuM te (2) jhATakavAnuM jhaMkhAvuM a.ki. jhaMkhavAvuM (2) tejathI aMjAI javuM mahenatANuM (3) (lA.) sakhata Thapako jhaMjhaTa strI. (prA. jhaMjhA) nakAmI pIDA; jhaghaDo; paMcAta jhATakavuM sakri. sUpaDAthI UpaNavuM-sovuM (2) jorathI jhaMjhAstrI, (saM.) pavanano ke pavana sAthe paDatA varasAdano khaMkheravuM; jhApaTavuM (3) (lA.) khUba Thapako Apavo susavATa; vaMToLiyo tiophAna jhATako 5. jhaTako (2) jorathI ugAmI karelo ghA (3) jhaMjhA(inila, vAta) 5. (saM.) varasAda ne vaMToLiyAnuM AMcako; ghAnI mAphaka thatuM dukha jhaMjheDavuM sakri. khUba halAvavuM ke jhUDavuM (2) (lA.) khUba jhADa na. (saM. jaTA uparathI jATa, prA. jhADa) vRkSa; taru dhamakAvavuM; tarachoDI nAkhavuM (2) dArUkhAnAnI eka cIja jhaMDayuM. (phA. jiMda) eka bhUta; jIna (2) vi. alamasta; jhADakaNa na. jhATakaNa; jhaTakAmaNa mAteluM (3) matsaravALuM cilAvanAra jhADajhakhAra na.ba.va. jhADanA jhAkharI jhaMDAdhArI vi. hAthamAM jhaMDAvALuM (2) (lA.) jhuMDo - jhuMbeza jhADanUDa na. (jhADavuM 1 jhUDavuM) vALajhUDa; sAphasUpha graMDiyuM vi. khUba UMDuM khAtaruM vagere) jhADapAna na. vanaspatimAtra; badhI vanaspati jhaMDI strI, nAno jhaMDo jhAMDaTaNI strI, jhADamAM kora AvavAnI tu; vasaMtaRtu jhaMDo 5. jhaMDo; dhvaja (2) (lA.) jhuMbeza (3) pakSa ke tenI jhADabIDa na. jhADa ane ghAsathI bharelo pradeza AgevAnI ke doravaNI jhADavuM na. nAnuM jhADa ' jhaMDo pu. bhavAI vezamAMnuM eka khAsa prakAranuM pAtra jhADavuM sakri. (saM. jhATayati, prA. jhADI jhADuthI vALavuM; jhaMda strI. (phA.) IrAnIonI prAcIna bhASA kacaro kADhavo (2) jhATakavuM; khaMkheravuM (3) UMjaNI jhaMdaava(-2)stA strI. pArasIono mukhya dharmagraMtha nAkhavI (4) (lA.) Thapako Apavo jhaMpalAvavuM akri. (saM. jhaMpa) yAhoma karIne kUdI paDavuM - jhADI strI. jhADa, velA, ghAsa vagereno bharAvo; gIca jaMgala - sAhasa karavuM jhADu na. moTo sAvaraNo (2) sAvaraNI (3) (lA.) jhapA strI. (saM.) moTo kUdako [UMcakIne cAle che.) jhATakaNI; Thapako (4) apamAna; anAdara jhapAna strI, DoLI jevuM eka pahADI sAdhana (mANaso te jhADuvALo . jhADa laI (rasto) vALanAra; saphAI-kAmadAra jhAvAta puM. ociMtuM phUdI paDavuM te; jhaMpalAvavuM te (2) jhADo chuM. viSTA (2) dasta; julAba (3) bArIka tapAsa (lA.) AMdhaLiyuM jhADo 5. jhADavuM - UMjaNI nAMkhavI te jhaMpAvavuM a.kri. jhaMpalAvavuM; sAhasathI kUdI paDavuM jhADo pezAba . zauca; maLanI utsargakriyA jhAkajhakora,jhAkajhamAkavuM. (aka=jhabakAro; dhakko+jhoLa jhAnama na. jahannama; naraka = hiloLo athavAjhakoLa = pavanano komaLa jhapATo) jhApaTa strI. jhapaTa (2) aDaphaTa (3) bhUtapizAcanI jhapaTa jhaLaka; jhaLahaLATa; bhapako (2) AnaMdano helAro jhApaTajhUpaTa strI. dhULa vagere khaMkherAvAM te (2) maMtra vagere jhAkajhamALa vi. uwvala; jhagajhagatuM; dedIpyamAna bhaNI jhADo nAMkhavo te mAravuM (3) khUba khAvuM jhAkamajhoLa vi. (jhAka-jhabakAro; dhakko + jhoLa = hiloLo jhApaTavuMsa.kri. kapaDAnIjhApaTathI sApha karavuM(2) phaTakAravuM; For Private and Personal Use Only
Page #359
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ti " jhApaTiyuM 3 42 [jhikALI jhApaTiyuM na. jhApaTIne sAphasUpha karavA mATe lAkaDAnI Toce jhALa strI. (saM. javAlA, prA. jAlA) javAlA ke tenI AMca kapaDuM bAMdhIne banAvelI eka banAvaTa (ra) vAMsanI (2) (lA.) krodhanA Aveza cIpono paMkho ti jhALaNa na. jhAraNa; reNa jhApaTuM na. thoDA samaya mATe varasAdanuM ekadama tUTI paDyuM jhALavuM sakri. reNa vaDe sAMdhavuM Aicho prakAza jhAmaNa na. meLavaNa; adharakaNa jhAMI strI. (saM. jhAmikA, prA. jhAMia) jhAMkhI (2) jhAMya; jhAmara chuM. (da. jhAmala) mAthA ane AMkhane eka roga jhAMkha, (05) strI. jhAMkhApaNuM (2) (lA.) baTTo; lAMchana jhAmarI strI. (da. jhAma = dAjhavuM) hatheLImAM ke pagane jhAMkharuM na. (saM. jhaMkha, prA. jhaMkhaI) sukAI gayeluM DALuM; taLiyethato phollo piAkelI-dAjhelI IMTano kakaDo kAMTAvALuM DAMkhaLuM jhAmaro 5. jhAmarI (2) cAmaDIno eka roga (3) bahu jhAMkhavuM sakri. (saM. jhaMkhati, prA. jhaMkhaI) jhAMkhI karavI (2) jhAmavuM ( kri. (da. jhAma) tapAvelI IMTa - ThIkarI vaDe pANI chAnuMmAnuM saMtAIne jovuM (3) a.ki. jhAMkhA pADavuM ke osaDa chamakAravuM jhAMkhAza strI. ('jhAMkhavuM" uparathI) jhAMkho khyAla ke darzana; jhAyala vi. (a. jAhila) jAhela; ugra; tAmasI jhAMkhApaNuM (2) chAnuMmAnuM jovuM te (3) bhAvapUrvaka darzana jhAra . juvALa; bharatI jhAMkhI strI, jhAMkhI najarathI jovuM te (2) dhUMdhaLuMaspaSTa jhAra paM. (I.) raziyAnA rAjAno IlakAba dekhAvuM te (3) chAnuMmAnuM jovuM te (4) bhAvapUrvakanAM jhAraNa na. (prA. jharaya = sonI - jhAranAro) reNa (dhAtunAM darzana (3) (lA.) nirutsAha (4) dhUMdhaLuM vAsaNa sAMdhavAnuM) (2) tenAthI kareluM sAMdhaNa jhAMkhuM vi. aspaSTa; AchuM (2) ochA prakAzavALuM; nisteja jhAravuM sakri. ('jharavuM parathI) UnA pANInI dhAra vaDe jhAMjha strI. (saM. jhaMjhA, prA. jhaMjhA) chabalIkAM; kAMsIjoDa dhovuM ke zekavuM (2) dhImedhIme siMcana karavuM (3) nakAmAM jhAMjha strI, gusso, rIsa (2) jhaMjhA DALAM kApI nAkhavAM; chAMTavuM (4) juhAra; pUjavuM te jhAMjhapakhA(02)ja na.ba.va. kAMsIjoDAM ane mRdaMga jhAravuM sakri. jhAraNa vaDe dhAtunA vAsaNane sAMdhavuM; jhALavuM jhAMjhara na. (saM. jharjhara) strIonuM paganuM eka ghareNuM; nUpura jhArazAhI strI. raziyAnA jhAranA jevo julamI amala (2) (lA.) beDI; jaMjIra (3) jhAMjharuM jhArI strI. (saM. jhArikA, prA. jhAriA) nALacAvALI jhAMjhariyALa(-LuM) vi. jhAMjharavALuM, jhAjhara pahereluM. ToyalI (2) peNAmAMthI taLelI vastuo kADhavAnuM jhAMjhariyAM na.ba.va. jhAMjhara; nUpura tavethA jevuM kANAMvALuM ojAra: nAno jhAro jhAMjharI strI. bALakanuM jhAMjhara (ra) ghagharI bAMdhelI lAkaDI jhAro chuM. moTI jhArI (2) (bAgamAM ke jamIna para) pANI (je khakhaDAvAya che.) (3) nAnuM jharaNuM chAMTavAnuM nALacAvALuM vAsaNa (3) kharaja-svarano tAla jhAMjhavAM na.ba.va. (saM. jhaMjhAvAta, prA. jhaMjhAvAa) pANIno jhAla strI. kAnanuM eka ghareNuM AbhAsa; mRgajaLa (2) tejathI ke AMsuthI thatI jhAlaka strI, chAlaka; choLa AMkhanI jhAMkhapa niIra, jhAlara . eka kaThoLa - vAla jhAMjhavAnuM jaLa na. mRgajaLa; pANIno AbhAsa; jhAMjhavAnuM jhAlara strI. (saM. jhallarI, prA. jhallarI) jhUla (2) jhAMjhI vi. jhaTa ciDAI jAya tevuM-cIDiyuM mogarIthI vagADavAnI ghaDiyALa (3) pakSInI cAMca jhAMpa strI, (saM. jhaMpa = DhAMkavuM) chaparA uparanuM chAja (2) nIcenI jhUlatI cAmaDI (4) mAchalAM vagereno zvAsa samaDI (3) maraghAM-kUkaDAM rAkhavAnuM pAMjaru. levAno avayava: cUI jhAMpaDI strI. (-Do) puM. eka malina bhUta ke devI jhAlaraTANuM na. sAMjano samaya; AratI TANuM jhAMpalI strI nAno jhAMpo (moTe bhAge vADa ke khetarano) jhAlarI strI. vagADavAnI nAnI jhAlara (2) khaMjarI (2) (zerI ke vADA vagereno) daravAjo jhAlavuM sakri. hAthamAM levuM, pakaDavuM (2) keda karavuM; pakaDI jhAMpalIbaMdha vi. nAnA jhAMpAvALuM [dAbaDo ke dAbaDI rAkhavuM; baMdhanamAM levuM (3) jaDavata rahI jAya tema karavuM jhAMpI strI, jhAMpa, vAMsa ke khajUrInI pAtarIno gUMthelo (jema ke, vAe mahinAthI keDa jhAlI che.) jhAMpo chuM. (saM. jhaMpa, prA. jhaMpaa) (zerI, vADA vagereno) jhAlAM na.ba.va. maheNAM-ToNAM daravAjo (2) gAmanI bhAgoLa (3) polIsa cokI jhAvalI(-LI) strI. nALiyerI ane khajUrInI sUkI DAMkhaLI jhAMya strI. (saM. jhAmikA, prA. jhAMia) pratibiMba; (2) pAMdaDAMnI gUMthelI sAdaDI; TaTTI paDachAyo (2) jhalaka; teja (3) jhAMkha; jhAMI jhAvAM na.ba.va. DUbatA mANasanAM taraphaDiyAM; valakhAM; phAMphAM jhAMso 5. jAso (2) haTha; trAguM (3) maheNuM jhAvuM na. hAthathI marAtuM phAMkuM (2) pakSInI tarApa (3) jhikAvuM akri. 'jhIkavuM'nuM karmaNi bacakuM jhikALI strI. IMTa For Private and Personal Use Only
Page #360
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhikALo 3 4 3 [jhI(-jha)ko jhikALo pu. ITa - roDAMno bhUko para baMdhAvA mAMDatuM jALIdAra paDa jhijhaka strI (hi.) saMkoca; khacakATa (2) coMkavuM te jhINavaTa, jhINAza strI. jhINApaNuM; bArIkI, bArIkAI (2) jhipa strI. (iM.) baMdha besI jAya tema vAsavA mATenI dhAtu caturAI; DahApaNa ke plAsTikanI be lavacIka paTTIo, ceIna jhINuM vi. saM. kSINa, prA. jhiNaa) bArIka (jema ke jhINuM jhibrA na. (i.) zarIre kALAdhoLA paTTAvALuM khaccara jevuM kANuM) (ra) taNuM; aNIdAra (jhINI aNI, dhAra eka prANI sipheda paTTAovALo rastAno bhAga vagere) (3) pAtaLuM (jhINuM kapaDuM) (4) nAjuka, jhINajhibrAjhaoNsiMga na. (I.) rAhadArIone rasto oLaMgavAno vaTa ane saMbhALanI jarUravALuM (jema ke, jhINuM kAma; jhipAvuM a.kri. "jhIpavuM'nuM karmaNi jhINI vAta) (5) (avAjamAM) dhImuM ke maMda (jema jhimela strI. dhimela (rAnI kIDI jevuM jIvaDuM) ke, jhINuMjhINuM bolavuM) (6) jhINavaTabhera vartanAra-kAma jhiyANuM, jhiyA(rA)yaNuM na. pahelI suvAvaDa pachI dIkarIne karanAra (mANasa) (7) bahu karakasariyuM; kaMjUsa jevuM bALaka sAthe vaLAvavI te ke te veLAnuM ANuM ke karAto jhINo tAva , dhImo paNa satata AvyA karato tAva rivAja jhApaTuM na. jhIpaTAnuM kapaDAmAM coMTI jAya che te phUla jhirakonsiva na. e nAmanI eka mULa dhAtu jhIpaTo chuM. eka vanaspati (enAM phUla jhapATa lAgatAM lUgaDe jhilaNiyuM krivi. (2) na. jhIlanAruM; uparathI AveluM; coTI jAya che.) bila upADI levA pakaDI rAkhanAruM (3) nadI vageremAM snAnano AnaMda jhIpavuM sakri. jhIlavuM; pakaDI levuM; jItavuM (2) ekabIjAnA lenAruM jhIbrA krosiMga na. (i.) rasto oLaMgavA mATeno khAsa paTTo jhika strI, (I.) jasatanI dhAtunI bhasma jhamI strI, (da, jhAmia = kA) eka jAtano kALo sAllo jhika strI. jhIka; pachADa jhIro paM. (iM.) zUnya; mIThuM jhiMkavuM sa.ki. juo 'jhIMkavuM jhIro avara chuM. (i.) (saMsadamAM) praznottarI samaya; AkrajhiMgo . juo 'jhIMgo' maNa samaya (2) saMkaTa samaya (3) madhyarAtri; madharAta jhiMgAravuM strI, juo "jhIMgAravuM jhIro bajeTa na. (i.) zUnya AdhArita aMdAjapatra jhikalAvuM akri. juo 'jhIMkalAvuM jhIla strI, nIcANavALI jagA (2) UMDA pANInI jagA jhiMkAvavuM sakri. juo 'jhIMkAvavuM (3) choLa; chAlaka jhiMkAvuM a.ki. juo 'jhIMkAvuM' jhIla strI. eka vagaDAu choDa (tenAM dAtaNa karAya che.) jhiMjhI strI, juo "jhIMjhI jhIla strI. sAmo laNavA mATenuM vAMsanuM eka ojAra jhiTa strI. juo 'jhaTa' jhIla strI. mATI, kAca vagerenI moTI koThI jhiTanuM sakri. juo "jhIMTavuM jhIla strI. taMbUrAno tAra nivANamAMnuM snAna jhiMTAvavuM sakri. juo "jhIMTAvavuM jhIlaNa na. jhIlavuM te (2) jhIleluM te (pravAhI) (3) jhiMTAvuM a.ki. juo 'jhIMTAvuM jhIlaNa strI. sALAnI patnI; sALAvelI; sALelI jhiTuM na. juo 'jhIMTuM jhIlavuM sakri. (da. jhilia = jhIleluM) pakaDI levuM; jhIpavuM jhiMtharAM na.ba.va. juo 'jhIMtharA" (2) eka jaNanuM bolavuM ke gAvuM bIjAe upADI levuM jhiMthariyuM vi. juo "jhIMthariyuM jhIlavuM sakri. (prA. jhilla = nAhavuM) jaLakrIDA karavI; jhiMdAdila vi. (phA.) udAra hRdayanuM (2) khuzamijAja nAhavuM; navANamAM paDI snAna karavuM jhiMdAdilI strI. (phA.) hRdaya jIvatuM jAgatuM utsAhita jhIluM na. ('jhIlavuM uparathI) laTakatAM sUpaDAM bAMdhI nIcethI hovuM te upara (khetaramAM) pANI caDAvavAnI eka racanA jhiMdAbAda za... "amara raho" evo zabdaprayoga jhIM(-jhi)ka strI. jhIka; pachADa jhIka strI. jhIMka; jhIMkavuM te jhIM-jhi)kaluM vi. dAbIne kAma lenAruM; jhIkaluM jhIka strI. kasabI tAranuM bharata [TIpakI vagere jhI(-jhi)kavuM sakri. jhIkavuM; jorathI pheMkavuM-pachADavuM; pADI jhIkarALaka strI. bharavAmAM vaparAtA sonArUpAnA tAra nAkhavuM; harAvavuM (2) jorathI mAravuM; phaTakAravuM jhIkaTIkI(-kaDI) strI. bharavAmAM vaparAtI sonArUpAnI jhI-jhi)kalAvuM akri. naMkhAI javuM; khUba azakta thaI javuM goLa TIpakI hirAvavuM jhI(-jhi)kAvavuM sakri. 'jhIMkavuMnuM preraka jhIkavuM sAki, jorathI pheMkavuM - pachADavuM (2) pADI nAkhavuM; jhI(-jhi) kAvuM akri. 'jhIMkavuM'nuM karmaNi jhINa strI. ('jhINuM" parathI) jhINI rajoTI (jema ke, pIMjAtA jhI(-jhi)kI strI. raja; dhULa (2) retI rUnI) (2) varasAdanI pharaphara (3) kerInI goTalI jhIM(-jhi)ko 5. pATI upara dhULa nAkhavAnI kriyA For Private and Personal Use Only
Page #361
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra jhI(-jhiM)gora) jhIM(-jhiM)gora puM. madhura avAja; TahukAra jhI(-jhiM)goravuM sa.kri. (more) TehukavuM ne kaLA karI nAcavuM jhIM(-jhiM)jharUM na. caNAno popaTA sAtheno choDa jhI(-jhiM)jhI strI. eka jhADa (enAM pAna bIDI vALavAmAM vaparAya che.); AsotarI jhI(-jhi)thariyuM vi. jhIMtharAM jevuM ke jhIMtharAvALuM jhukAravuM sa.kri. (UMTane) besADavuM www.kobatirth.org jhIM(-jhiM)jho puM. mATIno garabo jhIM(-jhi)Ta strI., na. nakAmI pIDA; lapharuM jhIM(-jhi)TavuM sa.kri. (kAMIka kAMTALuM - jharaDuM ke enA jevuM) vaLagADavuM; bajhADavuM (2) khaDakavuM jhIM(-jhi)TAvavuM sa.kri. 'jhIMTavuM'nuM preraka jhI(-jhi)TAvuM a.kri. 'jhIMTavuM'nuM karmaNi jhIM(-jhi)TuM na. jhAMkharuM (2) nakAmI pIDA; lapharuM jhI(-jhi)tharAM na.ba.va. mAthAnA avyavasthita ane chUTA vALa; jhIMthariyAM jhuDAvavuM sa.kri. 'jhUDavuM'nuM preraka; marAvavuM jhuDAvuM akri. 'jhUDavuM'nuM karmaNi; marAvuM jhuNaguNa kri.vi. evA avAjathI 344 jhukAva puM. jhukAvavAnI kriyA; tethI paDato jhoka ke jhUla jhukAvavuM sa.kri. namAvavuM (2) jhaMpalAvavuM; yAhoma karavuM jhukAvuM a.kri. jhUkavAnI kriyA thavI jhujhAu vi. laDe evuM; jhUjhanAruM jhurAvuM akri. 'jhUravuM'nuM bhAve jhulaNiyuM vi. jhUlatuM (2) na. eka jhUlatuM ghareNuM jhulAvanahAra vi. jhulAvanAruM jhulAvavuM sa.kri. 'jhUlavuM'nuM preraka jhulAvuM akri. 'jhUlavuM'nuM bhAve jhuMka strI. juo 'TUMka' jhuMkAvavuM sa.kri. juo 'jhUkAvavuM' jhuMkAvuM a.kri. juo 'jhUkAvuM' jhuMTa strI. juo 'cUMTa' jhuMTavavuM sa.kri. juo 'jhUMTavavuM' jhuMTavAvuM sa.kri. juo 'jhUMTavAvuM' jhUMTAjhuMTa(-TI) strI. juo 'jhUMTAjhUTa(-TI)' jhuMTAvavuM sa.kri. juo 'cUMTAvavuM' jhuMTAvuM a.kri. juo 'cUMTAvuM' jhuMDa na. jUtha; ToLuM; samUha jhaMDAdhArI vi. jhaMDAdhArI; dhvajadhArI jhumakhaDI strI. tUriyA-galakAMnA prakAranAM sArI rIte nAnAM phaLa (2) jhUmakhAmAM AvanAro e nAmano velo jhumakhaDuM na. jhumakhaDAnA velAmAM thatAM je te phaLa jhurApo huM. jhUraNa; kalpAMta; viyogaduHkha jhurAvavuM sakri. 'jhUravuM'nuM preraka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhuMDo puM. jhaMDo; dhvaja jhuMpaDI strI. juo 'jhUMpaDI' jhuMpha strI. juo 'jhUMpha' phavuM akri. juo 'jhUkavuM' jhuMbeza strI. (phA. jubiza gati; halanacalana) jozapUrvakanI caLavaLa - hilacAla ke AMdolana [ jhUlaDI = jhuMmara na. jhamarakha; UMdhA jamarUkha jevA AkAranuM ramakaDuM (2) kAcanI hAMDIono dIvo jhuMsarI strI. juo 'jhUMsarI' jhuMsaruM na. juo 'jhUMsaruM' jhU na. (IM.) prANIsaMgrahAlaya; prANIbAga jhUolaoNjI na. prANIvijJAna [pravRta thavuM (4) laTakavuM jhUkavuM akri. namavuM; lacI paDavuM (2) vAMkuM vaLavuM (3) jhUjha strI. jhUjhavuM te; yuddha; laDAI jhUjhavuM a.kri. (saM. yudhyate, prA. rujajhai) macyA rahevuM (2) jorathI yuddha karavuM; jhajhUmavuM [bhUta-jhoDa jhUDa na. moTo magara (2) majabUta pakaDa (3) eka jAtanuM gUDajhApaTa na. sAphasUpha karavAnI kriyA; jhAjhUDa; jhApaTajhUpaTa jhUDavuM sa.kri. (de. jhoDa) dhokA ke bUdhA vaDe ThokavuM (2) jhApaTavuM; khaMkheravuM (3) (lA.) UMdhuM ghAlIne bolye rAkhavuM (4) kAMI kAma karye rAkhavuM For Private and Personal Use Only jhUDiyuM na. jenAthI jhuDAya evuM soTuM ke badhuM jhUDI strI. nAno jhUDo; jUDI jhUDo puM. (saM. phUTa, prA. phUDa) ghaNI cIjono jaththo; jUDo jhUpakI strI. jhokuM; DoluM; jholuM [puSkaLatA jhUma vi. ghaNuM; puSkaLa (2) puM.,strI. jhUmakhuM (2) pAMdaDAMnI jhUma strI. umaMga; hoMza (2) ghena; kepha jhUmakhuM na. (-kho) puM. aneka vastuono jaththo; lUmakho jhUmaNI strI. ('jhUmavuM' parathI) eka jAtano hAra (vacamAM cakatuM hoya tevo) [cakatAMvALo hAra jhUmaNuM na. nIce moTuM cakatuM ane baMne seramAM nAnAM jhUmara na. rAjasthAnanA eka nRtya prakAramAM gavAtuM gIta (2) jhUmaNuM jhUmavuM a.kri. (sara. de. jhuMvaNaga = prAtaMba) jhajhUmavuM (2) laTakavuM; TiMgAvuM (3) AturatAthI TAMpI rahevuM jhUraNana. ('jhUravuM'parathI) jhurApo (2) kalpAMta (3) pastAvo jhUravuM a.kri. (saM. jhUrati, prA. jhUrai) -ne mATe talasavuM; kalpAMta karavuM (2) kalpAMtathI kSINa thavuM; hIjarAvuM jhUrI strI. devIne prasanna karavA DAkalAM vagADavAM te jhUla strI. zobhA mATe rAkhelI jhUlatI kinAra; cINavALI kora (2) kavitAmAM (lAvaNI vageremAM) Avato AMtaro (3) baLada ke ghoDAne paherAvato oDho (4) jhUlo (5) DhoranA gaLA nIce laTakatI mAMsala godaDI jhUlaDI strI. jhUlatuM rahe evuM bALakanuM khUlatuM paheraNa; jhabhaluM
Page #362
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org jhUlaNahAra jhUlaNahAra vi. jhUlanADuM; hIMcakA khAnAruM jhUlaNA puM. (de. jhullaNa) pAMcapAMca mAtrAnAM vaccenI trIjI mAtrA laghu ja hoya tevAM jhUmakhAMvALo sADatrIsa mAtrAno eka chaMda [AlaraDuM jhUlaNuM na. jhUlavuM te; hIMcako (2) pAraNuM (3) gAvAnuM jhUlatuM vi. ('jhUlavuM' uparathI) jholAM khAtuM; laTakatuM jhUlavuM a.kri. (saM. jhulyati, jhullaI) hIMDole ke pAraNe hIMcavuM; laTakavuM [(2) (lA.) nukasAna; khAdha; toTo jhUlo puM. ('jhUlavuM' parathI) jemAM jhUlI zakAya te; hIMcako jhUlaoNjI strI. prANI-vijJAna 345 jhUM(-jhuM)ka strI. (TUMkAvuM u52thI) ekAeka AMkhamAM kAMI jhapaTAvuM te (2) jhoka; TUMkAvuM te A(-jhu)ka vi. bahAdUra; zUravIra jhUM(-jhuM)kAvavuM sa.kri. TUMkAya ema karavuM [vAgavuM jhUM(-jhuM)kAvuM agni. TUMka lAgavI (2) (AMkhamAM) kAMIka A(-jhuM)Ta strI. jhUMTavI levuM te ^(-jhuM)TavavuM sa.kri. 'jhUMTavuM'nuM preraka jhUM(-jhuM)TavuM sa.kri. jhaDapa mArI khUMcavI-paDAvI levuM ^(DuM)TaMTA, jhUM(-jhuM)TAjhUM(-jhuM)Ta strI. sAmasAme jhUMTa calAvavI te (-jhu)TAvavuM sa.kri. 'jhUMTavuM'nuM preraka gUM(-jhuM)TAvuM akri. 'jhUMTavuM'nuM karmaNi x(-jhuM)paDI strI., (-huM) na. (saM. jhuMpa, prA. jhuMpA ghAsa, sAMThI, chAja vagerethI banAveluM chApuM-ghara ^(-jhuM)pha strI., (Na) na. hUMphavuM-jhokAM khAvAM te [bhavavI jhUM(-jhuM)phavuM akri. hUMphavuM; jhokAM khAvAM (2) sustI anujhUM(-jhuM)sarI strI. dhUMsarI x(-jhuM)saruM na. dharA; dhUMsaruM jhekAravuM sa.kri. besADavuM (UMTane) jheNa strI. (jhINuM parathI) jhINa; jhINI rajoTI (jema ke, pIMjAtA rUnI, tamAkunI) (2) varasAdanI pharaphara; pANInI chAMTa [jholo jheraNo puM. moTI ravAI [tALavAmAMno eka padArtha jheramahoro puM. sApanuM jhera utAravA kAma lAgato sApanA jheravuM sa.kri. nAnI ravAIthI dahIM valovavuM (2) na. valovaNa; mathAmaNa jheravuM a.kra. jhera devuM [evuM jherI, (luM) vi. jhera-viSavALuM (2) adekhuM; aMTasa rAkhe jheraNI strI. dahIM valovavAnI nAnI hAtha ravAI jherokasa mazIna na. (IM.) phoTo nakala kADhatuM vIjaLIthI cAlatuM yaMtra jheroksa (nakala) strI. yAMtrika kriyA dvArA thayelI nakala jhokayuM.,strI. ('jhUkavuM' parathI) vAMka; valaNa (2) jhUkavApaNuM jhoka chuM., strI. AMkhamAM kaMI jhapaTAvuM te; TUMka (2) nukasAna jhoka dhuM., na. go; gAya ke gheTAMbakarAMno vADo jhokavuM sa.kri. UMghamAM jhokAM khAvAM (2) ekadama pheMkavuM; nAkhavuM (3) vaLavuM; jhUravuM (4) jhoMkavuM jhokAra vi. jhAkamajhoLa jheNa strI. jhajhaNI; krodhanI dhrujArI - kamakamI jhena na. dhyAna (2) bauddha dhyAna mArga (je jApAnamAM gayo jheplina na. (jarmana) jhepline zodhela vimAna jhebajhebAM, jhebejheba kri.vi. (2) na.ba.va. parasevAnA relA para relA; parasevAthI rebajhera jhera strI. UMcI jagA ke beThakanI dhAra (2) gharanI oTalI ke tenI dhAra jhera na.,strI. jhAMjhara jhera na. (phA. jahara) viSa (2) IrSyA (3) vera jherakacUro(-lo) puM. jherakacoluM, jherakocaluM na. (phA. kucallaha) eka kaDavuM bI-auSadhi viSa; parasevo jherakAjaLI strI. parasevA vATe bahAra AvatuM zarIramAMnuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jhokAravuM sa.kri. jhukAravuM; jhukAvavuM jhokALiyuM vi. jhokAM khAvAnI TevavALuM jhokuM na. ('jhokavuM' uparathI) UMgha ke ghenanuM DoluM; jholuM jhoko puM. ('jhokavuM' u52thI) helo; haDaselo (2) AMkhanI jhoka (3) trAjavAM khoTAM namAvavAnI yukti jhoTa(-TI, oDI) strI. jhoTuM(-TaDuM) na. (de. jhoTTI) (pADI tarIke jenI avasthA pUrI thavA AvI che paNa je haju gAbhaNI banI nathI tevI) juvAna bheMza jhoTiMga chuM. (saM. joTiMga) eka prakAranuM bhUta (2) meluM ke rakhaDatuM dAMDa mANasa jhoDa na. jhUDa; vaLagaNa jhoDajhapaTa strI. bhUtapizAcAdinI aDaphaTa; vaLagADa jhona puM. (IM.) amuka vistAra, pradeza jhonabaMdhI strI. jhona-vistAramAMthI anAja vagere na jaI zake tevo karelo sarakArI manAI hukama jhonala vi. (IM.) kSetrIya; vibhAgIya [che)jhobA(-bhA)nuM akri . jobo Avavo; maraNaghAMTImAM mukAvuM jhobo(-bho) puM. jobo; jIva UMDo UtarI javo te jhoyaNo puM. jholaNo; khAnAMvALI kothaLI; moTI jhoLI; khaDiyo jhorosTriyana vi. jarathrusrane lagatuM; jarathustrI, jarathostI jhola strI. vaccethI jhUlI javuM te jholaNI strI. jhoLI; khAnAMvALI kothaLI; khaDiyo [Diyo jholaNo puM. moTI jholaNI; khAnAMvALI kothaLI; jhoLI; jholavuM a.kri, jhUlavuM; DolavuM (2) jhokAM khAvAM jholuM na. jhUMDa; ToLuM; samUha jholuM na. ('jholavuM' parathI) jhokuM; DoluM [(3) jhola jholo puM. jhUlo; hiMDoLo (2) helo; hIMcakAno eka jhoka For Private and Personal Use Only
Page #363
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TTiI jhoLI 3 4 6 jhoLa strI. (saM. vAlA) jhALa; jvAlA khiDiyo Tako chuM. (saM. trika) traNa paisA [gaNatarI; paranTeja jhoLaNI strI. (-No) 5. khAnAMvALI kothaLI; jhoLI; Tako chuM. (saM. TaMka) rUpiyo: nANuM (2) seMkaDAnA pramANamAM jhoLI strI. (da. jholiyA) kapaDAnA cAra cheDA pakaDIne Tako chuM. Takka; sAva borDa vALa vinAnuM mAthuM jhUlatuM pAtrAkAra karAya che te. udA. zAkanI, sAdhunI Takora strI. (da. Takkora) TakoravuM-TakavuM te; dhImethI jhoLI (2) jhulatI jhalAtI thelI (3) bALakanI khoI godAvavuM te (2) saheja IzAro ke sUcanA (3) baMga jhoLI pILI strI, bALakanA nAmakaraNa vakhate khoyAmAM ghAlI ke maroDamAM kahevuM te; mIThI TIkA; vakrokti hIMcoLavAnI kriyA TakorakhAnuM na. codhaDiyAM ke te vagADanArane besavAnI jagA jhoLo . jholo; namI paDavuM te (2) moTI jhoLI TakoravuM sakri. Takoro mAravo (2) TokavuM; Takora karavI; jhoMkavuM sa.kri. jhokavuM; paTakavuM; pachADavuM godAvavuM (mogarI vaDe vagADavAnI), jhAlara jhoMko 5. jhoko; AMkhanI jhoka TakorI strI, nAno Takoro; ghaMTaDI (2) nAnI ghaDiyALa jhoMTa strI. gUMTa; jhaDapa Takoro chuM. raNake ema vAgato Thoka (2) Thokano raNako jhoMTavuM sakri. jhUMTavuM; khUMcavI levuM Takkara strI. (da.) Thokara; prahAra (2) athaDAmaNa; sAmano jhoMpa strI. UMgha (2) utAvaLa; jhaDapa Takko chuM. Tako; sAva boDuM mAthuM jhAMsavuM sakri. (da. jhosa = nAkhavuM; pheMkavuM) rasathI - Taga strI. (i.) yAMtrika hoDI: kheMcanaukA abhAvathI ApavuM - nAkhavuM ke mUkavuM - paTakavuM (2) TagaTaga kri.vi. TagaraTagara; ekI najare ThAMsIne khAvuM - gaLacavuM TagaboTa strI. juo "Taga' TigaraTagara jhAMso khuM. (jhosavuM parathI) haDaselo; dhakko Tagamaga vi., strI, Dagumagu; Tagumagu (2) kri.vi. TagaraTa(-ma)gara kri.vi. (saM. Tagara uparathI) ekI najare; ga mITa mAMDIne TagalI strI, pAtaLI UMcI DALI [ema gayuM. (saM.) ca vargano anunAsika. enAthI zarU thato Tagumagu vi. Dagumagu; DolatuM (2) ki.vi. Tagumagu hoya eke zabda nathI. Taca vi. (i.) UMcI jAtanuM (2) 5. sonAnA kasano AMka Taca puM. TacakAno avAja (2) kri.vi. jarI vAramAM; jhaTa TacakaDI strI. capaTI; aMgUTho ane madhyamo dvArA karAto avAja, kiApavuM Ta . (saM.) gujarAtI lipino mUdhasthAnI pahelo vyaMjana TacakATa(-2)vuM sakri. Tacake Tacake kApavuM; Tacako mArIne Taka strI. TaMkAvAthI thato avAja yA khaTa daIne thato avAja TacakiyuM na. kammarathI rahI javuM te (2) TAkiyuM mota (2) kri.vi. Taka' evo avAja thAya ema TacakuM na. (TocakuM uparathI) TeravuM; TocakuM (2) nAno prasaMga; TakaTaka kri.vi. satata Taka Taka avAja thAya tema (jema ke, TANuM TocakuM [(lA.) mArmika vacana ghaDiyALano) (2) Tagara Tagara (jovuM) (3) strI. Tacako 5. (da. Taccaka) jhaTako; ghA (2) teno avAja (3) TaTakAro nikAmo lavAro TacaruM vi. Thacare; ati gharaDuM-bUTuM AiMgaLI; kaniSThikA TakaTakATa(-ro) 5. TakaTaka avAja (2) kaMTALo Ave tevo TacalI AMgaLI strI, hAthapaganI AMgaLIomAMnI chellI TakaTakiyuM vi. Taka Taka karyA karatuM (2) na. tAra jhIlanAruM TacAka kri.vi. 'Taca" evo avAja thAya ema (TakaTaka karatuM) yaMtra TacAka vi. AchakaluM; zekhI mAranAruM TakarAmaNa strI. TakarAvuM te; athaDAmaNa TacAkaDI strI, nAno phaTAkaDo ke tevuM sAdhana TakarAvuM a.kri. TicAvuM; aphaLAvuM TacAko-kiyo) 5. zarIranA sAMdhAno kaDAko TakavuM sakrI. (saM. tapha) lAMbA vakhata sudhI cAlavuM- nabhavuM TacI vi. (iM.) atizAgaNIzIla; atisaMvedanazIla (2) eka sthaLe lAMbo vakhata thobhavuM; sthira rahevuM TacUkaDuM vi. ghaNuM nAnuM TakAu vi. Take, rahe ke nabhe tevuM (2) majabUta TaTavuM na. TaTTa jevuM nAnuM ThIMgaNuM ghorDa (2) khaccara TakAdAsa puM. paisAno gulAma; lAlacu mANasa TaTaLavuM a.ki. TaLavaLavuM; pIvuM; jhUravuM (2) laTakI rahevuM majabatAI TakAva . TakavuM te; TakAupaNuM; majabUtAI TaTaLATa 5. TaTaLavAnuM duHkha (2) TaTaLavuM te TakAvArI strI. TakA pramANe gaNatarI: soe keTalA tenuM TATA(-) vi. barAbara UbhuM; akkaDa (2) (lA.) rUkta pramANa; "parasanTeja' [pAtra TaTTIstrI (de. TaiA= paDado; de. TaTTa=vADa) kAmaThAno ke TaphUlI strI, kAgaLane palALI gUMdI banAvela vATakI jevuM vAMsanI cIpono paDado (2) vIraNano banAvelo caka For Private and Personal Use Only
Page #364
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hu) 319 [ Tamalara (3) jAjarU saMDAsa kAmakAja ke tenI gAjavIja TapADavuM sakri. "TapavuM nuM preraka TapuM., na. ThIMgaNuM ghoDu (2) nabaLuM ghoDuM (3) (lA.) TapAra strI saMbhALa rAkhavI ke darakAra rAkhavI te TaDakAvavuM sakri. taDakAvavuM (2) dhamakAvavuM TapAravuM sakri. mAravuM; ThokavuM (2) vAraMvAra kahevuM; Takora TaDaTaDa 5. mijAja zikhI; garva karyA karavI; TokyA karavuM TaDapaDa strI. (-DATa) khAlI DaMphAsa-doratorano dekhAva; TapAla strI. ( Tappo' uparathI) DAka; posTa TaDhiyALuM vi. ('TADha', "TAtuM parathI) TADha vAya evuM (2) TapAla-oNphisa strI. DAkaghara; posTaoNphisa na. evuM vAtAvaraNa; TADhoDuM (3) TADhoDAvAnuM sthAna TapAlakharca(-raca) na. TapAlanuM kharca TaNako pu. khoTuM lAgavuM-rIsa caDhavI te TapAlavALo 5. TapAla vaheMcanAre; TapAlI; "posTamena Tana . (.) Azare agiyAraso kilogrAma vajananuM TapAlI chuM. TapAlavALo aMgrejI tola; 100 kvinTala aivAja TapUDuM(-DiyuM) vi. khUba nAnuM; baTukaDuM TanaTana ki.vi. evA avAjathI (2) na. evo ghaMTano TapUsa TapUsa ki.vi. dhIredhIre; ghasaDAtuM ghasaDAtuM Tanala strI. (iM.) (relavenuM) bogaduM; bhoMyaruM TapUsiyAM naba.va. ghasAI gayelAM khAsaDAM (2) dakSiNI Tanejana. (I.) (vahANa vagere vAhana laI jaI zakete) Tanano ghATanI sapATa(3) anAjajhATakatAM sUpaDAne marAto Thoka - bhAra ke tenuM mApa TipakavAno avAjathAya ema TapUsiyuM vi. TapUsa TapUsa karatuM (2) dhIredhIre ghasaDAtuM jatuM Tapa . TapakavAno avAja (2) ki.vi. jhaTa (3) Tapake ke TaperavuM sakri. TapAravuM; vAraMvAra kahevuM; Takora karavI; Tapaka, (0Tapaka) kri.vi. TapakatuM hoya ema mAravuM; ThokavuM TapakaluM vi. TapakAMvALuM dikhAvuM TapoTapa ki.vi. eka pachI eka (2) jaladIthI; tarata ja TapakavuM a.kri. TIpeTIpe nIce paDavuM, cUvuM (2) acAnaka TappAvALo chuM. Tappo hAMkanAro; gADIvAna; TAMgAvALo Tapaka-siMcAI strI. TIpeTIpe thatI siMcAI TappI strI. daDo paDavo te, tenI pachaDATa (2) samajaNa; TapakAvavuM sakri. ('TapakuM parathI) TIpAM pADavAM (2) bhAna TUMkANamAM lakhavuM; noMdha karI levI (3) bIjAmAMthI Tappo chuM. amuka laMbAIno AMtaro (2) musApharI; majala; nakala karI levI (4) mArI nAkhavuMTiyuM; "kolerA' visAmo (3) AvajA; AMTo (4) ghoDA ke baLadanuM TapakiyuM na. (Tapa uparathI) Tapa daIne marI javuM te (2). vAhana (5) saMgItano eka prakAra (bIjA te dhrupada TapakI strI, Tapaka: kapALamAMno nAno cAMllo: TIpakI (2) ne khyAla) (2) gaDuM (jema ke, ToLaTappo) TIlaDI; mInAkArI abarakha ke sonArUpAnI nAnI Tapha vi. (iM.) muzkela (2) majabUta goLa patarI Taba na. (i.) ghaNuM pahoLuM lAkaDAnuM athavA patarAnuM TapakuM na. TIpuM (2) nAnuM goLa biMdu-cihana plAsTikanuM eka vAsaNa Tapako DuM. ('TapakAvavuM" parathI) janmapatrikA; janmAkSara TabakaluM na. TapakuM (2) vi. TapakatuM; TapakAMvALuM TapaTapa kri.vi. evA avAjathI (2) jhaTajhaTa (3) strI. TabakiyuM na. TAkiyuM; kolerA baDabaDATa (aNagamAno) TabUkaDuM vi. (saM. baTuka+DuM, vyatyaya thaIne) sAva nAnuM TapaTapiyuM vi. TapaTapa - pAchaLathI baDabaDATa karanAruM (2) TabUkaluM na. TADhoDuM (2) vi. TabUkaDuM; TapUDuM na. astro caDAvavAno cAmaDAno kakaDo; salADI TabUDI strI, (TabUka uparathI) nAnI loTI, ToyalI TapaTapIstrI.astrocaDAvavA mATeno cAmaDAno kakaDo, salADI Tabo pu. pAnAnA hAMsiyAmAM pracalita sthAnika bhASAmAM TapalAbAjI strI. sAmasAmI TapalInI mArAmArI lakhelI TIkA-artha (jaina). TapalI strI. dhImethI mArelIthapATa (2) (lA.) ToNo; maheNuM TamakavuM a.kri. dhImo prakAza Apavo (2) dUrathI jhINo TapalIdAva chuM. e nAmanI eka ramata TipaTapiyuM prakAza dekhAvo TapaluM na. ('Tapa' parathI) kuMbhAranuM jaMllAM TIpavAnuM ojAra; TamaTama strI, na. (hi) (uttara bhAratanI) eka ghoDAgADI Tapalo pu. moTI jorapUrvaka TapalI (2) kuMbhAranuM TapakuM (3) (2) eka jAtanuM pharasANa (3) kri.vi. dUrathI thoDo, (lA.) maheNuM (4) (tiraskAramAM) kuMbhAra tema ja Acho prakAza Avato hoya tema vALaMda TamaTamavuM a.ki. pajpaDuM thaI rahevuM (2) Atura thaI javuM TapavuM sakri. kUdI javuM (2) (lA.) vadhavuM-caDiyAtuM thavuM (3) TamakavuM (dIvo); dhImedhIme maMda prakAza Avavo TapAko puM. Tapa avAja (tALI pADavAno ke roTalo ghaDavAno). (4) dIvo bujhAtAM pahelAM Tagamaga thavuM TapATapa kri.vi. jhaTapaTa; jaladI jaladI (2) strI. TapATapI TaTamiyuM na. TamaTamatAM-jhAMkho prAkaza Apato dIvo TapATapI strI. bolAcAlI; vANIno jhaghaDo Tamalara na. (i.) eka jAtanuM pyAlA jevuM vAsaNa; 'TaMkhtara' For Private and Personal Use Only
Page #365
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra TameTuM(-To)] TameTuM na. (-To) puM. (IM.) eka zAkaphaLa TarkI na. (iM.) turkastAna www.kobatirth.org 348 [palaTo Tarna puM. (IM.) vAro; (ramatanI bAbatamAM) dAva (2) Tarnaovara na. kula vecANa (2) vakaro (3) Arthika Uthalo Tarnara puM. (iM.) pAIpa besADanAra (2) saMghADiyo; kharAdI TarniMga paoNinTa puM.,na. (IM.) vaLAMka; moDa TarpenTAina na. (I.) amuka jhADanA guMdaramAMthI banatuM tela TarbAIna naM. (IM.) vIjaLI utpanna karatA varALayaMtrano eka prakAra [mATeno niyata gALo; nizcita mudata Tarma strI. (iM.) (zALAnuM) satra; varSamAM abhyAsa karavA Tarminala vi. (IM.) satrAMta; chamAsika (2) na. aMtima mathaka; sTezana (3) aMta; cheDo [ke sTezana Tarminasa na. (IM.) (relave, basa vagerenuM) chevaTanuM mathaka TarminaoNlaoNjI strI. (iM.) paribhASA (2) pAribhASika koza Tallo puM. dhakko; AghAta (2) phero; AMTo (3) mAthAno Tako [(2) AturatAthI jhaMkhavuM-jhUravuM (3) pIDAvuM TavaLavuM a.kri. (de. Talavala) valakhAM-taraphaDiyAM mAravAM Taza strI. mITa; animeSa najara Tazara strI. (saM. trasara, prA. Tasara=eka prakAranuM sUtara) tasara (2) AMkhamAM dekhAtI rAtI lAla 25 (3) Taziyo (4) dhArA; sera [ke tenI rekhA Taziyo puM. ujharaDAmAM ke cIrAmAM lohI jhamI AvavuM te Tasa strI. Taza; mITa; animeSa najara TasaTasa kri.vi. Tagara Tagara; Tase ne Tase TasaTasa kri.vi. phATuMkATuM thaI jAya tema TasaTasavuM a.kri. tasatasavuM; phATuMphATuM thaI rahevuM Tasara strI. Tazara; AMkhamAM dekhAtI jhINI lAla nasa (2) eka jAtanuM rezama ke tenuM kapaDuM; tasara Tasala strI. (IM.) athaDAmaNa; jhaghaDo (2) mArAmArI TahakAro puM. duHkhane lIdhe thato udgAra (2) TahUko TahukavuM a.kri. (mora ke koyale) bolavuM TahukAra(va) puM. (koyala ke morano) Tahuko; TahukArava Tahuko puM. (de. TauyA) koyala ke morano bolavAno avAja; Tahuko (2) koIne bolAvavA dIdhelo lAMbo sAda; Tauko (3) cAlatI vAtamAM hAjiyo pUravo te; huMkAro Tahela strI. (TahelavuM uparathI) ghUmavA sAthe prabodha ApatAM maMgAtI bhIkha (2) ekanuM eka vAraMvAra kahevuM ke dhyAna para nAMkhavuM te Tahela bhaTTa puM. Tahela nAkhanAro bhikSuka; Taheliyo TahelavuM akri. laherathI AMTA mAravA; Amatema pharavuM (2) gAmamAM Tahela nAkhavI [TahelabhaTTa Taheliyo vi., puM. (2) puM. Tahela nAkhanAro bhikSuka; TaLakavuM akri. lalacAvuM (2) vi. lAlacu TaLakUDuM vi. TaLakavuM; lAlacu [hIjarAvuM (3) sakhata pIDAvuM |TAiTeniyama TaLavaLavuM a.kri. TavaLavuM; AturatAthI jhaMkhavuM-jhUravuM (2) TaLavaLATa puM. TaLavaLavuM te; TaLavaLavAnI kriyA TaLavaLiyuM vi. TaLavaLATa karanAruM TaLavuM a.kri. (saM. Talati, Talai) dUra thavuM; khasavuM; haThavuM (2) AghA javuM; maravuM (jema ke, Agho TaLa.) (3) maravuM ke sAjuM thavuM; nirmULa thavuM TAMka TaMka puM. (saM.) chApa mArelo sikko; Tako (2) paisAbhAra; [dohavAno) TaMka strI. nakkI veLA-vakhata (jema ke, khAvAno ke TaMkaNa na. TAMkavAnI kriyA [zAhI banAvavAmAM vaparAto) TaMkaNakhAra puM. (saM. TaMkaNakSAra) eka jAtano kSAra (pahelAM TaMkana na. (saM.) TAMkaNAthI TAMkavuM te[pADavAnuM kArakhAnuM TaMkazALa strI. (saM. TaMkazAlA, prA. TUMkasAla) calaNI sikkA TaMkazALI puM. TaMkazALano uparI; TaMkazALavALo [kriyA TaMkAmaNa na. (-NI) strI. TAMkavAnuM mahenatANuM (2) TAMkavAnI TaMkAra, (1) puM. (saM.) dhanuSyanI paNachano avAja TaMkArita vi. (saM.) TaMkAra karAyeluM TaMkArI vi. TaMkAra kare evuM (2) puM. TAMkanAro (ghaMTI) TaMkAro puM. TAMkanAra (jema ke, ghaMTInA) TaMkAvavuM sa.kri. 'TAMkavuM'nuM preraka TaMkAvuM a.kri. 'TAMkavuM'nuM karmaNi TaMke(-ko)Taka kri.vi. dareka TaMke (2) barAbara niyata samaye; yogya vakhate ja (3) Toca sudhI; chalAchala TaMgastrI. (saM. TaMgA) TAMgo; paga[Thokara keAMTI (kustImAM) TaMgaDIstrI. TAMgo; taMgaDI(tiraskAramAM) (2)TAMgAthI mArelI TaMgADa(-q)vuM sa.kri. laTakAvavuM raMgAvuM akri. TiMgAvuM; laTakavuM TaMgasTana na. (IM.) eka mULa dhAtu (2.vi.) TaMTAkhora vi. TaMTo karavAnI AdatavALuM; kajiyAkhora TaMTALuM vi. TaMTAkhora; kajiyAkhora TaMTo puM. kajiyo; jhaghaDo; takarAra TaMTophisAda puM. TaMTo-takarAra; jhaghaDo ane dhAMdhala TaMDela puM. vahANano mukhya khalAsI-sukAnI (2) UMco mANasa ke kAMI vadhAre UMcuM lAge te (3) vi. UMcAIvALuM (mANasa ke Asana) TaMblara na. (iM.) eka jAtanuM UbhA pyAlA jevuM pAtra TAi strI. anizcayAtmaka sthiti (ramatagamatamAM) TAiTa vi. (iM.) sakhata taMga; na case evuM (2) akkaDa svabhAvanuM; rovALuM TAiTala na. (IM.) haka; mAlikIka (2) zIrSaka (3) khitAba; padavI; ilakAba (4) jamIna ke milakata parano mAlikIhakka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [(2.vi.)2 TAiTala peja na. (IM.) mukhapRSTha TAiTeniyama na. (IM.) paththaranA prakAranI eka mULa dhAtu For Private and Personal Use Only
Page #366
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TAIDa 3 49 [TANuMTacakuM TAiDa strI. (i.) bharatI; juvALa TATa' (3) vi. caro ke chUTe nahi tevuM; TAITa TAIpa . (.) (chApavAnuM) bIbuM (2) prakAra; jAta TATavi. (i. TAITa) sajjaDa; kaDaka sajjasa (2)masta; cakacUra TAipa-phAunDrI strI. (I.) chApavAnAM bIbAM taiyAra karanAruM TATa na. (baMgALI pATa = zaNa) zaNanI dorIonA kArakhAnuM yaMtra; TekaNamaMtra; TAipayaMtra vaNATanuM jADuM kapaDuM TAiparAiTara na. (iM.) chApa jevA akSaromAM lakhavAnuM TATapaTI, (-TTI) strI, tADapatrI; pAtharavAnuM gUrapATa-kaMtAna TAiparAiTiMgana. (I.) TAiparAiTarathI lakhavuM che ke tenuM TATA za... (i.) chUTA paDatI vakhate bolAto zabdakAma; TAipiMga niAra; TAipakAra prayoga; Avajo TAipisTa . (iM.) TAIparAITarathI lakhavAnuM kAma kara- TATavuM na. TaTavuM; halakI jAtanuM ghoDuM [kAmaDAMnAM bAraNAM TAIpiMgana. (iM.) TAipa karavAnuM kAma; 'TAiparAiTiMga' TATiyAM na.ba.va. ('TATuM" uparathI) gADAnAM pAMjarAM (2) TAipogrAphI strI. (i.) bIbAM banAvavA ane chApavAnI TATiyuM na. TATano kakaDo-TukaDo vidyA (2) mudraNazAstra TATuM na. (saM. trapha, prA. TaTTi-TaDhiA) kAmaDAMnI cIponI TAiphasa puM. (i.) eka prakArano mudatiyo tAva gUMthelI sAdaDI, bhIMta ke jhAMpo (2) TATAnuM banAveluM TAiphaoNiDa 5. (iM.) eka jAtano (AMtaraDAne kAraNe thato) kapaDuM [rAjapUta ke garAziyo (tucchakAramAM) - mudatiyo tAva; AMtrajavara; motIjharo TATuM na. (TATa = aphINa vagerenA nazAmAM cakacUra parathI) TAiphona na. (iM.) dariyAI tophAna; pracaMDa jhaMjhAvAtI na. bakaruM dhirapakaDano kAyado TAima pu. samaya; vakhata; kALa (2) jamAno TADA pu. rASTravirodhI pravRttinA Aropasara aTakAyatI TAimakIpara 5. (kArakhAnA vageremAM) kAmano samaya TADha strI. (TADha uparathI) ThaMDInI asara; zItaLatA noMdhanAra karmacArI TADhaka strI, ThaMDaka (2) nirAMta (2) saMtoSa TAimaTebala na. (I.) samayapatraka; sAraNI TADhakiyuM vi. TADhaka kare evuM (2) na. ThaMDaka mATe vaparAtuM TAima DipojhiTa strI. (iM.) mudatI thApaNa bhInuM kapaDuM ke pINuM (3) sukhaduHkha; taDako-chAMyaDo (4) TAimapIsa puM. (i.) DabbA ghaDiyALa; meja ghaDiyALa pANI ThaMDuM karavAnuM pAtra TAimabaoNmba . (iM.) niyata samaye phUTanAro bomba TADha taDako pu.ba.va. sukhadukha; taDako-chAMyaDo TAimara na. (iM.) samaya noMdhaka (2) samayamApaka yaMtra TADhavaNI strI. TADhavavuM te; zItakapATabhavana; rephrijarezana TAimasara vi. vakhata pramANe; samayasara TADhavavuM sakri. TATuM karavuM; ThAravuM; rephrijareTa' TAimiMga na. (iM.) samaya nirdhAraNa (2) samayamApana TADhA pu.ba.va. DuMbhANAthI devAtA DAma (2) marmanAM vacana TAIla na.(i.) naLiyuM (2) lAdI TADhAza strI. TADhApaNuM; TADhapa TAIlsa strI, naLiyuM 2) lAdI-taptI (pharasabaMdhInI) TADhiyo, (tAva) 5. TADha vAIne Avato tAva TAI strI. (iM.) nekaTAI; gaLe baMdhAtI videzI DhabanI TADhI strI. maDadAnI pANIthI ThArelI rAkha; vAnI kapaDAnI paTTI (2) maDAgAMTha; gUMca TADhI (ziyaLa, vazILI) strI. zrAvaNa suda ke vada TAuTa puM. (korTa vageremAM) keza zodhI ApavAnuM kAma karanAra sAtamano divasa; zItaLA sAtama (2) TATuM-vAsI dalAla (2) kajiyA-dalAla khAvAnuM hovuM te (laMgamAM) TAuna na. (I.) nAnuM zahera; upanagara TATuMvi. (saM. stabdha, prA. thaDhA = kuMThita, jaDasaDa uparathI) TAuna plAniMga na. (iM.) nagara-Ayojana zItaLa; ThaMDuM (2) vAsI (3) dhImuM; maMda (jemake, kAmamAM) TAunazipa strI. (i.) nagarakSetra (4) jhaTa uzkerAya nahi evuM; zAMta svabhAvanuM TAuna eriyA pu. (iM.) nagaravistAra TATuMgAra (-ghora, -boLa, hima) vi. ghaNuM ja ThaMDuM TAuna-haoNla . (.) gAmano ke nagarano sArvajanika TADho chuM. (TATuM uparathI) TADho DAma; aMdarathI bALI mUke haoNla-sabhA vagere mATenuM makAna; nagaragRha; evuM marmavacana nagarabhavana; nagara sabhAgRha TADhoDAma pu. maheNuM [bhInuM kapaDuM ke pINuM TAkAro chuM. araNInuM jhADa TADhoDiyuM na. TADhakiyuM (2) TADhoDuM (3) ThaMDaka mATe vaparAtuM TAcakATucakI strI, maMtarajatarathI karAtA TucakA TADhoDuM na. cAlu varasAdane lIdhe havAmAM thayelI zaradI acako . TacAko; sAMdhAno kaDAko (2) ghoDiye laTakAvAtuM TADhoDo pu. TADho, maheNuM jhUmakhuM-ramakaDuM (3) khoTuM lAgavuM-rIsa caDavI te TADhoLI strI, pANI ThaMDu rahe evI mATalI simaya; vakhata TATa puM. (kannaDa taTTa) moTI tAsakanA ghATanI chacharI thALI TANuM na. sArAnarasA prasaMga-avasara (2) lAga; taka (3) (2) kri.vi. sAva; tadana. udA. "lUkho TATa', 'nAnuM TANuMTacakuM na. vAratahevArano prasaMga-avasara For Private and Personal Use Only
Page #367
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org TApaTIpa TApaTIpa strI, vyavasthA; sughaDatA (2) marAmata (3) upalo bhabhako - zaNagAra; cApacIpa TApaTIpiyuM vi. TApaTIpa-zaNagAra karyA karavAnI TevavALuM TApalI strI. TapalI TApazI(-sI) strI. cAlatI vAtamAM purAto hAjiyo TApaLuM vi. phokaTa lalacAvanAruM TApI strI. TapalI (2) cho besADavA TIpavAnuM ojAra TApu puM. beTa; dvIpa TApuDo puM. nAno TApu TAbariyuM na. nAnuM chokaruM TAbaro puM. pANIno ghaDo 350 [tAphato TApo (-putro) puM. hAthathI dhaDelo roTalo TApherTA puM. (IM.) eka jAtanuM banAvaTI rezamI kApaDa; TAbara puM. chokaro; bALaka TAbu strI. baLadane moDhe bAMdhavAmAM AvatI sIMkalI TAboTo puM. hatheLI aphALI karelo avAja; tAboTo TAbhATebhI strI. (-bhA) paM.ba.va. TAbhATebhA karavA te; phATelAM kapaDAMnI durastI TAyaDI strI. (saM. TAra, de. TAra) TArI; nAnI ghoDI TAyaDuM na. nAnuM ghoDuM; TAraDuM TAyaDo puM. nAno ghoDo; TAraDo [rabaranI vATa TAyara na. (IM.) sAikala, moTara vagere vAhanane hotI TAyaraphiTara vi. (IM.) paiDAmAM TAyara besADanAra kArIgara TAyaluM na. vagara jarUranI doDhaDahApaNanI athavA ApavaDAInI vAta (2) kUthalI TAra puM. (IM.) kolaTAra; DAmmara TArageTa puM. (IM.) lakSyAMka, uddeza (2) nizAna; lakSa TAraDI strI. (saM. TAra, de. TAra=TaTTu) nAnI-mAla vinAnI ghoDI; TAyaDI TArgeTa puM.,na. (IM.) lakSya ke lakSyAMka [tAla TArTarika eNsiDa puM. (IM.) AmalIno tejAba TAla strI. vALa jatA rahyA hoya evo mAthAno bhAga; TAlakI strI. tAlakI (2) tALavuM [bhAga TAlakuM na. tAlakuM; mAthAno vacalo ane sauthI uparano TAvara na. (IM.) UMcA minArA jevuM eka bAMdhakAma TAska na. kArya, niyatakArya (2) kArya vizeSa TAskaphorsa na. (i.) kAryavizeSa daLa; viziSTa kArya mATe racAyeluM daLa TALa strI. nivAraNa karavuM; TALavuM te TALaNaToLaNa na. (caLAmaNa, jhaTakAmA jevo) TALI mUkelo nakAmo bhAga [kharAba choDavuM TALavuM sa.kri. dUra karavuM; nivAravuM (2) sAruM kADhI laI TALo puM. ('TALavuM' uparathI) vAyadA karyA karavA te (2) judAI-aMtara guNavuM ke rAkhavuM ta (3) camatkAra (4) |TAMcavuM saMjoga; tAkaDo [motI tALavAnuM eka vajana-tola TAMka chuM. (saM. TaMka) zera(500 grAma)no 72mo bhAga (2) TAMka strI. ('TAMkavuM'-'dhaDavuM' uparathI) ghaDelI kalamanI aNI; aNiyuM; 'niba' TAMka kuM. noMdha (2) TAMkiyuM TAMkaNAsara kri.vi. samayasara; TANAsara ['pinakuzana' TAMkaNiyuM na. TAMkaNI khosavAnuM gAdIvALuM sAdhana; TAMkaNI ('TAMkavuM' uparathI) kAgaLa vageremAM khosavAnI lokhaMDanI mAthAdAra jhINI saLI; 'pina' (2) sutAranuM eka ojAra (3) vAraMvAra TokavuM te TAMkaNuM na. (saM. TaMkati uparathI) TAMkavAnuM ojAra; 'cijhala' TAMkaNuM na. joga; prasaMga; avasara; TANuM TAMkalI strI. nAnuM TAMkuM (2) khosavAnI TAMkaNI TAMkalI strI. (ghI-telanI) paLI, eka prakArano Dhola TAMkavuM sa.kri. (saM. TaMkati, TaMkai) khaNavuM; kotaravuM (2) TAMkA bharavA; sAMdhavuM (3) sAthe joDavuM (4) utAro karavo; avataraNa ApavuM nIkaLI javAnI bArI TAMkAbArI strI. ('TAMkuM' uparathI) kaphoDI dazAmAMthI chaTakI TAMkI strI. ('TAMkuM+ gu. I pratyaya) makAna ke UMcA bhAge karAtuM lokhaMDa, plAsTika, simenTa vagerenuM nAnuM ke moTuM TAMkuM (2) TAMkavAnI - kotaravAnI kriyA TAMkI strI. AMkhanuM eka darda TAMkI strI. upAya ke lAga Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TAMkuM strI. (de. TaMka = khodeluM jaLAzaya) pANI bharavAno chobaMdha ke lokhaMDano koTho (2) (khAsa karIne makAnanA bhIMtaLa nIce karavAmAM AvatuM) pANInuM bhaMDAriyuM TAMko puM. ('TAMkavuM') bakhiyo; sIvaNa; Tebho TAMko(Tebho, Taiyo) puM. sahejasAja madada TAMga strI. TAMgo; paga TAMgavuM sa.kri. (saM. TaMkati) laTakAvavuM; TaMgADavuM; TIMgADavuM TAMgAToLI strI. (TAMgo+toLavuM) TAMTiyo ane graMtha jhAlI labaDatuM upADavAnI kriyA TAMgAtoDa strI. (TAMgo+toDavuM) sakhata rakhaDapaTTI TAMgAvALo puM. TAMgo hAMkanAra; gADIvAna TAMgo puM. (saM. gaMgA) TAMga; TAMTiyo TAMgo puM. ghoDAgADI; TappAgADI TAMca strI. (saM. saMcati) japatI (2) kalamanI aNIno trAMso kApa (3) Tacako (4) ghaTa; khoTa TAMcaNa na. TUMkI noMdha; 'joTiMga' TAMcaNapothI strI. noMdhavahI; noMdhabuka; 'joTiMga buka' TAMcaNI strI. TAMcaNa (2) TAMkaNI; 'pina' TAMcavuM sa.kri. (saM. TaMcati, prA. saMcai) TAMkA mAravA (2) khosavuM; ghoMcavuM (3) kalamanI aNI kApavI (4) karakasara karavI; kharca kamI karavuM For Private and Personal Use Only
Page #368
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TAM 3 5 1 [ TiMbaravo TAMcuM na. UNapa; dhaTa kArIgara; 'Tinasmitha | ticcha mANasa TAMcuM vi. ochuM; khUTatuM; adhUruM, TinapATa (iM. TipoTa) na. DabaluM (2) (lA.) tenA jevo TAMTiyo . paga (tucchakAramAM) TinapATiyuM vi. TinapATa jevuM; tuccha; pAmara; nakAmuM; TAMDI strI, dIvAsaLI; kAMDI phAsasiyuM (2) dhAMdhaliyuM TAMDuM na. poTha; vaNajAra (2) ToLuM; dhADuM TipaoNTa na. (i.) TinanuM DabaluM [(2) sUcana TAMDuM na. Toca; zikhara Tipa strI, (i.) nokara-cAkarane apAtI bakSisa; boNI TAMDo !. DhAMDho; baLada TipaTopa vi. (iM.) UMcI kakSAnuM sarvotkRSTa Topa strI, na. vAkyamAM virAmanuM cihna (2) pUrNavirAma TipaNiyo 5. TIpaNuM joI bhaviSya bhAkhanAra; jozI (3) strI. najara; nema (4) TAMka, niba TipaNiyo vi. 5. TIpaNI karanAra majUra TAMpavuM sa.di. tAkI-talapI rahevuM TipoI strI. (saM. tripAdikA) traNa pAyAnI ghoDI, tripAI TAMpA-TaraDuM vi. vaLIne ghATa vinAnuM thaI gayeluM; roTuM TipAla vi. TIpIne ghaDI zakAya evuM: "meliyebala TApuM na. maLavA javuM te (2) phero; AMTo TipAvavuM sakri. 'TIpavenuM preraka TAMpuTayuM na. phero-AMTo khAvAnuM kAma; dhakko TipAvuM a.kri. 'TIpavuMnuM karmaNi Tika, (mArka) strI. (i.) joyA-tapAsyAnI karAtI TippaNa na. (-NI, -nI) strI, samajUtI mATe lakhelI nAnI nizAnI [pATavI kuMvara TIkA; rimArka' (2) TAMcaNa; TUMkanoMdha TikAyata vi. (Tikko uparathI) pATavI; vaDuM (2) 5. TippaNakAra vi. (saM.) noMdha TapakAvanAra (2) noMdharUpI TikiTa strI. (I.) dAkhala thavA, javA tathA mokalavA- TIkA lakhanAra; "senoTeTara' [bhAthuM rAkhavAnuM vAsaNa karavAnA paravAnAno kAgaLa ke pUMThAno kakaDo(2) kApalI Tiphina na. (I.) bapArenuM (nAstA jevuM) khANuM; bhAthuM (2) TikiTa-kalekTara 5. (i.) TikiTa lenAra ke ekaThI karanAra TiphinabaoNksa strI. (iM.) khAvAnuM lAvavA laI javAmAM karmacArI tei sthAna phAve tevuM eka pAtra; Tiphina TikiTadhara na. praveza karavA jyAM paisAthI TikiTa maLatI hoya TibeTa 5. tibeTa: himAlayanA uttarano cInano pozI deza TikiTa-cekara chuM. (I.) TikiTa ceka karanAra-tapAsanAra TibeTI vi. (2) 5. tibeTanuM ke tyAMnuM rahevAsI karmacArI Timbara chuM. (.) kaMThasvara TikiTabArI strI. juo TikiTAra' Tiyaragesa puM. (iM.) azruvAyu TikiTa-mAstara 5. paisA laIne TikiTa ApanAra karmacArI TilAyatavi.(2) 5. (`TIluM' parathI) TikAyata (pATavI; vaDuM) TikkaDayuM. (Tikko uparathI) tikkaDa, jADo roTalo (nakUlelo) Tizya puM. (.) pezI; Utaka j (Da) pezI. Utaka (kAgaLa TikkI strI. (Tikko uparathI) saphaLatA (2) lAgavaga; Tisyu-pepara puM. (I.) pAtaLo cIkaNo vIMTavAno mulAyama siphArasa (3) TIpakI-TIlaDI Dima; hiMgo TiLaka chuM. (ma.) lokamAnya bALagaMgAdhara TiLaka Tikko chuM. (da. Tikka) cAMllo; moTuM TIluM (2) (lA.) Tikyara na. auSadhanuM madyArkayukta drAvaNa TikhaLI(-LiyuM) vi. TikhaLa karanAruM TiMgaNiyuM na. TiMgADavAnuM sAdhana; laTakaNiyuM; "hengara' TicakArI strI, mazkarI; majAka tophAna TiMgaLAvuM akri. juo "TIMgaLAvuM TicakAro 5. TIcavAno avAja (2) mastI; tophAna[SamaNa TiMgAToLI strI. juo beTIMgAToLI' TicAmaNa(CNI) strI. TicAvuM te; nakAmI rakhaDapaTTI ke atha- TiMgADa(-1)nuM sakri. juo "TIMgADa(-)vuM TicAvavuM sakri. "TIcavuM'nuM preraka [(3) "TIcavuM'nuM karmaNi Te TicAvuM a.kri. aphaLAvavuM; kuTAvuM (2) nakAmA pherA khAvA TiMcara na. (I.) arka; sattva TicUkaDuM vi. TacUkaDuM; nAnakaDuM (2) ThIMgaNuM; TIcakuM riMTI kri.vi. juo 'TIMTI' TiTi(-)bha na. (saM.) TiToDo (pakSI). TiMDoruM na. juo beTIMDoruM' TiTi(-)bhI strI. TIToDI kikaLATa; kaMkAsa TiMbara na. (iM.) ImAratI lAkaDuM; "Timbara' (marcanTa' TiTiyANa na. (-ro) 5. (da. TiThThiyAva) kikalANa (2) TiMbaramacaMTavuM. (I.) imAratI lAkaDAno vepArI; TimbaraTiToDI strI. (saM. TiDhibhI) eka pakSI, TiDhibhI TiMbara mArkeTa strI. (I.) lATI; "Timbara-mArkeTa TiToDo chuM. (saM. TiTriba) TiToDI palIno nara; TiTibha TiMbaravuM na. juo 'TIMbaravuM TiToDo chuM. lokanRtyano eka prakAra; TeTuDo | TiMbaravo . (saM. Timbara, prA. Timbaraa) eka jhADa, jenAM Tina na. (iM.) eka dhAtu-kalAI (2) TinanA patarAnuM vAsaNa pAna bIDI vALavAmAM vaparAya che. TIMbarUnuM jhADa (2) Tinagara vi. 5. TinanAM patarAMnAM sAdhano ane reNa karanAra TiMbaruM For Private and Personal Use Only
Page #369
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org TiMba TiMbaruM na. juo 'TIMbaruM liMbo puM. juo 'TIMbo' TI strI.,puM.,na. (IM.) cA ke teno choDa TIkaDI strI. (sara. TIkI) dArUkhAnAnI nAnI capaTI cakatI (2) goLI; 'TaeNbleTa' 352 TIkavuM sa.kri. (saM. TIk) tAkItAkIne jovuM (2) TIkA karavI TIMkavUDa na. (iM.) sAga ke tenuM jhADa TIkA strI. (saM.) samajUtI ApavA kareluM vivaraNa (2) guNadoSanI samAlocanA (3) niMdA; vagovaNI TIkAkAra puM. TIkA karanAra, vivecaka; samIkSaka TIkAkhora vi. TIkA-niMdA karavAnI AdatavALuM TIkAtmaka vi. (saM.) TIkAthI bhareluM; TIkAvALuM TIkApAtravi. (saM.) TIkAne lAyaka-yogya [cAMllo; TIlaDI TIkI strI. (de. Tikka) sonerI ke rUperI TapakI (2) jhINo TIkI strI. najara TIko puM. Tikko; cAMllo; moTuM TIluM (2) (lA.) DAma; DiMgo TIkhaLa na. AnaMda khAtara karelI mazkarI-majAka-tophAna TIkhaLI vi. TIkhaLa kare evuM; mazkaruM; majAkiyuM TIcakuM vi. ThIMgaNuM (2) na. nAkanuM TeravuM TIcara puM. (i.) zikSaka; adhyApaka; guru [athaDAvavuM TIcavuM sa.kri. ThokavuM; TIpavuM (2) chUMdavuM (3) aphaLAvavuM; TIciMga na. (i.) adhyApana; zikSaNa TIco puM. gobo (TicAyAthI paDelo) TITenasa puM. (IM.) dhanurvA, dhanurvAta; dhanura TINakuM, TINiyuM na. nAnuM chokaruM; bALaka TInejara puM. (IM.) 13 thI 19 varSa vaccenI vyakti TIpa strI. (saM. TippaNaka) yAdI; noMdha (2) pAdaTIpa, 'phUTanoTa' (3) phaMDaphALAnI yAdI (4) ugharANIno [(lA.) kedanI sajA TIpa strI. IMTa ke paththaranA caNataramAM sAMdho pUravo te (2) TIpa strI. (ravA.) tArasthAna (saMgIta) kAgaLa TIpa strI. pANI bharavAnuM vAsaNa; pavAluM (2) nAnIbAladI TIpa na. (ravA.) TIpuM; buMda; biMdu TIpa strI. (TIpavuM uparathI) thAbaDI; TIpaNI [TIlaDI TIpakI strI. (dai. TippA) sonerI ke rUperI TapakI (2) TIpaNI strI. sArI peThe TIpavuM-TIpI besADavuM te ke tenuM sAdhana TIpaNuM na. (saM. TippaNaka, prA. TippaNaa) paMcAMga TIpaNuM na. TIpavAnuM sAdhana (2) TIpavAnI kriyA TIparI strI. aDhIso grAmanuM mApiyuM TIpavuM sa.kri. kaThaNa vastuthI thAbaDI mAravI-ThokavuM (jamIna, cUno vagere) (2) ghaDIne AkAra banAvavo (loDhuM, hAMbuM vagereno) mAravuM; ThokavuM (3) sajA ThokavI (4) ekanI eka vAta para jora devuM TIpArTI na. (i.) cAnI mijabAnI TukaDo TIpuM na. pravAhInuM TapakuM; TapakuM TIporTa na. (IM.) cAmAM khAsa upayogI vAsaNa; cAdAnI TI.bI. kuM. (IM.) kSaya; kSayaroga TIma strI. (iM.) khelADIonI TukaDI (ramatagamatanI) TImaNa na. (saM. temana, prA. TimmaNa) nAsto (2) bhAthuM (3) lagnane Agale divase sagAsaMbaMdhIne apAtuM jamaNa TImaru na. TiMbaruM; TiMbaravo nAmanuM jhADa [mATenuM) TImaluM na. gaciyuM (2) lAkaDAnuM DhImacuM (pApaDa TIpavA TIlaDI strI. kapALe coDavAnI TIpakI (2) nAno cAMllo Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (3) moranA pIMchAnI AMkha - caMdraka [(tiraskAramAM) TIlavuM vi. TIlAvALuM (2) na. brAhmaNa ke bAvo-sAdhu TIlavo puM. TIliyo (2) TIlAvALo (jema ke, kUtaro, baLada vagere) (3) TIlAM - TapakAM karanAro sAdhu, bAvo ke brAhmaNa (tiraskAramAM) TIlAnaLI strI. TIlA AkAranI naLI TIliyo puM. TIluM karanAro; TIlAvALo TIlI strI, TIlaDI; biMdI TIluM na. (saM. tilakam) tilaka; TIko; cAMllo (2) tripuMDa TIlo puM. UbhuM TIluM (2) DAma TI.vI. na. (IM.) TelivijhananuM TUMkuM rUpa; dUradarzana TIzarTa na. (IM.) baTana vinAnuM gUMtheluM khamIsa TIziyo puM. TIzI peThe phUTatA aMkura jevI kaNI yA nAnI rekhA TIzI, (-sI) strI. aMkura; kUMpaLa (2) aNIdAra kaLI (phUlanI) (3) rekhA; lITI TIzI (-sI) strI. patarAjI; baDAI TIzI(-sI)khora vi. zekhIkhora; baDAI hAMkanAra TIsa strI, vedanA ke pIDAnI prabaLa anubhUti TIseTa puM.ba.va. cAnA badhAM vAsaNa-pAtra TIsTola puM. (IM.) cAnI nAnI dukAna [udgAra) TIho puM. DiMgo ('leto jA, kevo banyo !' e bhAvano TI(-TiM)gaLAvuM akri. (TiMgAvuM uparathI) laTakavuM TIM(-TiM)gAToLI strI. TiMgAToLI; TAMgAToLI TI(-TiM)gADa(-q)vuM sa.kri. TiMgADavuM; laTakAvavuM TIM(-Ti)gAvuM a.kri. TiMgAvuM; laTakAvuM TIM(-Ti)TI kri.vi. evo avAja karIne TI-TiM)DoruM na. eka zAka-phaLa; dhiloDuM TI(-Ti)baravuM na. TiMbaravAnuM phaLa; TiMbaravuM TI(-TiM)baravo puM. juo 'TiMbaravo' TI(-Ti)baruM na. TiMbaruM; TiMbaravo nAmanuM jhADa TI(-TiM)bo puM. TiMbo; Tekaro Tuka chuM. (ravA) TukaDo; kaTako bhikhArI TukaDA(khAu, khora) vi. TukaDA mAgIne jIvanAruM; TukaDI strI. ToLI (2) ghauMnI eka jAta TukaDo puM. nAno bhAga; kakaDo (2) (lA.) khAvAno kakaDo For Private and Personal Use Only
Page #370
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Tukkalo 3pa 3 TeIlara Tukkala strI, 5. (hi. tukkala) moTo pataMga (2) TramaNa na. TUMpaNa; kaNaka gadaDavAnuM ghI ke tela utarANaveLA rAtre dorI sAthe kAgaLanuM phAnasa TaMgADI TUra strI. (i.) sahelagAha; paryaTana; pravAsa uDADAto pataMga TUrijhama na. (iM.) pravAsataMtra; pravAsana Tucako muM. rasa Upaje tevI TUMkI vAta ke vAkya (2) TUrisTa na. (i.) musAphara; sahelANI; paryaTaka maMtarajaMtarane lagatuM nAnuM vAkya ke prayoga (3). TUriMga strI. (i.) musApharI; pravAsa aNasAro; saMketa kriIDAyuddha TUrnAmenTa strI, (i.) ramatagamatanI harIphAi-spardhA TurnAmenTa strI. (i.) ramatagamatanI spardhAnuM kauzalya spardhA; TUla na ba.va. (i.) ojAra; upakaraNa TuvAla puM. (iM. Tovela) aMgUcho; rUmAla kiANAM pADavAM TUlaboksa na. (i.) ojAronI peTI TuvAvuMa kri. (rezamI ke garama kapaDAnesUve-jIvAta khAvAthI) TUvo 5. ('TovuM' uparathI) khADo; gobo (2) UMDuM dara; TuhU ki.vi. koyalanA TahukAnI jema nAruM (3) (pravAhInuM) TapakuM; biMdu (4) pANI TovuM TahUka(-kAra) 6. Tahuko; TahukAra te (tamAku vagerene) (5) jenA vaDe sUvA mukAya te; TuMkAra chuM. tuMkAra; tuM karIne bolAvavuM te pela (6) cUMTalo; cUMTiyo (7) maheNuM (8) pIMjelA TuMkAravuM sa.ki. TuMkAro karavo 'rUnuM pUmaDuM TuMkAro chuM. TuMkAra TUM-Tu)ka strI. svamAnanI Teka - lAgaNI TuMka strI. juo 'TUMka' TUM(-Tu)ka strI. zikhara; Toca TuMkaDuM vi. juo 'TUMkavuM' TUMka strI. kavitAnI TUka; tUka TuMkamAM ki.vi. juo "TUMkamAM TUM(-Tuka vi. TUMkuM TuMkAkSarI strI, juo TUMkAkSarI' TUM-TukaDuM vi. TUMkuM; nAnuM TuMkANa na. juo "TUMkANa' TUM-TuMkamAM kri.vi. thoDAmAM; sArAMze TukAmAM kri.vi. juo TUMkAmAM' TUM(-8)kAkSarI strI. TUMkalipi; TUMkAmAM-jhaDapathI lakhavAnI TuMkAvavuM sakri. juo TUMkAvavuM" lipi; laghulipi; "zorTahenDa' TuMke vi. juo TUMkuM TUM-)kANa na. TUMkuM hovuM te (2) TUMkAvavuM te TuMkuMTaca vi. TUMkuMTaca TUM-TukAmAM kri.vi. TUMkamAM TaMTameMTa vi. juo "TUMTaNUMTa' TU-Tu)kAvavuM sakri. TUMkuM karavuM pheMTaluM vi. juo "TUTaluM TUM-Tu)kuM vi. lAMbuM ke vistRta nahi evuM TuMTiyuM na. juo "TUMTiyuM" TUM(-Tu)kuMTaca vi. sAva TUMkuM TuMpaNa vi. juo "TUMpaNa" TUM(huM)TamaeNTa vi. (TUMTala uparathI) bhAMgeluM-tUTeluM TuMpaNuM vi. juo TUMpaNuM" TU-TuM)TaluM(-LuM) vi. (da. TUMDhe chinnabhinna aMgovALuM) TUMpavuM sakri. juo "TUMpavuM TUMThUM; hAthanI khoDavALuM tiAva; "inphaluenjhA' TuMpAmaNa vi. juo TUMpAmaNa TUM-TuM)TiyuM na. kokaDuM vaLIne sUvuM te (2) eka prakArano TuMpAvavuM sakri. juo "TUMpAvavuM TUM(-Tu)paNa na. ('TUMpavuM" parathI) mULamAMthI cUMTI nAkhavuM TuMpAvuM a.kri. juo "TUMpAvuM te (2) nIMdaNa (3) khUba gUMdavuM-masaLavuM te (4) TuMpo pu. juo "TUMpo TUMpavAnuM ghI ke tela; TramaNa TuM-Tra)bo chuM. (da. TuMbaya) ToNo; maheNuM (2) dhabbo TUM(huM)paNuM na. TUMpavuM te (2) TUMpavAnuM ojAra Traka strI. Toca; zikhara (2) kavitAnI amuka kaDIono TUM(-Tu)pavuM sa.ki. mULamAMthI kheMcI nAMkhavuM; khUTavuM (2) rUne samUha; lUka kAlAmAMthI cUMTI chUTuM karavuM (3) (maheNAMthI) pIMkhI TUTaluM vi. (da. TaMTa=dUThuM) TUMThUM; hAthanI khoDavALuM nAkhavuM; zaramiMduM karavuM (4) masaLIne gadaDavuM; kaNasavuM TUtha pu.ba.va. (iM.) dAMta TUM(-Tu)pAmaNa na. TUMpavuM te (2) tenuM mahenatANuM TUthapAuDara 5. (iM.) daMtamaMjananI bhUkI-pAuDara TUM(-Tu)pAvavuM sakri. "TUMpavuM'nuM preraka TUthapesTa strI. (I.) daMtamaMjana (pravAhIrUpe); TyUbamAM TUM8)pAvuM a.kri. 'TUMpavuM'nuM karmaNi (2) gaLe bhIMsAvuM AvatuM daMtamaMjana TUM-Tu)po chuM. ('TUMpavuM uparathI) gaLuM dabAvavuM te; phAMso TUthabraza . (iM.) dAMta ghasavAnI pIMchI jevI banAvaTa (2) haiDiyo TramaNa na. ('kAmaNa'no dviva=kAmaNaTramaNa) jaMtaramaMtarano TUM-8)bo pu. maheNuM; ToNo (2) dhabbo Tucako (2) ochapanuM vAMkuM paDavuM-rIsa caDavI Teilara 5. (i.) kapaDAM sIvanAra; darajI For Private and Personal Use Only
Page #371
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Teko 3 54 (TeravuM Teka , strI. paNa; nizcaya (2) zAkha; AbarU (3) Teko TaeNnarI strI. (iM.) cAmaDAM kamAvavAnuM kena; carmAlaya (4) kavitAnuM dhruvapada TenAmenTa na. (i.) joDiyuM makAna ['Tenika esiDa Teka opha 5. na. (i.) vimAna uDDayanano prAraMbha TaeNnina paM. (.) cAmaDAM kamAvavA mATeno eka padArtha vimAnanuM adhdhara UMcakAvuM te Tenisa na. (iM.) jALIvALA beTathI ramAtI aMgrejI ramata TekaNa na. Teko; AdhAra: ThesI Tenka na., strI. (iM.) polAdI bakhtaravALuM, yuddhanuM eka TekarALa vi. TekarAvALuM; TekarIovALuM [parvata vAhana; raNagADI (2) TAMkI (3) taLAva TekarI strI, (da, Tekara) UMcI jagA (2) DuMgarI; nAno TaeNnkara na(i.) TAMkIvAhanaH OMkara' Tekaro chuM. moTI TekarI TenTa S. (i.) taMbu TekavavuM sa.ki. Teko-AdhAra Apavo (2) nabhAvavuM; poSavuM TaeNnTelama na. (iM.) eka mULa dhAtu (ra.vi.), TekavuM a.ki. Teko-AdhAra levo TenDansI strI. manovRtti; valaNa pristAva TekAvavuM sakri. TekavavuM; Teko devo; AdhAra ApavA TenDara na. (I.) nividA (2) bhAvapatraka (3) bhAvaTekI strI. TIkI; TapakI; TIlaDI (2) najara Tezana na. (i.) taNAva: bhAra; taMgadIlI TekI vi. Teka-vaTavALuM; svAbhimAnI TaeNpa strI. (i.) paTTI (mApavA vagerenI); mApapaTTI (2) TekIlApaNuM na. TekIluM hovuM te pANInI cakalI (2) zrAvya-dazya janmAvatI paTTI TekIluM vi. Teka-vaTavALuM; svAbhimAnI Tepa strI, (i.) coMTADavAnI gaMdarayukta paTTI; "seloTepa" Teko pu. AdhAra; Azraya (2) AdhAranI vastu; thAMbhalo TeparekarDara na. (I.) dhvanine paTTI para utArI levAnuM ke (3) TharAvanuM samarthana ke anumodana sAMbhaLavAnuM yaMtra dhvanimudraka yaMtra; paTTI-dhvanimudraka Tenika strI. (I.) takanIkaka, pravidhi (2) kAmagIrI (3) TepesTrI strI. (i.) zaNa ke bIjA dorAnA tANA para hAthathI paddhati (4) Tekanikala kAmamAM thatI kAmagIrI mATe bhareluM kApaDa (2) cAkaLo vaparAto zabda Tebalana. (i.) meja (2) koTho; koSTaka kapaDuM, mejapoza Tekanikala vi. (i.) yAMtrika vidyA saMbaMdhI takanIkI (2) TebalaklaoNtha na. (i.) Tebala para pAtharavAno rUmAla ke pAribhASika (3) nA viziSTa kaLA, zA ke hunnaranuM TebalaTenisa strI. (i.) (vilAyatI) eka ramatanuM nAma vijJAna dharAvanAra niSNAta; takanIkavida Tebala-phena chuM. (iM.) Tebala-paMkho Tekaniziyana . yAMtrika viSayanuM jhINavaTabharyuM jJAna TebalalaeNnDa strI. (iM.) samataLa uccapradeza; adhityakA TekanaoNlaoNjI strI. yaMtravijJAna; praudyogikI TebalalaeNmpa chuM. (I.) Tebala para mukAto vijaLI dIvo TaeNksa puM. (.) kara; vero; karavero Tebalaspana . (iMca) nAno camaco Teksa phrI vi. (i.) karamukta Tebyulezana na. (iM.) sAraNIkaraNa; koSTakIkaraNa TeksI strI. (i.) bhADAnI moTaragADI TebleTa strI. (iM.) goLI; TIkaDI (2) takatI Teksebala, Telebala vi. (i.) karapAtra Teblo paM. (i.) nATakamAM pravezane aMte cItarelo hoya ema TaeNksonomI strI. vargIkaraNa vijJAna zAMta rahelA naTonuM dezya TesTa strI. (i.) pATha (2) mULa vAcanA Tebho chuM. TAMko; sAMdho; bakhiyo TekasTabuka strI. (i.) pAThyapustaka vuiM. kApaDa udyoga kema chuM. (iM. TAIma) samaya; vakhata TesTAIla vi. (I.) kapaDAnA vaNATakAmane lagatuM (2) Tempara chuM. (I.) mijAja (2) svabhAva (3) krodha; gusso TaeNksTAIla inDasTrI strI. (iM.) kApaDa udyoga TempararI vi. (iM.) haMgAmI; kAmacalAu Tega strI. (iM.) phAIla mATenI dorI (2) "lebala'; kApalI TemparAmenTa chuM. (iM.) mijAja; prakRti; svabhAva TeTI puM, strI, sakaraTeTI (2) nAno TeTo-phaTAkaDo Temparecara na. (iM.) (tAva ke havAnI) garamInuM mApa; TeTo pu. vaDanuM phaLa (2) dArUkhAnAno phaTAkaDo tApamAna; uSNAtAmAna (2) tAva TeDAI strI. (hi. TeDhA) TeDApaNuM (2) (lA.) ADAI TaeNmpala na. (i.) maMdira; devAlaya eka vAhana TeTu na. (I.) chUMdaNuM Tempo chuM. (.) vega; gati (2) moTara jevuM traNa paiDAMvALuM TevuM vi. vaLeluM, vAMkuM; ADuM (2) (lA.) mijAjI Terara 5. (iM.) AtaMka; trAsa TeNaE, TeNiyuM na. TINakuM; nAnuM; TaNiyuM Terarijhama paM. (iM.) AtaMkavAda, trAsavAda TenanTa chuM. (i.) bhADUta (2) gaNotiyo TerarisTa . iM.) AtaMkavAdI; trAsavAdI TenansI strI, (I.) bhADUta tarIke rahevuM te (2) paTA TeravuM na. pAtaLo che (2) jIbha, nAka, AMgaLIno bhogavaTo ke bIjo bhogavaTo cheDAno bhAga; aNI For Private and Personal Use Only
Page #372
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TerAkoTA 3papa || TocamaryAdA TerAkoTA . (I.) pakavelI mATI (2) pakavelI mATInI paricayamAM lAvavuM (4) thoDuM thoDuM revuM mUrti mATInAM pakavIne banAvelAM ramakaDAM TevAvuM a.kri. Teva paDavI; paricita thavuM Imoja TaeNriTarI strI. (i.) kSetra; vistAra (2) rAjayakSetra Tesa S. (. TesTa) svAda; lijjata (jema ke dArUnI) (2) Teripha strI. (iM.) jakAta, mahesUla vagereno dara (2) dara- TesadAra vi. svAdavALuM, lijajatadAra bhAvanI yAdI; prazulka TesI strI. TIzI; zekhI; patarAjI TeriphaborDa na. (I.) prazulka borDa TesTa vuM. (iM.) parIkSA; kasoTI (2) ajamAyaza (3) be Terelina na. (i.) eka prakAranuM mizrita tAravALuM kapaDuM dezo vacce ramAtI krikeTamaeNca Teresa na. (I.) agAzI (2) DhoLAvavALuM khetara (3) TesTa pe. svAda sIDIdAra khetara TesTa-TyUba strI. (iM.) kasanaLI Telara na. (i.) pataMganA dorAnuM rIla (2) darajI TesTa-TyUba bebI strI. (iM.) pratyAropita zizu Telara . gaNaka (benkamAMno zarAphI karanAra Isama) TesTamaeNca strI. (i.) judA judA dezanI be TIma vacce ramAtI TelariMga na. darajIkAma adhikRta meca TelikAsTa na. (I.) Telivijhana para thatuM prasAraNa; TesTAmenTa chuM. (i.) bAibala dUradarzana paranuM prasAraNa saMdezavyavahAra TesTiMga na. (iM.) cakAsaNI TelikaoNmyunikezana na. (I.) vIjaLInAM sAdhanothI sadhAto TesTI vi. (I.) svAdiSTa TeligrApha chuM. (I.) tAra-ravAnagI yaMtra (ra) vIjaLIthI meM ki.vi. thAkIne lothapotha (2) hatAza tAra mAraphata saMdezo mokalavo che ke tenI sAmagrI TekAvavuM sakri. AzA ApI ApIne Atura-adhIruM karavuM TeligrApha oNphisa strI, (saM.) tAra ravAnagI kAryAlaya; TeTu vi. TeM-The thaI gayeluM (2) aphINathI behAla-cakacUra tArapara (3) aphINiyuM; daridrI (4)na. rajapUta (tiraskAramAM) TeligrAphara vi. 5. TeligrApha para kAma karanAra vyakti) TeTuM na. nAnuM bakaruM [aNagamAno babaDATa TeligrAphika, (nksa) vi. TeligrApha saMbaMdhI TeTe kri.vi. TeTe avAjanI jema (2) strI. patarAjI (3) TeligrAma paM. (I.) tAra (2) tArathI mokalelo saMdeza TeDa strI, mijAja, TeDApaNuM TeliTAIpa na. (I.) dUraTaMkaNa TeDako 5. Tako; rIsa (2) chaNako TeliTAIpa rAITara na. (saM.) dUraTaMkaNayaMtra TopeDa strI. TaDapaDa; khAlI DaMphAsa; zekhI TelipathI strI, (i.) dUrasaMvedana; dUrAnubhUti TaoNileTa na. (i.) prasAdhanakakSa (2) zaucAlaya TeliprinTara na. (iM.) dUramudraka TaoNka strI. (I.) vAtacIta (2) vArtAlApano kAryakrama TeliphoTo chuM. (I.) dUracitra AvelI philma Tokana pe,na. pratIka (2) vi. pratIkAtmaka Teliphilma strI. (iM.) dUradarzana mATe taiyAra karavAmAM Toka, (oNI) strI. (muM) na. ('TokavuM" parathI) vAraMvAra Teliphona puM. (.) vIjaLI dvArA dUra vAta karavAnuM yaMtra kahevuM-Thapako Apavo te (2) najara lAgavI-TokAvuM te ke te dvArA karAtI vAta; dUrabhASA TokarI strI, ghaMTaDI (2) ghaMTaDInuM lolaka Teliphona eksacenja na. (I.) dUrabhASakacerI Tokaro chuM. moTI TokarI; ghaMTa Teliphona opareTara 5. (i.) TeliphonanI AvajAva Tokaro . Topalo lAge ema kahevuM saMbhALanAra vyakti TokanuM sakri. vAraMvAra kahevuM-pUchavuM; Thapako devo (2) najara Teliphona DirekTarI strI. (iM.) dUrabhASa nirdezikA TaoNkI, (0jha) strI. (I.) sinemAnuM bolatuM citrapaTa; TelimITara na. (i.) jamInanuM aMtara mApavAnuM yaMtra bolapaTa (2) calacitragRha; sinemAghara Telivijhana na. (iM.) dUradarzana; TIvI TaoNksina na. (i.) jaMtuone kAraNe zarIramAM thatuM eka Teliskopa na. (iM.) dUrabIna; dUradarzaka yaMtra bhayaMkara jhera Telariyama na. (i.) eka mULa dhAtu piddhati Toca strI. cheka uparano bhAga; zikhara (2) bhoMka Teleksa chuM. (i.) dUramudraka ane tArasaMdeza mokalavAnI Toca strI, TocavuM-khotaravuM te (2) Toco; nAnA khADo (3) TelenTa strI. (i.) pratibhA; pratibhAzodha maheNuM; ToNuM (4) Thapako Telo strI. (i.) carabI suigaMdhita bArIka bhUko TocakI strI. nAnuM TocakuM TaeNkama pAuDara chuM. (I.) sauMdarya prasAdhana tarIke vaparAto TocakuM, (-DuM) . Tocano nAno pAtaLo ke goLa bhAga Teva strI. lata; Adata (ra) vartaNUka TocamaryAdA strI. adhikamata dhoraNamaryAdA (jamIna, TevavuM sAki, joyA karavuM (2) dhAravuM, aTakaLa karavI (3) milakata vagere) For Private and Personal Use Only
Page #373
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir TocavuM 3 56 || ToLacitra TocavuM sakri. bhoMkavuM (2) (lA.) vAraMvAra kahyA karavuM, TaoNpika paM. (I.) muddo (2) viSaya; adhikaraNa Thapako Apavo TopI strI (da. TopiA) mAthAno eka paheraveza Toco pu. godo; teno ghA (2) maheNuM TUMbo TopIvALo chuM. yuropiyana; goro (2) verAgI (3) ToTala pu. (i.) saravALo TopIo vecanAra ToTI strI. koI paNa vastu upara besADavAno khoLI jevo TopuM na. AMkhanI bhamara (2) TopI (tucchakAramAM) ghATa (2) kAratUsa (3) kAnanuM eka ghareNuM Topo pu. moTI TopI; Topa ToTo pu. moTI ToTI (2) gaLAno haiDiyo (3) eka dArU- TaoNphI strI. (I.) khAvAnI eka videzI prakAranI mIThAI khAnuM; moTo TeTo (4) vilAyatI moTI bIDIno TeTo Tobeko strI,na. (i.) tamAku ToTo puM. toTo; nukasAna; khoTa juivA TomeTo paM. (i.) TameTo ToThA paM.ba,va, bAphelA AkhA dANA (ghauM, bAjarI ke TaoNya na. (i.) ramakaDuM ToDara chuM. (da. toDara) Damaro (2)DamarAnI maMjarI(3) kalagI ToyalI strI, loTI, kasalI ToDaliyo . ToDalo zaNagAravAnI eka cIja; ToDalAno ToyaluM na. pahoLA moMnuM ghItela bharavAnuM vAsaNa eka zaNagAra TaoNyaleTa na. (iM.) zaNagAra; sajAvaTa (2) zaucAlaya ToDalo pu. Tollo ToyuM na. dANAnuM mAriyuM ToDAgarAsa puM. garAsa peTe sarakAra taraphathI Ucaka maLatI ToyuM na. TovAnuM sAdhana (2) rakhopuM; rakhevALuM vArSika rakama triI Toyo chuM. bUmo pADI khetaramAMthI paMkhI uDADanAro-rakhevALa ToDI strI, toDI, eka rAgiNI (ra) e jAtanA rajapUtanI Torca strI (I.) sAthe rAkhI pharAya evI vIjaLInI eka ToDo chuM. toDa; page paheravAnuM eka ghareNuM (2) ToDalo prakAranI battI ke dIvo; hAthabattI (2) mazAla (3) minAro (4) mokhara; bhAgoLa (5) satAra TaoNrcara na. (I.) herAnagati; yAtanA vagere vAdyomAM alaMkAra tarIke vagADAto svarasamUha TaoNrcariMga na. (iM.) herAnagati karavI te ToDo paM. baMdUka phoDavAnI jADI lAMbI jAmagarI TaoNrcalAiTa strI, (I.) hAthabattIno prakAza ToNa, (-NuM) ne. (-No) pR. (phA. tAna) maheNuM; TopaDo strI, (i.) vaghaNa para pheMkavAnuM eka dariyAI astra marmavacanano Thoka (2) jAduToNAM Tola paM. (I.) kara; dANa; nAkAvero (2) jakAta levAnuM Tona . (i.) bajAranI rUkha (2) svaranI laDhaNa-laheko sthaLa; jakAtanAkuM; TolanAkuM TaoNnika vi. (i.) zaktivardhaka (2) na. zaktivardhaka davA TolakuM na borDa mAthuM; TAlakuM (2) nAno Tolo ke khAdya TolanAkuM na. Tola levAnuM nAkuM ke sthAna; jakAtanAkuM TaoNnTa chuM. (.) maheNuM; kaTAkSa ToluM na., (lo) pu. boDuM mAthuM TonDadUdha na. (i.) Tona dUdha; Tona kareluM dUdha Tolo chuM. moTI jU Tonsila pu.ba.va. (I.) kAkaDA; coLiyA TollI strI. krikeTamAM baoNlane Tollo mAravo jethI be ke Topa pR. (da. TopiA; Topara) loDhAnI lazkarI TopI (2) vadhu rana maLI jAya; "bAunDarI' varasAda vakhate oDhavAnI banAtanI TopI (3) moTI Tollo pu. bArasAkhanA upalA lAkaDA AgaLa raheto cheDo; chatrI (4) rAMdhavAnuM moTuM tapeluM (5) bilADIno vepa; ToDalo (2) Tallo; vAyado (3) uDAvavuM-uchALavuM te zilIMdhra [uparanuM (4) sarvocca (4) moIne daMDAno phaTako mArI uDAvI te TaoNpa na. (I.) Toca; zikhara (2) eka vastra (3) vi. TovAvuM a.kri. (TovuM uparathI) vagovavuM; nidAvuM (2) TopakuM na. TopA jevuM upara AveluM hoya te 'TovuM'nuM karmaNi sAcavavA) (2) TIpeTIpe pANI pAvuM ToparuM. sAhebanI TopI (2) te paheranAro (tiraskAramAM) TovuM sakri. (da. Ta6yA) bUma pADI pakSI uDADavAM (khetara ToparApAka puM. koparApAka (2) gaDadA-mUThIno mAra TaoNvela pu. (iM.) rUmAla; TuvAla ToparuM na. nALiyeranI aMdarano gara; koparuM TaoNsa puM. (i.) koNa pahelo dAva le te nakkI karavA sikko TopalI strI, vAMsa ke ghAsa vagerenI pAtra jevI banAvaTa uchALavo te (ramatamAM) [khAdya TopalI strI. (kaTAkSamAM) TopI (2) (kaTAkSamAM) mAthuM TosTa vuM. (i.) pAMunI kAtarI karI tene zekIne taiyAra karAtuM Topalo chuM. moTI TopalI TosTara na. (i.) TosTa zekavAnuM sAdhana mazkarI-ThaThTho Topalo chuM. mAthe AveluM kAma; javAbadArI ToLa kuM., strI, na. hasavuM Ave evI kriyA athavA bola; ToparuM na. ToparuM; sAhebaTopI (2) sAhebaTopI paheranAra ToLakI strI, (ToLuM uparathI) ToLI (tiraskAramAM) ToLacitra na. ThaThThAcitra; "kArTUna For Private and Personal Use Only
Page #374
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra ToLaTappo| ToLaTappo chuM. mazkarIThaThThAnI vAta; mazkarI ToLaTIkhaLa na. ToLa ane TIkhaLa; ThaThThAmazkarI ToLabAjI strI. ThaThThAmazkarI www.kobatirth.org 350 ToLAdharma puM. potAnA ja ToLA - varga mATe lAgaNI ke te pUratI dharmabhAvanA ToLAbaMdha kri.vi. ToLuM thaIne; ToLe vaLIne ToLAvachoyuM vi. ToLAmAMthI chUTuM paDI gayeluM ToLAzAhI strI. ToLAnI guMDAzAhI ToLiyo puM. (ToLa parathI) mazkaruM; majAkI ToLI strI. nAnuM ToLuM; maMDaLI (2) lAkaDAno phADyA vinAno kakaDo ToLI strI., vi. mazkaruM ToLuM na. (de. Tola) samudAya; samUha Toca strI, TocavAthI paDelo khADo (2) phAcara; phAMsa (3) maheNuM; ToNuM (4) Thapako; goda [karavuM te TocaNuM na. TAMcavAnuM ojAra; TAMkaNuM (2) vAraMvAra kahyA ToMcavuM sa.kri. TocavuM; bhoMkavuM (2) vAraMvAra kahyA karavuM; Thapako devo (3) kotaravuM TaukAra, (va) puM. TahukAra; Tahuko (koyala ke morano) Tauko puM. Tahuko (2) koIne bolAvavA dIdhelo lAMbo sAda (3) cAlatI vAtamAM hAjiyo pUravo te; huMkAro TyUna puM. (IM.) svarasaMgati (2) rAga; dhUna (3) laya TyUTara puM. (iM.) zikSaka TyUba strI. (IM.) TAyara nIce rahetI, havA bharavAnI rabaranI goLa naLI jevI banAvaTa (sAikala, moTara vagerenI) (2) goLa naLI jevI kAcanI zIzI TyUbalAiTa strI. (IM.) dUdhiyo prakAza ApatuM naLI jevuM vIjaLIka sAdhana TyUbara na. (IM.) kaMda TyUbarakyulosisa puM.,na. kSayaroga; TI.bI. TyUbavela puM. (iM.) naLakUvo; pAtALakUvo TyUmara na., strI. (IM.) adITha gUmaDuM-gAMTha (2) rasoLIvyavasthA TyUzana na. (IM.) ghera khAnagI bhaNAvavAnI zikSaNa TUka strI. (iM.) mAla ke bhAra vahI janArI moTI moTara-laoNrI TrampeTa na. (IM.) raNaziMguM gAMTha TrasTa na. (i.) nyAsa; suparata (2) sAcavaNI ane vyavasthA mATe suparata karelAM pArakAM mAlamilakata (3) vizvAsa; bharoso TrasTaDIDa na. (i.) TrasTakhata; nyAsakhata; nyAsapatra TrasTI puM. (i.) jene TrasTa soMpavAmAM AvyuM hoya te; vAlI; nidhipa; nyAsI TrasTIzIpa strI. (i.) nyAsIpaNuM; vAlIpaNuM TUMka strI. (i.) (musApharImAM cAle evI) patarAnI peTI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ThUmakI TUMkakaoNla puM. (iM.) bahAragAmanA Teliphona (2) dUranobIjA zaherano Teliphona saMdeza TrAisikala strI. (IM.) traNa paiDAMvALI sAikala TrAnjhisTara na. (IM.) reDiyo vAlvane badale kAma Ape evuM eka vIjaLI-yaMtra TrAnsaparanTa vi. pAradarzaka TrAnsapaoNrTa puM. (IM.) parivahana (2) vahana dezavaTo TrAnsapaoNrTezana puM. kedIne karAtI dezanikAlanI sajA; TrAnsaphara strI. (IM.) (nokarInI) jagAnI badalI thavI te; tabadIlI [(pa.vi.); parivartaka TrAnsaphaoNrmara na. (i.) vaoNlTeja badalavAnuM sAdhana; pheravaNuM TrAnsaphormezana na. (IM.) rUpAMtara TrAnsamITara na. (iM.) dhvanisaMketa mokalavAnuM yaMtra TrAnsleTara puM. (IM.) anuvAdaka, bhASAMtarakAra TrAnsalezana na. (iM.) anuvAda; bhASAMtara TrAnsparansI strI. (IM.) pAradarzitA TrAphika huM. (iM.) mArga pa2nI avarajavara ke teno vyavahAra (vepAra, mAla ke mANasano) TrAphika polIsa puM.,strI. (IM.) vAhanavyavahAranuM niyamana saMbhALanAra polIsa; yAtAyAta polIsa TrAphika-signala na. (IM.) vAhanavyavahAra niyamana karatI lAla, lIlI ke pILI battI TrAma (iM.) (gADI) strI. basa jevuM paNa pATA para yAMtrika baLathI cAlatuM eka vAhana TrAyala strI. (IM.) ajamAyaza; prayoga karI jovo te (2) khaTalo; 'kesa' TrAvela strI. (IM.) musApharI TrAvelara puM. (IM.) musApha vAsI [te te beMkano ceka TrAvelarsa ceka na. (IM.) musApharImAM vaTAvI zakAya tevo TrAveliMga na., strI. (IM.) musApharI; pravAsa Trika strI. (IM.) yukti (2) dAvapeca; chaLakapaTa (3) hAthacAlAkI Trikolina na. (IM.) eka sutarAu kApaDa TrigonaoNmeTrI strI. (IM.) trikoNamiti [khristI mata TriniTI strI. (IM.) Izvara traNa nathI paNa eka che tevo Tripa strI. (IM.) pravAsa; sahelagAha (2) phero TribyUnala strI. (IM.) nyAyapaMca; tapAsapaMca TribyUTa puM.,na. (IM.) zraddhAMjali (2) khaMDaNI [saMbhALa TrITamaeNnTa strI. (IM.) sAravAra (2) vartaNUka (3) sAraTUtha na. (IM.) satya TUpa strI. (iM.) lazkarI TukaDI TupalIDara puM. (IM.) lazkarI TukaDIno nAyaka Tre strI. (iM.) pyAlA-rakAbI mATenI tAsaka ke tevuM (lAkaDA vagerenuM) sAdhana For Private and Personal Use Only
Page #375
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hUmako 3- 8 | ThaTha Treka puM. (iM.) rasto (2) doDa mATeno viziSTa mArga (3) relavenA pATA; relapatha (4) pagadaMDI ti TrekiMga na. (i.) parvatArohaNa () vagaDA ke DuMgarA khUMdavA ThapuM. (saM.) gujarAtI lipino mUdhasthAnI bIjo vyaMjana TrekTara na. (i.) yAMtrika haLa (jamIna kheDavAnuM) Thaka Thaka ki.vi, TokavAno avAja thAya ema Trejika vi. (i.) duHkhada; karuNa ThakarAI strI. (saM. Thakkara uparathI) ThAkorapaNuM; ThakarAta TrejeDI strI. (i.) kaNikA (2) zeThAI; moTAI Tejharara . khajAnacI: koSAdhyakSa kei kacerI ThakarANAM na.ba.va. ThAkoranI strI (mAnArthe) TrejharI strI. (i.) sarakArI khajAno ke tijorInI jagyA ThakarANI strI. ThAkoranI strI; garAsaNI TreDa paM. (I.) vepAra; vANijaya ThakarANo pu. ThAkora; garAsiyo TreDamArka chuM. strI. (I.) je niyata chApa ke nizAnI sAthe ThakarAta strI. ThakarAI; ThAkorapaNuM (2) ThAkoranI hakUmatanI vepArI potAno mAla bajAramAM mUke che-cAlu kare che jAgIra-garAsa (3) zeThAI te vepArI mArako; vepAracihna ThakarALAM na.ba.va. ThakarANAM TreDa yuniyana na. (i.) majura-mahAjanaH marasaMgha; majuramaMDaLa ThakarALu na. ThAkoranuM gAma ke nAnuM rAjaya TreDala (0mazIna) na. (iM.) chApavAno eka prakArano ThakAra muM. 'Tha' akSara ke eno uccAra (pagathI calAvAto) saMco Thaga vi. (saM. sthaga, prA. Thaga) ThaganAruM (2) e nAmanI TreDizana strI. (i.) praNAlI; paraMparA (2) rivAja lUMTArAnI eka jAtanuM (3) puM. eka jAtano mANasa TreDizanala vi. (i.) paraMparAgata; pAraMparika (4) ThaganAra; ThagAro TreDiMga na. (I.) lakSyAnusaraNa; pagale-pagale karAtuM ThagaThagAvavuM sakri. goThavAIne vadhu mAya te mATe pAtrane anukaraNa ThaTheravuM; barobara goThavAya ema karavuM Trena strI. (i.) relagADI; TreIna Thagala(naliyuMna. zukrano tAro-graha (2) tAriyuM; karoDiyuM Trenara chuM. (I.) tAlIma ApanAra ThagaNuM vi. ThagAruM; lucyuM; ThaganAruM TreniMga strI. tAlIma (2) keLavaNI; zikSaNa ThagapATaNa na. (ThagasaM. pattana) ThagonuM gAma TreniMga kaoNleja strI. (I.) zikSaNanI tAlIma ApI zikSako ThagabAjI strI. ThagAI; prapaMca; dhUrtavidyA taiyAra karanArI koleja; adhyApana-maMdira AivatI) Thagabhagata 5. bhaktino DoLa karanAra mANasa; DhoMgI bhakta Trenca strI, (I.) khAI (lazkarI vyuha mATe khodavAmAM ThagavidyA strI. (saM.) ThagavAnI vidyA-kAma; dhUrtavidyA (2) TrenDa kuM., na. (i.) valaNa; raphatAra (2) rUkha ThagabAjI Trepa na. (i.) pAMjaruM [() calacitranI jhalaka ThagavuM sakri. bhoLavIne chetaravuM; dhUtavuM (2) chInavI levuM lara na. (i.) pAchaLa joDeluM upavAhana: anuyAna ThagaveDA pu.ba.va. Thaga jevuM vartana; ThagAI TresapAsa puM. (.) anadhikRta praveza Thagavaida 5. jUTho vaida; lebhAgu vaida [aphaLAvuM Tresara vi. anurekhaka ThagaLAvuM sakri. khADATekarAne lIdhe gADA jevA vAhanamAM TresiMga na. (I.) taDakAthI ke vIjaLInA prakAzathI lekhana- ThagAI strI. ThagavAnI kriyA, ThagabAjI; chetarapiMDI aMkana vagerenI khAsa jAtanI kAgaLa upara levAtI ThagAruM vi. Thage evuM; ThaganAruM; chetaranAruM chApa Thaga strI. ThagAI; "cITiMga' TresiMga pepara napuM. (I.) nakala karavA vaparAto sapheda ThacarI strI. DosI jevA raMgano pAradarzaka kAgaLa ThacaruM vi. ati vRddha; khakhaDI gayeluM Tropopojha na. (I.) kSobhasImA Thacaro paM. Doso dhIme TrophI strI, (i.) vijayapadha; vijayasUcaka pratIka ThacUka, (oThacUka) kri.vi. khacakAtI maMda gatithI (2) dhIme TraoNlI (I.) upagADI; relamArga upara mANasonA dhakkAthI Thaccara vi. ThacaruM; bahu gharaDuM; khakhaDI gayeluM ke yaMtrathI cAlatuM nAnuM vAhana (2) evI be DabAnI iTTAkhora vi. juo "ThaThThAkhora' drAmagADI ThA(-TTA)citra na. juo "ThaThThAcitra Tivala na. (I.) viziSTa vaNATanuM eka jAtanuM kApaDa ThaThThAbAjI strI, juo 'ThaThThAbAjI' Thado pR. juo "Thakko ThaThThA(-dhrA)mazkarI strI, juo 'DhA(-2)mazkarI ThaTha strI. (da. thaTTa) bhIDa; giradI; jamAva For Private and Personal Use Only
Page #376
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | Thallo ThaThakAravuM 3 59 ThaThakAravuM saki. Thapako deva; dhadhaDAvavuM; ThamakAravuM ThabakAravuM sakri. ThapakAravuM Tha(oNoThaNavuM a.ki. ThaNaThaNa evo avAja thavo Thabako 5. TakarAvAno ke Thokarano Thaba evo avAja; Thapako ThaTha(0maTha, veTha) strI. cAkarI; baradAza; sevAcAkarI ThabalAvuM a.kri. kuTAvuM; aphaLAvuM; TicAvuM ThaTharavuM a.ki. ThAThavALuM banavuM; ThaThAro karavo ThabavuM sakriya ThokavuM. ThabakAvavuM ThaTharavuM a.kri. ThaMDIthI dhrujavuM; thatharavuM Thamaka strI. cAlavAnI chaTA (2) ThamakatI cAla ThaThaveTha strI, juo 'ThaThamaThI miATe) (2) khakhaLI javuM-paDavuM ThamakaThamaka ki.vi. varaNAgIthI ThamakatI cAlamAM ThaThaLavuM a.kri, na baphAtAM ThoTha rahI UkaLyA karavuM (dANA ThamakadIvI strI, ThamakatI cAlatI suMdara strI ThaThADavuM sakri. aDADI-ghusADI devuM ThamakavuM a.ki. ThamakaThamaka evo avAja thavo-karavo (2) ThaThAravuM sakri. ThATha karavo; khUba zaNagAravuM tevo avAja thAya tevI cAle cAlavuM ThaThA(-The)ro 5. ThAThamATha (2) ADaMbara; DoLa Thamako(-kAra, kAro) 5. ThamakavuM te (2) laTako ThaThoThaTha kri.vi. ThAMsIThAMsIne; khIcakhIca ThamaThama kri.vi. 'ThamaThama' evA avAjathI ThaThorI(-LI) strI. ThaMDoLI; majAka; mazkarI vinodI ThamaThamavuM a.ki. ThamaThama evo avAja thavo ThA(-TTA)khora vi. ThaThThAmazkarI karavAnI AdatavALuM; ThamaThamATa 5. ThamaThamavuM te (2) khAlI bhabhako ThaThThA(-DhA)citra na. marmacitra; kaTAkSacitra; "kaeNrikecara' Thama(-2)NI strI. (saM. sthAnikA, prA. ThavaAiThaThThA-TTAbAjI, ThaThThA(-TTA)mazkarI strI.ToLaTIkhaLa; mazkarI ThamaNiA) vAMcatI vakhate pustaka khulluM rahe Tho(-TTo) 5. ThaThorI; mazkarI; ThekaDI (2) ThakAra sagavaDavALI lAkaDAnI ghoDI; sApaDI; sApaDo ThakyuM vi. nirarthaka rahI gayeluM eivI cAla ThapaThoravuM sakri. DhaMDhoLavuM (2) khokharuM karavuM; adhakacaruM karavuM ThaNaka strI. evo avAja-raNako (2) paganAM joTavAM ThaNake TharaTharAva puM. pAko-chello TharAva ThaNakavuM a.kri. ThaNaka avAja thavo; raNakavuM (2) raNake TheraThekANuM na. (TharavuM+ThekANuM) TharIne rahevAnuM-nakkI ThekANuM ema cAlavuM (3) rahI rahIne raDavuM TharaDa strI. TharaDATa; vAMkApaNuM (2) (lA.) mijAja; tora ThaNakAro(-2) puM. ThaNaka avAja; ThaNakAra TharaDavuM sakri. be ke vadhu dorAne bhego vaLa devo-AmaLavuM ThaNakAravuM a.ki. ThaNakAra karavo (2) TharaDa Ape ema karavuM ThaNako . ThaNakAro (2) Thamako (3) TADhanI dhrujArI; kaMpa TharaDATa puM. vakratA; vAMkApaNuM (2) (lA.) mijAja; tora ThaNa ThaNa ki.vi. khAlI vAsaNanA jevo avAja thAya ema TharaDAvuM a kri. vAMkuM vaLavuM; maraDAvuM (2) "TharaDavuM'nuM karmaNi (2) khAlIkhama (3) (lA.) vaMkAvuM; risAvuM ThaNaThaNapAka . rovuM paDe tevo mAra TharaDuM vi. TharaDavALuM; vAMkuM ThaNaThaNa(gopALa, vepALa) . kaMI paNa sAdhana ke buddhi TharavAka !. kUvAmAMthI kosa kheMcanAra mANasa vagara-no AdamI; nidhana TharavuM a.kri. (saM. sthira; prA. thira-Thira uparathI nAmadhAtu) ThaNaThaNavuM a.ji. ThaNaThaNa evo avAja thavo TharI sthira thavuM; thobhavuM (2) nakkI thavuM; nizcaya para ThaNaThaNATa pu. ThaNaThaNa evo avAja AvavuM (bhAva, muharata) (3) jAmavuM; taLiye besavuM Thapa kri.vi. Thapa avAja thAya ema ThiokavuM (4) ThaMDIthI jAmIne bAjhavuM ke ghaTa thavuM (5) ThaMDuM thavuM ThapakavuM a.kri. Thapa evo avAja thavo (2) pachaDAvuM; (6) TADhe maravuM; TADha vAvI (7) (agni ke dIvo) ThapakAra chuM. ThapakavAnA avAja [(3) mAravuM (4) tataDAvavuM olavAvuM; bujhAvuM (8) ThaMDaka ke zAMti ke tRpti thavI ThapakAravuM sakri. Thapake ema karavuM; pachADavuM (2) Thapako devo (9) (AMkha) mIMcAvI; UMgha AvavI ThapakAvavuM sakri. 'ThapakavuM, "ThapakAvuM'nuM preraka TharAva 5. TharAvelI nakkI karelI vAta (2) koI bAbatano Thapako paM. doSa badala dhamakAvavuM-vaDhavuM che ke tevAM veNa (2) nizcaya ketoDa (3) prastAva AvavuM (2) TharAva karavo udharasanuM khAMkhAM; udharasa (udharasano Thapako paNa TharAvavuM sakri. (1TharavuM'nuM preraka) nakkI karavuM; nizcaya para kahevAya che.) (3) Thapa, Thaba evo Thokarano avAja TharAvela vi. nakkI kareluM; niyata kareluM nirAMte ThamakoravuM akri. Thamako mAravo (2) laTakAM karI cAlavuM TharIThAma kri.vi. (TharavuM+ThAma) mULa-asala ThekANe (2) Thapa Thapa ki.vi. Thapa Thapa evo avAja thAya ema Tharela vi. ('TharavuM' uparathI) pukhta vicAranuM; DAhyuM; zANuM Thappa vi. baMdha thaI javuM; sthagita thaI javuM ThalavavuM sakri. ThAlavavuM; khAlI karavuM Thaba kri.vi. Thaba evo avAja thAya ema; Thapa ThalavAvavuM sakri. "ThalavavuM, 'ThAlavavuM'nuM preraka ThabakavuM a.kri. ThapakavuM (2) athaDAvuM ThalavAvuM a.ji. 'ThAlavavuM'nuM karmaNi ThabakAra chuM. 'Thaba' evo avAja; ThapakAra Thallo chuM. maLazuddhi (jaina) For Private and Personal Use Only
Page #377
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ThavaNI] 3 s L[ ThAlavaNI (muM) ThavaNI strI, juo 'ThamaNI' ThAguM na. ThAMguM; chaLakapaTa; ThagAI (2) vi. dhUrta, Thaga Thasa vi. ThAMsIne-sajjaDa bhareluM (2) sajajaDa; akkaDa (3) ThAgo chuM. chUpI rIte ekaThA thavA karelI saMtalasa (2) Azcaryacakita (4) kri.vi. ThasoThasa (5) thAkI javAyuM saMtalasa (3) cADI (4) dagalabAjI hoya ema 1(3) garva; darpa ThAgo 5. DAMDiyo Thasaka, (-ko) pR. Thasso, bhabhako, ropha (2) Thamako; isako ThATha 5. (da. thaTTa = ThATha) bhapako; zobhA ninAmI; arthI ThasakabAja vi. cAlAka, cakora (2) prakAzita; zobhatuM (3) ThAThaDI strI. zabane laI javAnI vAMsanI eka banAvaTa; ThassAvALuM ThAThamATha . ThATha; bhapako; zobhA; ThaThAro ThasakadAra vi. ThasakAvALuM; bhabhakAdAra ThAThAThIThI strI, ThaThTho mazkarI; ToLaTIkhaLa ThasakalAM na.ba.va. hAthanA mApa karatAM moTI baMgaDIo ke kAThiyuM vi. ('ThAThuM' parathI) ThAThA jevuM-jIrNa thaI gayeluM; cUDIo (2) hAthakaDI khakhaLI gayeluM (2) na. tevuM vAhana Thasaka(-kA)vuM a.kri. khamacAvuM; khaTakavuM (2) bhAMgI paDavuM ThAThuM na. kAThuM; hADapiMjara (2) chAtI ane thApAnAM hADakAM ThasavuM a.kri. manamAM UtaravuM-samajamAM AvavuM; sArI rIte (3) khokhuM; koI paNa jIrNa thaI gayelI vastu (4) samajAvuM dibAvIne; khIcokhIca bhAMgItUTI DhAla (5) dIkaLa; varasAdanI sakhata ThaMDI ThasoThasa kri.vi. ThAMsIThAMsIne bharAyuM hoya ema; sajajaDa (6) gADAno pAchaLano bhAga (7) be vakhata chaDelI ThasAvavuM sakri, "ThasavuM'nuM preraka bAjarInA cokhkhA dANA ThasoThasa kri.vi. ThasAisa; ThAMsIne bharAyuM hoya ema ThATho strI. UThaveTha; ThaThamaTha (2) sevAcAkarI ThassAdAra vi. ThassAvALuM; bhabhakAdAra; rophavALuM ThANa na. (saM. sthAna; prA. ThANa) sthAna; jagA; ThAma (2) islAbaMdha kri.vi. ThassAmAM, ThassAbhera (2) rophabhera tabelo (3) (lA.) ghoDInI RtudazA (4) strI. Thasso . bhapako (2) ropha (3) laTako prakRti; rIta; Dhaba; zarIrano hAvabhAva ThaLiyo chuM. (saM. addhi, prA. aNDiliyA) phaLanuM kaThaNa bIja ThANiyo chuM. tabelo sApha karanAra; rAvata (2) ThANa devA (2) kaThaNa go; ThIlo rAkhelo UMcI jAtano ghoDo ThaMTheravuM sakri. khUba halAvavuM (2) khUba vaDhavuM-Thapako devo ThAma na. (saM. sthA, prA. thAma, apa. ThAma) (rahevAnuM) ThaMThoravuM sakri. ThAThAM bhAMgI nAkhavAM; mAravuM (2) chetaravuM ThekANuM; patto (2) na. Asana; besavAnI jagA ThaMDoLI strI, majAka; hasaNI; ThaThorI ThAma na. vAsaNa; pAtra jhATaka ThaMDa strI. (hi.) TADha (2) zItaLatA (3) zarada ThAkuM kri.vi. (ThAma uparathI) sAva; tadana (2) taLiyAThaMDaka strI, zItaLatA (2) (lA.) zAMti; nirAMta ThAmaThekANuM na. ThAma ke ThekANuM; nAmaThAma ThaMDakiyuM vi., na. ThaMDaka kare evuM lUgaDuM; pINuM) (2) zAMti ThAmaNuM na. ThAma; vAsaNa mijAjanuM ThAmapalaTo, ThAmabadalo . sthAnaphera; havAphera ThaMDAI strI. zItaLatA; ThaMDApaNuM (2) ThaMDaka Ape evuM pINuM ThAmUkuM kri.vi. ThAkuM; sAva; taddana TheiraThera; dareka ThekANe (3) (lA.) dhImAza; sustI (4) bhAMga vagere pINuM ThAme(mo)ThAma ki.vi. ('ThAma' uparathI) dareka jagAe; ThaMDAza strI, ThaMDApaNuM; zItaLatA (2) (lA.) dhImAza; sustI ThAra kuM., na. (saM.) osa; jhAkaLa (2) TADhI havA; hIkaLa ThaMDila na. havana karavAnI nAnI oTalI; vedI (2) zauca ThAra chuM. ThAma; ThekANuM javAnI jagA (jaina) ThAra kri.vi. Thare-mare ema; barobara udA. ThAra mAravuM-karavuM ThaMDI strI. TADha; zItaLatA suista (4) nirAMtavALuM ThAraka vi. ThAre-zAMti pamADe evuM; ThAranAruM ThaMDuM vi. TADhuM; zItaLa (2) vAsI(rasoI) (3) dhImuM; maMda ThAra, strI, saMtoSa, nirAMta; TADhaka ThaMDuMgAra vi. khUba ThaMDuM ThArako pu. saMtoSa; zAMti; nirAMta ['kanDensezana" ThAkaThIka kri.vi. ThIkaThAka ThAraNa na. ThaMDA paDavAnI kriyA; Thare ema karavuM te; ThAkaraDo chuM. uttara gujarAtanI eka jAti ane teno puruSa ThAraNapeTI strI, zItakayaMtra; "rephrijareTara'; "phrIjha' ThAkarI strI. ThakarAta (2) ThAkorapaNuM; adhikAra[ThAkorajI ThAraNabiMdu na. je aMze pravAhI Thare te biMdu ke teno AMka ThAkora 5. khaMDiyo sAmaMta; garAsiyo (2) devamaMdiranA ThAraNahAra vi. ThAranAruM; zAMta ke ThaMDuM kare evuM ThAkorajI paM. devanI-viSNu, kRSNa vagerenI mUrti ThAravuM sakri. (saM. sthArayati, prA. ThArai) Thare ema karavuM ThAgalI strI. uDADelI moIne nIce paDe te pahelAM ThaMDo ThAroThAra kri.vi. TheraThera; badhe; dareka ThekANe mAravo te giALavo te ThAlavaNI strI. (muM) na. ThAlavavuM te (2) eka vAsaNaThAgATheyA pu.ba.va. kAma karavAno dekhAva karIne vakhata mAMthI bIjA vAsaNamAM nAkhavuM te For Private and Personal Use Only
Page #378
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ThAlavavuM 3 huM 1 [keka ThAlavavuM sakri, ThAluM-khAlI karavuM; ThalavavuM ThIbake (-luM) nA ThIbuM (tiraskAramAM) ThAliyuM na. ('ThAluM' uparathI) kapAsa kADhI lIdheluM kAle ThIbuM na. mATInuM ThAma ThAluM vi. (da. Thalla) khAlI; nahi bhareluM (2) nakAmuM; Tha(-ThiokarI strI. nAnuM ThIkaruM dhaMdhA vinAnuM (3) nahi vAseluM; khulluM (4) kri.vi. ThAM-ThiokaruM na. di. Thikkara) ThIkaruM vAmaNuM nAhaka; phogaTa ThIM(-Thi)gaNuM vi. pramANamAM ochI UMcAInuM; hiMgujI; ThAluM(oThama, 0mAluM) vi. tadana ThAluM-khAlI; amathuM ThIM(-6i)garAvuM a.kri. khUba ThaMDI lAgavI-TharI javuM (2) ThAvakAI strI. (-parNa) na. ThAvakuM hovuM te; gaMbhIratA TharIne cosaluM bAjhI javuM (3) gaMThAI javuM-vadhatA ThAvakuM vi. gaMbhIra; DAhyuM; vivekI aTakI javuM (4) bhUkha marI javI [karavI te ThAMgaruM, (-luMna. bhANAnuM vAsaNa; thALI ThIM(-6i)gAThoLI strI, ThaThThAbAjI; aDapalAM karI mazkarI ThAMguM na. ThAguM; chaLakapaTa (2) bhANAnuM vAsaNa; thALI DhaMgaNa na. (-NI) strI. juo gUMgaNa(-NI) ThAMsa strI. ('ThAMsavuM' uparathI) vaNATanI ghaTTatA (2) khAlI DuMgavuM a.kri. juo "hUMgavuM dama; zekhI; baDAI (3) lUkhI udharasa; ThAMsI ThuMgApANI na.ba.va. juo "vRMgApANI ThAMsavuM sakri. ThoMsavuM; dAbI dAbIne bharavuM (2) dAbI ThuMgAra chuM. juo "vRMgAra' dAbIne khAvuM-pIvuM (3) manamAM utAravuM; ThasAvavuM ThuMgo pu. juo "hUMgo ThAMsavuM A kri. udharasa khAvI; ThAMso khAvo huThavAvavuM sakri. juo "TUMThavAvavuM ThAMsI strI, khAMsI, udarasano beTho ThAMso ThuMThavAvuM sakri. juo TUMThavAvuM ThAMso 5. (sara. ThoMso) lUkhI udharasa (2) godo; mukko ThuMThuM vi. juo TUMThuM' ThAMsoThAMsa ki.vi. ThAMsIThAMsIne; khUba ThAMsIne huMsa strI. juo "dUsa ThijAvavuM sakri. "ThI javuMkarmaNi ThaMso(-salo) 5. juo "ghUMsoTa-salo)' hUiMThavAvuM ThijAvuM a kri. "ThI javuM'nuM bhAve; TharI javuM dUThavAvuM a.kri. (da. ThuMTha pUMThuM) TADhathI akaDAI javuM-dhrUjavuM; kiThiyArI strI. (-ro) 5. mazkarI; majAka dUThavo . ekadama moTethI roI paDavuM te ThiThoLI strI, majAka; TheThoLI; kaThorI hUNakuM na. (sara. saM. sthANu) DhImacuM; lAkaDAnI bhAre gAMTha ThisiyArI strI. kiThiyArI; mazkarI; majAka hUmakI strI. (pataMgane marAto) dhImo AMcako-Thamako kiMkarI strI, juo "ThIMkarI hUmako . (pataMgane) jorathI mArelI DUbakI ThikaruM na. juo "ThIkaruM hUmarI strI. eka tarehanI gAyanapaddhati nibaLuM; nisatva ThiMgaNuM vi. juo "ThIMgaNuM dUza(-sa) strI, dama; aDadALo (2) vi. tadana nakAmuM; hiMgarAvuM a.kri. juo "ThIMgarAvuM dUsakI strI, vAchUTano dhImo avAja hiMgAToLI strI. juo "ThIMgAToLI dUsakuM na. TUMThavo mUkIne rahevuM te (2) kaTAkSanuM veNa hiMgujI(-zI) vi. (2) paM. vAmana; ThIMgaNuM (mANasa) hUMThuM)gaNa na. (-NI) strI. (aphINa khAdhA upara) kAcuM ThIka vi. sAruM; yogya; joIe tevuM; barobara (2) koruM khAvAnuM; hUMgo sAdhAraNa; sAmAnya (3) ud "sAruM, vAru, bhale TUMThuM)gavuM sakri. ThAMsIne khAvuM (2) TUMgaNa karavuM evA arthano uddagAra hra-ThuM)gApANI na.ba.va. vRMgaNa; (aphINa khAdhA upara) ThIkaThAka ki.vi. barobara; vyavasthita goThaveluM hoya ema kAcuMkoruM khAvuM te ThIkarI strI. nAnuM ThIkaruM. mUMgAra 5. juo "hUMgo [koruM khAvuM ThIkaruM na. (da. ThikkariAI mATInA vAsaNano bhAgelo hUM(-ThuM)go chuM. vRMgAra; hUgaNa; aphINa khAdhA upara kAcuM kakaDo (2) (lA.) mATInuM vAsaNa; ThIba evuM hra(-ThuM)ThavAvavuM sakri. "TUMThavAvuM'nuM preraka ThIkaThIka vi. (2) kri.vi. jevuMtevuM; kAmacalAu, mAMDanabhe hUM(-ThuM)ThavAvuM a.kri. dUThavAvuM; TADhathI dhrUjavuM ThajavuM a.ki. TharI javuM; thIjavuM hUMThuM)a vi. (da. ThuMTha) AMgaLAM vinAnA ke thoDAghaNA ThIThiyAThorI strI. ThIThI hasavuM te; kiThiyArI kapAI gayelA hAthavALuM (2) na. DALAM vagaranuM jhADanuM ThIThiyuM vi. ("ThIThuM uparathI) bhAMgyuMtUTya; jIrNa (2) na. thaDiyuM ke evuM nAnuM jhADa tenuM ghara (3) ThIThI hasavuM te; ThiThiyArI TUMThuM)ThuM vi. bIDI pivAI rahyA pachI rahelo bhAga ThIThI kri.vi. moTethI hasavAno avAja dU-kuM)za(-sa) strI. (ThAMsa uparathI) khoTo garva; ThAMsa ThIThuM na. bhAMgItUTI - jIrNa ane avAvaru cIja; ThoThuM dU(-ThuM)so(-salo) pR. ThoMso; godo; mukko ThIba strI, bhAMgelA hAMllAno taLiyAno bhAga; ThIbaDuM Theka strI, tAla (2) kUdako; chalaMga; zeka For Private and Personal Use Only
Page #379
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ThekaThekANe 3 huM 2 Thoso ThekaThekANe ke.vi. ThekANe ThekANe; jyAMtyAM Thoka ., strI, ('ThokavuM' parathI) prahAra; gaDado (2) Thapako ThekaDiyuM vi. ThekaDI karanAruM; mazkaruM (3) ToNo; maheNuM ThekaDI strI. mazkarI; majAka TIkhaLa ThokaThAka strI. Amatema ThokavuM te ThekaDo pR. ('ThekavuM" parathI) kUdako; chalaMga; thekaDo Thokara strI. cAlavAmAM paganuM vastu sAthe TicAvuM te; kesa ThekavavuM sakri. Theke ema karavuM chApavuM (3) lA.) bhUlo (3) khoTa ThekavuM sakri. ThekaDo mArI kUdI javuM (2) (chApa) bIbAthI ThokarAvuM a.kri. Thokara khAvI ThekAgADI strI, bhADethI maLatI gADI ThokavuM sakri. eka vastu para bIjI vastu jorathI TIcavI ThekANuM na. (hi. ThikAnA) rahevAnI jagA; mukAma (2) - aphALavI (2) mAra mAravo; pITavuM; lagAvavuM (3) sthAna; sthaLa (3) (kAgaLanuM) saranAmuM (4) gapa mAravI (4) khUba khAvuM (5) barAbara, sacoTa, kAmadhaMdhAnI jagA (ThekANe pADavuM) (5) amuka nakkI ne dhakelI detA hoIe ema kAMI karavAno bhAva dazA ke sthiti, sthiratA; nizcaya (jema ke, e mANasanuM batAvavA vaparAya che. (jema ke, dAvo Thokavo) (2) kazuM ThekANuM nahi; rasoInuM ThekANuM nathI.) (ka) Dhaba; ropavuM; bAMdhavuM (taMbU) (3) saMbhoga karavo vyavasthA; prabaMdha; DhaMgadhaDo ThokaMThokA strI. vAraMvAra-uparAuparI ThokavuM te; Thokya rAkhavuM ThekANe nA. ne badale; nI jagAe te (2) tenI garabaDa (3) mArAmArI avAja ThekedAra 5. ijAradAra; 'kaoNnTrakTara' ThokATa pu. ('ThokavuM' parathI) Thoko; ThokavuM te (2) teno Theko paM. naraghAM ke Daka upara jorathI devAtA tAla; Thoka ThokATaluM sakri. khUba ThokavuM Theko muM. ijAro; "konTekTa' ThokAThoka strI. ThokaMThokA TheTha ki.vi. cheDA lagI-sudhI Thoca na. upayoga vinAnuM-bhAMgyuMtUTyuM vAsaNa ciDe evuM TheThanuM vi. chevaTa sudhInuM (2) pUruM pahoMcela; bhedu; dhUrta ThoTha vi. ochI akkala- samajavAnuM jaDabuM (2) vidhAna bbu na. paganI Thesa ke Thokara (2) (lA.) lathaDiyuM ThoTha strI, Agraha, tANa Thebo pu. Teko ThoThaDuM vi. vighA na caDe tevuM; ThoTha (2) na pAke evuM Thera ki.vi. kharI jagAeH asala ThekANe ThoThA pu.ba.va. bAphelA AkhA dANA (ghauM, tuveranA); ToThA Thera strI. ramavAnI lakhoTI ThoThiyuM vi., na. kullAnuM phaDAziyuM (2) DabAnuM aDadhiyuM TheraThera krivi. sthaLe sthaLe; jayAMtyAM; badhe ja hoThiyuM vi, ThoTha (2) jUnuM thaI gayeluM (3) khakhaDI gayeluM; TheravavuM sakri. TharAvavuM; nakkI karAvavuM (2) sthira karavuM; radI hAlI jAya nahi ema karavuM (3) aTakAvavuM; rokavuM ThoThuM na. jIrNa, kamatAkAta; radI vastu (2) ghara; vRddha TheravuM a.kri. banavuM; thavuM (laDAI) (2) rahevuM; thobhavuM ThobaruM(-luM) vi. ghATa vinAnuM, kadarUpuM (2) na. dhAtu (3) jhaghaDo thavo athavA mATInuM vAsaNa TherAvavuM sa.ki. TharAvavuM; nakkI karavuM Thora na. ThAma; ThekANuM TheravuM a.kri. 'heravuM'nuM karmaNi; TharavuM - sthira thavuM Thora strI. ThaTha; medanI dhATanuM pakavAna (puSTi) ThelaNagADI strI. ThelIne calAvavAnI gADI; Thelo (2) Thora puM. (vraja) ghaNA divasa TakI zake tevuM jADA roTalAnA cAlagADI (3) bAbAgADI TholavuM sakri, cAMca mArI khAMcA pADavA; kocavuM ThelavuM sa.ki. haDaselavuM; dhakelavuM (2) AgaLa dhakelavuM - Dholi(-Li)yuM vi. mUrkha; ThoTha (2) DhaMgadhaDA vagaranuM; karavuM (mudata ThelavI) keilavuM te; dhakkAmukkI aMToLakATalA jevuM (3) ThaThThAbAjI karanAra ThelaThela(-lA), ThelAThela(-lI) strI. uparAuparI sAmAsAmI Tholo chuM. (cAMca mArI khAMcA paDavAthI) TholavAnI kriyA Thelo chuM. haDaselo; ThelavuM te (2) helIne laI javAnI gADI Thosa vi. (hi.) majabUta; dRDha Theza strI, Thokara (2) halakI lAta, Thokara (3) nAnuM aTakaNa Thoso muM. khAMpo; sapATI para nIkaLelo godA jevo hoya - ulALI; nAnI phAcara (2) hajAmata karatAM rahI gayelo vALa (3) sukhaDI ThesaNiyuM na. kamAna chaTakavA na detuM aTakaNa; Thesa jevI eka mIThAI bharavuM ThesavuM sakri. Thokara mAravI; dUra karavuM (2) na. paganI ThoMsavuM akri. ThAMsavuM; khAMsavuM (2) sakri. ThAMsavuM; dAbIne Thokara - lAta ThoMsAbAjI strI, sAmasAme ThoMsA mAravA te godo desI strI. ThezI; phAcara (ulALI) (2) kaLa; 'svica ThoMso 5. ThAMsI, lUkhI udharasa (2) nakkara hAthano mukko; The kri.vi. stabdha; Azcaryacakita; chakka (2) dharAI gayuM hoya ema (3) lothapotha; thAkI gayuM hoya ema; meM For Private and Personal Use Only
Page #380
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 3 huM 3 | DaTa-)NajAjarU DagalI strI. (turkI duglaha) nAnuM DagaluM paheravAnuM) DagaluM na. paheravAnuM kapaDuM - jADuM badana ke aMgarakhuM Da paM. (saM.) gujarAtI lipino mUrdhasthAnI trIjI vyaMjana DagaluM na. Daga; pagaluM DakATIstrI, (I. koiTI) ko mAravo te; lUMTaphATa, DAkoTI Dagalo pu. moTo aMgarakho ke koTa; "ovarakoTa' DakAra chuM. (saM.) "Da' akSara (ra) 'De' uccAra DagavuM a.kri. DagaDagavuM; Amatema DolavuM (ra) nizcayamAMthI DakAra chuM. oDakAra (2) vAgha-siMha vagerenI DaNaka caLavuM; asthira thavuM (3) lalacAvuM DakArI strI, vAMsaLI ke vINAno avAja Dagala strI. moTo paththara; paththaranuM moTuM cosaluM Dako 5. dhakko; vahANano mAla caDAvavA-utAravA bAMdhelo DagaLavuM sa.ki. ('ga' uparathI) cagaLavuM. dhIme dhIme ghATa; phara (2) dariyA ke nadInA pANI sAme rakSaNa cAvavuM (2) IcavuM; je te khAdhA karavuM bicakATavuM mATe baMdhAyelo baMdha DigaDagavuM DagaLATavuM sakri. ('DagaLuM' uparathI) Dagale ne Dagale khAvuM; DakhaDakhavuM a.kri. DakhaDakha evo avAja thavo (2) hAlavuM; DagaLI strI, nAnuM DagaluM Dabala stro, dakhala; daramyAnagIrI karavI te (2) naDatara; DagaLI strI,DAgaLI: samajazakti aithavA phADiyuM ke bhAga pajavaNI; goda DagaLuM na. (da. Dagala = phaLano kakaDo) jADo, moTo kakaDo DakhalagIrI strI, dakhala karavI te; dakhalagIrI Dagumagu vi., kri.vi. Dagamaga; asthira DakhaliyuM vi. dakhaliyuM; paMcAtiyuM; pajavaNI karanAruM DageluM na. hAMDavo (2) juvAra, cokhA ane tuverano karakaro DakhaLavuM a.ki. pocuM paDI javuM (2) hAlI javuM, khasI loTa samabhAge laI karela DhokaLA paDavuM Dagyo chuM. juo "udhdho DakhaLiyuM na. ('kho' uparathI) zAka nAkhIne karelI dALa DaghAvuM a.kri. gabharATathI stabdha thaI javuM; kSobha pAmavo DakhADakha strI. Dakho; dhImo jhaghaDo (2) naDatarapha dakhala (2) DAgha paDavo (udA. DaghAyelI kerI) bhoNiyuM Dakhu na. ('Dakho parathI) zAka vagere nAkhI karelI dALa Daththo . (saM. DhakkA) bAyuM; naraghAMnI joDamAMnuM nAnuM; ke kaDhI khiIcaDo (3) vAMdho; jhaghaDo; dhAMdhala Daca paM. (.) valaMdo; holenDano vatanI (2) strI. tenI Dakho pu. DakhuM; zAka vagere nAkhI karelI dALa (2) goTALo; bhASA (3) vi. te dezane lagatuM DakhoLavuM sakri hAthanAMkhIDahoLI nAkhavuM (ra) cUMthInAkhavuM Daca ki.vi. evA avAjathI (2) Tacako mAratAM kapAIne Daga strI. DagavuM te; asthiratA juduM pADavAno avAja (3) na. jIbha thaDakAvIne Daga na. DagaluM; pagaluM (2) be DagalAM jeTaluM aMtara karAto nakArasUcaka avAja; DacakAro (4) baLada vagere DagaDaga vi. Dagamaga; DagaDagatuM; Dhacupacu hAMkatAM karAto avAja DagaDagavuM addhi. Ametama DolavuM - hAlavuM (2) (lA.) Dacaka na. DUsakuM: DacakuM nizcayamAMthI cupacu thavuM - hAlavuM; vicalita thavuM DacakAravuM sakri. Daca evo avAja karIne preravuM-hAMkavuM DagaDagAvavuM saki. "DagaDagavuM'nuM preraka DacakArI strI, (-ro) 5. Daca evo avAja (hAMkavAno DagaDago . manano DagamagATa (2) dagadago; zaMkA; saMzaya ke nakArano) (2) Daca karIne uttejavuM; uzkeravuM te (3) avizvAsa; vahema DacakuM(-kiyuM) ne. pANImAM gUMgaLAtAM ke raDatAM ke muzkelIthI DagabeDI strI, hAthIne page bAMdhavAmAM AvatI sAMkaLa gaLatAM gaLAnI bArImAMthI thato Dacaka evo avAja; Dagamaga vi. DagamagatuM; DagaDaga; Dhacupacu DagamagavuM a.kri. Amatema DolavuM (2) nizcayamAMthI DacakuM na. nAno kakaDo (DuMgaLIno) (2) baTakuM (khorAkanuM) Dhacupacu thavuM-DagavuM anizcitatA Dacako 5. ogaLyA vagarano ke baphAyA vinAno gAMgaDo; DagamagATa kuM. DagamagavuM te (2) (lA.) anizcayAtmaktA; loMdo (2) DuMgaLIno kAkaro ke TukaDo (3) lAkaDAno DagamagAvavuM sakri. DagamagavuMnuM preraka moTo kakaDo-DImacuM [(2) (cAvatA vakhate) DUmo DagamagAvuM sakri. 'DagamagavuM'nuM karmaNi DacUro chuM. (sara. DUco) gaLA ke chAtImAM thatI rUMdhAmaNa Dagara strI. vATa; rAha (2) (lA.) gharaDa; cIlo Dajhana vi. (i.) bAra (2) na. bAra naMgano samUha DagarAM naba.va. Dhora DajhanabaMdha vi. DajhanothI gaNatarI thAya evI saMkhyAvALuM DagarI strI karI DaTa(-2)Na vi. (sara. dATavuM) daTAyeluM; jamInanI aMdaranuM DagaruM na. ghara se (2) Dhora (moTe bhAge bahuvacanamAM) (2) na. daTaNa; khALakUvo Dagaro chuM. karo; Doso (moTebhAge tucchakAramAM). DaTa(TTa)(0kUvo, okhALa) pR. khALakUvo DagalI strI. nAnuM Daga - pagaluM; pagalI DaTa(-2)NajAjarU na. DagaNakUvA para kareluM jAjarU For Private and Personal Use Only
Page #381
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (Dabo DaTaMtaro 3 64 DaTaMtara 5. duniyA daTAI jAya evo IzvarI kopa (2) DabakavaDI strI. eka prakAranI vaDInuM zAka mahAvinAza (3) daTaMtara DabakavuM a.kri. DUbakAM khAvAM ke teno avAja thAya te DaTTara vi. juo "DaTTara' DabakA pu.ba.va. DapakA; dohavAnA aMtamAM kaDhAtI sero (2) DaTTo pu. DATA tarIke vAparelo kUco; daTTo (2) bAraNuM ughADuM caNAnA loTanuM zAka rahe te mATe sAkha sAthe lagADAto mijAgarAvALo DabakANuM na. dabaDAvavuM te lAkaDAno TukaDo-aTakaNa (3) monTesorI bAlamaMdiranA DabakAmaNa(-NuM) na, dabaDAvavuM te eka sAdhanamAMno DATA jevo dareka naLAkAra (4) DabakI strI. DapakI; DUbakI kelenDaranI tArIkhanI bAMdhelI thokaDI; "bloka DabaluM na. DapakuM; DUbakI; DUbakuM (2) TapakuM Dada(-) vi. lAgaNI vagaranuM; buThuM Dabako puM. pravAhIno moTo chAMTo (2) dhAbuM; DAgho (3) DaDaLavuM akri. dodaLuM ke DhIluM thaI javuM loTanuM bhajiyuM (4) vahema; zaMkA (5) prAsako DaNaka strI. siMhanI garjanA; trADa Dabagara pu. (phA. daphagara) nagArAM para cAmaDAM maDhanAro DaNakavuM a.kri. (siMhe) garjanA karavI; trADa nAkhavI (2) chatrI vagere para raMgarogAna karanAro DaNuM na. jADuM DaphaNuM (2) tophAnI gAya-bheMsanA gaLAmAM DabagaravADa kuM. Dabagarano latto nakhAtuM lAkaDuM; Dero DabaDaba kri.vi. (2) jhaTajhaTa; eka pachI eka Dapa(ba)kA pu.ba.va. dohavAnA aMtamAM kaDhAtI sero (2). DabaDabATa puM. peTa caDavuM te; DabaDabo (2) koI bolatuM hoya caNAnA loTanuM eka rasAdAra zAka temAM vacce bolabola karavuM te; phaDAkA (3) maryAdA Dapa(-bokANuM, (-maNa, maNuM) nA ('Dapako' uparathI) DabaDI(-rI) strI. nAnuM DabaluM; dAbaDI dabaDAvavuM te (2) bhaya batAvavo te DabaDabo pu. DabaDabATa; peTa caDavuM te DapakAvavuM sakri. dabaDAvavuM; dhamakAvavuM DabaDuM(-2) na. (phA. dambaha) cAmaDAnuM kuluM (ghI-tela Dapa(-ba)kI strI. DUbakI bharavAnuM) Dipa(-ba)kuM na. DUbakuM; DUbakI (2) moTuM TapakuM Dabaro chuM. tAMbApittaLano Dabo Dapa(-ba)ko puM. pravAhIno moTo chAMTo (2) dhAbuM; Dagho Dabala vi. (I.) bevaDuM; begaNuM (3) ekalA loTanuM ja kareluM bhajiyuM (4) vahema; zaMkA Dabala-Dekara strI. (i.) bemajalI vAhana (5) phALa; prAsako Dabala DholakI vi. be bAju-pakSamAM bolanAra DapaTa vi. dapaTa; bevaDuM; dopaTa (2) saMtADeluM Dabala grejyueTa vi. (iM.) snAtaka ane anusnAtaka bane DapaTavuM sakri. dapaTavuM; saMtADavuM (2) luccAIthI hAtha karI parIkSA pAsa karI hoya tevuM (2) koI paNa be judI levuM; dabAvI besavuM kiothaLo-gUNa judI zAkhAnI khAtaka parIkSA pAsa karI hoya tevuM poTo chuM. dupaTa) khAMDa vagere bharavAno be paDavALo DabalabAra . (.) karasatano eka prakAra [roTI; pAuM Dapha strI, na. (phA. dapha) eka vAgha DabalaroTI strI. (i.) eka prakAranI daDA jevI phUlatI Dapha kri.vi. (ravA.) jhaTa (udA. Dapha daIne, Dapha laIne) Dabaliyo chuM. aneka vAra keda thayelo gunegAra ke kedI DaphaNATavuM sakri. khUba DaphaNAvavuM; DaphaNe DaphaNe mAravuM DabaluM na. cAmaDAnuM kulle (2) vagara pakaveluM hAMlluM; loTuM DaphaNAvavuM sakri. DaphaNA vaDe mAravuM (3) patarAnuM loTuM; TinapATa DaphaNuM na. (da. Dapaka) nAno jADo daMDUko-dhoko DabaDaba krivi. DabaDaba (AMsu pADavAM) (2) strI. koI Dapharo . relavenA DabbA ane veganamAM ekabIjAne bolatuM hoya temAM vacce bolabola karavuM te (3) vagara jeDavAmAM Ave che tyAM spriMgavALA rakhatA babbe kAme vadhAre paDatuM bolavuM te DaTTAomAMno dareka DaTTo; "baphara' DabiMga na. (i.) citrapaTanI paTTImAM bIjI bhASAno DaphalAvavuM saki. hacamacAvI devuM (2) herAna karavuM avAja ke saMgIta DhALavAM te DaphAMsa strI. khoTI baDAza; DaMphAsa (2) gappAM DabI strI. dAbaDI; DabbI DaphoLa vi. jaDasuM; bevakUpha DabUka kri.vi. DabUka avAja thAya ema DaphoLazaMkha 5. mUrkha (eka gALa) [ema (2) Tapa; jhaTa DabUkiyuM na. DUbatAnuM DUbakuM Daba kri.vi. DUbavAno avAja; Daba' evo avAja thAya Dabo pu. (phA. dambaha) Dabbo; dAbave (2) relagADIno DabaDa-Dabaka kri.vi. DaLaka-DaLaka; phorAMrUpe eka pachI eka Dabo (3) ghaDiyALano Dabo (4) eka jAtanuM phAnasa nIkaLe ema [pIdhelA vAsaNanI boLAboLa (5) harAyAM Dhora pUravAno vADo (da) Tinano Dabo DabakaDoyAM na ba.va. pANImAM DUbakAM (2) (mATalImAM). (7) pAghaDI (tucchakAramAM) For Private and Personal Use Only
Page #382
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DaboDI 3 huM pa Do Daboba kri.vi. DabaDaba thAya ema DasavuM sakri. (saM. daMza) karaDavuM; daMza devo; DaMkha mAravo DabovavuM sakri. DubAvavuM; jhabakoLavuM kiravuM zI(-sI)nuM vi. Dasa ke DaMkhavALuM; dezIluM DaboLavuM sakri. pravAhImAM boLavuM; DabAvavuM (2) apavitra DasTara na. (i.) luchaNiyuM; jhApaTiyuM DabbI strI. DabI; dAbaDI DahApaNa na. DAhyApaNuM; zANapaNa Dabbo . juo "Dabo' DahApaNaDAhyuM, (-hyaluM) vi. doDhaDAhyuM Damaka kri.vi. Damaruno avAja thAya ema DahekavuM sakri. chetaravuM; DagavuM DamakavuM a kri. DamarunuM vAgavuM; Damaruno avAja thavo DoMkavuM a.kri. UbharAvuM (2) chalakAI javuM DamakAro chuM. DaMkAno avAja (2) Dara DahoLa chuM. (-LAmaNa) na. DahoLAvuM te; DahoLAyeluM te hamako muM. DaMko (2) tUgho; kaDachI DahoLavuM sa.kri. (pravAhIne) halAvavuM; ghumaraDavuM (2) DamaDama strI. DaMkAno avAja (2) DaMkAno avAja ApatuM (AMkha lAla thAya tyAM sudhI) coLavI (3) khUba kAmomAM eka lazkarI vAgha (3) kalakattAnuM vimAnI mathaka (4) paDavuM; anekamAM mAthuM mAravuM (kAMIkaniMdAtmaka arthamAM) tophAna DahoLAvuM a.kri. 'DahoLavuM'nuM karmaNi (2) AMkha lAla thavI DamaNiyuM na. be baLadanI nAnI gAllI; damaNiyuM (jema ke, coLavAthI) (3) hAlI jaIne avyavasthita DamaNI strI. () nAnI lAkaDI (2) zeraDIno kakaDo thavuM; gUMcavAI javuM (4) vadhAre paDatI coLAcoLa thavI (3) DamaNiyuM [UDatI dhULanA goTAno samUha DahoLuM vi. DahoLAyeluM; kAdavakacarAvALuM [kasuMbo DamarI strI. (saM. DambarikA, prA. DaMbariyA) Damara; havAmAM DahoLo pu. DahoLAyeluM pravAhI (2) aphINano rasa ke DamarI strI, nAnuM Dama-DAkaluM DaLaka DaLaka kri.vi. phorAM rUpe eka pachI eka nIkaLe ema Damaru na. (saM.) eka vAgha; DAkaluM DaLakavuMa kri. lalacAyuM; dADhasaLakavI (2) TapakavuM; pIgaLavuM DamaruyaMtra na. (saM.) Damaru ghATanuM yaMtra ke ojAra DaLI strI. DalI; ghoDAnI pITha paranA jIna nIcenI godaDI Damaro chuM. (saM. damanaka) eka sugaMdhIdAra vanaspati; maravo sLuM na. (da. Dala) DagaLI (2) phoDavuM DamAka puM. (a. dimAga) ropha; bhapako; ThATha kaMkApallI strI. DaMko vagADI hukama ApavAnI lazkarI DamI vi. . (I.) khAlI dekhAva ke gaNavA pUratuM avejI; sAMketika bhASA ['henDapampa" kharekharuMnahi evuM(mANasa) (2) strI. copaDInuM kadane kaMkI strI. (i. DaoNnkI paMpa) pANI kheMcavAno paMpa-saMco; ghATavagere jovA;khAlI bAMdhaNI karIne karAtonamUno DaMko vuM. (saM. DhakkA, prA. Dakka) nagAruM; Dhola (2) ghoDAnI Dambelsa na.ba.va. (iM.) hAthane kasara ApavA lAkaDA ke pITha upara be bAju laTakAvelAM Dhola (3) Takoro (4) - lokhaMDanA dhokA (lA.) phatehano avAja; phateha Dara . (saM. dara, prA.) bhaya; bIka; dhAsatI DaMkha puM. (saM. daMza, prA. DaMka) caTako; daMza (2) dhAnano DarakuM(-kaNa, pI, poka) vi. bIkaNa dANo saDavAthI paDatuM chidra (3) AMkaDo; jherI kAMToDarakavuM a.kri. bIvuM; bhaya pAmavo aNI (4) (lA.) kIno; vera DarakAvavuM sakri. DarAvavuM; bivaDAvavuM DaMkhavuM sakri. DasavuM; daMza devo (2) joDo ghasAI pagane Darapoka vi. DaravAnA svAbhAvavALuM IjA thavI; DaMkha paDavo (3) (lA.) manamAM khaTakavuM DaravuM akri. bIvuM; bhayabhIta thavuM DaMkhAvuM akri. "jhaMkhavuMnuM karmaNi (2) dhAnanA dANAne DaMkha DarAmaNI strI. dhamakI; satAmaNI lAgavo DarAmaNuM vi. Dara lAge evuM; bhayAnaka (2) na. DarAmaNI DaMkhIluM vi. DaMkhavALuM; kinnAkhora; dezIluM DarAvavuM sakri. DaravuM nuM preraka (2) dATI-dhamakI dekhADavI DaMgeluM na. hAMDavo-eka vAnagI ke ApavI raMgoriyuM vi. DaMgorAthI kAma le evuM; mArAmArI kare evuM DalI(-LI) strI. ghoDAnI pITha para jInanI nIce nAkhavAnI (2) hAthamAM DAMga laIne pharanAruM [lAkaDIdhoko UnanI godaDI; DaLI (2) gAMgaDAM; DanuM haMgoruM na. (-ro) pR. (da. iMga) DAMga jevI jADI TUMkI Dasa paM. deza; veranI lAgaNI ThaMDATavuM sakri. DaDe DaDe mAravuM kire evuM DasakaluM na. DasakuM (lAlityavAcaka); DUsakuM (2) beDI; heDa DAbAja vi. ThaMDo vAparavAmAM kuzaLa; iMDAthI mArAmArI (3) beDI jevuM bhAre jADuM hAthapaganuM ghareNuM ThaMDAbAjI strI. DaMDAthI mArAmArI; daMDAbAjI DasakavuM sakri. DUsakAM khAvAM DiMDI-)ko pu. nAno DaMDo; daMDUko; daMDIko DisakuM na. DUsakuM rihevuM ThaMDo paM. (saM. daMDa, pA. Da) jADI TUMkI lAkaDI; daMDo DaMgoro DasaDasavuM a.kri. DUsakAMthI rUMdhAvuM (2) manamAM akaLAI (2) mahollo; zerI For Private and Personal Use Only
Page #383
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir yaMtra DaMphAza-sa) 3 huM chuM [ DATa DaMphAza(-sa) strI. khoTI baDAza; zekhI jaDabuM DigaDugiyuM DaMphAzi(-ri)yuM vi. DaMphAsa hAMkatuM; beDazIkhora DAka(-kha)luM. (saM. DhakkA, Dhaka-Da) eka jAtanuM vAdya; DaMbara 5. (saM.) ADaMbara; bAhya bhabhako DAkATI strI. (iM. DekoiTI) DAko; dhADa, lUMTaphATa DaMbelsa pu.ba.va. (i.) hAthanI kasaratanuM eka sAdhana DAkinI strI. (saM.) DAkaNI; DAkaNa haMmara 5. (saM. Damara) havAmAM UDatI dhULanA goTAno samUha DAkiyuM vi. DAkaNuM; khAI jAya evuM (2) akarAMtiyuM DAijesTa na. (i.) saMdohana (2) sArasaMcaya (3) saMdohana DAkiyo chuM. khAudharo ApanAruM sAmayika DAkiyo chuM. (hi. 'DakiyA parathI)TapAlI; 'posTamena DAI strI. suleha; saMdhi (2) chApa (3) koDInAra pAse DAku chuM. lUMTAro; dhADapADu dariyAmAM thatI eka jAtanI mAchalI DArka vi. mAnabhaMga: baTTo lAgeluM apamAnita DAIna puM. (i.) baLano ekama; 1 grAmane dara sekaMDe 1 DAko . gharaDo baLada (2) dhADa, lUMTaphATa senTimITarano pravega pedA kare eTaluM baLa (pa.vi.) DAko pu. lUTAra; dhADapADa DAina strI. jamavuM te; jamaNa; khANuM DAkora, (chajI) pu. yAtrAnuM eka prasiddha dhAma DAiniMgakAra strI. (i.) bhojanayAna DAkTara 5. (i. DaoNkTara) dAktara; elopathInI paddhatie DAiniMga Tebala na. (I.) bhojana mATenuM Tebala taiyAra thayela cikitsaka ane zAstravaidya vidyA DAiniMga rUma chuM. (i.) bhojanakhaMDa DAkTarI strI. dAktaranuM kAma-cikitsA (2) "elApathI DAInemAITa kuM. (I.) suraMga (2) sphoTaka padArtha DAkTarI vi. dAktarane lagatuM; dAktaranuM DAInemo 5. (iM.) vIjaLI utpanna karavAnuM eka prakAranuM DAkTaruM na. dAktarano dhaMdho ke kAma samayanuM bayAna DAkhaliyo !. juo 'DAkaliyo DAiMga Deklerezana na. (i.) (akasmAta samaye) maraNa DAkhalI strI, (-luM) . juo DAkalI'; DAkaluM DAirekTara chuM. (iM.) nirdezaka; niyAmaka DAgalo(-Lo) paM. vidUSaka; raMgalo; (bhavAIno) mazkaro DAIrekTarI strI. (iM.) DirekTarI; nirdezikA DAgavuM sakri. noMdhavuM; TapakAvI levuM korTamAM vaparAya che.) DAI 5. (iM.) pAso (jugAra vageremAM vaparAto) DAgaLI strI. (DagaluM) thIMgaDI; DagaLI (2) mAthuM; magaja DAI strI. (iM.) nANuM vagere pADavAnuM bIjuM (3) (lA.) samajazakti DAI puM. (i.) raMga; raMgadravya DAgaLo 5. juo "DAgalo DAuTa 5. (iM.) saMdeha; saMzaya DAgaLo 5. DATo; DUco (2) moTuM gAbaDuM DAka strI, (hi.) TapAla (2) musApharo; TapAla vagere laI DAgha chuM. (phA. dAga) gaMdo dekhAya evo Dapako (2) (lA.) javA mATenI TappAonI goThavaNa (3) DAkagADI kalaMka; baTTo (3) kIno; khAra aisvacchatA DAka na. DAkaluM; DugaDugiyuM DAgha(-ghA) DU (-ghI) strI. DAghA DAghA; DAghA paDIne thatI DAkagADI strI. TapAla laIne janArI gADI; "mela' DAghArakhI strI. dADhInA bhAge thatuM eka prakAranuM gUmaDuM DAkaghara na. TapAla-kacerI; "posTa ophisa DAghALuM vi. DAghAvALuM DAkacokI strI. DAka; posTanI salAmatI mATe rAkhelI cokI DAghiyuM vi. khArIluM; vera rAkhe evuM (2) phADI khAya evuM DAkaDamAka puM. (DamAka uparathI) ThAThamATha; bhabhako DAghiyo . vikarALa-DAghiyo kUtaro DAkaDamAka(-La) puM. gharano jUno paracUraNa sAmAna (2) DAthI vi. DAghiyuM; khArIluM; vikarALa ThAThamATha; bhabhako DAthI vi. DAgha ke nukasAnavALuM (kApaDa vagere) DAkaNa strI. (saM. DAkinI) eka jAtanI bhUtaDI (2) melI DAghIluM vi. DAghavALuM bihuvacanamAM) vidyA jANanArI strI (3) jenI najara lAge evI DAghu chuM. maDadAne bALavA laI janAro; khAMdhiyo (moTe bhAge strI (4) gAjaranuM DIMTuM ane aMdarano kaThaNa reso DAghela vi. (saM. da5) DAghAvALuM DAkaNiyuM na. juo "vakaNuM DAghela vi. khArIluM (2) baLeluM; dajhAyeluM DAkaNI strI. (saM. DAkinI) DAkaNa; pizAcaNI DAgho . DAgha (2) DAghiyo DAkaNuM vi. DAkaNa jevuM; khAI jAya evuM DAghoDUgho chuM. raDyAkhaDyo ekAda DAgho DAkaNo . eka jAtanuM bhUta (puruSa) DAcAkUTa strI. nakAmuM bolabola karavuM te - lavAro DAkabaMgalo chuM. (sarakArI) musApharI baMgalo; vizrAMtigRha DAcAkUTiyuM vi. DAcAkUTa kare evuM DAka(-kholiyo muM. DAkaluM vagADanAro bhUvAno sAthI DAcuM na. jaDabuM (2) mAM (tiraskAramAM) DAka(-kha)lI strI. nA DAkaluM (2) sApanuM bolavuM (3) DATa puM. bhAre nAza; khuvArI; dATa For Private and Personal Use Only
Page #384
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org DATavuM] DATavuM sa.kri. dATavuM (2) saMtADavuM (3) dhamakAvavuM DATI strI. (DATavuM uparathI) dhamakI; dATI (2) bhIDa; giradI [baMdha karavAnuM sAdhana; bUca DATo puM. dATo; sAMkaDA moMnA pAtra (zIzI jevA)nuM moM DAnsa puM. (i.) nRtya DAnsara strI. (iM.) nartakI (2) puM. nartaka [bAlAM mAravAM te DAphara strI. (-riyuM) na. (DAkuMuparathI) nakAmuMAmatema jovuMDAphADahoLa strI. kazAmAM vacce paDI DahApaNa DahoLavuM te DAkuM na. karaDavA mATe pahoLuM kareluM moM [Amatema jovuM DAphoDi(-Li)yuM na. ('DAkuM' uparathI) DAriyuM; nakAmuM DAphoLa strI., (-LiyuM) na. nakAmuM Amatema jovuM; DAphara; DAphariyuM 3 SO DAbaDI strI. dAbaDI; DabbI DAbaDo(-lo) puM. dAbaDo; Dabbo DAbaNi(-ri)yuM na. dAbavAnA kAmamAM levAtuM vajana; dAbavAnuM sAdhana (2) bArasAkhanA cokaThA uparanuM dabANa rAkhanAruMvajana [baMdhAtA pATA ke AvaraNa (2) cazmAM DAbalA puM.ba.va. (ghANInA baLadane ke ghoDAne) AMkha para DAbalA-hUbalIna.ba.va. DAbalA vagere vastuo; DabalAM-DUbalI DAbalI strI. nAno dAbaDo; dAbaDI DAbalo, (-Do) puM. dAbaDo (2) ghoDAnA pagano nALa DAbAjamaNI(-NuM) kri.vi. DAbI ane jamaNI baMne bAjue (2) vArApharatI baMne bAjue (3) DAbAnuM jamaNuM ne jamaNAnuM DAbuM thAya tema (4) (lA.) pakSaghAtathI DAbAvAdI vi., puM. rAjakIya bAbatamAM DAbIbAjue- sarakArI pakSanI virodhabAjunA ke atiuddAma vicAra dharAvatA vAdanuM ke tene lagatuM; 'lephTisTa' DAbuM vi. (de. Dakva, DAva=DAbo hAtha) jamaNAnuM UlTuM (2) aLakhAmaNuM; aLaguM [karavAnI AdatavALuM DAberI, DAbo(-bho)DiyuM; DAboDI vi. DAbe hAthe kAma DAbha, (Do) puM. (saM. darbha, prA. Dabba) eka jAtanuM ghAsa-darbha DAbhoDiyuM vi. juo 'DAboDiyuM' DAma puM. (sa2. prA. DabhaNa = DAmavAnuM ojA2) garama garama vastu cAmaDI upara cAMpI devI te; capako (2) DAgha; kalaMka; lAMchana (3) kaMI nahi; TIko (jema ke, le DAma !) DAmaciyo chuM. godaDAM vagere mUkavAnI dhoDI DAmaciyo chuM. jaMgalano moTo maccha2; DAMsa DAmaNa na. dAmaNa; ghoDAMgadheDAM nAsI na jAya te mATe temanA page jakaDavAnuM doraDuM (2) reMTiyAnA paiDAnAM pAMkhiyAM bAMdhavAnI dorI (3) aMgarakhAnA cheDAnuM oTaNa DAmaNa na. sukAna DAbI bAju pheravavuM te DAmara puM. kolaTA2; (kolasAmAMthI maLato) eka kALo padArtha DAmariyuM vi. DAmaravALuM [DAyAlisIsa DAmareja na. (IM. Dimareja) (relavemAM) Avelo mAla vakhatasara na levA javAthI bharavI paDatI daMDanI rakama, vilaMba-zulka; 'Demareja' [bAMdhavuM (3) maheNuM mAravuM DAmavuM sa.kri. (saM. dagdha, prA. DaMbhai) DAma devo (2) damaNa DAmADoLa vi. asthira; DolatuM; Dagumagu [kALo DAgha DAmIja(-sa) vi. gunegAra tarIke paMkAyeluM; badamAza (2) DAmuM na. DAmyAnuM ke DAmyA jevuM cihna DAyagrAma puM. (IM. DAyagraeNma) rekhAkRti (samajAvavA mATe ke udAharaNa tarIke dorelI) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DAyaTa puM. (IM.) saMyata AhAra; saMyatAhAra DAyamaMDa puM. (IM.) hIro; maNi[sAThamI jayaMtIno utsava DAyamaMDa jyubilI strI. (IM.) hIraka jayaMtI, maNimahotsava; DAyarazAhI strI. aMgreja senApati DAyara jevI jorajulama ne kera vartAvatI vahIvaTI rIti; johukamI DAyarI strI. (IM.) rojanIzI; dinaMdinI DAyarekTara (IM. DirekTara) puM. niyAmaka (AkAzavANI) (2) nirdezaka (3) saMcAlaka (4) digdarzaka (sinemA) (4) nirdezaka (saMgIta) ['DirekTara' DAyarekTara janarala puM. mahAniyAmaka (2) mahAnirdezaka, DAyarI, (buka) strI. (IM.) nityanoMdha; dainaMdinI; rojanIzI DAyaro chuM. (a. dAiraha) nAta; jamaNa (rajapUtomAM) (2) gharaDA ane anubhavI lokono samudAya - rAvaNuM (3) aMgata mANasonuM maMDaLa (4) saMgIta, lokasAhitya vagerenA kalAkArono samUha-kAryakrama (5) gAmaDAmAM core ke DelIe maLelo nAnA moTA darabAro ke paTelo vagereno samUha [dvimukhI zAsanapaddhati DAyarkI strI. (IM.) bebhaththu sattAvALI rAjaya paddhati; DAyala puM. (IM.) ghaDiyALano aMkavALo goLa bhAga, jenA 52 kAMTA phare che; caMdo (2) TeliphonanuM AMkaDAvALuM cakra DAyalaTona puM. (IM.) Teliphona joDavA khullo che e batAvato dhvani DAyalekTa strI. (IM.) upabhASA; bolI DAyalaoNga puM. (IM.) saMvAda; kathopakathana (2) saMbhASaNa DAyavarjhana kuM.,na. (IM.) ADo phAMTAno rasto ke phAMTo (2) dizA parivartana (3) viSayAMta DAyasa na. (iM. Deisa) sabhAgRhamAMnuM ucca sthAna (pramukha vagere mATe besavA); vyAsapITha; maMca; pleTaphaoNrma' DAyAgrAma puM. (IM.) AkRti; AkAra DAyAphrema puM. (IM.) AMtaraDAM ane hRdaya tathA phephasAM vacceno snAyuono paDado DAyAbiTIsa puM. (IM.) mIThI pezAbano roga; madhuprameha DAyAmITara na., puM. (IM.) vartuLanI madhyarekhA; vyAsa(ga.) DAyAlisIsa naM. (IM.) kIDanI bagaDI hoya tyAre lohI zuddha karavA mATenI yAMtrika prakriyA; pAragalana For Private and Personal Use Only
Page #385
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org DAyeTa DAyeTa na. (IM.) khAvAnuM; khorAka; khAdya DAyeTiMga na. (i.) amuka ane te paNa amaka mAtrAmAM Arogya mATe khorAka levAnI parejI; parahejI DAyeriyA puM. (IM.) jhADAno roga; atisAra DAyoksAiDa puM. (IM.) oksijananA bamaNA pramANavALuM saMyojana (2.vi.) 368 DAra na. bhUMDanA baccAMnuM ToLuM DAra puM. dhamakI DAra puM. jamInamAMthI sa2vANInuM vAva-kUvAmAMnuM bAkuM (2) paththaramAM dArU phoDavA karela kANuM (2) sAMkaDo UMDo khADo [pAvAnI kriyA DAra strI. nIcANamAMNI UMcANavALI jamInane pANI DArliMga vi. vahAlasoyuM [aTakAvavuM DAravuM sa.kri. DarAvavuM; dhamakI devI (2) manA karavI; DAro puM. dhamakI; Thapako DAro puM. vahANanA kUvAthaMbhane Tekavato nAno thAMbhalo DArkarUma puM. (IM.) (phoTA vagere kAmanA khapano) prakAzarahita aMdhAro oraDo-rUma (2) kALI koTaDI DArliMga vi. (IM.) vahAlasoyuM; 52mapriya DArvina puM. (IM.) e nAmano eka yuropIyana vidvAna DArvinavAda chuM. DArvina nAmanA yuropiyana vijJAnazAstrIe jAhera karelo prANIonA vikAsane lagato siddhAMta; vikAsavAda [tala DAlaDA na. ghInA jevuM svarUpa ApyuM che tevuM vanaspatijanya DAlAma(-mA)thuM vi. moTuM jabarA moM ke mAthAvALuM (jema ke, sAvaja) [(2) bheTanAM phUla vagerenI TopalI DAlI strI. (saM. Dallaka, prA. de. dalla) sUMDalI; TopalI DAluM na. Dhora mATenA khANano bharelo Topalo (2) vAMsa ke ghAsano Ubho kaMDiyo DAlo puM. moTo sUMDalo-Topalo DAvarI strI. lagna samaye kanyAne apAtI bheTa; kariyAvara DAhI vi., strI. DahApaNavALI; samaju strI DAhIno ghoDo puM. eka bALaramata DAhyaluM vi. doDhaDAhyuM; cAMpaluM DAhyuM vi. (a. dAhI, saM. dakSiNanA sAdRzya dakSaka, prA. dAhaa) DahApaNabhareluM; samaju; buddhizALI DAhyuMDama, (ka, 02) vi. (DAhyuM+DamaruM; prA. dAha) bahArathI DAhyuM ane ThAvakuM dekhAtuM (2) taddanaDAhyuM; zANuM DALa strI., na. (saM. DAla, prA. DAlA) DALuM; DALI DALI(-LakhI) strI. (-khuM) na. nAnI DALI DALuM na. mukhya thaDano phAMTo; zAkhA DAMkhaLiyuM vi. DAMkhaLIvALuM; DAMDalIvALuM[DALakhI; DAMDalI DAMkhaLI strI. (-LuM) na. DALamAMthI phUTelI nAnI DALI; DAMkhaLuM na. jarA moTI DAMLakhI; DAMDalo [Diklerezana DAMga strI. (de. haMgA) lAMbI majabUta lAkaDI DAMga (irAnI dvaMga = sImADAnuM cokiyAtapaNuM) jhADIvALo DuMgarI pradeza (2) sUrata bAju Avelo DuMgarI pradeza DAMgara strI. eka dhAnya jemAMthI cokhA nIkaLe che. DAMTa-DapaTa(ta) strI. DAMTavuM te; dhAkadhamakI; dATI DAMgATavuM sa.kri. DAMge DAMge mAravuM DAMTavuM sa.kri. dhamakAvavuM; damadATI ApavI DAMDa(-guM) vi. (saM. daMDaka, prA. DaMDa) chaDuM; patnI-chokarAM vinAnuM (2) DaMDAthI kAma lenAra; lAMTha (3) nAguM; labADa; luccuM; lAMThAI DAMDagI(-gAI) strI. DAMDapaNuM; nAgAI; dAMDAI [hAtho DAMDalI strI. jhINI DALI (2) pAnanI DAMkhaLI (3) nAno DAMDalo puM. moTI DAMDalI (2) ghareNAno AMkaDo (jema ke, vALIno) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DAMDiyArAsa puM. DAMDiyAthI ramavAno rAsa; dAMDiyArAsa DAMDiyuM vi. DAMDAI karanAruM; DAMDa DAMDiyuM na. (de. DaMDa, DI=sIveluM jIrNa yA joDiyuM vasa lUgaDAno jarelo-phATelo bhAga vaccethI kADhI nAkhI be cheDA sAMdhI paheravA lAyaka kareluM kapaDuM DAMDiyo puM. DAMDa AdamI (2) dAMDI pITanAra; rona pharanAra (3) nAno pAtaLo daMDo ke DAMDI strI. (saM. daMDa, prA. phaMDa) dAMDI; nAnI lAkaDI; hAtho daMDo (2) jene be cheDe trAjavAnAM pallAM baMdhAya che te lAkaDI (3) DAMDiyAthI vagADavAnuM eka vAgha (4) vahANane nizAnI batAvavA sAruM UMcI TekarI upara ropI rAkheluM lAkaDuM (5) dIvAdAMDI (6) sIdhI kinArI-lITI (nAkanI) DAMDo puM. TUMko daMDo (2) hAtho (3) phaNago; garajo DAM| strI., (-phuM) na. moTuM pagaluM bharavuM te DAMbhavuM sa.kri. (sara. DAmavuM) dajhADavuM DAMllo puM. DAMDalo; vanaspatino aMkura (2) hAtho DAMsa puM. (saM. daMza, prA. DaMsa) eka jAtano macchara (2) mAMdA mANasane ekAda cIja khAvAnI ruci thavI te DAMsuM vi. (saM. daMza, prA. sa=karaDavuM; gaLe coTavuM) aparipakva svAdavALuM (rAyaNane mATe); taddana phikkuM DikTeTara puM. (IM.) adhikArapUrvaka sattA calAvanAra zAsaka; saramukhatyAra; tAnAzAha [yaMtra DikTephona na. (IM.) saMdezA sAMbhaLavAnuM tathA TAipa thavAnuM DikTezana na. (IM.) bolIne lakhAvavAnI kriyA (2) bolAne lakhAveluM lakhANa; zrutalekhana [nAmuM DiphrI strI. (IM.) (dIvAnI adAlatano) cukAdo; hukamaDiklerezana na. (IM.) jAherAta (2) DhaMDhero Dikzana na. (IM.) viziSTa padayojanA; bAnI Dikzana(-ne)rI strI. (iM.) zabdakoza For Private and Personal Use Only
Page #386
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 3 69 | DisTrikTa mejisTreTa DigrI strI. (i.) aMza (jema ke tApanA, khUNAnA) (2) DimAnDa-noTisa strI. (I.) mAgaNAno khAsa patra; padavI, upAdhi (3) chApakhAnAmAM TAIpa sajajaDa mAgaNA aMgenI noTisa goThavavA naMkhAtI patarI upAdhidhAraka Diyara vi. (i.) priya; vahAluM lADakuM DigrI(odhara, 0dhArI) vi. padavI dharAvanAruM; padavIdhara; DirekTara chuM. (.) saMcAlaka; vahIvaTadAra (2) nirdezaka; DigreDezana na. (i.) padamyuti (2) apakarSa: adhogati niyAmaka (3) digdarzaka (philma) copaDI; nirdezikA (3) mAnahAni DirekTarI strI. (i.) nAmaThAma vagere mAhitI ApatI DijiTala vi. (I.) AMkaDAvALuM Dila na. (phA. dila) zarIra (2) mana; dila DijhAIna strI. (iM.) AkRti: ghATa (2) bhAta; tareha Dilaksa AvRtti strI. suzobhita AvRtti DijhAInara vi. AkRti dorI ApanAra; rUpakAra DilavaoNTara na. (I.) suvAnuM pANI DiTeila(-lsa) strI. (iM.) vigata; vivaraNa DilivarI strI. (i.) TapAla, mAla vagere vAyadA ke DiTeTiva 5. (iM.) jAsUsa; chUpI polIsano mANasa nAmaThAma pramANe pahoMcatuM karavuM te (2) prasava (3) DiDakazana na (iM.) bAdabAkI (2) bAda karela ke kapAta soMpaNI (4) vitaraNa rakama chuTa (3) nigamana DivAisastrI. (i.) tarakIba (2) saMracanA miArgavibhAjaka Dinara na. (I.) khANuM; khAdya; bhojana DivAIDara 5. na. (iM.) mArgane be vibhAgamAM vaheMcanAra; DinarapATa strI. (I.) bhojana samAraMbha Divijhana na. (i.) rAjyano (aneka jillAnA samUhathI Dinecara(-rezana) na. (i.) guNavikaraNa kriyA banato) vibhAga ke prAMta tinI rakama vATakA; lAbhAMza DipArcara na. (iM.) nIkaLavAnI kriyAnuM prasthAna (2) vidAya DiviDanDana. (i.) kaMpanInA zeradIThamaLato naphAno bhAga ke DipArTamenTa na. (I.) khAtuM; vibhAga; zAkhA DiviDaMDavA(-)raMTa na. (I.) DiviDaMDa meLavavA mATeno DipaoNjhiTa na. (i.) benka ke koI pAse mUkelI anAmata hakapatra ke (hUMDI jeva) kAgaLa (2) bAnA tarIke apAtI rakama Divelyuezana na. (i.) avamUlyana DipojhiTara 5. (i.) beMko vageremAM nANAM anAmata mUkanAra Diza strI. (I.) pleTa (2) (lA.) bhANuM (3) tAsaka DipoTI muM. (I. DepyuTI) zALAo tapAsanAra sarakArI Disamisa kri.vi. (i.) baratarapha; rada; kADhI nAMkheluM ke nirIkSaka (2) vi. madadanIza tinAva mUkeluM (2) strI, na. skU kADhavA ghAlavAnuM peciyuM Diprezanana (i.) ghora nirAzA; tIvra viSAda-udAsI (2) Disamisala na. (iM.) barataraphI Dipharansa S. (i.) taphAvata; asamAnatA (2) bhinnatA DisarTezana na. (i.) laghu zodhaprabaMdha (3) matamatAMtara Disiplina strI. (iM.) zista; ziSTaAcAra DiplomasI strI. (iM.) mutsaddIgIrI; rAjanIti DisiplinarI vi. (i.) zistane lagatuM DiplomA puM. (I.) amuka koI AvaData ke zikSaNa ke jJAnanuM DisIjha paM. (. roga; bImArI pramANapatra(2)pramANapatra ane padavIvacceno abhyAsa DiseMbara 5. (iM.) khristI sanano bAramo mahino DipharDa vi. (i.) khAsa prakAranuM juduM paDatuM Diska strI. (iM.) rakAbI jevuM pAtaLuM capaTuM, goLa sAdhana DiphaoNra DuM. (I.) (amuka hakanA zeranuM DiviDaMDa vaheluM (2) mAhitIno saMgraha karatuM komyuTaranuM eka sAdhana cUkavyA bAda rahetA naphAnAkavALo) eka prakArano zera Diska-thro paM. (iM.) cakrapheMka ['kamizana DiphikalTI strI. (iM.) muzkelI; Apatti DiskAunTa na. (iM.) kiMmata upara apAtuM vaLatara; vaTAva; DiphekTa strI. (i.) tUTI; khAmI; nukasAnI Disko . (i.) pAzcAtya nRtyano eka prakAra DiphekTiva vi. (i.) khAmIyukta; nukasAnIvALuM DiscArja paM. (i.) mukti; chUTakAro Diphensa na. (iM.) bacAva; prativAda (2) saMrakSaNa; rakSaNa DisTansa na. (iM.) phAMsalo; aMtara DiphagheriyA uM. gaLAno eka (epI) roga DisTansa-ejyukezana na. (iM.) dUravartI zikSaNa DibeTa strI. (I.) carcA; vAdavivAda (2) vastRtva DisTarbansana.,puM. (i.) khalela; herAnagatinispaMdita jaLa Dibencara na. (iM.) (koI peDhI ke kaMpanIe) vyAje lIdhelI DisTilDa vaoNTara na. (iM.) varALanuM ThArIne banAveluM pANI; rakama ke teno khatapatra DisTilarI strI. (i.) varALa prakriyAthI pANI zuddha karavAnuM DimaDima na., paM. eka jAtanuM nagAruM; DiDima kArakhAnuM miATe potAnA vibhAgamAM pharavuM te DimAnDa kuM., strI, (iM.) mAgaNI (2) jarUriyAta DisTrikTa . (i.) jillo (2) sarakArI amaladAre tapAsa DimAnDa DrAphaTa paM. (.) beMkamAM nANAMnI vasUlAta levA rajU DisTrikTa korTa strI. (iM.) jillAnI dIvAna adAlata karavAmAM AvatI tenI te beMkanI anya zAkhAnI hUMDI DisTrikTa maeNjisTreTa puM. (I.) jillAno mejisTreTa; kalekTara For Private and Personal Use Only
Page #387
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DisTrikTa lokalaboDI 3600 DuMgarI DisTrikTa lokalaborDana. (i.) jillAnA rastA, davAkhAnAM DIbuM na. (saM. Diba) Dheko; DhImaNuM vagereno vahIvaTa karatuM prajAkIya maMDaLa DIbo puM. (saM. Diba) kUmo DisTrikTa skUlaborDa na. (i.) jillAnA zikSaNa DImacuM na. lAkaDAnuM lUNakuM; DhImacuM (prAthamika)nuM kAma karatuM prajAkIya maMDaLa DImu na. DIjhala malTipala yuniTa DisTempara kalara vi. (i.) raMgIna mATImAMthI dIvAla DIlara vi., pR. (I.) mAla vecanAra; dhaMdhAdArI; vepArI raMgavA mATe banAvela raMga rivAnagI DIsaruM na. hasIne karavAmAM AvatI majAka ke mazkarI Dispeca strI. (i.) (TapAla, mAla vagere) mokalavuM te; DIsanTa vi. (i.) zAlIna; sughaDa privAha (pa.vi.) DispensarI strI. (i.) davAkhAnuM DI.sI. karaMTa 5. eka ja tarapha sIdho vaheto vIjaLIno Dipleska vi. (i.) visthApita DIM(-Di)cI strI. (-cu) na. nAnuM DIMTuM; DIMcakuM; DIcuM DispeziyA puM. (iM.) ajIrNa, badahejanI Da(-Di)Ta na. (-TaDI) strI. DITa; DITaDI; dIThuM DihAiDrezana na. (I.) pANInuM pramANa ghaTI javuM te (2) DIM(-Di)TavuM sakriDIMTAmAMthI toDavuM (2) (phaLane lAgI nirjalana (3) nirjalIkaraNa rahelI) DAMkhaLI - pAMkhaLI toDI nAkhavI DiMga strI, na. khoTI - banAvaTI vAta; gapa DIM(-Di)TiyuM na. DITuM; dIThuM DiMgamAru vi. DiMga mAranAruM; gappIdAsa; gapoDI Da(-Di)Daka na. moMmAthA vinAnI vAta; aphavA DigaluM na. Tocana bhAga - kakaDo; navo dUdhabharyo aMkura DIM-Di)DavANuM na. (saM. DiDimavAdanaka, prA. iiDamavANa) (2) thoriyAno kakaDo (3) mAthuM (4) saLI ke DAkhaLI geravahIvaTa; avyavasthA (2) artha vinAnI joDI jevo lAkaDAno kakaDo (jema ke, dIvAsaLInuM DhiMgaluM) kaDhAyelI lapa (3) akAMDa tAMDava hiMgaLa na. bhATa-cAraNonI mAtrAmeLa chaMdonA upayogavALI DIM(-Di)DavuM na. mAvAvALuM phaLa; DoDavuM kAvyapUrti (2) strI. bhATa-cAraNonI vikasAvelI Dukkara na. (saM. zUkara) bhUMDanI moDhAnI eka bAju bahAra prAkRtAbhAsI apabhraMza bhASA nIkaLatA dAtaraDAvALI jAta; zUkara; sUvara DiMgo chuM. aMgUTho batAvI nA kahevuM te; TIko DugaDuga kri.vi. DAkalAnA evA avAjathI DiDima puM, na. (saM.) eka jAtanuM nAnuM nagAruM DugaDugiyuM na. DamarughATanuM vAgha; DAkaluM DiMbha na. nAnuM chokaruM; bALaka (2) bacyuM DugaDugI strI. nAnuM DAkaluM -DI strI. strIliMga pratyaya nAmane lAgatAM laghutA ke lAlitya DugI strI. DugaDugI ['replikA' yA prema ke tucchatA batAvato pratyaya DuplikeTa vi. (i.) bevaDAtuM (2) adalabadala pratinidhirUpa; DI.esa.sI. puM. (I.) vijJAnanA paMDitanI UMcI padavI DuplikeTara na. (I.) lakhANa vagerenI bIjI nakala kADhavAnuM (DokTareTa opha sAyansa'nuM saMkSepa rUpa) miANasa DI.o. patra pena. ardha sattAvAra (sarakArI) patra; DamI Dabakiyo . DUbakI mArI pANImAM vastu kADhI lAvanAra ophizayala leTara vyavasthA; DakI DubaDubA krivi. DUbuMDUbuM thayuM hoya ema; DUbavAnI aNI para DIkI strI. (I.) vAhanamAM sAmAna rAkhavAnI viziSTa DubADavuM sakri. "DUbavuM'nuM preraka DIcakuM na. (Daca udgAra) DaTuM (2) TocakuM; TeravuM (3) DubADUba vi. baMDadhuM thaI raheluM nAno gAMTha jevo TukaDo (gAMThiyo DubADUba strI, vAraMvAra DUbavuM ne bahAra AvavuM tetivuM DIco . (i.) UpasI Avelo gAMTha jevo bhAga; DabAmaNuM vi. DUbI javAya eTaluM UMDuM) pANI (2) DubADade DIjhala, (ooila) na. (I.) khanija tela (eMjina, moTara DubAvavuM sakri. 'phUbavuMnuM preraka vageremAM vadhAratuM) DubAvuM a.kri. 'DUbavuM'nuM bhAve DITa, (oDI), DITI strI. stananuM TocakuM, DIMTaDI DumaklAsa na. (i.) bhAre vajana UMcakavAnuM yaMtra; UMTaDo DITiyuM na. nAnuM DIMTuM (2) DIMTiyuM; rIMgaNuM DamaDDama strI. Dholakano avAja DITI strI, DIMTaDI [TuM DuMkha strI, juo 'phUkha' DITuM na. jenAthI phaLa zAkhAne vaLagI rahe che te bhAga; DuMkhaLA(rA)vavuM sakri. juo 'pUMkhaLA(rA)vavuM' dastAveja (Diphenila TrAya-kloro Ithena' DuMgara 5. (da.) nAno parvata (2) moTo Dhaga phiMgarALa DIDITI strI. (iM.) jaMtunAzaka pAuDara; DAikloro- DuMgarAu,(-La) vi. jemAM ThekaThekANe DuMgarA hoya evuM, pahADI; DIna chuM. (.) eka khristI dharmaguru ke devaLano padAdhikArI DuMgarALa(-LuM) vi. juo 'DuMgarAu' (2) yunivarsiTInI vidyAzAkhAnA adhyakSa-vaDo [TolaDuM DuMgarI vi. DuMgaramAM thatuM-nIpajatuM (2) DuMgarane lagatuM (3) DIzuM na. DaphaNI; nAnI jADI lAkaDI (2) lAkaDAnuM DImacuM, strI, nAno DuMgara; TekarI maMtra For Private and Personal Use Only
Page #388
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir IjI'; DuMgaro 391 DeDa sTaoNka DuMgaro chuM. DuMgara; pahADa (2) khUba moTo Dhagalo DUsakuM na. Dasa; raDatAM rahI rahIne jorathI kheMcAto zvAsa DuMgaLAvuM a.kri. juo 'gUMgaLAvuM" TUM(-DuM)kha strI, paLa AgaLa phUTato bhAga (2) ropavAnI DuMgaLI strI, juo DuMgaLI hukko; kUgho kalama Aipavo DuMgo. (-gho) pR. juo DUgo'; cora; mUMgo (2) mATIno DU-DuM)kharA(-LA)vavuM sakri. vaDhavuM; dhamakAvavuM, Thapako DuMgho chuM. (. dugho) TUMkA dAMDAnI eka moTI kaDachI (dUdhapAka TUM(DuM)gaLAvuM e kri. (choDa, vela ke phaLanuM) vadhatAM aTakavuM; vagere pIrasavAnA kAmamAM vaparAtI) (ra) Upaselo kuMjarAvuM chioDanuM zAka tarIke vaparAtuM kaMda hADakAvALo kaThaNa bhAga TUM(DuM)gaLI strI. DuMgaLI; tIvra gaMdhavALI eka vanaspati DeTALuM vi. juo "lUMTALuM I(-DuM)go(-gho) 5. DuMga; cora DuMTI strI, juo "phUTI I(-3)TALuM vi. TUMTAvALuM DuMTo puM. juo "dUTo DUta-DuM)TI strI. (saM. tuSThi) ghUMTI; nAbhi bhiAga DuMDa 5. juo "phUDa' I(DuM)To pu. moTI ghUMTI (2) tUTA jevo UpasI Avelo DuMbha muM. (saM.) eka prakArano binajherI sApa; DeDavuM I(-)DuM na. kaNano DoDo-kaNasaluM DuM na. juo "huM TUM(DuM)Do . namUno; pharamo; bIbuM (2) tUTo (3) moTuM DuMDo 5. juo "phUDo' DuM-DuM)yuM na. bAjarI, juvAra, vagerenAM kUMDAmAMthI kaNa DuMsuM na. juo "DUsuM' nIkaLI gayA pachI rahetuM photaruM (2) vi. (lA.) DUcavuM sakri, moTe koLiye khAvuM; ThAMsIne khAvuM akkala vagaranuM DUcavuM sakri. TUMgho mAravo (04)Ta strI. (i.) tArIkha DUco chuM. (da. gujajaya kapaDAno TukaDo) nakAmA kAgaLa ke Dekana. (I.) vahANanuM tUtaka viAcaka zabdano) pUrvaga kApaDano piMDo (2) eno dATo (3) moTo koLiyo DekAvi.dazAMzapaddhatimAM, dasagaNuM evAaIno (parimANa(4) coLAI karIne gametema goTo thaI gayeluM vastra DekAiTI strI, (i.) dhADa, DukATI [aucitya (5) asaMskArI mANasa; rAbho (6) cAvatAM na khavAya Dekorama na. (I.) zobhe tevuM vartana; ziSTAcAra (2) ke gaLAya evo nakAmo raheto bhAga ke piMDo DekoreTara chuM. (I.) suzobhanakAra DUbakAM na.ba.va. DabUkiyAM Dekorezana na. (iM.) suzobhana, suMdara sajAvaTa DUbakI strI. (ku) na. pANImAM pesavuM DUbavuM te Deklerezana na. (I.) jAherAta; jAheranAmuM Dubata vi. DubatuMH be evuM: vasala na thAya evuM (leNuM DejharTa na. (i.) raNa: registAna (2) ujaDa bhUmi ke rakama); "siMkiMga' DejharTa na. (i.) bhojanAne apAtI mIThAI-miSTAnna DUbataphaMDa na. DUbata leNA peTe rakhAtuM tAraNaphaMDa Dejhignezana na. (I.) hodo; pada DUbavuM a.kri. pANInI aMdara javuM; garaka thavuM (2) DUbIne DeTa na. (i) sAbunI khAsa prakAranI bhUkI maraNa pAmavuM (3) kSitijamAM DUbI asta pAmavuM; DeTa strI. (I.) tArIkha vilIna thavuM (4) devALuM kADhavuM (5) leNuM vasUla na thavuM DeTA strI. (iM.) AdhAra-sAmagrI; mAhitI (2) AMkaDA DUbADUba vi., strI, DubADUba; DubaDubA thaI raheluM; vAraMvAra DeTA enTrI strI. (iM.) AdhAra-sAmagrI pUrI pADavI te DUbavuM ne bahAra AvavuM te DeTiMga na. (I.) praNayagoSThi mATenI mulAkAta DUmako pu. nAnuM Dhola nagAruM DeDa kuM. (iM.) pitA; pappA DUmacI strI, (phA. dumaceha) sAja khasI na jAya e mATe DeDa eNnDa kuM. (iM.) rastAno cheDo ghoDAnI pUMchaDImAM bharAvAnI dorI (2) ghoDAno thApo DeDabaoNDI strI. na. (i.) mRtadeha, madhuM DUmo puMdumo; lAgaNInA AvezathI chAtImAM bharAto DeDabaoNDI-vAna strI. (i.) zabavAhinI DacUro | eka ghAsa DeDa lAIna strI, (I.) kAma pUruM karavAnI aMtima tArIkhaH phUla vi. (saM. dula) phUleluM (2) na. kAnanuM eka ghareNuM (3) DeDa leTara 5. (I.) (nAmaThAmano cokkasa patto na lAge phUla ki.vi. khovAI gayeluM; nAza pAmeluM (2) pAyamAla tethI pahoMcADI na zakAya evo) nadhaNiyAto patra thaI gayeluM DeDa leTara oNphisa strI. (I.) adhUrAM sarasAmAnavALA ke phUlavuM a.kri. DubavuM; garaka thavuM (2) khuvAra thavuM; devALuM saranAmAM sivAyanA TapAlanA kAgaLa tapAsa mATe jAya kADhavuM (3) kAMI visAtamAM na hovuM (4) DolavuM; hAlavuM che tevI TapAla oNphisa kUvo . ragaDo (2) nIce Tharelo kacaro (3) dUgho DeDa sToka 5. (i.) sthAyI sarasAmAna ke rAcaracIluM (2) phUza strI. dUza; aDadALo na vaparAtI ke kAmamAM na AvatI mUDI ke pUMjI For Private and Personal Use Only
Page #389
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [DoI gAka DeDI 3 G2 DeDI 5. (I.) pitA; pappA; bApA DemI ophiziyala vi. (I.) ardhasattAvAra (lakhANa) Detha na. (iM.) nidhana; dehAMta; avasAna [nivedana Demeja vi. (i.) nukasAna; hAni Detha Deklerezana na. (i.) maraNonmukha vyaktie kareluM DemokrasI strI. (i.) lokazAhI; prajAtaMtra lokatAMtrika Detha sarTiphikeTa na. (i.) maraNano dAkhalo; mRtyu pAmyAnuM DemokreTa(-Tika) vi. (iM.) lokazAhImAM mAnanAruM (2) pramANapatra bhiASA DemosTrezana na. (i.) prayoga dvArA samajUtI; nidarzana Deniza vi. (I.) DenmArkanuM DenmArka saMbaMdhI (2) DenmArkanI Dera DuM. jemAM rahI ravAI phare che te valoNAnI goLInA DenmArka 5. (i.) eka yuropIya deza kAMThA paranuM lAkaDuM Devu chuM. (I.) zarIra rahI javAno tAvano eka roga DerAtaMbu pu.ba.va. Dero ke taMbu yA nAMkhelo paDAva; chAvaNI Dencara na (I.) (banAvaTI) dAMtanuM cokaThuM; kRtrima dAMta Derikana. (I.) khanijatelanA kUvA para goThavAtuM lokhaMDI Denjara chuM. (iMca) bhaya; bIka; saMkaTa cokaThuM ke UMTaDA jevI racanA Denjarasa vi. (I.) jokhamI; khataranAka; bhayaMkara [nizAna DerI strI. (I.) dugdhAlaya Dejara signala paM. (I.) bhayadarzaka cetavaNI batAvatuM DerI phArma na, (i.) dugdhAlaya sAthenI khetIvADI: dalavADI DenTala na. (i.) daMta viSayaka; dAMtane lagatuM DerI-vijJAna na. dUdha utpAdanane lagatuM vijJAna DenTina na. (iM.) dAMta jemAMthI bane te padArtha Dero chuM. taMbu (2) paDAva DenTisTa paM. (I.) dAMtano dAktara; daMtavaidya Dero chuM. tophAnI Dhorane gaLe baMdhAtuM lAkaDuM-DaphaNuM DenTisTrI strI, (.) dAMtanA rogonI vidyA; daMtavidyA- DelikeTa vi. (i.) komaLa; sukumAra (2) narama (3) bArIka gIcatA Deligezana na. (i.) pratinidhi maMDaLa (2) pratinidhitva DensiTI strI. (i.) (padArthanI) ghanatA (2) vastInI DeligeTa vi. (i.) sabhA pariSada vageremAM mokalavAmAM DepyuTa sakri. nokarI UchInI ApavI Avato pratinidhi; pratinidhi DepyuTI vi., pu. (iM.) -nI avejamAM kAma karavAnA DelI strI, khaDakI; paDALI (2) polIsacokI darajjAvALuM pratinidhi thAya evuM (adhikArI) (2) DeluM na.moTAMpahoLAM bAraNAMvALuM makAna (2) makAnano khaDakI nAyaba; uparanA arthamAM jevo moTo daravAjo (3) ropanA dAMDAnI lAMbI vaLI DepyuTezana na. (i.) kazI vAta mATe yogya adhikArI Delo chuM. moTuM DeluM (2) DelAno daravAjo (3) nAnI poLa AgaLa rajU karavA mokalavAmAM AvatuM pratinidhimaMDaLa (4) poLano daravAjo (2) nokarI uchInI ApavI te; mULa nokarIthI bIje DelTA . (I.) nadInA mukha AgaLa tenA pravAhanA kAMTA niyukta thavuM ke karavuM te (2) strI. pratiniyukti paDatAM vacce thatI trikoNAkAra jamInano pradeza Depo strI. (i.) bhaMDAra; koThAra; vakhAra (buka-Depo); relave- DevalapamenTa na., strI. (i.) vikAsa sTezana, basa-sAcavaNI-mathaka Devila chuM. (.) zetAna (2) rAkSasa (3) duSTa vyakti DepharAvuM a.kri. DipharuM uparathI) peTa UpasavuM (2) phepharuM DaeNza strI, na. (iM.) (-) AvuM eka virAmacihna caDavuM (3) phIkuM paDI javuM [sthiti-phepharAvuM te Desimala sisTama strI. (iM.) dazAMzapaddhati DepharuM na. moTuM UpaseluM peTa (2) sojA caDI AvavAnI DesI vi. (I.) dazAMza paddhatimAM dazamA bhAganuM evo Dephinizana strI. (i.) vyAkhyA (2) spaSTatA; spaSTIkaraNa artha batAvato pUrvaga Dephemezana na. (I.) geraAbarU karavuM te; badanakSI Deska na strI. DhaLatuM meja; DhALiyuM DebiTa na, (i.) udhAra-bAju (2) leNI thatI jatI rakama DesTinezana na. (i.) gantavya sthaLa (2) lakSya Dabuna. (saM. Diba uparathI) kamarathI nIceno pIThano bhAga DeTuM na. vaMtAka, rIMgaNuM Dema puM. (I.) baMdha; pusto (2) ADI vALelI pALa; setu DeDavuM na. pANIno nAno sApa Demareja na. (i.) relave vageremAM Avato mAla samayasara ThaMDavuM a kri. vaMDa-deDakAnuM grAuM DrAuM karavuM na choDAvavAthI bharavo paDato daMDa; DAmareja; vilaMba- na. deDakAno avAja zulka; vilaMba-lAgata 3yuM na. DiMgo; aMgUTho batAvavo e DemakUla vi. (i.) tadana mUrkha [nidarzaka zikSaka -Do pratya. 5. aMkane lAgatAM te aMkano AMkaDo ke saMjJA DemosTreTara chuM. (i.) vidyAlayamAM prayogakAmano zikSaka; batAve che. jema ke ekaDo, navaDo vagere (2) A Dema(-mo)sTrezana na. (I.) prayoga vagere karI batAvavA pratyaya saMjJAne lAgatAM lAlitya temaja tucchatA batAve e; nidarzana sattAvAra (sarakArI) lakhANa che. udA. vahAlUDo, sAdhuDo DemI na. (iM.) (chApavAnA) kAgaLanuM eka kada (2) ardha- koI strI. (DayA uparathI) lAMbA DAMDAnuM eka vAsaNa For Private and Personal Use Only
Page #390
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Doko 36 3 | DoDalaDolA Doka strI. gaLuM; koTa; garadana, grIvA (2) dANA bhareluM makAInuM ; makAI-doDo Doka na. (i.) baMdaranI godI (2) dhakko DoDhI strI. (hi. DyoDhI) paherAvALAne besavA kADhelI DaoNkayArDa kuM. (i.) baMdaranI godI vagereno vADo ke vistAra paDAbI-DelI; doDhI (devaDI; mAMDavI) DokavuM a.kri. DokuM kADhIne jovuM; DokiyuM karavuM DaoNna puM. (i.) gunegArono saradAra DokarI strI. (da. DokTarI) DosI Donara vi. (I.) dAtA; dAna ApanAra DokaruM vi. gharaDuM (tucchakAramAM) Donezana na. (i) dAna; bakSisa; berAta Dokaro chuM. Doso DobaruM na. bhAgeluM - phUTeluM mATInuM vAsaNa DokA pu.ba.va. juvAranA sAMThA nAnI bArI DobaruM na. rAnIparajanuM eka vAgha (dUdhInuM banAveluM). DokAbArI strI. (DokuM+bArI) moTA daravAjAmAM rAkhelI DobuM vi. kaMI na samaje evuM; sAva bothaDa (2) na. kAMIka DokAvuM(-vavuM) a.kri. DokuM bahAra kADhIne jovuM gharaDI bheMsa DokiyuM na. DokuM bahAra kADhIne ke laMbAvIne jovuM te Dobo chuM. mUrkha, maMdabuddhi mANasa DokI strI. Doka; garadana Doma . (.) ghummaTa AkAra (2) ghummaTa DokuM. mAthuM (2) DokiyuM [sAmAna para coMTADAtI kApalI Doma puM. bhAratanI eka prAcIna jAti ke teno puruSa DaoNkeTana. (I.) koI paNa lakhANano sAra-bhAga (2) mAla- Dominiyana na. (I.) vasAhata (2) kumata; adhikSetra DokeTa paddhati strI. nirdeza-paddhati, lakhANano sArabhAga DomesTika vi. (I.) gharagaththu (2) pArivArika (3) DaoNkTara 5. (iM.) dAktara; tabIba; vilAyatI paddhatithI pALeluM; pAlatuM [ghoDiyAnuM ADuM lAkaDuM davA karanAra (2) vidyAnI - paMDitAInI padavI DoyaNuM na. ("Doyo' uparathI) DoraNuM; khoI bAMdhavAnuM (TUMkamAM DaoN. lakhAya che.) tino dhaMdho: tabIbI Doyo chuM. (de, Doa) nALiyerane kotarIne kareluM jalapAtra DaoNkTarI vi. dAktarane lagatuM (2) strI. tenI vidyA ke (2) nALiyeranuM khokhuM, jemAM dUkAnomera ghalAyache. (3) DaoNkaTaruM na. (iM.) dAktarano dhaMdho ke vidyA lAMbA dAMDAnuM dhAtu ke sTIlanuM pANI kADhavAnuM sAdhana; DaoNkTareTa . (.) pIeca.DI.nI padavI meLavI hoya te Doyalo (4) moTo khIlo; garajo[lAlaca(3) azakti DaoNkyumenTa chuM. (I.) dastAveja; khata vi. dastAvejI Dora chuM. tuveranI dALa pADavA-bharaDavAnI thatI kriyA (2) DokyumenTarI strI. (iM.) dastAvejI citra; vRttacitra (2) Dora na. (i.) bAraNuM; daravAjo DoghalI strI, nAnuM DoghaluM; DhocakI [vi. DothuM (3) DabaluM DoraNuM na. juo "DoyaNuM DoghaluM na. pahoLA moMno UbhA ghATano ghaDo; DhocakuM (2) Dora-kIpara puM. (i.) cokIdAra; daravAna DoghuM vi. sAbaDabothu; bothaDa; DoghaluM DomiTarI na. (i.) sAmUhika zayanagRha DocakuM na. ('DokuM" uparathI) mAthuM (2) TocakuM; Toca Dola strI. bAladI; pANInuM eka vAsaNa Dojha . (iM.) eka veLA levAnI davAnI mAtrA; mApa Dola paM. vahANano kUvAthaMbha DojharuM na. peTa; hojaruM (tiraskAramAM) Dola paM. (saM. dolA) hiMDola; hIMDoLo DojhuM na. DojharuM (peTa) (2) puM. khetara vacce pANI bharAI Dola strI, AphatanA prasaMgoe apAtI rokaDa sahAya (2) rahe tevI khADAvALI jagyA; jhAbha nibhAva-sahAya (3) bekArI bhaththu DoTI strI. (iM. DaboTA) eka jAtanuM jADuM kApaDa DolakAcaM-ciM, cI)Do chuM. rAtA gaLAno kAMcaDo ninIkAThI DoDakuM na. tUriyAnA jevuM eka jAtanuM zAkaphaLa DolakAThI strI, vahANanokUvAthaMbha; Dola(2) te paranAnizADoDakuM na. gamANamAM mukAtuM ADacanuM lAkaDuM DolacIstrI. (DolaphA. cIkaceha)nAnI Dola(2) cAmaDAnI DoDalo chuM. DoDo (lAlityavAcaka) Dola (3) 5. Dola vaDe vahANamAMthI pANI ulecanAra DoDavuM. (DoDo parathI) phaLa athavA kaNasalAvALo goTo; DolacuM na. Dola (2) cAmaDAnI Dola; bokha (3) dhAtu ke DoDo (2) jIMDavuM; kAluM kapAsanuM) (3) eka jAtanuM sTIlanuM pANI kADhavAnuM sAdhana (Doyo) DoDakA jevuM phaLa DolaNa(-NiyuM) vi. DolatuM; asthira; sUlanAruM DoDavo pR. phaLa, phUla ke kaNasalAvALo vagara khIlelo goTo- Dolana na. DolavAnI kriyA; hIMcoLAvuM te (2) tAla ane DoLavuM na. (DoDo' uparathI) AMkhanuM phUlI gayeluM popacuM dhvani vagerethI DolAve evo zabdAlaMkAra; "rIdhama DoDI strI. kharakhoDI vela ke tenuM phaLa (2) e AkAranuM DolanazailI strI. kAvyamAM cokkasa prakAranuM DolavAnuM guMjana eka ghareNuM Ave tevI racanAno prakAra DoDuM na. DoDInuM phaLa; kharagoDa DolamaDola kri.vi. hAlakaDolaka, laMDola DoDo chuM. doDo, phaLaphUlanA garbhavALo navo phUTato goTo DoDalaDolA pu.ba.va. hAlakaDolaka paristhiti For Private and Personal Use Only
Page #391
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DaoNlara 3 (74 DaoNpasI DaoNlara 5. (i.) amerikAno sonAno tathA cAMdIno calaNI DrAiva-ina vi. (I.) vAhanamAMthI UtaryA vinA upayoga sikko; amerikA, osTreliyA vagerenuM calaNI nANuM thaI zake tevuM (baMka, sinemA vagere) [hAMkeDa; cAlaka Dolara (-riyo) 5. eka phUlajhADa; baTamogaro ke tenuM phUla DrAivara pu. (iM.) (relave eMjina ke moTara) hAMkanAra; DolavuM a.kri. (saM. dolaya, prA. Dola) jhUlavuM; Amatema DrAiviMga na. (i.) DrAivaranuM kAma ke AvaData yA vidyA hAlavuM (2) DagavuM; caLavuM; DagamagavuM, vicalita thavuM DrAphaTa kuM. (.) kukAthI ramAtI eka aMgrejI bAjI-ramata DoluM na. ('DolavuM uparathI) jhokuM (2) gothuM; chakkaDa (2) benkanI enI bIjI zAkhA upara lakhAtI hUMDI DolaMDolA pu.ba.va. Amatema DolavuM-jhUlavuM te, hAlakaDolaka (3) kharaDo; musado kAmadAra DoluM na. jhokuM; jholuM (2) gothuM; chakkaDa DrAphaTsamena puM. (i.) nakazAgara (2) nakalo banAvadAra Dolo chuM. tAbUta; tAjiyo (2) mAno; pAlakhI DrAma paM. (i.) pravAhInuM eka aMgrejI mApa (jema ke davAmAM DaoNlomAITa paM. (.) cUno ane megneziyamano banelo cAle che, ekAda AnI bhAra jeTaluM) paththara ke khaDaka DrAmA puM. (I.) nATaka; khela evA prakAranuM DovAvuM akri. "ovuMnuM karmaNi; DakhoLAvuM DrAmeTika vi. (i.) nATakIya (2) UDIne najaramAM Ave DovuM sakri. halAvI bheLavI devuM; phINavuM; ghoLavuM DrAmeTika Ayarna strI. (i.) nATyAtmaka vakrokti DozI strI, gharaDI strI DrAmeTiksa na. (i.) nATyazAstra DosalAM na.ba.va. pArasIomAM marI gayelAM mATe dara varSe DrAyaphUTa na. (i.) sUko mevo karAtI kriyA (2) gharaDAM mANaso: gharaDiyAM DrAMuM, DrAMuM DrAMuM kri.vi. deDakAno avAja DosI strI. DozI; gharaDI strI; vRddhA Dripa irigezana na. (i.) TapakasiMcAI DosuM-DagaruM na. gharaDuM - namAluM mANasa Drila strI. (i.) kvAyata (2) zAraDI Doso !. gharaDo mANasa; vRddha puruSa Drila strI. (iM.) pozAka, paheraveza DoLa . (da. Dola) mahuDAnuM bI DrilamAstara . kvAyatano zikSaka DoLa pu.ba.va. dhANImAM phUTyA vagara rahI gayelA dANA; Drilara na kANuM pADavAnuM sAdhana; zAraDo AMgaNA (2) puM. kaThoLa bharaDatAM rahIgayeloAkhodANo DriliMga na. (I.) zArakAma DoLa pu., na. AkAra; ghATa (2) bahArano dekhAva; DhoMga DriliMgamazIna na. zArakAma karatuM mazIna DoLaghAlu vi. DoLI; daMbhI Dejara puM, na. (iM.) nadI, nahera, samudra vagereno nIceno DoLaDa(-da)mAka puM. bhabhako, ThAThaThaThAro[koraDuM; gAMgaDuM gAro, kacaro vagere kADhatI AgaboTa; kAMpayaMtra DoLavApu.ba.va. 'DoLa', pANImAM phUTyA vagara rahelA dANA; DejiMga ijanera chuM. Drejara para kAma karanAra yaMtravida DoLiyuM na. mahuDAnA DoLanuM tela Dreneja na. (i.) gaTara ke gaMdA pANInA nikAlanI vyavasthA; DoLiyuM na. rUparekhA; namUno; musado gaTara; nIka DoLiyo chuM. DoLI UMcakanAra; bhoI; DoLIvALo Dresa . (.) pozAka, paheraveza; libAsa DoLiyo vi., 5. lAMbA ziMgaDAMvALo (baLada) (2) moranuM Dresara vi. (i.) pozAka taiyAra karanAra ke paheranAra raMga vinAnuM pIchuM; taravADI DresiMga na. (I.) ghA, phoDA vagere dhoI malamapaTI vagere DoLI vi. DoLaghAlu; daMbhI karavAM te DoLI strI. (saM. dolA, prA. DoliA) jhUlatI DoLI; mAMcI DresiMga Tebala na. (I.) darpaNavALuM prasAdhana-Tebala | (sTrecara') (2) mAThI khabara; mokANa (3) baLada DaoN na. (i.) ramata ke meca hArajIta sudhI na pahoMce - DoLo . (da. Dola = AMkha) AMkhano kAca - goLo (2) adhUrI rahe te (2) ciThThI nAkhIne levuM Alekhana AMkha (3) najara; dhyAna (4) moranA pIMchAno cAMllo DroIga na. (I.) citrakAma; rekhAthI AkRti cItaravI te; DoLo paM. ojhaNuM (2) dohada (3) garvabhatI strInI icchA DraoNiMga rUma . (i.) dIvAnakhAnuM; mulAkAtIo mATeno DyuTI strI. (i.) pharaja; kartavya; kAmadhaMdho ke nokarInuM kAma khaMDa (2) karavero (jema ke, jakAta, AyAtavero vagere) DraoNpa paM. (I.) paDI javuM ke UtaravuM te (jema ke, bhAvatAla cUITa puMDaca kaMpanIno tAMbAno eka calaNI sikko vagereno AMka) (2) parIkSAmAM besavuM te (3) TIpuM; Draga na. (i.) auSadha (2) nazIlo-kephI padArtha biMdu (4) choDI devuM te (pa) patuM mUkavuM te DragisTa vi. puM. (saM.) davA vecanAra (vepArI) DraoNpasIna 5. (i.) nATaka vageremAM mukhya paDado; javanikA DUjha na.ba.va. (iM.) aMgrejI vanaspatijanya auSadhI (2) paTAkSepa Drama na. (iM.) vAjAMvALAo mATe moTo Dhola; paDaghama DraoNpasI . (.) jalaMdarano roga; jalaMdara For Private and Personal Use Only
Page #392
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 36 5 [ DhaLiyuM DhabUka puM. pANImAM paDavAthI thato ghero avAja (Daba avAja thAya to "bUka ane Acho avAja thAya to 'DhabUka') DhavuM. (saM.) gujarAtI lipino mUrdhanya sthAnano cotho bhaMjana DhabUkavuM a kri. DholanuM vAgavuM (2) pANImAM DUbakAM khAvAM Dha vi. ThoTha (2) . sAva ajJAna-ThoTha mANasa DhabUDa(-2)vuM sakri. ('Dhaba' karavuM) barAbara oDhADIne Dhakela strI. kustImAM eka dAva (2) DhakelavuM te suvADavuM (2) thAbaDavuM (vahAlamAM) (3) dhIbavuM; DhakelavuM sakri. dhakko mAravo; haDaselavuM; dhakelavuM mAravuM [DhIMgalI Dhaga 5. Dhagalo; gaMja (2) vi. ghaNuM DhabUDI strI. nAnI jADI strI (2) lAkaDAnI pUtaLI (3) DhagaruM na. (-ro) 5. dhagaDo; phUlo DhabUTa-bu)lo chuM. (ma. DhabulA) DhIMgalo (2) ThoTha bhoTamANasa Dhagaro paM. (dhagaDuM uparathI) halakA pagArano sipAI DhabU chuM. juo 'Dhabu' . Dhaga(OlA)bAjI strI. pattAnI eka bAjI Dhama kri vi. evA avAjathI (2) na. (bALabhASAmAM) DhagalAbaMdha vi. (2) kri.vi. ghaNuM; puSkaLa; thokabaMdha Dhola (3) vi. phUleluM (4) poluM DhagalI strI, nAno Dhagalo ti; DhagalAbaMdha Dhamaka, (0 Dhamaka) kri. vi. DholanA evA avAjathI DhagaleDhagalA pu.ba.va. DhagalAne DhagalA; ati-khUba hovuM DhamakavuM a.kri. DhamaDhama thavuM Dhagalo . (da. DhigalA) puMja; khaDakalo DhamaDhama ki.vi. DholanA evA avAjathI DhaguM vi. moTA zarIravALuM mUrkha DhamaDhola vi. Dhola jevuM phUleluM; khUba jADuM dekhAtuM (2) DhageDhaga pu.ba.va. DhagaleDhagalA; ati-khUba hovuM te aMdarathI poluM; pokaLa Dhago pu. baLadiyo (2) mUrkha, bevakUpha AdamI DhamAka kri.vi. evA avAjathI (2) puM. Dholano avAja Dhacaka-Dhacaka strI. pANI pIvAno avAja (2) kri.vi. DharaDako . DharaDavAno avAja evA avAja sAthe DharaDavuM sakri. DhasaDavuM; ghasaDavuM Dhacupacu vi. anizcita; Dagumagu (2) vicAramAM zithila DharaDo 5. ('DhasaDavuM' uparathI) DhasaraDo; veTha; arasika vaitaruM DhacUka, (0-DhacUka) kri.vi. evA avAjathI Dhasa vi. (prA. Dhasa = DhasIM paDavuM) ghaNuM 'DhIluM joDe vaparAya Dhaccara vi.bahu gharaDuM; khokhA jevuM-jIrNa, Thaccara [dIdhI.) che; jema ke, DhIluM Dhasa DhaDa kri.vi. dhaDa-AghAtano avAja (jema ke, DhaDadaIne coDI DhasaDaDhasaDa a. DhasaDAvAno avAja DhaDho . juo "DhaDho DhasaDapaTTI strI, DhasaDa DhasaDa karavuM te; nakAmI mahenata majUrIDhaDhaNavuM a.kri. DhaNaDhaNavuM; DhaNaDhaNa ema vAgavuM DhasaDaboLo khuM. DhasaDapaTTI; veTha DhaDhaNATa puM. DhaNaDhaNATa; DhaNaDhaNavAno avAja Dhasa(02)DavuM sakri. (DharaDavuM parathI) jamIna sAthe kheMcavuM; DhaDhaNAvavuM sakri. 'DhaDhaNavuM'nuM preraka ghasaDavuM (2) veTha utAravI (3) gametema lakhI kADhavuM Dho(-Dho) . (da. ThaDraDha = jaDa; stabdha) ThoTha mANasa (2) (4) koI kAma gametema kheMcI nAMkhavuM pataMga vaccenI UbhI jADI akkaDa saLI ke cIpaTa Dhasa(02)Do chuM. DhasaraDavAthI thayelo ghasarako (2) veThaH DhaNaka(-kA)vuM a.di. vagara kAme rakhaDavuM; rajhaLavuM arasika vaitaruM DhaNaDhaNa kri.vi. evA avAjathI hAlI UThavuM; dhaNadhaNavuM DhasavuM. (-LavuM) a.kri. (prA. Dhasa) Dhagalo thaIne (jema DhaNaDhaNavuM a.kri. DhaNaDhaNa vAgavuM (2) jozathI badhuM ekasAthe ke, makAna, bhIMta, bhekhaDa vagere paDI javuM) DhaNaDhaNATa puM. DhaNaDhaNa avAja DhaLakavuM a.kri. DhaLavuM; namatuM rahevuM (2) namatuM rahevAthI DhaNaDhaNAvavuM sakri. 'DhaNaDhaNavuM'nuM preraka suMdara dekhAvuM (jema ke, bhAbhI mArI DhaLakatI Dhela.) Dhapa, (-pha) kri vi. paDavAno avAja DhaLavuM a.kri. (saM. Dhalati, prA. DhalaI) ADuM thavuM; eka DhabastrI. rIta; paddhati chaTA (2) kri.vi. paDavAno avAja bAju namavuM (2) pravAhI padArthanuM bahAra nIkaLI javuM Dhabakri.vi. "Dhaba' evA avAja sAthe (2) tadana AMdhaLuM dhaba (3) bIbAmAM reDAI te ghaTa thavuM (4) amuka valaNa Dhabachaba strI. rItabhAta; chaTA; paddhati (2) raheNI-karaNI tarapha vaLavuM DhabaDhabiyAM na.ba.va. DhabaDhaba karavuM te; DhabaDabATa DhaLAI strI. dhAtu ke bIbuM DhALavuM che ke tenI majUrI DhabavuM a.ji. DhabaDhaba evo avAja karavo (2) DUbavuM; bUDI DhaLAmaNa na. dhAtu DhALavAnI majUrI (2) DhALavAnI kriyA; javuM (3) dhabI javuM; marI javuM kAsTiMga Dhabu, (oDI) strI, cIMtharAnI DhIMgalI DhaLiyAM na.ba.va. sADA pAMcanA AMkanA ghaDiyA-pADA Dhabu chuM. (kannaDa. Dabu, telugu Dhaba) bevaDiyo paiso (2) DhaLiyuM na. sADA pAMcanA AMkano ghaDiyo bAyalo - nAmada AdamI (3) vi. mUrkha DhaLiyuM na. DhaLatuM meja (2) roDuM For Private and Personal Use Only
Page #393
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org DhaMkAvuM] DhaMkAvuM a.kri. 'DhAMkavuM'nuM karmaNi[(3) rIta; Dhaba; prakAra DhaMga puM. vartana; vartaNUka; rItabhAta (2) cenacALA; DhALo DhaMgaDhALa puM. DhaMgadhaDo; ThekANuM (2) ghATa; AkAra DhaMgIluM vi. DhaMgavALuM; DhaMgamAM hoya evuM; vyavasthita DhaMgadhaDo chuM. ThekANuM; vizvAsa paDe evuM vartana DhuMDha vi. (de. DhaMDha=daMbhI) ('poluM' joDe vaparAya che - poluM DhaMDha) sAva poluM 3QS DhaMDhero puM. jAheranAmuM (2) sarakArI jAheranAmuM (3) lokone vAgha dvArA sabhAna karI karAtI jAherAta DhaMDhoLavuM sa.kri. (prA. DhaMDholla=ghUmavuM, pharavuM) (jagADavA mATe) khUba halAvavuM (2) DhuMDhavuM; khoLavuM; zodhavuM DhAka dhuM. laDAInuM moTuM Dhola ke nagAro DhAkaDhoLa puM. (sara. DhALo) DoLa; ghATa; dekhAva; AkAra DhAkaLo (sa2. DhALako) rItabhAta (2) DahApaNa (3) DhaMga; bhalIvAra (4) ThekANuM DhAko(TUM(-DhuM)bo, DUmo) puM. ('DhAMkavuM' parathI) vadheluM khAvAnuM ke gharamAM uMghADuM hoya te tapAsa karIne DhAMkavuMbaMdha karavuM te DhAcaluM na. bhaDakuM (AdivAsInuM); bharaDakuM DhADhaNa strI. DhADhI strI [jAtano mAgaNa DhADhI puM. (de. DhaDTa=bherI) zaraNAI vagADanAro (2) eka DhA(-dhA)bA puM.ba.va. musApharone jamavA ke virAma karavA mATenuM sthaLa DhApaNuM vi. mIThuM mIThuM bolanAra (2) kapaTI DhAla strI. (saM.) prahAra-jhaTako jhIlavAnuM cAmaDAnuM eka sAdhana (2) rakSaka vastu DhAlagara puM. DhAla banAvanAra DhAlagaravADa strI. (-Do)puM. DhAlagara lokono mahollo DhAlalakaDI strI. DhAla ane lAkaDI vaDe khelAtI ramata ke teno eka dAva DhALa puM. (de. DhAla=DhALavuM) DhoLAva; utA2 (2) gAvAnI Dhaba (3) saMbaMdha; gharobo (4) khetaranA pAkano aMdAja DhALa strI. DhALavAnI kriyA, rIta ke paddhati DhALakI strI. (DhALavuM parathI) dhAtune gALIne pADelI lagaDI DhALako puM. moTI DhALakI; lagaDI (2) DhaMga; vartaNUka (3) kAmakAjanI saphAI-AvaData; bhalIvAra (4) samajaNa DhALakoNa puM. DhALa ke DhoLAvano (sapATI sAthe thato) khUNo 'eMgala oNpha iMkalAinDa plena' (pa.vi.) DhALaNI strI. dhAtu DhALavAnI kriyA ke rIta DhALagara puM. dhAtu DhALanAra kArIgara; 'molDara' DhALadAra vi. DhALa-DhoLAvavALuM DhALavuM sa.kri. (de. DhAla) nIce nAMkhavuM; namAvavuM (jema ke, AMkha) (2) pAtharavuM (jema ke, khATalo) (3) TIpAM rUpe pADavuM; geravavuM (jema ke, AMsa) (4) pAkano [DhiMgalo aMdAja kADhavo (6) gALIne DhALakI pADavI; bIbAmAM reDavuM [che te DhALavuM na. koLI vagerenAM bairAM sAllA para je lUgaDuM bAMdhe DhALavuM vi. DhALavALuM; DhoLAvavALuM (2) sIdhA caDANavALuM DhALiyuM vi. DhALadAra; DhALavALuM (2) na. DhALakI (3) DhALavALuM khetara ke jamIna (4) eka ja DhALa-bAjuvALuM chAparuM (5) DhALavALuM meja DhALiyo puM. khetaramAM pANI laI javAno bAMdhelo DhALadAra mArga (2) DhALelo pAsalo - ghATa (3) paddhati; Dhaba DhALuM nA. nA DhALa taraphanuM ke tetarapha, bAju (vizeSaNAtmaka) DhALo puM. ArAma; vizrAMti (2) DhaMga, rItabhAta; paddhati Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (3) bIbuM; DhALIne pADelo ghATa (4) DhALiyo DhAMka chuM. khAkharo, palAza DhAMkaNa na. DhAMkaNuM (2) saMrakSaNa (3) DhAMkavuM te [baLada DhAMkaNiyo puM. pUMchaDAnA gucchAnAM dhoLA vALa hoya evo DhAMkaNI strI. nAnuM DhAMkaNuM (khAsa karI hAMllInuM) (2) ghUMTaNa uparanuM hADakuM [(2) DhAMkanAruM kaMI paNa DhAMkaNuM na. vastune DhAMkavA tene besato karelo kAMI paNa ghATa DhAMkapa(-pi)cheDo puM. (DhAMkavuM + pacheDo ke pichoDo) doSa chupAvavAnI yukti-bahAnuM (2) TapalAkhAjInI chokarAMnI eka ramata - DhAMkavuM sa.kri. (sa. Dhakkati, prA. DhaMkai) kazA vaDe vastune AvaravI - tenI upara goThavavuM, mUkavuM ke pAtharavuM (2) saMtADavuM; gupta rAkhavuM DhAMkelaDhuM("hU~)kela vi. DhAMkeluM - DhabUreluM; gupta rAkheluM DhAMkoDhuM(-hU~)bo, DhAMkoThUmo puM. DhAkoDhuMbo; vadheluM khAvAnuM ke gharamAM uMghADuM hoya te tapAsI karI DhAMkavuM te DhAMkyuM vi. ('DhAMkavuM'nuM bhU.kR.) DhAMkeluM; gupta (2) na. ghera pahoMcADeluM pirasaNa DhAMkyuMdhIkyuM vi. aMtaranI gupta ciMtAthI baLI raheluM-du:khI DhAMco chuM. kAco kharaDo; musaddo (2) AkAra; ghATa; prakAra; jAta: rIta; rasama (3) bIjuM DhAMDhuM na. marI gayeluM Dhora (2) mUrkha; bevakUpha DhAMDho puM. moTo baLada (2) mUrkha DhicAvavuM sa.kri. 'DhIcavuM'nuM preraka DhiMcAvuM a.kri. 'DhIcavuM'nuM karmaNi jhiMka strI. juo 'DhIMka' DhiMkaNuM na. juo 'DhIMkaNuM' DhiMkavo chuM. juo 'DhIMkavo' DhikApATuM na. juo 'DhIMkApATuM' hiMDo puM. juo 'DhIMDo' hiMgalI strI. juo 'DhIMgalI' DhiMgaluM na. juo 'DhIMgaluM' hiMgalo puM. juo 'DhIMgalo' For Private and Personal Use Only
Page #394
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir DhicaNo 3 oo | A(-)kAvuM DhiMcaNa pu. juo "DhIMcaNa' DhIM(-Dhi)galI strI, nArIrUpanI pUtaLI (2) DhIMgalI peThe DhiMcaNiyuM na. juo 'DhIMcaNiyuM' banelI - ThanelI nAnA bAMdhAnI strI: zaNagAra sarjelI DhiMcavuM sa.kri. juo "DhIMcavuM nAnI strI (3) reMTiyAnA moDhiyAno eka bhAga DhicAvavuM sAki, juo 'DhIMcAvavuM Dha(-Dhi)galuM na. (sara. dhIMgu = jADuM) pUtaLuM-ramakaDuM DhicAvuM a.kri. juo DhIMcAvuM' DhIM(-Dhi)galo chuM. nararUpanI pUtaLI lolupatA DhicA na.ba.va. juo DhIMcA DhIMca strI. pIvAnuM akarAMtiyApaNuM; khUba pIvuM te (2) DhicuM na, juo 'DhIMcuM" (-Dhi)caNa puM. ghUMTaNa; pagane DhAMkaNIvALo sAMdho-bhAga; DhIka strI, DhIMka; dhabbo; dhIbako goThaNa DhIkaNuM vi. DhiMkaNuM; amuka DhIMcaNapUra vi. DhIMcaNa sudhI Ave eTaluM DhIkalI strI, pathara pheMkavAnuM UMTaDA jevuM eka prAcIna yaMtra DhIM(-4i)caNiyuM vi. DhIMcaNa jeTaluM UMcuM (2) jenuM pUMchaDuM DhIkApATu strI., na. juo DhIkApATu' DhIMcaNe aDatuM hoya evuM (3) na. DhIMcaNa nIce mUkavAnuM DhIko 5. juo DhIMko TekaNa (4) DhIMcaNa; ghUMTaNiyuM DhIcavuM sakri. juo 'DhIMcavuM Dha(-Dhi)cavuM sa.kri. hadathI vadhAre pIvuM (2) pIvuM DhIba chuM. moTo patharo (tiraskAramAM) (3) dArU pIvo DhIba kri.vi. DhIba evA avAja sAthe DhIM(-Dhi)cAvavuM sakri. "TUkavuM nuM preraka DhabavuM sakri, dhIbavuM; mAra mAravo Dha(-Dhi)cAvuM a.kri. "DhIMcavuM'nuM bhAve DhIbo pu. dhabbo; DhIMko; gaDado; mukko DhI-Dhi)cA na.ba.va. (saM. ardhapaMcamam) sADA cAranA DhIma strI, nasonAnI lagaDI AkanA ghaDiyA |AMkano ghaDiyo DhIma na. DhImaDuM [(4) mAthuM DhIM-Dhi)cuM, huM(-)cuM na. (saM. ardhapaMcamam) sADA cAranA DhImacuM na, DImacuM (2) mATInI jADI koThI (3) gaduM chokaruM Dha(-Dhi)ThuM na. baraDA nIceno kamarano bhAga DhImaDuM, (raNuM)na. gAMTha jevo kaThaNa sojo (2) jenA upara DhIM(-Dhi)bo . DhAMko; gaDado; mukko; ThoMso mUkIne chUMdAya-TipAya tevo lAkaDAno kakaDoDhImaNuM huMkAvavuM sakri. juo 'dUkAvavuM DhImara . (saM. dhIvara) mAchI; mAchImAra (2) khAravo huMkAvuM a.ki. juo "TUMkAvuM (3) pAradhI TuMgAravuM sakri, dhuMgAravuM (vaghAravuM) DhImuM na. DhImaNuM; gUmaDuM (2) khUdha [paNuM (3) beradakArI DhuMDhavuM sakri. juo 'TUMDhavuM DhIla strI. vAra; vilaMba (2) taMgathI UlaTuM-zithila hovA- DhaMDhAruM na. juo "TUMDhAruM DhIla chuM. hIjaDo; napuMsaka DhuMDhAvavuM sakri. juo "TUMDhAvavuM" DhIluM vi. (saM. zithilaka, prA. siDhillA - Dhillaa) DhuMDhAvuM a.kri. juo "TUMDhAvuM kheMcamAM zithila; taMga na hoya evuM (2) kaThaNa nahi huMDhiyAbAjI kuM, juo "TUMDhiyAbAjI' evuM; pocuM (3) hiMmata vinAnuM (4) kamajora (5) DhuMDhiyo chuM. juo TUMDhiyo' susta; dhIru; maMda TuTuM(cNasuM, sa) na. juo TUMThuM-suM, sa) DhIlAI, (-za) strI. DhIlApaNuM huMDho chuM. juo 'TUMDho" DhIluMDhasa vi. sAva DhIluM DhuMso khuM. juo 'TUMso' DhIM(-Dhi)ka strI. dhIbako; dhakho TUkaDuM vi. TUMka; najIka DhIMkaNI strI, pauMvA khAMDavAnI moTI khAMDaNI (2) kola TUkavuM a.kri. TUMkavuM; najIka javuM (2) maMDyA rahevuM DhIM(-DhiIkaNuM vi. phalANuM; amuka ('phalANuM' sAthe e tUvo khuM. raNamAM retI UDIne thato Dhagalo vaparAya che, ekaluM nahi) sUvo 5. ghauMno kAco roTalo DhIM(-Dhi) kavo chuM. (saM. DhekAnUpa, prA. DhekAnUvao-TaeNkUvaU) TUsa vi. nakAmuM; radI (2) strI. dama nadI ke taLAvanA sUkA taLiyAmAM pANI mATe khodelo hU-huM)mAM na.ba.va. bAjarA vagerenAM bAjariyAM masaLAI khADo; vaDavo (2) kUpatulA gayA pachI rahetAM photarAM DhIMkUDI strI, nAno DhIMkavo TUMkavuM vi. (TUMkavuM uparathI) TUkaDuM; dUra nahi evuM DhIM(-DhiIkApATu na.ba.va. (DhAMko+pATu) dhabakA ane TUMkavuM a.kri. TUMkavuM; najIka javuM; dekhAvuM lAtothI karelI mArAmArI; DhIkApATu TUM(huM)kAvavuM sakri. TUMkavuM'nuM preraka Dha(-Dhi)ko . DhIko; mukko; gaDado, ThoMso TUM(huM)kAvuM a.ki. 'TUMkavuM'nuM bhAve ( For Private and Personal Use Only
Page #395
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 390 DhoDaphoDo TUMkuM vi. TUkaDuM; najIka; dUra nahi evuM Dhesaro, (-lo, -Lo) 5. podaLo (2) vijhAno Dhagalo TUgaluM na, ropAnI AsapAsa karAtI vADa; vADoliyuM DhasUra pu. rAphaDo TUMgavuM kri. khAvuM; jamavuM _bhAro Dheka vi. tadana halakI koTinuM mUMguM na. (ramatamAM) be pakSamAMno eka (2) ghAsa ke cArAno DhekI strI, bagalI, DhelI TUM(huM)DhavuM sakri. (saM. DhaDhana, de. DhuMDhallo zodhavuM; khoLavuM; DheguM na. moTuM DhekuM gotavuM [pachI rahetuM photaruM; TUMThuM Dhapo . Dhagalo; Tekaro TUM-huM)Dhasna. bAjariyAmAMthI bAjarInA dANA kADhI lIdhA DhokaLiyuM vi. vacamAMdhI jADuM (velaNa) (2) na. pagamAM TUM(huM)DhAvavuM sa.di. "TUMDhavuM'nuM preraka goTalA caDe evuM darda (3) DhokaLA banAvavAnuM vAsaNa TUM(huM)DhAvuM akri. TUMDhavuMnuM karmaNi DhokaLI strI, dALamAM mUkI banAvelI khAvAnI eka vAnI TUM(-huM)DhiyAbApajI puM. megha mAgatI strI mAthe mUkelA DhocakI strI nAnuM DhocakuM pATalA para pratIkarUpa je mATInI mUrti banAve che te DhocakuM na. sAMkaDA moMno mATIno ghaDo (2) DocakuM; mAthuM TUM(8)Dhiyo chuM. (saM. TuMDhikka, prA. TuMDhiyaa) jaina dharmano (3) vi. DhacakA peThe asthira besaNInuM ke tevA mananuM, eka saMpradAya (2) e saMpradAyano AdamI DhoLavuM TUM(-TuM)haiM, (-NasuM, suM) nI lUMTasuM; bAjariyAmAMthI bAjarI- Dhora na. pazu, gAya, bheMsa vagere copaguM prANI (2) vi. nA dANA kADhI lIdhA pachI rahetuM photaruM mUrkha bevakUpha (lA.) (3) na.ba.va. Dhora vagereno TUM--huM)Dho chuM. eka rAkSasa [kAmaLo samUha; DhoraDhAMkhara kiAma ke rojagAra TUM(-Tu)so paM. ghauMno jADo moTo bhAkharo (2) ghUMso; jADo Dhorauchera muM. Dhora ucheravAnuM ke DhoranI jAta sudhAravAnuM Dhekabagalo chuM. eka pakSI DhoraDhAMka(-khora na ba.va. Dhora vagereno samUha. DhakalI strI. nAno DhekA - gAMTha (2) nAnI TekarI DhoramAra paM. Dhorane paDe evo sakhata mAra Dhekalo(-vo) 5. moTI DhekalI; te che jiMtra Dhoro paM. (sara. dhora) UpaselI jamIna; Teko; TIMbo Dhekavo chuM. (saM. DhekAkUpa) kUvAmAMthI pANI kheMcavAnuM eka Dhola !., na. (saM.) eka vAgha; nagAruM (2) paM. Dholiyo DhekA(0DhaLiyA, raiyA) pu.ba.va. (DhakADhaLiyA=DhaLavuM (palaMga) uparathI) UMcInIcI asamAna jamIna; khADATekarA DholakI strI, nAnuM DholakuM (baMne bAju vagADAya.); pakhAja TekALa vi. TekAvALuM; moTA phUlAvALuM DholakuM nA Dhola; nagArI TekUDI strI, nAno DhIMkavo; DhIMkUDI DholaDI, (-Na, NI) strI, nAno khATalo; palaMgaDI hiAtho Dheko muM. Upaselo bhAga; Tekaro (2) zarIra para DhekA peThe DholaNI strI, nAno khATalo (2) reMTiyAnuM cakra pheravavAno dekhAto hADakAvALo bhAga (jema ke, keDa, pITha) DholavagADa vi. DholakI vagADanAra (2) (lA.) bIjA Dhekhalo pu. IMTano kakaDo; roDuM AgaLa koInAM guNagAna karyA karanAruM DhekhALI strI, nAno DhekhALo (2) IMTano bhUko Dholiyo muM. khATalo palaMga DhekhALo chuM. Dhekhalo; IMTALo DholI DuM. Dhola vagADanAra Dhapa(-pha)lI strI. nAnuM-capaTuM DhapuM; thepalI Dholo chuM. (da. Dholla) vara; dhaNI (pati) Dhapa(-pha)na. roDuM (2) cosaluM; dagaDuM Dholo (Dhola=nagAru uparathI) jADo, edI, mUrkha mANasa DhapuM(-) na. DhepaluM Dhoso pu.ba.va. eka madrAsI vAnagI DhephavuM sakri. (varasAda pahelAM) korAM DhephAMmAM ja vALI levuM DhoLa . opa; dhAtune rasavI te Dhebara na. DhebaruM DhoLaphoDa strI. DhoLavuM phoDavuM te DhebariyuM vi. DhebarAM bAMdhIne nIkaLeluM (saMgha mATe) DhoLavuM sakri. di. Dhala=DhaLavuM) reDavuM (2) gabaDAvavuM (3) DhebaruM na. roTalI bhAkharI jevI eka khAvAnI vAnI na. besaNI vagaranuM vAsaNa (4) baMne bAju DhaLI paDe Dhebo pu. sojo; gaDaba; Dheko (2) podaLo tevo mANasa kaeNmaphula vi. (i. DeDaphUla) dhikkArAya tevuM; adhama DhoLavuM paMkho nAMkhavo (2) DhoLa caDAvavo Dhera(-ro) 5. (hi) Dhagalo; gaMja; khaDakalo (2) vipulatA DhoMga(-gI, -gIluM) vi. DhoMgathI bhareluM; daMbhI DherI strI, (hi. Dhera uparathI) Dhagalo DhAMca vi. jIrNa; khakhaLI gayeluM Dhela, (DI) strI. prA. DherivAliyA) moranI mAdA Dhocara vi. gotA jevuM besvAda: besvAda thaI gayeluM (2). DhasakuM na. eka ghareNuM (2) jADo roTalo; bhAkharo (3) (lA.) gota DhoranuM khANa podaLo DhoDaphoDo che. paththara phoDanAra; salATa For Private and Personal Use Only
Page #396
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Na 3 ye DhoTho paM. paththara, pahANo (2) (lA.) mUrkha-jAso AdamI potAnAM pada, sattA ke svArthane pahelAM mUkIne vartavuM DhoMsA pu.ba.va. eka madrAsI vAnagI (pUDA jevI) [anusaranAra; takasAdhu Dhauo, (-vo) . patnIne kabaje na rAkhI zake evo puruSa; takavAdI vi. 5. takavAdane lagatuM ke temAM mAnanAra ke nAmaI AdamI (2) strIono dalAla takasAdhu vi., pR. taka sAdhI levAnuM vRttivALuM; takavAdI takasIma strI. (a) vaheMcaNI (2) bhAga; hisso takasImadAra vi. bhAgIdAra; "pArTanara takasIra strI. (a.) kasUra; bhUlacUkaaiparAdhI; doSita Na (saM.) Ta vargano mUdhasthAnI anunAsika. (A akSarathI takasIravAra vi. takasIravALuM; kasUravAra (2) gunegAra; zarU thato eka zabda bhASAmAM nathI.) takAjo, (-do) pR(a. takAjaha) tagAdo; cAMpatI ugharANI -NI kriyApada parathI te aMgenuM strIliMga nAma batAvato takAra paM. (saM.) "ta' varga (2) "ta' uccAraNa kRtsatyaya. udA. tapAsaNI; mApaNI; mojaNI taka(-gA)vI strI. (a.) dhirANa; sarakAra taraphathI kheDUtane -(-NuM) napuMsakaliMga banAvato kRtyatyaya (A pratyaya aMte dhIravAmAM AvatAM nANAM e sivAyanA svaravALA dhAtuna lAge che.) udA. takAsavuM sa.kri. lAlacathI tAkIne jovuM; icchavuM khANuM; pINuM; leNadeNa; joNuM; moNa vagere takiyAkalAma paM. bolavAmAM vacce vArevAre nakAmo naMkhAto -bUka kRtmaya kriyApada parathI te aMgenuM strIliMga nAma zabda. jema ke, chate, zuM kahyuM, vagere banAve che. udA. vartaNUka, nimaNUka takiyo pu. (phA.) pAchaLa aDhalavAnuM moTuM ozIkuM (2) oTalI para karAtuM tevA ghATanuM caNatara (3) phakIrane rahevAnuM sthAna takedArI strI. jApato; dekharekha; sAvacetI ta 5. (saM.) baMsthAnI pahelo vyaMjana lAga; moko takatI strI, taktI; takhatI takastrI. (sara. de. tha%=avasara) anukULa vakhata-prasaMga; to . takto; takhato taka(-gItaka(-ga) ki.vi. takatake ema; teja mAre ema taka strI., na. (saM.) chAza taka(-gItaka(-ga)vuM a.ki. cakacakavuM; AchuM teja mAravuM takSaka chuM. (saM.) sutAra (2) nAgalokano eka AgevAna taka(-kha)tI strI, kAca ke dhAtunI cAra khUNAvALI cakatI (3) devono zilpI (4) (nATakano) sutradhAra (2) eka ghareNuM (3) utkIrNa [moTI takatI takSaNa na. (saM.) kharAdIkAma (2) sthApatya; "skalcara' taka(-kha)to chuM. arIso (2) maDheluM citra ke phoTo (3) takSazilA strI. (saM.) paMjAbanuM eka prAcIna nagara (prasiddha taka(-ga)dIra na. (a.) nasIba; kismata bauddha vidyApIThanI jagA) takanIka strI. (iM.) TekanIka; pravidhi (ra) zilpavijJAna takhata, takhta na, siMhAsana; rAjagAdI takanIkI strI. TekanolojI (2) vi. prAvidhika takhatI strI, juo 'taktI' takamariyAMna.ba.va. tukamariyAM; bAvacInAM biyAM-auSadhi takhato ! juo takto takarAra strI. (a.) kajiyo; jhaghaDo; TaMTo (2) vAMdho; takhallusa na. (a) upanAma; kalamanAma khAMco tikarAra karavI paDe evuM takhallusadhArI vi. upanAmadhArI takarAriyuM vi. takarAra karavAnI TevavALuM (2) takarAravALuM- takhta na. (phA.) takhata; siMhAsana; rAjagAdI takarArI vi. takarAriyuM (2) takarArane lagatuM; takarArano takhtanazIna vi. takhata upara beTheluM; rAjasihAsanArUDha viSaya baneluM takhtAlAyakIstrI, nATyapITha para bhajavI zakAvAnI yogyatA takarIra strI. vAtacIta; bhASaNa (2) carcA; vivecana takhtI strI. tenI takalA(-le)dI vi. (a. takalAdI=nakalI; banAvaTI) takhtatAUsa na, zAhajahAMnuM mayUrAsana majabUta ane TakAu nahi tevuM; nAjuka takhto chuM. (phA.) takto ( pigadoDa; athaDAmaNa takalI strI. (saM. tarka, prA. ta) nIce goLa cakatImAM tagaDa strI. (phA. Tagadava) sakhata doDAdoDI; doDadhAma (2) UbhA saLiyAnI dAMDIvALuM kAMtavAnuM eka sAdhana tagaDavuM sakri. khUba doDAvavuM; tagevuM (2) thakavavuMtakalIpha strI, (a.) tasdI; kaSTa; zrama rakhaDAvavuM jUitha takalo . moTI takalI tagaDI strI. (jugAramAM) amuka pAna ekaThAM thavAM te; traNanuM takavAda pu. jevI taka te mujaba vartavuM evI nItimAM mAnato tagaDuM vi. (kannaDa dakkaDa = majabUta) khUba jAvuM; majabUta; vAda; "oporcyunijhama'; tattva karatAM vyavahArane hRSTapuSTa For Private and Personal Use Only
Page #397
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tagaDo 38 | hUkavuM tagaDo chuM. (saM. trika, prA. tiga) "3nI saMjJA, AMkaDo taDataDavuM a.kri. taDataDa avAja thavo (2) phATuMkATuM thavuM; ke saMkhyA tasatasavuM (3) gussAthI bolavuM tagaNa chuM. (saM.) "gAgAla' mApano eka gaNa (tamaNuM taDataDATa puM. taDataDavAno avAja (2) kri.vi. jhapATAbaMdha tagaNuM vi. (saM. triguNa) (apracalita rUpa) traNagaNuM; taDataDiyuM vi. taDataDa avAja kare evuM (2) na. baLatAM tagataga kri.vi. takataka thAya ema; caLake ema taDataDa avAja kare evuM lAkaDuM (3) gussA ke jussAmAM tagatagavuM a.kri. juo "takatakavuM. bole evuM tagara zrI. na. (.) sagaMdha mATe tathA oSadhimAM khapa taDataDiyo paM. devatAnI taDataDAta sAthe UThatI cinagArI lAgatI eka vanaspati thi (2) eka dArUkhAnuM (3) eka vaDuM (4) taDataDa tagavuM a.kri. tagatagavuM; cakacakavuM; Acho jhINo jhagAro thaIne paDatI phATa tagAdo DuM. juo 'takA' [(2) peTa (tiraskAramAM) taDa ne pha(-bhIDa za... taDaphaDa tagAruM na. (phA. tagAra) chAbaDAghATanuM loDhAnuM eka pAtra taDapa(-pha) jhI. taDapavuM te; talapa tagAvI strI, juo "takAvI' taDapaDATa puM. taDapaDa; khAlI DaMphAsa; zekhI mAravI tageDavuM sakri. tagaDavuM; khUba doDAvavuM; thakavavuM taDapavuM akri. talapavuM; talasavuM; ekadama talapa (kUdako) taja strI. na. (prA. tajA, saM. tvaca) eka tejAno taDapha strI, taDapa; talapa moDhAmoDha; khullaMkhulluM tajagaro chuM. (a. tarkikara) uparAuparI levAmAM AvatI taDaphaDa ki.vi. (ra. taDaphaDa) lAgeluM ja; jhaTa (2) tapAsa (2) hisAbanI tapAsa taDaphaDavuM a.kri. taDaphaDiyAM mAravAM (2) hAMphavuM (3) vyartha tajavIja strI. (a.) tapAsa; zodha (2) yukti; karAmata prayatna karavo (3) koziza; prayatna (4) cokasI; saMbhALa (5) taDaphaDATa 6. taDaphaDavuM te; taraphaDATa valakhAM; phAMphAM vyavasthA; baMdobasta taDaphaDiyAM na ba.va. du:khamAM hAthapaganA pachADA (2) tajavuM sakri. (saM. tya) choDavuM; tyajavuM [eka roga taDaphavuMa kri taDaphaDavuM [tA ekavelAne besatuM moTuM phaLa tajA, (0garamI) strI. (tajA 'tvacA" uparathI) cAmaDIno taDa(-2)bUca na. (phA. taLujara) pANIvALI jamIna najIka tajubaM chuM. (a.) anubhava (2) jANakArI; mAhitI taDa(-2)bUcI strI, taDabUcano velo tajja,( nya) vi. (saM.) temAMthI utpanna thayeluM tivida taDabhaDa kri.vi. juo taDaphaDa' tA vi. (saM.) (amuka viSayano) jANakAra; vidvAna; taDavuM akri. mAravA ke jhaghaDavA mATe sAme dhasavuM taTa puM. (saM.) kinAro; kAMTho taDataDA strI, taDAtaDI; bolAbolI (2) mArAmArI (9) taTastha vi. niSpakSa (2) pakSapAta rahita; nirapekSa jhaghaDo; kaMkAsa taTasthatA strI. taTasthapaNuM; niSpakSatA taDAka ki.vi. tUTavAno avAja (2) ekadama; tarata ja taTinI strI. (saM.) nadI taDAko pu. jUThI vAta-gapa (2) ekAeka dhasAro ke vRddhi taDa ki.vi. raDavAno avAja ke lAbha taDa strI. ta2Da; phATa taDAga na. (saM.) taLAva taDa na. (saM. taTa, prA.) sarovara vagerenA kAMThAnI taDAtaDa ki.vi. jhaTajhaTa: uparAuparI DhoLAvavALo mArga; Aro (2) raNamAM AvelI taDAtaDa, (-DI) strIbolAcAlI; mArAmArI (2) cAcaDI; jhADapANIvALI jagyA spardhA (3) utAvaLa: dhamAcakaDI taDa na. pakSa; bhAgalo; taDuM [phATa paDavI; taDa paDavI taDaphaDI strI. taDAtaDI taDakavuM a.kri. (taDa uparathI) DaravuM; gabharAvuM (2) AchI taDAmAra ki.vi. (tavuM+mAravuM) dhamadhokAra; jhapATAbaMdha taDakATopI strI. taDako rokavA paherAtI TopI taDAmAra(-rI) strI. utAvaLa; tvarA taDakAvavuM sakri. "taDakavuM'nuM preraka [taDako taDita strI. (saM.) vIjaLI; vidyuta taDakI strI, saheja tIkho chatAM mudde prakAranAM sUryano tApa- taDiMga ki.vi. 'taDa evo raNakAvAno avAja [ema taDakIchAMyaDI strI. taDako ane chAMyaDo (2) sukhaduHkha taDiMgadhUma ki.vi. nagArA para dAMDI paDatA avAja thAya taDako 5. tApa; sUryano garama prakAza taDI strI, (saM. te uparathI) jhaDI; daroDo (2) mAranI jhaDI taDako chAMyo(Do), taDakozILo chuM. taDako ane chAMyaDe (2) taDuM na. taDa; pakSa; bhAgalo (2) vi. UMcuM sukhaduHkha (3) chokarAMnI eka ramata [(2) nirAkaraNa taDukAvavuM sa.ki. 'taNUkavuMnuM preraka taDajoDa strI. (taDa+jovuM) taDavacce samAdhAna-salAhasaMpa taDukAvuM a.ki. 'taNUkavuM'nuM bhAve taDataDa ki.vi. phATavAno avAja thAya ema (2) jhaTajhaTa taDUkavuM akri. ghAMTo kADhavo; garjavuM For Private and Personal Use Only
Page #398
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org taDUko taDUko puM. taDUkavAno avAja; taDUkavuM e taDeDATa puM. taDataDa avAja (2) kri.vi. taDataDATa taDotaDa kri.vi. taDAtaDa; jhaTajhaTa; uparAuparI taNakha strI. (saM. tan, prA. taNa=taNAvuM) baLatarA sAthe saNakAnI vedanA (2) avAjamAM kheMcAvAthI AvatI karkazatA 38 1 taNakhaluM na. (saM. tRNa, prA. tikSNa) taraNuM; ghAsanI saLI taNa(-na)khavuM kri, taNakha thavI; pIDAvuM; duHkhavuM (2) gusse thavuM [(2) Dhorano eka prakArano roga taNakhi(-chi)yo puM. taNachane lIdhe laMgaDo thayelo baLada taNakho puM. devatAnI cinagArI ke aMgAro taNakho puM. taNakha; baLatarA thAya tevI zarIramAMnI vedanA taNacha strI. taNakha; baLatarA sAthe saNakAnI vedanA (2) avAjamAM kheMcavAthI AvatI karkazatA [saNakA nAkhavA taNachAvuM a.kri. avayava taNAvo (2) laMgaDAvuM (3) taNachAvuM a.kri. jhADano chAMyo paDavo taNAu vi. tANIne tAra kheMcI zakAya evuM taNAva puM. taNAvAno guNa (2) taNAvAnuM mApa (3) taNAvuM akri. 'tANavuM'nuM karmaNi, kheMcAvuM (2) gajA uparAMtanA kAmanA bojA taLe ke kharcamAM AvavuM taNAvo puM. (saM. tan uparathI) rathanI sAMgI nIceno dora ke ADuM taNI strI., (-NuM) na. (-No) puM. (saM. tvanaka, prA. taNa) saMbaMdhavibhaktino pratyaya; nI-nuM-no arthano pratyaya taNI strI. (saM. tanikA = doraDI) doraDI (baLadanI nAthe bl+P/ bAMdhelI dorI ke taMbunI dorI evA artha na thAya.) tata sarva. (saM.) te (2) pachI [tAravALuM taMtuvAdya tata vi. (saM.) tANeluM; taNAyeluM (2) kheMceluM (2) na. tata(kAla, jakSaNa, kheva) kri.vi. te ja vakhate; tarata ja taDavuM akri. taDataDavuM; phATuMphATuMthavuM (2) gussAthI bolavuM tataDATa puM. tataDavuM te tataDAvavuM sakri. 'tataDavuM'nuM preraka [vagere) tataDiyuM vi. baLatAM taDataDiyAM UDe evuM (lAkaDuM; kolaso taDiyo puM. taNakho; taDataDiyo tataH saMyo. (saM.) pachI; to pachI (2) tethI tatUDI strI. nAnuM tatUDuM (raNaziMguM); papUDuM tatUDuM na. eka jAtanuM raNaziMguM tatobhraSTa vi. temAMthI bhraSTa tatkAla kri.vi. (saM.) te ja vakhate; tarata ja tatkAlIna vi. (saM.) te samayanuM-vakhatanuM tatkALa kri.vi. juo 'tatkAla' tatkSaNa kri.vi. (saM.) te ja kSaNe; tAbaDatoba tattva na. (saM.) koI vastunuM mULa asala ke vAstavika rUpa (2) sAra; niSkarSa; rahasya (3) paMcabhUtamAMnuM dareka [tathApi (4) sAMkhyanAM pacIsa tattvomAMnuM dareka-paMcamahAbhUta; pAMca viSayo, dasa iMdriyo, mana, buddhi, ahaMkAra, prakRti, puruSa tattvagata vi. (saM.) potAmAM satya ke tathya samAyeluM che evuM tattvagrAhiNI vi., strI. tattva grahaNa karanArI tattvagrAhI vi. tattva grahaNa karanAruM; satyane pakaDI lenAruM tattvaciMtaka vi., puM. tattvanuM ciMtana karanAra; tattvajJa; philasUpha, 'philaoNsaoNphara'[vicAraNA; 'philaoNsaoNphI' tattvaciMtana na. tattva vize vicAra karavo te; tattva vizenI tattvajJa vi. (saM.) tattvane jANanAruM (2) puM. tattvavettA; tattvajJAnI; philasUpha; 'philosaoNphara'['philosophI' tattvajJAna na. (saM.) tattva saMbaMdhI jJAna; philasUphI; tattvajJAnI vi., puM. (saM.) tattvajJa; philasUpha; 'philosaoNphara' tattvataH kri.vi. (saM.) tattvanI dRSTie; kharI rIte jotAM tattvadarzana na. tattvajJAna; philasUphI tattvadarzI vi., tattva jonAra; tattvajJAnI tattvadRSTi strI. tattva tarapha vaLelI tattvagrAhI rdaSTi tattvaniSTha vi. tattvamAM niSThA-AsthAvALuM tattvamasi za.pra. 'te (mULatattva-brahma) tuM ja che' evuM yujurvedanuM eka mahA-vAkya tattvamImAMsA strI. tattvanuM manana-ciMtana; 'meTAphijhiksa' tattvavettA huM. tattvajJAnI; philasUpha tattvavidyA strI. tattvajJAna; 'philaoNsaoNphI' tattvazAstra na. tattvasaMbaMdhI zAstra; philasUphI tattvazAstrI puM. tattvajJAnI; philasUpha tattvavid puM. tattvajJAnI; philasUpha tattvArtha suM. mULa satya (2) sAra; rahasya tattvAbhAsI vi. tattvanA AbhAsavALuM; kharekhara nahi evuM tatpara vi. (saM.) barAbara parovAyeluM; ekadhyAna (2) taiyAra; sajja (mANasa) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tatparatA strI. taiyArI; sajjatA (2) laganI tatpuruSa vi. (saM.) samAsanA cAra mukhya prakAramAMno eka, jemAM pUrvapada uttarapada sAthe vibhaktinA saMbaMdhathI joDAya che. (2) 52mAtmA tatra kri.vi. (saM.) tyAM tatsama vi. (saM.) mULa pramANenuM - barAbara (2) mULa bhASAmAM ane prAkRtamAM sarakho evo zabda (tadbhavathI UlaTo) tathA strI. (de. tatti) spRhA; tamA (2) vistAra; laMbANa tathA saMyo. (saM.) ane (2) te pramANe; tema tathAkathita vi. kahevAya che tema; kahyA prakAranuM tathAgata vi. (saM.) paramapade pahoMceluM (2) puM. buddha (3) jJAnI; sarvajJa tathApi saMyo. (saM.) topaNa; toya For Private and Personal Use Only
Page #399
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org tathAbhUto tathAbhUta vi. (saM.) te pramANe baneluM[bhAvano udgAra tathAstu za.pra. (tathA+astu) 'tema thAo'; 'evuM ho' e tathya vi. (2) na. (saM.) satya; sAcI hakIkata tathyAtathya vi., na. tathya ane atathya, satyAsatya; kharuMkhoTuM tathyAMza puM. tathya(satya)no aMza (ra) sArAMza tadanaMtara kri.vi. tyAra pachI; te pachI; tyArabAda tadanurUpa vi. (2) na. (saM.) tenA jevuM; tenA samAna tadanusAra kri.vi. (saM.) te pramANe; enI jema tadapi saMyo. (saM.) topaNa; tathApi tadabIra strI. (a.) yukti; tarakIba (2) peravI; prayatna tadartha kri.vi. ene mATe; ene khAtara (2) tatkAla; kAmacalAu; 'eDahoka' tadarthaka vi. (-Iya) vi. ane mATenuM tadarthe kri.vi. (saM.) tene mATe; tene khAtara; tadartha tadaMtargata vi. temAM AveluM-samAyeluM; emAMnuM tadA saMyo. (saM.) tyAre; e samaye [lIna tadAkAra vi. (saM.) tenA ja AkAranuM; tadrupa (2) tanmaya; tadAtma, (ka) vi. te brahma ke satyarUpa; tadrupa tadAzraya puM. (saM.) eno Azaro tadIya vi. (saM.) ene lagatuM (2) kRpApAtra taduttara kri.vi. (saM.) enA pachI; tyAra pachI tadupara (-rAMta) saM. te uparAMta; vadhArAmAM tadaikya na. tAdAtmya; ekatA; ananyatA [tatpara tadgata vi. temAM raheluM; temAM samAtuM (2) temAM cittavALuM; tadguNa vi. (saM.) te ke tenA guNavALuM (2) puM. teno guNa (3) eka arthAlaMkAra, jemAM vastu potAnA guNadharma pAsethI bIjI uttama vastunA guNadharma letI varNavAya che. (kA.zA.) 382 taddana kri.vi. bilakula; cheka; naryuM; sAva taSThita vi. (saM.) mULa nAma; sarvanAma, vizeSaNa ke avyayane lAgIne navo zabda banAvato pratyaya (2) vi. te pratyayo lAgIne baneluM tadbhava vi. (saM.) temAMthI thatuM - janmatuM (2) mULa bhASAmAMthI prAkRtamAM Avelo apabhraSTa (zabda) tadrupa vi. (saM.) tenA jevuM; tadAkAra tadrupatA strI. tadAkA2paNuM; tadrupapaNuM tadvida vi. (2) puM. (saM.) tajajJa, vidvAna tadviSayaka vi. te vizenuM; te saMbaMdhI; tene lagatuM tana puM. (saM. tanaya) putra; dIkaro tana na. (phA. saM. tanu) zarIra; deha; kAyA tanakho puM. (phA. tanakhAya) pagA2; vetana (2) mahenatANuM tanatoDa vi. tana tUTI jAya ke toDI nAMkhe evuM bhAre ke adhikaH khUba vaphAdAra tanabadana vi. jigarajAna; atipriya (2) vizvAsapAtra; |tapasvI tanamana kri.vi. khUba AturatAthI; adhIrAIthI tanamanadhana na.ba.va. sarvasva; badhI zakti sAdhana vagere tanamanATa puM. Aveza; thanaganATa; jusso; adhIrAI tanamaniyuM na. eka jAtanuM phUla (2) kAnanuM eka ghareNuM (3) eka vanaspati Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tanaya puM. (saM.) putra; tanuja; dIkaro tanayA strI. (saM.) putrI; tanujA; dIkarI tanahA vi. ekaluM (2) phakta tanahAI strI. ekalApaNuM ['Tenzana' tanAva puM. taNAva; mAnasika kheMca; mananI taMga hAlata; tanika vi. (hiM.) jarA; thoDuM tanu vi. (saM.) kRza; pAtaLuM (2) thoDuM (3) nAnuM (4) ghareNuM tanu(-nU) strI., na. (saM.) zarIra; deha tanu(-nU)ja puM. (saM.) putra; dIkaro tanu(-1)jA strI. (saM.) putrI; dIkarI tanmaya vi. (saM.) ekAgra; lIna; mazagUla tanmayatA strI. ekAgratA; tallInatA tanmAtra vi. sahejasAja tanmAtrA (saM.) strI. paMcamahAbhUtonuM zuddha - sUkSma rUpa tI(-jaMgI) strI. (saM.) nAjuka sukumAra strI; komalAMgI tanhAI strI. (phA.) ekalApaNuM; tanahAI; ekalatA tapa na. (saM.) iMdriyadamana; tapasyA (2) lAMbo vakhata rAha jovI ke beThA rahevuM paDe te; tapavuM paDe te (3) bAra varSano gALo ke samaya (4) strI. garamI, sahejasAja tAva (5) sUrya [ArArUTa tapakhIra strI. chIMkaNI (2) kaMdano-ziMgoDAno loTa; tapakhIrI(-riyuM) vi. tapakhIra(chIMkaNI)nA raMganuM; kaththAI tapagaccha puM. jaina sAdhuono eka varga-phirako tapata strI. garamI; sahejasAja tAva; tapAro tapana na. tapavuM te (2) tApa; garamI tapana puM. sUrya (2) eka naraka (3) taDako tapaloka chuM. sAta lokamAMno chaThTho tapasvIono loka tapavavuM sa.kri. 'tapavuM'nuM preraka tapavuM a.kri. (saM. tap) UnuM-garama thavuM (2) tapa karavuM (3) lAMbo vakhata rAha jotAM UbhA rahevuM; khoTI thavuM (4) gusse thavuM (5) lAgaNI ke duHkha thayuM tapazcaryA strI. (saM.) tapa karavuM te; tapasyA tapasI(-svI) vi. (2) puM. tapa karanAra (mANasa) tapasIla strI. vigata; judI judI hakIkata tapasIlavAra kri.vi. vigatavAra tapasyA strI. (saM.) tapa; tapazcaryA tapasvitA strI. (saM.) tapasvIpaNuM; 'eseTirijhama' tapasvinI vi., strI. tapasyA karanAra strI tapasvI vi. (2) puM. (saM. tapasvin) tapa karanAra; tApasa For Private and Personal Use Only
Page #400
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org tapa:pUta tapaHpUta vi. (saM.) tapathI pavitra thayeluM tapADa(-va)vuM sa.kri. 'tApavuM'nuM preraka tapAro chuM. tApa; dhakhAro; garamI; tapavuM te tapAsa, (oNI) strI. (a. taphahusa) zodha; jAMca (2) cakAsaNI (3) pUchaparacha (4) nirIkSaNa (5) mojaNI (6) niyaMtraNa; aMkuza; 'ceka' ['invesTigeTara' tapAsanIza(-sa) vi. tapAsa karanAra; tapAsanAra; tapAsarAvavuM sa.kri. tapAsAvavuM tapAsavuM sakri. (tapAsa uparathI) zodhavuM; khoLavuM (2) cokasI karavI; UMDA UtarIne jovuM (3) saMbhALavuM; tajavIja rAkhavI 38 3 tapAsa-vaoNraMTa na. tapAsa mATeno sarakArI hukama tapAsa-samiti strI. tapAsa karanArI samiti tapAsAvavuM sa.kri. 'tapAsavuM'nuM preraka tapita vi. (saM.) tapeluM; ga2ma thayeluM (2) gusse thayeluM tapiyuM vi. tapa karanAruM; tapasvI (2) gusse thayA karatuM tapI vi. tapa karanAruM; tapasvI tapelI strI. pahoLA moMnuM eka (dhAtunuM) vAsaNa tapeluM na. moTI tapelI tapezrI(-zarI) vi. puM. tapa karanAra mATo tapasvI tapezvara(-rI) puM. moTo tapasvI tapo (saM. tapas) tapa (samAsamAM pUrva pade dhoSavyaMjana pUrve) tapodhana vi. (saM.) tapa e ja jenuM dhana che evuM (2) brAhmaNonI e nAmanI jAtanuM (3) puM. tapasvI (4) tapodhana jJAti ke teno mANasa tapobala (saM.) (-La) na. taparUpI baLa; tapano prabhAva tapobhUmi(-mI) strI. tapathI pavitra thayelI bhUmi; tapovana tapobhraSTa vi. (saM.) tapa karavAmAMthI calita thayeluM tapoloka chuM. (saM.) tapaloka; sAta lokamAMno chaThTho tapovana na. (saM.) tapasvInuM nivAsasthAna tapovRddha vi. (saM.) tapane kAraNe AgaLa vadheluM-zreSTha tama vi. (saM.) tapeluM ke tapAveluM (2) gusse thayeluM taDaphaDavuM a.kri. asahya vedanA vagerenA kAraNe zarIranAM aMgonuM AmathI tema saLavaLyA karavuM [corI taphaDaMcI, (-bAjI) strI. pArakAnA mAla ke kRtinI ucApata; taphaDATa puM. taDaphaDATa; taraphaDavAnI kriyA taphaDAvavuM sa.kri. taphaDaMcI karavI; corI javuM; ucApata karavuM taphaDAvuM akri. 'taphaDavuM'nuM bhAve tapharake kri.vi. (a. taphakta) corAI, verAI ke ucApata thayuM hoya ema; taphaDaMcI karavAmAM Ave ema taphasIla strI. (a.) vigata; tapasIla taphasIlavAra kri.vi. vigatavAra; tapasIlavAra taphAvata puM. (a.) pharaka; ochAvattApaNuM; aMtara tapho puM. (a. tAipha) jaththo; vibhAga Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [tamarI tabaka strI. (a.) rakAbI; tAsaka; chIbuM (2) mALa; majalo tabakko puM. (a. tabaksa) darajjo; pAyarI; dhoraNa (2) kakSA; 'sTeina' tabakaDuM na. eka jAtanuM chIcharuM vAsaNa; tagAruM tabaDaka kri.vi. ghoDAnI doDano avAja thAya ema; tabaDAka tabaDakI strI. ghoDAnI doDano pagarava (2) doDa tabaDako puM. jhapATo; sapATo; vega tabaDAvavuM sa.kri. doDAvavuM (2) dabaDAvavuM; dhamakAvavuM tabahUka vi. bhoTa; kamaakkala (2) mUDha; avAka tabaDUka vi. phUlelA zarIranuM; sthULakAya (2) taddana navastra tabadIla kri.vi. (a.) pherabadalo karAya ema tabadIlI strI. pherabadalo; pheraphAra tabalacI puM. (phA.) tabalAM-naraghAM vagADanAra tabalAM na.ba.va. narahyuM ane bhoNiyuM ke bAMyuM maLIne thatI naraghAMnI joDa [pracAra takhalIgha strI. (a.) dharmAMtara; dharmaparivartana (2) dharmatabaluM na. (a. tabala) eka vAdya; narahyuM tabassuma na. maMda hAsya; muskAvuM te tabA, (9) vi. naSTa; barabAda; pAyamAla tabAhI strI. (phA.) pAyamAlI; bhAre barabAdI tabiyata strI. (a.) mananI sthiti mijAja (2) zarIranI hAlata (taMdurastI ke mAMdagI bAbatanI) tabiyatI vi. taraMgI; dhUnI; mijAjI tabIba puM. (a.) vaidya; kIma; DaoNkTara; dAktara tabIbI vi. tabIbane lagatuM; vaidyakIya (2) strI. vaiduM tabIbIvijJAna na. AyurvijJAna; nidAna tabelo puM. (a. tabIlaha) ghoDA, baLada vagere ke gADI rAkhavAnuM DeluM ke makAna (2) ghoDAra tabo puM. calamano tavo tabbala puM. (a. takala) tAlakuM tama na. (saM.) aMdhAruM (2) tamoguNa (3) ajJAna ke jaDatA -tama pratye, lAgatAM 'saumAM zreSTha' ema artha batAvanAro pratyaya; udA. gurutama tama sarva. tame For Private and Personal Use Only * tamaNa strI. (de.) bhoMya khodIne karelo phUlo; phUla tamaNuM vi. traNagaNuM; tramaNuM camacamavA tamatamavuM akri. tamarAno ke tenA jevo avAja thavo (2) tamatamuM lAgavuM; tIkhAzathI jIbha ke moDhAnA bhAga [avAja tamatamATa puM. tIkhAza (2) tamatamavAno (tamarAno) tamatamuM vi. bahu tIkhuM (2) na. tamarAno avAja [rUpa tama(-mo)ne sarva. 'tame(-mo)'nuM bIjI ke cothI vibhaktinuM tamannA strI. (a.) icchA; AturatA [aMdhArAM tamarI strI. (saM. timira) tammara; AMkhe AvatAM cakka2
Page #401
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tama 3 8 taratapAsa tamaruM na. rAte tINA avAjathI bolatuM eka jIvaDuM yogya mAMsa tamasa na. (saM.) aMdhAruM (2) ajJAna (3) tamoguNa tarakIba strI. (a.) yukti ; tadabIra tamasvatI, tasvinI vi. strI. rAtri; rAta tarakozI(sI) vi. traNa kosa cAlatA hoya ema cAlI tamaMco . (turka) dezI pistola lAlaca zake tevuM (kUvo, vAva vagere) tamAM strI, (a.) paravA; darakAra (2) kamI; khoTa (3) tarakkI strI, unnati; caDatI tamAku strI. (porTu. tabuko, phA. tambAku, taMbAku tarakhaDa strI mAvajata; saMbhALa (2) bhAMjagaDa; paMcAta tamAca strI. tamAco; thappaDa; lapaDAka tarakhATa pu. Dara; bhIti; trAsa (2) hA; hobALa; tamAco !. (phA.) thappaDa; lapaDAka sanasanATI (3) baLApo (4) gusso tamAma vi. (2) kri.vi. (a.) badhuM; saMpUrNa taraghAyo chuM. pahoLA moMno jabaro dega (2) moTuM pahoLuM tamAri chuM. (saM. tama+ari) sUrya Dhola (3) beDoLa AkAranI vastu tamAritanayAstrI. sUryaputrI yamunA nadI vibhaktinuM rUpa taragheluM vi. gAMDA jevuM; torI [jora tamAruM sarva. (apa. tAra, tucchakera) "tame'nuM saMbaMdha taracha strI. (saM. tirasa, prA. tira7) ahaMkAra; garva (2) tamAla puM. (saM.) enA nAmanuM eka jhADa tarachaTa strI, pravAhI padArthona taLiye beThelo mela tamAlapatra na. (saM.) tamAlavRkSanuM pAMdaDuM tarachaTa kri.vi. tadana; eka tamAlapatrI strI, tamAlapatra tamAzo karanAra mANasa tarachoDavuM, strIe jorathI vIMjhavAthI - tarachoDavAthI thatI tamAza(gIra, bIna) puM. tamAzo jonAra; prekSaka (2) asara (2) tiraskAra; chitkAra tamAzA pu. marAThI lokanATyano eka prakAra tarachoDavuM sakri. jorathI AMcako mAravo (2) tiraskArapUrvaka tamAzo(-so) . ghaNA loko jovA ekaThA maLe evo khela kADhI mUkavuM (3) tucchakAravuM; dhikkAravuM ke ramata (2) (lA.) phajetI. jema ke, tamAso karavo tarachoDa . tarachoDa; tarachoDavAnI kriyA, tiraskAra (2) tamAzo paM. mahArASTranuM eka lokanATya; lalita (aMgane) jhATakavAnI kriyA tamitra na. (saM.) aMdhakAra; tamasa; aMdhAruM taraja strI, tarja; gAvAnI Dhaba tamistrI strI, rAtri (2) aMdhArI rAta taraja paM. Aveza; joza (3) bhaya; trAsa tamIja strI sArA-narasA vize vivekazakti (2) sabhyatA; tarajumiyuM vi. bhASAnI chaTA ke bhAva vinAnuM; mAtra vinaya; viveka (3) adaba; AmanyA zAbdika samAnatAvALuM (bhASAMtara) tame, (-mo) sarva. (saM. sukha-mukha) bIjo puruSa sarvanAma tarajumo pu. (a.) bhASAMtara; anuvAda tamoguNa paM. (saM.) prakRtino trIjo kaniSTha prakArano guNa taraDa strI. taDa; AchI phATa; cIro (2) krodha; AkaLo svabhAva taraDa(-DA)nuM addhi, taraDa paDavI; phATavuM (2) vAMkuM - trAMsuM tammara strI. (saM. timira) AMkhe AvatAM aMdhArAM-cakkara thavuM (3) vaMkAIne viruddha cAlavuM tara vi. (phA.) rasakasathI bhareluM; tAjuM (2) dharAyeluM; tRma taraDATa puM. taraDAvuM - phATavuM te (2) abhimAna; maraDATa (3) paisAdAra (4) masta; cakacUra taraNa na. (saM.) taravAnI kriyA (2) taravAnuM sAdhana; hoDI tara strI. (da. tariA-tarI) dahIMdUdha paranI malAInI taraNa na. (saM. tRNa) taraNuM [thavo e popaDI (2) nAnI khADI taraNa na. (saM. tRtar kriyAvAcaka) tarI javuM e; uddhAra tara strI, taravAnI kriyA ke paddhati taraNatAraNa vi. (2) puM. taranAro ane tAranAro; tara strI. pahoLI hoDI; vahANa; tarApo (2) rasto uddhAranAra; uddhAra karanAra -tara pratya, kriyApadane lAgatAM napuMsakaliMga banAve che. taraNi strI. hoDI; taraNI: trApo udA. ghaDatara; bhaNatara (2) vizeSaNane lAgatAM 'tethI taraNi(-NI) 5. sUrya putrI) yamunA nadI adhika-vizeSa" artha sUcave che. udA. adhikatara; taraNitanayA strI. (paurANika mAnyatA pramANe sUrajanI badatara che. jema ke, tarakozI; taradhAruM taraNI strI. (saM.) taravAnuM sAdhana; trApo; hoDI tara na. traNanA arthamAM zabdanI zarUmAM upasarga peThe Ave taraNuM na. (saM. tRNa) tRSA ; taNakhaluM tarakaTa na, prapaMca: kAvatare, kapaTajALa taraNopAya . (saM.) tarI javAno - bacavAno upAya (2) tarakaTakhora vi. tarakaTa karavAnI AdatavALuM uddhAra thavA-karavAno upAya tarakaTI(-TiyuM) vi. tarakaTa kare evuM prapaMcI; kAvatarAkhora tarata kri.vi. (saM. tvarita, prA. turaMta) jhaTa; ekadama tarakasa(-za) na, (phAtIrkaza) tIrano bhAgyo taratanikAla 5. jhaTa apAto nikAla; samarI Dispojhala tarakArI strI, (phA.) zAkabhAjI: bhAjIpAla (2) khAvA taratapAsa strI, bArIka tapAsa - zodha For Private and Personal Use Only
Page #402
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir taratabuddhio 3 8 - taraMgI taratabuddhi vi. hAjarajavAbI buddhivALuM (2) strI. zIdhra taravara ki.vi. tvarAthI taLe upara - saLavaLa thatuM hoya kAma Ape evI - samayasucaka buddhi taravara na. eka nAmano eka choDa adhIrA thavuM taratama vi. (saM. prA.) thoDuMghaNuM; ochuvatuM tarataravuM a.kri. upara - taLe thavuM; saLavaLavuM (2) tvarAthI taratIba strI, (a.) AcAra, rItabhAta vagerenuM zikSaNa taravarATa puM. dhamapachADA; adhIrAI; caMcaLatA (2) vyavasthA; goThavaNa (3) saMbhALa; mAvajata taravariyuM vi. caMcaLa: capaLa: adhIruM tarotarata vi. tarata ja; ekadama taravaMka vi, traNa bhAge vAMka: vikra () na. traNe bhAge tarasuma na. (a.) svaramAdhurya (2) gAyana; saMgIta vAMkApaNuM; trivakatA tarapavuM sakri. tRpta karavuMtarpavuM taravADI 5. trivedI, brAhmaNonI eka aTaka tarapaDa strI. vANInuM yuddha; sakhata bolAcAlI taravADo . khajUrAM chedI tADI kADhanAro majUra mAMcI tarapa(-pi)DI strI, (saM. tri + piMDa) maranAranI varasIne taravAyo chuM. (saM. tripAdaka, trivAya) traNa pAyAnI ghoDI; divase karAtI zrAddhakriyA taravAra strI. (saM. tavAri, prA. tavAra) talavAra tarapha strI. (a.) bAju; pakSa (2) tasuMvAdhanA mukhya tAranI taravAriyo vi., muM. saheja sahejamAM taravAra kheMce evo nIce, raNakavA mATe rakhAtA tArano samUha ke pratyeka (2) taravAre vAparI jANanAro yoddho tAra (3) ki.vi. bAju; bhaNI taravAvuM a.ki. kAco garbha paDavo (Dhora mATe) taraphaDavuM akri. darda ke evI takalIphathI aMgono Acho taravuM sakri. (saM. tarati, prA. taraI) oLaMgavuM; pAra karavuM pachaDATa karavo; taDaphaDavuM (2) hAMphavuM (3) (lA.) (2) a.ki. DUDyA vinA pANImAM upara rahevuM ke vyartha prayatna karavo - phAMphAM mAravAM khasavuM (3) bacavuM (4) upara AvavuM; sArI dazA taraphaDATa chuM. taDaphaDATa; taraphaDavuM e; phAMphAM mAravAM e thavI (5) nokhuM paDavuM; juduM dekhAvuM taraphaDiyAM na.ba.va. duHkhamAM hAthapaganA pachADA (2) taraveNI strI. triveNI saMgama; prayAga tIrtha (lA.) valakhAM; phAMphAM taravaiyo chuM. taravAmAM kuzaLa - tAro taraphaDiyuM na. taDaphaDiyuM; valakhuM tarazAstrI, (saM. tuSA, prA. trisA) tarasa; pANI pIvAnI taraphaNa strI. (saM. tri + phaNA) dANA vAvavAnuM eka icchA (2) tIvra icchA; pyAsa ojAra; traNa dAMtAno nAno vAvaNiyo [himAyatI taraphyu vi. tarasavALuM; mAsuM taraphadAra vi. tarapheNa karatuM; pakSavALuM (2) puraskartA (3) tarasa strI. taraza; pyAsa; tRSA jhirakha taraphadArI strI, pakSapAta; uparANuM tarasa (saM. tarasu, prA. tara7) eka jaMgalI jAnavara - -taraphIvi. (samAsamAM) taraphanuM. udA. ekataraphI[taraphadArI tarasa chuM. (phA. taruM) krodha; Aveza tarapheNa strI (a.taraphanuM, ba.va. taraphanI bAju; pakSa (2) tarasavuM, tarasAvuM a kri. talasavuM; Atura rahevuM taraphoDo chuM. chaNako; chAkoTo; dhutakAra tiraboLa tarasADa strI. (saM. tala=tADa uparathI) tADanAM pAMdaDAM; tarabatara (phA.) khUba tara; pravAhIthI saMpUrNa bhareluM; jAvalI; jhAvalI tarabUca na. juo "taDabUca tarasAvavuM sakri. ('tarasa" uparathI) jhurAvavuM; talasAvavuM tarabUcI strI, taDabUcano velo tarasya vi. tarachyuM; tRSArta; pyAruM taraboLa vi. tadana palaLI gayeluM (2) tallIna taraMgapuM. (saM.) pANInI lahera; mojuM (2) kalpanA; buTTo tarabhaDa strIe jorathI bolAbolI; takarAra (3) padArthanA rajakaNa ke aNuomAM mojAM jevI taramADavuM a.ki. AvezapUrvaka bolavuM; kajiyo karavo halanacalana ke kSobhanI kriyA; "veva" (pa.vi.) tarabhANI strI. (saM. tAmrabhAjana, taMbabhAaNa - saMba taraMgagati strI, (saM.) padArthanA aNuonI taraMga jevI bhANa3- DhaMbhANa3-trabhANuM - tarabhANuM) dharmavidhimAM calana kriyA; "vevamozana' vaparAtI tAMbAnI nAnI tAsaka taraMgavatI vi., strI, taraMga-mojAMvALI nadI tarabhANuM na. moTI tarabhANI; tramANuM taraMgavAda 5. (saM.) prakAza taraMga dvArA AgaLa vadhe che tarabheTa(To) 5. tribheTo; traNa gAmanA sImADA ke rastA evo vijJAnavAda; "veva thiyarI' (pa.vi.) bhegA thatA hoya evI jagA taraMgiNI strI, (saM.) mojAMvALI nadI kinAre taraMgI tarala vi. (saM.) capala; asthira (2) jaladI UDI jAya taraMgita vi. (saM.) lahero khAtuM; hAlatuM (2) kalpanA karyA evuM; "mobAIla" (3) . hAranuM vaccenuM ratana taraMgI vi. saM. taraMginuM) mananA taraMga pramANe vartanAra taralatA, (-4) strI. na. (saM.) taralapaNuM (2) taraMga - kalpanAo karyA karanAruM (3) taraMgavALuM; taralita vi. tarala thayeluM asthira mojAMthI hAlatuM-DolatuM (ema For Private and Personal Use Only
Page #403
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tarAI 3 8 6 talanuM tarAI strI, (hi.) pahADanI taLeTIno pradeza (2) taravAnI tarkadoSa chuM. (saM.) vicAradoSa; vicAraprakriyAno doSa rIta ke kaLA (3) pAra laI jatI hoDInuM bhADuM; taraparNaya tarkapaTu vi. (saM.) tarkamAM kuzaLa; tarkabAja tarADa strI. phATa; cIro; taraDa (2) 5. lAga; joga tarkaprAmANya na. (saM.) tarkamAM-vicAraprakriyAmAM pramANabuddhi taraNA(no) puM. (phA.) eka tarehanuM gAyana ke gItano tarkapUta vi. (saM.) tarkathI zuddha thayeluM (2) vicAra prakriyAthI eka prakAra utpanna tarApa strI. chalaMga; kUdako (2) ekadama mArelI jhUMTa; jhapaTa tarkabaddha vi. (saM.) tarkasaMgata; tarkathI baMdhAyeluM tarApo chuM. (saM. trapUka, prA. trappaa-trappaga) vAMsa ke tarkabAja vi. tarka karavAmAM kuzaLa; tarkapaTa lAkaDAne ekabIjAnI sAthe bAMdhIne banAvelo pANImAM tarkabAja vi. tarka karavAmAM kuzaLa tare tevo pATa jevo ghATa; trApo tarkabAjI strI tarka karavAmAM kuzaLatA tarAmaNuM vi. tarIne javuM paDe eTale (2) tarI zakAya teTaluM tarkavAda 5. (saM.) tarkane AdhAre sthApelo vAda tarAsavuM a.ki. kotaraNI karavI; kotaravuM tarkavAdI vi., S. (saM.) tarkavAda aMgenuM ke temAM mAnanAruM tarAha strI. (a) DhAMco; paddhati; tareha tarkavitarka chuM. UhApoha (2) gametema vicAra doDAvyA tari-rI) strI. (saM.) hoDI karavA te tariyAtoraNa na. AsopAlava, AMbAnAM pAna ane tarkazakti strI, (saM.) tarka karavAnI zakti nALiyera e traNane kasabanA tAra sAthe kapaDAnA tarkazAstra na. (saM.) tarkavijJAna; nyAyazAsa; "laoNjika' toraNamAM mUkIne banAvelAM toraNa tarkazAstrI puM. (saM.) tarkazAstrano vidvAna tariyo chuM. (saM. tri uparathI) ekAMtariyo (2) cothiyo tarkazuddha vi. (saM.) tarkadoSa vinAnuM, laoNjikala tAva (3) gaMjIphAnuM traNanI saMjJAnuM patuM; tIrI tarkasaraNi (-NI) strI. (saM.) tarkonI paraMparA tariyo . (tarI Avava) cokhAmAM rahelo DAMgarano dANo tarkasaMgata vi, (saM.) tarkane anusara tariyo chuM. taravaiyo; taravAmAM pravINa tarkasaMgatatA strI, (saM.) tarkathI barobara hovuM te; tarkazuddhatA tarI strI, (da. tariA-tarI) malAI (2) kAMpa (3) upara tarkasiddha vi. (saM.) tarkathI puravAra thayeluM [' sI' taratI koI popaDI-thara tarvAbhAsa puM. (saM.) khoTo-bhUlabharelo tarka; duSTa tarka; tarI na. (saM. trika, tria-trI) traNagaNuM; traNanA AMka takita vi. (saM.) tarka karAyeluM tarI strI. (saM.) hoDI; tari; nAva taka vi. (saM.) tarka karanAruM tarI strI, (phA.) jaLamArga (khuzakI=jamInamArgathI UlaTuM). ta(g)UM chuM. tuskastAna deza tarIke nA. (tarIko uparathI) nI mAphaka; pramANe; peThe; tarksa vi. (saM.) tarka karavA jevuM rUpe tarja strI. (saM.) tara; gAvAnI Dhaba tiraskAra tarIko chuM. (a.) rasto; mArga (2) rIta; paddhati tarjana, (-nA) na. zrI. (saM.) Thapako, dhamakI (2) tarachoDa; taru na. (saM.) jhADa; vRkSa tarjanI strI. (saM.) aMgUThA pAsenI AMgaLI taruNa vi. (saM.) juvAna (2) 5. juvAna puruSa tarjanIya vi. (saM.) tiraskAravA jevuM; tarachoDavA lAyaka taruNAI, (-vasthA) strI. juvAnI; yuvAvasthA tarjavuM sakri. (saM. tarja) Thapako Apavo; dhamakAvavuM (2) taruNI vi. (saM.) yuvAnImAM AvelI (2) strI, yuvAna tarachoDavuM (3) dhutakAravuM; tiraskAravuM - strIyauvanA viDa, pIpaLo, tADa tarjita vi. (saM.) tarachoDeluM (2) tiraskArayeluM, tiraskRta taruvara na. (saM.) moTuM jhADa (2) jhADamAM zreSTha; jema ke, tarpaNa na. (saM.) tRmi (2) pitRonuM tarpaNa karavA apAtI tarerATa puM. (a. tarora) ghAMTo taraDAI jAya evI bUma jalAMjali kiravA yogya (2) krodhano Aveza; chaNako tarpaNIya vi. tRpta karI zakAya ke karavA yogya (2) tarpaNa tarerI strI. (tarerATa parathI) gussAnA AvezanI dhrujArI tapavuM sakri. (saM. tRpa) tRpta karavuM; saMtoSavuM tareha strI. (a. taraha) rIta; prakAra (2) bhAta; jAta tarpita vi. (saM.) tRpta thayeluM tarehadA(-vA) vi. bhAtabhAtanuM, vividha (2) vicitra tala paM. (saM. tila, ke. tila) eka tela bI ke teno choDa tarotAjuM vi. (phA.) tAjagIbharyuM (2) haryuMbharyuM (2) ene maLato cAmaDI uparano DAgha taropo chuM. lIluM chAlavALuM nALiyera; trophI tala(-La) na. (saM.) taLiyuM; bhUpRSTha (2) nIceno pradeza; tarka . (saM.) anumAna; kalpanA (2) vicArakriyA (3) taLeTI; sapATI (3) hatheLI ke paganuM taLiyuM saMbhavita khulAso (4) tarkazAstra; nyAyazAstra talaka nA. (hi.) sudhI; lagI tarkaduSTa vi. (saM.) tarkadoSavALuM; dUSita anumAnavALuM talakha strI. (talasavuM uparathI) jhaMkhanA; iMtejArI (2) For Private and Personal Use Only
Page #404
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir talakhavalakha 3 8 (taskaravuM becenI, vyAkuLatA (3) tarasa (4) vi. tIvra; tIkhuM, tallAka strI, talAka; phAragatI; chUTAcheDA maLavAthI asvastha tallIna vi. (saM.) garaka: lInaH ekAkAra talakhavalakha ki.vi. (saM. vilakSa uparathI) pANI na tallInatA strI, ekAkAratA; lIna hovuM te talakhavuM akri. (talasavuM uparathI) jhaMkhavuM tava sarva. (saM.) tAruM (padyamAM) talapa strI (a. talaba) vyasananI cIjanI utkaTa icchA, tava saMyo. tyAre; te samaye tAlAvelI (2) kUdako; phalaMga tava strI, nAno tave; tavI [(2) zaktizALI talapavuM aki. ekadama talapa - kUdako mAravo (2). tavaMgara vi. (phA. suvAMgara) paisAdAra; tAlevaMta; zrImaMta talasavuM; jhaMkhavuM; AturatAthI TamaTamavuM tavAI strI, (phA. tabAhI) kamabakhtI; Aphata; dhADa (2) talapApaDa vi. (talapApaDa) Atura, adhIruM tAkIda; dhamakI talapUra vi. tala jeTaluM (2) saheja paNa; thoDuM tavAjo !. (a. navAjaha) paroNAcAkarI; mahemAnagatI talaphaja.kri. talapavuM; ekadama kUdako mAravo (2) talasavuM tavANa na. tavAvuM te; saMtApa viThyA talaba strI. (a.) utkaTa icchA; talapa tavAyapha strI, nAcanArI strI; gaNikA; rAmajaNI (2) talabagAra vi. (a,phA.) icchuka; abhilASI tavArIkha strI. (a.) itihAsa; satyavattAMta iitihAsakAra tala(obhAra, 0mAtra) vi. tala jeTaluM; saheja tavArIkhadAra, tavArIkhanavIsa puM. itihAsa lakhanAra; tala(La)bhUmi strI, taLiyAnI jamIna tavAvuM aki. (saM. tapu, prA. tava) "tAvavuM'nuM karmaNi talavaTa . talanI banAvelI eka mIThAI tavI strI, nAno tavo; loDhI tala(La)vaTa 5. UMbarAno paththara (2) uMbaro tavetho chuM. (saM. tapu, prA. tava parathI) rasoImAM uparataLe talavAra strI, taravArasamazera; khaDaga karavAnuM ke uthalAvavAnuM eka sAdhana; tAvetho talavArabAjI strI, talavAra vAparI jANavApaNuM, yoddhApaNuM to chuM. (saM. tapaka, prA. tavaa) roTalA zekavAnuM eka talasaruM na. (prA. tilasaMgaliyA uparathI) jemAM tala thAya sAdhana; moTI loDhI (2) calamamAM mUkavAnI goLa che te zIMga (2) tala khaMkherI lIdhA pachIno talano choDa capaTI ThIkarI talasavalasa vi. (a) alakhavalakha-pANI vinA asvastha tazarIpha strI (a.) moTAI mahimA zreSThatA (moTA mANasatalasavuM a kri. (saM. tRSa) ati Atura hovuM; AturatAthI ne; "padhAro' kahevAmAM vaparAya che - tazarIpha lAvo.) taraphaDavuM; jhaMkhavuM tatarI strI. (hi) rakAbI ke tAsaka jevuM pAtra talasATa(-To) S. (talasavuM uparathI) AturatA; taraphaDATa tasa strI. na dekhAya evI bArIka phATa talasAMkaLI strI. (prA. tilasaMkuliA) talanI banAvelI tasatasavuM akri. bhacaDAvuM; taNAvuM; TasaTasavuM sthiti eka vAnI[(3) viSayanA UMDANa sudhI pahoMcavuM te tasatasATa . tasatasatuM te; capocapa bhiDAI rahevAnI talasparzavuM. (saM.) taLiyAno sparza (2) sapATIno sparza tasabI strI, (a) (japavAnI) mALA; berakho; japamALA talasparzitA strI, talasparzIpaNuM tasara strI, (saM. trasara, prA.Tasara) raMganI tINI rekhA; sara talasparzI vi. (saM. talaspazina) talasparza karatuM (2) tasara nI eka jAtanuM kapaDuM vastunA taLiyA sudhI UDa jaI vicAratuM; maulika tasalamAna vi. vacagALAnuM; upalakiyuM (jema ke, tasalamAna talAka strI. (a) chUTAcheDA; phAragatI (ghaNuMkharuM upalaka khAtuM) (2) tAbAnuM (3) strI. kabajo; musalamAna lagna aMge) bhogavaTo nirAMta talAkazudA vi. (hi.) chUTAcheDA pAmeluM; phAragatI pAmela tasallI strI. (a.) A zvAsana; bharoso; vizvAsa (2) talATI pu. mahesUla vasUla karanAra sarakArI karmacArI tasavI strI, tasabI, berakho; japavAnI mALA talATuM na. talATInuM kAmakAja ke pada tasavIra strI (a.) chabI; citra; phoTo talAtalana. (saM.) sAta pAtALamAMnuM eka taLAtALa taLAva tasabura paM. na. (a.) dhyAna (2) khyAla (3) kalpanA talAvana. (saM. taDAga, prA.taTAka) nAnuM sarovara; jaLAzaya; tasiyo . taraDa; phATa (2) lITI; AMka (3)(AMkhamAM) talAvaDI strI. (Du) na. nAnuM taLAva rAtI rekhA; tasara, Taziyo talAza(-zI) strI. (phA.) zodha; tapAsa tasu paM., strI, (a. tasavaha) eka IMca jeTaluM mApa talI strI, jhINA tala tasu vi. apa. taisa; se, tAdaza) tevuM tiNAtuM talI strI, tillI (2) baroLanI gAMTha cheDo tasotasa ki.vi. tasatase ema (2) vi. saMga; capocapa talo 5. (a, talA = sonuM uparathI) pAghaDIno kasabI taskara 5. (saM.) cora (2) chetaranAra mANasa talpa na. (saM.) zavyA; pathArI taskaravuM sakri. coravuM; corI karavI For Private and Personal Use Only
Page #405
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org taskarI taskarI strI. coranuM kAma; corI tasta, (0ruM, -stAnuM) na. (phA. tazta, tazkarI) maLamUtra jhIlavAnuM vAsaNa (2) kogaLA vagerenuM pANI jhIlavAnuM vAsaNa tasdI strI. (a. tasvIa) mahenata; takalIpha taslImastrI. salAma; namaskAra;praNAma [nIcenI sapATI taha puM., strI., na. (phA.) suleha; saMdhi (2) taLiyuM; taLa; tahakIka strI. (a.) tapAsa; zodha (2) saMzodhana tahaku(-kU)ba vi. (a. tava=DhIla) mokUpha; mulatavI tahaku(-kU)bI strI. takUba rAkhavuM te; mokUphI tahakhAnuM na. bhoMyaruM - tahajhIba strI. (a.) ziSTatA; sabhyatA (2) saMskRti tahata (a.) heThaLa; nIce (2) adhIna tahanAmuM na. (phA.) sulehano kolakarAra - lekha tahalakA puM. (a.) khaLabhaLATa (2) UthalapAthala[bAda tahasanahasa vi. (hiM.) naSTabhraSTa (2) khedAnamedAna; baratahasIla strI., na. (a.) jamAbaMdI; jamInamahesUla (2) tAluko ke mahAla [dAra; mAmalatadAra tahasIladAra puM. tAlukAnuM mahesUla vasUla karanAra amalatahasIladArI strI. tahasIladAranuM kAma ke pada tahasIlanAmuM na. jamAbaMdhI vasUla karavAno copaDo tahIM saMyo. (prA. tahiM) tyAM; tyAM khuzAlIno divasa; utsava; parva tahomata na. (a. tuhamata) Aropa; ALa tahomatadAra vi. AropI [nAmuM tahomatanAmuM na. Aropa mUkyA bAbatanuM lakhANa; AropataLa na. (saM. tala) taLiyuM; sapATI (2) mULa (3) pAyo (4) janmasthAna taLacihna na. taLa batAvatI nizAnI; 'baeNncamArka taLajamIna strI. taLiyAnI jamIna taLapada na. gAmataLanI jamIna (2) asala - mULa jagA (3) sapATa jamIna (4) jenuM pUruM mahesUla levAtuM hoya evI khAlasA jamIna 388 [taMtaravuM [gAdaluM taLavuM na. taLiyuM; taLuM taLAI strI. (saM. tUlavatI, prA. tUlAvaI) khUba rU bhareluM taLAI puM. tADanuM (nara) jhADa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir taLuM na. taLiyAno bhAga; taLiyuM taLe nA. (saM. tala) nIce; taLiye talapApaDa taLeupara kri.vi. UMcuMnIcuM; taLe ke upara (2) adhIruM; taLeTI strI. (saM. tAlapaTTikA, prA. talATTiyA) parvatanI AjubAjuno nIcANano pradeza [nahi evuM - zuddha tahenAta strI. (phA. taanAta) sevAcAkarI karavA mATenI hAjarI (2) sevAcAkarI; tAbedArI tahevAra puM. (saM. tithivAra, prA. tihivAra) TANuM; taLyuMtAvyuM vi. taLeluM ane tAveluM (2) (lA.) abhaDAya taMga vi. (phA.) bhiDAtuM; capasIne AvI rahetuM; sAMkaDuM (2) tANeluM; kaseluM (3) chUTa vagaranuM; kheMcAtuM (nANAM ke vepAranI bAbatamAM) (4) kAya2; kaMTALeluM (5) puM. ghoDAnuM jIna khasI na jAya te mATe peTane kasIne bAMdhelo paTo (6) mana UMcA thAya evuM (7) kaMjUsa; anudAra; saMkucita liyo taMgaDI strI. (TaMgaDI uparathI) TAMTiyo (2) TUMkI coraNItaMgadila vi. taMga dilavALuM taMgadilI strI, dila taMga thavAM te; vaimanasya taMgAza strI. (phA. taMga uparathI) taMgI; achata taMgiyo puM. (taMgaDI uparathI) nAnI sUMthaNI; jAMghiyo taMgI strI. (phA.) tANa; nyUnatA; achata; taMgapaNuM teMDula puM. (saM.) taMdula; tAMdula; cokhA taLAtaLa na. sAta pAtALamAMnuM eka; talAtala taLAtAMdaLA puM.ba.va. (taLA = taLavuM + tAMdaLA) (saM. taMDula) zekelA cokhA - mamarA (2) kri.vi. chUTachUTuM; lagAre vaLagaNa na rahe ema karavI taLAva na. nAnuM sarovara [talAva taLAvaDI strI. (-DuM) na. (saM. taTAka, prA. tAga) nAnuM taLAvo puM. gADAnI pIMjaNI taLenI ADI; taNAvo taLAMsavuM sa.kri. (saM. talap) dhImedhIme cAMpavuM; caMpI [khulluM; pUrepUruM khuvAra taLiyAjhATaka kri.vi. taLiyuM khulluM thaI jAya tema; khulletaLiyuM na. nadI vagerenA kAMThAnA DhoLAvamAM vavAtA eka velAnuM phaLa - taDabUca, TeTI, sakaraTeTI [taLiyuM taLiyuM na. (saM. tala) cheka nIceno bhAga; taLa (2) paganuM taLI strI. joDAmAM paganA taLiyAne aDIne rahetI cAmaDAnI paTI; sakhataLI (2) nadI, taLAva vagereno pANInI najIkano kAMThAno DhoLAva - taLapaduM vi. sthAnika; mULa vatananuM (2) gAmaThI; dezI taLavaTa strI. paganAM taLiyAMnuM taLavAvuM te (2) taLiyuM taMta puM. (saM. tanti ke taMtu) tAra; tAMtaNo (2) koI ghaTanA (3) jamInanI sapATI (4) UmarAnuM ghaDeluM lAkaDuM (5) mobhane TekavavA sAmasAmI bhIMto para goThavIne rakhAtuM ADuM lAkaDuM ke vAtanI paraMparA - teno lAMbo tAMtaNo (3) carcA; vAdavivAda (4) chAla; keDo (5) mamata; jida; haTha taMtanI strI. tRnatunI (eka vAgha) (2) hAmAM hA taLavAvuM akri. vadhAre paDatA dhasArAthI paganA taLiyAMnuM ALuM thavuM (2) DhoranA kAcA garbhanuM paDI javuM [pakavavuMtaMtaravuM sakri. (saM. taMtra uparathI) chetaravuM; dhUtI levuM; taLavuM sa.kri. (saM. talati, prA. talai, kakaDAvelA ghItelamAM bhogavavuM For Private and Personal Use Only
Page #406
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org taMtIlu taMtIluM vi. taMtavALuM; taMta na mUke evuM; jiddI; haThAgrahI taMtu puM. (saM.) tAra; tAMtaNo; reso (2) pAtaLI nasa taMtuvAdaLa na. bahu UMcuM sapheda vAdaLa; 'sirala klAuDa' taMtuvAdya na. (saM.) taMtuthI vAgatuM vAjiMtra taMte(-to)naMta kri.vi. (taMta uparathI) eka keDe bIjuM ema; lagAtAra; eka pachI eka (2) barobara; pUrepUruM taMtra na. (saM.) hiMduonAM eka prakAranAM zAstro (temAM maMtro, prayogo ane kriyAo upara vadhu bhAra mUkelo che.) (2) vyavasthA; vahIvaTa; 'eNDaminisTrezana' (3) tenI yojanApUrvaka goThavaNa; Ayojana (4)siddhAMta (nyA.) taMtrabaddha vi. (saM.) barobara taMtrarUpe goThavAyeluM; vyavasthita AyojanavALuM [saMpAdaka taMtrI puM. (saM.) taMtra calAvanAra; adhipati (2) chApAno taMtrI strI. taMtuvAghano tAra (2) dhanuSyanI dorI; paNacha (3) eka taMtuvAdya taMtrIlekha puM. saMpAdakIya; agralekha; 'eNDiTeriyala' taMdurasta vi. (phA. taMdurasta) nIrogI; svastha taMdurastI strI. Arogya; svAsthya taMdula puM. tAMdula; taMDula; tAMdaLA taMdUra puM. (a. tatttara) eka jAtano bhaThThI jevo cUlo taMdUrI vi. taMdUra (tantra)nuM ke te vaDe thatuM (2) strI. eka prakAranI roTI [ardhasabhAna avasthA taMdrA strI. (saM.) ALasa; sustI; ghena (nidrAnuM) (2) taMdrAlu(-Lu) vi. taMdrAvALuM taMdrila vi. (saM.) ghena ke taMdrAmAM DUbeluM; taMdrAyukta 389 taMbAku(-kU) strI. tamAku [lUgaDAnuM ghara taMbu(-bU) puM. doraDAM ane thAMbhalAne Teke tANeluM chatrIghATanuM taMbUra puM. (phA.) tAnapUro; taMbUro taMbUrApeTI strI. sUrapeTI taMbUrI strI. nAno taMbUro, ekatAro (2) sAraMgI taMbUro puM. (a. taMbUra) eka taMtuvAdya; ekatAro taMboLa puM. (saM. taMbUla, prA. taMbola) nAgaravelanuM pAna (2) tenI bADI ke bIDuM (3) ghADo lAla raMga (4) gaLAno eka roga taMboLI puM. pAnasopArI vecanAra ke eka jJAti taH pratya. (saM.) nAmane lAgatAM 'mAMthI', 'nI dRSTie' evA arthanuM kriyAvizeSaNa banAvato pratyaya udA. tattvataH -tA pratya. (saM.) bhAvavAcaka strIliMga banAvato pratyaya. udA. ekatA tA puM. (phA.) eka kALa; tAva; 'pepara-sITa' tA puM. garamI (2) (lA.) Aveza; krodha tA. strI. 'tArIkha'nuM TUMkuM rUpa sAI puM. musalamAnanI eka nAta; pIMjAro (2) vaNakara tAI strI. eka vasa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir |tAjagI tAu vi. AkaLA svabhAvanuM; gussAvALuM; garama mijAjI tAUsa puM. (a. tAvUsa) mora (2) na. eka cheDe morano AkAra hoya evuM vAdya tAo, (0dharma) puM. cInI philasUpha lAotseno tattva siddhAMta ke tene AdhAre cAlato (cInI) dharmasiddhAMta tA.ka. strI. 'tAjA kalama'nuM TUMkuM rUpa; mukhya lakhANa pUruM thayA pachI tenI nIce umereluM lakhANa tAka strI. (saM. takra) chAza tAka strI. (tAkavuM parathI) nema; coTa tAka dhuM. lAga; tAkaDo tAkaDe kri.vi. barobara tAkaDAnA-aNInA vakhate; khare vakhate tAkaDo puM. tAka; lAga; moko tAkaDo puM. (trAka uparathI) tAgaDo tAkaNiyuM vi. tAkanAruM; tAkeDu tAkata strI. tAkAta; zakti; sAmarthya; magadUra tAkatavara vi. (phA.) tAkAtavALuM; baLavAna tAkavuM sa.kri. (saM. tarkayati, prA. takkai) ekInajare joyA karavuM (2) nizAna bAMdhavuM (3) icchavuM; dhAravuM tAkAta strI. (a.) zakti; magadUra; tAkata tAkIda strI. (a.) utAvaLa (2) AjJA; pharamAna; tarata karavAnI jarUriyAta (3) cetavaNI; dhamakI tAkIdaciThThI strI., tAkIdapatra puM. zAsanapatra; uparInA hukamano tAkIdano kAgaLa (2) manAIhukama tAkuM na. (a. tAka) gokhalo; dIvAlamAMnuM hATiyuM tAkeDu vi. tAkeluM nizAna pADanAra; tAkaNiyuM; nizAnabAja tAko puM. (a.) phADyA vinAnuM lAMbuM ekasarakhuM lUgaDuM; thAna tAko puM.tAkuM; gokhalo; hATiyuM tAkoDI vi. tAkeDuM; tAkaNiyuM tAga puM. (saM. sthAsthya, de. thagya) cheDo; aMta; niveDo (2) paraNInevidAyathatA varataraphathIchevaTebhAgoLe kanyApakSanA bhATa tathA brAhmaNone apAtI dakSiNA ke lAgo tAgaDadhinnA paM.ba.va. mojamajA (2) raMgarAga; cenabAjI tAgaDo puM. (trAka uparathI) tAMtaNo; janoI, trAgaDo tAgaDo chuM.tAkaDo; lAga tAgavuM a.kri. tAga kADhavo; mApa kADhavuM; aMdAja kADhavo (2)paravAravuM; tAga ANavo;chUTAthavuM(3)choDI devuM tAcha strI. paththa2TAMkatAM paDato kacaro-chola (2) (dAgInAne) cholatAM paDato kacaro (3)opa; cakacakATa tAcha(-sa)vuM sa.kri. (saM. takSati, tacchai) TAMkaNAthI cholavuM; cholIne cakacakatuM karavuM(2) tAchiyuMkaravuM-kApavuM tAchiyuM na. kalamanI jema trAMso kApelo sAMThAno TukaDo tAja puM. (phA.) mugaTa, rAjamugaTa (2) gaMjIphAnuM bAdazAhanA mahoravALuM pAnuM [taMdurastI tAjagI strI. (phA.) tAjApaNuM (2) tejI; sphUrti (3) For Private and Personal Use Only
Page #407
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tAjaw/ 39 - tAdeza tAjaNa strI. (tAjI uparathI) saurASTranI eka uttama thatI pIDA; tataDATa (2) jUno jhaghaDo (3) Agraha; haTha prakAranI ghoDI tANa strI, (tANavuM uparathI) zarIranI - 2gonI kheMca (2) tAjaNo(Niyo) pR. tAjaNa ghoDImAM utpanna ghoDo kiTAkSa taMgI; achata (3) Agraha ['Tenzana (pa.vi.) tAjaNo chuM. (saM. tarjana, prA. tajaNa) sATako; cAbuka (2) tANa na. pANInA vaheNanuM tANI javAnuM jora (2) kheMcANa; tAjapa strI. tAjApaNuM; tAjagI kriyA tANavuM sakri. (saM. tAnayati, prA. tANa) kheMcavuM (2) tAjapozI strI, tAja paheravAnI - gAdIe AvavAnI ghasaDavuM (3) lAMbuM thAya tema kheMcavuM ke koI kriyA tAjamahAla pu. AgrAnI suprasiddha imArata calAvavI (jema ke, rAgaDo, laheko vagere) (4) pakSa tAjavuM ne. trAjavuM karavo. udA. koInuM tANavuM tAjA(-)kalama strI. (phA.) (TUMkamAM lakhAya che tA.ka.) tANaMtANa, (-NA), tANAvANa strI. kheMcAkheMca; Ama ne mukhya lakhANa pUruM thayA pachI tenI nIce umereluM lakhANa tema ke uparAchAparI tANavuM te tAjiyo . (a.) tAja ke ghUmaTavALA caMdrakArano kRtrima tANiyo !. chAparA, kaTheDA vagerenA AdhAra mATe mukAto makarabo; tAbUta paththara; lAkaDA ke loDhAno khUNiyo; "brekeTa' tAjuba vi. (a.) Azcaryacakita; daMga tANI strI, nAno tANo; Ubho tAra tAjunI strI. Azcarya; navAI; acaMbo tANItUto)zI(-sI), (2ne) kri.vi. khUba kheMcIne; tAjuM vi. (phA. tAjaha) navuM; taratanuM (2) thAka UtarI mArImacaDIne; musIbatathI [AgrahapUrvaka jaIne skUrtimAM AveluM (3) paisAthI bhareluM; tara tANIne a. lAMbA avAja karIne; moTethI; jorathI (2) tAjuMtama vi. ekadama tAjuM tANa vi. (saM. trayonavati, prA. teNava-teNaI) nevu tAjuMmAzuM vi. hRSTapuSTa (2) taMdurasta vattA traNa (2) 5. trANuno AMkaDo ke saMkhyA; '93' tAjUDI strI. trAjuDI; nAnuM trAjavuM tANo pu. vaNavAna Ubho tAra (ADo tAra te vANo) tAjekalama strI. juo "tAjA kalama tANAvANo chuM. tANo ane vANo tAjetara vi. (phA. tAjaNa + a. tara) tAjetAjuM; taratanuM tAta chuM. (saM.) pitA; bApa (2) (khAsa karIne hAtha tAjetaramAM kri.vi. hamaNAM ja; thoDA vakhata para nIcenA mANaso, ziSyo ke bALako mATe) vahAlanuM tATa puM. (saM. traTTa) chIcharI moTI thALI; TATa (2) taMga; eka saMbodhana sakkasa; akkaDa tAtA muM. roTalo (bALakanI bhASAmAM) tATa na. zaNanuM kapaDuM; gUNapATa tAtAI uTha, strI. (-vaiyA) udda, pu.ba.va. nAcavAnA tATadhdha na. taTasthapaNuM; niSpakSatA tAnano eka bola (3) nAnA bALakane UbhuM thatAM tATI strI, (da. taTTI) kAmaDAMno paDado; TaTTI zIkhavatAM vaparAto zabda tATuM na. (da. taddI) vAMsa - ghAsanI nAnI caTAI ke paDado tAtuM vi. (saM. tapta, prA. tata) khUba garama - tapeluM (2) tADa kuM. (tAla, tAli) eka jAtanuM jhADa AkaLA svabhAvanuM, garama mijAjanuM (3) taratanuM tADa chuM. mAra-Thokano sojo gioLa tAjuM (4) tejasvI tADagoLa chuM. tADa- khajUrAMnA tAjA rasa-nIrAno banAvAto tAtmAnuM vi. hRSTapuSTa tADagoLo chuM. tADanuM phaLa; tADiyuM tAtkAli(-Li)ka vi. saM. tAtkAlika) te kALa samaya saMbaMdhI tADachuM, (-patra) na. tADanuM pAMdaDuM ke te pUratuM (2) taratanuM; tAkIdanuM; vilaMba vinAnuM tADana na. (saM.) tADavuM te - mAravuM te; mArapITa tAttvika vi. (saM.) tattvane lagatuM (2) yathArtha tADapatra na. tADanuM pAMdaDuM; tADachuM tAtparya na. (saM.) bhAvArtha matalaba; sAra (2) hetu; tADapatrI strI, tADanA pAnanuM chAja ziNanI eka moda dhAraNA; Azaya tADapatrI strI. (I. TArapolina) varasAdamAM rakSaNa kare evI tApUratuM vi. te vakhata pUratuM; teTalA ke te kAma pUratuM tADavuM sakri. (saM. tA) mAravuM; mAra mAravo sAtheI ud. tAtA thaI tADavuM akri. trADavuM; moTethI garjavuM tAdarthya na. (saM.) tene mATe hovApaNuM batAvato saMpradAna tADiyuM na. tADanA pAnano kakaDo (2) reMTiyAnuM pAMkhiyuM vibhaktino artha (2) hetu; dhAraNA; udeza tADI strI, tADa - khajUrAM vagereno kephI banAvela rasa tAdAbhya na. (saM.) samAnatA; ekatA; abhinnatA tADUkavuM a.kri. taDUkavuM; trADavuM; barADavuM tAdAda strI. (a.) saMkhyA (2) gaNatarI tADUko 5. taDUko; trADa tAdaza vi. (saM.) tenA jevuM ja; AbehUba dikhAva, svarUpa, tADo chuM. (saM. tADU parathI) sojAne lIdhe cAmaDI taNAI svabhAva, guNa vageremAM); adaloadala - 1 For Private and Personal Use Only
Page #408
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org tArdazyatA| tAdRzyatA strI. (saM.) tAdRzyapaNuM (dhUna; leha; laganI tAna strI. (saM.) gAyanamAM levAtA palaTA; AlApa (2) tAna strI. mastI; tophAna (2) umaMga; utsAha tAnaTappo chuM. tAna sAthe Tappo gAvo te ke tenI cIja; gAyana; tAnapalaTo 39 1 tAnapUro puM. gAyanamAM tAna pUratuM vAgha; taMbUro tAnAbAjI strI. tAnA mAravA, maheNAM mAravAM te tAnArIrI strI. gAyananI eka tare; tarANA tAnAzAhI strI. ApakhudI; saramukhatyArI; 'DikTeTarazipa' tAno puM. (a.) ToNo; maheNuM (2) krodha tApa puM. (saM.) taDako (2) garamI; AMca (3) vara; tAva (4)ruAba;kaDakAI(5) kaDapa; dhAka (6)du:kha; saMtApa tApaka, (-kArI), (-janaka) vi. (saM.) tApa karanAruM tApaDiyuM na. tApane lIdhe thato phollo; tApoDiyuM (2) sakhata tApa tApaDuM na. taDako jhIlavA mATeno gUNapATa tApaNI strI. (-NuM) na. tApavA mATe phUsa, ghAsa, lAkaDAM vagereno Dhagalo karI lagADelo agni (2) tApavuM te tApata(-ti)llI strI. baroLanI gAMTha; 'splIna' tApatraya puM. (saM.) Adhi, vyAdhi ane upAdhi athavA AdhyAtmika, Adhibhautika ane Adhidaivika e traNa jAtanAM du:kha-saMtApa; traNa tApano samUha [karAvanAruM tApadAyI(-yaka) vi. (saM.) ciMtA vagere karAvanAruM; saMtApa tApamAna na, uSNatAmAna tApamApaka na. tharmomITara tApavuM a.kri. (saM. tayyati, prA. tappai) sUrya ke agnithI TADha uDADavI (2) sa.kri. (tapa sAthe) tapa karavuM tApazAmaka vi. (saM.) uSNatA zamAvanAruM tApasa vi. (saM.) tapa karanAra; tapasvI (2) puM. RSi tApasI strI. (saM.) tapasvI strI (2) RSi kanyA/patnI tApita vi. (saM.) garama kareluM; tapAveluM tApI strI. (saM.) sAtapUDAmAMthI nIkaLI gujarAtamAM thaIne vahetI sUrata pAsenI nadI [lIdhe thatI phollIo tApoTo puM. (-DiyuM) na. sakhata tApa; kaThAro (2) tApane tAphato puM. (phA.) eka jAtanuM rezamI kApaDa; TApheTo [jhaTapaTa tAbaDatoba kri.vi. tarata ja; jarA paNa vilaMba karyA vagara; tAbUta puM., na. (a.) maDadApeTI; janAjo (2) khAsa karIne islAmI zahIda husenanI yAdagIrImAM moharamanA divasomAM kabara jevA ghATa kADhe che te; tAjiyo (3) bAhyuM ke zUnamUna jevuM thayeluM mANasa tAbUtagara vi. tAbUta banAvanAra kArIgara tAbe kri.vi. (a.) tAbAmAM; hukama taLe; kabaje tAbedAra vi. hukamamAM rahenAruM; AjJAMkita (2) parAdhIna tAbedArI strI. tAbedArapaNuM; adhInatA [tAraka tAbo chuM. kabajo; havAlo [AboTo tAboTo yuM. hatheLI 52 hatheLI aphALI karelo avAja (2) tAmaDI strI. (saM. tAmra parathI) tAMbaDI; trAMbaDI tAmaDo puM. pANI bharavAnuM moTuM vAsaNa; tAMbaDo, trAMbaDo tAmarasa puM. (saM.) eka chaMda (2) kamaLa (3) tAMbuM (4) sonuM [baneluM (3) puM. garama mijAja; gusso tAmasa vi. (saM.) tamoguNane lagatuM (2) aMdhAruM; tamasanuM tAmasika vi. krodhI; tAmasI (2) tAmasa; tamoguNI tAmasI vi. krodhI (2) tAmasa (3) strI. durgAnuM eka nAma tAmasI vidyA strI. UMghamAM nAkhavAnI vidyA tAmila strI. tAmilanADu rAjyanI eka drAviDa bhASA tAmilanADa, (-) puM. madrAsa AsapAsano tAmila bhASAbhASI pradeza Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tAmisra na. (saM.) ghora aMdhakAravALuM eka naka tAmIla strI. hukamano amala; AjJAMkitapaNuM tAmra vi (saM.) lAla; rAtuM (2) na. tAMbuM tAmrakAra, tAmrakUTa puM. tAMbAnAM vAsaNa banAvanAro; kaMsAro tAmrapaTa(-tra) puM., na. tAMbAnuM pataruM (2) tenA para lakhelo lekha-abhilekha tAmrabhasma strI. (saM.) tAMbAnI bhasma-eka auSadhi tAmramudrA strI. (saM.) tAMbAno sikko [samaya tAmrayuga puM. (saM.) tAMbAnAM vAsaNo vaparAvA lAgyA tevo tAmralekha puM. (saM.) tAMbA para kotarelo lekha; tAmrapatra tAmravarNa, (-zuM) vi. tAMbAnA raMganuM; lAlacoLa; lAlaghUma tAyaphAvALo puM. pAkistAna ane aphaghAnistAnanI vaccenA bhAgamAM rahetA tAyaphA(ToLI)no AdamI tAyaphAveDA yuM.ba.va. dArU pIne ke bIjI rIte nirakuMzapaNe mANavuM te (2) uDAupaNuM; vaMThI gayelA jevuM vartana (3) nATakIya vartana tAyapho puM. (a.) ToLI; samUha; maMDaLa (2) gAvA bajAvavAnuM kAma karanAra rAmajaNI ane tenA sAthIono samUha (3) tAyaphA jevuM nATakIya vartana ke tevo dekhAva karavo ke dRzya bhajavavuM te; 'phloTa' tAra vi. (saM.) tINo ke UMco (svara) (2) uttama (3) puM. kinAro; sAmo kAMTho (4) aMta; cheDo; mukti (5) tarI zakAya tevI sthiti (pANInI) tAra juM. (phA., saM.) taMtu; doro; reso (2) dhAtune kheMcIne banAvelo tAra (3) tAra mAraphatano saMdezo; 'TeligrAma' (4) tallInatA; eka lagana (5) kephanI khumArI (6) sAtatya; ekadhArI paraMparA tAra khuM. (dhAno) tAva; tA; 'pepara-sITa' [tAraghara tAraoNphisa strI. tArathI saMdezo levA-mokalavAnuM kAryAlaya; tAraka vi. (saM.) tAranAra; uddhAra karanAra tAraka yuM. (saM.) tAro; sitAro For Private and Personal Use Only
Page #409
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tAraka) 392 || tAlamela tAraka vi. (saM.) pravAhImAM taravA ke tAravAno guNa ke tArA(-dhIza, pati, 05Da) . (saM.) caMdra zaktivALuM; "boyanTa' (pa.vi.) tArAmatI strI. (saM.) rAjA harizcaMdranI patnI tAraka puM. (saM.) eka rAkSasa-dAnava tArAmaMDala na. (saM.) badhA tArAono samUha (2) eka tArakacihna na. (saM.) tArAnI AvI * nizAnI jAtanuM dArUkhAnuM tArakasa chuM. (tAra+phA. kaza) dhAtuno tAra kheMcanAro (2) tArAmaitrI strI. (-traka) na. (saM.), tArAlagna na. AMkhe sonAcAMdIno kasaba karanAro AMkha maLavI te: netrapallavI (2) tenAthI thayelI prIti tArakasaba 5. sonAcAMdInA tAra tathA kasaba tArAsnAna na. maLaske tArA adezya na thAya te pahelAM karatuM tArakA strI, (saM.) tAro; sitAro AkAza nIce snAna bhareluM tArakita vi. (saM.) tArAothI bhareluM-baceluM (2) jene tArAMkita strI. (saM.) khAsa yAdImAM sthAna (2) tArAothI * evuM nizAna karavAmAM AvyuM che tevuM; tArAMkita tArikA strI, (saM.) tAro tAraghara na. (saM.) tAra-ophisa tAriNI vi. strI. (saM.) uddhAra karanArI; tAranArI tAraNa na. (saM.) pAra utAravuM te; uddhAra (2) tAravI kADheluM tArIkha strI. (a.) eka Akho divasa ke teno kramika te; sAra; tAtparya (3) karaja karavAmAM mUkavI paDatI AMkaDo; roja; cAMda (IsvI ke musalamAnI mahinAmAM) mAlanI ke rokaDanI anAmata: karaja vALavA anAmata tArIkhavAra ki.vi. tArIkhanA anukramavAnuM ke tevA rakhAtI rakama (4) vastu tAravI kADhyA pachI rahetuM anukrame, tArIkha pramANe; konolaoNjikta' pravAhI (5) hisAba tAravI kADhavo te; tAravaNI; tArIkhiyuM na. tArIkha jANavA karelI yojanA; 'kelenDara tArIja; "belensa' (6) pravAhImAM tAraka baLa ke (2) tArIkhano ddo guNavALuM hovuM te; "baoNyansI (pa.vi.) tArIja strI. (a.) jamAudhAranuM tAraNa (2) sAra-sArAMza tAraNataraNa vi. (2) puM. uddhAra karanAra; uddhAraka , tArIpha strI. (a.) vakhANa; prazaMsA tAraNaphaMDa na. devAnuM pAra utAravAnuM anAmata phaMDa; tAruNI strI. (saM.) taruNI; juvAna strI - DUbataphaMDa; "siMkiMga phaMDa tAruNya na. (saM.) taruNAvasthA; yuvAnI tAraNabaLa na. pravAhImAM rahelA padArthane upara lAvavAnuM tAruM sarva. (apa. tuhAraa) bIjo puruSa ekavacana, saMbaMdha tAraNahAra vi. (2) 5. tAraNataraNa: uddhAraka vibhakti; tene lagatuM; tArI mAlikInuM tAratamya na. (saM.) bhAvArtha; sArAMza (2) ochAvattApaNuM; tAre -ro)tAra ki.vi. tAMtaNetAMtaNA chUTA thAya ema; phera (3) guNa; pramANa vagereno paraspara meLa saLaMga (2) tadana chinnabhinna (3) pu. dareka tAra tAratAra vi. (phA.) TukaDeTukaDA (2) cIMtharecIMtharAM thayeluM tAro paM. AkAzamAM jhabUkato goLo (2) AMkhanI kIkI tAra-manIoNrDara chuM. tArathI mokalAto manIorDara tAro . (saM. tAraka, prA. tAraa) hoziyAra taranAra; tAra-mAstara chuM. tAranA yaMtra para saMdezA levA mokalavAnuM taravaiyo kAma karanAra adhikArI; signalara', tArkika vi. (saM.) tarkane lagatuM (2) puM. tarkazAstrI tAralo, (-liyo) 5. tAro (lAlityavAcaka) tArya 5. (saM.) garuDa pakSI (viSNunuM vAhana) tAravaNI strI, (hisAba) tAravavuM te; tAraNa kaDhAvavuM te tAla puM. (saM.) gAyananA ThokanuM mApa (2) majA; raMga; tAravavuM sakri. ('tAravuM" uparathI) dabAI gayelI vastune rasa (3) lAga; yogya samaya (4) tADa (5) kAMsIjoDa UMcI ANavI (2) upara-uparathI laI levuM(3) pahoLuM (6) yukti; khela; prapaMca karI pANI soMsaruM kADhI levuM - boLI kADhavuM (4) jamA- tAla strI. mAthAnI TAla udhArano AMkaDo khAtAvAra nakkI karavo (5) napho- tAla na. (saM.) sarovara toTo kADhavo (6) badhAmAMthI amuka vINI juduM pADavuM tAlakI strI, tALavuM; tAlakuM TiAlakuM tAravALo puM, tArano saMdezo pahoMcADanAro khepiyo ke tAlakuM na. mAthAno vacalo ane sauthI uparano bhAga; paTAvALo uigAravuM tAlapatra na. (saM.) tADapatra tAravuM sakriya tare ema karavuM; uddhAravuM; DUbatuM bacAvavuM; tAlabaddha vi. (saM.), tAlabaMdha vi., kri.vi. paddhatisara tArA strI, (saM.) vAlInI strI (2) AMkhanI kIkI (2) saMgItamAM tAla pramANe, ridhamikala tArAja vi. (phA.) khedAnamedAna; jamInadosta: phanA tAlabaddhatA strI. (saM.) tAlabaddha hovApaNuM tArAjI strI. khuvArI; pAyamAlI tAlabhaMga kuM. (saM.) tAla tUTavo te (saMgIta) tArATapakI strI, cAMllA tarIke bharatamAM vaparAtI dhAtunI tAlamela strI, TApaTIpa: sucAru rIte karelI sajAvaTa (2) cakacakita TIpakI; nAnI TIlaDI upara - uparano bhapako - saphAI For Private and Personal Use Only
Page #410
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tAlameliyuM 3e 3 tAMta tAlameliyuM vi. tAlamela karanAruM tAva-tariyo chuM. (tAva+tariya) tAva vagere roga tAlamela(La) . tAlanuM maLavuM te tAvamApaka na. tharamaoNmITara tAlavAdana na. (saM.) vAgha para tAla vagADavo te tAvalI strI, thoDo dhImo tAva; dhIkaDI tAlavya vi. (saM.) tAlusthAnI; tALavAvALA bhAgamAMthI tAvaluM vitAvavAnuM tapAvavuM (2) ogALavuM (3) kasavuM uccArAto; peleTala' dholAvelI tAvavuMsa kri. (saM. tApathati,prA. tAva) zuddha karavA mATe khUba tAlAvelI strI. (da. tallopiliA) adhIrAI; caTapaTI; tAvI strI, nAno tavo; loDhI tAlikA strI. (saM.) tALI (2) anukramaNikA (3) yAdI tAvIja na. (a.) maMtarajaMtarano doro athavA mAdaLiyuM tAlI strI, tAlavRkSa; tADa (2) tADI (3) tALI; be hAtha tAvetho chuM. tavetho pribhAva aphALI karAto avAja ke saMgItano apAto tAla tAzero paM. baMdUkano avAja; gorIbAranI dhaDAdhaDa (2) tAlI(-LI)gheluM vi. vakhANamAM tALI paDe evI murAdavALuM tAsa strI. (a.) tAsaka; tATa (2) (ghaDiyALa) jhAlara tAlIma strI, (a. taalIma) keLavaNI, zikSaNa (2). (3) opa; opavALo kasaba (4) svAda; majA; raMga aMgakasaratanuM zikSaNa (3) zista (4) zIkhavavuM ke (5) tAcha (padyamAM vaparAto zabda) ['pIriyaDa tenI AvaData tAlIma meLavela; 'TreinDa' tAsa puM. adhyApana-adhyayanano nakkI karelo pratyeka gALo; tAlImabaddha, tAlImabaMda vi. tAlImathI vyavasthita thayeluM; tAsa chuM. tAsato; eka jAtanuM rezamI kApaDa tAlImabAja vi. kasarata jANanAro; kasaratI (2) dhUrta; tAsaka strI. (phA.) dhAtunA patarAnI chIcharI thALI khelADI [('riphrezara' jevo) varga tAsato 5. (tAsa=kasaba) eka jAtanuM rezamI kApaDa tAlImavarga kuM. amuka vizeSa tAlIma mATeno khAsa tAsaLuM na. kAMsAno pahoLo moTo vADako; tAMsaLuM tAlImArthI chuM. tAlIma lenAra vidyArthI tAsavuM kri. vi. tAchavuM; TAMkaNAthI cholavuM (2) cholIne tAlImI vi. tAlImane lagatuM ke tAlImavALuM ke tAlIma cakacakatuM karavuM (2) tAchiyuM karavuM - kApavuM [ghATa lenAruM ke levAnI icchAvALuM tAsIra strI. (a.) lakSaNa; guNa; chApa; asara (2) rUpa; tAla strI., na. (saM.) tALavuM tAsIro chuM. tAla; ghATa; majA tAlu na. (a. talA=sonuM) kApaDamAM mukAto eka kasabI tAsuM na. (a. tAsa) eka jAtanuM nagAruM tAluka paM. (a, tAluko saMbaMdha; lAgatuM-vaLagatuM hovuM te tALavuM. (saM. tAlu, prA. tAlua) moMnI bakholano upalo (2) mAlamilakata; garAsa (3) tAluko ghumaTa jevo bhAga (2) mAthAnuM tAlakuM tAlukadAra chuM. nAnA garAsano dhaNI (2) tAlukAno - tALAEcI strI, tALuM ane kUMcI (2) chokarAnI eka ramata gAmano vahIvaTa karanAra sarakArI amaladAra tALAbaMdhI strI, mAlika tALuM mArIne majUrone kAme caDatA tAlukadArI vi. tAlukAdArane lagatuM - roke te; 'lokaAuTa tAlukadArI strI, tAlukadAranuM kAma ke pada tALiyuM vi. mAtra tALI pADI dUra rahenAruM, svArthI (saguM) tAluko chuM. jillAno nAno bhAga; paragaNuM tALI strI. (saM. tAlikA, prA. tAliA) be hAtha apAvI tAlumUla(-La) na. (saM.) tALavAnA mULano bhAga karAtA avAja yA saMgItano apAto tAla tAlusthAna na. (saM.) tALavAno bhAga tALIgheluM vi. prazaMsAmAM tALI paDe evI cAhanA ke tAlusthAnI vi. tAlusthAnamAMthI uccArAtuM; tAlavya vAsanAvALuM; tAlIgheluM tAle na. (a, tAlima) nasIba, kismata; bhAgya tALuM na. (sa, tAlaka, prA. tAlaa) bAraNAM, peTI vagere tAleva(0ra, vaMta, vAna) vi. nasIbadAra; bhAgyazALI baMdha karavA mATe vaparAtI kaLavALI eka banAvaTa (2) paisAdAra; tavaMgara; dhanavAna tALabaMda(-dha) 5. (tALAbaMdha) khAnAM pADI karelI tAva chuM. ('tA' uparathI) (AkhA ghAmAMthI eka kAgaLa hisAbanI rajUAta tAva . siM, tApa, prA, tAva) java; zarIranI garamI tALo 5. (saM. tAlikA) maLatuM-baMdhabesatuM hovApaNuM (2) vadhavAno eka roga hiAtha pheravavo e arthamAM hisAba kharo che ke khoTo jANavAnI yukti tAva chuM. 'tAva devoe prayogamAM; ropha ke garvamAM (mUcha para). tALoTA pu.ba.va. moTA paTAkAnI tALIo pADavI te tAvaDI strI. (saM. tApikA, prA. tAviA) peNI; kaDhAI tAMDava, (nRtya) na. (saM.) zivanuM bhayAnaka nRtya (2) (2) phonogrAphanI cUDI bhayaMkara nRtya (3) bhAre bephAma tophAna tAvaDo puM, khUba moTI peNI tAMta strI. (saM. taMtrI, prA. taMtI) cIkaNA padArthano taMtu, tAvaNa(-NI strI, tAvavAnI - kakaDAvIne zuddha karavAnI cIkaNo tAra (2) AMtaraDAnI banAvelI dorI (3) kriyA ke te karavAnuM vAsaNa (2) kasoTI eka jAtano jaDAva dAgIno (4) pratyaMcA; paNacha For Private and Personal Use Only
Page #411
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tAMtaNiyuM 3 - 4 | tilasmo(smAtI) tAMtaNiyuM vi. tAMtaNAvALuM karavuM te; sahanazIlatA, sahiSNutA che tevuM tAMtaNo pR. tAra; doro (2) resI titikSita vi. (saM.) jene vize titikSA karavAmAM AvI tAMtaraDI strI, doraDI jevuM sUkalakaDI ne beDoLa zarIra (2) titikSu vi. titikSAvALuM; sahiSNu; sahanazIla iicchA cAmaDAnI ke AMtaraDAnI vAdharI titiSa strI, (saM.) tarI javAnI pAra UtarI javAnI tAMtaravuM sa.kri. (naMtaravuM uparathI) vaza karavuM (2) taMtu vaDe titiSu vi. (saM.) tarI javAnI pAra UtarI javAnI icchA jALuM karavuM (3) phasAvavuM karanAra tAMto chuM. (saM. taMtu) tAMtaNo; tAra (2) paMkti; hAra (3) tiri strI. (saM.) tetara pakSI siMvatsarIno divasa beserI vaNelI dorIne ubheLI temAM trIjI sera meLavavI tithi strI, (saM.) hiMdu mahinAno divasa miti (2) te jiANanAro (3) taMtra-zAstrane mAnanAro tithikSaya kuM. tithino kSaya - gaNatarImAM na AvavuM te (be tAMtrika vi. (saM.) taMtrazAstrane lagatuM (2) puM. maMtrataMtrAdi sUryodayamAM traNa tithio Ave tyAre je tithi sUryanA tAMdaLajo yuM. (saM. taMdulAyaka, prA. taMdulajjA ) eka jAtanI udayakALamAM na Ave teno kSaya gaNAya che.) vanaspati - bhAjI tithipatra na. paMcAMga; tithionI vigatavAnuM pustaka tAMdaLA pu.ba.va. (saM. taMdulaka) kAMga, bAvaTo. kodarA tithivRddhi strI. (saM.) tithino vadhAro (je tithimAM be vageremAMthI chaDIne kADhelA dANA (2) bharaDelAM marI sUryodaya Ave te tithi be vAra gaNAya che.) tAMdaLiyo chuM. tAMdaLajo sipAI strI. traNa pAyAvALuM meja: TipAI tripAI tAMdula pu.ba.va. (saM. taMDala) taMdula; cokhA (2) tAMdaLA tibeTa puM. himAlayanI uttaranuM eka rAjaya; TibeTa tAMbaDI strI. (saM. tAmra, prA. taMba) nAno tAMbo; tAmaDI; timaMgaLa, timiMgila(La) . (saM. timiMgala); timi vaTaloI (mAchalInI jAtanuM dariyAI prANI)ne khAI janAruM tAMbaDo chuM. tAmaDo, pANI bharavAnuM moTuM vAsaNa moTuM dariyAI prANI (2) magaramaccha (3) moTI tAMbAjhUMDI strI, nAhavAnuM pANI levA vaparAtuM tAMbApItaLanuM zaktizALI vyakti (4) eka tArAmaMDala pahoLA moMnuM eka vAsaNa timira vi. (saM.) aMdhAruM (2) na. aMdhakAra tAMbiyo chuM. tAMbAno loTo vADako ke sikko dhAtu, trAMbu tirakasa(-siyuM) vi. trAMsuM; tIrachuM (2) na. bhIMtamAM tAMbuM. (saM. tAmra) AchA rAtA raMganI eka pittaLa jevI ADI-vAMkI IMTo mUkIne banAveluM nAnuM jALiyuM tAMbUla na. (saM.) nAgaravelanuM pAna (2) pAnabIDuM tiraskaraNIya vi. (saM.) tiraskArane pAtra; tiraskArya tAMbUlI strI, nAgaravela tiraskAra paM. (saM.) takAra: anAdara. dhikkAra tAMbelI vi. raMgamAM tAMbA jevuM ke tAMbAnuM banAveluM tiraskArapUrvaka kri.vi.. (saM.) tiraskArathI tAMsaLI strI, nAnuM tAMsaLuM tiraskAravAcaka vi. (saM.) tiraskAra darzAvanAruM tAMsaLuM na. tAMsiyuM; chAliyuM tisaLuM tiraskAravuM sakri. tirasakAra karavo tAMsiyuM na., (-yo) . kAMsAno pahoLo moTo vADako; tiraskRta vi. (saM.) tarachoDI kADheluM, tiraskArAyeluM tAMhAM saMyo. tyAM vigeremAMthI chaTakavAnI yukti ke cAlAkI tirADa strI. phATa; cIro; taraDa tikaDama na. (ma. tikaDe uparathI) (jelamAM) corI; niyama tirodhAna na. (saM.) adazya thavuM te; AcchAdana tikkaDa pu. jADo roTalo; TikkaDa tirobhAva puM. (saM.) adazya thavuM ; adazyatA (2) nAza tikta vi. (saM.) tIkhuM (2) kaDavuM (3) na. marI tirobhUta-hi)ta vi. (saM.) adRzya thaI gayeluM (2) DhaMkAyeluM tiktatA strI. (saM.) kaDavo svAda (2) tIkho svAda tirthaka vi. (2) ki.vi. (saM.) vAMkuM; trAMsuM tikhAropuM. (saM. taNadhAra, prA. tikhAra)taNakho; aMgAro tiryakatA strI. (saM.) vakratA tijorI strI, (i. TrejharI) nANAM, kImatI mAlamatA vagere tiryaMgyoni strI. (saM.) pazu, pakSI vagere jIvo rAkhavAnI lokhaMDanI majabUta peTI['TrejharI ophisara' tiryagrakhA strI. (saM.) ADI lITI; "TrAnsavarsala" (ga.) tijorI-adhikArI muM. sarakArI tijorIno adhikArI, tiryaka(-ca) na. (saM.) manuSyathI halakI jAtanAM prANItijorI-kArakuna 5 sarakArI tijorIkhAtAno kArakuna tirthagyoni tijorI-calaNa na. sarakArI tijorImAM rakama bharavAnuM tila S. (saM.) (jemAMthI tela kaDhAya che te) tala - kAgaLiyuM riNacheraNa tilakana. (saM.) TIluM (2) lokamAnya bALagaMgAdhara TiLaka titara-bitara vi., kri.vi. Amatema; ahIMtahIM; jayAMtyAM; tilaka strI. eka chaMda-vRtta acaMbAnI vAta; jAdu titAlI, (-liyuM) vi. (tri+tAla) uchAMchaLuM; nAdAna tilasma . (-smAta) 5. (a. tilismAta) camatkAra; titikSA strI. (sa) sukhaduHkha Adi kaMDhonuM dhIrajathI sahana tilasmI(-smAtI) vi. camatkArI; jAduI tilismavALuM For Private and Personal Use Only
Page #412
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tilANo 39 5 tuccha tilANo . jemAM ta, la, na, ma, da, 2 evA komaLa ane tIratha na. juo "tIrtha' raNako karatA akSara ke komaLa svaro vArevAre AvyA tIrathavAsI vi. tIrthavAsI; tIrthasthAnamAM rahenAruM kare tevuM gAyana; e nAmano eka rAga tIravA ki.vi. (tIravA) bANa jAya eTale aMtare (2) tilAMjali strI. (saM.) tilodaka; mRta vyaktine tarpaNarUpe bANa jeTaluM lAMbuM ke UMcuM nizAnabAja khobAmAM bharIne apAtAM tala ane pANI (2) rukhasada tIraMdAja vi. (phA.) tIra mAravAmAM kuzaLa; bANAvaLI; tilottamAM strI. (saM.) eka apsarA tIraMdAjI strI, tIraMdAjapaNuM; bANavidyAnI kuzaLatA tilodaka na. (saM.) mUelAne apatAM tala ane pANI tIraMbAja vi. (tIra+phA. bAja) juo "tIraMdAja tillI strI, baroLanI graMthi tIraMbAjI strI, tIra mAravAnI vidyA (2) aparAdhIne tisamArakhAM vi. (trIsa jaNane mAranAra) garama mijAjanuM thoDo jamInamAM dATIne tIrathI mAravAnI eka razikSA (2) baDAIkhora (3) paM. moTAM parAkramonI baDAzo tIrI strI. (saM. tri parathI) traNanI saMjJAnuM gaMjIphAnuM patuM mAranAra vyakti tIrtha na. (saM.) ghATa; pAra UtaravAno mArga (2) koI tihAM saMyo. tyAM tyAM pavitra ke jAtrAnI jagA dhiAma; tIrthasthAna; puNyabhUmi tIkama 5. jamIna khodavAnuM eka ojAra; trikama tIrthakSetra na. (saM.) tIrtha karavA jevI-pavitra jagA; yAtrAnuM tIrNa vi. (saM.) bArIka dhAravALuM (2) AkaruM tIkhuM tIrNayAtrA strI. (saM.) tIrthonI yAtrA (bhASaNa) (3) cakora; capaLa; kuzAgrabuddhivALuM | tIrthayAtrI vi.. paM. (saM.) tIrthayAtrA karanAra: yAtrika tIkhaTa vi. tIkhAsvAdanuM(2)na, tIkhAza Ave evo masAlo tIrtharAja . (saM.) uttamamAM uttama tIrtha; prayAga tIkhATa puM. tIkho svAda (2) svabhAvanI ugratA tIrtharUpa vi. (ra) puM. pUjaya; pavitra (vaDIlo mATeno tIkhAboluM vi. tIkhI bhASA bolanAruM; AkarAM veNa kahenAruM mAnasUcaka zabdo tIkhAza strI, tIkhApaNuM; tIkho svAda tIrthavAsI vi. tIrthasthAnamAM rahenAruM - jaI raheluM tIkhAM na.ba.va. maracAM (2) marI tIrtha(odhAma, asthala, asthAna) na. tIrtha karavA jevI tIkhuM vi. saM. tIkSNa, prA. tibba) dhamadhamATa; jIbha cacare pavitra jagA; yAtrAnuM dhAma evuM (2) pANIvALuM; teja; jalada (3) ugra; garama tIrthasvarUpa vi. (2) puM. tIrtharUpa; pUjavAne yogya; pUjaya mijAjanuM (4) na. kharuM loDhuM; polAda tIrthakara chuM. (saM.) jainadharmanA pravartaka (te covIsa che.) tIkhuM tamatama vi. khaba tIkhuM viADiyAnI trIjI tithi (2) vi. pavitra karanAra tIja strI. (saM. tRtIyA, prA. tijajA) trIja; pakha- tIrthATana na. (saM. tIrtha+aTana) tIrthayAtrA [pANI tIDa na. (da, tri, tiruM) eka jAtano pAMkhALo jIva; tIrthodakana. (saM.) tIrthasthAnanuM - pavitra nadI ke saravaranuM tItIghoDAnA ghATanuM, enAthI moTuM vanaspatinabhaMjaka tIvra vi. (saM.) tIkSNa (2) Akare sakhata jIvaDuM; zalabha; Ubho pAka khAnAra jIvavuM tIvagaMdha(-dhI) vi. (saM.) AkarI gaMdhavALuM, tIrNa vi. saM. tejana, prA. teaNa) jhINI dhAravALuM (2) tIva-buddhi vi. (saM.) sateja buddhivALuM jhINI aNIvALuM (3) sUkSma paNa tIvra (sUra) tIvravegI vi. (saM.) bhAre jhaDapavALuM; vegavaMtu tItara chuM. (saM. tittira) tetara pakSI tIsa vi. (saM. trizata, prA. tIsa) vIsa vattA dasa (2) tItIstrI.cakalI; paMkhI (bALabhASAmAM) [pAMkhALuM jIvaDuM puM. trIsano AMkaDo ke saMkhyA; "30' tItIghoDopuM. ghAsamAM pharatuM tIDa jevuM lIlA raMganuM eka jAtanuM tI(-trI)sI strI. 21thI 30mA sudhIno dAyako tInapAMca strI. (hi.) TaDapaDa; mijAja (2) paMcAta tu saMyo. (saM.) kiMtu; paraMtu tIra na, (saM.) kAMTho; kinAro; taTa tukama na. (phA. sukha) bIja (2) vIrya eka auSadhi tIra na. pArasI cotho mahino (2) (lA.) (chAparAno) tukamariyAM na.ba.va. (phA. tukhya + a. hIna) takamariyAM; Ubho Teko (3) vahANano eka bhAga (jene saDha bAMdhe tukkala strI. Tukkala; moTI pataMga (2) puM. pataMga caDAvI te lAkaDuM) (4) puM, pArasIonA mahinAno teramo tenI dorI sAthe je kAgaLanuM phAnasa caDAve che te divasa; pArasIono cotho mahino tukkAbAja vi. taraMgI; gappAM mAravAmAM kuzaLa tira tIra na, (saM., phA.) bANa tukko pu. nAnI vAta; Tucako (ra) manano taraMga (3) bUThuM tIrakamAniyuM vi. dhanuSanA jevuM goLa-vartuLAkAra sukhama na. tukama; bIja (2) vIrya (3) goTalo tIrakaza chuM. bANano bhAtho tuccha vi. (saM.) tucchakArane pAtra (2) najIvuM; mAla tIragara 5. (phA.) bANa banAvanAro kArIgara triAMsuM vagaranuM (3) ati alpa (4) mAmUlI (5) tIra chuM vi. (saM. tirakSaka, prA. tirachauM) A; katarAtuM; niMdApAtra; adhama For Private and Personal Use Only
Page #413
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org tucchakAra| tucchakAra puM. anAdara; tiraskAra tucchakAravuM sa.kri. tarachoDavuM; tiraskAravuM tucchakAro huM. tucchakAra; tiraskAra tuja sarva. tAruM (padyamAM) tujane sarva. tane (padmamAM) tuNAI strI. tUNavuM te ke tenuM mahenatANuM tuNAvavuM sa.kri. 'tUNavuM'nuM preraka tuNAvuM akri. 'tUNavuM'nuM karmaNi [karanAro AdamI tuNiyATa(-2) puM. tuniyATa; tunAro (2) paracUraNa vepAra tutaMga na. (tUta parathI) banAvaTI vAta; tarakaTa; tUta tunatunI strI. taMbUrA jevuM eka vAgha; sAraMgI tunAI strI. juo 'tuNAI' [tuniyA tunAro puM. (tUnavuM uparathI) tUNavAnuM kAma karanAro; tunAvavuM sa.kri. 'tUnavuM'nuM preraka 3 S tunAvuM a.kri. 'tUnavuM'nuM karmaNi[vepAra karanAro AdamI tuniyATa(-2) puM. ('tUnavuM' parathI) tunAro (2) paracUraNa tumAkhI vi. mijAjI (2) strI. abhimAna; ahaMbhAva tumAra puM. (a. tUmAra) be pakSa vacceno lAMbo patravyavahAra tumArazAhI strI. tumAra 52 AdhAra rAkhIne cAlato vahIvaTa; 'reDa-Tepijhama' tumArI vi. tumArane lagatuM [(yuddha) (3) na. ghoMghATa; dhAMdhala tumula vi. (saM.) ghoMghATa ane dhamAcakaDIvALuM (2) dAruNa turaga puM. (saM.) ghoDo; turaMga turata kri.vi. tarata; turaMta turatoturata kri.vi. taratotarata; tarata ja turaMga na. (po.) kedakhAnuM; jela turaMga puM. (saM.) dhoDo (2) vicAra (taraMga) turaMga-khAnuM na. kedakhAnuM; jela turaMgakhAnuM na. ghoDAno tabelo turaMgama puM. (saM.) ghoDo turaMta kri.vi. (saM. svapnuM va.kR.) tarata turAI strI. (saM. sUrya) phUMkIne vagADavAnuM vAgha; zaraNAI turAI strI. (turi uparathI) sALavInuM eka ojAra turi(-rI) strI. (saM.) tUrI; sALavIno kAMThalo ke kUcaDo turi(-rI) puM. (saM. turaMga, prA. turaya) ghoDo (vasthA turIya vi. (saM.) cothuM (2) na. cotho bhAga (3) turyAturIyapada na. turyAvasthAnuM pada turIyAvasthA strI. (saM.) juo 'turyAvasthA' turka yuM. (phA.) turkastAnano rahevAsI turkastAna strI.,puM.,na. turka lokono deza tuirkI bhASA turkI vi. turkanuM; -ne lagatuM (2) na. turkastAna (3) strI. turya vi. (saM.) turIya; cothuM turyA (saM.) (0vasthA) strI. (turyA + avasthA) cothI avasthA (jAgrata, svapna, suSupti ane turyA) jemAM !tuM samasta bhedajJAnano nAza thaI AtmA brahma banI jAya che. (vedAMta) tulanA strI. (saM.) sarakhAmaNI; samAnatA tulanAtmaka vi. tulanAvALuM; 'kampereTiva' tulanAvAcaka vi. tulanA batAvanAruM tulasI strI. (saM.) pavitra gaNAto eka choDa; vRMdA (2) na.ba.va. tulasInAM pAMdaDAM tulasIkyAro puM. tulasIno cAro tulasIpatra na. (saM.) tulasInuM pAMdaDuM (2) sabhAmAM be pakSanA mata sarakhA thatAM maDAgAMTha UbhI thAya tyAre pramukha je mata ApI zake che te mata; 'kAsTiMga vaoNTa' tulasIvivAha puM. tulasIne viSNu sAthe 52NAvavAnI kriyA (kArataka suda agiyArasa) tulA strI. (saM.) trAjavuM; kAMTo (2) sAtamI rAzi (3) tulanA; samAnatA (4) tulAdAna Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tulAdAna na. (saM.) potAnI bhArobhAra vastunuM dAna tulApuruSa puM. (saM.) trAjavAmAM jokhavAmAM Avelo puruSa tulAyaMtra na. (saM.) trAjavuM; kAMTo tulAsaMpAta puM. (saM.) sUryane tulArAzimAM AvavAno samaya (divasarAta tyAre sarakhAM thAya che.) tulitavi. (saM.) toLAyeluM; barobarInuM [thAya tevuM ke teTaluM tulya vi. (saM.) sarakhuM; samAna (2) barobara Utare ke tare ke tulyAnurAga puM. (saM.) samAna-sarakho prema [samAnatA tulyArthatA strI. (saM.) arthanuM samAnapaNuM; arthanI tuva(-ve)ra strI. (saM.) maga ke vaTANA jevuM eka kaThoLa (2) eno choDavo tuSa puM., na. (saM.) cokhA uparanuM photaruM (2) kaNasavuM tuSAra na. (saM.) hima; barapha (2) osa; jhAkaLa tuSAragiri puM. (saM.) himAlaya parvata tuSTa vi. (saM.) saMtuSTa; prasanna thayeluM tuSTi strI. saMtoSa; rAjIpo; tRpti; prasannatA tuSTi strI. (saM.) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka tuSTiguNa puM. (saM.) mAnava-jarUriyAtane saMtoSavAno guNa tuSTidAyaka vi. (saM.) tuSTi ApanAruM; prasanna karanAruM tuSTIkaraNa na. (saM.) saMtoSa ApavAnI prakriyA (2) rAjI rAkhavAnI prakriyA nuSyamAna vi. (saM.) tuSamAna; saMtuSTa; prasanna thayeluM tuhina vi. (saM.) ThareluM; ThaMDuM (2) na. barapha; hima (3) jhAkaLa tuLasI strI. (saM. tulasI) tulasI tuLasIkyAro puM. tulasIno kyAro tuLasIpatra naM. tulasInuM pAMdaDuM tuLasIvivAha puM. tulasIno vivAha tuM sarva. (saM. turva, prA. tukuM) bIjA puruSanuM ekavacana For Private and Personal Use Only
Page #414
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tuMkAra 36 [tula tuMkAra chuM. tuM kahIne bolAvavuM te; TuMkAro; tucchakAra tUTayUTa vi. tUTeluM ane phUTeluM; bhAMgyuMtUTyuM tuMkAravuM sa.kri. tuMkAro karavo; tucchakAravuM tUTavuM aki. (saM. truTayati, tuTTa) TukaDA thavA; bhAMgavuM tuMkAro chuM. tuMkAra; TuMkAro (2) bhAgalA paDavA; bhaMga thavo (jema ke, maitrI, tuMga vi. (saM.) UMcuM (2) 5. parvata (3) Toca; zikhara sagAI vagere) (3) devAnuM kADhavuM (4) bhaMgANa tuMgabhadrA strI. (saM.) dakSiNa bhAratanI eka nadI paDavuM; nAsabhAga thavI (5) joItuM pUruM na hovuM; tuMzuM vi. (phA. tuMga) jADuM bharAuM; skUla (2) na. cavaDA khUTavuM; toTo paDavo (6) zarIranAM aMgo kaLavAM uparano haLano jADo bhAga (3) phUleluM peTa (4) tUTo pu. khoTa; kheMca; tANa; UNapa rIsathI caDeluM moM tUTyaphUTsa vi. tUTeluMphUTeluM, bhAMgyatUTyuM truiThavuM; rIjhavuM tuMDa na. (saM.) mukha; moM (2) sUMDha (3) cAMca (4) mAthuM tUTavuMa.kri. (saM. tuSTa, prA. turtha-truTha uparathI) prasanna thavuM; tuMDa vi. (phA tuMda) caDAu; utAvaLiyA-garama svabhAvanuM tUNa na. (saM.) tIra rAkhavAnuM khokhuM; bhAtho; tUNIrA tuMDamijAja puM. caDAu - garama mijAja tUNavuM sakri. (saM. sunna, prA. luNa=lUNavuM - rajU karavuM tuMDamijAjI vi. tuMDamijAjavALuM, garama prakRtinuM te) kapaDAmAM jayAMthI dorA ghasAI taNAI gayA hoya tuMDI puM. gaNapati tyAM dorA bharI levA (2) rUne pIMkhI resA tANI pUNI tuMtalI strI. () na. mAthAnI khoparI banAvavA mATe hAthathI pIMjavuM jtAM na.ba.va. tuMtuM - tuMkAro karavo te tUNiyo chuM. tRNavAnuM kAma karanAro; tuSAro; raphUgara tuMda na. (saM.) duMda; phUleluM peTa tUNIra chuM. (saM.) (tIra rAkhavAno) bhAtho [kAvataruM tuMda (phA.) na. tuMDa; mijAjI tUta na. banAvaTI vAta; jUThANuM; gapa (2) tarakaTa; prapaMca; tuMdamijAja chuM. tuMDamijAja; garama mijAja tUtaka strI, na. vahANanA upalA bhAgamAM karelI tuMDamijAjI vi. tuMDamijAjI; garama mijAjavALuM sapATIvALo bhAga-agAsI tuMba na. (saM.) tuMbaDInuM phaLa (2) tenuM banAveluM pANI tUtI strI. eka prakAranuM pipUDuM; tatvakUitaruM (bALabhASAmAM) bharavAnuM pAtra (3) mAthuM (tiraskAramAM). tUtU udkUtarAne bolavavA mATe vaparAto uddagAra (2) na. tuMbaDI strI. (saM. tuMba) eka velo (2) nAnuM tuMbaDuM [pAtra tUtUta na. tUta para tUtanI paraMparA (2) sAva tUta tuMbaDuM na. tuMbaDInuM phaLa (2) tevuM banAveluM pANI bharavAnuM tUnavuM sakri. juo "tUNavuM tuMbara na. eka jAtanuM taMtuvAdya tUpa na. (saM.) dhI tuMba(-bu)ru chuM. (saM.) e nAmano eka gaMdharva tUmaDI strI, tuMbaDI; hUMbaDI (2) tuMbaDInuM phaLa (3) tenuM tuMbi(-bI) strI. (saM.) tuMbaDIno velo (2) vAghanuM tuMbaDuM banAveluM pANI bharavAnuM pAtra (4) (lA.) mAthuM ke tuMbikA strI, tuMbaDIno velo (2) tuMba peTa (tiraskAramAM) (5) nAnuM tuMbaDuM tuMbi(-bI)pAtra na. tuMbaDAnuM banAveluM pANI bharavAnuM pAtra tUmaDuM na. tuMbaDuM; tuMbaDuM vUiDAMno bArIka rU jevo padArtha tuMbuM na. (saM. tumbaka, prA. tuMbai) taMbUrAmAMnuM tuMbaDuM tUrana., strI, (saM. tUla) zImaLo, AkaDo, DoDI vagerenAM tUI strI. toI; kasabanI gUMthelI kinArI, phIta tUra chuM. vaNAyeluM kapaDuM jenA upara vIMTAtuM jAya che te sALano tUI strI. popaTanA jevuM bolanArI pakSInI eka jAta bhAga; tora [(dUbaLA lokonuM) tUI strI ujANI tUra strI. (saM.) zaraNAI; turAI (2) na. eka vAdya tUka strI. TUMka; kavitAnI kaDI; caraNa tUrA pu.ba.va. (a. turraha) torA; chogAM tUka na. vajana; boja tUrATa(-za) strI. tUrApaNuM; tUro svAda tUka strI. (hi) akSaramaitrI (2) aMtyAnuprAsa tUriyuM na. velA para thatuM dUdhIne maLatuM eka zAka-phaLa tUkabaMdI(-dhI) strI. mAtra padyamAM karavAnI kArIgarI; lUka tUrI strI. (saM. sUrya, prA. tUria, tUra) eka vAdya; turAI joDavAnuM kAma (2) sALavIno kAMThalo ke kUcaDo (3) be cheDe tUTa strI. tUTI javuM te; bhaMgANa (2) aNabanAva; virodha aNIvALo khIlo (3) khoTa; taMgI (4) zarIranAM aMgomAM thatI kaLatara tUrI puM. (saM.) harijana jJAtino bhavAyo tUTaka vi. chUTuM paDI gayeluM (2) khaMDita; apUrNa (3) tUrI puM. (saM. turaga, prA. turaya) ghoDo; turI (ghoDo) krivi. chUTaka; kakaDe kakaDa (4) satata ke lagAtAra cAlu tUruM vi. (saM. tuvara, apa. tUra) AMbaLAnA jevA svAdanuM nahi evuM tUro chuM. tora; choguM; pAghaDIno kasaba (2) phUlanI kalagI tUTaphATa strI phATaphUTa; phATa (2) aNabanAva [aNabanAva sUrya na. (saM.) eka jAtanuM vAgha (tUrI) [kaNasaluM tUTaphUTa strI tUTavuM ane phUTavuM te; bhAMgavuM-phUTavuM te(2) (lA.) TUla na. (saM.) karasaNa; pAka; mola; "kropa" (2) rU (3) For Private and Personal Use Only
Page #415
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tUlikA 398 teDAvavuM , tUlikA strI. (saM.) pIMchI (2) kalapa parAkramI (3) tIvra buddhivALuM tUluM(-LuM) vi. kapaTa vinAnuM bhoLuM; bhadra tuivera tejahIna vi. teja ke tejasvitA vinAnuM (2) AMdhaLuM ke tUvara strI. (saM. tvarI, prA. tUyarI) eka jAtanuM kaThoLa- aMdhArAvALuM (3) nisteja tUsa na. (saM. tuSa, prA. susa) kaNasaluM; bhUruM teja:puMja chuM. (saM.) prakAzano samUha-Dhagalo; tejorAzi taMbaDI strI. tuMbaDI; tUmaDI tejAno . (phA.) taja, laviMga vagere garama masAlo tUbavuM na. tuMbaDuM; tUmaDuM tejAba pu. (phA) jalada pravAhI tattva; amla drAvaNa; tRNa na. (saM.) taraNuM; ghAsa; khaDahalakuM; lekhA vagaranuM esiDa [(lA.) AkaruM tRNavat kri.vi. (saM.) taNakhalA jevuM tucche; taraNA jevuM; tejAbI vi. tejAbane lagatuM ke tenA jevI asaravALuM (2) tuNavijJAna na, ghAsane lagatI vanaspatijJAnanI eka zAkhA tejI strI, (phA.) tejasvitA caLakATa; jhaTamagATa (2) tRtIya vi. (saM.) trIjuM bhAva - kiMmatamAM vadhAro (3) hoMza; utsAha; skUrti tRtIyama na. idaMtRtIyam striI, trIja (4) caDatI; AbAdI (5) bajAramAM bhAvatAla teja tRtIyA vi. strI. (saM.) trIjI vibhaktI 2) trIjI (3) thAya te; "bUma' (UlaTuM "maMdI'). tRtIyA tapuruSa chuM. (saM.) tRtIyAnA saMbaMdhavALo tapuruSa tejI vi. teja; tejIluM; ugra; AvezavALuM samAsa tejI puM. teja svabhAvano ghoDo tRtIyAMza 5. trIjo aMza-bhAga tejImaMdI strI, bhAvanI caDaUtara tRpta vi. (saM.) dharAyeluM; saMtuSTa tejIluM vi. teja; tejIvALuM tRmi strI. (saM.) dharAyApaNuM; saMtoSa tejo (saM. tejasa) teja (samAsanA pUrvapade ghoSavyaMjanAdi tRptidAyaka vi. tRpti ApanAruM; saMtoSadAyaka zabda pahelAMnuM aMga) udA. tejovadha tRSA strI. (saM.) tarasa; pyAsa (2) tIvra icchA - AkAMkSA tejoDhaSa . (saM.) bIjAnA teja ke prabhAva pratye dveSa; tRSAtura vi. tarasyuM (2) AkAMkSAvALuM bIjAno utkarSa na khamavo te tRSA(-) vi. (saM.) tarasathI pIDAtuM; tarasyuM tejo(obhaMga, vadha) muM. teja - mAna pratiSThAno bhaMga tRSita vi. (saM.) tarasyuM; pipAsu tejomaya vi. (saM.) tejasvI; tejathI bhareluM [biMba; "orA' tRSNA strI. (saM.) tRSA; tarasa (2) vAsanAvALI icchA tejomaMDala(-La)na. (saM.) tejanuM kuMDALuM; prabhA-maMDaLa; tejote sarva. (saM. ta6) vi. e (trIjo puruSa e.va.) tejomaya vi. (saM.) tejasvI; tejathI bhareluM te saMyo. ('tethI'nuM lAghava) (vAkyAraMbhe) to; tethI (2) tejomUrti-rti) vi. (saM.) tejanI mUrti jevuM (2) puM. sUrya paNa (pUrve ya hoya tyAre. "huMya te AvIza.) tejorAzi . (saM.) tejano rAzi; teja:puja; prakAzapuMja tekha, (os) strI, tajavIja; khoja (2) khaMta (3) trevaDa; tejovedha chuM. (saM.) teja-mAna pratiSThAno bhaMga; tejo bhaMga karakasara (4) lekha (5) traNa jaNanI ToLI-samUha teTalAthI kri.vi. teTalA vaDe ki jaththAnuM tekhaDuM, (-Lu) na. (saM. triyaskRta, tiko ) traNanI ToLI teTakeTaluM vi, sarakhuM UMcuM ke jADa pahoLuM ke - samUha (2) traNa jaNa vacce karAyeluM kanyAnuM sATuM teTalAmAM kri.vi. teTalA vakhatamAM; daramiyAna (2) teTalA tega, (-gA) strI. (phA.) nAnI talavAra; kaTAra; zamazera sthaLamAM ke bhAgamAM teja vi. (pha.) tIkSNa (2) ugra; AkaruM, tIkhuM (3) teTaluM (saM. tettaka athavA tAvAnuM, prA. tenula) vi. kada, capaLa; skUrtivALuM (4) tIvra buddhivALuM saMkhyA, aMtara, jagA, samaya vageremAM amuka jeTaluM - teja na. (saM. teja, tejasa) prakAza (2) prabhAva; parAkrama; amuka barAbara; sarakhesarakhuM vigere (2) teTalAthI ojasa (3) paMcamahAbhUtomAMnuM agnitattva teTale kri.vi. teTalAmAM; te vakhate; te jagAe; te aMtare tejaNa strI. (tAjaNa uparathI) capaLa ghoDI te strI. (saM. taTa, prA. taDa) taTa; kAMThA (2) bAju; tarapha tejakAya pu.ba.va. tejanA jIva-jaina darzana pramANe che (3) bhANA ke thALInI bAju jayAM zAka caTaNI vagere jAtanA jIvamAMno eka prakAra mukAya che te ke te vastu tejadAra vi. tejasvI; prakAzavALuM (2) (lA.) prabhAvazALI; teDaNa vi. teDavA-bolAvI lAvavA janAruM; teDAgara parAkramI (3) cAlAka, capaLa teDavuM sakri. (da. teDa) notaruM ApavuM; notaravuM (2) tejapatra na. (hi.) tamAlapatra; tamAla vRkSanuM pAMdaDuM bALakane UMcakavuM - keDe besADavuM (3) bolAvI lAvavuM tejasvitA strI. (saM.) tejasvIpaNuM; prakAzamayatA teDAgara vi. (tevuM+gara) teDI lAvanAra; teDAM karanAra tejasvinI vi., strI, (saM.) tejasvI (strI) teDAtaDa strI. vAraMvAra teDyA karavuM tejasvI vi. (saM. tejasvina) prakAzavALuM (2) prabhAvazALI; teDAvavuM sakri. 'tevuM'nuM preraka (2) notaravuM (3) bolAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #416
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org teDAvI teGAvuM a.kri. 'teDavuM'nuM karmaNi [te (2) ANaM teDuM na. ('taDavuM' parathI) notaruM; levAbolAvavA AvavuM teNI sarvara ('te' uparathI) trIjo puruSa ekavacananuM strIliMganuM rUpa. mAnya gujarAtImAM vyApaka nathI. (bahudhA pArasIomAM vaparAya che.) teNIgama, teNImera kri.vi. te tarapha; te bAju teNIvAra kri.vi. te vakhate 399 teNe (sa.) 'te'nI trIjI vibhaktinuM ekavacana titara tetara, (Do) puM. (saM. tittira, prA. tittira) tItara; naratetaravarNa(-raNuM) vi. chUpachAMya raMganI jhINI chAMTavALuM tetAlI(-LI)sa cALIsa vattA traNa (2) puM. teMtALIsano AMkaDo ke saMkhyA; '43' tetrIsa vi. (saM. trayasi~zat, prA. tettIsa) trIsa vattA traNa (2) pu. tetrIsano AMkaDo ke saMkhyA; '33' tetrIso vi., puM. koI paNa saikAnI tetrIsanI sAlano (dukALa) [te kAraNe; teTalA sAru tethI, (0 karIne) saMyo. ('te'nI tRtIyA vibhakti) mATe; tenuM sarva. 'te'nuMchaThThIvibhaktinuM ekavacana; tenI mAlikInuM tepana vi. (saM. yaHpaMcAzat, prA. tevannA) pacAsa vattA traNa (2) puM. tepanano AMkaDo ke saMkhyA; '53' tema, (ja) kri.vi. (saM. tathA, apa. tevuM) te rIte - te pramANe; ema; e rIte (2) ane; ne temaNe sarva. 'te'nuM trIjI vibhaktinuM bahuvacana; teoe temanuM sarva. 'te'nuM chaThThI vibhaktinuM bahuvacana; teonuM tera vi. (saM. trayodaza, prA. teraha) dasa vattA traNa (2) puM. terano AMkaDo ke saMkhyA; '13' teramuM vi. kramamAM bAra pachInuM (2) na. mANasanA mRtyuno teramo divasa ke te divase karAto varo ke kriyA vagere teraza(-sa) strI. (saM. trayodazI, prA. terasI) dareka pakhavADiyAnI teramI tithi terApaMtha puM. eka jaina saMpradAya terApaMthI vi. terApaMthanuM anuyAyI ke mAnanAruM terIkha strI. vyAja gaNavAno divasa ke samaya (2) vyAjano dara (3) (lA.) vyAja terIja strI. jamAudhAranuM tAraNa; tArIja terImerI strI. (hiM.) gALAgALI; tArImArI tela na. (saM. sailya, prA. tella) tala vagerenAM bImAMthI kaDhAto cIkaNo pravAhI padArtha (2) telamAMthI kADheluM sattva (3) koI paNa telIbiyAM ke evI vanaspati yA kAkAonAM aMgomAMthI pIsIne kADheluM ke jamInanA peTALamAMthI yAMtrika rIte kADheluM snigdha pravAhI (4) aDadALo; dama telaeMjinana. khanijatelathIcAlatuM yaMtra; 'oNila enjina' tela(-g)gu strI. telaMgaNanA lokonI bhASA [taiyAra telaMgaNa puM. (saM. tailaMga, prA, telaMga) orIsAthI dakSiNanA samudrakinArA paranA pradezanuM prAcIna nAma; AMdhrarAya telagALaNI strI. kAcA khanijatelane gALIne sApha karanAruM kArakhAnuM; 'riphAInarI' [chetevuMdhAnya; 'oNilasIDa' teladANA puM.ba.va. telIbiyAM - jemAMthI tela nIkaLI zake telapUraNa na. tela pUravuM ke AMjavuM te [kADhavAno saMco telayaMtra na. telathI cAlatuM yaMtra; tela-eMjina (2) tela telaMgaNa puM. (saM. laMga, prA. telaMga) orIsAthI dakSiNanA samudrakinArA paranA pradezanuM prAcIna nAma; AMdhrarAjya telAM na.ba.va. navarAtramAM karAtuM traNa divasanuM eka vrata (2) traNa divasano eka prakArano upavAsa (jaina) (3) traNa khelADIonuM jUtha teliyA-cakkIstrI. tela kADhavAnI cakkI-mila; telanI ghANI teliyuM vi. telavALuM; telathI cIkaNuM seliyo rAjA puM. teliyAM vastra paheranAra ane telamAM joI gujarelI vAta kahenAro - tAMtrika (2) telano udyoga karanAra moTo vepArI; telano ekahaththu vepAra karanAra udyogapati Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir telI vi. telavALuM; teliyuM (2) tela vecanAra (3) puM. ghAMcI; mAtratelano vepAra karanAra vepArI (4)ekaaTaka telItaMboLI puM. halakaTa mANasa tiladANA; 'oNila-sIDa' telIbiyAM na.ba.va. jemAMthI tela nIkaLe evAM bI; tevaDuM vi. (apa. tevaDa) tenA jevaDuM; evaDuM tevaDuM vi. traNagaNuM (2) trevaDuM tevAmAM kri.vi. te vakhate, daramiyAna te vAra(-2) kri.vi. te samaye - prasaMge; tyAre tevIsa vi. (saM. trayoviMzati, prA. tevIsa) vIsa vattA traNa (2) puM. tevIsano AMkaDo ke saMkhyA; '23' te(-tra)vIsApuM.ba.va. tevIsano ghaDiyo [amuka jevuM tevuM vi. (saM. ta+vat; sara. prA. tevaM-tevaMI)amukane maLatuM; tene kri.vi. te samaye; tyAre (2) tevAthI te(-tre)saTha vi. (saM. trayaHSTi, prA. tesa)i sATha vattA traNa (2) puM. tresaThano AMkaDo ke saMkhyA; '63' teha sarva, (sara, ata. teha=tevuM) te te sarva. 'tuM'nuM trIjI vibhakti ekavacana teMtAlI(-LI)sa vi. (saM . trayaRRtvArizat, prA. teyAlIsa) cALIsavattAtraNa (2) puM. teMtALIsano AMkaDo kesaMkhyA; 43' [tesaThano AMkaDokesaMkhyA; 63' bheMsaTha vi. (saM. trayaHSTi) sATha vattA traNa (2) puM. taittirIya puM. kRSNayajurvedanI eka zAkhA ke teno anuyAyI (2) na. eka upaniSada taiyAra vi. (a.) rajU karavA ke upayogamAM levA yogya; paripUrNatAe pahoMceluM; tarata hAjara karAya ke kAma Ape evI sthitivALuM (2) sajja; tatpara For Private and Personal Use Only
Page #417
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir taiyArI ( tobA taiyArI strI, tatparatA; sajja hovuM te (2) vyavasthA: bhAMgavuM; phoDavuM (4) alaga be bhAga karavA; Tuka goThavaNa; Ayojana karI nAMkhavo (5) bhaMga karavo; bhaMgANa pADavuM. jema taila na. (saM.) tela peiinTiMga ke, vacana, maitrI vagere. (2) utArI pADavuM, anAdara tailacitra na. (saM.) telavALA raMgathI doreluM citra; "oNila karavo; niMdavuM (7) (dhaMdhA vageremAM) tUTe ema karavuM tailaraMga kuM. telamAM ogaLe tevA citra cItaravAnA mATenA (8) zarIranAM aMga kaLavAM sAMkaLuM (chokarInuM) raMga; "oila peinTa' toDI strI. eka rAgiNI - ToDI (2) nAno toDo - paganuM tailaMga (saM.), (oNa) paM. prAcIna telaMgadeza toDo chuM. (da. toDara) ToDo; paganuM sAMkaLuM tailAbhaMga kuM. (saM.) zarIre tela coLI karAtuM snAna toDo chuM. eka hajAranI thelI tailI vi. (saM.) telavALuM (2) cIkaTuM (3) puM. telI; ghAMcI toDo paM. baMdUkanI jAmagarI to saMyo. (saM. tataH prA. tao) "jo' sAthe ke ekaluM; zaratI toDo chuM. (toDavuM uparathI) pUNIo kAMtatAM paDelo hodo vAkyamAM vaparAya che. udA. jo te Avaze to AvIza. (2) kAcuM toDeluM phaLa (kerI, koThuM vagere) to saMyo. (saM. tAvatu, prA. tAma) 'topaNa'nA arthamAM. toDopuM. (ToDouparathI) Tollo; ToDalo(2) minAro; zikhara; udA. huM Iza, tuM nahIM Ave topaNa. kAMgaro (3) vAvanI uparanI divAla (4) caNataramAM to saMyo. (saM. tAvata) "to pachI'nA arthamAM. udA. to dIvAlanI jADAInI dizAmAM mukAtI IMTa (dIvAlanI khA ! (2) "bIjuM kAMI nahi, to ATaluM to e laMbAInI dizAmAM mukAtI tevIne 'paTTI' kahe che.) arthamAM. udA. jAo to kharA. (3) bhAra mUkavA. totaDATa puM. totaDApaNuM udA. 'tuM Avyo to nahi ja !" "jA to kharo. totaDAvuM a.kri. (totaDuM uparathI) bolatAM jIbha coTavI koI strI. tUI; kasabanI kinArI; gUMthelI kora (2) totaDuM vi. bolatAM totaDAtuM popaTanA jevuM bolanAra pakSInI eka jAta taluM vi. totaDuM (2) aDadhA ane kAlA bola bolatuM toka strI, (a, tauka) gaLAmAM nAkhavAnI vajanadAra beDI totaLAvuM a.kri. totaDAvuM (2) koza; haLapUNI totaLuM vi. totaDuM tokavuM sakri. (hi.) jokhavuM (2) UMcakavuM totApurI strI. kerInI eka jAta, tokhama na., strI, sukhama; tukama (2) bIja (3) vIrya totiMga vi. bahu moTA kadanuM moTuM tostAna tokhAra puM. (da. tukhAra, tokakhAra) ghoDo totera vi. (saM. traya saptati, prA. tehattari) sittera vattA togo puM. pAMdaDAMvALo zeraDIno sAMTho traNa (2) 5. toMterano AMkaDo ke saMkhyA 173' tochaDAI, (-za) strI. tochaDApaNuM; uddhatAI toto chuM. (phA.) popaTa [moTuM gamyuM tochaDuM vi. (saM. tuccha) asabhya; uddhata (2) bolavAmAM topa muM, strI. (turka) dArUgoLo pheMkavAnuM sAdhana (2) - vivekahIna (3) barobarabeThuMke coMTyuna hoya tema vaLageluM topakhAnuM na. topa tathA eno saMrajAma rAkhavAnI jagA tojI strI. (a. taujI) vighoTI; sAMtha (2) topano saraMjAma (3) topo cAlavanArI TukaDI; toTaka chuM. eka akSarameLa chaMda ArTilarI gipagoLo toTo chuM. ('tUTavuM' uparathI, saM. gu) khoTa; nukasAna topagoLo khuM. topa dAgavAno goLo (2) moTuM gayuM; toTo pu. ToTo; haraDiyo topacI puM. topa phoDanAro mANasa; golaMdAja (2) toDa strI. ('toDa' uparathI) nikAla; phaDaco; pheMsalo; ukela; | gapoDiyo; gappIdAsa (2) nirNaya; upAya (3) sogaTAmAM sAmAnI sogaTI topaNa saMyo. chatAM; tema chatAM, tathApi pahelI mAravAmAM Ave che te ke je pachI potAnI topamAro paM. topanA goLAno mAro calAvavo - goLA sogaTI gharamAM laI jaI zakAya. (4) paganA mAMsala para goLA choDavA te [(2) bheTa; upahAra bhAgamAM thatI pIDA; kaLatara tophA vi. (a. tuapa) sarvottama; sarasa; kImatI; zreSTha toDajoDa strI. taDajoDa; samAdhAna; mAMDavALa; kaoNmpromAIjha' tophAna na. (a. tUphAna) mastI; dhAMdhala (2) laDAI; toDajoDaka na. vIjaLInA pravAhane toDe ne joDe evuM sAdhana; mArAmArI (3) ghamasANa; hullaDa huillaDakhora "inTaraTara" (pa.vi.) tophAnI vi. tophAna karanAruM; mastIkhora (2) dhAMdhaliyuM; toDaphoDa strI, toDavuM phoDavuM te; bhAMgaphoDa tobaro chuM. (phA.) ghoDAne caMdI khavaDAvavAnI cAmaDAnI toDavuM sakri. (saM. ToTayati, prA. toDai) joDAyeluM ke kothaLI (2) rIsathI caDeluM moM vaLageluM yA lAgeluM hoya tene jora vAparIne chUTuM karavuM tobA ud. (a.) 'have hada thaI' evo artha batAvato (2) cUMTavuM; cUMTIne alaga levuM; utAravuM (3) trAsa ke kaMTALAno udgAra (2) strI. pazcAtApa For Private and Personal Use Only
Page #418
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tobAkhato 4 = 1 tripA to bAkhata na. baLajabarIthI lakhAveluM khata-dastAveja toluM tolakuM na. (saM. tAlukaM) mAthuM (2) borDa karAveluM tobAha strI. tobA; pastAvo; pazcAttApa chiMda mAthuM birobara tomara na. (saM.) bhAlA jevuM eka Ayudha (2) paM. eka tole kri.vi. ('tola uparathI) sarakhAmaNImAM; tulanAmAM; toya saMyo. topaNa, tathApi tolo chuM. (saM. tola) eka rUpiyAbhAra vajana ke teTalA toya na. (saM.) pANI; jaLa vajananuM kATaluM mUikavAnI jagA toyaja na. poyaNuM (2) kamaLa tozAkhAnuM na. (phA. tozAha + khAna) bhaMDAra; sAmAna toyada, (-dhara) puM. megha (2) na. (saM.) vAdaLa; vAdaLuM toSa chuM. (saM.) saMtApa (2) prasannatA; rAjIpo todhi, (-nidhi) muM. (saM.) samudra; sAgara toSavuM sakri. saMtoSavuM; saMtuSTa karavuM (2) prasanna karavuM toye saMyo. te chatAM paNa toya tostAna na. koI paNa moTI - totiMga cIja ke ghaTanA tora puM. (a. taura, ke turkI toraha=julamI hukama uparathI) toLavuM sakri. (saM. tolayati, prA. tola) tolavuM jokhavuM; mijAja; ahaMkAra; damAma (2) dhUna vajana karavuM (2) upADavuM; UMcakavuM (3) tulanAtora strI. (da. tariA-tarI) tara; malAI vicAra-kiMmata karavI (4) nyAya karavo tora puM. sALano rolara; jenI para kapaDuM vaNAya tema vIMTAya toLATa muM. tolATa; tolavAnuM kAma karanAro che te goLa lAkaDuM totera vi. tAtera; sittera vattA traNa (2) puM. toterano toraNa na. (saM.) mukhya daravAjo; kamAnavALo daravAjo (2) AMkaDo ke saMkhyA; "73 zobhA mATe baMdhAto kAgaLa, pAna vagereno hAra torAta na, (hibru taurAta) juo "torAta" toraNadAra na. (saM.) mukhya daravAjo tauhIna strI. (a.) anAdara; apamAna toraNiyuM na. nAnuM toraNa [bhAga; "eorTika Arca tyakta vi. (saM.) tajAyeluM; tajeluM choDI dIdheluM toraNI strI mAdhamanIno, gaLA nIceno goLa vaLAMkavALo tyaktA vi. tajAyelI (2) strI, patie karelI strI torala na. (tarAta) yahUdIonuM dharmapustaka; bAibalano tyajavuM sa.ki. (saM. tya) tajavuM; choDavuM; tyAga karavo | 'jUno karAra' [rIsa; jhAMjha tyama saMyo. tema; te pramANe torI vi. toravALuM; mijAjI (2) strI. tora; mijAja (3) tyahAM ki.vi. tyAM torI chuM. ghoDo; turI (2) strI. kaMsArInA jevuM eka jIvaDuM tyAga kuM. (saM.) tajavAnI kriyA (2) saMnyAsa (3) dAna torIluM vi. torI mijAjI (4) lagnAdi prasaMge apAto bAroTano lAge; tAga toruM vi. tAruM (paghamAM) tyAgapatra na. (saM.) rAjInAmuM; "rejhignezana' [vidhavA toro chuM. (a. turraha) choguM; pAlava; zirapeca (2) tyAgamUrti strI. tyAganI mUrtirUpa mANasa (2) hiMdu pAghaDInA cheDAno kasaba (3) phUlano goTo; gajaro tyAgavIra vi., muM. bhAre tyAgI toro chuM. tora; mijaja; damAma tyAgavuM sakri. tyajavuM; choDavuM tola puM, na. (saM.) vajana (2) vajana karavAnuM kATaluM (3) tyAgI vi. tyAga karanAruM (2) . saMnyAsI (3) dAtA kiMmata; kadara (jema ke, tola karavo, thavo) (4) tyAjya vi. (saM.) tajavA yogya ke tajI zakAya tevuM bhAraboja; vajUda; pratiSThA (5) nA. tole, barAbara tyAre strI. te samaya ke vakhata. jema ke, tyArakeDe; tyArapachI; tolakuM na. mAthuM; toluM tyArathI tolaDI strI, (toluM uparathI) rAMdhavAnuM mATInuM vAsaNa - tyAre saMyo. te vAre; te vakhate (2) te sthitimAM; to pachI | doNakI (2) smazAnamAM laI javAnI devatAnI hAMDalI tyAzI(-sI) vi. (saM. tyazIti, prA. teAsI) eMzI vattA tolaDuM na. mATInuM nAnuM vAsaNa; hAMlle (2) bhikSApAtra traNa (2) puM. tyAMzIno AMkaDo ke saMkhyA; '83' tolana (saM.) na. (-nA) strI. toLavuM te (2) tulanA; tyAM kri.vi. (saM. tasmAtu, prA. tihAM tahAM-tA) te ThekANe sarakhAmaNI (3) AMkaNI; mUlya; kiMmata (2) te saMjogomAM tyAMthI - te jagyA athavA tolabiMdu na. gurutvamadhyabiMdu prasaMgethI, temAMthI tolamApa na. tolavAnuM ane mApavAnuM dhoraNa tragaNuM vi. traNagaNuM vuiM. traNano AMkaDo ke saMkhyA; "3" tolavuM sakri. (saM. tula, prA. tolo toLavuM; jokhavuM; traNa vi. (saM. trINi, prA. trinsi) be vattA eka (2) UMcakavuM; tulanA karavI (2) nyAya karavo traNapagI strI, be jaNe potAno eka paga sAthe bAMdhI tolATa puM. tolanAro; tolavAnuM kAma karanAro doDavAnI ramata toluM na. (saM. tu, de. tola) daza zera (pAMca kilo) vajana traNeka vi. Azare traNa toluM na. ghInuM pATUMDuM trapA strI. (saM.) lajajA; zarama; lAja For Private and Personal Use Only
Page #419
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir trama0jhaTa, 2jhIka)) 4 : 2 | | triguNI(-sAtmaka) trama(OjhaTa, 0jhIka) kri.vi. puSkaLa; dhodhamAra varasavuM te) trAsavuM a.ki. trAsa pAmavuM; kaMTALavuM (2) bIvuM: tharatharavuM (2) strI. jhaDI trAhi ud. (saM.) "rakSaNa karo bacAvo' evo udgAra traNe vi. tamaNuM; traNagaNuM trAhita vi. ajANyuM (2) taTastha; apakSa (3) puM. trAhita traya vi. (saM.) traNa (2) na. traNano samUha AdamI; trIjI vyakti evo udgAra trayAnana kuM. traNa mukhavALA - dattAtreya trAhimAm (za.pra.) "mAruM rakSaNa karo', "mane bacAvI lo trathI strI. (saM.) traNanuM jUtha (2) Rka, sAma ane yajura trAhya ud. (2) strI. trAhi (rakSaNa karo) [pAtra; trAMsa e traNa vedano samUha; vedatrayI siMkhyA; 13' trAMbaDa vi. (saM. tAmra uparathI) tAMbAnuM (2) ne. tAMbAnuM trayodaza vi. dasa vattA traNa (2) 5. terano AMkaDo ke trAMbuM na. (saM. tAmra) tAMbuM; AchA rAtA raMganI eka dhAtu trayodazA(-zI) strI. (saM.) teraza trAMsa 5. trAMsApaNuM; vAMka (2) phAMsa; phAMso (3) vajana; travADI yuM. (saM. tripAThI; prA. trivADhI, jU.gu. travADI- kATaluM (4) tAMbAnI rakAbI; tAsaka TuikaDo taravADI) trivedI; eka aTaka [pAmeluM; trasita trAMsiyo chuM. trAMsa (2) trAMsA AkArano bAMdhelo doraDAno trasta vi. (saM.) DareluM; bhaDakeluM (2) bIkaNa (3) trAsa trAMsuM vi. (saM. vyasa, prA. saMsa) vAMkuM, katarAtuM naMbaka chuM. yaMbaka; mahAdeva tri vi. (saM.) traNa naMbaka chuM. trAMbAnuM nagAruM; traMbALuM triaMkI vi. (saM.) traNa aMkovALuM (jema ke, nATaka) traMbALuM na. ('tAmra' uparathI) trAMbAnuM nagAruM trioNksAiDa 5. oNksijananA traNa paramANu hoya evo trAka, (oDI) strI, (saM. turka, prA. trai) jenA para sUtara oNksAiDa; "TrAyoksAiDa (ra.vi.) kaMtAya che te soyo trika na. traNano samudAya; tripuTI trAga 5. tAgaDo; tAMtaNo; doro; dhAgo phirakI trikaTu na. sUMTha, marI ane pIparanuM cUrNa (vaMdaka) trAgaDo chuM. tAMtaNo; taMtu (2) janoI (3) vaLa devAnI trikama (0jI, 0rAya) . trivikrama; viSNuno vAmanatrAguM na. bIjAne ThekANe lAvavA potAnA upara karelI avatAra; trIkama jabaradastI (2) haTha, jIda trikAla puM. (saM.) bhUta, bhaviSya ane vartamAna e traNe trAgo pR. juo 'kAga' kALa (2) savAra, bapora ane sAMja e traNe samaya trAjavuM na. (phA. tarAre trAjUDuM; trAjavuM trikAlajJa vi. (saM.) bhUta, bhaviSya ane vartamAna traNe trAjUDuM na. jokhavAnuM be pallAvALuM sAdhana; trAjavuM kALanuM jJAna dharAvanAra trAjUDuM na. zarIra upara chUMdAveluM chUMdaNuM | trikAlajJAnI vi. trikAlajJa: trikAladarzI jJAnI trATaka chuM. (saM.) tAkIne eka ja sthAne joI citta ekAgra trikAladarzI vi. (saM.) traNa kALa joI zakanAruM; trikALakaravAnI yoganI kriyA trikAlAbApa(-dhita) vi. (trikAla + abAla-adhAbita) trATakavuM a.kri. ('trATaka' ke "trADa uparathI) aNadhAryo traNe kALathI abAdha evuM; kAlAtIta ghasAro karavo; chApo mAravo; tUTI paDavuM trikALa paM. trikAla; traNa kALa [vibhAgavALuM trADa strI. moTI bUma; siMhanI garjanA riADa pADavI trikAMDa vi. (saM.) traNa DALavALuM (2) traNa kAMDatrADavuMa.kri. (saM. tardati, prA. traTTaI) garjanA karavI; trADa- trikUTa vi. (saM.) traNa zikharavALuM trANa na. (saM.) rakSaNa; bacAva (2) zaraNa (3) (lA.) trikUTAcaLa paM. zrIlaMkAmAM Avelo eka parvata Azraya; Azaro trikoNa chuM. (saM.) traNa khUNAvALI AkRti (2) vi. traNa trANa vi. (saM. trayonavati, prA. teNavaI-teNauI) nevu - khUNAvALuM trikoNa-AkRti vattA traNa (2) 5. trANuno AMkaDo ke saMkhyA; '93' trikoNAkRti vi. (saM.) trikoNanA AkAranuM (2) strI. trAtA huM. (saM.) rakSaNa karanAra; bacAvanAra; rakSaka trikoNamiti strI, trikoNanuM gaNita; 'TiMgonomeTrI' trApo chuM. (saM. trappaka, prA. trappaga-trappA) tarApo trikoNAkAra vi., pR. trikoNa trAsa chuM. (saM.) julama; kera (2) pajavaNI; kaMTALo (3) trikhUNiyuM vi. traNa khUNAvALuM; trikoNAkAra kamakamATI (4) dhAka; bIka (5) upadrava trigaTuM vi. traNa gaDhavALuM ane kAma; trivarga trAsadAyI, (yaka) vi. trAsa ApanAruM trigaNa pu. saMsArI jIvanamAM traNa puruSArtha : dharma, artha trAsavAda puM. trAsa phelAya ema karavAthI phAvI javAya che triguNa vi. (saM.) traNagaNuM, trevaDuM (2) pu.ba.va. sattva, evo rAjakIya mata; AtaMkavAda; 'Terarijhama' raja ane tama e traNa guNo trAsavAdI vi. trAsa phelAvanAra: ugravAdI; AtaMkavAdI: triguNA strI. (saM.) mAyA (vedAMtamAM) chelle pATale besanAruM; 'TerarisTa' triguNI(-NAtmaka) vi. (saM.) triguNanuM baneluM; triguNamaya For Private and Personal Use Only
Page #420
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org triguNita| triguNita vi. traNagaNuM; tramaNuM triguNIrasI strI. bALalakavo, uTAMTiyuM ane dhanurvA e traNe sAme rakSaNa ApatI rasI 4 0 3 | trivali(-lI) tripiTaka puM. (saM.) sutta, vinaya ane abhidhamma e traNa prakAranA bauddha graMthono samUha tripuTa vi. (saM.) traNa puTavALuM-paDavALuM tripuTI strI. traNano samUha; trika tripura na. (saM.) maya rAkSasa mATe AkAza, aMtarikSa ane pRthvI upara bAMdhelAM sonA, cAMdI ane lokhaMDanAM traNa zahera (2) puM. zaMkare mArelo eka rAkSasa - tripurAsura tripurAri puM. (saM.) ziva - tripurAsuranA zatru tripuMDa(-$) (saM.) traNa lITInuM tilaka [cUrNa-eka auSadhi triphalA (saM.) (-LA) strI. haraDAM, baheDAM ne AMbaLAMnuM tribhaMga, (-gI) vi. (saM.) traNa ThekANe vaLeluM tribhaMgI puM. eka mAtrAmeLa chaMda tribhAgavuM sa.kri. traNa sarakhA bhAga karavA tribhAjaka vi. traNe bhAganAruM; 'TrAisekTara' tribhAjana na. tribhAgavuM te; traNa bhAga karavA te tribhuja puM., na. (saM.) trikoNa [- loka; triloka tribhuvana na. (saM.) svarga, pRthvI ne pAtALa e traNe bhuvana tribhuvana(nAtha, 0pati) puM. traNe jagatanA svAmI; paramezvara trighAtapadI strI. (saM.) traNa ghAta sudhInA padavALI 2kama; 'kyubika eksapezana' [ne pAtALa); triloka trijagata na. (-tI) strI. (saM.) traNe duniyA (svarga, mRtyu trijyA strI. (saM.) vartulanA madhyabiMduthI paridhanA koI biMdu sudhInI surekhA ke tenuM aMtara; 'reDiyasa' (ga.) trijyAkoNa puM. madhyabiMdu AgaLa trijyA jevaDA cApathI thato khUNo; 'reDiyana' (ga.) [upAdhi) tritApa puM.ba.va. (saM.) tApatraya (Adhi, vyAdhi ane tritAla puM. (saM.) saMgItano soLa mAtrAno eka tAla; tretAla tridaMDa kuM., na. (saM.) vAdaMDa, manodaMDa ane kAyAdaMDa e traNa saMyama dhAraNa karyAnI nizAnIrUpa saMnyAsIno daMDa tridaMDI puM. (saM.) tridaMDa (vAdaMDa, manodaMDa, kAyAdaMDa) dhAraNa karanAra; saMnyAsI tridiva na. (saM.) trideva vase che te svarga tridoSa puM. (saM.) vAta, pitta ane kapha e traNa doSanA prakopathI thato roga; sannipAta tridhA kri.vi.(saM.) traNa prakAre; traidhA trinayana, trinetra puM. (saM.) (sUrya, caMdra ane agni e traNa netravALA gaNAtA) mahAdeva tripakSI na. (saM.) traNa pakhavADiyAM bAda maranAra pAchaLa karavAnuM zrAddha ke te kriyA tripatha puM.ba.va. (saM.) svarga, mRtyu ane pAtALa (2) na. traNa rastA jyAM maLe e sthaLa tripagA, (minI) strI. (saM.) (AkAza, pRthvI ne pAtALamAM vahetI manAtI) gaMgA tripadA strI. (saM.) traNa caraNavALo gAyatrI chaMda (piM.) tripadI strI. (saM.) traNa pAyAnI ghoDI; tripAI (2) traNa pado ke caraNovALo padabaMdha tripadI vi. traNa pagavALuM tripadI strI. traNa padavALuM triparimANa na. (saM.) laMbAI, pahoLAI ane UMcAI ke jADAI e traNa mApa je dareka padArthane hoya te; 'thrIDAimenzansa' (ga.) [jADAI batAvanAruM triparimANadarzaka vi. (saM.) laMbAI, pahoLAI, UMDAI ke tripAda vi. (saM.) traNa pagavALuM; caraNavALuM (2) poNuM; poNAbhAganuM [TipoI tripAI strI. (tri+pAda) tripadI; traNa pAyAnI ghoDI; tripAThI puM. (saM.) vedano pATha karavAnI saMhitA, pada ane krama e traNe rIto jANanAro (2) eka aTaka tripAzrvika vi. (saM.) traNa pAsAMvALuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir tribheTo puM. jyAM traNa rastA maLe te jagA; tripatha [pAtALa tribhoma strI. (tri+bhUmi) tribhuvana : svarga, mRtyu ane tribhoyuM vi., na. (tri + bhUmi = bhoMya) traNa mALavALuM (makAna) [traimAsika trimAsika vi., na. traNa mahine bahAra paDatuM chApuM; trimukhI vi. (saM.) traNa mukha ke ta2pha yA bAjuvALuM trimUrti(-tti) strI. (saM.) brahmA, viSNu ane maheza e traNenuM sAthe hovuM te; trika-ekAtmaka svarUpa triyA strI. (saM. strI) strI; nArI; mahilA triyAcaritra na. (hiM.) strIcaritra [mANI triyAmI vi. (saM. triyAtinuM) traNa AyAmavALuM; triparitriyArAjya na. strIonuM rAja (2) strInuM calaNa hovuM te triraMgI vi. traNa raMganuM (2) puM. sapheda, lIlo ane kesarI e traNa raMgavALo rASTradhvaja triraMgo puM. juo 'triraMgI (2)' trirAzi strI. (saM.) ApelI traNa saMkhyA ke rAzi yA pada uparathI cothI saMkhyA ke pada kADhavAnI rIta [pAtALa) triloka puM. (-kI) strI. (saM.) tribhuvana (svarga, pRthvI ane trilocana puM. (saM.) ziva - traNa netravALA trivarga puM. (saM.) traNano samUha : dharma, artha ane kAma (2) kSaya, sthiti ane vRddhino samUha (3) saMgItamAM eka alaMkAra trivarNa puM. (saM.) brAhmaNa, kSatriya ane vaizyano samUha (2) saMgItamAM eka alaMkAra [vATA ke karacalI trivali, (-lI) strI. (saM.) peTa para paDatI traNa vali - For Private and Personal Use Only
Page #421
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org trivikrama trivikrama puM. (saM.) traNa pagalAM bharI bila rAjAne harAvanAra (viSNunA avatArarUpa) vAmana bhagavAna trividha vi. (saM.) traNa prakAranuM; traNa rItanuM triveNi, (-NI) strI. (saM.) gaMgA, yamunA ane sarasvatI (2) temano jyAM saMgama thAya che te dhAma-prayAga (3) IDA, piMgalA ane suSumyA e traNa nADIno samudAya (4) zrIrAganI eka rAgiNI triveNi(-NI)saMgama puM. (saM.) gaMgA. yamunA ane sarasvatI nadIno jyAM saMgama thAya te dhAma - prayAga trivedI puM. (saM.) traNa veda jANanAra (2) eka aTaka trizaMku puM. (saM.) ayodhyAno rAjA; harizcaMdrano pitA trizaMkunI sthiti, (0 dazA) za.pra. adhavaca-aMtariyALa laTakI rahevuM te; nahi ahIMnuM, nahi tyAMnuM evI sthiti trizaMku saMsada strI. (saM.) koIpaNa pakSanI spaSTa bahumatI na dharAvatuM saMsadagRha trizikha na. (saM.) trizUla (2) (traNa TocavALo) tAja, mugaTa, kalagI (3) koNI ane khabhA vacceno hAthano eka snAyu; 'TrAisepa' [hathiyAra trizUla (saM.) (-La) na. traNa aNIo - phaLAMvALuM eka trizUlapANa, (-Ni) puM. (trizUla + pANi) hAthamAM trizULavALA - ziva trisaMdhyA strI. (tri+saMdhyA) savAra, bapora ane sAMja e traNe samayano saMdhyAkALa ke te veLA karAto saMdhyAvidhi tristhalI (saM.) (-LI) strI. kAzI, prayAga ane gayA e traNa tIrtha 4 4 4 trisvara vi. (saM.) traNa svaravALuM; 'thri-silebika' trIja vi. (saM. tRtIyA) tIja; pakhavADiyAnI trIjI tithi trIjuMvi. (saM. tRtIya, prA. tijja-tajajja) tIjuM; kramamAM bIjA pachInuM trITha strI. pIDA; du:kha (2) bhIMDa; kheMca; jarUriyAta trIza,(-sa) vi. (saM. trizat, prA. trIsa - tIsA - tIsai) vIsa vattA dasa (2) puM. trIsano AMkaDo ke saMkhyA; '30' trIsA puM.ba.va. trIsano ghaDiyo-pADo truTa strI. truTi; khAmI; UNapa jhuTavuM a.kri. (saM. jhu) tUTavuM truTi(-TI) strI. (saM.) UNapa, khAmI; doSa; tUTa truThavuM akri. (saM. tuSTa, prA. tuTTha) tUTavuM; prasanna thavuM trekhaDa strI. (-DuM) na. (saM. trayaskRta, prA. tikakhutto) tekhaDa; traNano samUha tretA, (yuga) puM. (saM.) cAra yugo paikIno bIjo yuga trepana vi. (saM. trayaHpaMcAzat, prA. tevannA) pacAsa vattA traNa (2) puM. trepanano AMkaDo ke saMkhyA; '53' trepanamuM vi. anukramamAM trepaname AvatuM |tviSA trepanamo vi., puM. bAvana akSaranI zabdasRSTithI para evo zabdAtIta (paramAtmA, parabrahma) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir trevaDa strI. karakasara (2) guMjAza; zakti; pahoMca trevaDa strI. tajavIja; goThavaNa [jAtanuM trevaDuM vi. traNa paDavALuM (2) traNagaNuM; tevaDuM (3) traNa trevaDiyuM vi. trevaDavALuM; tajavIja karanAruM trevIza, (-sa) vi. (saM. trayoviMzati, prA. trevIsa) vIsa vattA traNa (2) puM. trevIsano AMkaDo ke saMkhyA; '23' trezaTha vi. (saM. trayaHSaSTi, prA. tesaoi) sATha vattA traNa (2) puM. tresaThano AMkaDo ke saMkhyA; '63' treha puM. varasAdanuM pANI UMDe jamInamAM pahoMcavuM te vrehaka(-kA)vuM a.kri. phATuMphATuM thavuM; jora karavuM (2) cena na paDavuM vaikAlika vi. (saM.) trikAlanuM; trikAlane lagatuM; sanAtana baiguNya na. (saM.) mAyAnA traNa guNono samUha ke tenuM kArya traimAsika vi. (saM.) traNatraNa mahine AvatuM - thatuM (2) na. dara trIje mahine nIkaLatuM chApuM; trimAsika trailoka na. (saM.) triloka - traNa lokano samudAya vaivaNika vi. (saM.) brAhmaNa, kSatriya ane vaizya e traNa varNane lagatuM troTaka na. (saM.) nATakano eka prakAra trophavuM sa.kri. (chUMdaNuM) khUMdavuM tropho puM. ('trophavuM' uparathI) chUMdaNuM; trAjavuM tropho puM. nALiyeranuM chAlA sahitanuM kAcuM ke pAkuM phaLa; lIlI chAlavALuM nALiyera (2) sopArIno evo chAlA sAtheno DoDo tryaMbaka huM. (saM. tri + aMbaka) traNa netravALA - ziva (2) nAsika pAsenuM eka nagara ane yAtrAdhAma -tva (saM.) vizeSaNa parathI bhAvavAcaka napuMsakaliMga nAma banato pratyaya. udA. amaratva tvaka, (-ga) strI. (saM.) cAmaDI; tvacA (2) chAla svagiMdriya strI. (saM.) sparzendriya; cAmaDI tvacA strI. (saM.) cAmaDI (2) chAla tvacAroga puM. (saM.) cAmaDIno roga tvadIpa vi. (saM.) tAruM; tArI mAlikInuM tvanmamaya vi. (saM. vRM=nuM+maya) cAmaDInuM baneluM tvarA strI. (saM.) utAvaLa; jhaDapa; tAkIda; vega tvarita vi. tvarA (jhaDapa)vALuM; jhaDapI; zIghra; vegIluM svarApatra puM. (saM.) tAkIdano patra tvarita vi. (saM.) tvarAvALuM; (2) jhaDapI; vegIluM tvaSTA(-TTa) puM. (saM.) devonA zilpI; vizvakarmA (2) brahmA (3) prajApati tviSA strI. (saM.) teja; prakAza; camaka For Private and Personal Use Only
Page #422
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 40' tha tha puM. (saM.) gujarAtI lipino daMtasthAnI bIjo vyaMjana thaI a.kri. ('thavuM'nuM bhUtakALa strIliMga) banI; racAI; ghaDAI vagere [raste thaI nA. thI; thaIne; dvArA; -mAMthI pasAra thaIne; -ne thaIne (thavuM'nuM akri.) nAmayogI banIne (2) thI; ('thavuM'nuM bhUtakALa strIliMga + ne) thakavavuM, thakAvavuM sa.kri. 'thAkavuM'nuM preraka thakAvaTa strI. (hiM.) thAkavuM te; thAka thakita vi. cakita; digmUDha (2) thAkeluM thakI nA. thI; vaDe thayuM nA. -ne lIdhe; nI vatI thaDa na. (de. thaDa) jhADano mULa jADo bhAga, jemAMthI jhADanAM DALAMpAMkhaDAM phUTe che. (2) vaMzavRkSanuM thaDa (3) ( ke gItamAM) maMDANa (4) utpattisthAna thaDa kri.vi. ThokavAno, paDavAno ke athaDAvAno avAja thaDaka strI. bIka; dhrujArI; thakaDavuM te; thaDakAro (2) bolatAM jIbha coTavI te (3) bIka; Dara; bhaya thakaDavuM akri. thaDakA sAthe uccAraNa thavuM; bolatAM jIbha coTavI ke dhrUjavI (2) dhaDakavuM; bhayathI kaMpavuM (3) UchaLavuM; dhabakavuM thaDakATa puM. thaDakavuM te thaDakAra, (-ro) puM. thaDa evo avAja (2) thaDako thaDako puM. thaDakAro (2) bolavAmAM akSara para paDatuM jora (3) thaDaka; bIka (4) dhabakAro; dhakko (5) bhaya, Dara thaDathaDavuM akri. thaDathaDa avAja thavo (2) dhrujavuM; tharatharavuM thaDathaDATa puM. (-TI) strI. thathaDavAnI kriyA te thaDamAM kri.vi. najIka; bAjumAM thaDAthaDa kri.vi. thathaDa thavuM; athaDAvAno avAja (2) dhaDAdhaDa; uparAuparI thiyuM na. thaDa ke thaDano mULa AgaLano bhAga (2) vaMzavRkSanuM (peTA) thaDa [bAMdho; ghATa; daDI thaDI strI. (de. thaDa=jUtha) thappI; gaMja; DhagalI (2) kAThuM; thaDuM na. DiyuM (2) dukAnamAM dukAnadAre besavAnuM sthAna thaDo puM. (prA. thuDa) dukAnano Agalo bhAga (2) cabUtaro thathaDavuM kri. thatharavuM; kAMpavuM thathaDAvavuM sa.kri. dhamakAvavuM; dhadhaDAvavuM thatharaDo puM. jADo lepa - tha2; thazeDo [trAsa; DaravuM thatharavuM a.kri. (de. tharathara) kaMpavuM; dhrUjavuM (2) bIvuM; thatharATa puM. thatharavuM te; kaMpArI thatheDavuM sa.kri. jADo thara thAya ema lapeTavuM thathe(-thai)Do puM. thatharaDo (jADo lepa); thara thanaka, (thanaka) kri.vi. Avo nAcavAno avAja thAya [e | tharDa thanagana, (thanagana) kri.vi. evo avAja thanaganavuM a.kri . thanagana nAcavuM ke cAlavuM [thanathana thanaganATa puM. thanagana cAlavuM te (2) jusso; tAna; thanathana kri.vi. Avo avAja thAya ema thanathanavuM akri. thanagana nAcavuM thanathanATa puM. jusso; tAna (2) thanaganATa thapaDAka, thapATa strI. lapaDAka; ThapATa; tamAco thapeDo puM. thaparaDo; jADA tharano lapeDo thayelI strI. ('thApavuM' parathI) thApIne karelI jADI pUrI thayelo chuM. thApIne karelI cIja - ghATa thappaDa strI. tamAco; thapaDAka; thapATa (2) mAra paDavo (3) nukasAna thavuM; chetarAvuM (4) pATha zIkhavo; sAna ThekANe AvavI [eka goThavIne karelo gaMja thappI strI. (saM. sthAp, prA. thappa uparathI) eka upara thappIghoDI strI. eka ramata Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir thappo chuM. lappo (sADI kabajA para lagAvAto) kasabavALo vaNATa (2) eka ramata thabaDAka kri.vi. tabaDAka ema doDavAno avAja thavo ema thabathakhavuM kri. thathaba thavuM thamaNI strI. thApaNa; mUDI; dolata thayuM (saM. sthita, prA. thiya - thi) akri. 'thavuM'nuM bhUtakALanuM napuMsakaliMga (-thaI strI., -thayo chuM.) (2) urdU. basa; pUratuM ghara puM. (saM. stara, prA. thara) paDa; vaLuM (2) ekasarakhuM bAjheluM ke copaDeluM te; popaDo (3) caDatIUtaratI cUDIono jatho tharaka strI. bIka; dhAka (2) kaMpArI; dhrujArI tharakavuM akri. thaDakavuM; bhayathI kaMpavuM tharakATa puM. thaDakATa; tharakavuM te [pahere che te cUDIo tharakAMkaNa na.ba.va. (thara + kAMkaNa) lagna vakhate kanyA tharacihna na. caNatarano thara levAnuM batAvatuM cihna, eMdhANI; taLacihna; 'baeNncamArka' tharathara kri.vi. (de.) sakhata dhrUje ke kaMpe ema tha(ra)tharavuM a.kra. kaMpavuM; dhrUjavuM (2) bIvuM; trAsavuM tharatharATa puM. thatharATa; kaMpArI tharatharATI strI. tharatharATa; kaMpa vastu; uSNatA2odhaka tharamaoNkaoNla na. (iM.) garamI temaja ThaMDI baMnenuM avarodhaka tharamaoNgrApha na. (IM.) eka uSNatAmApaka sAdhana; uSmAlekhaka tharamaoNmITara na. (iM.) garamImApaka; tApamAnamApaka tharamaoNsa na. (iM.) potAnI aMdaranI vastunI garamIThaMDI sAcavI rAkhe evI eka kAcanI zIzI jevI banAvaTa thareravuM akri. tharatharavuM; trAsavuM tharerI, tharerATI strI. tharatharATa; trAsa tharDa vi. (IM.) trIjuM (2) UtaratA darajjAnuM For Private and Personal Use Only
Page #423
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mATe) tharDa-klAsa 4 huM thAbaDathAbaDa tharDa-klAsa paM. (I.) trIjo varga (AgagADI, nATaka, thANa(CNe)dArI strI. thANadAranuM kAma-hodo sinemA vageremAM) (2) tadana reDhiyALa; halakI koTInuM thANuM na. (saMsthAna, prA.thANa) paDAva; kendra (2) sthAna; tharDa-DigrI strI. (iM.) guno manAvavA mATe AcArAto mathaka; "kolonI - zArIrika tema ja mAnasika atyAcAra thANuM na. di. thANaya=cokI, thANuM) polIsacokI; devaDI tharDa pArTI vi. (iM.) oLakhANa ke saMbaMdha na hoya tevuM anya thANuM na. (sthAnaka, prA. thANaya=kyAro) bAmaNuM (vAvavA koI (2) taTastha (3) apakSa tharDa reTa vi. (i,) tadana halakI koTInuM ke reDhiyALa thANedAra 5. juo 'thANadAra' [ALapaMpALa; paTAmaNI tharmokemesTrI strI, (i.) garamI ane rasAyaNa sAthe saMbaMdha thAthAthAbaDI strI. thAbaDI-paMpALIne zAMta rAkhavuM te (2) dharAvatuM eka vijJAna thAna na. kApaDano tAko (jhAlAvADanuM eka gAma thamasa na. potAnI aMdaranI garamI ke ThaMDIne teja svarUpe thAna na. (saM. sthAna, prA. thANa) sthAna: ThekANuM (2) sAcavI rAkhatuM eka sAdhana jigyA-sthaLa thAna, (lo) 5. (saM. stanya, prA. thanna) stanano bhAga thalabeDuM na. vahANa ke machavA vagerene pANImAM lAMgaravAnI (2) dudhALA pazuono AMcaLavALo avayava; A3; thavA-kALa paM. bhaviSyano samaya, Avato saMyoga, thavAne bAula mATe sarjAyelo prasaMga, banavA-kALa (amaMgaLa arthamAM) thAnaka na. (saM. sthAnaka) raheThANa; sthAnaka (2) devasthAna thavuM a.kri. (saM. sthAti, prA. thAI) astitvamAM AvavuM; thAnelo chuM. stanano bhAga; dhAI (2) Au; bAuluM racAvuM (2) nIpajavuM; pedA thavuM (3) (amuka samaya, thApa strI. thApaTa aMtara, vajana vagere parimANa) astitvamAM AvavuM; thApa strI. bhUlathApa; pApa (2) chetarapiMDI (3) khoTa mApamAM hovuM; gujaravuM (samaya); (vajanamAM) UtaravuM thApa strI. (saM. sthApyate, prA. thappaithepa; raththaDa (4) vagere (4) lAgavuM; pratItipaDavI (jema ke, tane ema thAya naraghAMno vacalo kALo bhAga ke tenA para vagADAto che ke jaI Ave.) (5) anubhavamAM AvavuM; lAgu paDavuM Thoko (5) TharAva (du:kha thavuM; roga thavo) (6) vartamAna kRdantanI thApaTa strI. hAthanA paMjAno prahAra; thapATa sahAyathI te kriyA karavA mAMDavI evo artha batAve che. thApaDI, thApI strI, TIpavA mATenuM kaDiyAnuM eka ojAra (jema ke, khAto thA. vAMcato thA.) jimIna (2) thapelI (3) thApaTa thaLa na. (saM. sthala, prA. thala) sthaLa; jagyA sthAna (2) thApaDuM chuM. thApIne kareluM naLiyuM (2) na. hAthathI thApIne thaLacara vi.(2)na, sthaLacara; jamIna para harIpharI zakanAra karelI cIja-ghoTa-lIMpaNa thaMDiluM na. (saM. svaDila, prA. zaMDila) spaMDila; yajJavedI thApaNa strI. (saM. sthApana, prA. thappaNa, thAvaNa) mUDI; thaMbha na. (saM. stanma, prA. zaMbha) staMbha; thAMbhalo pUMjI; "kepiTala' (2) nyAsa; "DipojhiTa' (3) lIsA thaMbhana na. staMbhana: thobhavuM te thApaNa na. thApela lIMpaNa thaMbhavuM akri. (saM. staMbhate, prA. zaMbhai) thobhavuM (ra) thApaNadAra chuM. thApaNa dharAvanAra; dhanapati; mUDIdAra (2) visAmo khAvo (3) rokAvuM; aTakavuM thApaNa mUkanAra; khAtedAra; "DipojhiTara' thaMbho chuM. (saM. staMbhaka, prA. zaMbhala) thAMbhalo thApaNahAra vi. sthApanAra thAiraoNiDa strI. gaLAmAM haiDiyA pAsenI eka (nADInI) thApana na. sthApana; sthApavuM te (dava, devI vagerene) graMthi; galagraMthi thApanA strI. sthApanA thAkavuM. thAkavuM te; zramanI zarIra para thatI asara (2) sustI thApavuM sakri. (saM. sthApyate, prA. thappaI) sthApavuM (2) thAkalo chuM. thAka; vizrAma (2) visAmo thepa-2thaDa karavo (3) pahoLA hAthe dAbI dAbIne thAkavuM a.kri. (saM. stha%, prA. tha%I) kAma karyAne lIdhe capaTo AkAra ghaDavo (4) thAbaDavuM (5) sthira karavuM zithila thavuM (2) kaMTALavuM; hAravuM thApADuM na. (moTI beThaka ane pahoLAmAMnuM) raMgarejanuM moTuM thAke-ko)Do chuM. thAka; zrama kUMDuM (2) tenA jevo beThADu ke ALasu mANasa thAkyuM pAkyuM vi. ghaNuM thAkI gayeluM (2) kaMTALI gayeluM thApa strI. TIpavA mATe kaDiyAnuM eka ojAra (2) thayelI thAgaDathI(-rthi, -thIgaDa na. UkhaDelA ke phATelAnI (3) thApaTa durastI; marAmata (2) jevotevo kAmacalAu upAya thApeDuM na. kammare vIMTavAnuM jADuM kapaDuM. thATa puM. rAgane utpanna karavAnI zaktivALo svara (saMgIta) thApo !. (thApavuM parathI) pUMThano bhAga; Dhagara; nitaMba thANadAra chuM. thANAno amaladAra; mAmalatadAra (2) (2) mobhAriyuM (3) kaMkuvALA paMjAnI chApa . phojadAra thAbaDathAbaDa ki.vi. dhIredhIre thAbaDIne; thApaTa-thApaTa For Private and Personal Use Only
Page #424
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir thAbaDathI-thi)gaDa/ 4 oo thAbaDathI(-rthi)gaDa strI, marAmata; samArakAma thIjavuM a kri. (saM. svainuM bhU.ka. myAna. prA. thINathAbaDavuM sa.ki. dhIme hAthe ThokavuM; paMpALavuM - haLave haLave thiSNa-thina. jU.gu. thINuM-thInuM) TharI javuM; jAmavuM cAMpavuM (2) uttejana ApavuM (3) zAMta pADavuM thIjAMka 5. padArtha thIje tenuM mApa ke tenuM mApakabiMdu; thAbaDI strI, thAbaDavAnI kriyA (2) thApaDI "phIjhiMga poinTa' (jAmeluM) thIjeluM; ghaTTa thAbaDathI(-thi)gaDa strI. marAmata; samArakAma thINuM, (-nuM) vi. (saM. myAna, prA. thINa, thIsa=kaThaNa; thAmavuM sakri. thobhAvavuM; aTakAvavuM (2) pakaDavuM thIma pena. (I.) kathAtaMtu; kaththa; viSayavastu thAra . sutAra (2) kaDiyo (3) sUtradhAra[hada; taLiyuM; cheDo thIra vi. sthira thAhapuM. (saM. snAi, prA. zAha) UMDAI ke koI pariNAmanI thIvara vi. (saM. sthAvira) sthavira; vRddha (2) daDha; makkama thALa !., strI, (saM. sthAla, prA. zAla) moTI thALI; thIsisa pu.ba.va. (iM.) zodha-prabaMdha; mahAnibaMdha (2) khUmaco (2) ThAkorajInA naivedano thALa - prasAda (3) pratipAdana e dharAvatI vakhatanuM stotragAna thIM(-6i)gaDiyuM vi. thIMgaDAvALuM thALI strI, (saM. sthAlikA, prA. zAliA) khAvAmAM vaparAtuM thata-rthiIgaDI strI. nAnuM thIMgaDuM-thIgaDuM bIjo kakaDo eka chIcharuM vAsaNa (2) grAmophona thALIvAjA)nI rekarDa thI(-rthiIgaDuM na. (da. thingala) phATelI jagA para mUkelo thALIvAjaM na. thALI(rekI) vagADavAnuM vAjuM, 'grAmophona the kri vi. juo "yU', thALuM na. (saM. sthAla, prA. zAla) ghaMTInuM cokaThuM (2) kUvAnA thukAra . (saM.) yU avAja (2) phiTakAra moM upara caNIne banAvelI pAtrAkAra jagA (3) yuliyamana. eka viziSTa prakAranI dhAtu-mULatatva (ra.vi.) mULanA gAMThavALo thaDiyAno bhAga ke tyAM karAtuM khAmaNuM thuvera, (-riyo) 5., strI. thoriyo; dhUvara thALo chuM. moTI thALI; khUmaco thayu ki.vi. juo 'ghUghU thAMthAveDA chuM. thothApaNAnI Adata thuMka na. juo "ghUMka thayuM vi. maMda; susta (2) meluM, gaMdu thuMkavuM sakri. juo 'ghUMkavuM' thAMbhalI strI. (saM. staMbha, prA. zaMbha) nAno thAMbhalo thuMkadAnI strI, juo "ghUMkadAnI aivAja thAya ema thAMbhalo chuM. (saM. staMbha, prA. zaMbha) lAkaDAno Ubho Teko; dhU (-the) kri.vi. (saM. thutu, prA. zU) ghUMkavAno evo - staMbha; thAMbho zUI strI. ramatamAM yU karIne temAMthI virAma batAvato thAMbho chuM. (saM. staMbha, prA. zaMbha) thAMbhalo; staMbha: Teko ugAra; tevo virAma thinkAra (2) varakanyAne snAna karAvatAM cAre bAju dahIMtharAM yUyU (-thatha) ki.vi. ghU karIne; dhUMkavAno avAja (2) utAre che te yUtho chuM. (saM. tusta) kUco (2) rUMchuM jiththo thigaDiyuM vi. thIMgaDAvALuM; thIMgaDiyuM (miscara ghUmaDuM na. (saM. staMba=kaNasaluM, prA. zaMbha) kaNasalAno thijavaNuM na. thIjavavA mATenuM ThaMDuM drAvaNa; "phrIjhiMga DyUla na. (saM. skUla) bAjarI vagerenAM kaNasalAM upara thatI thijAvavuM sakri. "thIjavuM'nuM preraka nAnAM phUlonI ruvAMTI thijAvuM adri, "thIjavuM'nuM bhAve zUla(-La) vi. sthULa; jADuM thiyarI strI. (i.) tAttvika siddhAMta (3) sinemAgRha yUliyuM, (-tho) paM. bALakanI jIbha para thato eka roga thiyeTara na. (I.) nATakazALA; raMgabhUmi (2) nATyagRha zUlI strI. (prA. thullI) ghauM vagerenA bharaDelA kakaDA ke ziyolaoNjI strI, (i.) tattvavidyA; brahmavidyA tenI vAnI thiyosaoNphikala vi. (iM.) thiyosaoNphIne lagatuM gheluM na. loTane cALavAthI nIkaLelo chAlA vagereno bhUko thiyosophisTa paM. brahmavidyA-IzvarasaMbaMdhI jJAnavicAramAM thuvara puM, strI. thuvera; eka kAMTALI vanaspati; thora mAnatI vyakti tittvavicAra ghUM-6)ka na. (saM. dhUtkaroti, prA. zukka) ghUMkarI moMmAMthI thiyosaoNphI strI. (iM.) Izvara saMbaMdhI eka jJAnadaSTi - pheMkAtI lALa (2) moMmAM jharatI lALa kADhavuM thisorasa puM. paryAyakoza thaM-zuM)kavuM sakri. (saM. thukaroti, prA. zukka) ghUMka bahAra thiMgaDiyuM vi. juo "thIMgaDiyuM [vibhaktino pratyaya (-thuMkadAnI strI. pikadAnI, thuMkavAnuM sAdhana thI anu. (saM. sthita, pA. thia) trIjI ane pAMcamI theI, (otheI) ki.vi. nAcano avAja (2) bALakane UbhuM thIgaDathAgaDa na, UkhaDelA ke phATelAnI durastI, marAmata karatAM karAto uddagAra (2) jevo tevo kAmacalAu upAya thekAra . thaMkAra; nAcanA tAnano dhvani thIgaDI strI, (da, thigala) thIMgaDI theka strI, eka choDanA mULamAMthI maLato juvAra jevo thIgaDuM na. thIMgaDuM; phATelI jagyA para mUkelo bIjo kakaDo khAvAno padArtha (2) kUdako For Private and Personal Use Only
Page #425
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir thekaDo 408 daIrAta thekaDo . kUdako; ThekaDo [pAra karavuM (3) bIbAthI ThekavuM thobha paM. (saM. stobha, prA. thobha) aTakavApaNuM; aMta; zekavuM aki. chalaMga mAravI (2) sakri. ThekavuM; -ne phUdI thobhavuM ke thobhAvavuM te thega strI, juvAranA dANA jevo eka padArtha; ceka thobhaNa strI. na. TekaNa; aThiMgaNa thegI strI, theka; baeNga thobhavuM a.kri. koI kriyA karatAM aTakavuM; virAmavuM (2) thepa strI, ('thApavuM' uparathI) jADuM lIMpaNa; jADo lepa rAha jotAM UbhA rahevuM; khoTI thavuM (3) virAma thepaDo pR. jADo thepa (2) UkhaDelA lepano popaDo (3) pAmavuM; thobha Avavo lAda-mATInuM kuMbhAranuM kUMDuM thobhA, (-bhiyA) pu.ba.va. (saM. stobha) mUchanA bane cheDA thepaNI strI. thepavAnI kriyA ke rIta piluM AgaLa gAlanA bhAga upara vadhArelA vALanA gucchA thepalI strI, loMdAne thepIne banAvelI thapolI (2) nAnuM (2) strIonAM kallAnAM TekaNa thepaluM na. thepIne banAvelI cIja; thapoluM (2) eka vAnI thobho chuM. thobhavAnI jagyA; "basa-sTaoNpa' (jema ke, basa thepavuM sa.kri. jADuM lIMpavuM; thepa karavo (2) loMdAne dhIme thora paM. (da. thohara) eka kAMTALI vanaspati; zUvara dabAvI dabAvIne ghATa karavo thaoNriyama strI. (i.) eka dhAtu thepADuM na. dhotiyuM; jADuM TUMkuM dhotiyuM thoriyo chuM. thoranuM eka chUTuM hiMgaluM-TukaDo thebho chuM. thobhiyo thorI eka jAtano thora; phAphaDo (2) te thoranAM jhUMDa ke thebho chuM. thAMbhalo; Teko UgelI jagA orato; pazcAttApa ghera vi., pR. (saM. sthavira) sthavira; vRddha (2) bhikhu thoro paM. ochuM ANavuM te; duHkha thayAnuM batAvavuM te (2) gherI strI. (saM. sthavirikA) sthavirA; bhikSuNI thola pu. lAga; anukULa samaya ke ghaDI; moko; taka gheliyama na. (i.) eka dhAtu rioga gholiyuM na. eka pAtra-bogharaNuM ghelisimiyA puM. (I.) eka prakArano vArasAgata paMgutAno tholo chuM. (saM. sthUla uparathI) thoLo; zarIrano labaDI thelI strI. (saM. sthagikA,prA. thaiilliA) kothaLI; "beMga' paDelo bhAga; phAMdo; moTuM peThuM theluM na. ToLuM; jholuM; samudAya thoMTa strIe jorathI mArelI thappaDa, thapATa thelo chuM. moTI thelI; kothaLo; gUNa thoMda strI. phAMda theMka yu (za. pra.) (i.) "tAro AbhAra' evuM thoMdala vi. phAMdavALuM theMksa pu.ba.va. AbhAra; upakAra; dhanyavAda thila (i.) romAMca khaDAM thaI jAya tevuM dazya ghikAra paM. (saM.) 'theI evo udgAra; thaIkAra kharaphlo thrilara na. (I.) bhedabharamathI bharapUra jAsUsI romAMcaka ghoka !., strI. (saM. stabaka, prA. thavakka) jatho jhUDo; | dazya ke zrAvya kRti thokaDI strI. (saM. stabaka, prA. vikka) nAno kharakalo thrIDAImenzanala vi. (i.) triparimANI-triyAmI thokaDAbaMdha vi. jathAbaMdha; puSkaLa zUina (iM.) saLaMga relagADI thokaDo chuM. moTo kharakalo chUbasa sarvisa strI. (i.) saLaMga basavyavasthA thoke thoka(-ke) vi. thokabaMdha; jathAbaMdha zUbukiMgana. (iM.) lAMbI musApharI mATenI TikinuM vecANa thoDAboluM vi. thoDuM bolanAruM, mitabhASI; ochAboluM thoDuMvi. (saM. stoka,prA.thoka)alpa; jarAka('ghaNuMthI UlaTuM) thoDuMka vi. jarAka; thoDuM; tadana alpa thoDuM ghaNuM vi. thoDuMka; ochuMvatuM da puM. (saM.) gujarAtI lipino daMtasthAnI trIjo vyaMjana thoDethoDe ki.vi. dhImedhIme; jarA jarA karIne (photarI - vi. (upapada samAsane aMte) "ApanAra' e arthamAM thotha strI, moM parano sojo ane phikkAza (2) DAMgaranI udA. 'dukhada' thothaDI strI. aMgAramAM zekela nAnI bATI daI strI. (saM. devo daiva jANe" sAthe za..mAM koNa thothara strI, moM parano sojo ane phikkAza jANe" daiva jANe' e arthamAM vaparAya che. thothavAtuM a.kri. totaDAvuM; bolatAM acakAvuM daI, (2ne) "devuM'nuM saMbaMdhaka bhUta kRdanta (2) "Tapa, dhaba, thothAriyuM na. thothuM; nakAmuM pustaka thaDa vagere jevA avAja sAthe, evo avAja karIne, thothuM na. polo saLelo kaNa (2) phATeluM taTela ke lakhANanI te sAthe (2) jhaTa: jhaTa daIne daSTie nakAmuM pustaka (3) bUThuM tIra daIrAta strI. deva (jema ke, "mAre daIrAta tyAM Ave che!' thotho 5. pAMdaDAM vagaranuM keLanuM thaDa daiva laI Ave to ja; nahi to koNa Ave che', "huM thobaDuM, (-Do) paM. cuM; jAnavara jevuM lAMbuM moM to nathI Avato.'). For Private and Personal Use Only
Page #426
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ga dakiyAnsI dakiyAnUsI vi. (hi.) bahu jUnuM ane nakAmuM (2) dagaDa paM. (da. Dagala) paththara pahANo (2) moTI paththaranI jUnavANI pATa dakhaNa strI, juo "dakhkhaNa' prajApati dagaDa vi. dagalabAja; lucyuM dakSa vi. (saM.) catura; pravINa (2) umAnA pitA, dakSa dagaDaghasu vi. paththara ghasanAruM (2) jaMgalI dakSaNA strI. dakSiNA dagaDAI strI, (kAmanI) harAmakhorI; luccAI; kAmacorI dakSaNI vi. dakSiNI (dakSiNanuM) dagaDAcotha strI, bhAdaravA suda cotha; gaNezacotha dakSatA strI. (saM.) caturAI; prAvINya; dakSapaNuM dagaDI strI. nAnuM dagaDuM; paththaranI pAtaLI lAMbI pATa dakSiNa vi. (saM.) jamaNuM (2) dakSiNa dizAnuM ke te bAju dagaDuM na. huM; gaciyuM (2) bhAraTiyAnA thAMbhalAnI AveluM (3) catura; pravINa (4) strI. pUrva dizA uparanuM AdhArarUpanAnuM lAkaDuM ke paththaranuM cosaluM (3) tarapha moM rAkhatAM jamaNA hAtha taraphanI dizA (5). vi. daMgalabAja; lucyuM . dakSiNa dizAmAM Avelo pradeza (2) traNa agni- dagaDo chuM. pathara; paththarano ghATaghUTa vinAno moTo gaDha mAMno eka [dakSiNano ardhagoLa; dakSiNAI (2) moTuM DhekuM (3) kAmacora AdamI dakSiNagolA(-LA)I puM. pRthvInA goLAno viSuvavRttathI dagaDagAvuM a.kri. lAlacoLa thaI javuM dakSiNadhruva paM. dakSiNamAM Avelo uttaradhruva jevo tAro; dagadago chuM. (phA. dagadagaha) zaka; vahema; vasavaso dhruvavat tAro (2) pRthvInI dakSiNa dizAe AveluM dagalabAja vi. (a. dagla+phA. bAja) dago karanAruM; madhyabiMdu virnala pradeza; "enTArTika sarkala' vizvAsaghAtI; dagAbAja dakSiNavatta na. dakSiNa dhruvathI sADI trevIsa aMza sudhIno dagalabAjI strI, dagAbAjI; vizvAsaghAta dakSiNA strI. (saM.) dhArmika kriyAne aMte brAhmaNone apAtuM dagAkhora vi. (phA. dagAkhora) dago karanAra dAna (2) lAMca-ruzavata (3) vidyArthI gurune Ape dagAkhorI strI, dago karavAnuM kArya; dagalabAjI te dAna milayAcala dagAbAja vi. (phA. dagA + bAja) dago karanAra dakSiNAcala puM. (saM.) dakSiNa dizAmAM kalpelo parvata - dago pu. (phA. dagA) chaLa, kapaTaprapaMca (2) vizvAsaghAta dakSiNApatha puM. (saM.) viMdhyAcaLathI dakSiNano pradeza; dagophaTako paM. chaLakapaTa; dagA jevuM kAMIpaNa; cheha devo te dakSiNabhArata dagdha vi.(saM.) baLeluM; dAjheluM (2) mAnasika saMtApa pAmeluM dakSiNAbhimukha vi. (saM.) dakSiNa dizA taraphanuM dajhADavuM sakri. (saM. da) "dAjhavuM'nuM preraka siMtApa dakSiNAmUrti strI. bhagavAna zivanuM eka tAMtrika svarUpa dajhADo, (-pa) paM. ("dajhADavuM' parathI) baLatarA; UMDo dakSiNAyana na. (saM.) sUryanuM karka rAzimAM javuM te (2) karka dajhoDiyuM vi. aDadhuM paDadhuM baLeluM (2) khoyaNuM saMkrAMtithI makara saMkrAMti sudhIno samaya ubhAga daTaNa vi. (sara. DATavuM) daTAyeluM; jamInanI aMdaranuM (2) dakSiNArdha zuM. (saM.) pRthvInA goLAno dakSiNa taraphano na. DaTa; khALakUvo nIka dakSiNI vi. dakSiNanuM; -ne lagatuM (2) puM. dakSiNa dezanuM daTaNa(kUvo, 0khALa) puM. khALakUvo; jamInamAM DUbelI rahevAsI, mahArASTrI (3) strI dakSiNI-marAThIbhASA daTaNajAjarU na. daTaNakUvA upara kareluM jAjarU jemAM mIThuM dakSiNIya vi. (saM.) dakSiNane lagatuM nakhAyA kare.) dakSiNottara vi. (saM.) uttarathI dakSiNa sudhI jatuM daTavuM a.kri. daTAvuM; garaka thavuM [mahAvinAza dakhana. (saM. duHkha, prA. duHkhaduHkha (2) khoTuM-na gamatuM daTaMtara na. DaTaMtara; duniyA daTAI jAya evo IzvarI kopa; dakhaNAtuM, (6) vi. dakSiNa taraphanuM (2) jamaNI bAjunuM daTAvavuM sakri. 'dATavuM'nuM preraka dakhaNI vi. dakSiNanuM, -ne lagatuM (2) strI. dakSiNI - daTAvuM a.ki. "dATavuMnuM karmaNi datara marAThI bhASA (3) paM. dakSiNa dezano rahevAsI; daTTaNa vi. daTAyeluM; DaTaNa (2) na. daTAvAthI thato nAza; mahArASTrI pADavAnuM sthaLa; pArasIonuM smazAna daphaNa(kUvo, vakhALa) puM. khALakUvo dakhamuM na. (phA. dakhamaNa) pArasIonAM zabane ThekANe daphaNajAjarU na. daTTaNakUvA upara kareluM jAjarU dakhala strI, (a.) vacce paDavuM-daramiyAnagIrI karavI te daDhApeTI strI. (bALamaMdiranI) daTTAonI peTI (2) naDatara; pajavaNI; herAnagati daTTAhAtho chuM. enjinanA dAno hAtho; "pisTana-roDa dakhalagIrI strI, dakhala karavI te daThThI strI, nAno daTTo dakhaliyuM vi. dakhala karanAruM; dakhala kare evuM; paMcAtiyuM daTTo . DaTTo; To-dATo; bAraNAmAMnuM goLAkAra aTakaNa dakhiyuM vi. dukhiyuM diza (2) tArIkhiyAnAM pAnAMno gaThTho (3) eMjinane dakhaNa strI. dakSiNa (2) paM. dakSiNa dizAmAM Avelo calAvavAne tenA naLAkAra bhAgamAM jato Avato laThThA For Private and Personal Use Only
Page #427
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir diDo 4 1 s [ dabanIya jevo bhAga; "pisTana" (4) monTesorI bAlamaMdiramAM daDo pu. daDadaDa UMcethI paDatI moTI dhAra vaparAtA ghATIlA dATA jevI AkRtinuM sAdhana dadra strI. (saM.) cAmaDIno eka roga - darAja daDavuM. na. jhINI dhULa ke tenA moTA tharavALI jamIna (2) dado . "da' akSara ke uccAra; dakAra khetaramAM ghAsa vagere UgavAthI DhaMkAI gayelo khADo dadhi (saM.) dahIM daDako . podaLo (2) loMdo; lacako dadhi (saM. udadhi, samudra, dariyo; sAgara; udadhi daDagho . ghaNuM jADuM ane bhAre vAsaNa (2) hRSTapuSTa mANasa dadhijA, (-sutA) strI, samudramAMthI janmelI - lakSmI daDadaDa kri.vi. pANI paDavAno evo avAja (2) khaLakhaLa dadhimaMthana na. (saM.) dahIM valovavuM te thatuM hoya ema dadhisuta puM. (saM.) samudramaMthanamAMthI nIkaLeluMdareka; airAvata daDadaDavuM a.kri. daDadaDa paDavuM pravAhInuM); satata TapakavuM hAthI, caMdra vagere AipanAraeka paurANika RSi daDaba strI. daDabuM (2) gaDaba dadhIca, (-ci) paM. (saM.) vaja banAvavA potAnAM hADakAM daDabaDa, (daDabaDa) kri.vi. doDavAno avAja dana chuM. (saM. dina) divasa ghirAka (3) divasa daDabaDATa puM. daDabaDa avAja (2) kri.vi. daDabaDa daniyuM na. eka divasanuM mahenatANuM (majUrI) (2) rojanuM daDabaDI strI, utAvaLI doTa dana strI, (saM.) rAkSasonI mAtA-kazyapanI patnI daDabavuM sakri. dAbIne-ThAMsIne bharavuM danuja . (saM.) dAnava; daitya daDabuM na. DhekuM; cosaluM (2) loMdo; lacako dadana kri.vi. dinedina; dinedine; pratidina daDamajalastrI. koI jagAe aTakyA vagaranI majala (2) dapa(-po)To pu. (sara. dupaTTa) eka prakAranuM kImatI kApaDa kri.vi. aTakyA-visAmo lIdhA vinA daphaNAvavuM vi. DaphaDAvavuM; haMkAravuM (2) daphanAvavuM daDavuM akri. doDavuM (2) gabaDavuM daphatara na. (a.) kAmakAjanAM kAgaLiyAM, copaDA vagere daDAmAra 5. vartuLAkAre ramAtI daDAnI eka ramata (2) kacerInA kAgaLa sAcavavAnuM kAryAlaya (2) daDiyo 5. ('daDavuM' parathI) Adhunika kaoNna jevI pAMdaDAM vidyArthInI copaDIo rAkhavAnI thelI; pAkITa ke kAgaLanI banAvaTa daphatarakhAtuM na. sarakArI daphataranuM khAtuM; "ArkAijha' daDI strI, nAno daDo (2) cIMtharAM lapeTI banAvAtIdaDI (3) daphatarakhAnuM na. (a. daphatara+phA. khAna) daphataro bAMdho; ghaDatara. udA.bAMdhI daDI-beThI daDI'-nuMmANasa) rAkhavAnI jaga; "rekorDa oNphisa' [ke rAkhanAro daDukAvavuM sakri. daDUkavuM (2) "daDUkavuM'nuM preraka daphatarI vi. daphataranuM -ne lagatuM (2) paM. daphatara lakhanAro daDukAvuM a.kri. "daDUkavuMnuM karmaNi daphataradAra chuM. (saM.) daphatarI kAma karanArAono uparI daDUka, (daDUka) ki.vi. evA avAjathI amaladAra (2) jamAbaMdIno vahIvaTadAra daDUkavuM sakri. (hukko) daDUka daDUka karavuM; gabaDavuM daphataradArI vi. (saM.) daphataradAranuM pada ke kAma daDUlI strI. nAno daDUlo; daDI (2) dhANI vagere daphatara(0nakala, outa) strI. sthaLaprata; "oNphisakaoNpI halAvavAnuM nAnuM ojAra (3) goLAkAra cIja (khAsa daphatarabhaMDAra chuM. daphatara rAkhavA-sAcavavAnuM sthAna karIne ramavAnI te) daphatarI vi. (saM.) daphatarane lagatuM (2) puM. daphatara daDUlo . ramavAno daDo rimavAnI te) lakhanAro ke rAkhanAro daDo chuM. ('davuM" uparathI) goLAkAra cIja (khAsa karIne daphana vi. (a.) muDadAne dATavuM te daNuM na. DaNuM jADuM DaphaNuM; Dero daphanAvavuM sakri. dATI devuM datta vi. (saM.) ApeluM; dattaka tarIke ApeluM (2) pu. daphanAvuM a.kri. daphana thavuM; daTAvuM dattAtreya (3) pUrvajanmamAM kareluM paryAdAna pitra daphe vi. (a. daphaa) vikherI nAkheluM (ra) nAza kareluM dattaka puM. (saM.) zAstravidhi pramANe potAno karelo bIjAno (3) mAMDI vALeluM; tapAveluM dattakapatra (saM.), dattakakhata nA putra dattaka lIdhAnuM karAranAmuM daphe strI. (a. daphaaha) vAra. udA. be daphe dattavidhAna na. (saM.) dattaka levAnI kriyA; dattaka-vidhAna; daphedAra chuM. lazkaranI TukaDIno uparI khoLe levuM te aivatAramAMnA eka daphedArI strI, daphedAranuM kAmakAja ke pada datAtreya chuM. (saM.) eka RSi - viSNunA covIsa dabaDAvavuM sakri. dhamakAvavuM dadaDavuM a.kri. dadUDI paDavI; daDadaDavuM; relo cAlavo dabaDI strI, nAnuM daDabuM - DhekuM dadAmuM na. (saM. duMdubhi) laDAImAM lazkarane mokhare vAgatuM dabaDuM na. (sara. daDabuM) teDuM; cosaluM nagAruM; moTo DaMkA dabadabo chuM. (phA.) ThAThamATha; bhapako; damAma dahUMDI strI, nAno dadUDo dabanIya vi. dabAya evA guNavALuM; "phomaeNsibala For Private and Personal Use Only
Page #428
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dabavuM 4 1 1 [daradAgIno dabavuM a.kri. dabAvuM (2) narama thavuM; namavuM; tAbe thavuM damAma pu. (phA. damAmahakanobata) dabadabo; bhapako; ropha dabANa na. dabAvavuM te (2) bhAra; vajana (3) dAba damita vi. (saM.) damana karAyeluM dabANapATo pu. lohI vahI jatuM baMdha karavA ghAnI jagyA daramiya(-2)la vi. damaluM; damanA rogavALuM para dabANa ApavAnuM pATA jevuM sAdhana; TurnikeTa damodama (phA.) sarasAIthI; harIphAIthI; caDasAcaDasIthI dabANamApaka na. (varALa, vAyu jevAnuM) dabANa mApavAnuM damya vi. (saM.) damavA yogya ke damI zakAya evuM; dAbamAM yaMtra; "mITara" dibANa; vajana (3) Agraha rAkhavA jevuM dabANa na. (0NI) strI, dabAvavAnuM mahenatANuM (2) dayanIya vi. (saM.) dayApAtra; dayA khAvA jevuM, dayAjanaka dabAyela(-luM) vi. dabAI gayeluM (2) oziyALuM dayA strI. (saM.) kRpA; karuNA; anukaMpA, sahAnubhUtino dabAvavuM sakri. dAbavuM; bhIMsavuM (2) pacAvI pADavuM, bhAva 'dAbavuM'nuM preraka dayAkhAu vi. dayA khAya evuM; dayA khAtuM dabAvuM a.kri. bhIMsAvuM; dAbamAM AvavuM; "dAbavuM'nuM karmaNi dayAdAna na. (saM.) dayA lAvIne karAtuM dAna; maherabAnI dabAvo chuM. dAba; dabANa tiLe AveluM; oziyALuM dayAdharma puM. (saM.) prANImAtra pratye dayAbhAva dabela(-luM) vi. ('dabavuM. uparathI) dabI gayeluM(2) AbhAra dayAdharmI vi. (saM.) dayAdharmavALuM dabocavuM saki. gaLuM dabAvavuM (2) saMtADavuM dayAnidhi pu. dayAno bhaMDAra-Izvara; karuNAnidhi; kRpAnidhi daboTo chuM. eka jAtanI khAMDa dayAbhAva chuM. (saM.) dayAno bhAva; rahemanajara diyanIya dama (phA.) zvAsa (2) (dhUmapAnano) sAko (3) zvAsanI dayAmaNuM vi. rAMka; garIba; dayA Upaje evuM; dIna; eka roga (4) prANavAyu; jIva (5) sattva; zakti; dayAmaya vi. dayAthI bharapUra, karuNALu pANI (6) dhamakI; sajAnI zeha dayArda vi. dayAthI pIgaLI gayeluM; khUba dayALu dama paM. (saM.) indriyone damavI-tAe rAkhavI te; dIna dayAla(-lu) (saM.), dayAvaMta, (-vAna), dayA (0La) vi. (mumukSunI paTsapattimAMnI eka) (karanAruM dayAvALuM; kRpALu damaka strI, dhamaka; camaka; jhaLaka; teja (2) vi. damana dayAlu(-Lu)tA strI. dayALu hovApaNuM (2) karuNA kRtino damakadAra vi. damakavALuM, camakadAra; tejasvI eka avAMtara bheda (3) RSabhanI eka zrutinuM nAma damakavuM a.kri. camakavuM (2) (nagAruM) vAgavuM; dramakavuM dayAsiMdhu chuM. (saM.) dayAno sAgara; ati dayALu mANasa; damaghoTuM vi. (hi.) akaLAvanAruM (2) zvAsa rUMdhAya tevuM dayAnidhi damaDI strI, (saM. dramma, prA. damma) paisAno cotho bhAga; dayita vi. (saM.) priya (2) paM. vallabha; prItama koI paNa sikko dayitA strI. (saM.) patnI; vahAlI strI; kAMtA damaNa paM. na. eka vanaspati auSadhi (2) damavuM-pIDavuM te dara na. (phA.) bAraNuM; daravAjo thAya che te jagA (3) dabAvuM-kAbUmAM rAkhavuM te; iMdriya-nigraha (4) dara 5. bhAva; kiMmata (2) vi. dareka (3) jayAM usa-khAra (pUrve porTugIjha tAbAnuM) dakSiNa gujarAtanuM ekabaMdara dara na. (saM.) koI prANIe jamInamAM rahevAne kareluM kANuMdamadATa puM. (prA. damadamA = ThATha karavo) ThAThamATha; chidra hakIkate dabadabo; ropha; daMbha (2) ki.vi. ThAThathI; damAmabaMdha daraasala ki.vi. kharekhara; vastusthitie; asalamAM; damadATavuM sakri. damadATI ApavI, dhamakAvavuM darakAra strI. (phA.) paravA; tamA; kALajI damadATI strI, (dama+dATI) sakhata dhamakI darakhAsta strI. (phA.) namratAthI kahevuM te; arajI (2) damana na. (saM.) damavuM-pIvuM te () dabAvavuM; kAbU rAkhavuM maMjUrI mATe rajU thatI sUcanA; prastAva (3) nivedana; te; idriyono nigraha (3) kera; julama prArthanApatra damananIti strI, dabAvIne-gametema pIDIne vaza karavAnI daragAha strI. (phA.) pIranI kabaranI jagA; daradhA nIti; "riprezana' daragujara vi. (phA.) mApha kareluM, sAMkhI lIdheluM; sahana damabadama kri.vi. (phA.) dareka zvAsanI sAthe; kSaNekSaNe karI jatuM kareluM damabhara ki.vi. khUba utAvaLathI; dama bhIDIne; damabhera; darathA strI. daragAha pIranI kabaranI jagA ekadameeka zvAse darajI DuM. lUgaDAM sIvavAno dhaMdho karanAro damayaMtI strI, (saM.) niSadhanA naLarAjAnI rANI darajo(-) . (a.) pAyarI; koTi; kakSA (jema keTaleka damaluM, (-lela) vi. damanA rogavALuM; damiyala - daraje; vAta eTaledarajjagaI.) (2)hodo adhikAra damavuM sa.kri. (saM. damayati, prA. damai) (manane) dabAvavuM- darada na. darda; duHkha; pIDA; roga: aMtarano saMtApa kAbUmAM rAkhavuM (2) du:kha devuM; pIDavuM daradAgIno puM. paMsoTako ane ghareNuMgAMThuM For Private and Personal Use Only
Page #429
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (darzaka daradAvo 4 1 2 daradAvo pu. hakka; adhikAra dariyAdila vi. dariyA jevA udAra dilavALuM daradI vi. daradavALuM; dardI; mAMduM; rogI dariyAdilI strI, udAradila hovuM te vicAra darapavuM a.kri. darpa-garva karavo; abhimAnathI phalAvuM dariyApha, (-phata) strI, (kA. daryAta) dayapha; viveka; darabadara kri.vi. TheraThera; jyAMtyAM dariyAmahela pu. nadI ke dariyAkinAre bAMdhelo mahela darabAra puM, strI. (phA.) rAjasabhA-kacerI (ra) muM. ThAkora dariyAlAla muM. (saM.) dariyo (mamatA ane hetavAcaka) rAjA (3) moTA mANasa ke amIra-umarAva pAse (2) vahANavaTI; nAvika (3) dariyAno deva bharAto dAyaro dariyAva (phA. dariyA) 5. dariyo (2) vi. dariyAnA jevuM darabAragaDha 5. rAjAno mahela: gaDI vizALa; udAra darabArasAheba pR. zIkhono dharmagraMtha (2) mAnavaMta darabAra dariyAvadila vi. dariyA jevA udAra dilavALuM darabArI vi. darabArana ne lagata (2) paM. darabArano dariyAdilI strI, udAradila hovuM te rAjapuraSa (3) kAnaDA ane ToDI rAgano eka bheda dariyAsAraMga kuM. vahANavaTI: khalAsI darabha puM. darbha; dAbha briAhmaNa, kATaliyo dariyo chuM. (phA. dariyA) samudra (2) khUba vistAra ke darabhiyo chuM. halakI manAtI varSonI maraNakriyA karAvanAra UMDANavALuM kAMI paNa UinanI gAdI daramAyo chuM. (phA. daramAha) mAsika pagAra ke vetana dara strI. (saM.) guphA; dari (2) zetaraMjI; ghoDAnI pIThanI daramiyAna (phA.), daramyAna kri.vi. amuka samayanI aMdara dareka vi. (dara+eka) hareka; pratyeka daramiyAnagIrI, daramyAnagIrI strI mAraphata (2) vacce darekedareka vi. ekeeka pratyeka tamAma diro karavo hovApaNuM; daramiyAnapaNuM dareDavuM sakri. (1daroDo' uparathI) vAvavA mATe dANAno dararoja kri.vi. (dararoja, hararoja; roja; haMmeza; nitya dareDo chuM. dhArA; relo; daDo vinaspati-dharo; durvA daravAjo . (phA.) moTuM bAraNuM ke phATaka (2) jhAMpo dara strI. (saM. dUrvA, prA. drova, duvvA, duvvA) eka daravANI, (-) . (phA. daravAno daravAjo sAcavanAro; daro chuM. retI mATI dhULa vagereno banelo TIMbo dvArapALa daroAThama strI. bhAdaravA suda AThama (jyAre strIo daravAnagI strI. daravAnanuM kAma ke dhaMdho viza; pozAka dharonI pUjA kare che); dharo AThama daravezapuM. (phA.) phakIra (dazedezapharanAroyAcakaphakIra) (2) daroI strI. daro; dhara; dUrvA daraza, (0na) na. darzana darogo chuM. dArogo; tapAsa rAkhanAro amaladAra darasaNiyuM; darazaniyuM na. (saM. darzanIya) strIo ane daroDo,(-ro) 5. dhADa; ToLA sAthe ociMto chApo (2) bALakone kAMDe paheravAnuM eka ghareNuM sarakArI adhikArIono chApo; "reDa daraza-sa)vuM akri. dekhAvuM; darzavuM dardana. (phA.) darada; roga; pIDA (2) lAgaNI; prema (3) darAba strI. (saM. drAkSa) drAkSa, kisamisa aMtarano saMtoSa darAja strI. dAdara; cAmaDIno eka roga dardanAka vi. (phA) duHkhathI bhareluM; dardathI bhareluM darAja strI. (a. darja) lAkaDAmAM khobhaNa pADavAnuM dardI vi. daIvALuM; daradI; rogI; mAMduM; bImAra suthAranuM eka ojAra (2) peTI meja vagerenuM khAnuM dardUra chuM. (saM.) deDako (2) Dhola (3) vAMsaLI darAja (jha) vi. dIrdha lAMbu darpa 5. (saM.) garva; ahaMkAra; magarUrI darAra strI. (hi.) phATa; tirADa [UnanI gAdI darpaNa na. (saM.) khApa; cATaluM; arIso Ayano dari(-rI) strI. (saM.) guphA (2) zetaraMjI; ghoDAnI pIThanI darpaNaprabaMdha pu. (strI) eka citrakAvya daridra vi. (saM.) garIba; kaMgALa (2) edI (3) strI., darpiNI vi., strI. darpavALI, garviSTha strI na. dAridra; daLadara darpa(-rpita) vi. (saM.) darpavALuM; garviSTha daridratA, daridra(-)paNuM strI. garIbAI; edIpaNuM darbha puM. (saM.) eka vanaspati-darabha (dAbha) daridranArAyaNa puM. (saM.) daridra lokono prabhu; daridrarUpI darbhazalAkA strI. (sa.) DAbhanI saLI bhagavAna (2) (AdarapAtra evI) garIba janatA darbhAsana na. darbhanuM banAveluM Asana daridrAlaya ne. (saM.) garIbo mATenuM nivAsasthAna; daryAphata (-phata) strI. (phA.) sArAnarasAno tola; viveka garIbavara darvI strI. (saM.) kaDachI (2) paLI (3) camaco daridrAvasthA strI. (saM.) garIbAI; garIba hAlata darza chuM. (saM.) dekhAva; daraza (2) amAvAsyA daridrI vi. garIba [jAtanuM rezamI kApaDa darzaka vi. (saM.) dekhADanAruM (2) jonAruM, nirIkSaka (3) dariyAI vi. (pha) dariyAnuM; -ne lagatuM (2) jhI. eka sarvanAmano eka prakAra (vyA.) For Private and Personal Use Only
Page #430
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org darzana] darzana na. (saM.) jovAnI kriyA (2) bhaktibhAvathI jovAnI kriyA (3) dekhAva (4) zAstra (Sadarzana) (5) ruci; zraddhA (jaina) (6) tattvajJAna; philasUphI darzanakoNa puM. (saM.) dRSTibiMdu darzanazAstra na. tattvajJAnanI vicAraNAnuM zAstra; philasUphI darzanAkAMkSI vi. darzananI AkAMkSAvALuM darzanAtura vi. darzana karavA mATe Atura darzanArthI vi. darzananI icchAvALuM darzanikA (strI. (saM.) darzanazAstra (lAlityavAcaka) (2) jJAnamaya kavitAno saMgraha [ghareNuM; darazaniyuM darzaniyuM na. strIo ane bALakone kAMDe paheravAnuM eka darzanI vi. pragaTa; khulluM; dekhItuM (2) (vi. strI.) jotAMveMta zikAravAnI (hUMDI) darzanIya vi. (saM.) jovA yogya; suMdara darzaneMdriya strI. (saM.) AMkha darzavuM a.ki. dekhAvuM; dazavuM darzAvavuM sa.kri. (saM. dez parathI) dekhADavuM; batAvavuM darzita vi. (saM.) dekhADeluM [jema ke priyadarzinI darzinI vi., strI, (samAsane aMte vaparAya che.) jonArI. -darzI vi. (saM.) (samAsane aMte vaparAya che.) jonAruM. jema ke, dUradarzI (2) batAvanAruM daladala na. (a.) kAdavakIcaDa (2) kaLaNabhUmi dala(-La) na. (saM.) pAMdaDuM (2) phUlanI pAMkhaDI (3) sainya (4) jADAza; ghanatA * dalana na. (saM.) daLI nAMkhavuM-cUrecUrA karavA te dala(-La)pati puM. senApati (2) maMDaLIno nAyaka dalavADI puM. (saM. dali = mATInuM DhekuM uparathI) IMTo pakavanAra kuMbhAra ke dhaMdhedAra [maLatuM cAmaDuM dalavADuM na. (marelA DhoranA badalAmAM) camArane tyAMthI dalADa(-ra)vuM sa.kri. (saM.) dhIraja ApavI; mana vaLAvavuM; 413 samajAvavuM (2) vIMDhAravuM (3) nabhAvavuM dalAla puM. (a. dallAla) sATuM goThavI ApanAra mAraphatiyo (2) bhaDavo; phUTaNo (3) vaceTiyo; 'ejanTa'; 'miDalamaeNna'[dalAla tarIkenuM mahenatANuM; hakasAI dalAlI strI. (a. dallAlI) dalAlanuM kAma; mAraphata (2) dalAyuM na. dalAlanuM kAma; dalAlI; mAraphata dalita vi. (saM.) dabAyeluM; kacarAyeluM; pIDita dalitoddhAra puM. dalitono uddhAra dalIla strI. (a.) (vAtanA TekAmAM darzAvelo) sababa; vivAdanA muddAnI rajUAta; carcA; vAda-vivAda; tarka dalIlakhora vi. dalIla karyA karavAnI TevavALuM dalIlabAja vi. dalIla karavAmAM kuzaLa dalIlabAjI strI. sAmasAmI dalIlono mAro dallo puM. (de. Dalla=Topalo) thApaNa; pUMjI; mUDI | daza(-sa)mUla dava puM. (saM.) vana (2) dAvAnaLa (3) saMtApa davarAvavuM sa.kri. ('dAvuM'nuM preraka) nara dekhADavo; AdhAna karAvavuM (pazumAM) davaluM vi. aLakhAmaNuM; aNamAnItuM; aNagamatuM davA puM. (saM.) kharAba vA; vAvara [upAya; IlAja davA (a.), (oI) (phA.) strI. osaDa; auSadha (2) davAkhAnuM na. auSadhAlaya; cikitsAlaya; hakImakhAnuM; 'haoNspiTala' ['priskripzana' davAciThThI strI. zI davA levAnI che te batAvatI ciThThI; davAta puM. (a.) (zAhIno) khaDiyo; 'inkapoTaka' davA(0dArU, 0pANI) na.ba.va. osaDavesaDa davApeTI strI. auSadhapeTI; 'meDisina-baoNksa' davApothI strI. davAonA nusakhAnI pothI; 'phArmAkopiyA' davAbajAra na. davAonuM bajAra davAro puM. ThAkaramaMdira (2) dharmazALA davAvALo puM. davAo vecanAro; 'kemisTa' ['phArmasI' davAzALA strI. davA banAvavAnI ke vecavAnI jagyA; davAzAstra na. davA banAvavAnuM zAstra davAzAstrI puM. davAnuM zAstra jANanAra; 'phArmasisTa' daza(-sa) strI. diza; dizA (2) upAya, IlAja daza(-sa) vi. (saM. daza, prA. dasa) nava vattA eka (2) puM. dazanI saMkhyA ke AMkaDo; '10' daza(-sa)ka puM. (saM.) dazako; dazano jatho (2) saMkhyAlekhanamAM ekamathI AgaLanuM bIjuM sthAna (ga.) dazakaMdha, (02) puM. dazagrIva; dazAnana; rAvaNa daza(-sa)ko puM. dazaka (2) daza varSano samaya dazagrIva chuM. (saM.) daza garadanavALo daza(-sa)diza,(-zA) strI. cAra dizA, cAra khUNA, AkAza tathA pAtALa ema daza dizAono samUha deza(-sa)dhA kri.vi. daza rIte rAvaNa dazAbdI strI. dAyako (2) daza varSa pUrAM thayAno utsava dazana puM. (saM.) dAMta dazanapaMkti strI. dAMtanI hAra daza(-sa)nAmI puM. (saM.) daza nAmo (tIrtha, Azrama, vana, araNya, giri, parvata, sAgara, sarasvatI, bhAratI, purI) vALA (zaMkarAcAryanA)dazavarganosaMnyAsI [tithi dazama vi. (saM.) dazamuM (2) strI. pakhavADiyAnI dazamI dazadvAra na. zarIramAMnuM dazamuM dvAra - brahmaraMdhra; tALavuM dazamI strI. (saM.) dazama - Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir For Private and Personal Use Only - dazamI strI. dUdha bAMdhIne banAvelI bhAkharI dazamukha puM. (saM.) daza mukhavALo - rAvaNa daza(-sa)muM na. maraNa pachI dazame divase karavAnI kriyA (2) vi. kramamAM navamAnI pachI AvatuM [mULiyAM daza(-sa)mUla na. (saM.) auSadhamAM vaparAtAM daza jAtanAM
Page #431
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dazarathI 41 4 | dahADIdahADI dazaratha paM. (saM.) zrIrAmanA pitA - ayodhyAnA rAjA dastaka chuM. dasakta; akSaranI lakhAvaTa; sahI daza(-ze, sa, se)rA puM. (saM. dazaharA) Aso suda dazama; dastaka chuM. (phA.) (bAraNe) TakorA dazerA; vijayAdazamI dastakArI strI, hAthanI kArIgarI; hunnara dazaharA na. (saM.) jeTha suda paDavAnuM gaMgAjanmanuM parva dastakhata pu. (phA.) dasakata; sahI; hastAkSara (corI, hiMsA, vyabhicAra, kaThora vacana, asatya, dastagIra vi. (phA.) hAtha jhAlanAra - sahAyaka cADI, bakavAsa, parAyA dhananI pRddha, aniSTaciMtana, dastagIrI strI. (a., phA.) sahAyatA; madada asatyaprema A dasa pApane haranArI gaMgAvataraNanI dastadarAjI strI. (saM.) satAmaNI A tithi kahevAya che.) (2) dazerA dastabastA vi. anucara, sevaka dazA strI. (saM.) gADI UMjavA paDAmAM naMkhAtI telavALI dastarakhAna na. (saM.) bhANuM mUkavA mATenuM pAtharaNuM cIMdaraDI (2) kapaDAMnI AMtarI; dazI (musalamAna vageremAM) (2) bhojanano thALa; bhANuM dazA strI. sthiti; hAlata (4) manuSyanA nasIba para sArI- dastarAjI strI. pArakAnI sImamAM praveza karavo te (e guno mAThI asara karanArI graha vagerenI sthiti (5) paDatI bane che.) (2) pajavaNI; satAmaNI hAlata dastAnuM na. dasta; jhADo jhIlavAnuM vAsaNa; "beDapena' dazAnana kuM. (saM.) (dazamukha) rAvaNa dastAveja puM. (phA.) leNadeNa vagere saMbaMdhI lakhANa (2) dazAvatAra pu.ba.va. (saM.) viSaNunA daza avatAra (masya. AdhArabhUta ke adhikRta koI paNa lakhANa ke karAra kUrma, varAha, nRsiMha, vAmana, parazurAma, zrIrAma, dastAvejI vi. dastAvejanuM, -ne lagatuM ke tenA AdhAravALuM kRSNa, buddha ane kalki) (2) lekhI (3) adhikRta ane AdhArabhUta; dazAvatArI strI. (dazAvatAranAM pattAMnI) eka ramata 'okyumenTarI' (dApuM; kara (3) pArasIonA gorA dazAviparyaya puM. (saM.) dazA pharavI te dastUra chuM. (phA.) rivAja; dhAro; kAyado; kAnUna; rIta (2) dazAzvamedha puM. (saM.) kAzI prayAga vagere sthaLomAMnuM e dastUrapaduM na. pArasInuM gorapaduM nAmanA ghATanuM eka tIrthasthAna (tyAM azvamegha thayA dastUrI vi. dastUranA kAma badala maLatuM mahenatANuM (2) hatA evI purANakathA che.) hakasAI; dAkhuM; sukhaDI (3) dastUrapaduM (4) bhaththu; dazAhIna vi. (saM.) nabaLI hAlatanuM; duHkhanI sthitinuM vetana dazAMga vi. (saM.) daza aMgavALuM (jema ke, kvAtha, dhUpa, dasto chuM. (phA.) khAMDaNIno dAMDo; parAI (2) hAtho (3) lepa vagere) [(apUrNAka) (ga.) covIsa kAgaLanI thokaDI; ghA (4) sipAIonI dazAMza puM. (saM.) dazamo bhAga (2) vi. dazakathI gaNAtuM amuka saMkhyAnI TukaDI jiAtano mANase dazAMza apUrNAMka na. (saM.) jenA chedamAM daza athavA dazanI dasyu paM. (saM.) cora; lUMTAro (2) anArya lokonI eka koI ghAta hoya evo apUrNAMka, simala phrekzana' dasso chuM. dasanI saMjJAnuM gaMjIphAnuM pAnuM dazAMza paddhati strI. vividha parimANone dazakathI gaNavAnI dahakavuM a.kri. saLagavuM koSTapaddhati dahana na. (saM.) dahavuM-bALavuM te (2) baLavAnI kriyA; dazAMzabiMdu na. dazAMzanuM cihana-TapakuM (ga.) dahanakriyA strI. bALavAnI kriyA (2) agnisaMskAra dazI strI, (saM. dazA uparathI) kapaDAnI AMtarI; dazA dahanazIla, dahanIya vi. baLavAnA svabhAvanuM; agninA dazI(-sI) strI. daza varSano samaya sparzathI saLagI UThe evuM; "kambazcibala' (2) baLe evuM dazI(-sI)vIzI-sI) strI. caDatI paDatI dahara paM. naraka(2) hRdaya ke tenI aMdaranuM polANa hayAkAza dazerA strI. dazara; vijayAdazamI dahara na. jamAno (2) jagata biLavuM; saLagavuM dazodizaki.vi. (daza+dizA) badhI dizAmAM sarvatra['10' dahavuM sakri. (saM. da) bALavuM; saLagAvavuM (2) a.kri. dasa vi. nava vattA eka (2) puM. dasanI saMkhyA ke AMkaDo; dahADA pu.ba.va. divaso (2) (lA.) vakhata; samaya (3) dasakata chuM. (aa. dastakhata) akSara; harapha (2) akSaranI AvaradA; jiMdagI (4) garbha rahevo te (5) dazA lakhAvaTa (AthanI) (3) sahI [(2) "kopIbuka dahADAvALI vi., strI, (dahADa caDela) sagarbha; garbhavatI dasakata-zikSaka che. sArA akSara kADhatAM zIkhavanAra zikSaka dahADiyuM vi. (2) na. rojabarojanuM mahenatANuM rijamadAra dasako pu. dazako; dasano samUha (ra) daza varSano samaya dasamuM na. dazamuM (2) dasamo divasa dahADI strI. (dahADo parathI) rojiMduM mahenatANuM dasa(-)rA strI. dazarA; vijayAdazamI aidhikAra dahADI ki.vi. roja; haMmezA; dararoja dasta 5. (phA.) hAtha (2) jhADa; julAba: reca (3) sattA: dahADIdahADI kri.vi. rojeroja: harahaMmeza For Private and Personal Use Only
Page #432
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dahADo 4 15 L[ daMtazAstra daho puM. (saM. divasa, prA. divaha) divasa; vAra (2) vacce AveluM eka prAcIna vana tArIkha; tithi (3) maranAra pAchaLa karavAmAM AvatuM daMDana na. (saM.) daMDa-zikSA karavI te jamaNa (4) vakhata; samaya (5) bhAgya; sitAro daMDanAyaka puM. (saM.) nyAyAdhIza (2) polIsano vaDo dahADopANI na.ba.va. maranAra pAchaLanuM jamaNa (2) amaladAra, koTavALa (3) senApati vakhata; samaya; aMta aiharniza daMDanIti strI. (saM.) rAjanIti (2) nyAyavahIvaTa dahADorAta a. rAtadahADo; badho vakhata; divasa-rAta; diMDapAlavuM. (saM.) vaDonyAyAdhIza; "mejisTreTa' (2) daravAna dahIM na. (saM. dadhi, prA. dahi) dUdha jamAvatAM maLato padArtha daMDapAkSika chuM. mukhya polIsa adhikArI (2) phAMsIgara dahIMta(-)ruM na. (saM. dadhistara, de. dahityara) dahIMmAM daMDapraNAma paM. daMDavata praNAma karavAnI kriyA nAkhela eka jAtanI jADI pocI pUrI; dAthI daMDabeThaka na.ba.va. kasaratamAM daMDa pIlavAnI ane UThabesa dahIMdUdhiyuM vi. dUdha ane dahIM baMnemAM paga rAkhanAruM; baMne daMDavat kri.vi. (saM.) daMDanI peThe lAMbA paDIne pakSa sAcavavA icchanAre-meLa rAkhanAruM daMDavatuM na.ba.va. (praNAma) pu.ba.va. vi. daMDanI jema dahIMvaDuM na. dahIMmAM palALeluM vaDuM diAyajo; kariyAvara sASTAMga namaskAra daheja strI. (phA.) deja; paraNatIveLA kanyAne apAto daMDavuM sakri. (saM. ) zikSA-sajA karavI (2) daMDa karavo dahezata strI. (a. dahazata) bIka; bhaya; dhAstI; Dara daMDazAstra na. (saM.) daMDa-zikSA karavAnuM zAsa; "pInaoNlojI' dahezatakhora vi. Darapoka; bIkaNa daMDANuM chuM. saLI AkArano jIvANuM daLa na. (saM. dala) dala; sainya (2) phUlapAMkhaDI (3) pAMDuM daMDAdaMDI strI. daMDAbAjI; daMDAthI thatI mArAmArI (4) ghanatA (5) kaThoLanA dANAnuM phADiyuM daMDAbAja vi. daMDAthI mArAmArI karavAmAM kuzaLa daLa na., pR. ghauMnA loTano magadaLa daMDAbAjI strI. daMDA ke lAThIthI karelI mArAmArI daLaNuM na. daLavAno padArtha (2) daLavuM te daMDAbeDI strI. vacce daMDAvALI paganI beDI (jelamAM karAtI daLadara na. (saM. daridra, prA. dalidra) daridratA; garIbAI eka zikSA) (2) ALasa; edIpaNuM daMDita vi. (saM.) daMDAyeluM [kAvyazAstrI daLadarI vi. daLadaravALuM; edI daMDI puM. (saM.) daMDadhArI saMnyAsI (2) saMskRtanA eka daLadAra puM. daLavALuM; jADuM (2) bhAre daMDI(-)ko 5. (saM. daMDa) jADI TUMkI lAkaDI, ghoko; "beTana daLadrI vi. daLadarI; daridrI; edI daMDIluM vi. uddhata; dAMDa daLavAdaLa na. tophAnanuM vAdaLa (2) lazkara diDUkiyuM vi. daMDUkAvALuM rimavAno daDo daLavuM sakri. (saM. dalati, dalai) pIsavuM; ghaMTImAM nAMkhI daMDo chuM. (saM. daMDa) TUMkI jADI lAkaDI; khaMDo (2) moI bhUko karavo (anAja vagereno) (2) jalana karavuM; daMta puM. (saM.) dAMta [lokavAyakA; kivadaMtI dalavuM; nAza karavuM (daLavAnI kriyA daMtakathA strI. mukhaparaMparAthI cAlatI AvelI vArtA daLAI strI. (-maNa, maNI) na. daLavAnuM mahenatANuM (2) daMtakSata na. (saM.) dAMta besavAthI paDelo ghA-vraNa daMga (phA.) diMga; cakita; AbhuM; navAI pAmeluM daMtagaragaDI strI, dAMtAvALI garagaDI; "koMga-vhIla' ghAsa vecavAnuM pITha. ghAsa-bajAra: khaDapITha daMtacakra na. (saM.) dAMDAvALuM cakra: dAMtAcakraH 'giyaravhila' daMgala vi. (phA.) TaMTo, takarAra (2) kustI (3) kustInI daMtadhAvana (saM.) dAtaNa (2) dAMta sApha karavA te paddhati harIphAI (4) akhADo (5) raNabhUmi; raNakSetra daMtabaMdhana na. (saM.) vAMkA dAMta sIdhA karavA mATenI cikitsA daMgo chuM. (phA. daMgala) tophAna; bakheDo; hullaDa (2) baMDa; daMtapatra na. (saM.) dAMtiyo (2) kAnanuM eka ghareNuM phitUra (3) (lA.) chAvaNI; DerAtaMbu daMtapaMkti strI. (saM.) dAMtonI hAra riAkhanAra snAyu daMgophisAda pu. laDAITeTo; hullaDa; phitUra daMtamajjA strI. dAMtanI aMdarano garabha; dAMtane pakaDI daMDa kuM. (saM.) hAthamAM jhAlavAnI lAkaDI (2) vetra; chaDI daMtamaMjana na. dAMta mAMjavAnI bhUkI-auSadhi (3) zikSA; sajA (4) zilA tarIke levAtuM nANuM (5) daMta roga . dAMtano roga; "pAyoriyA" [nTisTa' eka jAtanI kasarata (6) cAra hAthanI laMbAI jeTaluM aMtarogazAstrana. dAMtanA rogone lagatI vidyA; aMtavijJAna; mApa (7) daMDa jevo hAtha daMtavidyA strI. (-jJAna) na. dAMta vizenuM jJAna; daMtazAstra daMDaka paM. (saM.) daMDako: lAkaDI (ra) eka chaMda (3) dhArA- daMtavizodhana na. (saM.) dAMta sApha karavA te sabhAmAM koI pakSanI zista, hAjarI vagere vizenI daMtavaidya . dAMtano vaidya; daMta cikitsaka DenTisTa' vyavasthA saMbhALanAra; 'hipa daMtazAstra na. dAMta vizenuM zAstra; dAMtanuM vaidaka, dAMtanA daMDakA strI, (saM.) (-raNya) na. narmadA ane godAvarI rogonuM upacAra zAstra; 'DenTisTrI" For Private and Personal Use Only
Page #433
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir datasthAno 41 huM ( dATavuM daMtasthAna na. dAMtanuM sthAna dAktara 5. (che. DaoNkTara) yuropIya tabIbI vijJAna pramANe daMtasthAnI vi. dAMtanI madadathI bolAtuM daMtya davA karanAra; cikitsaka tabIba daMtAro chuM. (saM. daMtakAra, prA daMtAra) hAthIdAMtanuM kAma dAktarI vi. dAktaranuM, -ne lagatuM (2) strI, dAktaranI karanAra; cUgara - vidyA ke dhaMdho; dAktaruM daMtALa na. ('daMta' uparathI) paMjeTI; khetInuM eka ojAra dakSiNa vi. (saM.) dakSiNAne lagatuM (2) dakSiNa dizA (2) paM. (haLa daMtALI vagereno) dAMto (3) vi. saMbaMdhI bahAra nIkaLelA dAMtavALuM; daMtALuM dAkSAyaNI strI. (saM.) dakSanI kanyA; pArvatI (2) nakSatra daMtALI strI, paMjeTI; khaMpALI (2) dAMtI dAkSiNAtya na. (saM.) dakSiNamAM AveluM (2) puM. dakSiNa daMtALuM dAMtA-phaLAMvALuM (2) daMtavuM; dAMtaruM dezano vatanI datiyo chuM. ('data' parathI) dAMtiyo; kAMsako (2) kharero dAkya(-liya) na. (saM.) sabhyatA; viveka; namratA (2) daMtI chuM. (saM.) hAthI (2) vi. daMtasthAnI (3) dAMtavALuM caturAI, dakSatA (3) dakSiNa dizAmAM javuM te ta vi. dAMtavALuM (ra) AgaLa paDatA dAMtavALuM: 'tavuM dAkhaDo 5. zrama: mahenata; takalIpha (2) dAkhalo daMtUDI strI. phUTato nAno dAMta (2) nAnakaDo rUpALo dAMta dAkhala vi. (a. dAkhila) aMdara gayeluM - peTheluM (2) daMkUza, (-sa)La chuM. (saM. daMta + zUla) hAthIno dAMta ki.vi. badale; mATe; peTe; tarIke dataiiyuM na. dAMtiyuM dAkhalo chuM. (a. dAkhilaha) daSTAMta; udAharaNa (2) daMtya vi. (saM.) dAMtasaMbaMdhI (2) datasthAnI anubhava; pATha; zikSA (3) purAvo; pramANa (4) daMtyauya vi. (datya- zya) dAMta ane hoTha baMnenI rIta pramANe gaNavAnI rakama - hisAba madadathI uccArAtuM; udA. 'va' jioDuM dAbavuM(-vavuM) sakri. (saM. dakSati - drazyati, prA. dakhaIdaMpatI na ba.va. (saM.) patipatnI; varavahu; strI-puruSanuM dakhavai) dekhADavuM; batAvavuM; dhyAna para lAvavuM; daMpatIhaka(-kka) . daMpatInA jAtIya saMbaMdhano haka kahevuM (2) aki. asara batAvavI; guNa dekhADavo daMbha chuM. (saM.) DoLa; DhoMga; ADaMbara (prAya: sAro nahi) (3) duHkha karavuM; pIDA thavI daMbhaka, daMbhI(-bhivuM) vi. daMbha karanAruM dAgavuM, (-vavuM) sakri. (saM. dAgha uparathI) saLagAvavuM; daMbhI vi. (saM.) daMbhavALuM; DhoMgI; ADaMbarI palIto cAMpI phoDavuM; peTAvavuM; cetavavuM daMza puM. (saM.) DaMkha; sApa vagere jherI jIvajaMtunuM karaDavuM dAgIno chuM. alaMkAra; ghareNuM (2) rakama; naMga - te (2) kIno; vera; duzmanAvaTa dAgha chuM. (phA.) DAdha; nizAnI daMzakoza(-Sa) . (saM.) khanuM kocaluM; jheranI kothaLI dAgha chuM. (saM.) baLavuM te; maDadAno agnidAha daMzanuM sakri. daMza devo; karavuM; khavuM dAghAMjali strI. (saM.) agnidAha vakhatanI aMjali daMzI vi. (saM.) dezavALuM (2) strI, eka jAtanI mAkhI dAjI pu.ba.va. pitA ke vaDIla (saMbodhana) daMzIluM vi. jherIluM; kinnAkhora, DaMkhIluM dAjha strI. (saM. daha, prA. dajha uparathI) lAgaNI; daMSTra strI. (saM.) moTA dAMta; dADha (2) jherI dAMta anukaMpA (2) cIDa; gusso (3) dveSa; vera (4) dA pu. dAva, ramatamAM Avato vAro (2) pAsAmAM paDatA dAjhelo-bolo bhAga (khorAkamAM) dANA (3) lAga; anukULa vakhata (4) yuti; peca dAjhaNuM vi. dajhAvAya evuM -dA vi., strI. (saM.) ApanArI; "da'nuM strIliMga; udA. dAjhaNuM na. dAjhavAnI kriyA ke sthiti varadA prisava karAvanArI strI dAjhavuM a kri. (saM. dahyate, dajha) UnuM caMpAvAnI asara dAI, (oSaNa, vayANI) strI. dAyaNa; dhAva (2) suyANI; thavI (2) baLavuM; saLagavuM (3) (rasoInuM) atitApadAIdumanapuM. (prA. dAia vArasAmAM hissedAra+dhumana) thI baLavuM (4) manamAM dAjha hovI ke caDhavIdAjhabaLavuM vArasAmAM bhAgIdAra ane duzmana (2) veravI; zatru dAjhIluM vi. dAjhavALuM; adekhuM; draSIluM, kInAkhora (2) rIse dAudakhAnI vi. (a. dAUda + phA. khAna) e nAmanI bharAyeluM [(atizaya moMdhuM) jAtanA (ghauM ke cokhA) (mogala bAdazAha zAhaAlama- dATa vi. (ka. daTTa) bharacaka; puSkaLa. udA. moMghuM dATa no umarAva dAUdakhAna ijiptamAMthI ghauMnI A jAta dATa 5. DATa; bhAre nAza; khuvArI; gajaba (2) toTo; khoTa bhAratamAM lAvelo.) dATavuM sakri. khADo karI temAM mATIthI DhAMkI devuM; daphanAvavuM dAudI strI. (a. dAUda parathI) eka phUlajhADa; (2) tema karIne saMtADavuM (3) koI chUpa. lAbha guladAvarI (2) e nAmanI jAtanA (dha6) (3) vi. chUpAyelo hovo. jema ke tyAM zuM dADhyuM che ke zodhyA musalamAna ke vorAnI eka jAtanuM kare che ? (4) vATavuM; dATI devI; dhamakAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #434
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dATI) 4 1e [dAna dATI strI, (hi.) dhamakI; damadATI (2) bhIDa; gIradI dAtaNapANI na. dAtaNa ane pANI (2) te vaDe dAMtamoTuM dATo chuM. ('dATavuM' uparathI) DATo; bUca, sAMkaDA moMnA sApha karavA te pAtranuM (baraNI, zIzI jevAnuM) mAM baMdha karavAnuM dAtaNabhera kri.vi. mAtra dAtaNa karyuM hoya ema sAdhana; dUca (2) damadATI; dhamakI phaLa; anAra dAtaNiyo chuM. dAtaNa vecanAro [pANI vinA dADamana. (saM. dADima, prA. dADima) aMdara dANAvALuM eka dAtaNodAtaNa ki vi. phakta dAtaNebhara; bhUkhya peTe-nAsto dADamakaLI strI, dADamanuM phaLa thAya te pahelAMno DoDo dAtaraDI strI. (saM. dAtra, prA. datra) nAnuM dAtaraDuM (2) dADamiyuM vi. dADamane lagatuM (2) dADamanA bInA raMganuM dAtaraDI jevA dAMta (jema ke sUvaranI dAtaraDI) dADamI(-maDI) strI. dADamanuM jhADa cAvavAno dAMta dAtaraDuM na. ghAsa kApavAnuM eka ojAra dADha strI. (saM. dekhA, prA. dADhA) capaTA mAthAno dAvya vi. (saM.) ApavA yogya-pAtra dADhavAdiyuM vi. svAdiSTa khAvAnI icchAvALuM; savAdiyuM dAtA (saM.) (02) vi. ApanAruM (2) dAna karanAruM; udAra dADhA pu.ba.va. loDhAnA dAMtA (karabaDInA) (3) paM. dAna ApanAro puruSa dADhALo, dADhiyALo vi., pR. dADhIvALo-marada dAtrI vi. denArI (2) strI, dAtA strI dADhI strI. (saM. dAMSTikA, prA. dADhiA) haDapacI ke tyAM dAtharo paM. rasoImAM varALathI bAphavA vAsaNamAM vastune UgatA vALa - tenI hajAmata adhdhara rAkhavA karAtuM ghAsa vagerenuM paDa dANa na. (saM. dazaka) dasanA AMkano ghaDiyo dAda strI. (phA.) phariyAda; araja (2) InsApha; nyAya dANa na. (saM. dAna, prA. dANa) jakAta; hAMsaNa; 'Tola dAdakhAha vi. (phA.) dAda mAganAra dANa na, phero; vAro dAdagAra paM. dAdano nyAya ApanAra; nyAyAdhIzaaraja dANa strI. ramavAnI koDI dAdaphariyAda strI. koI paNa jAtanI phariyAda; nyAya mATenI dANacokI strI. jakAtanA; Tola levAnI jagA dAdara strI. (saM. dadu, prA. daddha) darAja-cAmaDIno eka roga dANacorI strI, dANa bharavAnuM na cukAvavuM te; kAyadesara dAdarabArI strI, dAdaranuM nAnuM bAraNuM; jIno thatI jakAta na ApavI te; "smagaliMga [karelI lIlA dAdarA tAla pe. saMgItano dAdaro tAla; krIDAtAla dANalIlA strI. gopIo pAse dAna levAnI zrIkRSNa dAdaro chuM. nisaraNI (2) nisaraNI uparanuM bAraNuM (3) dANAdANa strI, dANedANa chUTo thaI jAya tema karavuM ke tALAnI aMdaranI kaLa (4) eka jAtano thavuM te; khAnAkharAbI; veraNacheraNa; chinnabhinna kIDAtAla (5) eka vanaspati-auSadhi (pitAmaha dANAdAra vi. (phA. dAnaha+dAra) dANAdANAvALuM; kaNa- dAdA, (jI) pu.ba.va. dAdo (mAnArthe bahuvacana), dAra kei jaththAbaMdha anAja vecAtuM hoya te sthaLa dAdAgIrI strI. (dAdo' uparathI) jabaradastI; baLarI; dANApITha strI. dANAbajAra; kaNapITha; anAjabajAra; chUTaka guMDAgIrI dANiyA paM.ba.va. sogaTAbAjI vagere ramatamAM vaparAtI dAdI strI, pitAnI mAtA: vayiAI moTI koDIo dAdI vi. dAda mAganAra; phariyAdI dANiyuM na. saubhAgyavatInuM koTanuM eka ghareNuM (2) aradhuM dAdImAM strIdAdI (mAnArthe). anAja ane aradhAM photarAMvALuM DhoranuM khANa (3) dAdura DuM. (saM. dardara, prA. dadara) deDako, maMDUka guvAranuM gotara dAdo pu. bApanA ke mAtAnA bApa; vaDavo (ra) guMDo; dANiyo chuM. dANa ugharAvanAra adhikArI; dANI jabaradastI karavAnI TevavALo dANI vi. ('dANa' uparathI) dANanuM hakadAra dAdhAbaLyuM vi. (saM. dagdhabaLyuM) adekhuM (2) raDatI dANo pu. (phA. dAnaha) anAja, dhAnya (2) anAjano sUratavALuM (2) ardhadagdha kaNa (3) enA jevo koI paNa kaNa (4) sogaThAbAjI dAdhAranuM vi. (saM. dagdha uparathI) adekhuM; gAMDiyuM vagere ramatamAM pAsA ke koDIthI dAva nAkhatAM paDelo aMka dAdhu vi. (saM. dagdhaka, prA. dvia) dAjheluM, baLeluM (2) dANodUNI puM, anAja vagere khorAkano sAmAna manamAM ne manamAM saLagI UTheluM dANopANI puM, na. khAvApIvAnuM sAdhana (2) annasAmagrI; -dAna (phA.) pratya, nAmane lAgatAM te rAkhanAra, dhAraNa sthAnanI leNAdeNI karanAra ke te jANanAra evA arthanuM vizeSaNa banAve. dANo vATo puM. kaccaraghANa; khuvAra thaI javuM te udA. 'kadaradAna' dA.ta. ki.vi. dAkhalA tarIke (TUMkuM rU5) dAna na. (saM.) ApavuM te; sakhAvata (2) dharmabuddhithI, dAtaNa na. (saM. daMtadhAvana, prA. detavaNa) dAMta sApha karavA puNyArthe ApavuM te (3) ramatano ApavAno dAva; mATe AvaLabAvaLa vagerenI soTIno kakaDo vAro (4) hAthInA lamaNAmAMthI jharato mada For Private and Personal Use Only
Page #435
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir diAno 4 1 8 | dAridraya) dAna pu.ba.va. dazano ghaDiyo; 1 X 10 = 10 dAmaNa na. (saM. dAmana, prA. dAmaNa) ghoDAM-gadheDAMnA paga dAnakarma na. (saM.) dAna ApavAnuM kAma bhAva bAMdhavAnuM doraDuM (2) strI, (vahANanI) DAbI bAju dAnata strI. (a. diyAnata) mananuM valaNa; vRttiH mano- dAmaNI strI, strIonA kapALanuM eka ghareNuM zIzala dAnadakSiNA strI. (saM.) dAna ane dakSiNA dAmaNuM na. netaruM (2) reMTiyAnI Are bAMdhavAnI dorI (3) dAnadRSTi strI. (saM.) dAna devAnuM valaNa; dAnavRtti diyAmaNuM; garIba dAnadharma puM. (saM.) dAna karavAno dharma dAmaNuM vi. (da. dayAvaNa) oziyALuM; paravaza (2) dAnapatra na. bakSisapatra; dAnanuM lakhANa dAmadU(du)paTa na. (dAma + dupaTa) dhIrelAthI bamaNuM levuM dAnava chuM. (saM.) rAkSasa; daitya (lagatuM; rAkSasI ciALa dAnavI strI, dAnava strI; rAkSasI (2) vi. dAnavane dAmana na. (phA.) cheDo; pAlava (2) aMgarakhA vagerenI dAnavIra 5. (saM.) dAna karavAmAM zuro mANasa; dAnezarI dAmAda 5. jamAI dAnazAlI(-LI), dAnazIla vi. (saM.) dAna karavAnI dAminI strI. (saM.) vIjaLI; saudAminI (2) dAmaNI vRttivALuM, dAtAra dAmI vi. dAmavALuM; paisAdAra Avato khAMco dAnAI strI. (phA.) dAnApaNuM; DAhyApaNuM; viveka (2) dAmuM na. kyAraDAmAM pANI jatuM karavA kinArano ughADavAmAM bhalamanasAI (3) prAmANiktA; ImAnadArI (4) dAmodara, (0rAma, 0rAyajI) 5. (saM. dAmana + udara) (lA.) garva; ahaMkAra zrIkRSNa nivamAM dAniza strI. (phA.) DahApaNa; viveka; samaja dAmodara kuM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA dAnizamaMda vi. DAhyuM; samaju; vivekI dAya puM. (saM.) vaDIlopArjita milakatamAMno bhAga (2) -dAnI strI. (phA. dAna) pAtra; Alaya; - ne rAkhavAnuM ApavuM te; dAna; bheTa (lAbhadAyaka ThAma, e arthamAM nAmane aMte. jema ke cA-dAnI, -dAyaka vi. (saM.) (prAyaH samAsane aMte) ApanAra. udA. pIkarAnI vagere ditA dAyakara paM. (saM.) vArasAmAM maLela saMpatti uparano dAnI vi. (saM.) dAna ApanAruM; sakhI; udAra (2) puM. karavero; vArasAvero disako dAneza(-sa)rI muM. (saM. dAna + Izvara) dAnavIra; moTo dAyako . (saM. dazan uparathI) daza varSano samayagALo; dAnI mANasa; dAtAra dAyajo yuM. (saM. dAyAdha, prA. dAyaja=lagna vakhate varadAno vi., pR. (phA. dAnA) DAhyo; samaju; vivekI, udAra vahune apAtuM dravya) strIdhana; daheja . dApuM na. (saM. dApana) hakanuM mAgaNuM; lAgo dAyaNa strI. (phA. dAyaha) suyANI; dAI dAba chuM. dAbavuM te; dabANa (2) vajana; bhAra; boja (3) dAyabhAga 5. vArasa tarIkeno milakatamAMno bhAga Agraha (4) aMkuza; dhAka dAyabhAgI vi. (saM.) dAvAda, dAyabhAganA hakavALuM dAbaDadIbaDa ki.vi. ('dAbaDa' - dAbavuM' uparathI -no dAvAda 5. (saM.) dAyano adhikArI; aurasaputra; vArasa dvirbhAva) saMtADI, chupAvI, dAbI rAkhIne (2) sagotra [rAvaNuM dAbaDI strI. (a. dabUha uparathI) nAno dAbaDo; DabI dayAro . (a. dAyiraha) samudAya; ToLuM (2) DAyaro; dAbaDo chuM. DhAMkaNavALuM eka jAtanuM dhAtunuM pAtra; Dabo dAyitva na. (saM.) javAbadArI; kartavya dAbaNiyuM na. kAMI dAbavA mATenuM vajana; "pepara veITa' -dAyinI vi., strI. dAyI - ApanArI arthamAM zabdane dAbamApaka na. (varALa, vAyu jevAnuM) bhAra ke boja aMte. udA. varadAyinI [udA. lAbhadAyI mApavAnuM sAdhana; dabANa mApavAnuM yaMtra; dabANamApaka; -dAyI vi. (saM.) "ApanAruM evA arthamAM samAsane aMte. 'menomiTara' -dAra vi. (phA.) "vALuM' arthamAM zabdane cheDe. udA. dAbalo chuM. AkhI kerInuM saMbhAra bharI karAtuM eka athANuM mAladAra, dAvedAra dAbavuM sa.ki. dabAvavuM; cagadavuM; cAMpavuM (2) sakhatI dAra vi. sadhdhara; "solvanTa karavI; aMkuzamAM rAkhavuM (3) dAbIne khAvuM (4) chAnuM dAra, (-rA) strI, patnI rAkhavuM [vAnagI dAraka chuM. (saM.) bALaka; vatsa; putra dAbelI strI, be breDa vacce masAlo vagere mUkIne banAvelI dArakarma na. (saM.) lagna; vivAha dAbha 5. (saM. darbha, prA. dalma) eka vanaspati-darbha dArapaNuM na. sadhdharatA; "solavansI' dAma paM. (saM. dramma, prA. damma) paiso; dhana (2) nI kiMmata; dAravuM sakri. (saM. da - dArayu) cIravuM; phADavuM dArA strI. (saM. dAranuM ba.va. dArA) patnI; bhAya dAma na. (saM.) dAmaNa (2) strI. mALA dAridra(-draya) na. (saM.) daridratA; garIbAI For Private and Personal Use Only
Page #436
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org dAru dAru na. (saM.) devadAranuM jhADa (2) lAkaDuM dAruNa vi. (saM.) nirdaya; kaThora (2) bhayAnaka; tumula (3) tIvra; sakhata (darda) 419 dAruNya na. (saM.) bhayAnakatA; karuNatA; kAruNya dAru haLadara strI, eka vanaspati; auSadhi dArU (phA.) madirA; surA (2) baMdUka, dArUkhAnA vageremAM phoDAtuM gaMdhaka ane kolasA vagerenuM mizraNa (3) davA. jema ke, davAdArU dArUkAma na. AtazabAjI dArUkhAnuM na. AtazabAjInI cIja (2) AtazabAjI dArUgaLo puM. dArUkhAnuM banAvanAro dArUgALaNI strI. (pIvAno) dArU gALavo te ke tenuM kArakhAnuM; 'bruarI' (2) dArUnuM pIThuM dArUgoLo puM. dArU, goLA vagere yuddhano sAmAna dArUDiyo puM. dArUno vyasanI mANasa dArUDI strI. eka vanaspati (2) eka pakSI dArUniSedha puM. dArU pIvAno niSedha-manAI; dArUbaMdhI dArUniSedhaka vi. dArU niSedha karanAruM - karAvanAruM (vastu ke mANasa) dArUbaMdhI strI. dArUnI baMdhI; dArUniSedha; 'prohibizana' dArogo puM. (turkI) darogo; tapAsa rAkhanAro amaladAra dAromadAra chuM. ('dAro' nirarthaka -a.dAra) madAra; AdhAra (2) AlaMbana dArzanika vi. (saM.) darzanazAstranelagatuM(2)pratyakSa (purAvo) (3)puM. darzanazAstra jANanAra, philasUpha, 'philosaoNphara' dAlacInI strI. (phA. dAracInI) tejAnAnI eka vastu-taja dAlAna puM. (phA.) gharano moTo oraDo; dIvAnakhAnuM (2) coka; AMgaNuM dAva chuM. (phA.) ramatamAM Avato vAro; dA (2) pAsAmAM paDatA dANAM (3) lAga; anukULa vakhata (4) yukti; peca dAva puM. (saM.) dAvAnaLa; dAvAgni dAvaDuM na. reMTa (pANI kheMcavAno) dAvata strI. (a.) notaruM; ijana; mijabAnI; goTha dAvadagdha vi. (saM.) dAvAgnithI baLeluM dAvapeca vi. yuktiprayukti dAvara puM. (phA.) nyAyAdhIza (2) khudA; Izvara dAvAarajI strI. (dAvo-arajI) phariyAdanAmuM dAvAgIra puM. dAvo karanAra; phariyAdI; dAvAdAra dAvAgni puM. (saM.) dava; vanamAM enI meLe saLagato agni; dAvAnaLa dAvAdaLa na. daLavAdaLa (2) vAvAjhoDuM dAvAdAra vi. hakkadAra; haka dharAvanAruM; dAvo karanAruM dAvAnala (saM.) (-La) puM. dAvAgni; dava; vanamAM enI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | dAMDiyArAsa meLe saLagato agni dAvApAtra vi. dAvo karavA yogya dAvo puM. (phA. daavA) mAlikI; svAmitva (2) haka meLavavA sAru sarakAramAM phariyAda (3) prAmANya ke purAvo hovAno nizcaya ke tenI rUeno haka. jema ke, huM dAvAnI sAthe kahuM chuM. dAmika vi. (saM.) dazAMka saMbaMdhI dAzarathi puM. (saM.) dazarathaputra - zrIrAma dAzAha puM. (saM.) dazArha vaMzamAM janmela zrIkRSNa dAze(-se)ra puM. UMTa; mAravADI UMTa dAsa puM. (saM.) sevaka (2) strI. dAsya; sevA dAsatva na. (saM.) dAsapaNuM; dAsatA (2) gulAmI dAsAnudAsa puM. (dAsa-anudAsa) dAsano paNa dAsa (2) atyaMta namra sevaka dAsI strI. sevikA; nokaraDI; hUMDI dAsItva na. (saM.) dAsIpaNuM dAstAna strI. (phA. dAztana) varNana; ahevAla (2) na. moTI vArtAnuM pustaka (3) kahANI (4) hevAla dAsya na. (saM.) dAsapaNuM; gulAmI (2) navadhA bhaktimAMno bhagavAnanI sevA karavAno eka prakAra dAha puM. (saM.) baLavuM ke bALavuM te (2) baLatarA; agana dAhaka vi. (saM.) dAha karanAruM; bALanAruM; saLagAvanAruM dAhakarma na. (saM.) maDadAne saLagAvavAnuM kArya dAhakavara puM. (saM.) dAha janmAvato eka jAtano tAva dAhakatA strI. (-tva) na. (saM.) dAkapaNuM dAhabhUmi strI. (saM. zmazAna dAhAtmaka vi. (saM.) dAhaka guNavALuM [dahanIya dAhya vi. (saM.) bALavA jevuM (2) tarata saLagI UThe evuM; dALa strI. (saM. dAla, prA. dAliA) kaThoLanuM daLa-phADiyuM (2) enI (pravAhI ke bhabharI) banAvelI eka vAnI (3) gaDagUmaDa para vaLatuM paDa-cho. (4) IMDAnI jaradI dALaDhokaLI strI. dALamAM rAMdhelI DhokaLI dALabhAta na.ba.va. dALa ane bhAta dALaroTI strI. dALa ane roTI (2) nirvAha; AjIvikA dALiyA puM.ba.va. (choDAM vagaranA) zekelA caNA dALiyuM vi. dALakhAu; dALanuM savAdiyuM dALiyo puM. dALiyA vecanAro-taiyAra karanAro; bhADabhuMjo dALovATo puM. dATa; mahAvinAza; khedAnamedAna (nyA.) dAMDa vi. (2) puM. DAMDa; daMDAthI ke dhAkadhamakIthI kAma lenAra ke vartanAra (3) nAguM; uddhata; labADa; luccu; lAMTha (4) chaThThuM; bairIchokarAM vinAnuM For Private and Personal Use Only dAMDagI (-gAI) strI. nAgAI; uddhatAI; dAMDAI dAMDAI strI. dAMDapaNuM; nAgAI; lAMThAI nRtya dAMDiyArAsa puM. DAMDiyArAsa; DAMDiyA ramatAM karAtuM samUha
Page #437
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | diyora dAMDiyo 42 3 dAMDiyuM na. (da. dAMDI) DAMDiyuM ke tevuM kareluM vasa-lUgaDuM diga strI. dizA dAMDiyo paM. (saMdaMDa) DAMDiyo; daDako di(-dI)gara vi. (phA.) bIjuM; anya (2) kri.vi. "bIjuM dAMDI strI, DAMDI; nAnI lAkaDI; hAtho ke daMDo (ra) ke', 'vizeSa lakhavAnuM ke' e arthamAM muslima-kALanI taMtuvAdyano tuMbaDA sAtheno lAMbo dAMDo (3) jene be paddhatimAM patranI zarUAtamAM vaparAto zabda che. trAjavAnA pallAM baMdhAya che te lAkaDI-DAMDI (4) digaMta paM. (saM.) dizAno aMta; kSitija (2) dUranuM sthAna dIvAdAMDI (5) (sUrata jillAnuM) eka gAma (6) (3) vi. dizAonA aMta sudhI jatuM. jema ke, sIdhI kinArI-lITI (nAkanI) digaMtakIrti dAMDIkUca strI. (dAMDI + kUca) I.sa. 1930mAM gAMdhIjIe digaMtarana. (saM.) dizAono gALo (2) bIjI bIjI dizA sAbaramatI AzramathI sUrata jillAnA samudrakAMThAnA digaMtarekhA(pA) strI. kSitija rekhA dAMDI gAma sudhI mIThAnA kAyadAbhaMga mATe karelI kUca digaMbara vi. (saM.) dizAorUpI vasavALuM; nagna (2) dAMDo 5. Do; daMDUko (2) juvAra bAjarI zeraDI vagereno e nAmanA eka jaina saMpradAyanuM (3) 5. digaMbara sAMTho (3) hAtho (4) phaNago; aMkura saMpradAyano mANasa piArvatI; durgA dAMta . (saM. danta) daMta (2) dAMto (3) hAthIdAMta udA. digaMbarI vi. (saM.) digaMbara saMpradAyane lagatuM (2) strI. dAMtanI cUDI (4) vera; kIno (5) vi. vazamAM kareluM, digIza paM.dizAono adhipati (2) Indra vagere dipAla kAbUmAM ANeluM (6) saMyamI diggaja . (saM.) dareka dizAmAM dikapALa sAthe kalpavAmAM dAMtAcakra strI, dAMtAvALuM paiDuM (yaMtranuM); "giyara-vIla' Avelo hAthI (kula ATha : airAvata, puMDarIka, vAmana, dAMtaruM (-q) vi. (saM. daMtura) hoTha bahara nIkaLelA dAMtavALuM kumuda, aMjana, puSpadaMta, sArvabhauma ane supratIka) dAMtALuM vi. dAMtAvALuM digdarzaka chuM. nATaka ke philmano sUtradhAra; 'DirekTara' dAMtiyuM vi. dAMtAvALuM (2) na. chAMchiyuM (3) dAMta dekhADI digdarzana na. (saM.) dizAnuM darzana, sUcana, jhAMkhI (2) karaDavA dhAvuM te (4) pAka laNI lIdhA pachI Ugelo rUparekhA darzAvavI te (3) digdarzananuM saMcAlana-kArya phaNago digdAha pu. (saM.) kSitija para dekhAtI agana jevI lAlAza dAMtiyo chuM. eka bAju dAMtAvALo kAMsako digma(bhU)Dha vi. (saM.) stabdha; cakita; chaka vijaya dAMtI strI. (saM. daitikA, prA. daMtiA) kheDUtanuM eka digvijaya paM. (saM.) cAre dizAomAM vijaya; saMpUrNa vAvaNInuM ojAra; cALa (2) taraDa; taDa; phATa (3) digavijayI vi., S. (saM.) digvijaya karanAra; cakravartI ghasarakAne lIdhe thayelo ke dAMtathI mUkelo dorA parano dimUDha vi. (saM.) dimUDha; cakita; chaka kApa (4) dAMtAnI vacamAMnA aMtarane ochuM karavA divyApI vi. (saM.) badhI dizAomAM vyApeluM-prasareluM taveranI dALa DAMgara vagere ghAlI sajaja karelI kAMsakI ditavAra 5. ravivAra; AdityavAra; AtavAra (lIkha vagere kADhavA sAruM) (5) navA dAMta phUTatA hoya diti strI. (saM) daityonI mAtA - kazyapa RSinI patnI tyAre bALakane paheravAnuM ghareNuM, jemAM vAghanakha, dina 5. (saM.) divasa sUirya, sUraja ghuvaDano paga vagere hoya che. (6) dhAriyuM dinakara chuM. (saM.) (rAtri jatAM khullo dahADo batAvanAra) dAMtI strI, eka vanaspati dinakI strI. rojanIzI; vAsarikA; DAyarI' dAMto chuM. (saM. daMtaka, prA. daMtaa) kAkara (2) khacako; dinacaryA strI. (saM.) rojanuM kAmakAja khasarako (3) cakrano khacako ke kAkara: "giyara' (4). dina(0nAtha, pati, maNi) (saM.) 5. sUrya, dinakara vera; duzmanAvaTa dinamAna kuM., na. (saM.) divasanuM mApa (2) graha dAMpatya na. (saM.) daMpatIpaNuM, lagnasaMbaMdha dinarAta kri.vi. divase ane rAtre; divasarAta dAMbhika vi. (saM.) daMbhI; DoLI, DhoMgI dinAMka puM. (saM.) tithi ke tArIkha dika(-ga) strI. (saM.) dizA tirIke vaparAya che; DikAmALI dinendra(-za) puM. (saM.) sUrya; bhAskara; dinakara dikAmALI strI. eka vanaspati (2) teno guMdara je osaDa dinodina kri.vi. dinedine; rojeroja; pratidina dikkata strI(a.) muzkelI; harakata (2) aMdezo; zika dimAka, (-ga) 5. (a. dimAga) magaja; buddhi (2) garva; (3) AnAkAnI (4) satAmaNI abhimAna (3) ropha; ruAba [bhAI dikkAla(-La) paM. dizA ane kALa diya(ve) muM. (saM. devara, prA. di2) varano nAno dikakhaMDa . (saM.) dizAno pradeza diya(-2)ravaTuM na. (saM. devara - vRtti) diyara sAthe nAtara dikapAla (saM.) (-La) muM. dizAno rakSaka deva diya(-the)riyo chuM. diyara (vahAlamAM) : didhrAMta . (saM.) dizAne cheDe AvelA pradeza diyora chuM. diyara (2) (uttara gujarAtamAM) sALo For Private and Personal Use Only
Page #438
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dilo 42 1 [dizAzUla-La) dila na. (phA.) hRdaya; aMtaHkaraNa; mana; citta dillagI strI, dilacaspI (2) vinoda; majAka; manoraMjana dilakazana-sa) vi. manane AkarSe evuM; manohara; manapaMsada dillI, (-lhI) na., strI, bhAratanuM pATanagara dilagAra vi. (saM.) hetALa; premALa; snehI; premI divasa puM. (saM.) sUryodayathI sUryAsta sudhIno samaya; rAtathI dilagIra vi. (phA.) nAkhuza; aprasanna (2) zokAtura UlaTo te (2) eka sUryodayathI bIjA sUryodaya sudhIno dilagIrI strI. nAkhuzI; aprasannatA (2) zokAturatA samaya (3) pu.ba.va. samo; jamAno; vakhata dilacamana vi. (saM.) dila khuza thAya evuM; dilane khuza divaMgata vi. (saM.) paralokavAsI; maraNa pAmeluM, svargastha; karanAruM (2) na. dilano AnaMda sadgata; svargavAsI dilacaspa vi. (phA.) manane sAruM lAge - game evuM; rocaka divA kri.vi. (saM.) divase; divasa daramiyAna dilacaspI strI. gamavuM te; dilacaspapaNuM; premAkarSaNa (2) divAkara puM. (saM.) sUrya sUraja, dinakara rasa; ruci vinAra (2) dilanuM AkarSaNa karanAra divAlmIta vi. (saM.) divase paNa bItuM (2) (na.) ghuvaDa dilacora paM. diladaIne kAmana karanAra; dilanI vAta chupA- divArA kri.vi. divase ane rAtre dilacorI strI. dilacorapaNuM [duHkha divAso chuM. aSADa vada amAsanuM parva svipna diladarda na. dilanuM AMtarika darda; hRdayanI vedanA; mananuM divAsvapna na. (saM.) manorAjya; divase AvelI UMghamAMnuM diladAra vi. (phA.) udAra (2) prANapriya (3) 5. Azaka divALI strI, (sa. dIpAvalI. prA.dIvAvali-dIvAlI) Aso (4) gADha mitra (5) strI. mAzUka vada amAsa; dIpotsavI (2) khuzAlI; AnaMda ke majA diladArA strI. priyatamA; mAzUka divAMdha chuM. (saM.) ghuvaDa (2) vi. divase na dekhatuM diladArI strI. (saM.) diladArapaNuM (2) udAratA diveTa strI. (saM. dIpavarti, prA. dIvavaDhi, dIvayaTTi) diladhaDakavi hRdayanA dhabakArA vadhArI de tevuM; AzcaryakAraka battI; dIvAnI vATa (2) DarI javAya tevuM; DarAmaNuM dive(-)Tiyo chuM. mazAlacI, mazAlavALo eiraMDiyuM dilanavAjate-jha) vi. (phA.) mahebUbA; priyatama divela na. (saM. dIpataiilya, prA. dIvaella) eraMDInuM teladilapasaMda vi. (saM.) manane game tevuM diveliyuM vi. divelavALuM; cIkaTuM (2) divela pIdhuM hoya dilaphareba vi. (saM.) manane Thage evuM-dago de evuM evuM moM ke mANasa) udAsa dilabara vi. (phA.) dilanuM haraNa karanAruM; vahAluM; priya diveliyuM na. divela bharavAnuM pAtra; dhAtunuM koDiyuM (2) (2) strI. mAzUka; priyatamA jAnavaranI kharIthI paDelo koDiyA jevo khADo (3) dilabarI strI. (saM.) dilabarapaNuM; prema; vahAla maMdiramAM dIvAbattI mATe apAyela khetara dilabAja(-jha) vi. (phA.) bahAdura; zUravIra (2) sAhasI divelI strI. jemAM divela nIkaLe che e bIja-mIja; eraMDI (3) utsAhI [utsAha (3) sAhasa divelo chuM. eraMDIno choDa; eraMDo dilabAjI(-jhI) strI. (phA.) bahAdurI; zUravIratA (2) divya vi. (saM.) daivI; devatAI (2) prakAzamAna; suMdara dilarubA strI, na. (phA.) eka taMtuvAdya (3) na. (prAcIna kALamAM) mANasa aparAdhI che ke dilasoja vi. (phA.) lAgaNIvALuM; samabhAvI; sahRdaya nahi te nakkI karavA pANI ke agni vaDe karavAmAM dilasojI strI. koInuM duHkha joI dilamAM thatI lAgaNI; AvatI parIkSA-kasoTI samabhAva; hamadardI [bahAdura; vIra divyagaNa puM. devagaNa; devono samUha (2) devadUta dilAvara vi. (dila+phA. Avara) moTA mananuM; udAra (2) divyacakSu vi. (saM.) divya cakSuvALuM (2) na. jJAnacakSu dilAvarI strI. mananI moTAI, udAratA (2) khAnadAnI divyajJAna na. (saM.) daivI jJAna (2) lokottara jJAna (3) bahAdurI divyatA strI. (saM.) divyapaNuM dilAsApatra paM. dilasojI batAvato patra divyA, (-vyAMganA) strI. (saM.) devI; apsarA dilAso pu. (phA. dilAsA) dhIraja; AzvAsana; sAMtvana divyAMbara na. (saM.) divya vastra; devatAI vastra dilIpa . (saM.) ayodhyAnA eka sUryavaMzI rAjA - diza,(-zA) strI. (saM.) bAju; tarapha; paDakhuM (2) pUrva raghurAjAnA pitA vagere cAra dizA tathA cAra khUNA ane AkAza-pAtALa dilera vi. (phA.) bahAdura; hiMmatavAna (2) udAra sAthe daza dizAmAMnI dareka (3) mArga; rasto; upAya dilerI strI. bahAdurI; zUravIratA (2) udAratA (4) sUcanA; mArgadarzana dilojAna vi. (phA.) atyaMta vahAluM; prANapriya dizAvijaya paM. (saM.) digvijaya dilojAnI strI. (phA.) dilojAnapaNuM; atyaMta vahAla; dizAzUla (saM.) (-La) na. jyotiSa pramANe amuka prANapriyatA dizAomAM javA mATe azubha gaNAtA divaso ke vAra For Private and Personal Use Only
Page #439
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dizAsUjha 4 22 dIdvipa dizAsUjha strI, dizAbhAna (2) yathAyogya sUjhasamaja sikko(2) yugosleviyA, IrAka, kuvaita, jorDananuM calaNa dize(-zo)diza kri.vi. dareka dizAmAM; comera dIne ilAhI 5. (phA.) akabare sthApela muslima dharmano diSTa vi. (saM.) darzAveluM; nirdezeluM (2) na. hetu; lakSya eka phirako-saMpradAya (3) nasIba sidbhAgya dIpa paM. (saM.) dIvo, dIpaka diSTi strI. (saM.) sUcanA (2) AjJA; Adeza (3) dIpa paM. (saM.) hAthI (kipa) diMga vi. daMgaH cakita; chaka dIpaka vi. (saM.) uttejaka; sateja karanAruM (2) dIpAvanAruM diMTa-Tu, TiyuM, juo "dIMTa(-Tu) (3) . dIvo; dIpa (4) dIpakalyANa (eka rAga) diDavuM na. juo "dIMDavuM' dIpakalyANa . (saM.) kalyANa rAgano eka prakAra diDuM na. juo "dAMDuM dIpacaMdI paM. cauda mAtrAno saMgItano eka tAla diMDI strI, eka jAtanuM vAdya; eka rAga ke chaMda ke DhALa dIpaDI strI, dIpaDAnI mAdA prANI dIdhuM. (saM. diva, prA. dia) divasa; roja; dina (2) dIpaDo paM. (saM. tIkha, prA. digdha) vAghanI jAtanuM eka - dazAno graha dIpadAna na. mUelA pAchaLa dIvo tarato karavo te nidI dIkarI strI, putrI; beTI hoya to paDiyAmAM vaheto mukAya athavA taLAvakinAre dIkaro chuM. putra; beTo jhUMpaDI jevuM karIne mukAya.) [uttejavuM te dIkSA strI. (saM.) guru pAsethI vrata, niyama ke maMtra levo dIpana vi. (saM.) dIpaka; uttejaka (2) na. sateja karavuM te (2) yajJayAgAdi zarU karatAM pahelAM teno vidhipUrvaka dIpamAlA strI. (saM.) dIvAonI hAramALA saMkalpa karavo te ke evo koI dharmavidhi. jema ke, dIpamALa strI. maMdira AgaLa dIvAo goThavavA karelo janoI, padavIdAna (3) saMnyAsa; samarpaNa minAro (2) dIvAonuM toraNa ziobhe ema karavuM dIkSAMta vi. (saM.) dIkSAne aMtenuM dipa(-pA)vavuM sakri. (saM. dIkhate, prA. dipaI) dIpedIkSAMta samAraMbha S. (saM.) padavIdAna samAraMbha dIpavuM a.kri. (saM. dIpa) prakAzavuM; caLakavuM (2) zobhavuM dIkSita vi. (saM.) dIkSA lIdhI hoya evuM (2) yajJa karanAra; dIpAvali(-lI) strI. (saM.) dIvAonI hara (2) divALI yAjJika, Rtvija, 'mizanarI' dIpAvavuM sakri. (saM. dIpa) dIpavavuM; dIpe ema karavuM (2) digara vi. (2) kri.vi. (phA.) juo "digara' zobhAvavuM dITha nA. dareka, hisAbe; paratve dIpikA strI. (saM.) dIvI (2) mazAla dITha (saM. daSTi diTha) najara; dRSTi dIpoccha(-nsa)va (saM.) pR., (-vI) strI. divALI dIThela(-la) vi. (saM. daSTa, prA. diTha) ('dekhavuMnuM bhU.kR.) dIpta vi. (saM.) saLagAveluM (2) prakAzita; tejasvI; dekheluM; joyeluM; bhALeluM uttejita I(saMgIta) dIdAra, (-rI) pu.ba.va. cahero; krAMti, sAkSAta darzana (2) dItA strI. (saM.)zrutinA pAMca prakAromAMno eka prakAra | darzana; jhAMkhI thavI te (3) dekhAva dIpti strI, (saM.) prakAza; prabhA; krAMti dIdI strI. (hi. baMgALI, saM. duhitA) moTI bahena dItimAna vi. (saM.) diptivALuM: jhaLahaLatuM; prakAzita dIdhela(-luM) vi. ("devuMnuM bhU.ku) ApeluM [paNa dharma dabAco !. (phA.) prastAvanA; prAstAvika bhUmikA (2) dIna na., pR. (a.) musalamAnI dharma-majahaba (2) koI chapAyela pustakanuM kAcI bAMdhaNImAM caDAvAtuM chApela dIna za... musalamAnono yuddhapokAra | mukhapRSThavALuM AvaraNa ke pUThuM dina vi. (2) paM. (saM.) garIba; rAMka; lAcAra dIbo pu. DUmo; chAtI bharAI AvavI te dInatA strI. (saM.) garIbI (2) lAcArapaNuM; lAcArI dima strI. (saM. dizA) dizA; bAju dInadayALa vi. garIba para dayA karanAra dIrgha vi. (saM.) lAMbuM; lAMbe sudhI jatuM ke pahoMcatuM (samaya, dInadAra vi. dIna-dharma pALanAruM; dharmacusta aMtara ke jagAmAM) (2) uccAraNamAM lAMbuM (svara, dIna(-nA)nAtha puM. garIbono belI [dharmacusta mAtrA, akSara vagere) dInaparasta vi. dIna-dharma para AsthAvALuM, dharmiSTha; dirghajIvI vi. lAMbuM jIvanAruM dInaparastI strI. dIna parasta hovuM te; dharmacustapaNuM dIrdhadarzitA strI, dIrdhadarzIpaNuM; dUraMdezitA dInabaMdhu chuM. (saM.) garIbano belI dIrghadarzI vi. (saM. dUradarzi) dUradarzI; agamabuddhi nijara dInavastala vi. garIba para vahAla-mamatA rAkhanAruM dIrghadRSTi strI. (saM.) agama buddhi, duraMdezIpaNuM (2) lAMbI dInAnAtha . dInAnAtha; garIbono belI-prabhu dIrghadraSTA chuM. (saM.) dIrdhadaSTivALo; duraMdezI * dInAra paM. (phA.) be rUpiyA pacAsa navA paisAno prAcIna dIrghadraSI vi. (saM.) dIrdhakALa sudhI jeno dveSa Take evuM For Private and Personal Use Only
Page #440
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org dIrghabAhu dIrghabAhu vi. (saM.) lAMbA hAthavALuM dIrdhavartula(-La), dIrghAvRtta na. (saM.) laMbagoLa; 'ilipsa' dIrghasUtra(-trI) vi. (saM.) nAhaka laMbANa karanAruM; jhaTa pAra na lAve evuM; cIkaNuM dIrghasUtratA strI., dIrghasUtrIpaNuM na. thoDA kAmamAM lAMbo vakhata vitAvavo e; lapiyAveDA (2) nAhaka laMbANa karavuM; jhaTa pAra na ANavuM te dIrghAyu, (oSya) vi. (saM.) lAMbA AyuSyavALuM (2) na. lAMbI AvaradA; dIrghajIvIpaNuM dIrthikA strI. (saM.) pagathiyAMvALI lAMbI vAva (2) jaLAzaya (3) lAMbA AkAranuM taLAva dIrghAyuSI vi. lAMbA AvaradAvALuM; dIrghAyu dIvaDuM na. ('dIvo' uparathI) kaNakanA locAnuM banAveluM dIvAnuM koDiyuM (2) dIvI (3) dIvo vAcaka) dIvaDo puM. dIvaDAmAM karelo dIvo (2) dIvo (lAlityadIvATANuM na. dIvA karavAno vakhata; samIsAMja dIvAdAMDI strI. (dIvo+dAMDI) jatAM ane AvatAM vahANane cetavavA mATe samudramAM khaDaka upara bAMdhelo dIvAvALo minAro 423 dIvAna puM. (a.) vajI2; pradhAna (2) rAjasabhA; kacerI (3) moTo oraDo; khaMDa (4) sAdo palaMga (5) prakaraNa (6) na. gajhalasaMgraha dIvAnakhAnuM na. mulAkAta mATeno khAsa oraDo; beThakakhaMDa dIvAnagIrI strI. dIvAnanuM kAma ke pada dIvAnApaNuM na. dIvAnA hovuM te; gAMDapaNa dIvAnI vi. phA.) leNadeNanA insAphane lagatuM; phojadArIthI UlaTuM; 'sivila' (2) strI. dIvAnagIrI (3) rAjyanuM mahesUlI kAma (4) dIvAnI adAlata (5) dIvAnI adAlatamAM karelI phariyAda ke kesa dIvAnI strI. dIvAnApaNuM; gAMDapaNa dIvAnuM vi. (phA.) gAMDuM, gheluM; citta bhramita dIvAne Ama puM., strI., na. (a. dIvAna+i+Ama) AmavarganA lAkonI rAjasabhAne maLavAnuM dIvAnakhAnuM (2) AmasabhA; (navA arthamAM) lokasabhA dIvAne khAsa puM., strI., na. (a. dIvAna+i+khAsa) amIra-umarAvonI rAjasabhAne maLavAnuM dIvAnakhAnuM (2) amIra - umarAvonA pratinidhionI rAjasabhA dIvAbattI strI. (dIvo+battI) dIvA vagere ke tenI karAtI vyavasthA dIvAla strI. (phA. dIvAra) bhIMta (2) ADaza dIvAlagIrI strI. bhIMte TaMgAvAya tevI dIvI; 'vaoNlsITa' dIvAvakhata puM., strI. dIvA karavAno vakhata; dIvATANuM; samIsAMja [rasAyaNavALI saLI dIvAsaLI strI. (dIvo + saLI) agni peTAvavAnI, cheDe [dukhazra dIvI strI. (saM. dIpikA) dIvo mUkavAnI ghoDI (2) nAno dIvo [banAvaTa; dIpa; battI (2) (lA.) kuLadIpaka dIvo puM. (saM. dIpaka, prA. dIva) prakAza ApanArI eka dIza puM. sUrya dIza(-sa) puM. divasa; dahADo [bhAsavuM; sUjhavuM dIsavuM a.kri. (saM. dRzyate, prA. disa) dekhAvuM (2) dI(-hi~)Ta (-TuM, -TiyuM) na. DITuM (phaLanuM mULa) (2) stananuM TocakuM [DoDavuM (4) thora vagereno dUdha bharyo kakaDo dI(-di)DavuM na. jhIMDavuM (2) dIMDuM (3) mAvAvALuM phaLa, dI(-di)DuM na. thora vagereno dUdhabharyo kakaDo; dIMDavuM 6 vi. (saM. dvi, prA. du) (samAsanA AraMbhamAM) be duA strI. (a.) AzIrvAda; duvA duAgIra vi. AzIrvAda lenAruM duAgo vi. AzIrvAda ApanAruM-denAruM dukAna strI. (a. dukkAna, phA.) vastuo vecavA vepArI jyAM bese te jagA; hATaDI; hATa dukAnadAra puM. dukAnavALo; vepArI dukAnadArI strI. dukAnadAranuM kAma; AvaData ke dhaMdho dukAnI strI. bukAnI (2) be pAI (jUno sikko) dukAnIbhAra vi. dukAnI-be paisA bhAra dukALa puM. (saM. duSkAla, prA. dukkAla) varasAda na AvatAM anAja, ghAsa vagerenI taMgIno kaparo samaya (2) koI paNa vastunI taMgI, achatano samaya dukALagrasta vi. dukALanI asarathI gherAyeluM dukALavuM vi. anna pANI vagerenI taMgI-achatavALuM dukALiyuM vi. dukALa veThatuM (2) bhUkhe maratuM (3) dukALanA samayamAM janmeluM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dukUla na. (saM.) bArIka rezamI vasra [asukha dukha na. (saM. duHkha) duHkha; saMkaTa; Apatti; aDacaNa; dukhaDuM na. duHkha (2) ovAraNuM; dukhaNuM dukhaNAM na.ba.va. ovAraNAM dukhaNI vi., strI. du:khinI [dukhAvo dukhaNuM na. dukhavuM te (2) prasava thatAM pahelAM peTamAM thato dukhaNuM na. dukhanI kathA dukhaNuM vi. dukhiyuM dukha(dAyI, dAyaka, 0deNa) vi. duHkha denAruM; duHkhada dukhabhaMjaka vi. duHkha bhAMganAruM-dUra karanAruM dukhavaTuM na. (-To) puM. zokanI sthiti (2) dilAso ApavA javuM te (3) zoka karavo te dukhavavuM sa.kri. (saM. duHkha, prA. dukSma) dukhAvavuM; pIDA ke vedanA pahoMcADavI vidanA thavI dukhavuM a.kri. (saM. dukhati, prA. du''i) du:kha thavuM; pIDAdukhatuM vi. dukhathI hAre nahi tevuM; dukhano sAmano karI TakI rahenAruM For Private and Personal Use Only
Page #441
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dukhAvuM 424 durupayoga dukhADavuM sakri. 'dukhavuMnuM preraka; dukhAvavuM (2) gUmaDuM ke dubhASiyo chuM. (saM. dvibhASika) be bhASA jANanAro (2) ghA vagere dukhAya ema karavuM eka bhASAnI matalaba bIjImAM bolI samajAvanAro dukhAva(-vo) puM. dukhavuM te; vedanA dubhASI vi. be bhASAvALuM; be bhASAnuM jJAna dharAvanAra; dukhAvavuM sa.ji. 'dukhavuM'nuM preraka; dukhe ema karavuM dvibhASI dukhAvuM akri. dukha pAmavuM; dukhavuM (2) mAThuM lAgavuM (3) dubheTa strI. (-To) paM. be mArga maLatA hoya tevuM sthAna vidhavA thavuM duma strI. (phA.) pUMchaDI dukhAvo !. dukhavuM te; pIDA; vedanA dumaklAsa na. DumaklAsa; UMTaDa; bhAre vajana UMcakavAnuM dukhALuM, dukhI(-khiyAruM, biyuM) vi. dukhathI pIDAtuM dumacI strI. (phA.) ghoDAnA sAjano pUMchaDA nIce dabAto dukhI vi. dukhavALuM; dukhamAM paDeluM paTo (2) aphINa, gaDAku rAkhavAnI cAmaDAnI kothaLI dugaDugI strI. strInA kAnanuM eka ghareNuM dumaalI vi. be majalAvALuM; be mALanuM dugaDugI strI. DAkalA jevuM eka vAgha risa dumaduma kri.vi. nagArAno avAja thAya ema dudhana. (saM.) dUdha (2) AkaDo vageremAMthI nIkaLato dhoLo dumAvavuM sakri. 'dUmavuM'nuM preraka dugdhaja vi. (saM.) dUdhamAMthI utpanna thatuM-thayeluM dumAvuM akri. DUmo bharAvo; gUMgaLAvuM (2) dubhAvuM; dugdhamaya strI. dUdhanuM baneluM; dUdhavALuM nArAja thavuM; manamAM ne manamAM saMtApa karavo (3) dugdhasrAva . (saM.) stanamAMthI dUdha sUvI javuM te "dUmavuM'nuM karmaNi (udA. durgama, durjaya dugdhA strI, pIDA; ApadA (2) muzkelI; mUMjhavaNa (3) dura (saM.) "naThAruM; muzkela" evo artha batAvanAro upasarga. jjALa [thatuM hoya te jagA; 'DerI" duranvaya pu. (saM.) vAkyomAM padono asvAbhAvika krama dugdhAlaya na. (saM.) dUdha ane tenI vastuonuM kAma jayAM (durbodha) (2) vi. evA jamavAnuM dugdhAhAra chuM. (saM.) mAtra dUdhano AhAra; dUdha khAI durabhimAna na. (saM.) khoTuM-kharAba abhimAna rahevuM te durabhimAnI vi. (saM.) durabhimAnavALuM dudhAhArI vi. mAtra dUdha para jIvana jIvanAruM Dhiora durathe puM. (saM.) khoTo artha dujhANuM, (7-vAjhANuM)na. (dujhANuMno dvirbhAva) dUdhadetuM-dUjhaNuM duravasthA strI. (saM.) kharAba avasthA; durdazA duNAvavuM sa.ki. "dUNavuM', 'duNAvuM'nuM preraka durasta vi. (phA. dUrasta) jevuM joIe evuM (2) ThIkaThAka dukhAvuM a.kri. (saM. du-dhUna = baLeluM, prA. dUra-dUSiNaa) kareluM samAreluM (3) kharuM; vAjabI (khAvApIvAnuM) dAjhavuM; baLavuM (2) ("dhUNavuMnuM durastI strI. samAravuM-sudhAravuM te; samArakAma karmaNi, manamAM baLavuM duraMta vi. (saM.) anaMta; apAra (2) aMte kharAba duNAza(-sa) strI. duNAvAnI vAsa pariNamatuM-pariNAmavALuM duttAI strI. pakkAI, dhUrtatA durAgraha pR. (saM.) khoTI haThanI jida; khoTo Agraha dud vi. pAkuM; dhUrta (2) jAsUsI karanAruM durAgrahI vi. jidI; haThIluM; durAgrahavALuM dudhAmaNI strI. dUdhanI dorI durAcaraNa na. (saM.) kharAba vartaNUka-AcaraNa dudhAro paM. dUdhano vepArI; dUdhavALo durAcaraNI vi. kharAba vartaNUkavALuM-AcaraNavALuM dudhALa, (-LuM) vi. dUdhavALuM; dUdha Ape evuM (Dhora) durAcAra chuM. (saM.) khoTo - anItiyukta AcAra dudhela vi. dudhALa; dUdha Ape evuM (Dhora) piAka durAcArI vi. durAcAra karanAruM ke durAcAravALuM; vyabhibhArI dudhelI strI. dUdha ne zeraDInA rasanI eka vAnI; dUdhelI- durAtmA vi. (2) paM. (saM.) duSTa; pApI tivuM duniyA strI, (a.) sRSTi, jagata; saMsAra durArAdhya vi. saM.) muzkelIthI rAjI (prasanna) karI zakAya duniyAI vi. duniyAnuM; dunyavI; saMsArI durArohya vi. (saM.) muzkelathI caDI zakAya - cavAmAM duniyAdArI strI. duniyAno vyavahAra muzkela evuM ni thaI zake tevI AzA dunyavI vi. (a.) duniyAnuM; saMsArI durAzA vi. (saM.) duSTa AzA - irachA (2) phaLIbhUta duppaTa vi. bevaDuM (2) be gaNuM; dUpa[prakAranuM oDhaNuM durAsada, durAsAda vi. (saM.) duprApya (2) duHsAdhya (3) dupaTTo pu. khesa (2) salavAra-kamIjha para oDhavAnuM eka jItI na zakAya evuM dubArA kri.vi. (phA. dUbAraha) bIjI vakhata; pharIthI duricchA strI. (saM.) kharAba icchA dubhAgavuM sakri. (dU+bhAgavuM) bee bhAgavuM; aDadhuM karavuM durijana vi. (2) paM. durjana; kharAba mANasa dubhAvavuM sakri. dUbhavavuM; dukhita karavuM; manadukha pahoMcADavuM durukti strI, (saM.) duveNa; kharAba vacana (2) abhizApa dubhAvuM a.kri. dUbhavuM; manamAM baLavuM; duHkhI - nArAja thavuM durupayoga pu. khoTo upayoga; gera upayoga For Private and Personal Use Only
Page #442
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 4 25 durthaya duha vi. (saM.) jaTila kliSTa durbhakya na. (saM.) na khAvA yogya - niSiddha khorAka (2) durga chuM. (saM.) killo; gaDha [adhogati (3) vipatti vi. muzkelIthI khAI zakAya evuM durgati strI. (saM.) naThArI gati; paDatI (2) avagati; durbhaga vi. (saM.) kamanasIba, durbhAgI; abhAgiyuM durgapati muM. (saM.) killAno mAlika karanAra; killedAra durbhara vi. (saM.) bharavAmAM muzkela (2) vajanadAra; durgapAla (saM.) pR., durgarakSaka, durgAdhyakSa killAnuM rakSaNa UMcakatAM phAve nahi tevuM (3) na. peTa; udara durgama(-mya) vi. (saM.) muzkelIthI jaI zakAya tevuM (2) durbhavyatA strI. (saM.) banavuM muzkela te; asaMbhavitatA (2) muzkelIthI samajI zakAya evuM (jaina) mokSano anadhikAra durgadha strI. (saM.) kharAba vAsa; badabo durbhAgI vi. (saM. durbhAgya uparathI) kamabhAgI; abhAgiyuM durgadhanAzaka vi. (saM.) durgadha dUra karanAra durbhAgya na. (saM.) kamanasIbI durgadhayukta vi. (saM.) durgadhavALuM; gaMdhAtuM durbhAvanA strI. (saM.) duSTa bhAvanA-vicAra durgadhI vi. (saM.) kharAba vAsavALuM; gaMdhAtuM dubila puM. (saM.) dukALa; duSkALa durgA strI. (saM.) pArvatI; bhavAnI durbhedya vi. (saM.) bhedI na zakAya tevuM; majabUta durgAdevI strI. (saM.) durgA pArvatI durmati vi. (2) strI. (saM.) dubuddhi; kharAba buddhivALuM durgApUjA strI. (-jana) na. durgAnI pUjA [AThama durmitra puM. duSTa-kharAba mitra; kumitra tivuM durgASTamI strI. (durgA-aSTamI) Aso ane caitra suda durmila vi. saM. dumila) (-La) durlabha; muzkelIthI maLe durguNa chuM. (saM.) kharAba guNa; avaguNa durmukha vi. (saM.) kadarUpA mukhavALuM (2) gALo bhAMDatuM durguNI vi. durgaNavALuM; durAcArI: apalakSaNuM ' durmedha vi. buddhi vagaranuM; kubuddhi durgeza paM. (saM. durgA+Iza) ziva-pArvatIpati [azakya duryoga puM. (saM.) kharAba saMjoga; durbhAgya; kamanasIbI durghaTa vi. (saM.) muzkelIthI pAra paDe evuM bane evuM; duryodhana vi. (saM. dur + yodhana) jItavuM muzkela; ajita durghaTanA strI. (saM. durgha TanA) kharAba banAva; azubha (2) . dhutarASTrano moTo putra ghaTanA; akasmAta durlakSa na. bedarakArI; upekSA (2) (lA.) avajJA; avadurgharSa 5. (saM.) athaDAathaDI; harIphAI; athaDAmaNa gaNanA (2) vi. lakSa vagaranuM [(2) na. upekSA durjana puM. (saM.) duSTa-kharAba mANasa durlakSya vi. (saM.) muzkelIthI joI zakAtuM; lagabhaga adazya durja(-je)ya vi. (saM.) jItavuM muzkela durlabha vi. (saM.) maLavuM muzkela; muzkelIthI maLe tevuM durjeyatA strI. (saM.) durjaya hovApaNuM durlabhatA strI. (saM.) durlabhapaNuM durrIya vi. (saM.) bhAre muzkelIthI jenuM jJAna meLavI zakAya durlabhanANuM na. koI purAMtavALA dezanuM nANuM khAdyavALA tevuM; gahana; durbodha hioya evuM dezane meLavavuM muzkela hoya te; 'hA' karansI durdama, (-5, 0nIya) vi. (saM.) kAbumAM rAkhavuM muzkela durlabhya na. (saM.) maLavuM muzkela durdazA strI. (saM.) kharAba - mAThI dazA girviSTha durvacana na. (saM.) kharAba veNa-bola; gALa; apazabda durdAnta vi. (saM.) durdama; kAbUmAM rAkhavuM muzkela (2) durvacanI vi. (saM.) kharAba vacana kahenAruM (2) gALo durdina puM. (saM.) kharAba divasa (2) vAdaLAM varasAda ke ApanAru-denAruM vaMToLavALo divasa durvartanana. (saM.)kharAba vartana-vartaNUkamuizkela, atibhAre durdeva, (-vya) na. (saM.) kamanasIbI; durbhAgya; avadazA durvaha, (-nIya) vi. (saM.) vahana karavuM-upADavuM ke laI javuM dudharSa vi. (saM.) ugra; pracaMDa (2) pAse na jaI zakAya durvAra vi. (saM.) anivArya; aTala; vAravuM muzkela tevuM (3) jItI na zakAya evuM durvAsa strI. (saM.) durgadha durnivAra; (W) vi. (saM.) nivAravuM muzkela; anivArya durvAsanA strI. (saM.) duSTa-kharAba vAsanA durbala(La) (saM.) vi. kamara; dUbaLuM (2) garIba; rAMka durvAsA muM. (saM.) krodhathI jANItA thayelA eka RSi durbala(-LatA strI. (saM.) kamajorI: garIbI: dubaLApaNuM durvikAra paM. kharAba-duSTa vikAra, aniSTa parivartana durbalAsthi na. (saM.) eka bALaroga; "rike (2) vi. duviniyoga pu. khoTI-gerarItibharyo viniyoga: avayoga; nabaLAM hADakAMvALuM, 'rikreTI' [kharAba buddhi "misa-epropriyezana' (2) ucApata dubuddhi vi. (saM.) kharAba buddhivALuM; kubuddhi (2) strI. durvinIta vi. avivekI; avinayI, uddhata pariNAma durbodha vi. (saM.) samajavuM muzkela (2) paM. kharAba upadeza- durvipAka puM. (saM.) hAnikAraka pariNAma; kharAba prakAranuM salAha aigharuM duvRtti strI, (saM.) kharAba vRtti, durvAsanA duirupayoga durbodha vi. (saM.) samajavAmAM muzkelI paDe tevuM: durbodha; durvyaya pu. khoTo-gerarItibharyo vyaya, bagADa, khoTo kharca For Private and Personal Use Only
Page #443
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir duvyavasthA 42 6 du:sAdhya durvyavasthA strI. kharAba vyavasthA; geravyavasthA duhAI strI, (hi.) ANa; duvAI kimanasIba strI durvyasana na. (saM.) kharAba vyasana duhAgaNa strI. duhAgI parathI) aNamAnItI patnI (2) durbasanI vi. durbasanavALuM; kharAba latavALuM-vyasanavALuM duhAgI vi. dubhAgI; dukhiyuM dulahana strI. (hiM.) dulzina; navI vahu duhAgIra chuM. duho gAnAra-lalakAranAra AdamI dulAI strI. kImatI rAI duhitara 5. daihitra; dIkarIno dIkaro dulArI strI, (hi.) lADIlI dIkarI-putrI duhitara strI, dIkarInI dIkarI dulAro chuM. lADalo dIkaro-putra duhitA strI. (saM.) dIkarI; putrI; tanayA dulluM vi. (saM. durlabha, prA. dullAha) dUluM; udAra dilanuM duho puM. (duho be ardhano hoI mULamAM saM. hiM, dulhA, (rAjA) puM. (saM. durlabha, prA. dulaha) vara; pati; prA. du che.) doharo chaMda (ardhasama mAtrAmeLa chaMda, - vararAjA 13 + 11 mAtrAnAM be ardhano) (2) doharAdullina strI. navI vahu soraThAnAM aniyamita saMmizraNano laukika chaMda duvA strI. (a. duA) AziSa; duA durga vi. doMguM; lucyuM; dhUrta duvAI strI. duhAI, jAheranAmuM, ghoSaNA (2) ANa dugo . cora, dUgo duvAra na. dvAra; bAraNuM iMda strI. (saM. suMda) peTanI phAMda duvidhA strI. dvidhA: anizcayaH DAmADoLapaNuM duMdALa, (-LuM) vi. TUMdavALuM; phAMdavALuM duzAlo chuM. (duzAlI moMghI bevaDI zAla duMdALo chuM. duMdavALA deva - zrIgaNeza durita, (-2) na. (saM.) durAcaraNa (2) kharAba caritra- duMdubhi strI, na. (saM.) eka jAtanuM nagAruM; bherI jIvana (3) durAcaraNI duHkha na. (saM.) vyathA; pIDA; kaSTa; dukha; asukha duzmana chuM. (phA.) zatru; ripu; verI duHkhakara vi. (saM.) duHkha karanAruM; duHkhada dumanadAvo chuM. duzmanAvaTa; zatrutA; verabhAva duHkhakartA(-7) vi. duHkha karanAruM duzmanAI, (-vaTa), duzamanI strI. zatruvaTa; adAvata duHkhakArI(-2ka) vi. duHkhakara; duHkhada duzvAra vi. muzkela; agharuM; lagabhaga azakya duHkhada, (-dAyaka-dAthI), duHkhapradavi duHkha denAruM duSkara vi. (saM.) karavuM muzkela; agharuM duHkhabhaMjaka, (na, duHkhabhaMjI vi. duHkha dUra karanAruM, duSkarma na. (saM.) durAcaraNa; pApakarma dukhanAzaka duSkAla (saM.), (-La) paM. dukALa; Avazyaka cIja-vastunI duHkhabhAgI vi. (saM.) duHkhI; duHkhI thayeluM taMgI (2) puM. anAja-ghAsa vagerenI taMgIno samaya duHkhamaya vi. (saM.) duHkhathI bhareluM duSkAla(-La)nivAraNa na. dukALanuM duHkhanivAraNa (2) duHkhamocana na. (saM.) duHkhamAMthI choDAvavuM te duSkALa rAhata; "phemina-rilIpha' duHkhamocanI vi. strI. (saM.) duHkhamAMthI choDAvanAra strI duSkRta na. (-ti) strI. (saM.) duSkarma; durAcaraNa; pApakarma duHkhavAda 5. (saM.) nirAzAvAda; pesimijhama duSkRta na, kharAba karma duHkharuM vi. dukhathI hAre nahi tevuM duSkRtya na. (saM.) duSkata; kharAba AcaraNa; pApakarma duHkhahara, (-7) vi. (2) paM. duHkha harI lenAruM duSTa vi. (saM.) adhama; pApI (2) doSavALuM duHkhahArI, (-hAriNI) vi., strI. duHkhahara; duHkha dUra duSTatA strI. (saM.) badadAnata; pApI buddhi karanAra paryavasAyI duSTabuddhi strI. badadAnata; pApI buddhi (2) vi. duSTa duHkhAnta, (ka) vi. (saM.) aMte duHkhavALuM (nATaka); du:khabuddhivALuM (3) 5. duSTa mANasa duHkhA vi. (saM.) du:khathI pIDita duSTA vi. "duSTa'nuM strIliMga (2) strI. duSTa strI; kulaTA duHkhita vi. (saM.) duHkhathI pIDAyeluM; duHkhI duSTAtmA chuM. (saM.) duSTa mANasa; durAtmA (dAnatavALuM duHkhinI vi. (saM.) dukhaNI (strI) duSTAzaya paM. (saM.) duSTa Azaya ke hetu (2) vi. bUrI duHkhI vi. (saM.) dukhI khirAba rAjakArobAra duSpatha puM. kupatha; kumArga; Avo mArga duHzAsana chuM. (saM.) duryodhanano eka nAno bhAI (2) na. duSpariNAma na. (saM.) kharAba pariNAma durazIla vi. (saM.) kharAba cAritryavALuM; cAritryahIna duSpApa, (-pya) vi. (saM.) durlabha; maLavuM muzkela duHsaha vi. (saM.) sahevuM muzkela; asahya dustara vi. (saM.) muzkelIthI tarAya - ogaMgAya evuM duHsaMskAra . (saM.) kharAba-duSTa saMskAra dusyaja, (-ya) vi. (saM.) muzkelIthI jAya evuM duHsAdhya vi. (saM.) muzkelIthI sAdhI zakAya evuM (2) na duhavuM sakri. dohavuM maTI zake tevuM (roga mATe) (3) vi. karavuM muzkela For Private and Personal Use Only
Page #444
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dusAhasa 427 | dUradarzI duHsAhasa na. (saM.) avicArI ane utAvaLiyuM kAma, dUdhabhAI pu. bApa judA paNa mAtA eka ja hoya evo ayogya sAhasa bhAI (AMgaLiyAta) (2) dhAvato dIkaro duHsthiti strI. (saM.) kharAba-kaphoDI sthiti; durdazA dUdhamala, (-lla) 5. jene dUdhano AdhAra che evo malla duHsvara puM. (saM.) kharAba kaMThasUra (2) vi. puSTa, majabUta (3) dUdha pIne ucheralo bALaka duHsvapna na. (saM.) kharAba-azubha svapna dUdhamAM strI. dhAvaNa dhavaDAvI ucheranArI mAtA-dhAva dugo yuM. juo "dUgo dUdhavaMtu vi. dUdhavALuM; dUdha dharAvatuM ['DerI-phArma duTI strI, juo "dUTI dUdhavADI strI. dUdha mATe Dhora rAkhIne sAthe karAtI khetIvADI; duTo puM. juo dUTo' dUdhavALI strI, dUdha vecanArI strI 6 na. juo dU' dUdhavALo 5. dUdhAro; dUdha vecanAro; dUdhano vepArI ThaMDo . juo "dUDo dUdhAdhArI vi. (dUdha+AhArI) phakta dUdha para jIvanAruM; dU(du) vi. saM. dvi, prA. 6, do, phA. do) be (samAsamAM) dUdhAhArI [dhAvaNA bALakane phUTelA (dAMta) (2) na. benA AMkano ghaDiyo; bamaNuM (AMkamAM) dUdhiyA vi, paM.ba.va. dUdhanA jevA sapheda (dAMta) (2) dUkaDa na. naravuM (2) eka camadha dUdhiyuM vi. dUdhavALuM; dUdha Ape evuM (Dhora); dudhALa (2) dUgaNa(-4) strI. gAvAvagADavAnI bevaDI jhaDapa (2) vi. dUdhanA raMganuM; sapheda. udA. 'dUdhiyA pena' (3) navuM; | bevaDI jhaDapavALuM; begaNuM tAjuM; zarUAtanuM. udA. "dUdhiyuM lohI' (4) na. mIThI dUchuM vi. (prA. dui jaja) bIjuM; anya (2) juduM; avara jAtanuM tuMbaDuM; dUdhI (5) badAma vagerene ghUMTIne dUdha dUjhaNa strI. (dUjhavuM uparathI) dUdha ApatI gAya-bheMsa jevuM pANI kaDhAya che te [evo) kAca dUjhaNuM, (-tuM) vi. (2) na. dUdha ApatuM (Dhora mATe) (2) dUdhiyo kAca . dUdha jevA raMgano (ArapAra na dekhAya viyAyA karatuM (Dhora mATe)[jharavuM; nIgaLavuM, TapakavuM dUdhI strI. (saM. duthvikA, de. dudhyi) galakA ke tUriyA dUjhavuM a.kri. (saM. duhyate, prA. dujajhaI) dUdha devuM (2) jevuM eka vanaspati-zAka (2) eka mIThI jAtanuM taMbaDuM dUNa strI. (saM. dUna, prA. dUNa = baLeluM) dulAvuM te; dupaTa vi. (dU + paTa) bevaDuM (2) be gaNuM; bamaNuM durAyAnI asara [(2) nArAja karavuM dUbaLuM vi. (saM. durbala, prA. dumbala) kamajora; durbaLa; dUNavuM sakri. (saM. dunoti, prA. kuNaI) saMtApavuM; satAvavuM nabaLuM (2) zaktidina dUrNa vi. mana bALe - nAkhuza kare tevuM dUbaLo paM. bhIlane maLatI eka jAtano AdamI (2) ardha dUrNa na. nArAjI ke tenuM kAraNa gulAma jevo (sUrata tarapha) kheDUtano nokara tivuM dUNo . baLavuM - coTavuM te; dhuNAvuM te dUbhara vi. (hi.) duHsaha; muzkelIthI sahana karI zakAya dUta, (ka) 5. (saM.) saMdezo pahoMcADanAro (2) dUbhavavuM sakri. dubhAvavuM; aprasanna karavuM; bIjAne duHkhI bAtamIdAra; jAsUsa (3) rAjayano pratinidhi karavuM. mina du:kha pAmavuM dUtakarma na. (saM.) dUtanuM kAmakAja [kAryAlaya; "eesI dUbhavuM a.kri. (. dubha = dukhI thavuM) dukhita thavuM; dubhAvuM; dUtAvAsa puM. (saM.) rAjadUtanuM rahevAnuM sthaLa ke enuM dUmavuM sa.ki. dukha devuM; pIDA karavI (2) dubhAvavuM dUtI, (naitikA) strI. (saM.) saMdezo pahoMcADanArI strI (2) dUmo pu. vUmo vigaLe; Ape AzakamAzUka vaccenA chAnA saMdezA pahoMcADanArI ke dUra vi. (saM., phA.) cheTe; vegaLuM; AvuM (2) ki.vi. temano meLApa karAvI ApanArI strI dUraaMdeza vi. dUraaMdezo rAkhanAruM; bhaviSyano khyAla karI dUtuM vi. (saM. dhurta) lakhyuM; dhUrta vicAranAra dUdhana. (saM. dugdha, prA. dudha) stana ke AMcaLamAMthI nIkaLatuM dUraaMdezI strI, dUraaMdezapaNuM; agamacetI; dUraMdezI dhoLuM pravAhI (2) keTalIka vanaspatimAMthI nIkaLato dUraaMdezo pu. bhAvino vicAra prathamathI ja karI rAkhavo evo dhoLo rasa te; agamacetI chei tevuM dUdhasI strI, dUdhanI parIkSA karavAnuM yaMtra; lekTomITara dUragAmI vi. dUra sudhI jAya evuM; jemAM bhaviSyano khyAla dUdhakolDaDrika na. dUdhamAM banAvela ThaMDuM pINuM dUradarAja vi. (phA.) ghaNuM jUnuM dUdhaghara na. dUdha vecAtuM hoya tevuM sthAna; 'milkabAra dUradarzakayaMtra na. dUranI vastu joI zakAya evuM yaMtra; dUrabIna dUdhapAka chuM. dUdha ane cokhAnI eka vAnI dUradarzanana, vIjayaMtranI madadathI dUrabanatI kebanelI ghaTanAdUdhapItuM vi. dUdhamAM mAM DubADI mArI nAkheluM (bALaka) ne pratyakSadekhADatI vaijJAnika karAmata; 'Telivijhana dUdhabahena strI. bApa judAne eka ja mAM hoya evI bahena dUradarzitA strI. dUra jonArI daSTi (2) dUradarzIpaNuM (2) dhAvatI dIkarI dUradarzI vi. (saM. dUradarzina) dUradRSTivALuM; dUradarzIpaNuM For Private and Personal Use Only
Page #445
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dUradRSTi 428 [dekhatuM dUradRSTi strI.dUra sudhI jatI najara-dUraMdezI (2) vi. deDhabhAjaya . (saM.) laghutama sAdhAraNa bhAjaya bhaviSyano vicAra karanAra daDhazraddha vi. (saM.) daDha zraddhAvALuM dUrabIna (pha.) dUradarzayaMtra daDhIkaraNa na. (saM.) daDha karavuM te dUrabhASa puM. TeliphAna daDhIbhUta vi. (saM.) majabUta baneluM thayeluM dUravartI vi. dUra-AvuM raheluM; dUranuM dasa vi. (saM.) magarUra; darpavALuM; abhimAnI dUrasaMcAra puM. (saM.) saMdezAvyavahAra, Telikomyunikezana' dazada . (saM.) patharo; paththara, pASANa dUrasaMvAhana na. (saM.) dUrasaMvedana dastha vi. (saM.) jovA jevuM (2) dekhAya evuM (3) na. dUrasaMvedana na. (saM.) dUravartI asara jhIlanAra; 'TelipathI dekhAva (4) dekhAtuM A vizva dUrastha vi. (saM.) dUra; ApuM; dUravartI dazyamAna vi. (saM.) dekhAtuM hoya evuM; najare dekhAtuM dUraMdeza vi. (phA.) juo "dUraaMdeza" daSada yuM. (saM.) dazada; patharo dUraMdezI strI. dUraaMdezI; agamacetI daSTa chuM. (saM.) joyeluM; dekheluM (2) strI. daSTi dUraMdezo pu. juo "dUraaMdezo dRSTAMta na. (saM.) udAharaNa; dAkhalo (2) eka alaMkAra drAkaTa vi. (saM.) tANItozIne kareluM ke sAdheluM; asahaja dRSTAMtakathA strI. daSTAMta tarIke kahelI kathA; "perebala dUrAnubhUti strI. (saM.) dUrasaMvedana; 'TelipathI' daSTAMtabhUta, dRSTAMtarUpa vi. (saM.) udAharaNarUpa (2) dhaDo dUrAnvaya puM. (saM.) vAkyaracanAne padonA kramano doSa - levA jevuM; anusaravA jevuM (lakSa (4) dRSTikoNa potAnA ucita sthAnethI dUra ke AghuMpAchuM hovuM te dRSTi strI, (saM.) najara (2) jovAnI zakti (3) dhyAna; dUrI strI, ('dU uparathI) benI saMjJAvALuM patuM gaMjIphAmAM) dRSTikoNa chuM. (saM.) vastune nihALavAnI vicAravAnI rIta dUradarAja vi. (phA.) ghaNuM dUranuM ke mArga suidhIno badho vistAra dUrvA strI. (saM.) eka ghAsa, dara dharo daSTikSetra na. (saM.) daaideza, daSTimAM Avato-daSTimaryAdA dUrvASTamI strI. dUrvA + aSTamI) dharo AThama dRSTikSepa . (saM.) daSTipAta; najara paDavI te evuM dUla na. (saM. dula) strI-chokarAMnA kAnanuM eka ghareNuM daSTigocara vi. (saM.) najara paDe evuM; daSTi pahoMcI zake dUlavuM a.kri. phUlavuM; DUbavuM; garaka thavuM (2) pAyamAla thavuM dRSTidoSa chuM. AMkhanI khoDa (2) najara cUkathI rahI gayelI (3) devAnuM kADhavuM (4) kAMI visAtamAM na hovuM (5) khAmI (3) AMkha vaDe thayelo doSa-aparAdha DolavuM dRSTipatha puM. (saM.) daSTimaryAdA dUluM vi. (saM. durlabha, prA. dulaha) dulluM; udAra dilanuM dRSTipAta paM. (saM.) najara paDavI-jovuM te dUSaka vi. (saM.) doSa kADhanAruMchidra zodhanAruM (2) doSa dRSTipUta vi. (saM.) AMkhathI joyeluM-tapAsI lIdheluM (2) utpanna karanAruM; doSa lagADanAruM najara karavA mAtrathI pavitra thayeluM bidho vistAra dUSaNa na. (saM.) doSa khoDakhAMpaNa; apalakSaNa dRSTiphalaka ne. (saM.) daSTimAM Avato-STimaryAdA sudhIno dUSita vi. (saM.) doSa-dUSaNavALuM; bagaDI gayeluM; bhraSTa dRSTiphera paM. daSTibheda; jovAmAM thato taphAvata ke bheda thayeluM deSTibiMdu na. dRSTikoNa; la; hetu; abhiprAya dUsaruM vi. bIjuM; dvitIya daSTibheda puM. daSTino - dRSTikoNano bheda ke pharaka dU-6)go chuM. dugo; DuMgo; cora dRSTibhrama chuM. (saM.) jovAmAM thatI bhrAMti kSitija dU(-)TI strI, pUMTI; nAbhi dRSTimaryAdA strI, jyAM sudhI AMkha joI zake te hada (2) dU(6)To pu. veMTo; moTI phUTI daSTimeLApa paM. ekabIjAne jovA pUratuM ke te rIte meLApadU-6)DuM na. TUM; kaNasaluM maLavAnuM thAya te (2) sAmasAmI AMkho mAravI te dU-6)Do 5. jhUMDo; moTuM kUMDuM (2) tUTo siMjJA dRSTivAda . (saM.) najare dekhAya e ja sAcuM evo vAda daka, (ga) strI, (saM.) daSTi; najara (2) AMkha (3) benI daSTade strI. daSTi sAme dRSTi; najaronajara; pratyakSa daDha vi. (saM.) sthira (2) majabUta; TakAu (3) nizcita - strI. (saM. devI, prA. deI parathI) strInA nAmane aMte (4) aTaLa (5) gADha Ave. jema ke, rUpAMde, gorAMde daDhacitta vi. (saM.) majabUta hRdayavALuM dekAro chuM. (da' + kAra) de de - mAra mAra evo pokAra daDhatA strI. (saM.) daDhapaNuM, makkamatA (2) sthiratA; (2) dhAMdhala; dhamAla nizcitatA (3) majabUtAI; TakAupaNuM dekhaNahAra vi. jonAruM; dekhanAruM daDhabhAjaka paM. be ke vadhAre AMkaDAno moTAmAM moTo dekhata ki.vi. ("dekhavuM" uparathI) jotAveta sAdhAraNa avayava (ga.) dekhatuM vi. jotuM; AMdhaLuM nahi evuM (2) samaju, samajadAra For Private and Personal Use Only
Page #446
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dekhabhALa, dekharekha 4 29 [devadAsI dekhabhALa, dekharekha strI. ( dekhavuM" uparathI) saMbhALa; dera . (saM. devara, prA. diara) diyara, varano nAno bhAI tapAsa (2) takedArI; vyavasthA nihaLavuM dara strI. (phA.) DhIla; vAra dekhavuM sakri. (saM. dikSati, prA. dembaI) jovuM; bhALavuM; deraDI strI, deruM-nAnuM maMdira (2) utaraDa dekhatuM vi. dekhItuM (2) dekhavA pUratuM; jovA pUratuM deravaTuM na. diyaravaTuM; diyara sAthe nAtaruM dekhA strI. dekhAvuM-pratyakSa jaNAvuM te; darzana derANI strI. diyaranI patnI devarAnI dekhADayuM. dekhADo; batAvavuM te derAsara na. gharamAM deva rAkhavAnI jagA (2) jaina devamaMdira dekhADavuM sakri. dekhavuM'nuM preraka; batAvavuM (2) (hAtha, derAsarI vi. derAsaramAM rahI niyamita devapUjA karanAruM DAMga, cAku, AMkha vagere batAvIne) DarAvavuM (3) derI strI. nAnuM deruM divadevInuM sthAna-maMdira; devAlaya pazunI mAdAne nara dekhADavo-saMbhoga mATe bhegAM karavAM deruM na. (saM. devagRha apa. deharaa, dehira, devadhara) dekhADo chuM. sAmAne batAvavA pUrato dekhAvaDoLa (2) deva paM. (saM.) devatA; sura; svargamAM rahetuM divya sattva (2) dekhADavuM batAvavuM te bhagavAna; paramezvara (3) svAmI; zeTha, rAjA (Adara dekhAdekhI strI, sAmAnuM joIne vAdovAda karavuM te; - zreSThatAsUcaka) anukaraNa (2) kri vi. joIjoIne; vAdovAda; devatraNa na. manuSyanuM devo pratyenuM RNa anukaraNamAM [(3) jUTho dekhAva; DoLa devakathAstrI. (saM.) koI devanI dhArmika kathAvArtA kinyA dekhAva paM. dekhAvuM te; dazaya (2) AkAra; AkRti; bAMdhI devakanyA na. (saM.) devanI kanyA (2) ati rUpa-guNavALI dekhAvaDuM vi. suMdara; rUpALuM; darzanIya; zobhItuM deva-kapAsa puM. eka viziSTa jAtano kapAsa dekhAvuM a.kri. dekhavuMnuM karmaNi; jovAvuM; jaNAvuM; najare devakI strI. (saM.) zrIkRSNanI mAtA paDavuM; sUvuM devakula(-La) na. (saM.) devAlaya; maMdira (2) samAdhisthaLa dekhItuM vi. pratyakSa khulluM spaSTa (2) mAtra bahArathI ja devakalika . (saM.) maMdiramAM rahI pUjA karanAro pUjArI dekhAtuM, vAstavika nahi evuM; dekhatuM [eka vAsaNa devakulikA strI. (saM.) nAnuM maMdira; derI dega pu. (phA.) moTo degaDo (2) strI. degaDI; tAMbAnuM devagukha pR. jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA chaThThA degaDI strI. tAMbAnuM vAsaNa; nAno degaDo; hAMDI devagRha na. maMdira; devAlaya degaDo pR. dhAtunuM eka moTuM vAsaNa; hAMDo devaghara na. derAsara; devamaMdira; devAlaya deja strI, na. (sara. kA. daheja) kanyAne varapakSa taraphathI devacallI(-kalI) strI, eka jAtanI cakalI; kALI cakalI ApavAnI lUgaDAM vagerenI bheTa ke jamaNa; daheja (2) devaDAvavuM sakri. "devuMnuM preraka kanyAnuM zuddha devaDAvuM akri. "devuMnuM karmaNi viparAya che.) deDakI strI. deDakAnI mAdA Dika devaDa strI. ApavuM te; ApavAno vahIvaTa (levaDa sAthe deDakuM na. bhInAzamAM rahetuM ne DrAuM DrAMuM bolatuM eka prANI; devaDI strI, (saM. devakuTI, prA. deauDI) dvArapALane deDako paM. nara-deDakuM [duHkhadeNa besavAnI jagA (2) cokI, cabUtaro (3) sAdhu deNa vi. (1davuM" parathI) denAruM (samAsane aMte) udA. saMnyAsI athavA satIne jayAM dATyAM-bALyAM hoya tyAM deNa na. (a. daina) devuM; karaja (2) sarakAra-bharaNuM (3) kareluM nAnuM derA jevuM caNatara; chatrI upakAranuM dabANa devataru na. (saM.) svarganAM pAMca vRkSomAMnuM dareka (maMdAra, deNagI strI, (deNa + phA. gI) bakSisa (2) dAna pArijAta, saMtAna, kalpa ane haricaMdana) (2) jenI deNadAra, deNiyAta vi. ("daNuM uparathI) devAdAra, karajadAra nIce gAmanA loko bhegA maLatA hoya te jhADa deNadArI strI, devAdAra dazA devatAvuM. (saM.) deva (2) agni (3) strI devI (4) devatva deNuM na. juo "deza' devatAI vi. devane lagatuM; daivI; alaukika dedAra chuM. dIdAra; dekhAva; darzana devatAI strI. divyatA; devatva dedIpyamAna vi. (saM.) dIpatuM; jhagajhagatuM devatva na. (saM.) deva hovuM te; divyatA; devapaNuM dena na. (saM.) agnisaMskAra; agnidAha devadarzana na. (saM.) devanuM darzana dena strI tAkAta; magadUra (2) gAya devadAra, (-2) na. (saM. devadAra) jenAM haLavA vajananA demAra ki.vi. (devuM+mAravuM parathI) jhaDInI sAthe; pATiyAM bAradAna tarIke vaparAya che tevuM eka jAtanuM jhapATAbhera. jema ke, denAra karatAM pahoMcyA tyAM gADI jhADa ke tenuM lAkaDuM UpaDI gaI. devadAsI strI. (saM.) devane arpaNa karelI-deva AgaLa deya vi. (saM.) ApavA yogya ke ApI zakAya evuM nAcanArI strI (tAmilanADu taraphanI eka prathA) For Private and Personal Use Only
Page #447
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir parva devadivALI 4 3 4 [dezasevaka devadivALI strI. kArataka suda pUnamanuM parva; kArtikI pUnama devALiyo chuM. nAdAra mANasa; devALuM kADhyuM hoya tevo mANasa devadUta chuM. (saM.) devano dUta; phirasto; pegaMbara lipi devALuM na devuM ApavAnI azakti; nAdArI devanAgarI vi. (2) strI. (saM.) saMskRta athavA bALabodha devAMganA strI. (saM.) devanI strI, devI (2) apsarA devapatha puM. (saM.) svargamAM javAno rasto (2) devamaMdire devAMgI vi. (saM.) devanA jevA aMgavALuM; devatAI javAno rasto (3) AkAzagaMgA (4) svarga devAMzI vi. (saM.) devanA aMzavALuM, devatAI; divya devapUjA strI. (saM.) devasevA; devanI mUrtinI pUjA vagere devI strI. (saM.) devanI strI; divya zakti; mAtA (2) devapoDhI agiyAraza, (-sa) strI, aSADa suda agiyArazanuM rANI (saMbodhanamAM) (3) strInA nAmane aMte lagADAto gauravavAcaka zabda. udA. uSAdevI (4) devabhAga 5. (saM.) devayajJa tarIke devone apavAno bhAga strI (gauravavAcaka) devabhASA strI. (saM.) saMskRta bhASA; gIrvANabhASA devIputra puM. (saM.) cAraNa; gaDhavI devabhUmi, (-mI) strI. (saM.) svarga; devaloka devuM sakri. (saM. dadAti, prA. deI) ApavuM (2) mAravuM; devamaMdira na. devasthAna; devAlaya [(daza) ThokavuM (3) vAsavuM; baMdha karavuM (4) sAmAnya kRdaMtanI devamAtakavi. (saM.) varasAdanA pANInI khetIthI poSAyeluM sAthe AvatAMtakriyAnI rajA ApavI evo bhAva batAve devamuni puM. (saM.) nArada; nArada RSicito nityayajJa che. jema ke, khAvA devuM; javA devuM (5) avyathI bhUtadevayajJapuM. homavagere (paMcayajJomAMno eka); devone udezIne kRdaMtanI sAthe AvatAM te kriyA barobara karI chUTavuM devayAna na. (saM.) svargano ratha; svargIya vAhana evo bhAva batAve che. jema ke, ApI do, choDI dIdhA. devayAnI strI. (saM.) zukrAcAryanI putrI-yayAtinI patnI devuM na. (saM. deya, apa. deva) karaja; RNa (2) eka nakSatra devuM-levuM na deNaleNa [mAnA trevIsamA devayoni strI, (saM.) deva tarIkeno janma devopavAda che. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkarodevara . (saM.) diyara, patino nAno bhAI deza strI. (saM.) dizA devarAvavuM sakri. devaDAvavuM; apAvavuM deza puM. (saM.) rA; koI amuka prajAnuM vatana; mulaka (2) devarAvuM akri. devuM'nuM karmaNi; apAvuM (koI moTI vastuno amuka) vibhAga (3) vatana (4) devariyo chuM. devara (vahAlamAM); diyara kSetra; pradeza; jagyA; bhU-bhAga (5) bhAga; hisso; devarAja puM. (saM.) IMdra [marIci vagere) (3) brahmarSi aMza () eka rAga devarSi puM. (saM.) nArada (2) devA jevA RSi atri, dezakAla (saM.), (-La) paM. deza ane kALa; samaya ane devalAM na.ba.va. gharanA devasthAnanI mUrtio sthaLa (2) dazya padArthane vicAravA mATenAM be devaloka puM. (saM.) devono loka-svarga parimANa (3) cAlato rItarivAja devavANI strI (saM.) AkAzavANI (2) ArSavANI dezatyAga kuM. (saM.) deza choDavo ke tenI bahAra javuM te devavAhana na. (saM.) agni suida agiyAraza dezadAjha strI. dezanI lAgaNI; rASTrabhakti devazayanI ekAdazI strI, devapoDhI agiyAraza; aSADa dezadroha pu. deza pratye bevaphAI devasevA strI. devanI mUrtinI pUjA dezadrohI vi. dezadroha karanAruM; potAnA dezane bevaphA devasthala(-La), devasthAna na. (saM.) maMdira dezanA strI. (saM.) bodha; upadeza (jaina) devaLa na. (saM. devakula, prA. deaula-deula) deruM (khAsa dezanikAla pu. dezamAMthI kADhI mUkavuM te karIne khristIonuM) dezapAra kri.vi. dezanI bahAra - dezanikAla thayeluM devAtaNa, (-na) na. (saM. devatva uparathI) devapaNuM; devatva dezaprema puM. dezane mATe prema; svadezAbhimAna; rASTraprema; devAdAra vi. (davuM+dAra) karajadAra; mAthe devuM hoya evuM dezabhakti devAdhideva puM. (saM.) devonA paNa deva-paramezvara; iMdra dezapremI vi. (saM.) dezapremavALuM; dezabhakta devAnAM priya vi. (saM.) khAsa karIne azoka mATeno ilakAba dezabaMdhu, dezabAMdhava paM. dezabhAI; potAnA vatanano mANasa - devono priya (2) paM. bakaro ['moreToriyama' dezabhakta chuM. dezabhaktivALo; rASTrasevaka devAmokuphI strI, devuM cUkavavAnuM mokUpha rAkhavA devuM te; dezabhakti strI. deza pratyenI bhakti, dezaprema; rASTraprema devAlaya na. (saM.) devamaMdira; devasthAna; deruM. dezabhAI puM. potAnA dezano mANasa; dezabAMdhava devAvuM a.kri. "devuM'nuM karmaNi. aTakI javuM (2) khUTavuM; dezavaTo pu. dezanI bahAra hAMkI kADhavuM e (2) paradezamAM kAMI bAkI na rahevuM (3) nirvaza thavuM evuM vAsa (3) dezATana; dezanikAla devALiyuM vi. devALuM kADhanAruM, nAdAra; devuM na ApI zake dezasevaka chuM. dezasevA karanAra For Private and Personal Use Only
Page #448
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dezasevA 4 3 1 [daizika dezasevA strI. dezanI sevA dehayAtrA strI. (saM.) zarIranirvAha; bharaNapoSaNa (2) dezasevikA strI. dezanI sevA karanArI strI maraNa jitarakhu; svArthI dezahita na. dezanuM hita ke bhaluM yA kalyANa deharakhu vi. zarIranI ja vadhAre phikara karyA karanAruM (2) dezahitaiSI vi. (saM.) dezahita icchanAruM dehalagna na. zarIra pUratuM lagna - snehalagna nahi te dezAI puM. eka aTaka (2) rAjayane karelI sevA badala dehali, (-lI) strI. (saM.) uMbaro maLelI bakSisano mAlika; vatanadAra (3) rabArI dehali(-lI)dIpakanyAya puM. uMbarA para mUkelo dIvo jema mATeno mAnavAcaka zabda baMne bAju prakAza Ape tema baMne bAjune ekasAthe lAguM dezAcAra chuM. (saM.) dezano AcAra-rUDhi; sthAnika vyavahAra pADavuM te dezATana na. (saM.) judAjudA dezomAM karavuM te zuTijhama dehavAsanA strI. (saM.) vAsanAnA traNa prakAromAMnI eka dezAbhimAnana. (saM.) potAnA dezanuM abhimAna; "peTriyo- dehavikraya puM. (saM.) zarIranuM vecANa; vezyAgIrI dezAbhimAnI vi. (saM.) dezAbhimAnavALo dehavilaya paM. (saM.) mRtyu; maraNa; dehano nAza; dehatyAga dezAvara chuM. (saM.) paradeza; videza dehAta strI. (phA.) gAmaDuM dezAMtara na. (saM.) dezAvara; bIjo deza paradeza videza dehAtI vi. gAmaDAnuM (2) paM. gAmaDAno rahIza dezAMtargata vi. (saM.) potAnA dezanI aMdaranuM; dezamAM dehAtmavAdI vi. (saM.) dehAtmavAdanuM, -ne lagatuM (2) AveluM samAyeluM guira (4) musAphara - temAM mAnanAro AdamI dezika vi. (saM.) sthAnika (2) paM. bhomiyo (3) dharmaguru, dehAtmA chuM. (saM.) zarIra ane AtmA dezI vi. (saM.) dezanuM; -ne lagatuM (2) svadezI (3) paM. dehAdhyAsa puM. (saM.) deha ja AtmA che evo mithyA bhrama svadezano rahIza (4) prAkRta bhASAno eka prakAra (5) dehAbhimAna na. (saM.) dehanuM abhimAna; dehanI tAkAta saMskRta nahi paNa prAkRta chaMda ke padyaracanA (6) eka vizeno garva rAgiNI (7) saMgItanA be prakAromAMno eka dehAvaraNa na. (saM.) zarIranuM DhAMkaNa dezIjana puM. dezano mAsaNa; dezabhAI dehAMta puM. dehano aMta; mRtyu; dehatyAga; dehavilaya dezIya vi. (saM.) dezanuM (2) sthAnika dehAMtadaMDa pu. motanI sajA caiitanyatattva-AtmA; jIvAtmA dezIvAda 5. nijIvAda; "neTivijhama' sirvatra dehI vi. (saM.) dehadhArI; zarIravALuM (2) paM. dehamAM raheluM deze(-zo)deza krivi. (saM.) badhA dezomAM (2) sarva sthaLe; dehI strI. zarIra; dehatyiAga karelo te sthaLa (prabhAsa-pATaNa) dezonnati strI. (saM.) dezanI unnati-caDatI dehotsarga kuM. dehatyAga; mRtyu (2) na. zrIkRSNa jyAM dehadezya vi. (saM.) sthAnika; prAMtika (2) dezI; dezanA mULa deDavuM na. DaeNDavuM; pANIno sApa vatanIonuM vA emanI bhASAmAMthI AveluM daitya puM. (saM.) rAkSasa; asura; dAnava dasa puM. eka rAga dainaMdinI strI. (saM.) rojanIzI; DAyarI desAI puM. (saM. dezasvAmI, prA. desAI) juo "dezAI dainika vi. (saM.) divasane lagatuM; nityanuM; rojiMduM; deha na. (saM.) gAmaDuM; dehAta haMmezanuM (2) na. roja nIkaLatuM chApuM deha puM, strI. (saM.) zarIra; kAyA dehavilaya dainya na. (saM.) dInatA; garIbAI; dInapaNuM [bhAgya dehatyAga kuM. (saM.) dehano tyAga - maraNa; avasAna; daiva vi. (saM.) deva-devatAne lagatuM; daivI (2) na. nasIba; dehadamana na. dehanuM damana, zArIrika tapasyA daivagati strI. (saM.) nasIbanI gati-ghaTanA; daivIghaTanA dehadazA strI, (saM.) zarIranI hAlata daivajo(-yo) . nasIbano joga - saMyoga; bhAgyavaza; dehadaMDa (0na) puM. (saM.) zarIrane kaSTa ApavuM te (2) vidhivazAt * zArIrika zikSA (3) zarIrano avayava kApI daivajJa chuM. (saM.) nasIbane jANanAro - joSI - nAkhavAnI zikSA devatana. (saM. devatva) divyatija (2) sattva; sAra (3) dehadharma chuM. (saM.) zarIranA guNadharma zakti; zarIranI tAkAta ['TAlijhama dehadharmavidyA strI. zarIra kriyA vijJAna; "phijhiyolojI' devavAda . (saM.) puruSArthavAdathI viruddha vAda; karmavAda; dehadhAraNa na. (saM.) deha dhAraNa karavo te (2) deha TakAvI daivayoga puM. (saM.) daivajoga; nasIbano joga-saMyoga rAkhavo-jIvavuM te daivAdhIna vi. saM.) daivane-nasIbane AdhIna dehadhArI vi. (saM.) jene deha hoya evuM; zarIrI daivI vi. saM.) deva saMbaMdhI; devatAI (2) alaukika (3) dehapAta puM. dehanuM paDavuM te; maraNa Akasmika guru; bhomiyo; jANakAra dehabaMdha . zarIranuM kAThuM; zarIre bAMdho [maraNa dezika paM., vi. (saM.) dezanuM, -ne lagatuM (2) prAMtika (3) For Private and Personal Use Only
Page #449
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir daihiko 4 3 2 || dorIsaMco daihika vi. (saM.) dehanuM, -ne lagatuM; zArIrika doNI strI. (saM. dohana, prA. dohaNa) hAMllI (dUdha, dahIM do davenuM AjJArtha bI.pu.e.va. Apo (devuM'nuM AjJArtha vagere bharavAnI) - ba.va. rUpe) [dhAruM vagere) be doNuM na. moTI doNI (2) (doNI jevuM) peTa; udara do vi. (saM. , prA. do. gujarAtImAM samAsamAM 'do- dota muM. davAtazAhIno khaDiyo; "ka-poTa' doAba chuM. be nadIo vacceno pradeza [(3) guNa; mArka dotho chuM. khobo; mUTho dokaDo pu. rUpiyAno somo bhAga (2) bAra TakA vyAja dodaruM(-LuM) vi. (saM. dardara) jIrNa, nabaLuM (2) khokharuM dokha puM. doSa; khAmI doda(-di)za kri.vi. (dazodiza uparathI) baMne bAjue; dokhI vi. doSita (2) doSa ApanAra (3) paM. zatru (2) Amatema-AjubAju dogAnI strI. jUTho Aropa (2) apakIrti; nAmozI dodaLuM vi. juo "doda dojakha na. (phA.) naraka; maraNa bAda pApanA phaLa rUpe dodhaka 5. (saM.) eka gaNameLa chaMda maLatI zikSA bhogavavAnuM kalpita sthAna - eka loka dodhaDa na. pANI bhareluM beDuM (2) duHkhathI bharapUra koI jagA; narakAgAra dopaTa vi. (do+paTa) bevaDuM; bamaNuM; dUpaTa (2) puSkaLa doTa strI. doDavAnI kriyA; doDa dopistAM na.ba.va. (phA. do + puzta) akSara ghUMTavAnuM jADuM doTavuM akri. loTavuM; ALoTavuM; gabaDavuM pUThuM (2) daskatazikSaka; kaoNpIbuka dorTa(-TA)doTA strI. doDAdoDa domadoma vi. puSkaLa; atizaya; ghaNuM doTI strI, eka jAtanuM kApaDa (2) kanyAnA bApane vevAI dora chuM. (a. daura) amala; sattA (2) bhabhako; damAma taraphathI maLatI bakSisa-paherAmaNI dora chuM. (saM. davaraka, prA. dorA-doriA) pataMganI dorI doTuM na. jADI pUrI doraDI strI, pAtaLuM doraDuM; dorI; rasI doDa strI. doDavAnI kriyA ke jhaDapa; doTa; haDI doraDuM na dora; resAdAra vastune vaLa daI karAtI banAvaTa; doDakI strI, eka jAtanI tUriyAnI vela jADI dorI; jADI rassI doDakuM na, doDakInuM phaLa; eka jAtanuM tUriyuM doraDo DuM. doro (2) maMtrelo doro bAhyADaMbara doDadhAma. doDamAra strI. doDAdoDa: dhamAcakaDI. doDAdoDI doradamAma 6. dora ane damAma: sattAno bhapako (2) doDavuM a.kri. (saM. dra) nAsavuM; jhaDapathI kUdane pagale doravaNI strI. doravavuM te (2) zikhavaNI (3) mArgadarzana hIMvuM; dhasatA cAlavuM (2) khUba utAvaLathI kAmagIrI daravavuM sakri. hAtha jhAlI calAvavuM; rasto batAvavo (2) karavI te vAraMvAra doDavuM te; doheMdoTA dorA bharavA; sIvavuM (3) khAtAvahImAM khAtAM doDaMdoDA, doDAdoDa, (-DI) strI. doDadhAma; ahIMtahIM meLavI javAM doDI DuM. leDI; eka vanaspati doravuM sakri. (saM. dora uparathI nAmadhAtu) hAtha jhAlI doDuM na. DoDuM; DoDInuM phaLa calAvavuM; rasto batAvavo (2) dorA bharavA; sIvavuM doDo chuM. DoDo; dANA bhareluM huM (3) AMkavuM (lITI) (4) cItaravuM (citra); doDha strI. doDhavavuM te mArgadarzana; zikhavaNI doDha vi. ekane aDadhuM (2) paM. doDhano AMkaDo ke saMkhyA; doraMgI(-) vi. (do+raMga) be raMgavALuM; samaye samaye doDhaDahApaNa na. vadhAre paDatuM DahApaNa; cibAvalApaNuM judo judo prakAra dhAraNa karatuM (2) manasvI; caMcaLa doDhaDAhyuM vi. vadhAre paDatuM DahApaNa karanAruM (2) na. dorAciTTI(-) strI. maMtarelA dorA ciTTI vagere; tAvIja; doDhaDahApaNa ke tevI vAta mAdaLiyuM doDhapaNuM vi. laMgaDuM; lUluM doriyuM na. (saM. davaraka uparathI) eka jAtanuM vastra doDhavavuM sakri. doDha gaNuM karavuM kiravuM doriyo chuM. (saM. davaraka, prA. dAriA) eka jAtanuM kApaDa doDhavuM sakri. sIvavuM; doravavuM (2) doDhavavuM; doDha gaNuM (2) gaLAnuM eka ghareNuM doDhAM naba.va. (saM. drikAdha) doDhanA AMkanA ghaDiyA dorI strI, (saM. davaraka, prA. doraa) rassI, doraDI (2) doDhiyAM na.ba.va. paiso; dhana pataMganI pAtaLI dorI (3) lagAma; kAbUnI cAvI doDhiyuM vi. doDha (2) na. doDha ane sIveluM vastra (3) (4) kAMI mApavAnI dorI paiso; kAvaDiyuM (4) jemAM prAsa doDhavAya che evuM gIta dorIsaMcAra, (-ro) 5. dorI kheMcavAthI hAlatAM cAlatAM doDhI strI, (devaDa uparathI) mAMDavI; devaDI pUtaLAMne nacAvavAM te (2) pAchaLa rahIne yukti doDhIdAra vi., pR. doDhI uparano cokIdAra; daravAna prayukti karavI te diorIsaMcAro doDhuM na. doDhanA AMkano ghaDiyo dorIsaMco . pAchaLathI dorI kheMcavAno saMco - yukti; 5 , [1]' II For Private and Personal Use Only
Page #450
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir doredAro 4 3 3 [dravIbhavana, kavIbhAva doredAra vi. dorAbhareluM dohadavatI strI. (saM.) dohadavALI-sagarbhA strI [sAra doro chuM. (saM. davaraka, prA. doraa) doraDo; sIvavA vagere dohana na. (saM.) dohavuM te; dohavAnI kriyA (2) tAraNa; mATeno pAtaLo doro (2) gaLAnuM eka ghareNuM (3) doharAvavuM sakri. be vAra kahevuM; pharI kahevuM (2) bevaDAvavuM kaMdoro (4) maMtarelo doro doharo chuM. (sara. hiM. duho) eka chaMda; 13+11 mAtrAnAM dorAdhAgo chuM. maMtarelo doro be ardhavALo ardhasama mAtrAmeLa chaMda dola . (saM.) jhUla; hIMcako; hIMDoLo dohavuM sakri. (saM. dohati, prA. dohaI) DhoranuM dUdha kADhavuM dola strI. taMgI; bhIDa; achata (2) sAra kheMcavo; kasa kADhI levo diauhitra dolaka !., na. (ghaDiyALano) lolaka dohitara . (saM. dauhitra, prA. dohitra)(dIkarIno dIkaro) dolata strI. (a. daulata) paiso, pUMjI [mAladAra dohitara puM, na. mUelA mANasa pAchaLa vaheMcavAmAM dolata(0maMda, vAna) vi. paisAdAra; zrImaMta; dhanavAna; AvatA dUdhabAMdhI karelA lADu dolana na. (saM.) Dolana; layaprakAra - "rIdhama' dohitarI strI. (saM. dauhitrI) dIkarInI dIkarI; dohitrI dolanakendra na. (saM.) DolavAnuM madhyavartI biMdu dohitra puM. (saM. dauhitra) dIkarIno dIkaro; dohitara dolA strI. (saM.) hIMcako; jhUlo (2) pAlakhI; lebI dohitrI strI, (saM. dauhitrI) dIkarInI dIkarI dolAyamAna vi. (saM.) DolAyamAna; DolatuM (2) DolAvI dohyaluM vi. (saM. duHkha + illa, prAM. duhella-duhillo zakAya tevuM (3) asthira cittavALuM aghare muzkela (2) na, du:kha: saMkaTa [uddhatAI dolAyaMtrana. (saM.) ghaDAmAM pravAhIbharI tenI aMdara auSadhi- doMgAI strI. (doMgu uparathI) luccAI; zaThatA (2) nI poTalI laTakatI rAkhI auSadhitaiyAra karavAnI racanA doMguMvi. dhUrta; luccuM (2) beadaba; uddhata (3) mAMsala; jADuM doluM vi. bhoLuM (2) udAra jIvanuM; udAra dilanuM daurjanya na. (saM.) durjanatA; badamAzI dolotsava paM. (saM.) vaiSNava maMdirano hiMDoLAno utsava daurbalya na. (saM.) durbaLatA, nabaLAI; nirbaLatA dovaDA(rA)vavuM sakri. "dohavuM'nuM preraka daurbhAgya na. (saM.) kamanasIbI; durdeva dovAvuM akri. "dohavuMnuM karmaNi (kApaDanA vepArI dauhitra puM. (saM.) dIkarIno dIkaro; dohitra dozIpuM. (saMdoSika, prA. dosia) kApaDavecanAro pheriyo; dauhitrI strI. (saM.) dIkarInI dIkarI; dohitrI [dharatI doSa chuM. (saM.) bhUla cUka (2) khoDakhAMpaNa; khAmI (3) ghAvApRthivI na.ba.va. (saM.) ghI ane pRthvI, AkAza ane aparAdha; guno; vAMka (4) lAMchana; kalaMka (5) pApa zuti strI, teja; krAnti; prakAza; prabhA (2) lAvaNya doSagrAhI vi. (saM.) doSanuM ja grahaNa karanAruM; chidro dyutimaMta vi. (saM.) tejasvI; kAMtimAna zodhyA karanAruM ghuloka chuM. (saM.) svarga (2) AkAza doSadarzI vi. (saM.) (pArakAnA) doSa jonAruM - khoLanAruM dhUta na. (saM.) jugaTuM; jugAra doSadRSTi strI, (saM.) (pArakAnA) doSa jovA te cUtavida na. jugaTuM jANanAra; jugAriyo doSadekhuM vi. sAmAno doSa ja jonAruM, doSadarzI dhota . (saM.) ghuti; teja; prakAza darzAvanAruM doSamaya vi. (saM.) doSathI bhareluM; doSarUpa dhotaka vi. (saM.) prakAza pADanAra (2) spaSTa karanAruM doSarahita vi. (saM.) doSa vinAnuM, nirdoSa ghI strI, (saM.) AkAza (2) svarga sikko doSAropI,(-paka) vi. tahomata caDAvanAra drama puM. (saM.) jUnA cAra rUpiyAno cAMdIno eka prAcIna doSAropa,(0Na) na. (saM.) mAthe doSa caDAvavo te; ALa drava, (0Na) paM. (saM.) dravavuM te (2) gaLelo rasa; pravAhI caDAvavuM te; AkSepa gunegAra (2) pApI rasa giLavuM (3) gadagada thavuM (dilanuM). doSI, (-Sita) (saM.) vi. doSavALuM (2) aparAdhI; dravavuM aki. (saM. du-drava) pIgaLavuM; ogaLavuM (2) jharavuMdorSakadeSTi strI. (saM. doSa+ekadaSTi) mAtra (parAyA) doSa dravagatizAstra na. (saM.) pravAhInI gati vizenuM zAstra; jovAno khyAla (2) vi.doSa kADhavAnI ja vRttivALuM "hAIDronemiksa ['hosTeTiksa dosta !., (vedAra) pu. (phA.) mitra; bhAIbaMdha dravasthitizAstra na. (saM.) pravAhInI sthitine lagatuM zAstra; dostadArI strI mitrAcArI; bhAIbaMdhI mitratA mitratAnuM dra(-drA)viDa kuM. (saM.) dakSiNanA eka pradezanuM prAcIna nAma dostAnA 5. (phA.) mitratA; dostI (2) vi. dostInuM; (2) tyAMno vatanI gidagadita dostAra 5. mitra; bhAIbaMdha; "phrenDa dravita vi. (sa.) draveluM; pIgaLeluM; ogaLeluM (2) dostI strI. maitrI; bhAIbaMdhI (2) nA. mATe; vAste dravIkaraNa na. (saM.) pravAhIrUpa thavuM te; ghana padArthane dohada 5., na. (saM.) garbhavatI strIne thato abhilASa; ogALavo te oigaLI javuM te bhAvo (2) tIvra IcchA dravIbhavana na. dravIbhAva 5. dravarUpa thavuM te; ghanapadArthanuM For Private and Personal Use Only
Page #451
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org dravIbhUta] A dravIbhUta vi. (saM.) draveluM; dravita thayeluM; ogaLI gayeluM (2) lAgaNIthI gadgadita thayeluM dravya na. (saM.) paiso; nANuM (2) vastu; padArtha; mUrta ke amUrta vastu; 'maeNTara' (3) mULa tattva dravyamAna na. (saM.) dravyanI kiMmata (2) padArthamAM rahela prakRti tattvanuM parimANa (3) piMDamAtrA; mAtrAmAna dravyavAcaka vi. (saM.) padArthavAcaka; dravyavAcI dravyavAna vi. (saM.) dhanavAna; dhanika; paisAdAra [ta dravyasaMgraha, dravyasaMcaya puM. (saM.) dravya saMgharavuM ke ekaThuM karavuM dravyopArjana na. (saM.) dhana meLavavuM te; arthopArjana draSTavya vi. (saM.) jovA yogya; darzanIya draSTA puM. (saM.) jonAro (2) prakRtinA sAkSIrUpa AtmA (3) lAMbI najara ke buddhivALo puruSa (4) dekharekha rAkhanAra; nirIkSaka (5) Atmadarzana karanAro draSTrakAma vi. (saM.) jovAnI icchAvALuM draSTrI vi., strI. (saM.) jonAra strI; draSTA strI graha puM. (saM. hrada, prA. draha. vyatyaya) dharo; hRda; dhUno drAkSa(-kSA) strI. (saM.) eka jAtanuM phaLa; darAkha; aMgUra; kisamisa, dharAkha drAkSa(kSA)latA strI. drAkSanI vela drAkSApAka huM. (saM.) jemAM drAkSa che tevuM eka auSadha (2) rasika chatAM arthagaMbhIra kAvyaracanA 434 drAkSArasa puM. (saM.) drAkSano rasa drAkSAsava puM. drAkSano Asava drAma na. dhana; dolata drAva chuM. (saM.) drAvaNa drAvaka vi. (saM.) ogALI nAkhe evuM (2) na. dhAtuo vagereno jhaTa rasa bane e mATe enI sAthe bheLavavAno eka padArtha drAvaNa na. (saM.) dravAveluM-pravAhIrUpa banAveluM te drAviDa vi. (saM.) dakSiNamAM pUrvakinAre AvelA draviDa dezanuM (2) puM. e dezanI vyakti (3) dakSiNanA brAhmaNonI pAMca jAtimAMnI ekano mANasa (drAviDa, karNATa, gurjara, mahArASTra ane tailaMga) [laMbANa drAviDI prANAyAma kuM. binajarUrI ke sIdhuM saraLa nahi evuM drAvya vi. (saM.) ogaLe evuM; 'solyubala' druta vi. (saM.) jhareluM; TapakeluM (2) utAvaLuM; jhaDapavALuM * (3) jhaDapI uccAreluM drutagatimArga puM. vinA avarodhe jhaDapathI vAhano jaI zake evo pAko rAjamArga; 'eNksapresa-hAIve' dhrutavilaMbita na. (saM.) eka gaNameLa chaMda drupada puM. (saM.) pAMcAla dezanA rAjA; draupadInA pitA druma na. (saM.) jhADa; vRkSa drumataLAI strI. pAMdaDInI banelI pAtharavAnI godaDI [dvigRhI droNa puM. (saM.) pAMDavakauravanA guru (2) puM., na. eka mApa (eka ke cAra ADhaka jeTaluM) (3) daDiyo (4) kAgaDo (5) lAkaDAno ghaDo Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir droNamukha na. (saM.) jyAM samudra, nadI ane jamIna traNe prakAre vepAranI suvidhA hoya tevuM baMdara droNi(-NI) strI. (saM.) hoja; kUMDI droha puM. (saM.) dago; bevaphAI (2) IrSA; vera; dveSa drohI vi. (saM.) droha karanAruM; bevaphA (2) vidyAtaka drauNiyAna(-ni) puM. (saM.) droNa putra; azvatthAmA draupadI strI. (saM.) drupada rAjAnI putrI; pAMDavonI patnI; pAMcAlI draupadeya puM. (saM.) draupadInA pAMca putromAMno dareka -dvaya vi. (saM.) be (samAsane aMte) hrayI strI. (saM.) beno samUha [(4) jhaghaDo; bakheDo dvaMdva puM. (saM.) dvaMdva samAsa (2) na. benuM joDuM (3) dvaMdvayuddha dvaMdvayuddha na. (saM.) be jaNa vaccenuM yuddha dvaMdvasamAsa puM. be ke vadhAre zabdono samAsa. udA. 'rAmalakSmaNa', 'mAbApa' dvaMdvAtIta vi. (saM.) sukhaduHkha, pApapuNya vagere dvaMdvone tarI gayeluM; be padArtha ke tattva hovAnA anubhavanI pAra gayeluM dvaMdvI vi. (saM.) dvaMdvamAMnuM eka (2) pratispardhI dvAdaza vi. (saM.) dasa vattA be (2) puM. bArano AMkaDo ke saMkhyA; '12' dvAdazI strI. (saM.) bAraza tithi dvApara puM. (saM.) cAra yugomAMno trIjo yuga dvAra na. (saM.) bAraNuM; daravAjo dvArakA strI., na. (saM.) eka tIrtha-zrIkRSNanI rAjadhAnI dvArakA(dhIza, pati, nAtha) puM. (saM.) zrIkRSNa; dvArikAnA svAmI dvArakeza puM. (saM.) zrIkRSNa dvArapAla (saM.), (-La) puM. daravAna; cokiyAta dvArA nA. (saM.) mAraphate; vATe; vaDe dvArAmatI, dvArikA (saM.) strI. dvArakA [jema ke, dviguNa) dvi vi. (saM.) be (samAsanA pahelA pada tarIke Ave che. dviarthI vi. be arthavALuM (2) aspaSTa; saMdigdha; dviarthI dviaMgI vi. (saM.) be aMga ke ghaTakavALuM ['DAyaoNksAiDa' dvioNksAiDa puM. oNksijananA beparamANuvALooNksAiDa; dvikarmaka vi. (saM.) be karmavALuM (kriyApada) [paMcavaTI dvigu puM. (saM.) karmadhAraya samAsano eka prakAra. udA. dviguNa vi. (saM.) bamaNuM; bevaDuM dviguNita vi. bethI guNeluM; bamaNuM dvigRhI vi. (saM.) be gRha ke vibhAgavALuM (jema ke, dhArAsabhA); 'bAismerala' For Private and Personal Use Only
Page #452
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dvighAto 4 3 5 [ dhakAvavuM dvighAta vi. (saM.) ekanI eka rakama tenI te rakamathI gaNatAM dvIpakalpa pe. jenI traNa bAjue pANI hoya tevo lagabhaga AvatI rakama, varga; "kvoDreTika' (ga.) - dvipa(TApu) jevo jamInano bhAga; "peninasUlA' dvighAtapadI strI. je padInuM dareka pada be ghAtanuM athavA dvIpasamUha . (saM.) TApuono samUha; "ArkipelegA' eka pada be ghAtanuM hoya ane anya koI pada be ghAtathI ja puM. (saM.) IrSA, verajhera (2) apriyatA; tiraskAra; vadhu ghAtanuM na hoya evI padI; "kveDeTika esTezane zatrutA - (ga.) [vaizya (3) dAMta (4) na. paMkhI; aMDaja dveSabhAva puM. SanI lAgaNI dvija vi. (saM.) be vAra janmeluM (2) paM. brAhmaNa, kSatriya ke leSiNI vi. strI, dveSa karanArI strI dvijanmA chuM. (saM.) dvija, brAhmaNa draSI vi. (saM.) dveSavALuM; veSa karanAra brijarAja puM. (saM.) uttama dvija-brAhmaNa (2) garuDa dvaSTa . (saM.) deSa karanAro; duzmana brijendra puM. (saM.) caMdra (2) brAhmaNa dvaita na. (saM.) bepaNuM; bhinnatA brijeza-zvara) puM. (saM.) caMdra (2) brAhmaNa dvaitabuddhi strI. (saM.) juo dvitabhAva" dvitala vi. (saM.) be mALanuM; be sapATIvALuM; "DAI heDala dvatabhAva pu. Izvara ane jagata vacce dvatanI buddhi-bhAna dvitalakoNa chuM. (saM.) dvitala prakArano khUNo dvaitama puM, na. Izvara ane emAMthI nIkaLelA jaDa cetana dvitIya vi. (saM.) bIjuM padArtha have sarvathA alaga che evo AcArya madhvano dvitIyA strI. bIjI vibhakti (2) bIja (tithi) siddhAMta; "bruAlijhama' dvitya na. (saM.) be hovApaNuM [vALuM (3) na. kaThoLa vaitavAda puM. (saM.) brahma ane jagata, jaDa ane cetana vagere dvidala (saM.), (-La) vi. be dala-phADavALuM (2) be pAMkhaDI- tattvo ekabIjAthI bhinna che evo madhvAcAryano mata dvidharmI vi. be guNadharmavALuM (rA be dharma pALanAruM dvaitavAdI vi. (saM.) dvaitavAdane lagatuM (2) dvaitavAdane dvidhA kri.vi. (saM.) be rIte (2) strI. duvidhA; jaMjALa; mAnanAruM (3) paM. dvaitavAdamAM mAnanAro muklI vaitAdvaita na. (saM.) dvaita ke ata; bhedabhAva; jIva jagata dvipa chuM. (saM.) hAthI ane Izvara alaga alaga anubhavAtAM hovA chatAM dvipakSa vi. (saM.) be pAMkhavALuM (2) na. pakSI AtyaMtika rIte ananya che evo nibakAcAryano siddhAMta dvipakSI,(05) vi. (saM.) baMne pakSone lagatuM; ubhayapakSI taidhIbhAva chuM. (saM.) bhedabhAva; daita (2) anizcaya; saMzaya dvipatnItvana. (saM.) be patnI paraNI zakAya te; bAIgema' (3) bahAra ane aMdara judo bhAva rAkhavo te dvipada vi. (saM.) be pagavALuM; dripAda (2) jemAM mAtra dvaipAyana chuM. (saM.) mahAbhAratanA kartA - vedavyAsa be pada che evuM samIkaraNa; "bAyanomiyala haimAsika vi. (saM.) dara be mAse AvatuM, banatuM (2) na. dvipadasamIkaraNa na. (saM.) mAtra be pada hoya tevuM dara be mAse pragaTa thatuM chApuM samIkaraNa; "bAyanomiyala invezana draya vi. (saM.) be [aspaSTa, saMdigdha dvibhAjaka vi. (2) puM. (saM.) dubhAganAra; bAyasekTara' kayartha, (-W) vi. (saM.) be arthavALuM, dvi-arthI (2) dvibhASI vi. (saM.) be bhASAvALuM; be bhASA bolatuM dvayAzrayI vi. be upara AzrayavALuM dvimAsika vi. (saM.) traimAsika; dara be mAse AvatuM; banatuM (2) na. dara be mAse pragaTa thatuM chApuM - sAmayika dvimukhI vi. (saM.) be mukhavALuM; be tarapha ke prakAravALuM dvirada . (saM.) hAthI dha chuM. (saM.) gujarAtI lipino daMtasthAnI cotho vyaMjana dvirukta vi. (saM.) be vAra kahevAyeluM (2) sArIgamamAM paivata svaranI saMjJA dviti strI. (saM.) be vAra kahevuM te dhaka(-ba) strI. tarasa (2) dhagaza, utsAha (3) utAvaLa dvirepha chuM. (saM.) bhramara; bhramaro ti (4) dhyAna (5) mAnasika ukaLATa dvibhava . (saM.) varNanuM bevaDAvuM te; be bhAva hovApaNuM dhakamaka strI. utAvaLa; tvarA (2) kri.vi. utAvaLathI; dvivacana na. (saM.) beno bodha kare evuM vacana [(ga) tvarAthI dvivatmaka vi. (saM.) cAra ghAtavALuM, "bAIklopeTika' dhakavuM a.ji. AgaLa cAlavuM; dhapavuM; dhakelAvuM trivadhu vi. be varSanA AyuSyavALuM, be varSa jIvanAruM pakavuM a.kri. dhakhavuM; saLagI UThavuM bhIDa vividha vi. (saM.) be prakAranuM-rItanuM. dhakAdhaka zrI. dhakkA dhakkI, sAmasAmI dhakkA mAravA te (2) dvivedI puM. (saM.) be veda jANanAra dhakAvavuM sakri. dhakkAvAvuM; dhakelavuM (2) taDAmAra AgaLa dIpa puM. (saM.) beTa; TApu; "AIlenDa calAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #453
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhakelavuM 4 3 6 || dhaNI dhakelavuM sakri. dhakko mAravo; haDaselavuM (2) gametema dhaDakAra,(ro) 5. dhaDa avAja; dhabakAro bedarakArIthI AgaLa ne AgaLa calAvyuM javuM; dIdhe dhaDakI strI. dhAbaLI (2) godaDI (3) nAnuM Asana rAkhavuM karavuM e; dhIre dhIre kAma karavuM te dhaDadhaDa kri.vi. dhArA paDe ke lAkaDI vagere uparAuparI ne dhakelapaTTI strI. DhIla karate kAma karavuM e; karavA khAtara kAma jorathI paDeteno avAjathAya tema(2) bedhaDakaryAvinA dhakela-pAMcazerI strI. haDaselo, Thelo; dhakko (2) bhIDa dhaDadhaDavuM a.kri. dhaDadhaDa thavuM (2) ekadama tUTI paDavuM dhankaMdhakkA, dhakkA kkI strI, sAmasAmI dhakkA mAravA te dhaDadhaDATa puM. dhaDadhaDa avAja (2) krivi. jhapATAbhera (3) dhakkAmukkI strI. (dhakkAmukkI uparathI) dhakkA ane mukkAthI rophathI; ruAbathI ti mArAmArI ke paDApaDI karavI te; ThelaMThelA AMTo dhaDadhaDATI strI. utAvaLa (2) dhaDabaDa dhaDabaDa avAja karavo dhakko khuM. haDaselo, Thelo (2) nukasAna; toTo (3) phero; dhaDadhaDAvavuM sakri. dhadhaDAvavuM; khUba Thapako Apavo dhakko . (a. "Doka') Dakko; mAla caDAvavA ane dhaDaMDA strI. dhaDadhaDa avAja sAthenI mArAmArI; dhaDAdhaDI utAravAnI jagA dhaDAkAbaMdha ki.vi. dhaDAkA sAthe (2) sapATAmAM; ekadama dhakhadhakhavuM akri. dhakhavuM; samasamavuM dhaDAkAbhaDAkA pu.ba.va. dhaDAkA ane bhaDAkA (2) topa ane dhakhadhakhATa 6. dhakhadhakhavAnI kriyA (2) krodhanA Aveza baMdakanA avAja dhakhanAstrI. ("dhakhavuM' uparathI) raTaNa; ciMtana (2) baLatarA dhaDAko pu. moTo avAja; bhaDAko (2) sAMbhaLanAra coke dhakhamakha strI, dhakamaka; utAvaLa; varA; jhaDapa evI navI kevicitravAta kebanAva (3) kALanojhapATo dhakhavuM akri. (saM. dhakSati, prA. dhambaI) dhIkavuM (2) gusse dhaDAdhaDa kri.vi. taDAtaDa, uparAchAparI, jhapATAmAM ema thavuM (3) sakri. Thapako Apavo sUcavato avAja (2) (lA.) ekadama; jaladI dhakhAro chuM. (dhakhavuM uparathI) bApha; garamI; tapAro (2) dhaDAdhaDI strI, dhaDadhaDA (2) dhamAla (3) (lA.) utAvaLa; jhaMkhanA; manamAM ghUmyA karavuM te tvarA (4) mArAmArI; vAyuddha . dhagaDadhoMza-sa) strI. khoTI utAvaLa vApITa strIe jorathI chAtI phUTavI e (2) mArapITa; kaMkAsa dhagaDamala 5. jorAvara ane khaDatala mANasa; dhiMgaDamala dhaDiMga ji.vi. Dhola para dAMDiyo paDavAno avAja thAya dhagaDuM na. phUlo; Dhagaro (2) paTAvALo (tiraskAramAM) (3) ema; dhaDImadhaDIma vi. carabIne lIdhe jADA zarIravALuM (4) vyabhicArI dhaDImadhaDIma kri.vi. dhaDadhaDa dhagaDo !. kUlo; thApo (2) laMgoTiyo bAvo dhaDI strI. eka tola ke vajana (2) aDasaTTo dhagadhaga krivi. ekadama saLagI UThe ema girama thavuM dhaDUkavuM akri. (da. dhuDukka) gAjavuM (2) ghAMTA kADhavA dhagadhagavuM a.kri. (da. dhagadhaga) jozathI baLavuM (2) khUba dhaDUsa dhaDUsakri.vi. Acho "dhaDa avAja thAya ema; "dhaDUma dhagavuM akri. dhakhavuM; dhIkavuM; gusse thavuM; dAjhavuM (2) dhasa' evA avAjathI (2) phUTavAno avAja thAya ema sa.ki. Thapako Apavo (lAgaNI; utkaTatA dhaDo chuM. (saM. dhaTaka, prA. dhaDaa) trAjavAnuM samatolapaNuM na dhagaza strI. (dhagavuM uparathI) prabaLa hoMzaH utsAha bharelI hovuM te (2) tenuM samatolapaNuMlAvavAmukAtobhAra (3) dhagArI na. tAvanI jarakI; jhINo tAva bodha (4) niyama; ThekANuM, dhoraNa (5) gaNanA; kadara; dhaja vi. saM. dhvaja) zreSTha (2) majabUta (3) jozIluM (4) bUja (6) samatolapaNuM, magajanI sthiratA (7) dasaMta strI. cAla; AkRti dhaNa strI, (da. prA. dhaNiAdhaNI) garbhavatI juvAna vahu dhajA strI. (saM. dhvajA) vAvaTo; dhvaja; jhaMDo niMdA dhaNa na. (saM. ghana, prA. dhaNa) (gAyonuM) ToLuM dhajAgaro paM. dhajA pakaDanAro (2) dhajAno daMDa (3) phajetI; dhaNakhUTa pu. dhaNamAM rAkhelo AMkelo sAMDha, Akhalo dhajApatAkA strI. dhajA ane patAkA; nAnAmoTA vAvaTA dhaNadhaNavuM a.kri. dhaNadhaNa thavuM (2) kaMpavuM. dhaDa na. (da.) mAthA vinAnuM zarIra (2) mULa pAyo (3) dhaNadhaNATa pu. dhaNadhaNa evo avAja (2) (lA.) sakhata zakti; tAkAta bolAcAlI ke jhadhaDo. dhaDa ki.vi. kAMI paDavAno avAja - "dhaDa' avAjathI dhaNiyATI strI. dhaNadhaNavuM te [mAlika strI dhaDa strI. mAthAkUTa evA avAjathI dhaNiyANI strI. (dhaNI' uparathI) vahu, patnI (2) dhaDaka strI, hRdayano kaMpa (2) bIka; bhaya (3) kri.vi. dhaNiyAtuMvi. dhaNI-mAlikavALuM(2) mAlikInuM svAmitvavALa dhaDakadhaDaka vi. dhaDakatuM hoya ema (hRdaya) dhaNiyAmo paM. dubaLAno dhaNI dhaDakaNa vi. bIkaNa; Darapoka (2) jenuM hRdaya dhaDaka dhaDaka dhaNiyANuM na. (saM. dhanitvaka, prA. dhaNiyappaa) dhaNIpaNuM thAya che tevuM [bhaya lAgavo dhaNI chuM. (saM. dhanika, prA. dhaNia) mAlika (2) pati dhaDakavuM a.kri. dhabakavuM, thaDakavuM; dhaDaka dhaDaka thavuM (2) (lA.) (3) vi. mAlika. jema ke, AnuM koI dhaNI nathI. For Private and Personal Use Only
Page #454
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhaNIjoga(-gI) 4 39 [ dhabAdhabI dhaNIjoga, (-gI) vi. strI. vecANa lenArane ja maLe evI dhanurAsana, dhanuSyAsanana. yoganuM eka Asana karanAruM, dhanurdhara (saM.), (-rI) muM. bANAvaLI (2) vi. dhanuSya dhAraNa dhaNIdhorI chuM. mAlika (2) rakSaka; saMbhALa rAkhanAra dhanurmAsa puM. sUrya dhana saMkrAMtimAM hoya te mahino dhaNIpada(-6) na. dhaNInuM sthAna; dhaNIpaNuM dhanurvA, (ta) puM. (saM. dhanurUvAta) eka roga; dhanura dhaNImUuM vi. jeno dhaNI marI gayo che tevuM (Dhora). dhanurvidyA strI. (saM.) dhanuSya vAparavAnI vidyA dhaNIraNI . kula mAlika; dhaNadhorI dhanurveda puM. (saM.) dhanurvidyA (2) eka upaveda dhaNIvakhuM vi. dhaNInA pakSanuM (2) asahAya dhanuSa, (-dhya) na. (saM. dhanasu, prA. dhanuSa, kAmaThuM; cApa dhaNeNATa . (-TI) strI. dhaNaNavuM te; dhaNadhaNATI (2) dhanuSa(-dhya)takalI strI, dhanuSa jevA sAdhana vaDe pheravavAnI garjanA (3) kaMpArI taklI dhata urdu tucchakAradarzaka-dhutakAravAno udgAra [(3) ga5 dhanuSkasa chuM. ) Avo koMsa dhatiMga na. DhoMga; khAlI dhAmadhUma (2) dhUrtatA; chetarapiMDI dhaneDuM, -) na. (saM. dhAnyakITaka, prA. dhAnsakIDa) dANAmAM dhatU-tu)ro . (saM. dhatUra) eka vanaspati; dhaMtUro saDo karanAruM eka jIvaDuM: kiluM dharA paM. eka chaMda (piM.) dhanetara vi. bahu paisAdAra (2) bahu lAgavagavALuM dhadhaka(-kha, -ga)tuM vi. dhagadhagatuM dhaneza,-zvara) puM. (saM.) kubera dhadhaDAvavuM sa.kri. dhaDadhaDa-khUba Thapako Apavo; dhaDadhaDAvavuM dhanotapanota na. nakhkhoda; sarvanAza dhadhUDo 5. dhaDadhaDa paDato-moTo jabaro dadUDo *dhanya vi. saM.) bhAgyazALI (2) vakhANavA yogya (3) dhana, (0dhana) ud. dhanya; zAbAza - kRtArtha (4) ud. zAbAza; vAhavAha dhana na. (saM.) dola; paiso (2) samRddhi; jema ke, pazudhana, dhanyatA strI, (-bhAgya) na. ahobhAgya; subhAgya vidyAdhana (3) dhana rAzinuM (4) vattA batAvatuM pada; dhanyavAda !. (saM.) zAbAzI paoNjhiTiva' (ga.) dhanyA vi. (saM.) sukhI; subhAgI (2) strI. AyA; "narsa dhanateraza,(-sa) strI. Aso vada terasa; dhanatrayodazI dhanyAzrI strI. (saM.) dIpaka rAganI eka rAgiNI (saMgIta) dhanada puM. (saM.) kubera dhavaMtari puM. (saM.) devonA vaidya dhanadolata na.ba.va. mAlamilakata; mAlamattA dhanI . (saM.) bANAvaLI dhanadhana ud. dhanya dhanya (2) ahobhAva dhapavuM a.kri. AgaLa dhasavuM-vadhavuM miArI dhanadhAnya na. Arthika saMpatti ane anAja, dhana ane dhAnya dhapAdhapa, dhakhaMdhappA, dhakhAdhaNI strI. pappAthI thatI mArAdhanapati, dhanapAla puM. (saM.) kubera (2) dhanika; paisAdAra dhapAvavuM sakri. AgaLa vadhAravuM; dhakelavuM thApaTa; dhabbo dhanabhaMDAra chuM. (saM.) dhanano bhaMDAra; khajAno dhappo . (dhapa uparathI) mukko; khullA ke polA hAthanI dharakhAstrI (saM.) (hAthamAMnI) dhanabatAvanArI hastarekhA dhapharDa vi. jADuM; dhiMguM sAthe bolAya che.) dhanavaMta, dhanavAna (saM.) vi. dhanavALuM; zrImaMta; paisAdAra dhaphovuM sakri. dhovuM (2) dhoyA pachI sUkuM karavuM (dhovuM hovuM dhanasaMgraha, dhanasaMcaya puM. (saM.) dhana ekaThuM karavuM te; dhanano dhaba kri.vi. kAMI paDavAno ke pachaDAvAno ke ThokAvAno saMgharo avAja (2) dhabbo mAravAno avAja (3) vi.sAva aMdha dhanaharaNa na. (saM.) dhana harI levuM-paDAvI levuM te dhabaka strI. dhabakAro (2) AghAta (3) habaka; kSobha dhana(-)tara vi. bahu paisAdAra; bahu lAgavagavALuM dhabaka dhabaka kri.vi. dhaDakatuM hoya ema; dhabakArA thAya ema dhanaMjaya paM. (saM.) arjuna dhabakavuM a.di. dhaDakavuM; dhabakArA karavA dhanADhya vi. (saM.) dhanavAna; dhanika dhabakAra(-ro) 5. dhaDakAro; dhabakavAnI kriyA dhanAtmaka vi. (saM.) padanI pahelAM vattAnI nizAnI hoya dhabaDako . (dhaba parathI) ekadama badhuM nakAmuM thavuM; mIThuM ke na hoya tevI sthitinuM; "paoNjhiTiva' (ga.). vaLavuM ke chabaraDo vaLavo te dhanAdhipati chuM. (saM.) dhanavAna mANasa; dhanika dhabadhabATa pu. dhabadhaba avAja (2) kAryano prabaLavega dhanAraka,(-kha), dhanArka (saM.) pu. dhana rAzino sUrya dhabadhabAvavuM a.ki. ekadama khUba reDavuM (2) vegathI reDavuM dhanika vi. (saM.) dhanavAna; zrImaMta dhabavuM a.kri. dhaba avAja sAthe paDavuM (2) devALuM kADhavuM dhaniSThA strI, (saM.) eka nakSatra (3) marI javuM; DhalavuM (4) taravuM dhanI vi. (saM.) dhanavAna; dhanika; paisAdAra dhabavuM sakri. "dhaba' avAja thAya ema ThokavuM dhanu na. (saM.) kAmaThuM; cApa; dhanuSya (2) dhanarAzi dhabAko pu. moTo avAja; dhabakAra dhanura DuM. (saM. dhanu) eka roga (dhanurvA, dhanurvAta) dhabAdhabI strI, mArAmArI For Private and Personal Use Only
Page #455
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhabAya nama: 438 [dharavuM dhabAya namaH zi.. ("dhaba=zUnya uparathI) mIMDuM; zUnyatA pAse zraddhAthI mastImAM nAcavuM) dhAMdhaLa; dhamAcakaDI (2) dhabaDako (3) dhabI javuM; paDI javuM te dhamAliyuM vi. dhamAla karI mUke evuM-evA svabhAvanuM dhabe(-bo)DavuM sakri. (dhaba uparathI) hAthathI mAravuM (2) dhamAvavuM sakri. dhamavuM'nuM preraka (2) dhamavuM; coravuM chetaravuM (3) (lA.) vadhAre paDatuM reDavuM ke nAkhavuM dhammAcakaDI strI. dhamAdhama karI mUkavuM te; kAma karatAM dhabodhaba kri.vi. uparAuparI; dhabadhaba (2) jhaDapathI; karavAmAM AvatI doDadhAma; dhamAla (2) udhamAta; ekadama utAvaLe [(3) moTo DAgha, dhAbuM tophAna; dhAMdhala dhabbo paM. bappo; mukko (2) khullA ke polA hAthanI thApaTa dharmila, (-lla) puM. (saM.) phUla vagere sAthe gUMthelo aMboDo dhama vi. kAMI paDavAno ke dhamakavAno avAja thAya ema -dhara vi. (saM.) dhAraNa karanAruM (samAsane aMte) udA. (2) na. nagAruM; Dhama moralIdhara; gajadhara siMtoSa; tRpti dhamaka strI. joza; tvarA (2) teja (3) bhapako dhara strI. ('dharAvuM" athavA "dharavuM" uparathI) dharapata; dhamaka strI. sugaMdhI; phorama dhara strI. (saM. dhu) dhUMsarI, dhurA (2) baLada joDAto thAya dhamakavuM a.kri. gAjavuM (2) kopavuM (3) prakAzavuM tyArathI gaNAtuM tenuM varSa (3) zarUAta; AraMbha dhamakavuM a.phri. sugaMdha, phorama, soDama AvavI dharakhama vi. dhara - dhurA khame evuM; majabUta; saMgIna (2) dhamakAra, (-ro) 5. dhamadhama thavuM te (2) dhamaka: joza pravINaH niSNAta dhamakAvavuM sakri. dhamakI ApavI; DarAvavuM (2) dhadhaDAvavuM dharaghaDI strI. AraMbhanI paLa dhamakI strI. Dara; DarAmaNI (2) Thapako dharaghaDIthI kri.vi. cheka mULathI-pahelethI; zarUAtathI dhama(mA)cakaDa strI, dhamAla (2) tophAnaH udhamAta dharaNa strI. dharaNI; bhUmi; jamIna; dharA dhamaNa strI. (saM. dhamanI, prA. dhamaNI) pavana phUMkavAnuM eka dharaNi, (9NI) strI. (saM.) pRthvI; bhUmi (2) jamIna; sAdhana (2) bagI jevA vAhanano oDho bhoMya; pRthvInI sapATI dhamaNavuM sakri. dhamaNa calAvavI (2) (lA.) uzkeravuM dharaNita-NI)dhara . (saM.) paurANika mAnyatA pramANe dhamadhama kri.vi. evA avAjathI [(3) bahu garama thavuM zeSanAga (2) viSNu (3) parvata; pahADa dhamadhamavuM akri. dhamadhama thavuM (2) (lA.) kaMpavuM; gUjavuM dharaNuM na. (saM. dharaNa, prA. dharaNa) trAguM (2) laMbagoLa dhamadhamATa sakri. dhamadhamavuM'nuM preraka (2) dhamakAvavuM (3). kaDIovALI hAthane bAMdhavAnI sAMkaLa (3) potAnI jozathI kAmacalAvavuM (4) jozathI (bIDIno) damamAravo mAgaNI na saMtoSAtAM sAmenI vyaktine ghero ghAlavo dhamadhokAra kri.vi. purajozamAM; sapATAbaMdha e (bahuvacanamAM dharaNAM) dhamani,(nI) strI. (saM.) svaccha lohI vahenArI nasa; dharatI strI. (saM. dharitrI) pRthvInI sapATI (2) jamIna - "ArTarI (2) phUMkaNI; bhUMgaLI dharatIkaMpa puM. dharatI DolavI te; bhUkaMpa dhamapachADastrI. (-DA) pu.ba.va. (dhamapachADa) tophAna ane dharapakaDa strI. (dharavuMmpakaDavuM) kAyadAthI pakaDavuM te; adhIrAI (2) tophAnamastI (3) nirarthaka mahenata giraphatArI (2) pakaDApakaDI [(2) dhIraja dhamaro chuM. (dhoLo) baLada dharapata strI. (dhara = dharAvuM + tRmi) dharAvApaNuM; saMtoSa dhamaroLa paM. bhAre rokakaLa (2) dhamAdhama; zorabakora dharabavuM sakri. dharavavuM (2) ThAMsavuM; jamInamAM khodelA dhamaroLavuM sakri. dhamAdhama karIne ragadoLavuM (2) bhAre duHkha khADAmAM vAMsa vaLI vagere mUkI dhULa ke roDAMnA TukaDA ApavuM; raMjADavuM (3) mAthAkUTa karavI (4) zorabakora nAkhI kozathI dabAvI devuM karavo dharaboLa na. (saM. draha = pANIno dharo. A dharAmAM boLI dhamavuM sakri. (saM. dhamati, prA. dhamaI) dhamaNa calAvavI devuM - draboLa - dharaboLa) pralaya; satyAnAza (2) (2) devatAne pavana nAMkhavo (3) agnithI barAbara sAva UMdhuM mAravuM e tapAvavuM (4) dhUtavuM; coravuM dharama puM. dharma (2) pharaja dhamA(-smA)cakaDI strI, dhamacakaDa; dhamAla; tophAna; udhamAta dharamadhakko paM. nakAmo phero dhamA(-mmA)dhama(-mI) strI. (2) mArAmArI; garabaDa dharamazALA strI. (saM. dharmazAlA) dharmazALA dhamAko paM. dhamAla; dhamAcakaDI (2) tophAna; udhamAta dharamULa na. (dhara+mULa) cheka zarUAta; tadana prAraMbha dhamAdhamI strI. mArAmArI; garabaDa; dhamacakaDa [kIrtana dharava pu. saMtoSa; dharva dhamAra chuM. (saM.) eka jAtano tAla (2) e tAlamAM gavAtuM dharavavuM sakri. ("dharAvuMnuM preraka) saMtoSavuM; tRpta karavuM dhamAravuM sakri. navaDAvavuM (pALelA pazune) dharavuM sakri. (saM. dharati, prA. dharai) sAhavuM, pakaDavuM (2) dhamAla strI. (a. 'dhamAla' eTale khudAnA baMdAe makabarA paheravuM (3) dhAraNa karavuM (veSa, janma) (4) pAse For Private and Personal Use Only
Page #456
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jijJAsA dharA) 4 3 [ dharmapitA mUkavuM; -nI AgaLa rajU karavuM (5) saMtoSavuM; tRta dharmakAma vi. saM.) dharmanI icchA rAkhanAruM, dhArmika karavuM (6) jhIlavuM vRttiovALuM dharA strI. (saM.) pRthvI; bhoMya; dharatI dharmakRtya na. (saM.) dharmakarma; dharmakriyA dharAtala (saM.) (-La) na. pRthvInI sapATI dharmakriyA strI. (saM.) dharmasaMbaMdhI vidhi dharAdhara . (saM.) dharaNIdhara (zeSanAga, viSNu) dharmakSetra na. (saM.) pavitra sthaLa - dhAma dharAdharI strI. ("dhara' uparathI) zarUAta dharmagura puM. dharmanI dIkSA denAra ke te upadeza denAra guru dharAdharI kri.vi. sAthe; joDe (2) dharAra (3) sudhdhAM; paNa dharmagokhA . (saM.) dharmanuM rakSaNa karanAra puruSa dharAboLa na. (haboLa = dharAmAM boLavuM uparathI) dharmagraMtha chuM. (saM.) jemAM dharmanuM nirUpaNa hoya tevo graMtha; dharaboLa; pralaya; satyAnAza siAva; taddana pavitra pustaka dharAra kri.vi. (sara. dharAdhara) alabatta; avazya (2) dharmacaka na. (saM.) dharmanuM sAmrAjya ke prasAra; dharmanuM pravartana dharAra chuM. (saM. dhurA uparathI) vAhanamAM dhUsarI AgaLa dharmacakra-pravartana na. dharmano pracAra; tenuM sAmrAjya pravartAvavuM vadhAre bhAra hovApaNuM ('ulALathI UlaTuM) (2) te; dharmapracAra agraNI; AgevAna dharmacarcA strI. (saM.) dharmanI ke dhArmika carcA [(patnI) dharAvavuM sakri. (saM. dhR-dha) dharavuM, "dharAvuM" ke "dhAravuM'nuM dharmacAriNI vi., strI, (saM.) dharma pramANe cAlanArI preraka (2) naivedha karavuM; deva AgaLa dharavuM dharmacArI vi. (saM.) dharma pramANe calAnAruM dharAvuM a.kri. (saM. prAyati, prA. prAI) tRpta thavuM; saMtoSa dharmacusta vi. saM.) dharmanI bAbatomAM sakhata AgrahI pAmavo; dharava thavo dharmajAgRti strI. (saM.) dharmanI bAbatamAM jAgRti dharALa . juo "dharAra' dharmajijJAsA strI. (saM.) dharmanuM sAcuM svarUpa samajavAnI dharAzA-zA)thI (saM.) vi. jamInadosta dharitrI strI, (saM.) pRthvI; dharA; dharaNI; bhUmi dharmajJa vi. (saM.) dharma-dharmazAsane jANanAruM['bigaTeDa dharI strI. (saM. dhura, prA. dhurI) vAhananI laThThI; AMsa dharmajhanUnI vi. dhArmika bAbatomAM jhanUnavALuM; ati dharmAdha; (2) pRthvI ke khagoLanI dharI - uttara dakSiNa sAMdhatI dharmadArA strI. (saM.) dharmapatnI, patnI ti kalpita surekhA [ucherelA ropA dharmadIkSA strI. (saM.) dharmanI koI dIkSA - te svIkAravo dharu pu.ba.va., na. (saM. taru) ukhADIne ropavA mATe dharmadaSTi strI. (saM.) dhArmika ke dharma vize daSTi; dharmabuddhi dharuvADiyuM na. dharuM karavA mATenuM khetara [(pANIno) dharmadezanA strI. (saM.) dharmano upadeza dharo chuM. (saM. hRda - draha) UMDo khADo (khAsa karIne dharmadroha puM. (saM.) dharmano ke kartavyano droha dharo chuM. (dharI uparathI) jenI be bAju paiDAM parovAya che te gADAnI ADI [pAsa; dUdhavA; dro dharmadviSa puM. (saM.) dharma-dharma vacceno dveSa; sAMpradAyika vidveSa dharo strI. (saM. dUrvA, apa. drAvela - dovala) eka jAtanuM dharmadhuraMdhara vi. puM. dharmanI bAbatamAM agresara; AgevAna dharo AThama strI. daroAThama; dUrvASTamI; bhAdaravA suda dharmadhvaja puM. (saM.) dharmanI dhajA (2) (lA.) dharmane nAme AThama - eka parva vAraso pAkhaMDa karanAra dharohara strI. (hi.) thApaNa; anAmata (2) sAMskRtika dharmanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA dharma puM. (saM.) nIti, sadAcAra vizenuM tathA maraNa, paMdaramA saMpradAya, IzvarAdi gUDha tattvo vizenuM jJAna, zraddhA ke dharmanirapekSa vi. binasAMpradAyika; potAno koI dharma ke mAnyatA (2) zAstrokta vidhiniSedha - AcAra (3). saMpradAya nahi paNa vividha dharmo pALanArA pratye puNya; dAna (4) pharaja; kartavya (5) cAra puruSArtha- samadaSTi rAkhanAruM mAMno eka (6) guNa; lakSaNa, svabhAva (7) dharmarAja; dharmaniSTha vi. (saM.) dharma upara AsthAvALuM yudhiSThira (8) jagatanA sarvacetana padArtho tarapha dharmaniSThA strI. dharma vizenI AsthA risto . samabhAva (9) Atmadarzana tarapha gati (10) yamarAja dharmapa(-pa)tha puM. (saM.) dharmano paMtha; dharmane anukULa, dharmano dharmaRNa na. (saM.) dharma samajIne pAchuM ApavAnI samajathI dharmapatnI strI. (saM.) dharma pramANe vidhipUrvaka thayelI patnI apAtuM RNa [udAratA dharmaparAyaNa vi. (saM.) dharmaniSTha dharmaaudArya na. (saM.) dharmo vacce athavA dharmanA viSayomAM dharmaparivartana na. (saM.) dharma badalavo te; dharmAtara dharmakathAstrI. (saM.) dhArmika bodha ApatI kathA; dhArmika kathA dharmapitA pe. janmathI nahi paNa dharmathI mAnelo pitA; dharmakarma na. (saM.) dharmayukta-dharmanuM kAma pAlakapitA For Private and Personal Use Only
Page #457
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dharmaputro [ dharmiSTha dharmaputra chuM. (saM.) (viSayane vaza thaIne nahi paNa) dharma dharmavettA . dharmavida; dharma aMgenuM jJAna dharAvanAra; dharmajJa samajI utpanna karelo putra (2) janmathI nahi paNa dharmazAstra na. (saM.) dharmanuM jJAna ApanAra zAstra dharmanI mAnelo putra; dattaka putra tivo graMtha dharmazALA strI. musApharakhAnuM; jayAM yAtrIone rahevAnI dharmapustaka na. (saM.) dharmagraMtha, jemAM dharmanuM nirUpaNa hoya savalata hoya tevuM sthaLa dharmapracAra puM. (saM.) (amuka) dharmano pracAra dharmazAstrI puM. (saM.) dharmazAstra jANanAra dharmapracAraka vi. puM. (saM.) dharmapracAra karanAra; mizanarI dharmazIla vi. (saM.) dharmiSTha, dhArmika AcaraNanI AdatavALuM dharmapravartaka pu. dharma pravartAvanArasamajIne mAnelo bhAI dharmazraddhA strI. (saM.) dhArmika zraddhA dharmabaMdhu, dharmabhAI puM. potAnA dharmano mANasa (2) dharma dharmasabhA, (-mAja) strI, puM. (saM.) dharmanA dhoraNa para dharmabuddhi strI. dharmanI samaja; dharmadaSTi; dharmAdharmanI racAyelo samAja ke maMDaLa prisaMga vivekazakti [potAnA dharmanI strI dharmasaMkaTa na. jemAM dharmaadharmanI sUjha na paDe evo kaThaNa dharmabhaginI strI. (saM.) dharma samajIne mAnelI bahena (2) dharmasaMgha chuM. (saM.) dharmanA preraka baLathI saMgaThita thayelA ke dharmabhAna na. (saM.) dharma ke kartavya vizenuM bhAna tenI samaja ghaDAyelA saMgha ke te dharmanA anuyAyIonuM maMDaLa; dharmabhAvanA strI. dharmanI bhAvanA; dharmabuddhi piApabhIru dharmasaMgaThana; dharmasamAja [ke phAMTo dharmabhIru vi. (saM.) dharmathI DarIne vartanAra-cAlanAra; dharmasaMpradAya paM. (saM.) dharmano ke dhArmika saMpradAya - paMtha dharmabhUmi(-mI) strI. (saM.) pavitra bhUmi dharmasaMsthApaka chuM. (saM.) dharmanI sthApanA karanAra; dharmabhraSTa vi. dharmamAMthI caLeluM - patita dharmapravartaka kiravI te; dharmacakrapravartana dharmamArga kuM. (saM.) dharmano ke dhArmika rasto dharmasaMsthApana na. (-nA) strI, (saM.) dharmanI sthApanA dharmamImAMsA strI. (saM.) dharma ane adharmanI carcA; dharmanA dharmasaMhitA strI. (saM.) dharmazAstra, jema ke, manusmRti vagere svarUpanI carcA anusAra kareluM yuddha (3) jehAda dharmasudhAraka vi., S. (saM.) dharmasudhAro karanAruM, dharmamAM dharmayuddha na. dharma khAtara kareluM yuddha (2) yuddhanA niyamo - pravezelAM dUSaNo dUra karanAra [dharmazodhana dharmarakSaka vi. (saM.) dharmanuM rakSaNa kare che temAM madadarUpa dharmasudhAraNA strI. (saM.) dharmamAM sudhAro karavo te; evuM ti sAcavavo te dharmasudhAro chuM. dharmamAM sudhAro; dharmasudhAraNA; "repharmezana dharmarakSA strI. (-kSaNa) na. (saM.) dharmanuM rakSaNa karavuM te- dharmasUtra na. (saM.) dharmanuM sUtra (2) dharmazAstrano sUtragraMtha dharmarAja, (-jA) puM. (saM.) yamarAja (2) yudhiSThiravihIvaTa dharma svAtaMtrya na. (saM.) potapotAno dharma AcaravAnuM dharmarAja na. nItinA siddhAMtonA pAlanathI cAlato rAja- svAtaMtrya; dharmanI bAbatamAM svataMtratA ti dharmalAbha . (saM.) bhikSA mAganAra sAdhuno "dharmano lAbha dharmAcAraNa na. (dharma + AcaraNa) dharmane anusarIne cAlavuM thAo' evo AzIrvAda (jaina) (2) dhArmiktAnI dharmAcArya puM. dharmaguru (2) saMpradAyanA AcArya prApti dhArmiktAno guNa vadhavo te dharmAjJA yuM. (saM.) dhArmika AjJA mANasa dharmalopa puM. (saM.) dharmano lopa; adharma; dhArmika AcAra- dharmAtmA vi. (2) puM. (saM.) dharmiSTha mANasa; gharmaniSTha vicArano tyAga dharmAdA vi. dAnamAM ApeluM (2) dharmAdAne aMgenuM dharmavaktA puM. (saM.) dharmapracAraka, dhArmika pravacana ApanAra dharmAdo 5. dharma tathA puNya thAya e hetuthI apAyeluM dAna; dharmavacana na. (saM.) dhArmika ke dharmayukta vacana ke vAkya; - sakhAvata dharmano upadeza dharmAdhikAra chuM. (saM.) dharmanI bAbatamAM sattA-adhikAra dharmavAkya na. (saM.) dhArmika ke dharmayukta vacana ke vAkya dharmAdhikArI . (saM.) dharmanI bAbatamAM dekharekha rAkhanAra dharmavida paM. (saM.) dharmanA viSayano jANakAra (2) dharmanA adhikArI; nyAyAdhIza ((2) nyAyAdhIza tattvone jANanAruM; dharmaza [vidhi dharmAdhyakSa . (saM.) dharmanI bAbatono adhyakSa, dharmAcArya dharmavidhi kuM., strI. (saM.) dharmanI vidhi; dharmakriyA; dhArmika dharmAnuzAsana na. (saM.) dharmAnusAra cAlatuM zAsana dharmavimukha vi. (saM.) dharma taraphathI mukha pheravI lenAruM dharmAbhimAna na. dharma mATenuM abhimAna dharmaviruddha vi. (saM.) dhArmika siddhAMto ane praNAlIthI dharmAlaya na. dharmasthAna; maMdira (2) maTha pratikULa; pAkhaMDI dharmAsana na. dharmanuM Asana; nyAyAsana dharmavIra paM. (saM.) dharmakAryamAM vIra (2) zahIda (3) dharmAtara na. (dharma + aMtara) dharma badalavo te; eka dharma dharmaniSThA athavA sadguNamAMthI Upajato vIrarasa choDI bIjA dharmamAM pravezavuM te dhirmajaDa dharmavRtti strI. (saM.) dharmanI vRtti; dhArmika valaNa; sArAsAra dharmAdha vi. dharmanI bAbatamAM avicArI AgrahavALuM; dharmiSTha vi. (saM.) dharma pramANe cAlanAra; dharmaparAyaNa For Private and Personal Use Only
Page #458
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 44 1 [ dhAtupuSTi dharma vi. (saM.) amuka dharma ke guNavALuM (2) dharmiSTha (3) dhA (saM.) pratyaya. "prakAre, rIte" arthamAM zabdane aMte. udA. dharmane lagatuM (bahudhA samAsane aMte. udA. jainadharmI anekavA. dharmendra puM. (saM.) yamarAja dhAI strI. (dhAvavuM uparathI) stana; thAna dharmezvara pu. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA dhAka ., strI, (da. dava = bhayathI dhaDakavuM) Dara; bIka ogaNIsamAM (2) aMkuza (3) (lA.) dora; sattA dharmodaya puM. (saM.) dharmanuM ke dhArmika utthAna-udaya; dhArmika dhAka strI. baherApaNuM; baherAza jAgRti ane unnati; "repharmezana' dhAkaDo paM. zAkabhAjI vecavAno dhaMdho karanAro; kAchiyo dharmopadeza . (saM.) dharmasaMbaMdhI upadeza dhAkadhamakI strI, dhAka ane dhamakI; DarAvavuM ane dhamakAvavuM dharmopadezaka . dharmopadeza karanAra te; Thapako dharma vi. (saM.) dharmane anusaratuM; dharmavALuM; nyAyI dhAkadhamAka strI. doradamAma; prabhAva dhava puM. (saM.) pati; dhaNI ['dhAvavuM'nuM preraka; dhavADavuM dhAgaDiyAM na.ba.va., (-yo) chuM. tophAna; mastI, udyamAta dhavaDA(rA)vavuM sakri. (saM. che, prA. dhAvu uparathI) dhAgaDI strI, dhAgAnI godaDI; dhaDakI [(2)doro; tAMtaNo dhavala (saM.), (-La) vi. dhoLuM; zveta, sapheda raMganuM (2) dhAgo !. (da. paragna=kapAsa) jUnuM phATeluM lUgaDuM, cIMtharuM nirmaLa; zuddha; svaccha dhATI strI. rIta; Dhaba; zailI (2) gati; cAla dhavalagiri puM. (saM.) himAlayanuM eka UMcAmAM UMcuM zikhara dhADa strI. (saM. dhATI, prA. dhADI) lUMTArAnI ToLIno dhavalamaMgala, (-La) na.ba.va. dhoLamaMgaLa; dhoLa ane humalo-hallo (2) daroDo (3) (lA.) utAvaLa mAMgalika gIto; lagna vakhatanAM gIto dhADapADu chuM. dhADa pADanAro; lUMTAro dhavA strI. (da. dhaO=vega) taMdurastI; zakti (2) sArI dhADavuM a.di. garjanA karavI; trADa pADavI dazA (2) saMtoSa: pti [ki.vi. tvarAthI; jhaDapathI dhADasa strI, nIDara sAhasikatA; dhasI javAnuM dhairya dhasamasa strI. (savuM uparathI) doDadhAma; utAvaLa (2) dhADAMzAhI strI. dhADAonuM rAjya; ToLAzAhI (2) saMyama dhasamasavuM a.kri. dhasamasa karavI (2) doDIne dhasI AvavuM vagaranA lokonuM zAsana dhasavuM kri. (saM. dhvasati, prA. vasaI) jozathI AgaLa dhADiyuM na. dhADuM; moTuM ToLuM (2) utAvaLa javuM (2) sAme thavuM dhADiyo dhuM. dhADa pADanAra lUMTAra dhasAro pu. dhasavuM te; hallo dhADuM na. moTuM ToLuM (2) dhADa dhaMkhanA strI. jhaMkhanA (2) dhyAna; kALajI dhANA pu.ba.va. (saM. dhAnaka, prA. dhANA) eka masAlo dhaMkhavuM sakri. jhaMkhavuM; AturatApUrvaka yAda karavuM dhANAjIruM na. dhANA ane jIrAno daLI ke khAMDIne karelo dhaMtara na. (saM. taMtra uparathI) jAdu; tAMtrika prayoga (2) bhUko muikhavAsanI eka vastu dhUtI levAnI kaLA dhANAdALa strI. dhANAnI mIThuM caDAvelI zekelI dALa, jaMtaramaMtara na. (saM. taMtramaMtra) dhaMtara ane maMtara; maMtrasAdhanA; dhANiyo chuM. rajAI (2) dhANI zekavAnuM kabADuM jAdu-prayoga (2) dhUtI levAnI kaLA; vaMcanA dhANiyuM vi. ("dhANI' parathI) thoDA kasa ane vAkavALuM dhaMtUro paM. (saM. dhatUra) eka vanaspati; dhatUra (anAja; guMdara). dhaMdhAkIya vi. dhaMdhAne lagatuM [kArIgara; kasabI pANI strI. (saM. dhAnA) zekavAthI phUTelA anAjanA dANA dhaMdhAdAra vi. dhaMdhAvALuM (2) udyoga (3) pu. vepArI (4) dhAta strI, (dhAtu parathI) vIrya; zukra nio pADo dhaMdhAdArI vi. dhaMdhAdAra; dhaMdho karanAruM, 'prophezanala dhAta strI. koSTaka; koThAmAM mUkelI yAdI (2) ghaDiyo; AMkadhaMdhAdArI strI, dhaMdho; udyama; rojagAra calAvavApaNuM dhAta strI. rIta; prakAra; bheda dhaMdhAbhAI puM. potAnA jevo-samAna dhaMdho karanAra mANasa dhAtavuM akri. phAvavuM; anukULa AvavuM (2) chAjavuM dhaMdhArthI vi. dhaMdhAdArI; udyogI; dhaMdho zodhavA mathatuM. dhAtA chuM. (saM.) brahmA (2) sarajanahAra; paramezvara dhaMdhArthe ki.vi. dhaMdhAne mATe dhAtu puM. (saM.) kriyApadanuM mULa rUpa (2) strI. khanija dhaMdhAvero chuM. dhaMdhA upara levAto vero; "prophezana Teksa dravya (3) zarIranAM sAta dravyomAMnuM dareka (rasa, rakta, dhaMdho 5. (saM. dhanya, prA. dhaMdhA) udyama; hunnara; rojagAra; mAMsa, meda, asthi, majA ane zukra) (4) vIrya pravRtti (2) vepAra (3) jemAMthI vaLatara maLe tevuM kAmakAja dhAtukSaya kuM. (saM.) vIryano ghaTADe dhaMdhopANI nA vepAravaNaja; kAmakAja; dhaMdhodhApo dhAtupATha pu. kriyApadanA mULa rUponI yAdI dhaMdhodhApo, dhaMdho rojagAra paM. dhaMdho ne rojagAra dhAtupAtra na. (saM.) dhAtunuM vAsaNa poSaNa dhA !., strI. (saM. dhAvaya, prA. vAha) madada mATeno pokAra dhAtupuSTi strI. (saM.) vIryanI puSTi; zarIramAMnI dhAtuonuM For Private and Personal Use Only
Page #459
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhAtuvAdI 442 [ dhArAdhoraNa dhAtuvAdI chuM. (saM.) dhAtuo vize jJAna dharAvanAro (2) dhAmaNa strI. tADa agara khajUrImAM cheda pADavA caDanAro kImiyAgara keDa upara bAMdhe che te doraDuM ei (vahANa) dhAtuvikAra chuM. (saM.) vIryano vikAra; eka roga; dhAtubagADa dhAmaNa strI. vahANamAMnI nIcenI sAMdhamAMthI pANI bharAvuM dhAtuvidyA strI. (-jJAna) na. (saM.) dhAtuo vizenI vidyA, dhAmaNa strI, dhAmalA prakAranI vAcharaDI-pADI ke gAya-bheMsa vijJAna ke zAstra; "meTelarjI dhAmaNa strI. kAMThAne baMdhAtuM majabUta doraDuM (vahANa) dhAtuzuddhi strI, dhAtuzodhanana. (saM.) kAcI dhAtune bhaThThImAM dhAmaNI strI, jADI-jabarI bheMsa tapAvI cokhkhI karavI-zodhavI te; khanija dhAtuonuM dhAmadhUma(-mI) strI. bhAre taiyArI; enI dhamAla; ujavaNI zuddhikaraNa; "mesTiMga' [ekarasakarI joDavA; "veDiMga' dhAmadhUniyuM vi. dhAmadhUmavALuM; dhAmadhUma karanAra dhAtu-saMdhAna na. (saM.) garamI ApI dhAtunA cheDA ke sAMdhA dhAmadhoDavi. pAkuM lakhyuM; khepAnI aipAtuM vAcharaDuM-pADaravuM dhAtusAdhita vi. (saM.) dhAtu parathI banAveluM (vyA.) dhAmAM na. kanyA paraNIne sAsare jaI piyara taraphathI balisa dhAtusAmya na. (saM.) zarIranI dhAtuo pramANasara hovI dhAmalo chuM. dhAmalA prakArano vAcharaDo te; Arogya dhAmI vi. dhAmavALuM; ThekANe sthira thayeluM [karivAra dhAtrI strI. (saM.) dAI; dhAva; baradAsI (2) pRthvI dhAmeNuM na. pahelA ANAmAM kanyAne apAto dAya; dhAtrIphala(La) na. AmaLuM zabdArtha dhAmo chuM. ('dhAma" uparathI) lAMbA vakhata mATeno paDAva; dhAtvartha chuM. (saM.) mULa dhAtu parathI nIkaLato artha; mULa mukAma; utAro dhAna na. (saM. dhAnya; prA. dhanna) anAja, dhAnya dhAmoDo 5. (dUdha dohavAnA) avAjanI ramajhaTa dhAniyuM vi. rAMdheluM anAja khAnAruM ke te khAdhe tRpti lAge dhAra strI. (saM. dhArA) hathiyAra ke ojAranI tINI kora evI TevavALuM (2) na. garamuM; rAMdheluM dhAna rAkhavAnuM (2) pravAhI padArthanI pAtaLI dhArA - zeDa (3) vAsaNa koraNa; kinAro, cheDo (4) dhAmaNa , dhAnya na. (saM.) dhAna; anAja [khAI jIvanAruM dhAraka vi. (saM.) dhAraNa karanAruM (2) upADI rAkhanAruM dhAnyA(vaikA)hArI vi. nirAmiSAhArI; mAtra anAja dhArakaeNka chuM. (saM.I.) berara-ceka (2) dhAraNa karanArane dhApa strI. utAvaLamAM thayelI bhUla (2) thApa; chetarapiMDI; nANAM cUkavavAno ceka phareba (3) corI (4) gA; hiMga chetaranAra dhAraNa vi. (saM. kriyAbhAva) paherI levAnI kriyA (2) dhApabAja vi. dagalabAja; pharebI; thApa khavarAvanAra; pakaDI rAkhavAnI kriyA (3) AdhArabhUta hovuM te dhApamAru vi. jUThI vAta kahenAra; gappIdAsa anunaya dhAraNa vi. saM. kartavAcaka) javAbadArI uThAvI lenAra (2) dhApalAM na.ba.va. risAyelAM ne karavAmAM AvatuM manAmaNuM; chuM. pati pAraDo; bhAravaTiyo dhApaluM na. khuzAmata (2) cADIcUgalI (3) vi. dhAraNa strI. tola; jokha (2) dhIraja (3) hiMmata (4) khuzAmatakhora (4) sAcA-jUThuM karanAra (5) cADiyuM dhAraNA strI. (saM.) manasUbo (2) khyAla; kalpanA (3) dhAbaDapiM(-dhI)nuM vi. la; puSTa; jorAvara (2) tophAnI yAdazakti (4) dhAraNa karavuM-dharavuM te dhAbaDavuM sakri. dhApa mAravI; ThagI levuM; chetaravuM (2) dhAraNAgata strI. mAlanI kiMmatamAM chUTa ApavI-ochuM levuM mAravuM; DhabavuM te (kasara ke kamizana dvArA). dhAbaLa(-LI) strI. kAmaLI; pAtaLo dhAbaLo dhAraNAdhikAra chuM. (saM.) kabajAmAM rAkhavAno haka; "liyana' - jADA UnanuM anusa niAro majura dhAraNAMpAraNAM vrata na.ba.va. (saM. dhAraNA + pAraNA) dhAbAvALo 5. dUdhanuM dhAbuM UMcakanAro dUdhavALo ke cho TIpa- (zrAvaNa mahinAmAM) ekAMtare jamavAnuM vrata dhAbuM na. (chAparAne ThekANe karelI) agAsI; gacyI (2) dhAradAra vi. dhAravALuM; tIkSNa; tINuM DAgho (3) dUdhanuM moTI baraNI-ghATanuM vAsaNa (4) dhAravuM sakri. (saM. dhArayati, prA. dhAraI) mAnavuM (2) vAdaLAMthI DhaMkAI gayela AkAzanI sthiti icchavuM (3) aTakaLa karavI (4) jhINI najare jovuM dhAbo paM. cUno, paMpoyA vagerenA raththaDane TIpavo ke teno (5) nakkI karavuM (9) pakaDI rAkhavuM (7) dhAraNa karavuM kUbo (2) vIzI (3) (mIThAI karavA) dUdha ke ghI vaDe dhArA strI. (saM.) paraMparA; hAra; paMkti (2) pravAhInI moIne loTano dANo pADavo te dhAra-zeDa (3) vRSTi dhAma na. (saM.) rahevAnuM sthaLa; ghara; ThAma; ThekANuM; dhArAkIya vi. dhArA ke kAyadA saMbaMdhI; kAnUnI; vaidhAnika nivAsasthAna (2) devasthAna; tIrtha (3) ThAmaThekANuM; dhArAgRha na. (saM.) kuvArAnI dhArAo chUTe evI sthAnaka; mathaka sagavaDavALuM nAvaNiyuM; "zAvarabAtharUma nI rIta dhAmaNa strI. (saM. dharmaNa) eka jADo sApa; AMdhaLI cAkaLa dhArAdhoraNa na. kAyadA, niyamo vagere; baMdhAraNa, kAmakAja For Private and Personal Use Only
Page #460
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhArApothI 44 3 [ dhabakAra dhArApothI strI, kAyadAnI pothI-copaDI, kAyadAnuM pustaka utpanna thavuM (udA. dhanurvA, zILasa) dhArAyaMtra na. (saM.) jaLano phuvAro dhAza(-sa)ko 5. (da. dhasakka) prAsako; phALa dhArAdhoraNa na. (dhAro + dhoraNa) kAyadAkAnUna; baMdhAraNa dhAstI strI. Dara; dahezata; bIka; bhaya (2) jokhama dhArApothI strI, kAyadAnI copaDI; niyamAvalI dhAMkha, (oDI) strI. (saM. dhvAMkSA, prA. paMkhA. saMskRtamAM dhArAlADupu.ba.va.dhInIdhArareDatAMreDatAM karelA cUramAnA lADu vAkSa = 'kAgaDo') dhaMkhanA; jhaMkhanA; AturatA dhArAvAI, (-DI) strI. mAMgalika ke dhArmika prasaMge jamIna dhAMkhanA strI. jhaMkhanA (2) dhyAna; kALajI para goLAkAre ke sIdhI lITIe karavAmAM AvatI dUdhanI dhAMdhala, (-La) strI, na. (saM. dhaMdha, prA. dhaMdhalla) garabaDa; ke pANInI dhAra ['siriyala dhamAla: tophAnaH utadrava dhArAvAhika vi. haptAvAra; avicchinna krama ke gativALuM, dhAMdhalakhora, dhAMdhali(-Li)yuMvi. dhAMdhala karanAruM aMdhAdhUMdhI dhArAzAstra na. dhArAo-kAyadAonuM zAsana nio niSNAta dhAMdhiyo na. gALA cAvavA te (2) kAma ThelavuM te (3) dhArAzAstrIpuM. kAyadAno niSNAta;kAyadAzAstrI, dhArAzA- dhika ud. (saM.) dhikkAravAcaka udgAra; phaTa dhArAsabhA strI. kAyadA ghaDanArI sabhA; vidhAnasabhA vikadhikAvavuM sakri. khUba vikAvavuM dhArAsabhya puM. dhArAsabhAnA sabhya ke sabhAsada dhikAro chuM. dhikAvavuM ke dhIkavuM-pakhavuM te; tApa; dhakhAro dhArArtha vi. dhAravALuM; tIkSNa pAnAvALuM dhikAvavuM sakri. ("dhIkavuM'nuM preraka) khUba garama karavuM (2) dhArALo chuM. koLI, ThAkaraDA jevI eka koma [(strI). jorathI saLagAvavuM dhAriNI strI. (saM.) pRthvI (2) vi., strI. dharanArI dhikkAra chuM. (saM.) phiTakAra; dhika kahevuM te dhAriyuM na. (dhAra' uparathI) eka hathiyAra (2) eka jAtanuM dhikkArapAtra vi. (saM.) dhikkArane lAyaka (2) niMdApAtra kApaDa ['khAdIdhArI, vezadhArI' dhikkAravuM sakri. dhikkAra karavo (2) tucchakAravuM (3) -dhArI vi. (saM.) (samAsane aMte) dhAraNa karanAruM. udA. niMdavuM; niMdA karavI [ema dhAro chuM. (saM. dhAraka, prA. dhArA) rivAja; prathA (2) dhinakaTa, (odhinAM) kri.vi. (tabalAMno)evo avAja thAya kAyado; niyama (3) mukarara karelo dara (4) vero; kara dhibAvavuM sakri. "dhIbavuMnuM preraka dhAroSNa vi. (saM.) taratanuM doheluM; zeDakavuM dhibAvuM a.kri. dhIbavuM'nuM karmaNi dhArmika vi. saM.) dharmane lagatuM; dharmasaMbaMdhI (2) dharmaniSTha dhirANa nA dhIravuM che ke temAM rokAyela nANuM; "keDiTa' (2) dhAryuM vi. (dhAravuM uparathI) dhAreluM; manasUbo kareluM nakkI vyAje dhIrela rakama; "lona' [mANasa kareluM (2) na. dhAraNA; saMkalpa; manasUbo dhiMgaDamala, (-la) 5. (hiMguM+mela) jorAvarane khaDatala dhAlAvelI strI, tAlAvelI; utkaTa adhIrAI (2) mAnasika dhiMgAI jhI. juo dhIMgAI ane zArIrika becenI dhiMgANuM na. ('dhiMguM' uparathI) juo "dhIMgANuM dhAva strI. (saM. dhAtrI, prA. dhAvI-dhAI) bALakane dhiMgAmastI strI, juo "dhIMgAmastI dhavaDAvavA rAkhelI strI; dhAtrI pokAra dhiMguM vi. juo dhIMguM chokarI; dIkarI dhAvavuM. (saM. dhAvRdoDavuM) dhA; "dhAo ema madada mATe dhI, (DI) strI. (saM.) buddhi; meghA; samajazakti (2) dhAvaNa na. ('dhAvavuM" uparathI) mAnuM dUdha dhIkaDI strI, (-DuM) na. ("dhIkavuM' uparathI) saheja garamI; dhAvaNI strI, dhAvaNA bALakane dhAvavAnuM ramakaDuM; cUsaNI jhINo tAva dhAvaNuM vi. dhAvatuM; dhAvaNa para rahetuM (2) te uMmaranuM (3) dhIkatI dharA za.pra. zatrunA hAthamAM kaMI na Ave te mATe na. dhAvatuM bALaka potAnAM sthAnone saLagAvI mUkavAnI cAla cAlavI te dhAvana na. (saM.) doDavuM te; doDa dhIkatuM vi. ("dhIkavuM'nuM va.) dhagadhagatuM (2) jozabhera dhAvana na. (saM.) dhovuM te; prakSAlana (2) mAMjavuM te cAlatuM; AbAda dhAvabhAI paM. dUdhabhAI hioya te strI; dhAtrI dhIkadhIkatuM vi. ("dhIkatuM uparathI) dhagadhagatuM; khUba garama dhAva-mA strI. mAtA sivAya bIjI strIne bALaka dhAvatuM dhIkavuM a.kri. (saM. dhakSya, prA. dhAkha) dhagadhagavuM; khUba dhAvaruM na. jemAM hAtha, moM, AMkho upara sojo AvI jAya tapavuM ke baLavuM che evuM eka darda (2) bhayane vakhate vAgatuM (3) dhITa, (-4) vi. (saM. dhRSTa, prA. biTsa) sahanazIla (2) raNaziMguM. ke mAdAnuM dUdha pIvuM nIDara (3) khaMdhuM; pakaDuM; naTa; dhRSTa [baMdhAI dhAvavuM sakri. (saM. dhApayate, prA. dhAvaI) (baccAe) strI dhITa(-4)tAstrI. nIDaratA, sahanazIlatA (2) dhIrapaNuM (3) dhAvuM a.kri. (saM. dhAvati, prA. dhAvaI, dhAi) doDavuM; madade dhIba ki.vi. evA avAjathI (2) strI. dhIbavuM te doDavuM (2) ekadama roga vyApavo ke AvegathI dhabakAro paM. dhIba evo avAja For Private and Personal Use Only
Page #461
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Raa dhIbako 4 44 (samusa dhabako pu. mukko; gaDado (2) DhIbo dukkaDa na. naravuM; tabaluM thiratharATa dhIbavuM sakri. dhIbadhIba mAravuM (2) DhabavuM dhrujArI strI. (-ro) 5. (pUjavuM parathI) kaMpArI; dhrujArI; dhIbA(bo)dhIba ki.vi. evA avAjathI dhujAvavuM sakri. 'dhUjavuM'nuM preraka dhImara chuM. (saM. dhIvara) DhImara; mAchI dhuNAvavuM sakri. "dhUNavuM'nuM preraka tiraskAravAcaka udgAra dhImaMta, dhImAna vi. (saM.) buddhimAna dhuta vi. (saM.) tucchakAreluM; tarachoDAyeluM (2) u dhImAza strI. dhImApaNuM dhutakAra paM. dhUtakAra; tucchakAra dhImuM vi. (saM. dhImAnuM, prA. dhIma) haLavuM; dhIruM (kriyAnI dhutakAravuM sakri. tucchakAravuM; tiraskAravuM; haDadhUta karavuM gati, vega, avAja vageremAM) (2) ugra nahi evuM; dhutAI strI. ThagAI; dhUrtatA; chetarapiMDI zAMta (jema ke, garamI, svabhAva) (3) ThaMDuM (skUrti, dhutArI(-raNa) strI. ThagArI strI capaLatA, joza vageremAM). dhutAruM vi. (saM. pUrtakAra, prA. dhuttAra) ThagAruM; dhUtanAruM dhIme, (0thI) kri.vi. dhIrethI; Aste; haLave dhutAro chuM. Thaga; vaMcaka dhIra vi. (saM.) dhairyavAna; aDaga; sthira (2) gaMbhIra; Tharela dhutAvuM a.kri. "dhUtavuM', karmaNi dhIra strI. (saM. dhairya, prA. dhIra) dhIraja (2) bharoso; patIja dhuna (-ni) strI. (saM.) sUrano guMjArava; dhUna; gAnadhArA; dhIragaMbhIra vi. (saM.) zAMta ane nizcayI; dhIrajavAnuM tema manamAM eka tarapha jussAdAra taraMga UThe te ja bhadra prakRtinuM sarvathA uchAMchaLuM nahi tevuM dhupeDo chuM. rabArIonuM sAmUhika ugharANuM (2) moTuM "piyuM dhIraja strI. (saM. dhairya, prA. piria, dhirijajo AkaLuM, dhupela na. (saM. dhUpya+tailya parathI) mAthAmAM nAkhavAnuM eka utAvaLuM na thavAno bhAva (2) dhairya; hiMmata; dhIrapaNuM; jAtanuM tela dhupela rAkhavAnuM calANuM khAmozI dhupeliyuM vi. dhUpela jevuM (2) dhupelanA jevuM meluM (3) na. dhIrajavAna vi. dhIrajavALuM; dhIra dhupelI, (-liyo) 5. dhupela vecanAra-banAvanAra dhIratA strI. (saM.) dhIrajavALA hovuM te; dhIraja dhuppala na. havAI goLA jevI vAta dhIradhAra strI. (dhIravuM+dhAravuM) vyAje nANAM ApavAM te dhubAko paM. kUdako; bhUsako; dhabAko (2) levaDadevaDa; zarAphI dhumasiyuM vi. dhUmasavALuM [jemAMthI nIkaLe evuM (ghAsatela) dhIrapa strI. (saM. dhIratva, prA. dhIrappa) dhIraja dhumADiyuM na. dhumADI nIkaLavA karelo mArga (2) vi. dhumADo dhIrama strI. pRthvI niAyakano eka prakAra dhumADI strI. (saM. dhUma, prA. dhUma) dhUNI (2) dhumADAnI dhIralalita vi. dhIra ane lalita (2) 5. (nATyamAM) AchI sera [khumArI dhIravuM sakri. (saM. dhIraya, prA. dhIra) bharoMso rAkhavo (2) dhumADo (saM. dhUma) 5. dhumADI; dhUNI (2) mijAja; tora; vizvAse soMpavuM; bharoMse soMpavuM (3) uchInuM ke vyAje ghumAra . saMgItano eka tAla; dhamAra ApavuM eika prakAra dhumAlI pe. saMgItano eka tAla dhiMdhavAnuM dhIrA vi., strI, "dhIra'nuM strIliMga (2) strI, nAyikAno dhumAvuM a.kri. (saM. dhUma uparathI) baLatAM dhumADo thavo (2) dhIrAza strI. dhIra5; dhIrApaNuM dhumAsa puM. (saM. dhUma uparathI) dhumADAno lAgelo kacaro dhIruM vi. (saM. dhIra, prA. dhIraa) dhImuM (2) dhIrajavALuM (bhIMta vagere para). dhIre, (othI, 0dhIre) kri.vi. dhImedhIme ke dhIratAthI; dhummasana. (saM. dhUmaza, prA. dhUmasa) dhUmasa; jhAkaLa; osa; Aste Aste [(2) paM. eka prakArano nAyaka (kA.) ThaMDIne lIdhe vAtAvaraNanuM pANI TharIne dhumADA jevuM thaI dhIrodAtta vi. (saM.) dhIra svabhAvano ane umadA prakRtino havAmAM jAme te dhIroddha vi. dhIra svabhAvano paNa uchAMchaLo (2) puM. dhummasiyuM vi. dhummasavALuM eka prakArano nAyaka (kA.zA.). - dhura na. (saM.) dhUMsaruM (2) Agalo bhAga dhIvara pu. (saM.) dhImara, DhImara (2) khalAsI; nAvika dhuraMdhara vi. bojo vahenAruM; javAbadArI uThAvanAra (2) dhIza chuM. (saM. dhi + Iza) vidvAna; bhAre buddhimAna zreSTha; moTo vidvAna (3) puM, bojo vahenAra pazu (4) dhIza paM. rAjA; adhipati micelI laDAI agresara; AgevAna kei AgevAnI dhI(-hiM)gAI strI. dhIMgApaNuM (2) dhiMgANuM; jozamAM dhurA strI. (saM.) dhUMsarI (2) kAma ke javAbadArIno bojo dhIM(nadhi)gANuM na. jozamAM macelI laDAI dhuraNa puM. (saM.) mahattvanI javAbadArI uThAvanAra (2) dhIMta-dhi)gAmastI strI. dhiMgAmastI; tophAna agresara dhI(-dhi)nuM vi. jADuM; majabUta; laz ["cavavuM dhusako 5. dhrusako, bheMkaDo [utAvaLe; jhaDapathI dhIruM na. haLamAMno nIceno lAkaDAno trikoNAkAra bhAga; dhusapusa kri.vi. (dhasamasa uparathI) doDAdoDa karatAM (2) For Private and Personal Use Only
Page #462
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dhuLamusaLo 445 [lUMTa-kuM) paM-DuM) dhuLamusaLa na. (dhUsaLa+muzaLa) varane poMkhatAM vaparAtI dhUpachAMya(-2) strI, taDako-chAMyo (2) dazAnA vArApherA vastuo (nAnuM dhUsare ane sAMbeluM) (3) eka ramata (4) eka prakAranuM raMgIna kapaDuM dhuLADo . dhULakoTa; dhULanuM UMce UDavuM te dhULI-paDavo dhUpadAna na., (-nI) strI. dhUpa karavAnuM pAtra; dhUpiyuM dhuLeTIstrI (da. dhUlihaDI) veLI pachIno divasa-ekautsava; dhUpasaLI strI, agarabattI suigaMdhavALuM dhuMApUMA kri.vi. juo dhUMApUMA" dhUpAyita, dhUpita vi. (saM.) dhUmADo apAyeluM; dhUpanI ghUMguM na. jharaDAM jhAMkharAMnuM jALuM (2) saMgraha dhUpiyuM na. dhUpadAnI; dhUpa karavAnuM pAtra uMcuM vi. dhumADo ApatuM; dhumADiyuM dhUma vi. puSkaLa; sakhata (2) kri.vi. Avezabhera (3) dhuMdha strI. juo dhaMdha" strI. zora; dhamAla; tophAna; mastI dhuMdhakAra chuM. juo dhUMdhakAra" dhUma puM. (saM.) dhumADo dhuMdhavATa kuM. juo "dhUMdhavATa' dhUmaketu . (saM.) pUMchaDiyo tAro (2) agni dhuMdhavALuM a.kri. juo dhaMdhavALuM dhUmadhaDAko, dhUmadhAma puM, strI. dhAmadhUma dhuMdhavAnuM a.kri, juo "dhaMdhavAnuM dhUmadhAma strI. dhAmadhUma; gAnatAnavALo samAraMbha dhuMdhaLuM vi. juo dhUMdhaLuM' dhUmapAna na. juo dhUmrapAna' [dhumADiyuM (3) pitRyAna dhuMbo pu. gaDado, mukko (2) maheNuM; ToNuM dhUmamArga 5. (saM.) sAdhanAno yajJayAgAdino mArga (2) dhuMvADo 6. juo "dhUMvADo'. dhUmara, (-sa) strI, na. (da. dhUmarI) dhummasa; jhAkaLa; ThAra dhuMvApuMvAM kri.vi. juo "dhUMvAdhUMvAM dhUmila vi. hiM.) dhUmADAvALuM, dhUmADiyuM (2) dhUMdhaLuM dhuMsarI strI, juo "dhUMsarI' dhUNa paM. (saM.) dhumADo; dhUNI (2) vi. dhumADAvALuM (3) dhaMso khuM. juo dhaMso dhumADAnA raMganuM; bhUkharA raMganuM dhUkhaLa vi. (saM. dhUsara) dhULathI jhAMkhuM thayeluM (2) na. dhULakoTa dhUmrapAna na. (saM. dhUma + pAna. dhUmra khoTo calaNI thayo dhUja strI. (dhUjavuM parathI) dhrUja; kaMpArI che.) dhumADo kheMcavo te (2) bIDI pIvI te dhUjavuM a.kri. (saM. dhUyate, prA. yujjaI) kAMpavuM, kUdavuM dhUrjaTi . (saM.) zaMkara; mahAdeva dhUDa strI. dhULa leivAtuM te jamAnAnI (dhUDIzALA) dhUrta vi. (saM.) luccuM (2) kAbela (3) 5. Thaga dhUDI(-DiyuM) vi. dhULavALuM (2) pATI para dhULa nAkhI kAma pUrtatA strI. ThagapaNuM; chetarapiMDI; ThagAI dhUNavuM a.kri. (saM. dhUnoti, prA. dhUAi) AvezamAM AvI dhUrtavidyA strI. (saM.) chetaravAnI yukti ke vidyA mAthe DolAvatA hAlavuM (2) hA-nA karavI (3) manamAM dhUli, (-lI) strI. (saM.) dhULa; raja; roTI paNa na hoya evuM bolI nAkhavuM dhUlikA strI. (saM.) raja; dhULa dhUNiyuM vi. dhUNI kare evuM lADakuM vagere) dhUsara vi. (saM.) dhULanA raMganuM, dhULiyuM (2) rAkhoDI raMganuM dhUNI strI. (saM. dhUpana, prA. pUvaNa) dhumADI; kAMI baLatAM dhULa strI. (saM. dhUlI-dhUli, prA. dhUli) maToDIno jhINo temAMthI havAmAM jatI rajoTI (2) jogIbAvAonI bhUko, jehu (2) rastAnI raja (3) nakAmuM - mAla AgaLano akhaMDa agni ke tenuM sthAna vagaranuM ke tuccha te dhUNo pu. bAvAnI dhUNI ke tenuM sthAna dhULaka(-ko), . vaMToLiyo; dhULanuM UMce UDavuM te viAta dhUNo dharama pu. sanAtana dharma; mahAdharama dhULadhamA strI. (sa) na., (so) puM. mAla vagaranI vastu dhUtakAra 5. juo "dhutakAra" chitaravuM dhULadhANI strI. kharAbI, barabAdI; tadana pAyamAla dhUtavuM sakri. (saM. dhUrta, prA. dhutta parathI nAmadhAtu) ThagavuM; dhULadhoyuM vi. dhULe chavAyeluM (2) dhULa dhovAno dhaMdho karanAra "tuM vi. (saM. dhUrtaka, prA. dhUttaa) dhutAruM; Thaga (3) jUnI vastuonI zodha karanAra dhUtkAra chuM. (saM.) dhutakAra; tucchakAra; dhutakAravuM te dhULadhoyo chuM. sonAcAMdInI raja zodhavA dhULa dhonAra (2) dhUtkAravuM sakri. tucchakAravuM; tiraskAravuM; haDadhUta karavuM (lA.) jUnI vastunI zodha karanAra dhUna strI. (saM.) leha lata; dhUna (2) taraMga; lahera (3) dhULanizALa strI. dhUDInizALa; gAmaThI nizALa sUrano guMjArava (4) bhajananI tAna tarIke vaparAtI dhULIpaDavo 5. dhuLeTIno divasa; dhULeTI padapaMkti [lata (3) taraMga dhULIzALA strI. dhUDInizALa dhUni strI. (saM.) sUrano guMjArava; gAnadhArA (2) lahera; dhUAMdhAra vi. (hi.) jabaradasta; joradAra dhUnI vi. dhUnavALuM (2) taraMgI ghUMTa-dhuM)AMC() kri.vi. (saM. dhUma, prA. dhUa = dhUpa chuM. (saM.) sugaMdhI dravya dhUMApUMA dvirbhAva thaIne) Aveza ke gussAthI dhUpa !., strI. (hi.) taDako bebAkaLuM; dhUMvAMpUvAM ; vagere) For Private and Personal Use Only
Page #463
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 4 4 chuM [ dhoyalo dhaMdhu)dha strI. (de. udhuMdhaliya = dhUMdhaLuM thayeluM) AMkhanI dhoka(-02)nuM na. dhovAno dhoko jhAMkha (2) AMdhI (3) dhUmasa (4) jhAkaLa (5) gaMdI dhokATavuM sakri. dhokapoke mAravuM havA dhokArAbaMdha, dhokAre kri.vi. jhapATAbhera; jhaDapathI dhaM-6)dhakAra puM, na. vaMToLiyAthI thayeluM aMdhAruM dhokApaMthI vi., 5. dhokApaMthane lagatuM ke temAM mAnanAruM ke dhaM(6)dhavATa pu. dhumAvuM te (2) dabAI rahelo krodha (3). tema cAlanAruM dhUMdhavAyA karavuM e thavuM-akaLAvuM dhokApAka . dhokAno mAra dhaM(6)vAvuM akri. dhumAvuM; goTAvuM (2) manamAM gusse dhokAbAja vi. dagAbAja; dagAkhora dhokhAbAja dhaM(-dhu)paLakuM na. jhAMkhuM ajavALuM (2) maLasake paroDhiyuM dhokAbAjI strI, dagAbAjI; dagAkhorI dhULa-dhuM)dhaLAvuM akri. (dhumADAthI) jhAMkhuM paDavuM; aMdharAvuM dhokAvavuM sakri. jozabhera calAvavuM; dhakAvavuM (2) dhokATavuM dhaM(-dhuM)dhaLuM vi. (saM. dhUpAMdha, prA. dhUmadha+lU) dhUmasavALuM, (3) utAvaLe cAlavuM; mAra mAravo jhAMkhuM (2) na. savArasAMjano jhAMkho prakAza (3) dhoko puM. (saM. dhAvaka, prA. dhoaga parathI) jADI lAkaDI aspaSTa (2) dhokaNuM (3) gaDado, sonAnI vALo kheMcavAnuM dhUMdhI vi. lIna; garaka (2) moTuM; jabaruM ojAra (4) nuksAna (5) dhokho; dago (9) dhaMdhu)vADo puM. (prA. dhUva uparathI) dhumADo khAMDaNayaMtra; musaLa dhaM(-dhuM)vAMC(-5)vAM ki.vi. dhUMApUMA dhoko, (-kho) puM. (saM. prokSa, prA. dhokakha) nukasAna (2) dhaMza(-sa) puM. taDako (2) strI. ramajhaTa; raja; dhULa (3) ciMtA (3) dago (4) roSa jhAkaLanI jhINI pharaphara dhoNa nA, (-NI) strI. dho; dhovuM te; dhovaNa dhaMdhusarI strI. (-2) na., (-La) na. (saM. pUrzala) dhota vi. (saM. dhauta) svaccha (2) sapheda jhUMsarI; prANInI kAMdha para gaDuM kheMcavA baMdhAtuM lAkaDuM dhotapanota vi. atiudAra dhaMdhu)so chuM. (saM. dhU, prA. ghUMsa) jADo kAmaLo (2) dhotapanota ki.vi. satyAnAza thaI jAya ema; dhanotapanota TUMsa; mukko dhotalI strI, nAnuM dhotiyuM, paMciyuM dhRta vi. saM.) dhAraNa ghareluM (2) jhAlI rAkheluM dhotiyuM na. (dhotI uparathI) thepADuM; moTuM potiyuM dhRtarASTra yuM. (saM.) kauravonA pitA dhotI strI. (saM. dhotra, prA. dhora) dhotalI dhRti strI. (saM.) sthiratA (2) dhIraja (3) makkamatA dhotI strI. dhItI; haThayoga mATenI kapaDAnI paTTI (4) dhAraNa karavuM ke pakaDI rAkhavuM te (5) pahereluM dhotIjoTo, (-Do) 5. dhotiyAMnI joDa te (6) pakaDeluM te; jhIleluM te (7) caMdranI soLa dhodha, (oDo) pR. UMcethI jorathI paDato pANIno pravAha kaLAmAMnI eka niphphaTa dhodhamAra ki.vi. puSkaLa; moTI dhArAomAM dhRSTa vi. (saM.) hiMmatavAna; nIDara (2) bezarama, uddhata; dhodhavo pu. nAno dhodha; daDo dhRSTatA strI. hiMmata (2) bezaramI; uddhatAI dhona strI. pRthvI; dharA (2) paiso; dolata dhRSTadyumna paM. draupadIno bhAI dhobaNa strI. dhobInI strI ke dhobI strI dhiMdho karanAro gheDI strI, kanyA (padyamAM) dhobI puM. (saM. dhAvaka, prA. dhovAya - dhovaI) kapaDAM dhovAno paiNa strI. (da. prA. dhaNirA-dhaNI) vaha; juvAna patnI dhobIkhAnuM na. dhobIkAma karavAnuM sthAna (2) pahelI vAra garbhavatI thayelI strI dhobIghATa 6. dhobIne kapaDAM dhovAnI jagA ghaNAvuMa kri. (gAya-bheMsanuM) RtumatIthavuM dhinuM; gAya dhobIpachADa strI, kustIno eka dAva (vyA.) [ITa; roDuM ghana strI. dhaNa; pahelI vAra garbhavatI thayelI strI (2) dhoLuM vi. (sara. ke. dou=jADuM) ThoTha, kamaakkala (2) na. ghenu strI. (saM.) gAya (2) pRthvI dhobo 5. ThoTha mANasa zairya na. (saM.) hiMmata (2) dhIraja: khAmozI (3) svasthatA dhobo paM. dhobI (khijavaNa) vairyavAna, vairyazIla vi. (saM.) dhairyavALu; dhIrajavALuM dhobo chuM. khobo; aMjali (2) khobAnA AkAranuM cAMdInuM paivata muM. (saM.) saMgItanA svarasatakamAMno chaThTho svara "dha" pAtra (3) aphINanA kasUMbAnuM cogaLuM dho 5. (saM. dhauvati uparathI) pravAha (2) 5. strI. dhoma pe. sUrya (2) sakhata taDako, Akaro taDako (3) krodha dhovaNa; dhovuM te (3) dhovAvuM te (4) puSkaLa; ghaNuM; dhUma dhokaDI strI, (-) na. (sara. thokaDI, saM. stoka, rUnI moTI dhoyalApAka 5. sakhata mAra mAravo te gAMsaDI (2) kAyA; zarIra (3) dhovAno ghoko; dhokaNuM dhoyalo . (dhovuM' uparathI) aDadano lADu; khaDadiyo dhokaNI strI, nAnuM dhokaNuM dhoyelo chuM. sakhata mAra liADa For Private and Personal Use Only
Page #464
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra dhoraNa dhoraNa na. (saM.) valaNa (2) zALAno varga; zreNI; kakSA (3) pramANa; mApa; dhaDo (4) vahIvaTa; paddhati [niyamabaddha dhoraNavA(-sa)ra vi. dhoraNa pramANe (2) niyama pramANe; dhoriyo chuM. (saM. dhurya, prA. dhoriya) be baLadanI vacce rahetuM gADAnuM lAkaDuM; Udha [(3) dhoro dhoriyo puM. baLada (2) pANInI nIka; DhALiyo; paranALa dhorI vi. (saM. dhauya, prA. dhore) mukhya; sariyAma; moTuM dhorI muM. dhorI baLada (3) dIkaro dhoro puM. (saM. dhoraka, prA. dhoraa) agAsInI pALa (2) oTalAno takiyo (3) jhADanI cotarapha karAto mATIno oTo (4) khetaranI pALa (5) vahANanA taLiyAno mAla bharAya che te bhAga dhoro chuM. AgevAna bhAyaDo; marada mANasa dhola strI. tamAco; lApho www.kobatirth.org 447 dholadhApaTa strI, tholathApaTa; thoDoghaNo mAra (2) dhamakI dholA(-vA)I strI. dhovAnuM mahenatANuM ke te kriyA (2) mAra dholA(-vA)IbhathuM(-hyuM) na. nokara karmacArIne tenI varadInAM kapaDAM dhovA aMge apAtuM bhaththuM; 'voziMga elAvansa' dhoLAI strI. dhoLavAnuM mahenatANuM ke kAma dhoLAza strI. sapheda; dhoLApaNuM dholATavuM kri.vi. dholedhole mAravuM; lAphA mAravA dhovaDA(-rA)maNa na. ('dhovuM' uparathI) dhovAI; dhovAnuM mahenatANuM (2) dhotAM vadheluM pANI; nigALa dhovaDAmaNI strI. dhovAI; dholAI (2) mAra dhovaDAvavuM sa.kri. dhovarAvavuM; 'dhovuM'nuM preraka dhovaNa na. (saM. dhovana, prA. dhoana) dho; dhoNa (2) dhovaDAmaNa (3) dhovAnI kriyA; dholAI dhovarAmaNa na. dhovaDAmA; dhovAnuM mahenatANuM dhovarAvavuM sa.kri. dhovaDAvavuM dhovAI strI, dhovAnuM mahenatANuM; dhovaDAmaNa (2) dhovuM dhovA(-lA)IbhaththuM (-thuM) juo 'dholA(-vA> IbhatyuM(-i)' dhovANa na. ('dhovuM' u52thI) (pANIthI mATInuM) dhovAI javuM te [thavuM dhovAvuM a. kri. 'dhovuM'nuM karmaNi (2) (zarIra) ghasAvuM; kSINa dhovuM sa.kri. (saM. dhauvati, prA. dhovai) pANIthI sApha karavuM [ta (2) meluM ke kharAbane cokhkhuM ke dUra karavuM dhoLa puM., na. (saM. dhavala, prA. dhavala) gItano eka prakAra dhoLakuM na. dhoLuM karavuM ke dhoLavuM te (2) maLasakuM (3) (za.pra.mAM) (kaTAkSamAM) saphaLatA; bahAdurI (4) niSphaLatA dhoLamaMgaLana.ba.va. dhoLa anemaMgaLa, lagnavakhatanAM gIto dhoLavuM sa.kri. (saM. dhavalayati, prA. dhavalai) cUno lagADavo (2) (kaTAkSamAM) kAryasiddhi na thavI te (3) jADI chAza Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [phAro dhoLiyA ghauM huM.ba.va. ghauMnI eka jAta dhoLiyo vi., puM. dhoLo (baLada, kUtaro vagere) dhoLAM na.ba.va. paLiyAM; (mAthAnA) dhoLA vALa dhoLuM vi. (saM. dhavala) sapheda; UjaLuM; dhavala dhoLuMba vi. sApha sapheda dhoLuMphaka, (-ga) vi. ekadama dhoLuM [dhoLuM dhoLuMbakha vi. (dhoLuM + saM. baka) bagalAnI pAMkha jevuM dhoLezarI strI. (saM. dhavalezvara, prA. ullesara) rUnI adhiSThAtA devI (2) nAkhuM; paiso dolata dhoMsa(-za) strI. dhasAro; hallo (2) aphavA; gapa dhoMsarI strI. dhUMsarI dhoMsaruM na. dhUMsaruM dhauta vi. (saM.) dhoyeluM (2) svaccha; cokhkhuM dhauti, (-nI) strI. (saM.) haThayoganI eka kriyA ke te karavAnI kapaDAnI paTTI; dhotI (2) dhotalI dhyAta vi. (saM.) dhyAna dharAyeluM dhyAtavya vi. (saM.) dhyAna dharavA yogya-lAyaka dhyAtA puM. (saM.) dhyAna dharanAra dhyAna na. (saM.) ciMtana (2) lakSa; ekAgratA (3) yoganAM ATha aMgomAMnuM eka (4) khyAla; vicAra (5) kALajI; phikara (6) smRti; smaraNa dhyAnabaheruM vi. dhyAnanI ekAgratAne lIdhe baheruM (2) vicAramAM hoya tyAre kaheluM na sAMbhaLanAruM dhyAnamaMtra puM. dhyAnano maMtra; 'moTo' sAdhanAno mArga dhyAnamArga puM. (saM.) jemAM dhyAna mukhya sAdhana che evo dhyAnayoga puM. (saM.) dhyAna jenuM mukhya aMga che te yoga dhyAnastha vi. (saM.) dhyAnamAM beTheluM; samAdhimAM beTheluM dhyAnabhaMga vi. (saM.) tUTI gayela dhyAnavALuM (2) puM. dhyAnamAM Avato vikSepa For Private and Personal Use Only dhyAnamagna vi. (saM.) dhyAnamAM lIna thayeluM; dhyAnamAM DUbeluM dhyAnAkarSaka vi. (saM.) dhyAna kheMcavuM te dhyAnI vi. (saM.) ciMtanazIla (2) dhyAna dharanAruM; dhyAnamAM raheluM; dhyAnarata; dhyAnamagna [citta banavuM dhyAvuM sa.kri. (saM. thai) ciMtavavuM (2) dhyAna dharavuM; ekAgradhyAsa puM. (saM.) manamAM pesI gayelo ke vaLagelo bhAva; [lakSya; nema (3) mAnasika valaNa dhyeya vi. (saM.) karavA yogya; ciMtanIya (2) na. Adarza; dhyeyavAda puM. (saM.) dhyeya-Adarza parathI, nahi ke vyavahAra adhyAsa parathI, karmadharma vicAranAro vAda; 'AiDiyelijhama' dhyeyavAdI vi., puM. (saM.) dhyeyavAdamAM mAnanAra prAza(-sa)ko puM. (dhAsako) phALa paDavI te; ociMto anubhavAto trAsa dhrujATa puM. (-rI) strI. kaMpArI; dhujArI; tharatharATa [Dara dhrujAro puM. dhujAro; kaMpavA; bhAre kaMpa (2) bhaya; bIka;
Page #465
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | nakala jAvavuM 448 dhrujAvavuM sakri. "pUjavuM'nuM preraka dhvanikAvya na. (saM.) vyaMgyArthapradhAna kAvya dhrujAvuM a.di. "pUjavuM'nuM bhAve dhvanighaTaka chuM. (saM.) arthabheda karato dhvani saMketa; "phonIma' dhru(02) pada pu. gAyanano eka prakAra (2) padanI prathama dhvanita vi. (saM.) avAjavALuM (2) vyaMjanAvALuM kaDI; morI; Teka (3) eka jAtano tAla; drupada dhvanipravartaka vi. avAjane phelAvanAra-moTo karanAra; dhrapadiyo 5. dhrupada gAnAro lAuDa spIkara [mITara" (pa.vi.) dhruva vi. (saM.) sthira; nizcaLa (2) nizcita (3) 5. pRthvI dhvanimApakayaMtra na. (saM.) dhvani mApavAnuM yaMtra; "sono je kalpita dharI para phare che te uttara ane dakSiNa taraphanA dhvaniyaMtra na. (saM.) avAjane phelAvavA ke moTo karavAnuM be cheDAmAMno pratyeka (4) te cheDAnA sthAna pAseno vIjaLIyaMtra; "mAIka - mAIkrophona' ['empliphAyara" tAro (5) uttAnapAdano putra-prakhyAta viSNubhakta dhvanivardhaka na. dhvanine vadhAranAruM eka yaMtra; 'megAphona'; (6) lohacuMbakano eka cheDo; pola' (pa.vi.) (7) dhvanivistAraka vi., muM. avAjane AkAzamAM prasarAvanAra; dhuvA, moro; Teka AkAzavANI; reDiyo' dhruvakAMTo chuM. hokAyaMtra dhvani(vijJAna, zAstra) na. svaranuM zAsa; phoneTiksa' dhruvakoNa chuM. uttara, dakSiNa dizAnI rekhA ane cuMbakanI dhvanyAtmaka vi. (saM.) dhvanivALuM; vyaMjanAtmaka; avAjarUpe soyane rekhA vacce thato khUNo; "engala oNpha raheluM Deksinezana" (pa.vi.) - dhvanyAloka puM. (saM.) dhvani ke vyaMjanA vizenuM jJAna ke dhruvatAro (ka) . (saM.) dhruvano tAro (2) aTala lakSya prakAza (2) e nAmano saMskRta kAvyazAstrano eka graMtha dhruvatAla puM. (saM.) saMgItano eka tAla dhvanyAMkana na. (saM.) dhvanine philmamAM Alekhavo ke dhruvapada na. acaLapada-dhAma (2) dhrupada utAravo te [pAmeluM, phanA-phAtiyA thayeluM dhruvapadiyo 5. dhrupada gAnAro gavaiyo; kRpadiyo dhvasta vi. (saM.) ukhADI nAkheluM (2) raMjADeluM (3) nAza dhruvamasya na. dhruva ane tenI pAsenA cha maLIne sAta dhvasa chuM. (saM.) vinAza; sarvanAza tArAonuM jhUmakhuM aiMza sudhIno) dhruvavRtta na. uttara ke dakSiNa dhruva pAseno pradeza (23, chuvA strI. (saM.) yajJamAM Ahuti mATe vIkarAnA lAkaDAno banAvelo lAMbA hAthAvALo camaco (2) eka chaMda na puM. (saM.) gujarAtI lipino daMtasthAnI anunAsika dhruvIbhavana na. (saM.) sAmasAme be dhruva ke cheDA tarapha bhinna vyaMjana dizAmAM bhedAvuM ke vaLavuM ke gati karavI te na kri.vi. nA; nahi paoNlerAijhezana" (pa.vi.). naiyuM na. dUdhInA choDa para thatuM zAkaphaLa dhrusako muM. bheMkaDo; dhusako naiyuM na. nakha AgaLanI cAmaDIno bhAga; naiyuM pUja strI. (pUjavuM uparathI) dhrujArI, tharatharATa; kaMpa naI strI. dUdhI pUjavavuM sakri. dhrujAvavuM; kaMpAvavuM naI tAlIma strI. (hi.) pAyAnI keLavaNI dhaja a ki ( dhayane paNa dha i) parva. tharatharavuM nakaTI strI. eka vanaspati dho strI. dUrvA; dharo nakaTI strI. moTI udharasa dhoAThama strI. dharo AThama nakaTuM vi. nAkaE; nAka vinAnuM (2) bezarama dhvaja puM. (saM.) vAvaTo, jhaMDo; patAkA; dhajA nakato chuM. bhavAImAM naTano saMgIta ane karAmata sAtheno dhvajadaMDa kuM. (saM.) dhvajano daMDa; jenA para dhvaja caDAve- phUdaDI-nAca (lo.nA.) pharakAve che te na(-nI)kara e. nahi to; nahitara dhvajadhArI vi. paM. (saM.) dhajA dharanAro dhAraNa karanAro nakarAmaNa na. hUMDI na svIkArAtAM ApavI paDatI nukasAnI dhvajayaSTi strI. (saM.) dhajAnI lAkaDI; dhvajadaMDa nakazuM vi. (na+kara uparathI) mahesUlamAMthI mukta; karamukta dhvajavaMdana na. dhvajane vaMdavuM che ke teno vidhi (jema ke, nakaruM vi. jaMjALa ke lapharAM vinAnuM (2) naryuM; sAva (3) rASTradhvajanuM) ekaluM, alaga; juduM (5) cokhkhuM; svataMtra; tadana dhvajastaMbha paM. (saM.) dhvaja caDAvavA mATeno saMbha-thAMbhalo nakaro 5. eka prakArano dhArmika vero (jaina) dhvajArohaNa na. (sa.) vAvaTo caDAvavo te. dhajA caDAvavI te nakala strI. (a. nakala) mULa uparathI utAreluM bIjuM dhvani puM. (saM.) avAja; nAda (2) gadyapadyAtmaka uktino lakhANa; prata; "kopI' (2) anukaraNa (3) joDI garbhita artha - vyaMjanA kADhelI vArtA (4) mazkarI; majAka For Private and Personal Use Only
Page #466
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nakalo 449 [nakhetara nakala strI, UMTanI nAtha viSadhArI nakkara vi. poluM nahi tevuM; ghana; "soliDa' nakala(okhora, bAja) vi. anakala karanAruM; mazkaruM (2) nakkAruM vi. naThAruM (2) haThIluM nakalanavIsa puM. kahe ema lakhavAnuM ke nakalanuM kAmakAja nakkAzI strI, citrakAma khicIta; avazya karanAra; rAiTara' [upAsya deva nakkI vi. (a.) cokkasa; khAtarIvALuM (2) kri.vi. jarUra; nakalaM(-La)ka puM. kalkI avatAra (2) muslima piraNApaMthano naphphara vi. nakkara; poluM nahi tevuM; ghana; "saoNliDa nakalaMka-kuM) vi. kalaMka vinAnuM, zuddha nakkoraDo vi. paM. nakoraDo; kazuM khAdhA vinAno (upavAsa) nakaliyo chuM. nakala karanAra-kArakuna (2) vezadhArI; mazkaro nakakhodana juo "nakho-kho) nakalaMkI avatAra 5. kalkI avatAra nakhodiyuM vi. juo "nakho-kho)diyuM ni. nakazo nakalI vi. kRtrima banAvaTI (2) pu. vezadhArI; mazkaro naphaza . kotaraNI (2) velabuTTA (3) chApa; mahora (4) (3) nakala karanAra; nakalakhora 1'DAphaTsamena' naphazabaMda puM. (a., phA.) citrakAra; citAro nakazAgara puM, nakazAnuM kAma karanAra; nakazA taiyAra karanAra; nakaze kadama na. (a.) padacina; pagalAMnuM citra; pagaluM nakazAnavasa puM. nakazA doravAnA kAmamAM kuzaLa-niSNAta nakSatra na. (saM.) tArAnuM jhUmakhuM; kRttikA, rohiNI, mRgazIrSa nakazAzAstra na. nakazA doravAnI vidyA; "kArTogrAphI vagere sattAvIsamAMnuM dareka (2) 27nI saMjJA nakazApothI strI. nakazAonI copaDI; "eTalAsa' nakSatra(0nAtha, 0pati) chuM. (saM.) caMdra; cAMdo nakazI strI. (a.) jhINuM kotarakAma (dhAtu lAkaDA paranuM) nakSatramaMDala(La), nakSatramAlA (saM.), (-LA) strI. nakazIkAma na. nakazI; bArIka kotaraNI sattAvIsa nakSatronI hAra, mALA ke samUha nakazIgara 5. kotarakAma karanAra; nakazI karanAra kArIgara nakSatrayoga kuM. (saM.) caMdranI ke sUryanI sAthe nakSatrano saMbaMdha nakazIdAra vi. nakazIvALuM; bArIka kotarakAmavALuM nakSatrI vi., strI. (na+kSatra) kSatriya vinAnI nakazo paM. (a.) jagA ke pradezano mApasara Alekha; nakha puM. (saM.) hAthapaganAM AMgaLAMnAM TeravAM paranuM hADakuM jamInanuM bhaugolika daSTie khyAla ApatuM Alekhana (2) pazupaMkhIne hoto nahora (3) na. vIsanI saMjJA (2) cItarelo dekhAva) rekhAMkana; "plAna'; "lyu nakhakSata na. nakhathI thayelo vraNa-ghA | prinTa' (3) AkRti; "DijhAina nakhacitra na. nakhathI upasAvela citra nakaSa puM. sarANa (2) kasoTI ke teno paththara nakhatela na. (a. nakta) eka tela; "nethA' nakasa 5., strI. zAkha; AbarU (2) jora; pANI nakhara chuM. (saM.) nahora (higna pazupakSIno) nakAba 5. moM para ghuMghaTa tarIke naMkhAtuM bArIka vastra; burakho nakharALuM, nakharAM (hakhora, bAja) vi. nakharAM karanAra (jevuM ke muslima strIomAM) nakharuM na. (phA. nakhaha) laTakuM zRMgArika ceSTA (2) cALo nakAmuM vi. saM. niSkarmana, prA. nikamma) upayoga vinAnuM nakhaliyuM na. strIonuM kAnanuM eka ghareNuM; nakhalI (2) kri.vi. nirarthaka; vinA kAraNa; kAma vinAnuM nakhalI strI. ('nakha uparathI) strIonuM kAnanuM eka ghareNuM (3) eLe; vyartha; phogaTa aisvIkAra (4) manAI (2) nakhaliyuM; nakhalI (3) taMtuvAdya vagADavAne mATe nakAra DuM, na akSara ke uccAra (2) nanno; nA, nahi (3) nakha para paherAtuM (vIMTI jevuM) sAdhana; nakhI (4) nakAravuM sakri. nA pADavI (2) (hUMDI)nA svIkAravI sutAranuM eka ojAra (5) aMgUThI (darajInI) nakAraka . nA kahevAno haka; "vITo' nakhalo chuM. nakhano ujharaDo nakArAtmaka vi. nakAravALuM; niSedhaka nakhazikha ki.vi. (saM.) pagathI mAthA sudhI; Akhe zarIre; nakArAtta vi. cheDe nakAravAnuM sarvAge (2) vi. pUrNa; pUrepUruM; sAMgopAMga; samasta nakArI strI, (-ro) paM. nakAravuM te; nanno nakhAvavuM sakri. "nAkhavuM'nuM preraka nakAruM vi. (phA. nAkAraha, bhU; naThAruM (2) jidI nakhAvuM a kri. "nAkhavuMnuM karmaNi (2) nirbaLa thaI javuM nakI strI. (.) rAjA, AcArya, amaladAra vagerenI nakhiyuMnA nakha kApavAnuMekaojAra; nela-kaTara'(2) nakhano prazastino pokArAto pATha, nekI ujharaDo (3) nakhavALuM; nakhanA AkAranuM (4) nasa nakIba chuM. (a.) chaDIdAra; nekI pokAranAro utArelIziMga nakula (saM.), (-La) paM. noLiyo (2) sauthI nAno pAMDava nakhI vi. aNIdAra nakhavAnuM ke nahoravALuM nakUco . vALelo AMkaDo (sAMkaLa ke AMkaDI bharavavAno) nakhI strI. maDhelo nakha (2) vAdyanA tAra vagADavAnI nako(-kko)ra vi. nakkara (2) kri.vi. sAva, tadana, jema tAranI eka vIMTI (3) nikhiyuM (4) Abu parvata para ke, navuM nakora AveluM eka sarovara diyA vinAnuM (4) na. nakSatra nako(-ko)Do vi., pR. kazuM khAdhA vinAno (upavAsa) nakhetara vi. saM. nakSatra) azubha; nakheda (2) nakSatrI (3) For Private and Personal Use Only
Page #467
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nakheda 4pa [najIkadekhuM nakheda vi. (saM. niSiddha, prA. nikhiddha) azubha (2) kupAtra nagIno pu. nagIna; ratna (2) catura mANasa (3) (lA.) lucyuM; duSTa; pAjI (4) kharAba; naThAruM naguNuM vi. juo "nagaNuM nakho(-kho, blo)da na. (saM. ni = atyaMta - khoda) naguru vi. (saM. nirguru) juo "nagare vaMzano uccheda; nirvaza thavo te (2) satyAnAza nagendra puM. (saM.) parvatomAM sauthI moTo-himAlaya nabo(-phakho, -bbo)diyuM vi. vinAzakAraka (2) vAMjhiyuM nagoDa strI, (saM. nirguDI, prA. niguDI) e nAmanI eka (3) na. nirvaza thayelAnuM dhana-mAlamilakata vanaspati [(2) ughADuM (3) bezarama, luccuM nakhoriyuM na. nakhano ujharaDo (2) tINo nakha nagna vi. (saM.) nAguM; zarIra para kAMI DhAMkyuM nathI evuM naga kuM. (saM.) parvata (2) jhADa; vRkSa (3) sAtanI saMjJA nagna-satya na. (saM.) jarA paNa chupAvyA vinAnuM sAca naga(-gurANuM vi. (na+guNa) kRtaghna; upakAra bhUlI janAruM nagharoLa vi. (da. niSpora=dayAhIna) naThora; jaDa (2) naga(-gu) vi. naghora nagaNuM (2) gura vinAnuM (3) bephikare; bedarakAra (3) ALasa; edI bezarama hilakuM; mAmUlI nasa(-cA)vavuM sakri. "nAcavuMnuM preraka nagaNya vi. (saM.) gaNatarImAM na levA jevuM (2) tuccha; nacAvuM a.kri. "nAcavuM'nuM bhAve nagada(-dI) vi. (a. nakada) rokaDuM (2) kImatI (3) bhAre; naciketa, (-tA) puM. (saM.) yamarAjA pAsethI brahmavidyA saMgIna (4) nakkara rUpiyA maLe tevI milakata zIkhI lAvanAra brAhmaNa-kumAra; udAlaka AruNi nagada(-dI)nANuM na. rokaDI milakata, game te vakhate rokaDA nagada(-dI)nArAyaNa . rokaDanANuM; rUpiyA (2) rokaDa naciMta kri.vi. (saM. nizcita, prA. nizcita) bephikara (2) nANAMvALAM mANasa (3) liMgamAM) kaMgALa mANasa vi. ciMtA vinAnuM, nirAMtavALuM nagadamAla puM. mAlamalIdA jevo tara khorAka; pAko mAla nacUko 5. nakuco nagadI vi. juo "nagada' nachUTake kri.vi. nAchUTake; na cAlya; lAcArIthI nagapati muM. (saM.) nagAdhirAja; himAlaya najadIka kri.vi. (phA.) pAse; samIpa; najIka; nikaTa nagara na. (saM.) zahera; pura najama strI. kavitA nagarakIrtanana. (saM.) zaheramAM gAtAMgAtAM pharavuMte carcA najara strI. (a. naja) bheTa; najarANuM; bakSisa nagaracarcA jhI. lokavAyakA; nagaranA lokomAM cAlatI najara strI. (a.) daSTi (2) lakSa (3) naThArI dRSTithI nagaracaryA strI. (rAjA vageree) gupta rIte rAtre nagaranI thayelI asara sthiti jovA nIkaLavuM te (2) lokonI hilacAla najaraaMdAja(-jha) paM. najara nAMkhIne meLavelo aMdAja; nagaranArI strI. (saM.) nagaravadhU vezyA; gaNikA aDasaTTo; "AIesTimeTa (2)upekSita, avarANAyeluM nagarapati puM. (saM.) nagaranI sudharAInA adhyakSa; najarakeda strI. najara AgaLathI khase nahi teTalA pUratI keda nagarazeTha; "meyara' ['myunisipAliTI" najaracUka strI. dhyAna bahAra rahelI bhUla; saratacUka nagarapAlikA strI. (saM.) zaheranI sudharAI; najaracora paM. najara cukAvanAra mANasa nagaravAsI vi. zaheramAM vasanAruM; nagara nivAsI (2) najarabaMdhI strI jAduthI lokonI AMkhone bhulAvAmAM paM. zaheramAM rahenAra vyakti-nAgarika piti nAkhavI-chetaravI te [comerano bAga nagarazeTha, nagarazreSThI paM. nagarano AgevAna zeTha, nagara- najarabAga puM. makAna pAseno bhAga (2) makAnano - tenI nagariyuM na. eka jAtanI sADI najarANuM na. (-No) . (phA. najarAna) bheTa; bakSisa nagarI strI. (saM.) zahera; purI najarAvuM aki. najara lAgavI; kharAba najarano bhoga nagarI vi. nagaranuM; nAgarika; zaherI banavuM nagaruM vi. (saM. nirguru, prA. nigura) guru vinAnuM (2) najariyA puM. (a) dRSTikoNa bezarama ( naghora mioTo parvata najariyuMno Tucako; najara na lAgavA mATe karAtuM gAla paranuM najariyuM na nagAdhipa,(-rAja) puM(saM.) parvatarAja-himAlaya; moTAmAM mezanuM TapakuM ke hAthe ke gaLe paheravAnuM mAdaLiyuM vagere nagAracI . nagAruM vagADanAra najaronajara ki.vi. AMkha sAme; pratyakSa nagArakhAnuM na. TakorakhAnuM najAkata strI. nAjukAI; sukumAratA; nAjukapaNuM nagAra . nakkAraha, a. nakArA) Dhola najArA 5. (a) dIdAra; darzana (2) ramaNIya dazya nagIna na. (phA.) ratna; kImatI patthara najIka kri.vi. najadIka; pAse; paDakhe; bAjumAM nagInAvADI strI taLAva vacce (jaDelA naMga peThe zobhatI) najIkadekhuM vi. (dUranA karatAM) pAsenuM ThIka joI zake evI AvelI vADI ke bagIco khAmIvALI AMkhavALuM; "zorTasAITeDa' For Private and Personal Use Only
Page #468
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir najIbo 451 || napuMsaka najIba vi. (a.) khAnadAna naNaMda strI. (saM. nanAdA, prA, naNaMdA) varanI bahena najIvuM vi. (na+jIva) mAla vinAnuM (2) saheja; nata vi. (saM.) nameluM sahejasAja (3) mAmUlI; sAmAnya koTinuM nata kri.vi.nitya; haMmezAM; dararoja'jhenithaDisTansa (kha.) najUma puM. (a) jyotiSavidyA natAza puM. (saM.) AkAzIya zirobiMduthI mapAtuM aMtara; najamI vi. (a) jayotiSane lagatuM (2) 5. joSI nIti strI, (saM.) namaskAra (2) eka bAja namavAnI kriyA najama 5. (a.) AkAzano tAro; sitAro natIjo pu. (a) pariNAma; phaLa (2) nikAla; pheMsalo najhIra vi. (a) bUrI khabarathI DarAvanAruM (2) puM. pegaMbara (3) badalo; vaLatara sAhebanuM eka nAma(3) agAuthI sAvadhAna karanAra natravAyu puM. nirguNavAyu; "nAITrojana nagu pUrva. (saM.) nakAravAcaka pUrvaga natha, (oDI, vaNI, 0nI) strI. (saM. nastA, prA. natyA) nagutapuruSa chuM. (saM.) tapuruSa samAsano eka prakAra. udA. nAkanI vALI; vesara; navesara ahita; naciMta; nAhiMmata nathI a.kri. (saM. nAsti, prA. natyi) che nahi nagubahuvrIhi puM. (saM.) bahuvrIhi samAsano eka prakAra nathubhAI puM. ('nAthanuM dvArA) moTo mANasa naguvAda puM. (saM.) koI nathI evI mAnyatA; mAyAvAda; nada . (saM.) moTI nadI nisilijhama' nadAvA ki.vi. (na+dAvo) hakka-dAvo na rahyo e rIte nagAtmaka vi. (saM.) nakAravAcaka; "negeTiva' nadI strI, (saM.) parvata ke sarovaramAMthI vaheto moTo kudaratI naTa 5. (saM.) veza bhajavanAra abhinetA (2) doraDA para jaLapravAha; saritA nAcanAra; goDiyo (3) eka rAgakhUiNiyA) cAkI nadItaTa puM. (saM.) nadIno taTa-kAMTho yoga-saMbaMdha naTa strI, (saM.) chu ke pecavALI lokhaMDanI (prAya: cha nadInAvasaMjoga chuM. akasmAta thoDA vakhata mATe prApta thayelo naTaka chuM. (saM.) naTa (2) eka varNameLa chaMda [abhinayakalA nadInALuM na. nAnakaDI nadI ke vaheLo naTakalA strI. (saM.) (-LA) strI, naTanI kaLA ke vidyA; nadI pradeza puM. (saM.) nadI je pradezamAMthI vahe-jenuM pANI naTakhaTa vi. (saM.) lagnanI goThavaNa karI ApanAra vyakti; temAM vahI Ave te vistAra; 'rivara besina'; gheDano khaTapaTI, dhUrta(2) bAhoza; cAlaka(3) TIkhaLI,gamatI pradeza naTanAgara puM. kuzaLa naTa (2) zrIkRSNa [(saMgIta) nadIma puM. (a.) mitra; bhAIbaMdha naTanArAyaNa paM. (saM.) eka rAga -megharAgano peTA prakAra nadImAtRka vi. (saM.) nadInA pANIthI poSAyelo (pradeza) naTabolTa 5. (I.) che. skUke pecavALo khIlo ke khUTo nadIvyAdhanyAya puM. (saM.) Ama jAya to vAghanA paMjAmAM jene naTa vaDe TAITa karAya che te sapaDAya ane tema jaya to nadImAM DUbI mare tevo nyAya naTarAja paM. ziva (2) nRtyakalAnA ArAdhya deva (baMne rIte ugAra na hoya tevI sthiti). naTavara paM. (saM.) uttama naTa; naTarAja (2) zrIkRSNa nadhaNiyuM(-yAtuM) vi. dhaNI vinAnuM (2) rakhaDatuM; reDhiyALa naTavidyA strI. (saM.) naTanI vidyA; abhinayakalA - vidhA nanAmI strI ThAThaDI; arthI (2) vi. strI. nanAmuM; anAmI naTI strI. (saM.) naTanI ke naTa strI (2) sUtradhAranI strI- nanAmuM vi. (saM. nirnAmaka, prA. ninAma) nAma vinAnuM patnI (3) abhinetrI (2) lakhanAranI sahI vinAnuM naTezvara puM. (saM.) ziva (2) uttama naTa nanaiyo chuM. nakAra; nanno naThAruM vi. (saM. nakhatara, prA. naThAra) kharAba; gaMduM nano pu. nakAra; nA bhaNavI te naThora vi. saM. niSphara, prA. nidbhara) zikhAmaNa na lAge nanno chuM. 'navarNa (2) "nA" uccAraNa evuM; naphaTa(2) nirdaya; hRdayahIna (3) dhRSTa; asabhya napATa(-vaTa) vi. naThAruM; UtaratuM naDa strI. avarodha; aDacaNa; aMtarAya; harakata; viM napANiyuM vi. pANI vinAnuM (pradeza) (2) pANI pAyA naDa na. (saM.) netara; baru aiMtarAya (2) na, vaLagaNa vinA UchareluM (3) zahUra vinAnuM; tAkAta vinAnuM; naDatara strI, na. harakata; vipna; avarodha; aDacaNa: baLahIna; namAluM (4) AvaData vinAnuM naDavuM sakri. (saM. naTati, prA. naDa) harakata karavI; napAvaTa vi. naThAruM; halakaTa; UtaratuM (2) badamAza acaNa karavI; pIDavuM - naNaMda; naNaMdI napAtara vi. pAtra nahi te; nAlAyaka; nIca; hINuM naNadala strI. (saM. nanAdA, prA. naNaMdA) patinI bahena napAsa vi. pAsa nahi thayeluM; nApAsa tivI strI naNadalavIra puM. pati; naNadIno bhAI napIrI vi., strI. jene piyaramAM badhAM marI paravAryA hoya naNadI strI, patinI bahena - naNaMda [vara-pati napuMsaka vi. (saM.) nAnyatarajAtinuM (2) puruSatva vinAnuM naNadoI puM. (saM. nanAMdApati, prA. naNaMdavaI) naNaMdano (3) 5. hIjaDo; phAtaDo For Private and Personal Use Only
Page #469
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir napuMsakatA 452 namUno napuMsakatA strI. (saM.) napuMsakapaNuM namakahalAla vi. (phA.) jenuM anAja khAdhuM hoya tene haka napha(-phi)karuM vi. (na + phikara) bephikara; nizcita karI ApanAruM; kRtaghna naphaTa vi. bezarama; naphphaTa, nirlajja namakahalAlI strI. (phA.) kRtajJatA naphaTAI strI, bezaramI; naphaTapaNuM; nirlajatA namaNa na. namavuM te (2) devapUjAnuM pANI napharakhaMduM, (-dhuM) vi. naphaTa ane khaMdhuM (2) bezarama namasAI, (-za) strI. namaNApaNuM, suMdaratA; sauMdarya napharata strI. (a.) tiraskAra; dhRNA; lyAnata namaNe vi. (saM. namana, prA. namaNa) nameluM; tolamAM naphAkhora vi. (pha.) napho khAvAnI vRttivALuM; vadhAre vadhAro; namatuM [(3) na. namana paDato napho lenAra-tAkanAra namaNe vi. vAMkuM (2) suMdara vaLAMkavALuM (nAka); ghATIluM naphAkhorI strI. (phA.) napho ja tAkavo te; naphAkhorapaNuM namatuM vi. ("namavuM'nuM va.ka.) nIce vaLatuM-DhaLatuM (2) naphikaruM vi. (na+phikaruM) naphakaruM; bephikara (trAjavAnuM palluM) eka bAju nIce jatuM (3) DhIluM (4) napherI strI. (a. naphIrI) eka vAdya-Dhola namra; vivekI (5) na. namavuM-pAchA paDavuM te napho chuM. (a. naphaa) kamANI; lAbha; phAyado namado . dabAvI-TIpIne karAtuM jADuM UnI kApaDa nahotoTo, naphonukasAna paM. napho ke toTo; napho ke nukasAna namana na. (saM.) namaskAra; vaMdana (2) namavuM ke nIce (2)nahotoTo kADhavAnuM gaNita;aMkagaNitano eka bhAga vaLavuM-DhaLavuM te; "Dipa' (pa.vi.) naphaphaTa vi. naTa; nirlajja; bezarama namanIya vi. saM.) namavAne pAtra; pUjanIya (2) bacI nabaLAI strI, azakti; kamajorI jAya ke name-jhake evuM nimatA nabaLuM vi. saM. nirbala, prA. nibbala) azakta; kamajora namanIyatA strI. lavacIkatA; phUleksibiliTI (2) (2) mAnasika rIte tadana DhIluM-nabaLuM (3) bhega ane namayatuM vi. nameluM; namatuM; namaskAra karatuM mizraNavALuM; halakA prakAranuM evuM namavuM sakri. (saM. namati, prA. namaI) nIcA vaLavuM (2) nabaLuMpAtaLuM vi.kamajora; durbaLa (2) sAruM khoTuM-jevuM hoya namaskAra karavA (3) namra thavuM (4) sAme thavuM; zaraNe nabApu vi. bApa vinAnuM; mAbApa vinAnuM javuM (5) nIcenI bAju tarapha DhaLavuM nabI puM. (a.) pegaMbara ane dauhitra namaskAra chuM. (saM.) namana; vaMdana; abhivAdana nabIro chuM. (phA.) dIkarA ke dIkarInuM puruSa saMtAna; pautra namaskRti, namakiyA strI. (saM.) namaskAra; praNAma; namavuM naccha strI. (a.) nADI te (2) vaMdana; abhivAdana nabha na. (saM.) AkAza; AsamAna namaste ud. "tane ke tamane namaskAra'; "jaya jaya' nabhapatra na. (saM.) (lA.) AkAzakusuma, asaMbhavita vastu namaH kri.vi. (saM.) "namana ho nabhabiMduna. nabhobiduM; AkAzanuM biMdu; moTA AkAzamAM namAja,(-jha) (phA.) strI. baMdagI TapakA jevuM te deikhAtuM AkhuM AkAza; khagoLa namAjI, (-jhI) vi. baMdagI karanAra; namAja paDhanAra nabha(-bho)maMDala, (-La) na. AkAzamaMDaLa; pRthvI uparathI namAyuM vi. (saM. nirmAtRka, prA. nAia) mA vinAnuM nabhamAsa pu. zrAvaNamAsa namAra yuM. (nIvAra) kheDyA vinA UgelI DAMgara nabhavuM a.kri. (saM. nirvati, prA. nivvAI) TakavuM (2) namAramuMDuM vi. (na + mAravuM + mUMDavuM) (jenA mAthA upara poSAvuM; nirvAha thavo (3) kAmacalAu thavuM (4). koI maranAra na hoya evuM) kAmadhaMdhA vinAnuM, navaruM sacavAvuM; jaLavAvuM (2) niraMkuza (3) kuTuMba parivAra vinAnuM nabhAu vi. nabhI zake evuM; "vAyebala' namAluM vi. mAla-zahUra vinAnuM, nirmAlya (2) kamajora nabhAva 5. (nabhavuM parathI) nibhAva; poSaNa; gujAro namita vi. (saM.) nameluM (2) vAMku vaLI gayeluM nabhAvavuM sakri. "nabhavuM'nuM preraka naminAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthakaromAMnA nabhAvuM a.kri. "nabhavuM'nuM bhAve ekavIsamA nabhomaMDala (saM.) (-La) na. AkAzamaMDaLa; pRthvI uparathI namI strI. (saM.) AdratA; bhInAza dekhAtuM AkhuM AkAza; khagoLa namUchiyuM vi. mUcha vinAnuM (2) bAyeluM nabhovANI strI. (saM.) AkAzavANI; "reDiyo' namUnA(-)dAra vi. AdarzarUpa; namUnArUpa; uttama namaka na. (phA.) nimaka, lUNa; mIThuM namUnAI vi. namUnA tarIkenuM ke te vizenuM (2) "moDela' namakaharAma vi. (phA.) jenuM anAja khAdhuM hoya teno droha namUno pu. (pha.) vAnagI (2) jenA uparathI nakala karanAra; nimakaharAma karavAnI hoya te mULa prata ke vastu (3) bIbuM; ghATa; namakaharAmI strI, (phA.) nimakaharAmI pharamo (4) dRSTAMta; udAharaNa a) mA huM vi. - paDyA vinA For Private and Personal Use Only
Page #470
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir namUnonizAnI 45 3 namUnonizAnI strI. purAvA peTe ApeluM pariziSTa ke kAgaLa naradeva paM. (saM.) puruSazreSTha (ra) rAjA (3) brAhmaNa nameruM vi. (na + mahera) dayAmAyA vinAnuM; lAgaNI naranArAyaNa paM. (saM.) nara ane nArAyaNa (arjuna ane vinAnuM; nirdaya namo krikavi. (saM.) namaH; "namana ho" evo udgAra narapati puM. (saM.) zreSTha puruSa (2) rAjA namonamaH ki.vi. (vAraMvAra) namaskAra ho' evo udgAra narapaluM vi. dUbaLuM-pAtaLuM (2) namAluM buiddhihIna mANasa namoraDuM vi. gajA vinAnuM narapazu paM. (saM.) pazu jevo mANasa; adhama puruSa; namya vi. lavacIka; namanazIla narapizAca puM. (saM.) pizAca jevo-adhama mANasa; rAkSasa; nam vi. nameluM (2) na. namaskAra atikrUra ane ghAtakI puruSa nama vi. (saM.) vinayI; sAlasa (2) namatuM; rAMka narabhe vi. nirbhaya namratA strI. (saM.) sAlasatA; namanatAI; vinaya narama vi. suMvALuM, mulAyamasukomaLa (2) namra; sAlasa naya puM(saM.) saddhartana (2) rAjanIti (3) dArzanika mata- (3) pocuM; DhIluM (4) kamajora; nabaLuM (5) bhAva siddhAMta (4) anekadharmI vastuno tenA koI eka dharma nIcA gayA ho tevuM dvArA svarUpanizcaya karavAmAM Ave te (5) nyAya; naramadila vi. (pha.) dayALu; dayAvaMta nIti (6) padArthane samajavAnI dRSTi [jANanAra naramAI(-za) strI. naramapaNuM; mRdutA nI joDI nayajJa paM. (saM.) naya (rAjanIti, nyAya, niti vagere)ne naramAdAna.ba.va. nara ane mAdA (2) baraDavAM(majAgarAM)nayaNuM vi. (saM. niranna, prA. niraNa) naraNo - khAlI naramamijAja vi. (a., phA.) namra svabhAvanuM; vinIta (koTho). [javuM te naramedha chuM. (saM.) jemAM mANasano bali ApavAmAM Ave nayana na. (saM.) netra; AMkha (2) pahoMcADavuM - laI che tevo yajJa nathanagocara vi. (saM.) AMkhe dekhAya evuM; daSTigocara naramo chuM. eka jAtano kapAsa; devakapAsa nayanapatha puM. jayAM sudhI AMkha joI zake te patha; dRSTipatha; nararatna na. (saM.) naromAM ratna jevo - uttama puruSa vitija siMdara; manohara naravara pu. (saM.) uttama ke zreSTha nara nayanahArI, nayanAkarSaka vi. (saM.) nayana kheMce ke hare evuM naravAI strI. naravApaNuM; nIrogitA nayanAbhirAma vi. (saM.) AMkhane game tevuM; AMkhane pasaMda karavI vi., strI kuMvArI kri.vi. naradama paDI jAya tevuM; suMdara naravuM vi. (saM. nIraja, prA. nirua) naryuM; nIrogI (2) nayanAmRta strI. (saM.) (lA.) kRpAdRSTi naravo puM. kuMvAro (2) nIrogI mANasa nayara chuM. zahera; nagara [DiplomasI naravo puM. (saM. nirvAha) kAyamI jamAbaMdhIvALI jamIna nayavahevAra, navyavahAra puM. (saM.) rAjanItino vyavahAra; (2) jamInano vaMzaparaMparAno vahIvaTa nayazAstra na. (saM.) nItizAstra (2) rAjanItizAstra narasiMha dhuM. (saM.) rAjA (2) siMha jevo bahAdura puruSa narapuM. (saM.) puruSavAcaka prANI (2)manuSya; puruSa; AdamI (3) narasiMhAvatAra, viSNuno cotho avatAra (4) (3) caNiyArAmAM pharato kamADano khIlo (4) ekatraSi kavi narasiMha mahetA nRisiMhAvatAra narakana. (saM.) dojakha (2) viSa; gU (3) puM. narakAsura narasiMhAvatAra chuM. (saM.) viSNuno cotho avatAra; narakakuMDa . (saM.) narakarUpI kuMDa giMdakIvALuM sthAna narasa, suM) vi. (saM. nIrasa, prA. nIrasa) rasa vinAnuM narakAgAra na. (saM.) narakanuM sthAna - naraka; atyaMta (2) naThAruM; guNarahita; adhama narakacaturdazI strI. (saM.) kALIcaudaza narahari chuM. (saM.) nRsiMha; siMha jevo ke ghoDA jevo marda narakavAsa 5. (saM.) narakamAM vAsa puruSa (2) nRsiMhAvatAra (3) rAjA narakesarI . (saM.) siMha jevo vIra puruSa; narazreSTha narAja strI. koza (khodavAnI) narakhavuM sakri. nIrakhavuM; barAbara jovuM [(2) kabAba narANI strI, (saM. nakhaharaNI, prA. nahaharaNI-naharaNI) naragisa, (a.) narageza na. nargisa (eka phUla ke phUlajhADa) nakha kApavAnuM ojAra; nareNI naravuM na. saMgItamAM tAla ApavA mATenuM vAgha-tabaluM narAkAra, (-La) kri.vi. naradama; navuM; tadana; sAva; sadaMtara narajAti strI. (saM.) paraSa varga (2) puMlliga (vyA.) narAdhama chuM. (saM.) adhama-nIca AdamI briAhmaNa naraDI(Do) puM. gaLuM (2) zvAsanaLI niyaNuM (2) ekaluM narAdhipa, (vati), narAdhIza puM. (saM.) rAjA (2) narapati; naraNuM vi. (saM. niranna, prA. niraSNa) khAdhA vinAnuM; narI kri. vi. sAva; tadana naratuM vi. naThAruM; kharAba dina; bilakula navuM vi. naravuM; taMdurasta; nIrogI (2) kri.vi. naradama naradama vi. zuddha, cokhkhuM; bheLaseLa vinAnuM (2) kri.vi. nare(-)naruM() vi. naradama; sAva; tadana; bilakula For Private and Personal Use Only
Page #471
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nareNI 454 vitara8-ru) nareNI strI. (saM. nakhaharaNI, prA. naharaNI) narANI; nakha nalinI strI. (saM.) kamaLano choDa (2) kamaLano samUha kApavAnuM ojAra (3) kamaLavAnuM taLAva niA; na nareza, nareMdra puM. (saM.) rAjA; nRpati nava kri.vi. (saM. na + api - nApi, prA. navi) nahi; narottama puM. (saM.) uttama puruSa (2) rAjA; nRpa nava vi. (saM.) ATha vattA eka (2) puM. navano AMkaDo naro vA kuMjaro vA za.. (saM.) (mANasa ke hAthI - baMnene ke saMkhyA; "8" (3) kazuM na ApavuM te lAgu paDe tevo) saMdigdha bhrAmaka javAba nava vi. navIna; navuM nargisa na. (a) eka phUla ke tenuM phUlajhADa navakAra chuM. (saM. namaskAra, prA. namakkAra-navakkAra) Namo narta, (vana) ., na. (saM.) nAca; nRtya siddhANaM Namo AyariyANuM vagere paMcaparameSTI nartaka puM. (saM.) nAcanAro (2) naTa; abhinetA namaskAra; nokAra; jainone japavAno eka maMtra nartakI strI, (saM.) nAcanArI (strI) (2) naTI; abhinetrI navakAravALI strI. navakAra maMtra gaNavAnI japamALA nartana na. (saM.) nAca; nAcavuM te; nRtya navakArazI(-sI) strI. navakArano japa karanArAne apAtuM nartikA strI, nAcanArI; nartakI samUhabhojana (2) badhA jainAne karAvAtuM samUhabhojana narmana. (saM.) AnaMda, vinoda (2) ThaThThAmazkarI (3) ramata navakuLa nAga paM.ba.va. nAganAM nava kuLa (anaMta, vAsuki, narmagoSThi, (-ThI) strI. gela gamata ke majAkanI vAta (2) zeSa, padmanAbha, kaMbala, zaMkhamAla, dhRtarASTra, takSaka, haLavI majAkavALI vAtacIta kAliya). narmacitra na. narmasUcaka citra; ThaThThAcitrakAna-kaeNrikecara' navakhaMDa pu.ba.va. (saM.) paurANika bhUgoLa pramANe pRthvInA narmada vi. (saM.) narma-AnaMda ApanAra (2) pR. 9 khaMDa (IlAvRtta, bhadrAzva, harivarSa, kiMpuruSa, narmadAzaMkara kavi ketamAla, ramyaka, bhArata, hiraNamaya ne uttarakura. bIjA narmadA strI. (saM.) AnaMda ApanArI (2) madhyapradezanA mate bharata, varta, rAma, dAmAlA, ketumAla, hire, amarakaMTakanA pahADamAMthI nIkaLI gujarAtamAM thaI vidhivasa, mahi ne suvarNa) (2) AkhI pRthvI bharUca pAse araba sAgarane maLatI pavitra gaNAtI navagraha pR. (saM.) sUrya, caMdra, maMgaLa, budha, guru, zukra, nadI; revAnadI viANI zani, rAhu ane ketu e AkAzIya padArtho (have narmavANI strI. (saM.) narmavALI vANI; majAka bharelI navanA dasa thayA che.) [(2) kasabI moLiyuM narmahAsya na. (saM.) majAkabharyuM hasavuM te; TIkhaLa; "viTa' navagharuM na. nava grahanAM naMga jemAM jaDelAM che evuM ghareNuM navuM vi. (2) kri.vi. naravuM; taMdurasta navacaMDI strI. nava durgAo (zailaputrI, brahmacAriNI, narvasa vi. (iM.) udvigna (2) pocuM caMdraghaMTA, kuSmAMDA, skaMdamAtA, kAtyAyanI, kAlarAtri, narvasanesa strI. (iM.) udvignatA (2) pocApaNuM mahAgaurI, siddhidAtrI) (2) temanI stuti, pUjana, narsa strI. (iM.) mAMdAnI sAravAranuM kAma karanAra bAI; homa vagere [dhoLAM cAMdAMvALI (bheMsa) paricArikA, baradAsI [dharuvADiyuM navacAMdarI vi., strI. zarIranAM judAM judAM nava aMga para narsarI na. zizasadana: bALauchare kendra (2) dharavADI; navacetana, navacetanya na. (saM.) navuM cetana-jAgRti ke joma, nasiMga na. (i.) narsanuM kAma; baradAsa-cAkarI; mAvajata; - praphullinatA [(2) paM. Ugato juvAna sAravAra navajavAna vi. (phA, naujavAna) juvAnImAM praveza karanAruM narsiMgahoma na. (I.) ispitAla; paricaryAgRha navajAgRti strI. (saM.) navI cetanA; punarutthAna nala chuM. (saM.) (-La) peTamAMnuM moTuM AMtaraDuM (2) mATI navajAta vi. (saM.) navuM-taratanuM janmeluM ke dhAtuno goLa polo lAMbo ghATa (3) naLa rAjA- navajIvana na. (saM.) navuM jIvana; navIna cetana damaMyatIno pati (4) pANInA pAIpane cheDe bharAvelI navajuvAna vi. (2) paM. navajavAna; Ugato juvAna cakalI (5) bahAra AvatA pravAhI ke pANInuM navajota strI. (saM. nava + jyoti) pArasIono kastI niyamana karatI cakalI-pAIpa (6) setu bAMdhanAro paheravAno saMskAra rAmanI senAno eka vAnaranAyaka navajobana na. navI juvAnI; nava-yauvana nalAsthi na. nila+asthi) naLAnuM hADakuM navajobanA strI. navajuvAna strI; navayauvanA nalikA strI. naLI navaDAvavuM sakri. (saM. snAyu) "nAhavuM'nuM preraka (2) nalikAyaMtrana. dUrabIna (2) arka kADhavAnuM yaMtra; nADikAyaMtra ThagavuM nukasAna ke khADAmAM utAravuM nalina na. (saM.) kamaLa (phUla) navaDo puM. '9no AMkaDo ke cihna (upajAve tevuM nalinadala na. (saM.) kamaLanA phUlanI pAMkhaDI navatara, (-2) vi. navuM; navIna; navaluM (2) navAI For Private and Personal Use Only
Page #472
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org nava] navattuM vi. (navatsa) vatsa-bALaka ke vAchaDA vagaranuM navadaMpatI na.ba.va. (saM.) navAM paraNelAM daMpatI-varavadhU navadvAra na. (saM.) zarIranAM dvAra jevAM nava aMgo - be AMkha, be kAna, nAkanAM be kANAM, moM ane guhyendriya (2) vi. nava dvArovALuM (zarIra) navadvArI vi., puM. dehI; zarIrI [svIkAranAruM navadharmI vi. (2) puM. (saM. navadharmanlR) navo dharma navadhA kri.vi. (saM.) nava prakAre; nava rIte-paddhatie navadhAbhakti strI. nava prakAranI bhakti (zravaNa, kIrtana, smaraNa, pAdasevana, arcana, vaMdana, sakhya, dAsya ane Atmanivedana) 455 navanavuM vi. avanavuM; navuMnavuM (2) bhAtabhAtanuM navanidha, (-dhi) strI. ba.va. (saM. navanidhi) kuberanA nava bhaMDAra (mahApadma, padma, zaMkha, kacchapa, mukuMda, kuMda, nIla, kharva) (2) sarva prakAranI samRddhi navanirmANa na. (saM.) navuM nirmANa; navaracanA navanIta na. (saM.) mAkhaNa navanejA puM.ba.va., strI. navanejAM na.ba.va. (nava+nejo) nava vAvaTA; nava dhvaja (2) mahAmuzkelI navapallava puM. (saM.) navAM pAnavALI DALI; kUMpaLa navapallavita vi. navAM pallavavAnuM-pAMdaDAMvALuM navapravartana na. navI paddhatio, vicAro, vastuo vagere rajU karavAM te; 'inaoNvezana navaprApti strI. (saM.) jamInakAma Ape te rItesamI karavAnI kriyA; navasAdhya; 'kilemezana' [paoNrTeTasarkala' navabiMduvRtta na. (saM.) nava biMduvALuM vartuLa; 'nAinanavamallikA strI. (saM.) camelI; caMpelI (2) jUI navamI strI. (saM.) noma tithi (baMne pakhavADiyAMnI) (2) vi., strI. 'navamuM'nuM strIliMga navamuM vi. saM. navam, prA. navala) kramamAM AThamA pachInuM; navanI saMkhyAe pahoMceluM navayuga puM. (saM.) navo yuga ke jamAno navayugIna vi. (saM.) navA yuganuM ke te saMbaMdhI navayuvaka puM. (saM.) navajuvAna; navayuvAna navayuvatI strI. (saM.) navajuvAna strI navayauvana na. (saM.) navI juvAnI (2) vi. navajuvAna navayauvanA strI. navayauvanavALI strI navaracanA strI. (saM.) navesara racavuM te; navanirmANa navaratna na.ba.va. (saM.) nava prakAranAM ratno (hIro, mANeka, motI, pAnuM, pokharAja, gomeda, lasaNiyo, paravALuM, nIlama) (2) bhojarAjAnA darabAranA nava paMDito (kAlidAsa, dhanvaMtari, kSapaNaka, amara, zaMku, vetAla, ghaTakarpara, varAhamihira, varaci) navarasa puM.ba.va. (saM.) kAvyazAstramAM varNavelA nava rasa [ttavazrAddha (zRMgAra, hAsya, karuNa, raudra, vIra, bhayAnaka, bIbhatsa, adbhuta, zAMta) [(3) na. eka pakSI navaraMga vi. (saM.) navA ke vividha raMgavALuM (2) mohaka navaraMga puM. (saM.) nRtyazALA [chelachabIluM navaraMgI vi. navA raMganuM (2) vividha raMgavALuM (3) navarAI strI. phurasada; navarApaNuM; navarAza navarAta, (02) strI. (saM. navarAtri, prA. navarAtti paraMtu saM. navarAtra arvAcIna e.va.) caitra tathA Aso mAsanI zukala pakSanI nava tithio (khAsa karIne dazerA pahelAMnAM noratAM); navarAtrI navarAtrana.ba.va., (-tri,-trI)strI. (saM.)navarAtara; noratAM navarAvavuM sa.kri. navaDAvavuM navarAza strI. navarAI; phurasada; avakAza navaruM vi. kAma vagaranuM (2) kAmathI phAraga navarMdhUpa vi. sAva navaruM navaroja puM. (phA.) vasaMta Rtuno sarakhAM divasa ane rAtavALo divasa (2) pArasIonuM besatuM varSa navala vi. (saM. navalla) navaluM (2) AzcaryakAraka navala strI. (sara. iM. naoNvela) navalakathA; 'naoNvela' (2) huM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir navalIbInA [racanA; gadyamAM lakhAyelakalpita vArtA navalakathA strI. amuka laMbAInI kathA nirUpatI kalpaka gadyanavalakathAkAra puM. (saM.) navalakathAno lekhaka navalakAra puM. navalakathAkAra navalakizora puM. (saM.) zrIkRSNa navalakha vi. (saM. nava+lakSa) nava lAkhanI kiMmatanuM (2) amUlya (3) agaNita; asaMkhya [paisAdAra navalakhuM vi. nava lAkhanI pUMjI ke AvakavALuM (2) khUba ke navalikA strI. (saM.) TUMkI vArtA ke vIjaLInA camakArA peThe eka dRSTibiMdu rajU karatAM-karatAM hRdaya soMsaravI nIkaLI jAya evI TUMkI vArtA ane bIjI jhAjhI lapachapa vinAM aMgulinirdeza karI sUtelI lAgaNIo jagADIne vAcakanI AsapAsa eka navI kalpanAsRSTi ghaDI kADhe evI TUMkI racanA navalikAkAra puM. (saM.) navalikAno lekhaka ke kartA navaluMvi. (saM. navalla, prA. navalla) navala; navuM [juvAna navalohiyuM(-yALa) vi. navA-caDatA lohInuM; uchAMchaLuM navavadhU strI. (saM.) navI paraNelI strI navazikSaNa na. navuM-arvAcIna yuganuM-nUtana zikSaNa navazikSita na. (saM.) tAjuM bhaNeluM; zikSita thayeluM navazikhAu vi. tAjetaramAM zIkhavuM zarU karyuM hoya tevuM; zikhAu; AvaDatamAM kAcuM ke ochuM navazekuM vi. jarAka garama; kokaravaraNuM navazrAddha na. (saM.) maraNa pachI trIje, pAMcame, sAtame, navame ane agiyArame ema ekI divase thatuM zrAddha For Private and Personal Use Only
Page #473
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir navasarI 456 nazAbAjI navasara vi. (saM. nava+sara) nava seranuM; navase ti navIna vi. (saM.) navuM; navaluM; apUrva (2) vicitra navasaMskaraNa na. (saM.) navuM ke pharIne saMskaraNa karavuM-sudhAravuM -navIsa(-za) prA. (phA.) lakhanAra, e arthamAM nAmane navasaMskAra puM. (saM.) navo saMskAra; pariskRta karavuM te aMte Ave che. jema ke, phaDanavIsa, akhabAranavIsa navasaMskRti strI, (saM.) navI saMskRti; navo sudhAro (tenuM tadbhava nIsa', jema ke, ciTanIsa) navasAra(-gara) 5. dhAtuo gALavAno eka khAra navuM, (-vuM) . (saM. navaka) navanA AMka navasera(-2) vi. nava seranuM; navasere navuM vi. (saM. nava) agAuna joyuMjAryuM hoya evuM (2) navase(-so) vi. ATha vattA eka so (2) pR. 900'no taratanuM; tAjuM; zarUnuM (3) zikhAuM; binaanubhavI AMkaDo ke saMkhyA (4) apUrva, aparicita (5) pUrve nahi vApareluM navarbsa vi. vastra vagaranuM; nAguM; nagna (jema ke, vastra vagere) (6) badalAyeluM; pharI jaI bIjuM navahaththu-hyuM) vi. nava hAtha lAMbuM-mApa baneluM; navesaranuM navAI strI, navApaNuM; navInatA (2) acaraja; Azcarya navuMjUnuM vi. navuM ane jUnuM (3) apUrvatA; adbhutatA navuMnakkora vi. tadana navuM navAgaMtuka vi. (saM.) navuM AvanAruM ke AveluM navuMsavuM vi. taratanuM; sAva navuM (2) aparicita navAjavuM sa.kri. (pha. navAkhana-navAja) vadhAvavuM (2) naveNa strI. (saM. snAna, prA. chANa = nahANa dvArA) bheTa ApavI ti rasoDuM; nAhyAdhoyA vagara jayAM jaI na zakAya evI navAjiza strI. (phA.) kRpA (2) bakSisa (3) navAjavuM jagA (2) koIne aDakAya nahi evI jamatAM pahelAMnavAjUnI strI. (navuM+jUna) navA-jANavA jevA samAcAra nI pujA sevA vageremAM rahevAnI hAlata; aparasa (2) tadana tAjI khabara; navI asAdhAraNa khabara (3) naveNiyuM vi. svaccha; naveNane lagatuM (2) na. naveNamAM UthalapAthala; bhAre pheraphAra paheravAnuM kapaDuM navAjeza juo navAjiza" navelI strI. (navala uparathI) navavadhU navoDhA navANa na. (saM. nipAna, prA. nivANa) jaLAzaya naveluM(-laDuM) vi. tAjuM; navuM; navala navANa vi. (saM. navanavati, prA. navaNau) nevu vattA navelo pu. nahiyuM; nakhane lagatI cAmaDIno bhAga nava (2) paM. navANuno AMkaDo ke saMkhyA; 199' navesara, (0thI) kri.vi. pharIthI zarU karIne niAnI galI navAna na. (saM.) navuM pAkeluM anAja (2) te khAtI veLA naLiyuM na. neLa; sAMkaDI galI (2) dhara pAchaLanI chIMDIkarAto eka vidhi naveLI strI, nAnuM navaluM; ghara pAchaLanI chIMDI (2) pANI navAba . (a. navAba) sUbo; musalamAna rAjA; gavarnara javAnI nIka chiIMDI (2) eka ilakAba (3) (lA.) Apakhuda ke laherI- naveLuM na. (-LiyuMna. neLa; sAMkaDI galI; ghara pAchaLanI navAba jevo gumAnI mANasa nareMdu na. (saM.) bIjano caMdramAM navAbajAdI strI. navAbanI putrI (2) tenA jevI Apakhuda naveMbara 5. (I.) I.sa.no agiyAramo mAsa strI; laherI ke manasvI svabhAvanI strI navoDhA strI. (saM. nava+UDhA) navavadhU navapariNItA (2) navAbajAdo paM. navAbano putra (2) tevo Apakhuda, laherI - nAyikAno eka prakAra ke manasvI svabhAvano mANasa; bahu zokhIna mANasa navodita vi. (saM.) navuM udaya pAmeluM ke UgeluM (3) putra navya vi. (saM.) navuM; navIna navAbazAhI strI. navAbanI sattA (2) ApakhudI; Apa- navyAzI, (-sI) vi. (saM. navAzIti, prA. navAsII) navAbI vi. navAba saMbaMdhI ke tenA jevuM (2) strI. navAbanuM eMzI vattA nava (2) pu. nevAzI; nevyAsIno AMkaDo pada (3) navAbazAhI [vArasa ke saMkhyA; '89' navArasa(-siyuM, su, suM) vi. vArasa vagaranuM; bina- navvANa vi. (saM. navanati, prA. navaNaui) nevu vattA navAM, (-bAM) naba.va. navanA AMkanA ghaDiyA nava (2) paM. navANuno AMkaDo ke saMkhyA; '99" navAMkura puM. (saM.) navI phUTelo aMkura navvo pR. (saM. navaka, prA. navakha) 9 aMkavALuM patuM ke pAso navAMkarati vi. (saM.) navA aMkara kuTela: navAM karavAnuM nazarama vi. zarama vinAnuM, bezarama, nirlajaja navI strI. bIjA lagnanI strI (2) vi. strI. navuM; navIna nazAkhora vi. nazAmAM cakacUra rahenAruM navI(nI)karaNa na. (saM.) navuM karavuM te; tAjuM karavuM te; nazAkhorI strI. vyasanamAM cakacUra rahevuM te rinyUala nazAbAja vi. juo "nazAkhora' navIjUnI strI. navAjUnI nazAbAjI strI, nazAkhorI; vyasanamAM cakacUra rahevuM te For Private and Personal Use Only
Page #474
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nazIna 45s niMda - nazIna vi. (phA.) beTheluM; ArUDha (udA. takhtanazIna) najIvuM; jarAtarA ti nazIluM vi. nazAvALuM; nazo caDAve evuM ke nazAmAM AveluM nahIM, (ra) saMyo. (saM. nahitahiM, prA. nahitari) nahi nazo pu. (phA. nakzaphTa kephI cIjathI caDato kepha (2) dhana, nahIMvat ki.vi. (saM. "nahi'no apa. "nahi' + vaMta) sattA, vidyA vagereno garva nahivata; nahi jevuM ke jeTaluM; najIvuM; nahisarakhuM nazvara vi. (saM.) nAza pAme tevuM; nAzavaMta nahera strI. (a. nahera) sarovara ke moTI nadImAMthI khodelo nazvaratA strI. (saM.) nAzavaMtapaNuM; kSaNabhaMguratA moTo kAMsa; kenAla naSTa vi. (saM.) nAza pAmeluM (2) pAyamAla thayeluM (3) naheriyuM na. nAnI nahera (2) nALuM, vaheLo nIca; kharAba phinAphAtiyA thayeluM naherI strI. naherathI pANI pItI jamIna naSTabhraSTa vi. (saM.) sAva naSTa thayeluM; tadana pAyamAla naheru chuM. eka aTaka (jema ke, javAharalAla naheru) nasa strI. (saM. snatA, prA. nasA) raga; rasavAhinI; naheruM na. vaheLo; nALuM; vAMdhuM nADI; dhamanI (2) (phaLa ke pAMdaDAno) reso nahotuM kri.vi. na hatuM nikha (2) nakhano ujharaDo nasakorI strI. nAkhorI; nasakorAmAMnI kumaLI cAmaDI nahora paM. (saM. nakhara, prA. nahara) (pazu-pakSInA) paMjAno nasakoruM na. (prA. nAsAkuhara) nAkanuM kANuM (2) nAka nahorA pu.ba.va. (saM. nakharaka, prA. naharA) kAlAvAlA; nasabaMdhI strI, kuTuMba-niyojana mATenI eka zastrakriyA; puruSa AjIjI[khotarIne kADhavAnuM nahoranA ghATanuM sAdhana , vaMdhyIkaraNa (gotra (3) patto; nizAnI nahoriyuM na. nakhano ujharaDo (2) khetaramAMthI magaphaLI nasala strI, (a, nasla) maLa utpattisthAna (ra) vaMza naLa paM. (saM. nala) nala: mATI ke dhAtano polo la nasaMtAna vi. (saM.) (niHsaMtAna) saMtAna vagaranuM; vAMjhiyuM ghATa; pAIpa (2) peTamAMnuM moTuM AMtaraDuM (3) (2) na. nirvazapaNuM; nakhoda damaMyatIno pati risto; neLiyuM nasADavuM sakri. "nAsavuMnuM preraka naLa strI. (saM. nalI) naLInA ghATano sAMkaDo UMDANavALo nasikAvavuM sakri. (nasIkavuM'nuM preraka naLakuvo chuM. jamInamAM naLa utArIne karAto pANIno kUvo; nasikAvuM a.kri. "nasIkavuM'nuM karmaNi sijA; Thapako 'Tyubavela' nisiyata strI. (a. nasIhata) nasIhata; zikhAmaNa (2) naLavAyu pu. AMtaraDAMno vAyu nasI(-se)kavuM sakri. (saM. nAsA dvArA) nAkamAMthI lIMTa naLavero chuM. pANInA naLa aMgeno vero-pANIvero sApha karavuM naLAkAra vi. naLa jevA AkAranuM (2) paM. naLanA nasIba na. (a.) bhAgya; kismata; takadIra AkAranI vastu; 'silinDara' nasIbadAra vi. bhAgyazALI; kismatavALuM naLiyuM na. ('naLa" uparathI) kavaluM, chAparuM DhAMkavAnI nasIbavAdI vi. (2) 5. nasIba para AdhAra rAkhI besI paranALA jevI mATI, kAca, plAsTika ke mATInI rahenAruM; daivavAdI (3) nasIbane mAnanAruM banAvaTa [UMcuM naLAkAra eka vAsaNa (3) cADuM nasIbavAna vi. bhAgyazALI; nasIbavALuM naLI strI. (saM. nala) bhUMgaLI; "pAIpa' (2) pavAlI; nasIma strI. (a.) pavananI mIThI lahera; maMda samIra naLo paM. (saM. nala) moTI naLI (2) ghUMTaNathI pATalI nasIhata strI (a.)nasiyata, zikhAmaNa (2) sajA, Thapako sudhIno lAMbo avayava ke tenuM hADakuM (3) peDhathI chAtI nastara na. (phA. natera) vADhakApa ke te karavAnuM hathiyAra sudhInobhAga (4) dhAtunImoTInaLAkArakoThIke pavAluM naslI . (a.) mogalakAlIna eka sikko (5) vANAnI kokaDI rAkhavAnuM ghaNuM [(3) okavuM nahANa na. (saM. snAna, prA. nahANa) nAhavuM te naMkhAvuM a.kri. "nAMkhavuM'nuM karmaNi (2) durbaLa thaI javuM nahAtI dhotI vi., strI. (nAhavuM+dhovuM) aTakAva Avato naMga na. (phA. naga) eka vastu; vastunI eka saMkhyA (2) thayo hoya tevI uMmaralAyaka (strI) pahela pADelo hIro (3) mUrkha mANasa (4) lucconahAra na. varu khaMdho mANasa (5) ghareNuM; dAgIno (6) vahANane nahAra 5. (phA.) divasa dhakelavA mATe vaparAto vAMsaDo nahAra na. anAhAra sthiti siMgadAra vi. naMgavALuM; naMga jaDeluM (2) pAjI; badamAsa nahi (saM.) kri.vi. (saM. na+hi) nahIM; nA; na; mA naMgadhaDaMga vi. (hi.) sAva nagna-nAguM; nAguM pUruM nahitara saMyo. (saM. nahitahiM, prA. nahitari) nahi to; naMda 5. (naMdana uparathI) dIkaro * ema na hoya to; nakara no bhAga; nakhanuM mULa naMda kuM. (saM.) AnaMda (2) zrIkRSNano ucheranAra gokulano nahijna. (saM. nakhikka,prA. nahi a) nakhanelagatI cAmaDI- mukhI (3) magadhano eka prAcIna rAjavaMza (4) nahivat ki.vi. (saM. nahi + vata) nahi jevuM ke jeTaluM; saMgItano eka alaMkAra (5) kuzaLa yuktibAja mANasa For Private and Personal Use Only
Page #475
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir naMdakizora, vakumAra, vakuMvara)]. 458 (nAgaDuM naMda(kizora, vakumAra, kuMvara) puM. (saM.) zrIkRSNa nAkabUla vi. (phA.) nAmaMjUra; kabUla nahIM evuM naMdana na. (saM.) IndranuM upavana (2) paM. dIkaro; putra nAkara 5. kara na bharavo te; "no-Teksa' (satyAgrahI yuddhano (3) eka chaMda (4) vi. AnaMda ApanAra eka prakAra) naMdanavana na. IndranuM upavana kizora, naMdakuMvara; naMdalAla nAkara na. Dhora bAMdhavA mATe paththaramAM ke lAkaDAmAM pADeluM niMdanaMdana . (saM.) naMdarAyanA pAlita putra zrIkRSNa; naMda- kANuM (2) dhvajadaMDane joDelA lAkaDAnA be TukaDAomAMno naMdalAla paM. (saM.) zrIkRSNa eka (3) nAtha parovavA mATenuM baLada-pADA vagerenA naMdavavuM sakri. (saM. "naMdu = AnaMda Apavo' uparathI) nAkamAM pADeluM kANuM bhAMgavuM; toDavuM (khAsa karIne kAcanI vastu mATe nAkara chuM. eka AkhyAnakAra tei (2) tobA pokAravuM te mAMgalika zabdaprayoga) nAkalITI strI. mAphI mAgavA mATe jamIna uparanAka ghasavuM naMdavAvuM sakri. bhAMgavuM; tUTavuM [bhAMgavuM; toDavuM nAkasUra na. nAkano eka roga naMdavuM akri. (saM. 1) AnaMdavuM; rAjI thavuM (2) nAkAbaMdI(-dhI) strI. nAkebaMdhI; mAlanI AvajA rokavA naMdavuM sa.kri. niMdavuM nAkenAke cokI mUkI devI te; 'blaoNkeDa' (2) rasto baMdha naMdA strI. (saM.) eka pravezadvAra ane traNa phUTa hoya tevI karI devo te (3) jakAta vasUla levI te vAva (2) AnaMda (3) naNaMda (4) durgA (5) paDavo, nAkAma(-mi)yAba vi. asaphaLa; niSphaLa agiyArasa ke chaTha (5) gAMdhAra grAmanI eka mUrcchanA nAkAma(-mi)yAbI strI. niSphaLatA; asaphaLatA niMdAvarta paM. (saM.) cAra laMbivALo eka gokha (2) sAthiyA nAkAra(-ro) 5. nakAra; nA pADavI te AkAre racAyeluM nagara [(2) mahAdevajIno poThiyo nAkAM naba.va. dALacokhAnA jhINA TukaDA naMdita-dI) . (saM. naMdina) zivano e nAmano eka gaNa nAkuM na. (saM. naska, prA. nakka) kANuM (2) soyanuM kANuM naMdinI strI. (saM.) chokarI; putrI (2) kAmadhenu gAya (3) jakAta levAnuM thANuM (4) jayAM ghaNA rastA maLatA naMdI chuM. juo "naMdi' hoya tevuM sthaLa (5) rastAno cheDo ke pravezadvAra (6) naMbara . (iM.) AMkaDo; kramAMka; TUMkamAM "naM." gAmamAM pesavA badala apAto kara naMbaradAra 5. gAmano jamInadAra; je mahesUlanI vasUlImAM nAkedAra . nAkAvALo; thANadAra; jakAtI kArakuna * madada kare che. (2) "rekorDara nAkedArI strI. thANadArapaNuM naMbaravAra kri.vi. kramasara; kramavAra; naMbara pramANe nAkebaMdhI strI, juo "nAkAbaMdI naMbarI vi. naMbaravALuM; naMbara nAMkhyA hoya evuM jANItuM nAkauvata vi. azakta; kamajora; nirbaLa; kauvata vinAnuM nA strI. nAyaDI nAkhavuM sakri. (saM. saMsthati, naknaI) nAMkhavuM; dAkhala nA kri.vi. (saM.) nahi (2) strI. nakAra; niSedha : umeravuM nA (phA.) nAma ane vizeSaNanI AgaLa vaparAto nakAra- nAkhudA chuM. (phA.) TaMDela; kamAna; vahANano mukhya adhikArI sUcaka pUrvaga. udA. nAsamaja [mAM te te rAtrino khela (2) khalAsI; vahANa calAvanAra nAvika nAiTa strI. (iM.) rAta; rAtri (2) nATaka, sinemA vagere nAkhuza vi. (phA.) nArAja (2) aprasanna nAiTa kuM. (iM.) aMgrejI rAjaya samayano eka ilkAba nAkhuzI strI. nArAjI (2) aprasannatA (3) nAmarajI nAiTrika esiDa kuM. (.) surAkhArano tejAba nAkhorI strI. nasakorI nAITrojana paM. (.) havAmAM moTA pramANamAM rahelo eka nAkhoruM na. (prA. nakkakuhara) nAka; nasakoruM vAyu; natravAyu nAga paM. (saM.) pheNavALo sApa (badhA sApa 'nAga' nathI nAIlAja vi. (phA.) IlAja (upAya) vagaranuM; lAcAra kahevAtA.) (2) pAtALamAM raheto eka jAtano nAI(-vI) puM. (saM. nApita, prA. nAvia) vALaMda kAlpanika sarSa; eka upadeva (3) hAthI (4) zika nAumeda vi. (phA.) nirAza; umaMga ke AzA vinAnuM lokonI eka zAkhAno mANasa (5) nAgaloka (9) nAumedI strI. nirAzA, nirAzapaNuM eka AdijAti pirama suMdara strI; ramaNI nAka na. (saM. nAsAnuM TUMkuM rUpa nasa + ladhutAvAcaka ka = nAgakanyA strI. (saM.) nAganI kanyA; nAgakanvekA (2) naska, prA. nakka) dhrANendriya; nAsikA (2) AbarU; nAgakesara na. (saM.) eka vanaspati; kabAbacInI pratiSThA (3) koI paNa varganI mukhya vastu; agraNI; nAgacaMpo chuM. eka jAtano caMpo sijajaDa pakaDa mukhya ke mokharAnuM mANasa nAgacUDa strI. nAganI cUDa ke tevI sakhata ke jIvaleNa pakaDa; nAka na. (saM.) duHkha vagaranuM sthaLa; svarga nirlajaja nAgaDuM vi. nAguM; ughADuM nagna (2) bezarama nAkakaTTu vi. kapAyelA nAkavALuM (2) nakaTuM; bezarama; nAgaDuM na. sApoliyuM; nAgaluM For Private and Personal Use Only
Page #476
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nAgaDo 4pa9 L[ nATakakaMpanI nAgaDo pu. bAvAono eka prakAra; nAgA bAvo (2) nAka vagere) (3) nirlaja, bezarama (4) lucyuM; doMguM, bAvo (tiraskAramAM) (3) lucco mANasa mAthAbhAre nAgaNa, (-NI) strI, sApaNa; nAganI mAdA (2) hAthaNI nAgupUruM vi. tadana nAguM-ughADuM tivuM; sAva kaMgALa (3) eka ghareNuM (4) sIdhI talavAra nAguMbhUkhyuM vi. paheravA vastra nahi ane khAvA anna nahi nAga(-gara)NuM na. vAsaNa UMcakavA karAto eka gALo (2) nAgeza, (-1ra) puM. (saM.) zeSanAga dAmaNuM (3) haLane dhUMsarI bAMdhavAnuM doraDuM nAgendra puM. (saM.) zeSanAga (2) airAvata; IMdrano hAthI nAgadamana(-Na) na. (zrIkRSNa kareluM kAliya) nAganuM damana nAgoDiyuM vi. nagna; nAgupUruM bALaka) nAgadaMta paM. bhIMtamAM mArelo khIlo (2) Tollo nAca puM. (saM. nRtya, prA. narcA) nRtya ke teno jalaso (2) nAgadevatA chuM. (saM.) nAgarUpI devatA, deva tarIke pUjAto khela; tamAzo (3) nakharAM; cALA phaNIdhara sarpa ane enI AkRti nAcaNa na. nAcavuM te; nAcaNe striI nAgapaMcamI (saM.), nAgapAMcama strI. nAgapUjAno eka nAcaNa strI. nAcanArI (2) (lA.) nakharAMbAja juvAna tahevAra; zrAvaNa mAsanI suda pAMcama nAcaNavaDA pu.ba.va. nAcanArInA cALA; nakharAM. nAgapAza puM. (saM.) nAganA gUMcaLA jevo phAMso (2) eka nAcatamAzo, (-so) 5. nAca ne evI bIjI mojamajA prakAranI vyuharacanA (3) sarakAgAMTha; sarakiyuM (4) nAcanArI strI. nAca karanAra strI, nartakI varuNanuM Ayudha nAcaraMga kuM. nAca ane mojamajA; nAcagAnano jalaso nAgapAzaprabaMdha chuM. (saM.) citrakAvyano eka prakAra (2) Amoda-pramoda (3) nATaka-ceTaka nAgapuSpa na. (saM.) nAgacaMpo nAcavuM a.kri. (saM. nRtyati, prA. naccai) nAca karavo (2) nAgaphaNI strI, aMboDAnuM gophaNo nAmanuM eka ghareNuM (2) bIjAnI icchA mujaba kAma karavuM eka prakArano khUTo-khIlI (3) e nAmanI eka nAcAro(-lo) puM. azakti; lAcArI vanaspati (4) hAthalo thora nAciketa muM. (saM.) agninuM eka nAma nAgaphaNa strI. (saM. nAgaphaNA) nAganI pheNa nAcIja vi. (phA.) najIvuM; tuccha; nakAmuM; zudra thaIne nAgara vi. (saM.) nagaranuM (2) sabhya (3) catura (4) nAchUTake kri.vi. (nAchUTako) lAcArathI; parANe; avaza 5. nAgara nyAtano mANasa (6) strI. suMTha nAja strI. (phA.) nakharAM; hAvabhAva (2) lADa nAgaramotha strI, (saM. nAgarastA) eka vanaspati nAjanIna strI. (phA.) priyA; priyatamA (2) khUbasUrata strI nAgaravela, (-lI) strI. (saM. nAgavallI. vacce "ra'no nAjara chuM. (a. nAjira) kabUlAtanAmAM karanArAMonA prakSepa) mukhavAsamAM khavAtAM pAnano velo sAkSI sikkA karI ApanAra adAlatI amaladAra (2) nAgarAja . zeSanAga adalAtI jasI lAvanAra amaladAra (3) daravAna nAgarika vi. (saM.) zaheranuM (2) paM. zaherI; zaheramAM (4) hIjaDo rahenAra ke rAjayano sAmAnya prajAjana; 'siTijhana' nAjarI strI, nAjaranI kAmagIrI nAgarikatA, (-tva) strI. (saM.) nAgarapaNuM; zaherIpaNuM; nAjarI vi. nAjarane lagatuM sabhyatA; siTijhanazipa' ligatuM (3) nagaranuM nAjuka vi. (phA.) sukumAra; komaLa; mulAyama; mUdu (2) nAgarI vi. (saM. nAgari) nAgara saMbaMdhI; nAgarone nabaLuM; boduM; kamajora (3) bArIka; taMga; kaTokaTInuM nAgarI strI. (saM.) zaherI strI (2) nAgaraNa (3) nAjukapaNuM, nAjukI-kAI) strI. nAjuka hovuM te; najAkata ' devanAgarI lipi nAjhaNAsAMkaLa strI. (nojhaNuM+sAMkaLa) dohatI vakhate nAgalI strI.bAvaTA jevuM eka anAja (2) kAnamAM paheravA- gAyane pAchale page bAMdhavAnuM doraDuM. nuM eka ghareNuM (3) eka vanaspati (4) bheMsanI jAta nAjhima paM. (a.) vaDo hAkema; gavarnara; rAjapAla nAgalo chuM. (saM. nAga + la pratyaya) javArA gora vagerene nAjhI vi., pR. jarmanImAM hiTalare sthApelo eka rAjakIya pUjatAM ene caDAvAto rUno pUMbhaDAM karelo doro (2) pakSane lagatuM ke teno sabhya [abhinaya e nAmano eka dAva (vyAyAma). nATa chuM. (saM. nAcya, prA. naTTa) nATya (2) nRtya; nAgaloka puM. (saM.) pAtALa (2) nAga ke sarponI prajA mATa na. (saM.) strI, dIpakanI eka rAgiNI nAgAI strI. naphaTAI (2) luccAI; dAMDAI nATa ki.vi. nakkI; cokkasa nAgAstra na. (saM.) sarpAtra; nAganI zaktivALuM astra nATa ne. e nAmanuM eka kApaDa nAgu vi. (saM. nagna, prA. nagnaa) nagna; navakhkhuM; ughADuM nATakana. (saM.) dazyakAvya (2) bhavADo; phajeto (3) DhoMga (2) alaMkAra ke zobhA vagaranuM (jema ke, nAgAM kAna, nATakakaMpanI strI. nATaka karavAno dhaMdho karanArI maMDaLI For Private and Personal Use Only
Page #477
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nATakakAra, 4 6 7 nAthapaMtha, nAthasaMpradAya nATakakAra chuM. (saM.) nATaka banAvanAra; nATakano lekhaka nADI parIkSA strI. (saM.) nADI dvArA karAtI parIkSAvaiidya ane sarjaka; nATyakAra (2) abhinetA; naTa nADIvaidya-da) . (saM.) nADI uparathI roga pArakhanAra nATakaceTaka na. hAsyavinoda, TIkhaLa; nakharAM miMDaLI nADuM na. (nADa" uparathI) nAnI dorI (2) nADAchaDI (3) nATakamaMDaLI strI, nATaka kaMpanI (2) nATaka karanArAonI leMghA ke ghAgharAnI dorI (4) aMboDo bAMdhavAnI dorI nATakaDA pu.ba.va. nATakamAM karAtA hoya che tevA (5) hada, AMko [ajamAvI jovuM cenacALA; nakharAM (2) DhoMga nANavuM sakri. (saM. jJAna, prA. nANaI nAmadhAtu) tapAsavuM; nATakazAlA (saM.), (-LA) strI. nATaka bhajavavAnuM sthAna; nANAkIya vi. nANA saMbaMdhI; Arthika raMgamaMca; nATyagRha; "thiyeTara nANAbajAra na. zarAphonuM bajAra; nANAvaTa nATakiyuM vi. nATakane lagatuM (2) heMgI; daMbhI nANAbhIDa strI. nANAnI taMgI nATakI vi. (saM.) nATakanA jevuM; nATakiyuM nANAmaMtrI muM. nANAkhAtAno maMtrI; "phAInAnsa minisTara' nATakIya vi. (saM.) nATakane lagatuM nANAvaTa strI, nANAbajAra; zarAphabajAra nATAraMgapuM. (nATa+raMga) nATaka, nRtya vagereno raMga-AnaMda nANAvaTI muM. zarApha (2) paisAdAra mANasa nATikA strI. (saM.) TUMkuM nATaka; jemAM mAtra eka ja aMka nANAvaTuM na. dhIradhArano dhaMdho; zarAphano dhaMdho che tevI bhinna bhinna dazyovALI nATyaracanA; ekAMkI nANAzAstra na. nANAnI levaDadevaDa vagere sarva vyavahAranuM nATya na. (saM.) nRtya ane abhinaya (2) koIpaNa bhajavI zAstraarthazAsa; "ikonomiksa' ['phAinAnsiyara' zakAya tevI saMvAdAtmaka racanA (3) naTanuM kArya nANAzAstrI pu. nANA aMgenuM zAstra jANanAra; arthazAstrI; nATyakalA, (-LA) strI. nATaka-abhinayanI kaLA nANAsaMkaTa na. (saM.) nANAkIya saMkaTa ke muzkelI ke kaTokaTI nATyakAra . (saM.) nATaka lakhavAnuM kAma karanAra (2) nANAM na.ba.va. (nANuM) dhana (2) kiMmata [dhana; paiso nATakano lekhaka ane sarjaka; nATakakAra nANuM na. (saM. nANaka, prA. nANA) calaNI sikko (2) nATyagRha na. (saM.) nATakazALA; raMgabhUmi; raMgabhavana; nAta strI. (saM. jJAti, jJAti, jAta; kuLa, vADA ke vargano thiyeTara' nATaka bhajavavAno akhataro lokasamUha (2) nAtane ApeluM jamaNa; nAtavaro nATyaprayoga kuM. (saM.) nATaka; saMvAda vagere karavAM te (2) nAtajAta strI. jJAti ane jAti nATayarasa . (saM.) nATakamAM Avato ke enA jevo rasa nAtabhAI jhI. eka ja jJAtino hoIne bhAI te nATyarUpAMtara na. koI paNa sAhitya svarUpanuM nATakanA nAtariyuM vi. nAtarAnuM; nAtarAne lagatuM (2) nAtaruM svarUpamAM parivartana karavAnI chUTavALuM (3) bhinna kuLanuM nATyavida . (saM.) nATyazAstrI; nATyaniSNAta nAtaruMna. (saM. zAtra, prA. nAtra) saMbaMdha. udA. "gAmanAtare nATyazAstra na. (saM.) nATyakaLAnuM zAstra bhAI' (2) lagnavidhi vagara, rAMDelI ke phAragatIthI nATyAtmaka vakrApti strI. (saM.) nATakamAM pAtrAe na dhAryA chUTI thayelI strInuM ke evI strI sAthe puruSanuM paraNavuM hoya evo viziSTa ke viparIta artha prekSakone pahoMce te (3) joDakAmAMthI eka naMga jatuM rahI tenI jagAe evI saMvAdanI prayukti; prAmeTika AyarnI bIjI vijAtIya vastunuM AvavuM te nATyAMga na. (a.) nATyanAM aMga (te dasa che.) nAvaro 5. jJAtibhojana; nAtajamaNa na (nAka , nAsavuM , bArI) nAsI chUTavAnI nAtAla strI, (po.) DisembaranI paccIsamIthI ekatrIsamI bArI ke mArga; chaTakabArI thiI gayuM sudhI ujavAtA khristI tahevAro; IzujayaMtI; 'krisTamasa' nATha vi. saM. naSTa, prA. naTTa) nAsI chuTya: palAyana nAtIluM vi. potAnI nAtanuM nADa strI. (saM. nADI) 2ga (khAsa karIne kAMDA pAsethI, nAto chuM. (saM. jJAti) saMbaMdha; meLa; vahevAra jenA uparathI vaidya lohInI gati pArakhe che.) (2) nAtha chuM. (saM.) svAmI (2) mAlika (3) saMnyAsIonI (lA.) valaNa (3) lagAma; kAbU (4) Doka (5) dazamAMnI eka aTaka ALA cAmaDAne AmaLIne banAvelo dora; nADaNa nAtha strI. (saM. nastA, prA. natthA) natha, nAkanI vALI (6) kamaLanI polI naLI-dAMDI (2) baLada vagerenA nAkamAM naMkhAtI dorI (9) nADaNa na. jhUMsaruM bAMdhavAnuM doraDuM; nADuM jamInanuM dhovANa rokavA baMdhAtI pALa nADavuM sakri. nADa-doraDAthI dhUsare jakaDIne bAMdhavuM nAthaNuM na. palAM laTakAvavAnI dorI nADAchaDI strI. be ke vadhAre raMganI sUtaranI dorI nAtha namIzvara pu. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaronADI strI, (saM.) nADaH raga (2) nAnI dorI mAMnA soLamA bhAnA sALamAM kei saMpradAya nADItaMtra na. (saM.) nADIonuM taMtra nAthapaMtha, nAthasaMpradAya paM. (saM.) nAtha saMnyAsIone paMtha For Private and Personal Use Only
Page #478
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nAthI 4 6 1 I nAmaNadIvo nAthavuM sakri. (da. natthaNa=nAkamAM cheda pADavo) baLadane nAnuM sUnuM vi. najIvuM; sAdhAraNa nAtha ghAlavI (2) aMkuzamAM ANavuM (3) paloTavuM nAneruM vi. nAnakaDuM; nAnuM nAtha sutejA puM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakarI- nAno chuM. (sara. de. naNa moTo bhAI, saM. nAna, prA. mAMnA chaThThA nanna) mAno bApa; Ajo; mAtAmaha nAda puM. (saM.) avAja; ghoSa; dhvani (2) vAcA ke vargonuM nAno chuM. "nAnuMnuM puliMga [evuM mULa dhvaninuM rUpa (3) (lA.) Teva; chaMda (4) lahe; nAnyatara vi. (saM.) napuMsakaliMganuM; nahi nara ke nahi nArI dhUna (5) garva; abhimAna nApasaMda vi. (phA.) aNagamatuM (2) amAnya nAdabiMdu na. (saM.) nAdanuM anusaMdhAna karavAnuM kendra (yoga) nApasaMdagI strI. aNagamo (2) mAnya na thavuM te nAdabrahma puM, na. nAdarUpI paramAtmA nApAka vi. (phA.) apavitra nAdara vi. (a. nAdira) asAdhAraNa; uttama nApAkI strI. (phA.) apavitratA nAdAna vi. (phA.) aNasamaju; mUrkha nApAya-yA, )dAra vi. (phA.) adhdhariyuM; pAyA ke nAdAnI, (-niyata) strI. nAdAnapaNuM; mUrkhAmI [mANasa AdhAra vagaranuM niApasaMda nAdAra vi. (phA.) kaMgAla (2) devALiyuM (3) puM. tevo nApAsa vi. (nApAsa) napAsa; pAsa nahIM thayeluM (2) nAdArI strI. garIbI (2) devALuM nApika, (-4) paM. (saM.) vALaMda; nAI nAdira vi. (a.) advitIya; adbhuta nApharamAna vi. (phA.) hukamano anAdara karanAruM nAdirazAha paM. (phA.) eka julamI bAdazAha nApharamAnI strI. hukamanI avajJA-avagaNanA nAdirazAhI strI. julamI rAjayakArabhAra (2) vi. nApheravAda puM. je nIti che temAM pheraphAra na karavo-na pheravavuM - nAdirazAhane lagatuM joIe evo mata (2) asahakAra tarIke dhArAsabhAonA nAdI vi. (saM.) nAdavALuM, nAdane lagatuM (2) torI; chaMdI bahiSkAramAM pheraphAra na karavo evo kaoNnsesa pakSano nAdurasta vi. (phA. nAdurasta) mAMduM; bImAra (sane 1920-30 yugamAM) mata nAdurastI strI. mAMdagI; bImArI zikelI roTalI nApheravAdI vi. (2) puM. nApheravAdamAM mAnanAra nAna na. (phA.) moTI daDA jevI eka roTI, pAMu (2) nAbAliga vi. (phA.) sagIra (kAyadAmAM TharAveluM tethI) nAnaka paM. zIkha dharmanA pravartaka eka saMta - nAnI uMmaranuM tevuM kareluM-thayeluM nAnakaDuM vi. nAnuM (lAlityavAcaka) bUida vi. (phA.) nirmULa; samUNe khalAsa; hoya ja nahi nAnakapaMthI vi. (2) 5. zIkhadharmI niAnakapaMthI nAbUdI strI. samULa uccheda-nAza nAnakazAhI(-I) vi. guru nAnake sthApeluM ke pravartAveluM; nAbhi strI. (saM.) dUTI (2) madhyabhAga; keMdra (3) paiDAno nAnakuM vi. nAnuM, nAnakaDuM; mAnavuM madhyabhAga jyAM ArAo maLe che. [UgeluM kamaLa nAnakhaTAI strI. (phA.) eka khAdya padArtha-mIThAI nAbhikamala, (-La) na. dUTIrUpI kamaLa (2) nAbhimAMthI nAnaDiyuM vi. nAnuM nAnakaDuM nAbhinAla (saM.) (-La) strI, garbhamAM bALakanI ghUMTI sAthe nAnapaaiI. ("nAnuM' uparathI)nAnama (2)nAnapaNa; bALapaNa joDAyelI ragonI lAMbI naLI nAnapaNa na. bALapaNa nAma saMyo. (saM.) eTale ke; arthAta nAnama strI. nAnApaNuM; nAnapa (2) halakAI; UNapa nAma na. (saM., phA.) saMjJA (2) vastuno saMjJArUpa zabda nAnA vi. (saM.) vidhavidha; aneka tarehatarehanuM (3) yAdagIrI; kIrti ['dazaratha nAmaka nAnA DuM. (mAnArthe ba.va.) mAtAnA pitA; AjA nAmaka vi. nAmanuM nAmavALuM (samAsane aMte. udA. nAnArUpa vi. (saM.) vividha rUpanuM prakAranA raMga nAmakaraNa na. (saM.) nAma pADavAno vidhi (soLamAMno nAnAvarNa vi. (saM.) vividha varNanuM (2) paM.ba.va. aneka eka saMskAra) [pachI pharI janAruM nAnAvidha vi. aneka prakAranuM (2) kri.vi. aneka prakAre nAma(mu)kakara vi. (phA. nAmukira) nAkabUla; ho kahyA nAnI strI. mAnI mA; AjI (2) vi., strI. "nAnuM'nuM nAmacA strI. (phA. nAmacaha) nAmanA; khyAti strIliMga nAmacIna, nAmA vi. (nAma + phA. cIna; phA. jAdaha) nAnuM vi. (saM. glajja, prA. laha, ma. lAna, hi. nAnha, nAmIcuM; kukhyAta; kharAba rIte jANItuM nA) thoDI uMmaranuM (2) kadamAM alpa (3) halakuM; nAmajoga, (-gI) vi., strI jenuM nAma lakhyuM hoya tene UtaratuM ja maLe tevI (hUMDI) nAnuM AMtaraDuM na. lAMbuM pAtaLuM AMtaraDuM nAmaThAma nA nAma ane ThAma; saranAmuM; patto nAnuMzIka vi. jarAka sarakhuM (kada ke uMmaramAM) nAmaNadIvo 5. rAmaNadIvo For Private and Personal Use Only
Page #479
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nAmadAro 4 6 2 nArAca nAmadAra vi. (phA.) mazahUra (2) mAnavaMta; zrImAna nAmerI vi. (nAma parathI) samAna-eka ja nAmanuM nAmadArI strI. (phA.) prakhyAti; vikhyAti; patiSThA nAmoccAraNa na. nAma uccAravuM te nAmadhAtu pu. nAma uparathI banelo dhAtu nAmozI strI. (a. nAsUsa) beAbarU; hINapata; apayaza nAmadhArI (ka) vi. (saM.) nAma dhAraNa karanAruM (2) nAyaka . (saM.) AgevAna; saradAra (2) nATakanuM ke nAmanuM ja; jUThuM; DhoMgI vArtAnuM mukhya pAtra (3) asAItanA vArasanI eka nAmadhUna strI. ((IzvaranAM) nAmanI dhUna ke lahe brAhmaNa-aTaka temaja te jJAtino puruSa (4) lazkarI nAmanA strI. kIrti (2) AbarU (3) jAherAta TukaDIno vaDo striI, nAyakaDAnI strI manirdeza chuM. (saM.) nAmano khAsa ullekha (2) nAma nAyakaDI strI, sara. nAyako) eka AdivAsI komanI bolIne karelI gaNatarI pittA tarIke) nAyakaDo 5. AdivAsI nAyakaDA komano paraSa nAmanizAna na. nAma ke bIjuM kAMI cihana (oLakha yA nAyakaNa, (-NI) strI. (nAyakA uparathI) vezyA; gaNikA nAmanuM vi. nAmavALuM (2) mAtra dekhADavAnuM ja; kahevA pUratuM nAyakA strI. nAyakaNa (2) nAyikA pirajano mANasa nAma badalI strI. nAma badalavuM te; "TrAnsaphara svilpa nAyako pu. ('nAyaka' uparathI) sUrata bAjunI eka nAnInAmamAtra vi. (saM.) nAma pUratuM; nAmanuM ja (2) (lA) nAyaDuM na., (Do) 5. (saM. nAbhi, prA. nAhi) nAra; nAmamudrA strI. (saM.) nAmavALo sikko (sIla mAravAno) nAraDo; zizu janme tyAre enI ghUMTIe vaLagela nasa nAmayogI vi. zabdayogI avyaya. jema ke, pAse); nAma nAyaDI strI, (saM. nAbhi, prA. nAhi) (paDAMnI) nAbhi sAthe yoga (saMbaMdhavALuM) (vyA.) mirajIno abhAva nAyaDI (nADa uparathI) tAMta; cAmaDAnI pAtaLI dorI nAmarajI strI. (phA.) anicchA; marajI na hovI te; nAyaba vi. (a. nAiba = pratinidhi, avejImAM kAma nAmarAzi vi. eka nAmanuM eka rAzivALA nAmanuM karanAra) hAtha nIcenuM - madadagAra; DepyuTI' (2) nAmarda vi. (phA.) bAyeluM; puruSatvahIna (2) napuMsaka sahAyaka adhikArI; "DepyuTI ophisara nAmardI, (-dghaI) strI. bAyalApaNuM; napuMsakatA nAyabapradhAna 5. madadanIza pradhAna; "DepyuTI minisTara' nAmavara vi. (nAma+phA. vara) prakhyAta; sArI nAmanAvALuM nAyalona na. (i.) eka rAsAyaNika padArtha, jemAMthI kapaDAM nAmavAkya na. nAma tarIke vaparAyeluM gauNa vAkya (vyA.). bane che. niAyakA guNakA; rAmajaNI nAmavAcaka vi. (saM.) nAma batAvanAra (vyA.) nAyikA strI. mukhya strIpAtra (2) agresara strI (3) nAmavuM sakri. (saM. nam) namAvavuM (2) reDavuM (3) akri. nAra strI, (2) . (saM.) pANI vaLavuM; tarapha javuM nAra chuM. manuSyamAtrano samUha nAmazeSa vi. mAtra nAma bAkI rahyuM hoya tevuM; nAza pAmeluM nAra strI. gillIdaMDAnI ramatano e nAmano eka dAva nAmasmaraNa na. nAma levuM - yAda karavuM te; nAmano japa -nAra,-nAruM pratya.kartavAcaka kRdaMtapratyaya. (maranAra, maranAruM) nAmaMjUra vi. (phA.) nAkabUla; radabAtala kareluM nAra(-rI) strI. nArI; strI nAmaMjUrI strI. nAmaMjUra thavuM te nArakI, (05) vi. (saM.) narakanuM; narakane lagatuM nAmAvali, (-lI, Li, gaLI) strI. (saM. nAmAvali, nArakhuM na. (nAbhi nAyaDI + rakhuM saM. rakSa uparathI) nAmAvalI) nAmanI TIpa - yAdI paDAMnI nAbhimAM nAkhavAmAM AvatI loDhAnI cUDI nAmAMkita vi. (saM.) prakhyAta; jANItuM [saMjJA (2) camarakhuM nAmAMtara na. (saM.) nAma badalI nAkhavuM te (2) bIjuM nAma, nAraDuM na. (Do) . (saM. nAbhi, prA. nAhi) nAya; nAmika vi. (saM.) nAmavALuM; nAma saMbaMdhI nAyaDo; zizu janme tyAre enI ghUMTIe vaLagela nasa nAmI, (OcuM) vi. (phA.) prakhyAta, mazahUra (2) suMdara; nArada puM. (saM.) eka devarSi, brahmAnA eka mAnasaputra (2) uttama (3) nAmacIna [aghaTita; aNachAjatuM be jaNane Amatema kahIne laDAvI mAranAra; temAM majA nAmunAsa(-si)ba vi. (kA. nAmunAsiba) geravAjabI; mANanAra mANasa; khaTapaTiyo mANasa nAmurAda vi, (phA.) nirAza; nAumeda; AzAbhaMga nAradavidhA strI, nAradaveDA pu.ba.va. be jaNane nAmuM na. (phA.) jameudhArano hisAba (2) haka; dApu (3) laDAvavAnI kaLA ke Teva varNana; itihAsa. udA. bAbaranAmuM(4) nAmalakhavAMte nAraMga kuM. (saM., phA.) nAraMgInuM jhADa nAmuMThAmuM, nAmuM lekhuM na. nAmAno vigatavAra hisAba nAraMgiyuM vi. nAraMgI raMganuM nAme udnAma upara, -ne khAte (2) nAmathI. udA. nAme nAraMgI vi. nAraMgI raMganuM (2) strI. eka jhADa ke tenuM phalANA nArA ud. sUtroccAra; vijayaghoSa eka gaNameLa chaMda nAmenAma udbarobara eka ja nAmathI nArAca na. (saM.) loDhAnuM bANa (2) puM. aDhAra akSarano For Private and Personal Use Only
Page #480
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nArAja 46 3 | nAstikatA, -paNuM), nAstikya nArAja vi. (phA.) nAkhuza aprasanna (2) dubhAyeluM (3) nAvaNiyo . unAmaNiyo krodhAyamAna [krodha nAvalo(-liyo) chuM. (saM. nAtha, prA. nAho, apa. nAhu nArAjI, (-jagI, strI, (phA.) nAkhuzI; aprasannatA (2) = nAtha; dhaNI uparathI) pati (lAlityavAcaka) nArAbAjI strI, vAraMvAra thato sUtroccAra (2) vyartha bhASaNa nAvAkepha vi. (phA. nA+a. vAkipha) a9 nArAyaNa puM. (saM.) zeSazAyI viSNu (2) eka RSi; aNavAkepha(vArasI (2) nadhaNiyAtuM; dhaNIdhorI vinAnuM naranA sAthI (3) saMnyAsI [govALa senA nAvArasa, (-sI)vi. (phA. nAvArisa) vArasavagaranuM binanArAyaNI strI. (saM.) durgA (2) lakSmI (3) zrIkRSNanI nAvika chuM. (saM.) vahANavaTI; khalAsI (2) sukAnI nArikera, (-la) na. (saM. nArikela) nAriyeLa; zrIphaLa nAvI chuM. (saM. nApita, prA. nyAvia) vALaMda; nAI nAriyeLa na. (saM. nArikela, prA. nAriela) zrIphaLa nAvInya na. (saM.) navInatA toTo nAriyeLI strI, nALiyeranuM jhADa; nALiyerI nAza puM. (saM.) saMhAra; pAyamAlI; khuvArI (2) nukasAna; nAriyeLI pUnama strI, zrAvaNI pUrNimA nAzaka (saM.) (-kAraka) vi. nAza karanAra; vinAzaka nArI strI, (saM.) strI; mahilA; nAra [zarIranI goThavaNa nAzana vi. (saM.) nAzaka nArIkuMjara chuM. hAthIno dekhAva dekhAya tevI strIonA nAzana na. nAza nArIkera, (-la) na. (saM. nArikela) nAriyeLa nAzavaMta, nAzavAna vi. nAza pAme tevuM; nazvara sirvanAzI nArIjAti strI. strI jAti (2) strIliMga (vyA.) -nAzI vi. (saM.) nAzaka (samAsane aMte Ave che. dA.ta. nArI pratiSThA strI. strIo pratyeno Adara-sanmAna; nAsa DuM. (saM. nasya) nAka vATe dhUNI ke varALa levI te strI sanmAna (2) strIdAkSiNya (2) ThAmaThekANuM; nAsatapAsa (3) tapAsa; bhALa nAru chuM. vasavAyo (2) vasavAyAnI hakasAI nAsaNuM na. nAsavuM te; nAsabhAga eka phaLa nArukAru vi. phAlatu-halakI jAtanuM (2) pu.ba.va. nAsapAtI strI, na. (phA. nAzapAtI) sapharajananA jevuM vasavAyAnI cauda jAta (nava nAru ane pAMca kAru) nAsabhAgastrI. (nAsavuM+bhAgavuM) nAsAnAsa; bhAgAbhAga nAruM na. (saM. snAyu, prA. hAru) gUmaDuM pAkIne paDelo nAsamaja vi. (phAM. nA+samaja) aNasamaju zAra-tenuM moTuM (2) eka roga (jemAM phollAo thaI nAsavuM akri. (saM. nazyati, prA. nassaI-nAsaI) doDavuM aMdarathI sUtara jevo lAMbo kIDo nIkaLe che.) (2) jatuM rahevuM; bhAgavuM(3) pAchuM paDavuM; pIchehaTha karavI -nAruM pratya. juo '-nAra" pratyaya nAsA strI. (saM.) nAka (2) daravAjAno upalo bhAga jemAM nAro chuM. sUtroccAra liAvanAra davA gaNapatinuM citra kADheluM hoya che. (3) araDUsI nArkoTika vi. (I.) mAdaka ke kephI dravya (2) behozI nAsAgra na. (saM.) nAkanuM TeravuM nArsisijhama na. (iM.) Atmarati auodhAnI vikRti nAsAnAsa, (-sI) strI. doDAdoDa; bhAgAbhAga nAla (saM.), (-La) strI. dAMDI (kamaLa vagerenI) nAsAbita vi. (phA.) sAbita na thayeluM; asiddha nAlAyaka vi. (phA. nAlAIka) ayogya; aNachAjatuM, nAsikA strI. (saM.) nAsA; nAka asabhya; apAtra nAsikAgra na. (saM.) nAsAgra; nAkanuM TeravuM nAlAyakI strI. ayogyatA; asabhyatA; nAlAyakapaNuM nAsikya vi. (saM.) nAkanuM; nAkane lagatuM (2) paM. nAli(-lI) strI. (saM.) morI; nIka (2) nasa; nADI anunAsika avAja ke vyaMjana nAlikera na. (saM.) nALiyera; zrIphaLa nAsi(-sI)pAsa vi. (phA.) nirAza; nAumeda nAlikerI strI, nALiyerI; nALiyeranuM jhADa nAsi(-sI)pAsI strI. nirAzA; nAumedI nAlI strI. (saM.) juo "nAli' [avajJA; avagaNanA nAsUra na. (a.) nAka, kAna, AMkha vageremAM saDAnA kAraNe nAlezI, (-sI) strI. (phA. nAliza) niMdA; badagoI (2) paDatuM kANuM-chidra [(mANasa) nAstrI, na. (saM. nAva,prA. nAvA) hoDI; vahANa; machavo nAsetu vi.. puM. ('nAsavuM' uparathI) nAsI janAra; bhAgeDuM nAva (saM. nAya, prA, nAha) nAtha; pati nAsodara 5. nAkano eka roga hiovuM te nAvaDI strI, nAnuM nAva; hoDI nAsti strI, (saM. na + asti) astitvano abhAva; na nAvaDuM na. hoDakuM; nAnuM nAva nAstika vi. (saM.) Izvara, paraloka, karmaphaLa vagere nathI nAvaNa na. (saM. snApana, prA. hAvaNa) snAna (2) evI mAnyatAvALuM (2) puM. tevI mAnyatA dharAvato nAhavAnuM pANI (3) RtusnAna (4) raja; Artava mANasa (3) cArvAka; azraddhAvAna nAvaNiyuM na. snAna [unAmaNiyo nAstiktA strI. (saM.), (-paNuM) nAstikya na. nAstika nAvaNiyuM nAhavAnI jagA (2) nAhavAnuM pANI (3) hovuM ne ke teno bhAva; anAsthA For Private and Personal Use Only
Page #481
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nAstikavAda 4 6 4 nikharAvavuM nAstikavAda puM. (saM.) nAstika mata nAgaravuM sakri. laMgara nAkhavuM; lAMgaravuM (2) jotaravuM nAstikavAdI vi. (saM.) Izvara, paraloka, karmaphaLa vagere nAMdiyo chuM. zivano poThiyo, naMdI (2) chokaro nathI ema mAnyatAvALuM (2) puM. cArvAka (2) nAstika nAMdI strI. (saM.) nATakanA AzIrvAdAtmaka zloka (2) mANasa AzIrvAda namaskAra ke vanirdezavALo nATakano nAsto pu. (phA. nAtaha) zirAmaNa; upAhAra prAraMbhano zloka mAMgalika prasaMge thatuM eka zrAddha nAhaka kri.vi. (phA. nAhakka) vagara kAraNe; khAlIpIlI nAMdImukha, nAMdIzrAddha na. (saM.) putrajanma, vivAha vagere (2) vagara ke; anyAyI rIte nAMdaDiyuM, nAMdhalaDuM vi. nAnuM (2) anAtha nAhakanuM kri.vi. kAraNa ke haka vagara; nAhaka nAMdhaluM vi. nAnuM nAhavuM akri. (saM. snAti, prA. nAI) snAna karavuM ni (saM.) kriyApada ane saMjJAnI AgaLa nIcenA arthomAM nAhavuM.nicovavuM a.kri. lAgatuM-vaLagatuM hovuM; saMbaMdha hovo lagADAto pUrvaga : (1) nIce, to, aMdara. udA. nAhiMmata vi. (phA.) kAyara; hiMmata vinAnuM nipAta, nimagna (2) samUha, gADhatA, atizayatA. nAhIM ki.vi. (apa. nAhiM) nahi. nahIM udA. nikuMja, nigraha, nigUDha (3) cokkasapaNuM; nAhulo (liyo) 5. nAtha; prItama bhAvAtmakatA. udA. nikhAlasa, (4) ni, nisa e nALa paM. (a. naala) ghoDA tathA baLadane page ke joDAnI saMskRta pUrvagonA rUpa tarIke. bahAra' evA arthamAM. eDIe jaDavAmAM AvatI lokhaMDanI jADI paTI udA. nikAsa (5) abhAvanA arthamAM. udA. nidhaDaka. nALa puM. (saM. nAla) nAla; lAMbI polI dAMDI ke naLI (2) nikaTa vi. (saM.) pAsenuM (2) kri.vi. pAse; najIka; samIpa garbhAzayamAM bALakanI ghUMTI sAthe joDAyelI ragonI nikaTatA strI. (saM.) nikaTapaNuM; sAmIpya; naikaryo lAMbI naLI - nAyaDo (3) strI. ghoDA, baLadane page nikaTavartI vi. najIka raheluM; najIkanuM, pAsenuM yA joDAnI eDIe jaDAtI lokhaMDanI jADI paTI (4) nikara paM. (saM.) samUha; jaththo (2) Dhagalo neLa (5) neLiyuM (6) paranALa (7) baMdUkanI naLI nikala strI. (iM.) eka sapheda caLakatI dhAtu nALagoLo khuM. topano goLo bhUiMgaLI nikaSa chuM. (saM.) sarANa (2) kasoTI ke teno paththara nALacuM na. pravAhI padArtha reDavA mATenI amuka AkAranI nikaSazilA strI. (saM.) sarANa ke kasoTIno paththara nALa chedana na. (saM. nAlacchedana) zizu janmatAM garbhAzaya nikaMdana na. (saM.) jaDamULamAMthI ukheDI nAza karavo e; sAthe ghUMTIne joDanArA nAyaDAne kApI nAkhavAnI kriyA bhAre vinAza nALabaMda(-dha) muM. nALa jaDanAro kArIgara nikA kuM. (a. nikAha) zAdI; lagna simudayA naLabaMdI(-dhI) strI, nALa jaDavAnI kriyA ke dhaMdho nikAya . (saM.) ghara; raheThANa (2) zarIra (3) samUha; nALiyuM na. (nALa parathI) neLa; sAMkaDI galI (2) gADA nikAla puM. (saM. niSkala, prA. nikkAla) pheMsalo; patAvaTa javAno sAMkaDo mArga (2) nIkaLavAno mArga (3) nIkaLavuM te (4) cheDo; nALiyera (saM. nArikela) zrIphaLa piradeza javuM te nALiyerI strI, nALiyeranuM jhADa [(3) garanALuM nikAza, (-sa) strI. (saM. niSkAsa, prA. nikkAsa) mAlanuM nALuM na. (saM. nADa, prA. nAla) vaheLo (2) nAnI nadI nikAzI(-sI) vi.nikAsa mATenuM; te mATe yogya[(ra.vi.) nAMkhavuM sakri. (saM. saMsthati) nAkhavuM; pheMkavuM (2) bAju nikAsaNI strI. nikAsa karatI naLI; DilivarI TyUba' para rAkhavuM; paDatuM mUkavuM (3) mUkavuM (jema ke, godaDuM nikAsa sakri. (saM. nir + kAsaya, prA. nikAsa) kyAM nAMkhavAnuM che ?) (4) aMdara umeravuM; dAkhala nikAsa karavI (2) bahAra kADhavuM karavuM (dALamAM kokama nAMkhavAM) (5) kArIgarane tyAM nikAha pu. (a.) nikA; zAdI; lagana taiyAra karAvavA soMpavuM (dhobIne tyAM kapaDAM nAMkhavAM) nikuMja strI. (saM.) vanaspatinI ghaTA; kuMja (9) kara ke vero besADavo (7) anya kriyApadanI nikRSTa vi. (saM.) adhama; halakuM kapAtara sahAyamAM te kriyA jhapATAbaMdha pUrI karavAno (athavA niketa chuM. (0na) na. (saM.) sthAna; ghara; makAna; rahevAnI koI sthAne te gametema pUrI karavAno) bhAva batAve jagyA; nivAsa thApaNa tarIke mUkeluM soMpeluM che. udA. rAMdhI nAMkha; khodI nAMkha. nikSita vi. (saM.) phekeluM (2) mokaleluM (3) tyajeluM (4) nAMgara na. (da. nagara, phA. laMgara) laMgara nikSepa chuM. (saM.) pheMkavuM te () mokalavuM te (3) tyAga nAgaraNuM na. nAgaraNuM; nAgaNuM; vAsaNa UMcakavA karAto (4) jAsa; thApaNa; "TrasTa' niAra (puruSa) eka gALo (2) dAmaNuM (3) haLanI dhUMsarIne baMdhAtuM nikSepaka vi., . (saM.) nikSepa karanAra; pheMkanAra; mokaladoraDuM | nikharAvavuM sakri. "nikhAravuMnuM preraka aMta For Private and Personal Use Only
Page #482
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ nitAra, (6Na) nikhavI 4 65 nikharva vi. (saM.) so abaja, dasa kharva (2) 5. so abaja nigrahasthAna na. (saM.) vAdamAM parAjayanuM sthAna, jeTalI saMkhyA ke AMkaDo; "1,00,00,00,00,000' vipratipatti ke apratipattine kAraNe jayAMthI vAdIne nikhAra puM. khoLa kADhavI-nikhAravuM te (2) kheLa; kAjI (3) aTakAvavo paDe te; "poInTa oNpha oNrDara' (cA.) moTI oTa (4) oTa pachI bAra miniTa sudhI pANI nigro chuM. (.) habasI; sIdI sthira rahe che te (5) saphAI; sajAvaTa (6) nIkharI nighaTaghaTa vi. ThAmaThekANA vinAnuM (2) bezarama AvavuM te; opa siApha karavuM; kheLa kADhI nAkhavI nigharSaNa na. (saM.) ghasAro; mardana nikhAravuM sakri. (saM. niHkSArayati, prA. nimbAraI) dhovuM; nighaMTu puM, (saM.) zabdakoza; zabdasUci (2) vanaspatikoza nikhAlasa vi. (ni + a. khAlisa) khullA - zuddha dilanuM; (3) yAskamunie karelo vaidika zabdono paryAyakoza hRdayanuM (2) bheLaseLa vinAnuM nikhAlasapaNuM; kenDora' ane tenuM spaSTIkaraNa nikhAlasatA strI, zuddha khulluM dila hovuM te; sAphadilI; nighA strI, juo "nigAha' nikhila vi. (saM.) badhuM; akhila; saghaLuM; tamAma nicaya pu. saMcaya; Dhagalo; jamAva nikhileza-zvara) puM. (saM.) paramezvara niyula puM. (saM.) ba2 (2) netara nigaDa na. (saM.) gunegArane page nAkhavAnI beDI; jaMjIra- nicoDa . (nicovavuM uparathI) nicovIne kADhelo rasa heDa (ra) hAthInA pagamAM nAkhavAnI sAMkaLa (2) sAra; niSkarSa; chevaTano nirNaya nigama paM. (saM.) veda, dharmazAstra (2) Izvaranu vacana (3) nicora, (-la) (saM. nicola) pu. AcchAdana; ghUghaTanuM kapaDuM aMta; pariNAma (4) tarka (5) koI paNa viSayanuM (2) pacheDI; cAdara (3) vaDha; kapaDuM taMtra-Ayoga; kaoNrporezana' () vepAra (7) vaNajAra nicovaNa na. nicovavuM te (2) chevaTano nirNaya nigamana na. (saM.) sAra; nikAla (2) nyAyanA paMcAvayava nicovavuM sakri. (saM. nizcIta ti, prA. niccoaI) vAkyamAM chelluM pAMcamuM, jemAM pratijJAvAkyamAM jaNAvelI dabAvIne pANI bahAra kADhavuM (2) kasa rahe nahi tema vAta siddha thaI evuM sUcavavA tenuM pharIthI kathana karavuM (3) yuktithI jhUMTavI levuM karavAmAM Ave che. nicovAvuM a.kri. "nicovavuMnuM karmaNi nigamavuM sakri. (saM. nirgam, prA. nigama parathI) nichaThiyuM na. ghaMTImAMthI loTa kADhavAnuM lUgaDuM ke chAluM TALavuM; dUra karavuM (2) a.kri. vItavuM; gujaravuM nichALavuM sakri. (saM. nikSAlaya, prA.nicchAlaya) vIchaLavuM nigamavuM a.kri. TapakavuM nija vi. saM.) potAnuM; aMgata; svakIya nigamAgama na. (saM. nigama+Agama) veda vagere zAstro nijadhAma, nijapada na. (saM.) svadhAma; paramAtmAnuM dhAma nigarAnI strI, (phA.) dekharekha (2) cokIpahero nijamaMdira ne. (saM.) maMdirano gabhAro (2) potAnuM khAsa nigAha strI. (phA.) najara; daSTi (2) dhyAna; saMbhALa; sthAna ke ghara kALajI (3) maherabAnI; kRpAdRSTi nijarUpa na. (saM.) potAnuM rUpa; svarUpa nigAhabAna vi. (phA.) kRpAdRSTi-maherabAnI karanAra nijAtmA chuM. (saM.) potAno AtmA-jIva niMda nigahabAnI strI, dekharekha (2) maherabAnI nijAnaMda puM. (saM.) potAnA aMtarano AnaMda (2) AtmAnigALa pu. (nigALavuM' uparathI) ogharALo (2) vADo nijArA puM. nejArA; kaTAkSa rasa (3) gALatAM rahelo kacaro (4) Dhorano vAgoLatAM nijecchA strIe potAnI icchA khiAsa paDelo ogALa nijI vi. (saM.) nijanuM potAnuM; aMgata (2) potAnuM nigALavuM sakri. (ni+gALavuM) Tapake ema karavuM nijhAmapuM. (a.) dakSiNa haidarAbAdanA rAjAnI saMjJA kema nigALo 5. nigALa; ogharALo (2) ghADo rasa (3) nita kri.vi. (saM. nitya) nitya; roja; haMmezA gALatAM rahelo kacaro nitanavuM vi. hameza navuM; tAjuMtAjuM nigUDha vi. (saM.) guNa; barobara saMtADeluM; chupAyeluM (2) nitarA(-rAma)Na na. nItareluM pANI ke pravAhI agamya; gUDha; na samajAya tevuM (3) rahasyamaya nitarAvavuM sakri. "nItaravuM'nuM preraka; nitArAvavuM nigUDhatA strI. (saM.) nigUDha hovApaNuM mArmika arthavALuM nitalana. (saM.) sAta pAtALamAMnuM eka [UtaratoDhoLAva nigUDhArtha puM. (saM.) chupAyelo artha (2) vi. rahasyamaya, nitaMba puM. (saM.) kUlo; thApo (strIno) (2) UMco ane nigraha chuM. (saM.) avarodha; aTakAva; damana; pakaDI rAkhavuM nitaMbavatI, nitaMbanI strI. (saM.) bhAre ane DhaLatA te (2) baMdhana (3) sajA (4) iMdriyono saMyama niMtabavALI strI (2) sAmAnya strI nigrahakArI-raka) vi. (saM.) nigraha karanAruM nitAra, (0) 5. nitAravuM che ke tema karatAM ke thatAM maLe nigrahavRtti strI. (saM.) vigraha karavAnuM valaNa te pravAhI - nitarAmaNa For Private and Personal Use Only
Page #483
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nitArI 4 6 huM nibhADo nitAravuM sakri. nItare ema karavuM [madada karavI saMcAlaka adhyakSa; DirekTara nitArAvavuM sakri. banitAravuM'nuM preraka (2) nitAravAmAM nidezAlaya strI. (saM.) niyAmaka kacerI nitArAnuM a.kri. anitAravuMnuM karmaNi nidrA strI. (saM.) UMgha; nIMdara nitAMta vi. (2) kri.vi. (saM.) khUba; atizaya (2) tadana; nidrAkara vi. UMgha lAvanAruM sAva; sadaMtara; "aTala nidrAdhIna, 0vaza) vi. nidrAne AdhIna; UMdhatuM nityavi. (saM.) sanAtana, zAzvata; avinAzI (2) rojanuM; nidrAbhaMga kuM. (saM.) UMghamAM khalela UMgha UDI javI te roja karavAnuM rojiMdu (3) kri.vi.dararoja, haMmezAM nidrAroga paM. (saM.) UMgha na Ave tevo roga nityakathA strI. (saM.) dararoja thatI dharmavArtA [vidhi nidrAvaza vi. (saM.) nidrAne adhIna; UMghatuM nityakarmana. (saM.) rojanuM kArya (2) nitya karavAno dhArmika nidrAvasthA strI. (saM.) UMgha AvI gaI hoya tevI avasthA nityakrama puM. (saM.) dararojano krama; rUTina niAzIpaNuM nidrAsana na. ati lAMbI nidrAmAM paDavuM te nityatAstrI, tva)na. (saM.) zAzvatatA; sanAtanatA; avi- nidrita vi. (saM.) UMdhatuM; UgheluM; UMdhI gayeluM nitya navIna, nityanUtana, nityanavuM vi. nitanavuM; haMmezAM nidhaDaka ki.vi. anidhaDaka) bedhaDaka nirbhayapaNe navuM, tAjuM [(2) nityakarma nidhana na. (saM.) mRtyu; avasAna nityaniyama muM. (saM.) na pharI zake tevo sanAtana niyama nidhAna na. (saM.) nidhi (bhAra); khajAno (2) AdhAra; nityapATha puM. haMmeza karavAno dhArmika graMthono pATha AzrayasthAna (3) prApti; "veTiMga" [anAmata-mULa nityalIlAvAsa puM. (saM.) bhagavallIlAmAM vAsa; mRtyu nidhi chuM. (saM.) bhaMDAra; khajAno (2) thApaNa; bhaMDoLa; nityavyavahAra puM. (saM.) rojano-sAdhAraNa vyavahAra; nina(-nA)da puM. (saM.) avAja; nAda; dhvani dararojanuM kAmakAja; rUTina ninAdita vi. (saM.) avAjavALuM; gajavI mUkeluM nityazaH ki.vi. (saM.) dararojapratidina nipajaNa strI. nIpaja; Upaja; utpanna nityasamAsapuM. (saM.) AvazyakasamAsa,jenAM pada chUTAM pADa- nipajAvavuM sakri. utpanna karavuM; nIpajavuMnuM preraka vAthI teno arthanIkaLejanahi. jemake.jayadratha: jamadagni nitina na. (saM.) nIce paDavuM te paDatI dazA (ra) bhraSTatA nityAnaMda paM. zAzvata AnaMda; brahmAnaMda ane vinAzI nipAta chuM. (saM.) nIce paDavuM te; nipatana (2) vinAza nityAnitya vi. (saM.) nitya ane anitya; avinAzI (3) mRta (4) je zabdanuM mULa na maLatuM hoya te nityAnana. dararojanuM anAja (2) dararojanuM khAvAnuM kaNeThuM avyayarUpa zabda nitye kri.vi. nitya; sadaiva nAra; sUcaka; DemosTreTara nipAtI vi. saM.) nIce paDatuM (2) nAza pAmatuM-pAmanAruM nidarzaka vi. (saM.) nidarzana karanAra; janAra (2) batAva- nipuNavi. (saM.) pravINa;niSNAta;kuzaLa; kAbela; "esparTI nidarzana na. (saM.) batAvavuM te; DemosTrezana' (2) jovuM nipuNatA strI. pravINatA; hoziyArI; nipuNa hovApaNuM te (3) purAvo (4) udAharaNa (5) upadeza (6) nibaddha vi. (saM.) sArI rIte baMdhAyeluM; bAMdheluM (2) vArtA ke kAvyamAM vastune spaSTa karavA dorAyeluM citra; likhita; racita (3) gUMthela (4) jaDela; saMbaddha IlesTrezana nibaMdha puM. (saM.) saMkSipta svarUpavALI ekAgra ane suzliSTa nidarzanA puM. (saM.) eka arthAlaMkAra jemAM be vastuonA rIte lakhAyelI gadyaracanA; "ese' (2) kAyado, dhAro; saMbhavita ke asaMbhavita saMbaMdha mAraphate temanI "ekTa' [(3) racanA; kRti; "kompojhizana' samAnatA sUcita karAtI hoya che. nibaMdhana na. (saM.) baMdhana; bAMdhaNI (2) bAMdhavAnuM sAdhana nidarzanIya vi. (saM.) nidarzanane yogya nibaMdhaka vi. (saM.) vyavasthA karI ApanAra; prabaMdhaka nidAgha chuM. (saM.) unALo (2) taDako; tApa nibaMdhakAra, nibaMdhI puM. (saM.) nibaMdha lakhanAra-karanAra nidAna na. (saM.) mULa kAraNa (2) roganAM kAraNonI tapAsa nibaMbikAstrI. (saM.) nAno nibaMdha2) madhurabhASAmAM aMgI (3) roga nakkI karavo te; roganI oLakha (4) bharapaNe lakhAyelalaghulekha; zorTaese', 'lAITaese' pariNAma; aMta (5) kri.vi. ochAmAM ochuM; chevaTe; nibAravuM sAki, kheMcI kADhavuM pariNAme Akhare (6) avazya; cokaksa; khacIta nibiDa vi. (saM.) gADha; ghADuM (2) bhAre muzkela nidAnazAstra na. (saM.) roganA nidAnanuM zAstra ke teno graMtha nibodha paM., (0na) na. (saM.) jJAna samaja: bodha nididhyAsa puM. (0na) na. (saM.) ciMtavana; ISTadeva ke nibhavuMa.ki. (saM. nirvati, prA.nivahaI)juo nabhavuM parama tattvanuM nitya ciMtana nibhAu vi. nabhe-Take tevuM (2) kAmacalAu nideza puM. (saM.) sUcana (2) Adeza; pharamAna; AjJA nibhADo 5. nimADo; kuMbhAranI bhaThThI; nIMbhADo (2) nidezaka vi., pR. (saM.) AjJA ApanAra; niyAmaka; pakavavA goThavelAM mATInAM vAsaNono Dhagalo For Private and Personal Use Only
Page #484
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org nibhAva nibhAva puM. (saM. nirvAha) bharaNapoSaNa; gujarAna; nirvAha (2) AdhAra; TakAva [karavo (3) calAvI levuM nibhAvavuMsa.kri. 'nIbhavuM'nuM preraka (2) jematema karIne nibhAva nibhRta vi. (saM.) mUkeluM; bhareluM (2) saMtADeluM (3) nirjana; ekAMta (4) zAMta; sthira; dRDha (5) namra; vivekI (6) vizvAsu nibhara vi. (saM. nirbhara; prA. nibbara) bhAre (2) bhareluM (3) majabUta (4) naThora; naphaTa [damadATI nibhraMchanA strI. (saM.) nirbhatsanA; tucchakAra; tiraskAra; nibhraMchanA strI. aLato 46 Q nibhraMchavuM sa.kri. nibhraMchanA karavI; tiraskAra karavo nimaka na. (namaka) mIThuM; lUNa; namaka; lavaNa nimakaharAma vi. lUNaharAma; kRtaghna (2) bevaphA nimakaharAmI strI, kRtaghnatA nimakahalAla vi. kRtajJa, lUNahalAla (2) vaphAdAra nimakahalAlI strI. kRtajJatA; lUg2ahalAlI (2) vaphAdArI nimagna vi. (saM.) lIna; ekatAra; mazagUla; garakAva (2) DUbI gayeluM nimagnatA strI. (saM.) nimagna hovuM te nimaNUka vi. (saM.) DUbakI mAranAra; marajIvo nimajjana na. (saM.) DUbakuM nimaDAvavuM sa.kri. ('nimADo' uparathI) mATInA vAsaNane agnizuddha karavA cUlA upara UMdhuM mUkI tapAsavuM nimaNUka strI. ('nImavuM' parathI) jagA ke kAma upa2 nimAvuM ke nImavuM te; niyukti (2) pagAra nimaNUkapatra puM. nimaNUka karato patra; 'epoinamenTa leTara' nimataDa vi. vacce-vacamAM AvatuM nimatANo chuM. tapAsa; hisAbanI tapAsa (2) pagAra nimatAnadAra chuM. hisAba tapAsanAra; anveSaka nimatAnadArI strI. hisAba tapAsavAnuM kArya nimatAno puM. nimatANo; tapAsa; hisAbanI tapAsa nimaMtraka huM. (saM.) nimaMtraNa karanAra; notaranAra (2) AvAka; 'kanvInara' nimaMtraNa na. (saM.) AmaMtraNa; notaruM; ijana; 'inviTezana' nimaMtraNapatra puM. (-trikA) strI. notaruM-nimaMtraNa Apato patra; 'inviTezana kArDa nimaMtravuM sa.kri. notaravuM; bolAvavuM; nimaMtraNa ApavuM nimaMtrita vi. (saM.) notareluM; nimaMtreluM; notarAveluM nimaMtrIpuM. (saM.) nimaMtraka, notaranAra; AvAhaka; 'kanvInara' nimAja strI. namAja; baMdagI nimAjI vi. baMdagI karanAra; bhakta; namAjhI nimADo chuM. (saM. nirmA, prA. nimmANa parathI) mATInAM vAsaNone pakavavA goThaveloDhagalo (2) kuMbhAranIbhaThThI nimANuM vi. (saM. nirmAnaka, prA. nimmANaa) mAna UtarI [niyamamaya jatAM ke apamAna thatAM moDhuM UtarI gayuM hoya tevuM gamagIna; khinna; udAsa nimAvavuM sa.kri. 'nImavuM'nuM preraka nimAvuM akri. 'nImavuM'nuM karmaNi nimALo puM. vALa; movALo; keza nimitta na. (saM.) kAraNa (2) hetu; uddeza (3) yoganuM zukana (4) ALa (5) bahAnuM (6) akasmAta nimittakAraNa na. (saM.) jenI sahAyatAthI ke kartRtvathI kArya thAya te kAraNa. jema ke, ghaDAnuM nimittakAraNa kuMbhAra. nimittabhUta vi. nimitta baneluM; kAraNabhUta; nimittapAtra nimiSa puM. (saM.) AMkhano palakAro; maTakuM (2) paLa nimIlita vi. (saM.) biDAyeluM; mIMcAyeluM nimeSa puM. (saM.) juo 'nimiSa' nimeSonmeSa puM. (saM.) nimeSa ane unmeSa; AMkhanI ughADavAsa ane eTalo samaya Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nimna vi. (saM.) nIcuM (2) UMDuM nimnagA strI. (saM.) nadI nimnatara vi. UtaratI koTinuM; 'inphiriyara' nimnatA strI. nIcuM hovApaNuM (2) nIcANa (3) UMDANa nimnalikhita vi. (saM.)nIcelakheluM; nIcenI bAjuelakheluM nimnAMza puM. (saM.) tArA ke grahanuM AkAzIya viSuvavRttathI uttaradakSiNa mApa; 'Deksinezana' niyata vi. (saM.) nakkI ke niyamita thayeluM ke kareluM; kAbUmAM rAkheluM; aMkuzamAM rAkheluM (2) nizcita; nirNIta niyatakAlika vi. (saM.) nakkI karelA samayavALuM (2) na. tevuM chApuM; sAmayika [darzikA; 'DAyarekTriksa' niyatarekhA strI. (saM.) eka cokkasa prakAranI rekhA; niyatArtha vi.,puM. (saM.) nakkI karelo artha niyati strI. (saM.) niyama (2) bhAgya; nasIba (3) IzvarI kAyado, 'DesTinI' (4) kudarata; prakRti; 'necara' niyativAda puM. (saM.) daivavAda niyama puM. (saM.) cittanuM damana; saMyama (2) dhAro; kAyado; dhoraNa; dastUra; rivAja (3) rIta; cAla; praNAlI (4) vrata; pratijJA (5) baMdhana; niyaMtraNa (6) TharAva (7) vrata [niyamapAlana niyamacaryA strI. (saM.) niyama pramANenuM AcaraNa; niyamana na. (saM.) niyaMtrita karavuM; kAbUmAM rAkhavuM; aMkuzamAM rAkhavuM; maryAdAmAM rAkhavuM te (2) vyavasthita karavuM te [paddhati (2) niyamanI paddhati niyamapaddhati strI. (saM.) niyama dvArA ANavAmAM AvatI niyamabaddha vi. niyamothI baMdhAyeluM; cokkasa; niyamita niyamabhaMga puM. (saM.) niyamanuM ullaMghana; kAyadA viruddhanuM vartana niyamamaya vi. (saM.) niyamathI bharapUra; pUruM niyamabaddha For Private and Personal Use Only
Page #485
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir niyamavaza 468 [niravadhi niyamavaza vi. (saM.) niyamAdhIna; niyamabaddha nirakSarI vi. akSara vagaranuM niyamaviruddha vi. (saM.) niyamathI viruddha; gerabaMdhAraNIya nirata vi. (saM.) lIna; magna; mazagUla niyamasara kri vi. niyama pramANe; dhoraNasara; kAyadAne nirati strI. (saM.) Asakti; prabaLa laganI koTinuM anusarIne [niyamabaddha niratizaya vi. (saM.) jenAthI caDiyAtuM na hoya tevuM: uttama niyamAdhIna vi. (saM.) kAyadA ke niyamane adhIna; niradhAra puM. nirdhAra; nizcaya; nirNaya (2) ki.vi. nakkI; niyimAnusAra vi.saM.)niyama pramANe,niyamane anusaratuM; cokkasa niyamita siMsthAtaMtra vagerenA niyamo te-dhArAdhoraNa niradhAravuMsa.ki. nirdhAravuM; nakkI karavuM niyamAvali, (-lI) strI. (saM.) niyamonI hAramALA (2) niranirALuM vi. ('nirALuM'no dvirbhAva) juduMjuduM; alaganiyamita vi. (saM.) mukarara kareluM (2) niyamabaddha (3) alaga; bhinnabhinna samayasara ['yuniphaoNrmiTI' niranunAsika (saM. nianunAsika) jemAM anunAsika niyamitatA strI. niyamabaddhatA; ekasUtra hovApaNuM; uccAraNa na hoya tevuM; ananunAsika niyamI vi. niyamita (2) saMyamavALuM; niyama rAkhanAruM niranusvAra (saM. nir + anusvAra) jemAM anusvAra nathI niyaMtA puM. (saM.) niyamamAM rAkhanAra; kAbUmAM rAkhanAra rahyo ke dUra thayo che tevuM (evo svara. jema ke, "hasavuM (2) Izvara; paramAtmA - haMsa'. 'huM anusvAravALo) anusvAra vagaranuM niyaMtraNa na., (-NA) strI. (saM.) niyamana, niyaMtrita karavuM niranvaya vi. (saM.) vaMza vinAnuM; nirvaza (2) asaMbaddha te; kAbUmAM rAkhavuM te (2) maryAdAmAM rAkhavuM te (3) (3) anvaye vinA paNa artha batAvI zake tevo zabda) manAI; pratibaMdha [kAbUmAM lIdheluM; aMkuzamAM raheluM niraparAdha, (-dhI) vi. (saM. nira parAdha. niraparAdha ja niyaMtrita vi. (saM.) niyaMtraNamAM hoya tevuM ke ANeluM kareluM pUratuM che.) nirdoSa; aparAdharahita; binagunegAra; niyAjha strI. (phA.) vinaMtI (2) icchA (3) naivedya aparAdha vinAnuM niyAmaka vi. (saM.) niyamamAM rAkhanAra (2) vyavasthA nirapavAda vi. (saM.) apavAda vagaranuM; pUrepUruM karanAra; "DirekTara (3) pR. tevo mANasa (4) nirapekSa(-kSI) vi. (saM. nirmaapekSA. nirapekSa pUratuM che. niyAmakasabhAnA sabhya; seneTara' (5) sukAnI; bahuvahi) apekSA vagaranuM; nispRha (2) svataMtra; nAvika (6) sArathi sibhA; "seneTa' potAnI meLe nabhe evuM; "ebsolyuTa' (3) taTastha; niyAmakasabhA strI. vizvavidyAlayanuM taMtra calAvanAra avyakta niyukta vi. (saM.) nimAyeluM; nImavAmAM AveluM nirapekSatA strI. (-paNuM) nispRhatA tivuM; anapekSita niyukti strI. (saM.) nimaNUka nirapekSita vi. (saM. nir + apekSita) apekSita nahi niyuta vi. (saM.) te saMkhyAnuM (2) paM. daza lAkhanI saMkhyA nirabhimAna vi. (saM. nir + abhimAna) abhimAna ke AMkaDo; "10,00,000 vagaranuM; garva vinAnuM (2) na. abhimAnano abhAva niyoktA puM. (saM.) nokarIe rAkhanAra; nimaNUka karanAra nirabhimAnitA strI. (-tva) na. nirahaMkArIpaNuM niyokalAsikala na. (i.) navyapraziSTatAvAda (nirabhimAnI azuddha zabda parathI banela zabda) niyoga . (saM.) hukama (2) niyukta kartavya (3) saMtAna nirabhe vi. (saM. nirbhaya) nirbhaya; nIDara vagaranI vidhavAe saMtAna mATediyarake pAsenA sagA sAthe nirabhra vi. (saM.) vAdaLAM vagaranuM zAstrokta rIte karAtoyaunasaMbaMdha(4)prayoga; upayoga nirayana vi. (saM.) ayanacalanane gaNatarImAM na letuM niyogI puM. (saM.) amuka kAma mATe nimAyelo amaladAra nirargala (saM.) (-La) vi. rukAvaTa vinAnuM; anargaLa; niyojaka chuM. (saM.) yojanA karanAra (2) vyavasthA karanAra; aMkuza vinAnuM (2) apAra; ghaNuM (puSkaLa). vyavasthApaka nirartha, (ka) vi. (saM.) arthahIna (2) nakAmuM; niyojana na. (saM.) koI kAmamAM yojavuM, mukarara karavuM; - binajarUrI (3) niSkAraNa; nisprayojana (4) niSphaLa preravuM te (2) yojanA (3) preraNA (4) vyavasthA niralasa vi. (saM. nir + alasa) ALasa vagaranuM; ananiyojita vi. (saM.) niyojeluM, prereluM (2) joDeluM lasa (niralasa azuddha) vinAnuM (2) tadana bhareluM niyona 5. (iM.) vAtAvaraNamAMno eka vAyu niravakAza vi. (saM.) avakAza vagaranuM; khAlIjagyA nir (saM.) nisa; vinAnuM, '-thI mukta', bahara' evo niravagha vi. (saM. nirR + avagha) doSarahita; khoDakhAMpaNa artha batAvato upasarga vinAnuM; anidha; anavadya (niravadha azuddha) nirakSara vi. (saM.) abhaNa (2) akSarajJAna vinAnuM niravadhi vi. (saM. nir + avadhi) avadhi ke hada bahAranuM; nirakSaratA strI, abhaNatA; akSarajJAnano abhAva pAra vagaranuM; akhaMDa (azuddha) For Private and Personal Use Only
Page #486
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir niravayavo 4 6 9 [nirupayoga niravayava vi. (saM. niru + avayava) avayava vagaranuM; nirAzA strI, nAumedI; hatAzA akhaMDa (niravayavI azuddha). nirAzAjanaka vi. (saM.) nirAzA upajAvanAruM niravazeSa vi. saM. nirmaavazeSa) badhuM; tamAma; avazeSa nirAzAvAda 5. AzAvAdathI UlaTuM te; pesimijhama na rahyo hoya tevuM nirAzAvAdI chuM. (2) vi. nirAzAvAdavALuM ke temAM niravANa ki.vi. (saM. nirvANa) avazya; jarUra mAnanAra; "pesimisTa' nirasana na. (saM.) kADhI mUkavuM-dUra karavuM te (2) okavuM nirAzI vi. AzArahita, anAsakta (2) hatAza; nAumeda - te (3) nirAkaraNa; samAdhAna; khulAso (4) nAza nirAzrayavi. (saM.) nirAdhAra; Azrayarahita [AzrayIna nirasta vi. (saM. nir + asta) kADhI mUkeluM; dUra kareluM nirAzrita vi. (saM.) nirAdhAra; Azraya gumAvI beTheluM; (2) nAza pAmeluM (3) nA pADeluM (4) okeluM nirAsakta vi. saM. nir + Asakta) Asakti vagaranuM; niraaivi. saM. nirU+astra) hathiyAra vinAnuM, astra vinAnuM (sAco zabda) anAsakta bhUkhyuM; upavAsI nirahaMkAra vi. (saM. nir + ahaMkAra) nirahaMkArI azuddha) nirAhAra vi. (saM. nir + AhAra) (nirAhArI azuddha) . ahaMkAra vinAnuM, nirabhimAna (2) puM. ahaMkArano nirALuM vi. (saM. nirAlaya; prA. nirAlaa) juduM; nyAruM; abhAva muikta alaga; bhinna; nokhuM silAmatI (4) naciMtatA niraMkuza vi. (saM.) aMkuza vagaranuM; urphekhala; kAbU bahAra; nirAMta strI. phurasada; nivRtti (2) sukha; jaMpa (3) zAMti; niraMkuzatA strI. (saM.) niraMkuza hovApaNuM nirAMte ki.vi. ArAmathI (2) utAvaLa ke doDadhAma karyA niraMjana vi. (saM.) aMjana vinAnuM (2) doSa vinAnuM; vagara (3) sukhacenathI [(2) zALAno InspekTara nirdoSa (3) na. zuddha caitanya (4) nirdoSa (vedAMta) nirIkSakavuM. (saM.) nirIkSaNa karanAra mANasa; "suparavAIjhara' niraMtara kri.vi. (saM.) satata (2) haMmeza (3) niravakAza nirIkSaNa na. avalokana; tapAsaNI; bArIka tapAsa nirAkaraNa na. niveDo; chevaTa; pheMsalo; cukAdo; pariNAma nirIkSA strI. (saM.) avalokana, samIkSA (2) nAkabUla - radabAtala karavuM te nirIzvara vi. (saM.) Izvara vagaranuM (2) Izvara nathI ema nirAkAra vi. (saM.) AkAra vagaranuM; amUrta; sUkSma mAnanAruM [evo mata nirAgasa vi. (saM.) niSpApa; pApa vinAnuM nirIzvaravAda pu. IzvaranA inkAravALo vAda; Izvara nathI nirAgraha chuM. (saM.) Agrahano abhAva; namrabhAva nirIha vi. IhA-AzA ke IcchA vagaranuM; ceSTA vagaranuM (nirAgrahI azuddha) (2) vi. Agraha na karanAruM nirIhatA strI. (saM.) nirIha hovuM te nirADaMbara vi. (saM.) ADaMbara rahita; saraLa; sAduM nirukta na. (saM.) eka vedAMga; vyutpattizAstra (2) vyatpatti nirAdara puM. (saM.) anAdara (2) vi. Adara vagaranuM; nirukti strI. vyutpatti tochaDuM sAdhana na hoya tevuM niruttara vi. (saM.) javAba vagaranuM (2) vAda ke carcAmAM nirAdhAra vi. (saM.) AdhAra vagaranuM (2) nirvAhanuM koI sAmo javAba na ApI zakanAre, cUpa thaI gayeluM nirAdhAratA strI. (saM.) nirAdhAra hovApaNuM nirutsAha vi. utsAha vagaranuM nirutsAhI azuddha) (2) nirAnaMda vi. (saM.) AnaMdarahita; duHkhI (2) AnaMda puM. utsAhano abhAva; nAumedI cAlyo gayo hoya evuM [rahita; ApadA vinAnuM nirutsAhita vi. utsAhahita nahIM evuM nirApada vi. (saM.) Apatti TaLI gaI che tevuM; Apatti niruddha vi. (saM.) rokeluM (2) keda kareluM (3) thaMbhI gayeluM nirAbAdha vi. (saM.) aDacaNa na hoya tevuM niruddeza vi. udeza vinAnuM; niprayojana nirAmaya na. roga cAlyo gayo hoya tevuM, nIrogI; taMdurasta nirudyama puM. (saM.) beThADupaNuM; udyamano abhAva (2) vi. nirAmiSa vi. (saM.) mAMsa vagaranuM; "vejiTeriyana' (2) udyama vagaranuM; ALasu, kAmadhaMdhA vagaranuM nirughamI aindriya sukhanI icchA vagaranuM zAkAhAra azuddha) [udyama vagaranuM; navaruM; bekAra nirAmiSAhAra chuM. mAMsa vagarano khorAka annAhAra; nirudyoga puM. (saM.) nirughama, udyamano abhAva (2) vi. nirAmiSAhArI vi. nirAmiSa AhAra-bhojana karanAruM, nirupadrava (saM. niru + upadrava) (nirupadravI azuddha) vi. zAkAhArI [adhdhara raheluM upadrava vagaranuM (2) upadrava na kare tevuM; zAMta (3) nirAlaMba vi. (saM.) AlaMbana - AdhAra vagaranuM (2) pR. upadravano abhAva (4) vi. upadrava vagaranuM nirAvaraNa vi. (saM.) AvaraNa vinAnuM khulluM nirupama vi. (saM.) anupama; advitIya; jenI sarakhAmaNI nirAvavuM sakri. "nIravuM"nuM preraka ke joTo na hoya tevuM nirAza vi. saM. nir + Aza. bahuvIDi) nAumeda; nirupayoga vi. (saM. niru + upayoga) (nirupayogI AzAbhaMga; hatAza; nAumeda azuddha) upayoga vinAnuM, nakAmuM; nirarthaka For Private and Personal Use Only
Page #487
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org nirupAya nirupAya vi. (saM.) upAya vagaranuM; lAcAra; nAIlAja nirUDha vi. (saM.) rUDha; prasiddha; pracalita nirUDha vi. apariNIta; na paraNeluM; vAMDhuM nirUDhalakSaNA strI. (saM.) prayojananI apekSA vinA mAtra rUDhithI ja jayAM bIjo artha levAto hoya tevI lakSaNA - zakti (kA.zA.) nirUpaka vi. (saM.) nirUpanAruM (2) puM. nirUpaNa karanAra nirUpaNa na. (saM.) barobara varNavavuM-rajU karavuM te; varNana (2) avalokana; vivecana nirUpaNavijJAna na. (saM.) nirUpaNa-kathana zAstra [kahevuM nirUpavuM sa.kri. (saM. nirup) nirUpaNa karavuM; varNavavuM; nirUpAvavuM sa.kri. 'nirUpavuM'nuM preraka nirUpAvuM akri. 'nirUpavuM'nuM karmaNi [nirUpAyeluM nirUpita vi. (saM.) jenuM nirUpaNa thayuM hoya tevuM; nirUpya vi. (saM.) nirUpavA yogya vA nirUpI zakAya tevuM nirodha puM. (saM.) rokANa; nigraha; aTakAyata (2) saMtati 470 niyamana mATe vaparAtuM kRtrima sAdhana nirodhI, (-dhaka) vi. rokanAruM; nirodha karanAruM nizruti puM. (saM.) naiRtya koNanA adhiSThAtA deva nirgata vi. (saM.) bahAra nIkaLeluM; nIkaLI AveluM nirgati strI. (saM.) bahAra javuM te; nirgamana nirgama puM., (ona) na. (saM.) bahAra javuM te (2) daravAjo (3) gujAravuM - gALavuM te (4) nikAsa (5) deza bahAra javuM te; 'imigrezana' [rahita nirgaMdha vi. (saM.) gaMdha vaga2nuM; gaMdha na Ave evuM; gaMdhanirguNa vi. (saM.) (nirguNI azuddha) guNa vagaranuM (2) kRtaghnI (3) guNAtIta [parabrahmanI ArAdhanA nirguNopAsanA strI. (saM.) nirguNa nirAkAranI upAsanA; nigraMtha vi. graMthi - baMdhanamAMthI mukta (2) garIba (3) asahAya; ekaluM (4) puM. baMdhanamukta; sAdhu; kSapaNaka nizcata puM. pavananuM tophAna; garjanAno kaDAko (2) nAza (3) vIjaLIno kaDAko (4) athaDAmaNa nirdeNa vi. (saM.) (nivRNI azuddha) krUra; dayA vinAnuM nirdoSa puM. avAja; ghoMghATa (2) moTo dhvani (3) avAja sahita [ekAMta nirjana vi. (saM.) ujjaDa; verAna; vastI vagaranuM (2) nirjanatA strI. (saM.) vastIno abhAva; verAnapaNuM; nirjana hovApaNuM [(2) puM. deva; sura nirjara vi. (saM.) jarA (ghaDapaNa) vinAnuM; aja2; amara nirjarA strI. (saM.) tapa-te vaDe pApa kSINa karavuM te (jaina) nirjala (saM.) (-La) vi. pANI vagaranuM (2) pANI na * pIvAnA vratavALuM nirjalIkaraNa na. (saM.) pANI kADhI nAkhavAnI kriyA; pANI sUkavI nAkhavAnI kriyA; 'DihAIDrezana' [nirdhAravuM nirjIva vi. (saM.) jIva vagaranuM; acetana (2) nirbaLa; baLahIna (3) nakAmuM; najIvuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nirjhara puM., na. (saM.) jharaNuM; jharo (2) dhodha nirjharI(-riNI) strI. (saM.) nAnI nadI nirNaya puM. (saM.) nizcaya (2) pheMsalo; nirAkaraNa nirNayAtmaka vi. (saM.) nirNayavALuM; nizcayAtmaka nirNAyaka vi. (saM.) nirNaya karanAra ke lAvanAra (2) pheMsalArUpa raheluM nirNAyakamata na., puM. nirNaya karanAra mata; be bAju sarakhA mata thatAM apAto vadhArAno mata; 'kAsTiMga vaoNTa' nirNIta vi. (saM.) nakkI kareluM nirdaya vi. (saM.) krUra; dayA vagaranuM nirdayatA strI. krUratA; ghAtakIpaNuM; dayAhInatA nirdalIya vi. (saM.) apakSa nirdabha vi. (saM.) daMbharahita; DoLa vinAnuM nirdeza vi. (saM.) deza-DaMkha vinAnuM; vera-jhera na rAkhanAruM nirdavA vi. (nir+dAvo) pharIthI dAvo na thAya tevuM nirdiSTa vi. (saM.) batAveluM; darzAveluM; sUcita (2) varNaveluM (3) AjJA apAyeluM (4) nakkI kareluM nirdeza puM. (saM.) AjJA (2) ullekha; sUcana (3) jJAnano je vibhAga bhASA dvArA darzAvavAmAM Ave te; 'propojhizana' (nyA.) [sUtradhAra; 'DirekTara' nirdezaka vi. (saM.) darzAvanAra (2) AjJA karanAra (3) nirdezana na. nirdezavuM te; digdarzana (2) sUcavavuM te (3) pheMsalo (4) vidhAna [patra; 'ejenDApe52' nirdezapatra puM., na. sabhAmAM thavAnAM kAmano nirdeza karanAro nirdezapAtra vi. (saM.) nirdezavA jevuM; batAvavA jevuM nirdezavAkya na. (saM.) AjJAvacana (2) amuka nizcaya ke nirNaya batAvanAruM vAkya (tarka) nirdezavuM sa.kri. nirdeza karavo nirdezikA strI. (saM.) mArgadarzikA; 'DirekTarI' nirdezya vi. (saM.) nirdeza karavA lAyaka-yogya nirdoSa vi. (saM.) doSa vinAnuM; vizuddha (2) niraparAdha * (nirdoSI azuddha) [hovApaNuM nirdoSatA strI. (-paNuM) na. doSa na hovo te; nirdoSa nirde vi. (saM.) rAgadveSa, mAnApamAna vagere dvaMdvothI pararahita (2) ajoDa; advitIya nirdhana (saM.), (-niyuM) vi. paisA vagaranuM; garIba; dhana vagaranuM; akiMcana (nirdhanI azuddha) [mananI daDhatA nirdhAra, (-raNa) puM. (saM.) nizcaya; nirNaya; TharAva (2) nirdhAraNavAcaka vi. (saM.) nizcayavAcaka nirdhAraNasaptamI strI. (saM.) nizcaya batAvavAnA arthamAM vaparAtI sAtamI vibhakti (vyA.) nirdhAravuM sa.kri. niradhAravuM; nakkI karavuM; TharAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #488
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 401 nirdhArita [nirvAcanakSetra nirdhArita vi. (saM.) nakkI kareluM niradhAyeluM; TharAveluM nirmAnuSIkaraNa na. nirmanuSIkaraNa nidhUma vi. dhumADA vinAnuM nimala(-La) strI. na. nirmAlya; deva uparathI utArelI nidhUma cUlo vi. dhumADA vagarano cUlo ke devane caDelI vastu (phUla vagere) ' nirbala (saM.) (-La) vi. baLa vagaranuM; durbaLa; zaktihIna nirmAlya strI, na. (saM.) deva uparathI utArelI ke devane nibaMdha vi. (saM.) baMdha ke baMdhana vagaranuM (2) puM. Agraha; caDelI vastu (puSpa vagere) (2) vi. dama vagaranuM; AjIjI; vinaMtI; prArthanA tuccha; zaktihIna; kamajora nirbadhikA strI. svairavihAra nibaMdha (upadravarahita nirmAlyatA strI, tucchatA; kAyaratA nibaMdha vi. (saM.) bAdha-harakata ke vipna vinAnuM (2) nimavuM a.ji. 'nirmajnuM kamaNi nibadha vi. (saM.) samajabuddhi vinAnuM; ajJAna nirmita vi. (saM.) nirmAyeluM; racAyeluM (2) nakkI thayeluM; nirbhaya vi. (saM.) nIDara; bhaya vinAnuM [paNuM niyata (3) na. racanA (4) kriyA; amala nirbhayatA strI. bhayano abhAva; nIDaratA; nirbhaya hovA- nirmiti strI. (saM.) nirmANa; racanA; sarjana nirbhara vi. (saM.) bhareluM (2) puSkaLa (3) Azrita; nirmukha vi. (saM.) khAdhA vagara pAchuM gayeluM (2) nirAza AdhAravALuM; avalaMbita thaI pAchuM gayeluM nirbharsanA strI. (saM.) tucchakAra; tiraskAra; avagaNanA nirmula (saM.) (-La) vi. mULa vagaranuM (2) nirvaza (3) (2) damadATI (3) aLato (4) niMdA bhAgyahIna AdhAra vinAnuM (4) sarvathA nAza pAmeluM nibhaMgI(-giyuM, gya) vi. (saM.) abhAgI; kamanasIba; nirmoha (saM.) vi. (nirmohI moha vagaranuM; AsaktinirbhIka vi. nIDara; nirbhaya rahita; mamatA vagaranuM nirmohI azuddha). nirbhoktA strI. (saM.) bhayarahitatAH nirbhayatA niryAta tri. (saM.) nikAsa 1(2) tochaDuM nirbheLa vi. (nirbhe La) bhega vagaranuM; cokhuM; sApha; nirlajja vi. (saM.) lAja vagaranuM, bezarama; avivekI zuddha; nikhAlasa nirlajjatA strI, bezaramI; nirlajapaNuM nibaMchavuM sa.ki. tucchakAravuM; tiraskAravuM nirlipta, nirlepa vi. (saM.) lepAyA vagaranuM; anAsakta; nibhrAMta vi, (saM.) brAMti vagaranuM; bhrama nathI rahyo tevuM kharaDAyA vagaranuM (2) rAMdhatAM khorAkacoMTInajAya tevuM; nirmanuM vi. nirmanaska; bhAMgI paDelA manavALuM (2) 'nona-sTika' [lAlasA vagaranuM (nirlobhI azuddha) niSThAzUnya (3) bedhyAna (4) bhAra vinAnuM nirlobha (saM.) (nir + lobha, lobha vagaranuM; lAlaca ke nirmama vi. (saM.) mamatva vinAnuM, virakta (2) niSphara nirvacana na. (saM.) bolavuM te; uccAraNa (2) vyAkhyA; nirmama puM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA - vivecana; TakA; vivaraNa (3) vyutpatti soLamAM nirvacanIya vi. (saM.) nirvacanane pAtra (2) nirvAcya (3) nirmamatA strI. (saM.) nirmama hovApaNuM, virakti (2) varNana thaI zake tevuM bihAranuM niSpharatA bizumAra nirvANa vi. (saM.) raMga vinAnuM (2) hiMduonA cAra varNo nirmaryAda vi. (saM.) maryAdA vinAnuM; amaryAda; behada; nirvastra vi. (saM.) vastra vagaranuM; nagna; nAguM nirmala (saM.) (-La) vi. svaccha; pavitra; cokhkhuM (2) nirvahaNa na. (saM.) aMta; samApti (2) nirvAha (3) nAza (lA.) pAparahita (cokhkhAI; pAparahitatA (4) nATakamAMnA pAMca saMdhimAMno eka, jemAM jude jude nirmalatA (saM.) nirmaLatA strI. svacchatA; pavitratA; ThekANe vikasAvela vastune aMtamAM samApti mATe nirmanuM sakri. (saM. nirmA) nirmANa karavuM; racavuM; banAvavuM; ekatrita karAya che. ghaDavuM (2) niyata ke nakkI karavuM ke nakkI karavuM niveza (saM.) vi. jenA vaMzamAM koI na rahyuM hoya tevuM; nirmanuM sakri. nirmANa karavuM; banAvavuM; ghaDavuM (2) niyata niHsaMtAna; niSphaLa nirvazI azuddha) nirmaLa(-LuM) vi. nirmala; svaccha; pavitra nika vi. (saM.) mUMguM; cUpa; avApha nirmanI strI, eka vanaspati jenAM bI meluM pANI svaccha nirvATa vi. (saM.) vATa-pagaravaTa vinAnuM karavAmAM vaparAya che. niyati nirvAcana na. (hi.) mato dvArA cUMTavuM te; cUMTaNI (2) nirmANa na. (saM.) racanA sarjana; banAvaTa (2) nasIba; vyAkhyA (3) cUMTaNI mATe mata ApavAnI prakriyA nirmAtA chuM. sarjana karanAra; "proDyusara' (2) nirmANa nirvAcanaAyoga puM,na. cUMTaNInuM kAmakAja saMbhALatuM karanAra; sarjaka; philma-citrapaTa banAvanAra maMDaLa; cUMTaNIpaMca; "ilekzana kamizana' nirmAtrI strI, (saM.) strI sarjaka [(nirmAnI azuddha) nirvAcanakSetra na. (hi.) cUMTaNI sthaLa; mata-vistAra; nirmAna vi. (saM.) abhimAna vinAnuM, namra; nirabhimAna matadAra-vibhAga For Private and Personal Use Only
Page #489
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nirvAcita 472 [nivedita nirvAcita vi. (hi.) mato dvArA cUMTavAmAM Avela; nilaya na. (saM.) raheThANa; ghara; makAna; AvAsa cUMTAyeluM; IlekTaDI nilavaTa na. (saM. niTalapaTTa, niDalavaTTa) lilavaTa; kapALa nivaNa na. (saM.) mokSa; aMtima zAMti - zUnyatva; mukti nilaMbana na. kAmacalAu pharajamokUphI; "saspensane (2) Akhara; aMta; maraNa (3) vi. zUnya; zAMta (4) nilaMbita vi. kAmacalAu pharajamokUphI kareluM viALanA aMta ke asta pAmeluM (5) kri. vi. cokkasa; avazya nivartaka vi. (saM.) pAchuM pharatuM; nivAranAruM (2) pAchuM nivaNI 5. jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA bIjA nivartana na. (saM.) pAchuM pharavuM te nivAjavuM nirvAta, nirvANa vi. (saM.) vAya ke pavana vinAnuM (2) nivAjavuM sakri. sarapAva, padavI vagere ApI saMtoSavuM; (lA.) ekAMta (sthAna) nivApa !. (saM.) zrAddha vakhate pitRone apAto bali nivasana na. (saM.) vadha (2) ghara ke gAma choDI javuM te ke aMjali 1 khiobo; zraddhAMjali (3) dezamAM hAMkI mukAvuM te; dezanikAla nivApAMjali strI. zrAddha vakhate tarpaNamAM apAto pANIno nirvAsana vi. vAsanArahita; vAsanA vinAnuM nivAra 5. (saM.) nivAraNa nAruM; nirAkaraNa karanAruM nirvAsita vi. (saM.) gharabAra ke vADI vatanamAMthI hAMkI nivAraka vi. (saM.) nivAranAruM; dUra karanAruM (2) maTADa kADhavAmAM AveluM; nirAzrita; "rephayujI' nivAraNa na. (saM.) vAravuM te; dUra karavuM te (2) pheMsalo; nirvAha chuM. (saM.) bharaNa-poSaNa; gujAro (2) TakAva; cukAdoriokavuM (2) aTakAvavuM (3) nirAkaraNa karavuM nibhAva (3) amala thavo te; paripAlana nivAravuM sakri. (saM. nivArayati, prA. nivArai) vAravuM; nirvAhaka vi. (saM.) nirvAha karanAra; bharaNapoSaNa karanAruM nivArya vi. (saM.) nivArI ke rokI zakAya evuM nivAraNIya (2) dorIne laI janAra ['liviMga veja nivAsa 5. (saM.) raheThANa (2) vasavATa nirvAha-vetana na. nirvAha thavA pUratuM vetana ke rojI-majUrI; nivAsasthAna na. nivAsanuM sthAna; AvAsana rihIza nirvikalpa vi. (saM.) vikalpa vinAnuM jJAtAzeya ItyAdi nivAsI vi. (2) puM. (saM. nivAsinuM) rahevAsI; rahenAruM, bheda vagaranuM (dhyAna) (2) sthira; nizcita nivAsI-si)-zALA strI, rahevAnI suvidhA sAthenI nirvikAra (saM.) vi. vikAra vinAnuM; pheraphAra vinAnuM zALA (nirvikArI azuddha) nividA strI. jAherAta; jAhera khabara; "noTisa'; "TenDara nirvina vi. (saM.) vighna vagaranuM; hemakhema niviSTa vi. (saM.) beTheluM (2) ekatAra thayeluM (3) nirvibe kri.vi. vipna vagara; vagara aDacaNe goThavAyeluM (4) peTheluM; dAkhala thayeluM nirvicAra vi. (saM.) vicAra vinAnuM nivRtta vi. (saM.) nivRtti pAmeluM, phArega; paravArIne nirvivAda (-dita) vi. (saM.) cokkasa; binatakarArI beTheluM; navaruM; avakAzaprApta (2) pAchuM kheMceluM ke nivarSa vi. (saM.) viryahIna, kAyara; azakta; nabaLuM (2) ta. naba (ra) kheMcAyeluM bAyaluM; napuMsaka nivRtti strI. (saM.) nirAMta; pAchA pharavuM te () phurasada nivRkSa vi. (saM.) vRkSa vagaranuM; ujajaDa (3) saMsAranI upAdhimAMthI dUra thaI ekAMtavAsa nivRta vi. (saM.) saMtoSa pAmeluM (2) pUruM thayeluM sevavo te (4) kAma na karavuM te (5) nokarIdhaMdhAmAMthI nivRti strI. (saM.) saMtoSa (2) AnaMda (3) zAMti (4) ghaDapaNa vagerene kAraNe phArega thavuM te (6) samApti nAza (5) mukti (6) pUruM thavuM te nivRtti-nivAsa puM. ekAMtavAsa nirvega puM. (saM.) viSayo pratye aruci (jaina) (2) vi. nivRttimArga 5. nivRtti dvArA sAdhanAno mArga vega vinAnuM; sthira [(4) aphasosa nivRttimArgI vi. (saM.) nivRttimArganuM ke temAM mAnanAruM nirveda puM. (saM.) aNagamo (2) vairAgya (3) kheda, saMtApa nivRttivAda 5. (saM.) nivRtti jIvana sAphalyanuM zreSTha sAdhana nirvera vi. (saM.) veravRtti vagaranuM che evo vAda [pagAra; "penzana nirveyaktika vi. (saM.) vyaktigata ke vyaktinijha nahi tevuM nivRtti-vetana na. phArega thayA pachIno maLato amuka bAMdhelo nirvaiyaktikatA strI. (saM.) vyaktigata ke vyaktinijha na niveDo 5. ("nIvaDavuM' uparathI) pheMsalonuM nirAkaraNa; hovApaNuM [vinAnuM (nirvyasanI azuddha) nikAla (2) chevaTa; nIvaDI rahe tenuM pariNAma nirvyasana vi. (saM. nirvasana) vyasana vagaranuM; kharAba lata nivedaka vi., pR. (saM.) nivedana karanAra; rajU karanAra; nircAja vi. (saM.) kapaTarahita (ra) sAlasa; saraLa "riporTara' (2) arpaNa karanAra nircApAra vi. (saM.) vyApAra ke pravRtti yA kAmadhaMdhA nivedana na. (saM.) namratAthI rajU karavuM te; jaNAvavuM te; vagaranuM, niSkriya rajUAta (2) araja (3) ahevAla (4) prastAvanA nirdetuka vi. (saM.) heturahita; niSThayojana nivedita vi. (saM.) nivedanakarAyeluM (2) naivedyarUpe apAyeluM For Private and Personal Use Only
Page #490
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir niveza 47 3 [[niSkramaNa niveza 5. (saM.) praveza (2) pravezadvAra (3) paDAva; nizca ki.vi. khacIta; khAtarIthI chAvaNI; zibira (4) raheThANanuM nivAsasthAna (5) nizvetaka na. (saM.) cetanA haNI lenAra; saMvedanA-hAraka mUDI-rokANa nizcetana vi. (saM.) cetana vagaranuM; jaDa; mRta nizu (niru) upa. (saM.) eka upasarga; "vinAnuM, nizreSTa vi. (saM.) nizcala; ceSTA vinAnuM (2) behoza "rahita', artho Ape che. (jema ke nizcala) (3) susta; ALasu niza strI. (saM.) rAtri; nizA (2) haLadara nizrA strI. upasthiti; chatrachAyA (2) Azraya; sAnnidhya nizadina kri.vi. ahorAtra; rAtadivasa nizvAsa . (0na) na. (saM. nizvAsa) nisAso; niHzvAsa nizA strI. (prA. nisA, de. nIsA) nizAtarAthI jenA niSAda puM. (saM.) saMgItanA sAta svaromAMno 'ni' svaraupara vATavAmAM Ave te paththara; nIsA sAtamo svara (2) bhIla (3) caMDALa (4) mAchI nizA strI. (saM.) niza; rAta; rajanI niSiddha vi. (saM.) manA kareluM; tyA; bAdhita (2) nizAkara paM. (saM.) caMdra (2) maragho naThAruM; dUSita ni. nAza (3) katala nizAkAnta puM. (saM.) caMdramA, caMdra nipUra-sU)dana vi. (saM.) nAza karanAra; katala karanAruM (2) nizAkusumana. (saM.) rAte khIlatuM kusuma (2) jhAkaLa; osa niSedha chuM. (saM.) manA; bAdha (2) zAvihata manAI; nizAcara paM. (saM.) rAkSasa (2) bhUta, pizAca (3) cora vidhithI UlaTuM (3) pratizodha karavAmAM Ave evA (4) na. ghuvaDa (5) vAgoLa; vAgaLuM () vi. prakAranI manAI; "viTo" rAtrimAM pharanAre. niSedhaka vi. (saM.) manA karanAruM; niSedha karanAruM nizA(-sA)taro khuM. dALa vATavAno patharo; uparavaTo niSedhapatra . (saM.) manAIhukamano patra nizAna na. DaMko; coghaDiyuM (2) UMTa paranI nobata vAvaTo niSedhavAcaka vi. niSedha kahetuM-batAvatuM-sUcavatuM nizAna na. (phA.) cihana (2) coTa; tAkavAnuM lakSya (3) niSedhavuM sakri. manAI karavI nizAnabAja vi. (2) paM. barAbara nizAna tAkanAra; tAkeDa niSedhAtmaka vi. niSedhavALuM; niSedharUpa nizAnabAjI strI. nizAna tAkavAno abhyAsa; mahAvaro niSedhAvayava chuM. (saM.) niSedhavALo bhAga (2) "phalasI (2) nizAna tAkavAnI ramata oNpha negeTiva premisisa' (jA.). nizAnAtha puM. (saM.) caMdra niSTha puM. (saM.) sonAno eka prAcIna sikko [azuddha) nizAnI strI. nizAna; cihna (2) saMjJA niSkapaTa vi. (saM. niSkapaTa) kapaTa vagaranuM niSkapaTI nizApati muM. (saM.) caMdra niSkarma vi. (saM.) karma na karanAruM (2) karmo vaDe lipta nizAvAso . rAtavAso na thanAruM; anAsakta (3) ALasu; navaruM nizALa strI. (saM. lakhezAlA, prA. lehasAlA) zALA niSkarSa paM. (saM.) sAra; nicoDa (2) saMgItamAM eka alaMkAra nizALiyo chuM. vidyArthI niSkalaMka vi. (saM.) kalaMka vagaranuM; zuddha; nirdoSa nizi strI. rAtri; rAta niSkazAya paM. (saM.) jainonA anAgata covI tIrthaMkaromAMnA nizita vi. (saM.) tIkSNa; dhAra kADheluM; dhAravALuM caudamA siraLa (3) zatru vagaranuM; duzmana vagaranuM nizItha zuM. (saM.) nizA; rAtri (2) madharAta; adharAta niSkaTaka vi. (saM.) kAMTA vagaranuM (2) aDacaNa vagaranuM; nizcaya puM. (saM.) niradhAra; saMkalpa; nirNaya (2) khAtarI niSkapa vi. (saM.) acaLa; sthira; kaMpana vagaranuM (3) kri.vi. nizca; nakkI niSkAma (saM.) vi. kAmanA vinAnuM (2) phaLanI IcchA nizcayapUrvaka ki.vi. cokkasa (2) khAtarIpUrvaka vinAnuM (3) niHsvArtha; anAsakta(niSkAmI azuddha) nizcayavAcaka vi. (saM.) nizcayano artha batAvanAra niSkAraNa vi. kAraNa vagaranuM (2) a. vagara kAraNe nizcayAtmaka vi. nizcayavALuM; cokkasa; nakkI kareluM niSkAsana na. bahAra kADhavuM te; niHsAraNa nizcayArtha puM. (saM.) kriyApadano nizcayavAcaka artha (vya niSkAsita vi. bahAra kADhavAmAM Avela; chUTuM kareluM nizcayI vi. nizcayavALuM; daDha niradhAravAnuM niSkALajI strI, kALajI na hovI te; bedarakArI; upekSA nizcala (saM.), (-La) vi. acala; sthira niSkicana vi. (saM.) akiMcana; tadana garIba nizcalatA strI. (saM.) nizcalapaNuM niskRti strI. (saM.) nivAraNa (ra) prAyazcita (3) nizcalA strI. (saM.) (-LA) pRthvI ['DiTarmineTiva(ga). chuTakAra; mukti (4) phAragatI (5) tiraskAra; upekSA nizcAyaka vi. (saM.) nizcayAtmaka; nirNAyaka (2) niSkramaNa na. (saM.) bahAra javuM te (2) saMnyAsagrahaNa nizcita vi. (saM.) nakkI kareluM (3) bALakane janmathI cothe mAse ghara bahAra lAvatAM nizcita vi. (saM.) ciMtA vagaranuM: bephikara karAto vidhi For Private and Personal Use Only
Page #491
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir niSkraya 4deg 4 [niMdaka niSkraya puM. (saM.) vinimaya (2) badalo (3) vecANa nisargavAyuM. (saM.) dazya jagata ke kudarata satya che evuM mAnato niSkriya vi. (saM.) kriyArahita pravRtti vinAnuM; aceSTa nisargazakti strI, kudaratI-maulika zaktinuM pratibhA (2) navaruM. nisargopacAra puM. kudaratane anukULa thaIne tathA jaLa, vAyu, niSkriyatA strI. kriyAno abhAva mATI vagere kudaratI sAdhano vaDe upacAra karatuM vaiduM; niSThA strI. (saM.) zraddhA, bhakti; vaphAdArI (2) AsthA; necaropathI' vizvAsa (3) ekAgratA; lInatA (4) Azaya; dhAraNA nisAtaro chuM. juo "nizAtaro' niSThAvAna vi. (saM.) niSThAvALuM; saMniSTha nisAra strI. dAba vATavAno patharo; uparavaTo niSphara vi. (saM.) nirdaya; dayAhIna (2) kaThora; naThora nisAso paM. (saM.niHzvAsa, prAnissAsa, nisAsa) nizvAsa niSpharatA strI. nirdayatA (2) kaThoratA [pravINa mANasa nisUdana na. (saM.) niSpadana; nAza karanAra niSNAta vi. (saM.) pAraMgata; pravINa vidvAna (2) . nistabdha vi. (saM.) sthira; niceSTa; jaDa niSpakSa vi. (saM.) pakSa vagaranuM; taTastha (2) trAhita nistabdhatA strI. (saM.) sthiratA; niceSTatA; jaDatA niSpakSatA strI. (saM.) taTasthatA; samadarzIpaNuM nistaraNa na. (saM.), nistAra(-2) puM. pAra UtaravuM niSpakSapAta vi. (saM.) pakSapAta vagaranuM; samadarzI, taTastha te (2) mokSa; uddhAra; mukti; chuTakAro (2) 5. pakSapAtano abhAva; samadaSTi ( niSpakSapAtI niraMgavi. (saM.) taraMga vinAnuM; zAMta [kAra, vartuLAkAra azuddha) nistala(La) vi. (saM.) taLiyA vinAnuM agAdha(2) goLAniSpatti strI. (saM.) samApti; aMta (2) prApti; siddhi vistAra(-) paM. (saM.) juo vistaraNa niSpana vi. (saM.) utpanna thayeluM phalita; nIpajeluM; prApta nistIra vi. (saM.) tIra ke kAMThA vagaranuM; apAra thayeluM (2) samApta thayeluM (3) taiyAra; paripakva nistIrNa vi, (saM.) oLaMgAyeluM (2) uddhAra-muktinippallava vi. (saM.) pallava (pAMdaDAM) vagaranuM; borDa chuTakAro pAmeluM chiTA vagaranuM niSpAdaka vi. (saM.) niSpatti ke niSpanna karanAruM nisteja vi. (saM.) tejahIna; jhAMkhuM; phIkuM (2) jussA ke niSpAdana na. (saM.) niSpatti karavI te; nIpaja (2) siddhi niaguya na. (saM.) traguNyano abhAva, guNAtItapaNuM (3) prApti (4) nirvAha (5) pariNAma nispada vi. (saM.) sthira; niSkapa (2) puM. dhrujArI; kaMpa niSpAdita vi. (saM.) niSpana thayeluM ke kareluM nispRha vi. nispRha; pRdha vinAnuM, niSkAma (nispRhI nippAgha vi. (saM.) niSpanna karAya evuM ke karavA jevuM azuddha) miAraphate niSpApa vi. (saM.) pApa vagaranuM; pavitra; apApa; nirdoSa nisbata strI (a.) nisabata; saMbaMdha; darakAra (2) nA. (niSpApI azuddha) [mAMnA paMdaramA nityaMda, (01) puM, na. (saM.) Tapake Tapake paDavuM te (2) nippalAka . (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthakaro- vahevuM-relo cAlavo te (3) jharaNuM (4) pANI zuddha niSpAMca vi. (saM.) prapaMca vagaranuM; niSkapaTa; saraLa karavAnI eka vaijJAnika prakriyA niSThabha vi. (saM.) prabhA vinAnuM; tejahIna; nisteja (2) nityaMdinI strI. (saM.) jemAMthI pravAhI TIpe TIpe jhare kamajora; zakti vagaranuM evuM yaMtra ke kAcanI naLI; 'pipeTa' nidhdhayojana vi. (saM.) prayojana vagaranuM; nakAmuM hita vi. (saM.) haNAyeluM; vadha karAyeluM nidmANa vi. (saM.) prANa vagaranuM; mRta (2) jora ke jussA niyaMtA chuM. (saM.) haNanAro; ghAtaka vagaranuM; dUbaLuM; nirbaLa nirarthaka nihAyata vi. (a.) atyaMta; atyadhika niSphala (saM.), (-La) vi. phaLa vagaranuM (2) nakAmuM; nihAra chuM. (saM.) nIhAra; hima (2) jhAkaLa; osa (3) niSphala(-La)tA strI, nAsIpAsI; niSphaLa hovApaNuM dhummasa (4) maLamUtrAdinI utsargakriyA nis pUrva, (saM.) "vinAnuM, "rahita evA arthomAM nAmane nihArikA strI. (saM.) AkAzamAM pharatA havAmaya lagADAto pUvarga. kriyApadane lAgatAM te viyoga, tejasamUho (jemAM banAvasthA pAmI graho vagere banyA cokkasatA, pUrNatA, ullaMghana vagere artho batAve che. kahevAya che.) AkAzagaMgA; "naibulA' nisabata strI. (a.) nisbata; saMbaMdha; nAto (2) darakAra; nihAla vi. (phA.) nyAla: kRtArtha paravA (3) nA. mAraphate nihALavuM sa.ki. (saM. nibhAlayati, prA. nihAla) nisaraNI strI. (saM. nizrayaNI, prA. nisTreNI-niseNI) dhArIdhArIne jovuM; nIrakhavuM siMgharAyeluM sIDI; dAdaro (2) eka ramata nihita vi. (saM.) samAyeluM; mUkeluM; goThavAyeluM (2) nisarga kuM. (saM.) svabhAva (2) jagata; sRSTi (3) kudarata; nihitArtha chuM. (saM.) sUcitArtha; garbhitArtha prakRti (4) pariNAma (5) dAna [vAda; "necaralijhama' niMdaka vi. (2) paM. (saM.) niMdA karanAra ii'li ilk For Private and Personal Use Only
Page #492
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org niMdavuM] niMdavuM sa.kri. (saM. niMd) niMdA karavI niMdA strI. (saM.) vagovaNI; badoI niMdAkhora vi. (niMdA+phA.khora) niMdA karyA karanAruM; niMdaka niMdApAtra, niMdAspada vi. niMdya; niMdavA yogya niMdita vi. (saM.) niMdAyeluM 475 niMdya vi. (saM.) niMdApAtra; kharAba niH upa. (saM. nis) upasarga je 'vinAnuM', 'rahita' artha batAve che. jema ke, niHzulka niHzabda vi. (saM.) avAja vinAnuM; zAMta (2) (javAbamAM) zabda na bolatuM (3) mUMgemUMguM niHzabdatA strI. (saM.) zAMti niHzastra vi. (saM.) zatru; hathiyAra vinAnuM niHzastrIkaraNa na. zasrahIna, niHzastra karavuM niHzaMka vi. (saM.) saMzayarahita, zaMkA, bhaya vagaranuM niHzulka vi. (saM.) zulka-lavAjama bharyA vagaranuM (2) vetana lIdhA vinAnuM (3) kri.vi. sevAbhAvathI niHzeSa vi. (saM.) jemAM kAMI bAkI na rahetuM hoya tevuM; saMpUrNa (2) kri.vi. bilakula; saMpUrNa rIte niHzreNi(-NI) strI. (saM.) nisaraNI; sIDI (2) dAdara; dAdaro niHzreyasa na. (saM.) mokSanI aMtima dazA; kalyANa (2) sukha [nizvAsa; nisAso niHzrusita vi. (saM.) zvAsa sAthe bahAra kADheluM (2) na. niHzvAsa puM. (saM.) nizvAsa; nisAso niHsattva vi. (saM.) sattvahIna; kUcArUpe raheluM; mAla vinAnuM (2) tAkAta vinAnuM niHsaraNa na. (saM.) nIsaravuM te; bahAra nIkaLI paDavuM niHsahAya vi. (saM.) *sahAya; nirAdhAra; sahAya ke madada vinAnuM [vinA; chUTathI niHsaMkoca kri.vi. (saM.) saMkoca vinA; saMkoca rAkhyA niHsaMga vi. (saM.) ekaluM; sobatI vagaranuM; ekalavAyuM ni:saMjJa vi. (saM.) saMjJA-bhAna vinAnuM; bebhAna niHsaMtAna vi. (saM.) vAMjhiyuM; saMtAna vagaranuM niHsaMdeha vi. (saM.) saMdeharahita; cokkasa; ni:saMzaya niHsaMzaya vi. (saM.) saMzayarahita; niHzaMka niHsAdhana vi. (saM.) sAdhanarahita (2) kaMgALa; daridra niHsAra vi. (saM.) sAra vagaranuM (2) niHsattva; sattva vinAnuM (3) phIkuM niHsAraNa na. (saM.) bahAra kADhavuM te niHsIma vi. (saM.) sImArahita; apAra; beda niHsRta vi. (saM.) bahAra nIkaLeluM; nIkaLI AveluM niHstabdha vi. (saM.) sAva stabdha-nizceSTa, jaDa thaI gayeluM niHstabdhatA strI. (saM.) ni:stabdha hovApaNuM niHsneha vi. (saM.) sneha vinAnuM (2) lUkhuMsUkuM [nIkaeNpa niHspRha vi. (saM.) spRhA vagaranuM; niSkAma; jhaMkhanA vagaranuM (2) icchA-AkAMkSA rahita(nispRhI azuddha) niHspRhatA strI. niHspRha hovApaNuM; niSkAmatA niHsva vi. (saM.) potAnuM koI na rahyuM hoya tevuM; taddana garIba Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir niHsvAda vi. (saM.) svAda vinAnuM; naSTa thayelA svAdavALuM niHsvArtha (saM.) svArtharahita (niHsvArthI azuddha) (2) paropakArI niMgaLavuM akri. juo 'nIMgaLavuM' niMda strI. juo 'nIMda' niMdaNa na. juo 'nIMdaNa' niMdara strI. juo 'nIMdara' niMdavuM sa.kri. juo 'nIMdavuM' niMdAmaNa na, juo 'nIMdAmaNa' niMbhara vi. (2) kri.vi. juo 'nIMbhara' niMbhADo chuM. juo 'nIMbhADo' nI puM. niSAda svaranI saMjJA (saMgIta) (2) anu. chaThThI vibhaktinA pratyaya 'nuM'nuM strIliMga (vyA.) nIka strI. (saM. nIkA) pANI javAno rasto; dhoriyo (2) khALa; 'gaTara' nIkaNuM na. nIka sApha karavAnuM eka sAdhana nIkara saMyo. nahi to; nahitara; ema na hoya to; nakara nIkaLavuMa.kri. (saM. niSkalati,prA. nikkalai) (aMdarathI ke ArapAra thaIne) bahAra AvavuM ke javuM (oraDImAMthI) (2) pasAra thavuM (3) vItavuM; gujAravuM (4) pragaTavuM; bahAra paDavuM; jharavuM (nadI, jharo) (5) dekhAvuM; udaya thavo (caMdra, sUrya) (6) chUpuMchAnuM kAMI paNa jaDavuM ke hAtha lAgavuM (corIno mAla) (7) aMdarathI pedA thavuM (gUmaDuM, baLiyA) (8)chUTavuM; mukti thavI (kedamAMthI, devAmAMthI) (9) dUra thavuM. (DAgho) (10) nIvaDavuM; pAkavuM (chokaro kharAba nIkaLyo) (11) racAIne prasiddha thavuM (kAyado, chApuM) bahAra paDavuM (12) zarU thavuM; cAlavuM; UpaDavuM (vAta, carcA athavA relave; saDaka) (13) tapAsatAM ke hisAba karatAM je (leNadeNa) hoya te jaNAvuM (mAgatuM nIkaLavuM-bhUla nIkaLavI) (14) bIjI kriyAnA kRdaMta sAthe AvatAM, te karavAnuM AraMbhavuM, tene mATe bahAra paDavuM evo bhAva batAve che. (javA nIkaLavuM) (15) 'AvavuM', 'javuM', 'paDavuM' kriyApadanI sahAyamAM 'nIkaLI' kRdanta tarIke AvatAM nIkaLavAnuM jhaTa ne barobara thavAno bhAva batAve che. nIkaLAvuM akri. 'nIkaLavuM'nuM bhAve nIkiyuM na. pANIno dhoriyo sApha karavAnuM sAdhana; nIkaNuM nIkuM vi. cokhkhuM; svaccha nIkaMpa strI. (IM.) DhIMcaNa para paheravAnuM mojuM For Private and Personal Use Only
Page #493
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org nIkharavuM] nIkharavuM akri. (saM. nikSar, prA. nikkhara) kheLa ke kharI paDavAM (2) TapakIne nIce paDavuM (3) sa.kri. kheLa kADhI nAkhavI; sApha karavuM [jharavuM nIgaLavuM a.kri. (saM. nir + galU, prA. nigsa) TapakavuM; nIghala(-La)vuM, nIghalAvuM akri. DUMDAM upara dANA AvavA nIca vi. (saM.) adhama; halakuM (2) UtaratI kakSA ke sthAnanuM (3) UtaratA varNa ke varganuM nIcakAvuM a.kri. phATI javuM; tUTI javuM (2) kazAka paranAM photarAM kADhI nAkhavAM [(2) nIcApaNuM nIcatA strI., (-paNuM) na. halakAI; adhamatA; duSTatA; nIcaluM vi. nIcenuM; nIce AveluM (2) jenA upara bIjuM AveluM (3) UtaratI kakSAnuM nIcAjoNuM na. nIcuM jovuM paDe-lajavAvuM paDe evI sthiti nIcANa na. nIcI jagyA (2) DhoLAva nIcuM vi. (saM. nIca, prA. nicca) DhaLatuM (2) ochI UMcAInuM; ThIMgaNuM; vAmaNuM (3) nIca; halakuM (4) dhImuM; maMda (5) bhAvatAlamAM ochuM (6) kri.vi. nIce nIce kri.vi. heThe; taLe 4QE nIcoccavRtta na. (saM.) moTA vartuLanA paridha upara pharatA madhya biMduvALuM vartuLa; 'epIsAikala' (ga.) nITha kri.vi. (saM, niSThita, prA. niTThi) nakkI; cokkasa nIDa kuM., na. (saM.) mALo (2) boDa nIDara vi. (saM. nirdara, prA. niDura) nirbhaya; Dara vinAnuM nIDaratA strI. nirbhayatA, nirbhayapaNuM nIDala strI. (IM.) soya (2) soyo nItaravuMa.kri. (saM. nistarati,prA. nittarai) TapakavuM; gaLavuM; jharavuM (2) kacaro nIce DhaLI jaI svaccha thavuM (pANInuM) nItaryuM vi. nItareluM; svaccha nIti strI. (saM.) dharma pramANenuM AcaraNa; sadAcAra (2) AcaraNanA dhArmika niyama (3) cAlacalagata (4) rAjanIti (5)paddhati (6)naitika dhoraNa (7) doravaNI nItikathA strI. (saM.) bodhavArtA; 'phebala' nItikuzala vi. (saM.) (-La) vi. rAjanItimAM kuzaLa nItigraMtha puM. (saM.) nIti vize graMtha; sadAcAraNano bodha ApatuM pustaka nItijJa vi. (saM.) nIti jANanAra; nItikuzaLa [siddhAMta nItitattva na. (saM.) naitika ke nIti vizenuM tattva ke rahasya yA nItidoSa puM. (saM.) nIti vicAravAmAM ke AcaravAmAM thato doSa [buddhipUrvakanuM sadAraNa nItidharma puM. nIti ane dharma; nItirUpI dharma (2) dharmanItinAza puM. nItino nAza; durAcAranI avidha nItinipuNa vi. (saM.) rAjanItimAM kuzala nItiniyama puM. (saM.) sadAcaraNa batAvato niyama nItiniyaMtraka yuM. (saM.) nIti vize niyaMtraNa ke niyamana |nImahakIma karanAra; 'sensara' [ka2vuM te; 'sensarazIpa' nItiniyaMtraNa na. (saM.) nIti vize niyaMtraNa ke niyamana nItiniSTha vi. (saM.) sadAcaraNamAM zraddhAvALuM nitiniSThA strI. (saM.) sadAcaraNamAMnI AsthA nitipatha puM. (saM.) sadAcaraNano mArga nItiparAyaNa vi. nItiyukta; nItimAM dRDha nItipATha puM. (saM.) nItiviSayaka bodha-upadeza; 'morala' nItipUrNa vi. (saM.) saMpUrNa rIte sadAcArI anaitika nItibAhya vi. (saM.) anItivALuM; nItithI viruddha; nItibuddhi strI. (saM.) sadAcaraNa vize vivekavicAra nItibodha chuM. (saM.) sadAcaraNano bodha-jJAna ke upadeza nItibhaMga puM. (saM.) nItino bhaMga-tenuM ullaMghana; sadAcaraNa viSayakaniyamonotyAga [thayeluM; anaitika; durAcArI nItibhraSTa vi. (saM.) nIti ke sadAcAramAMthI caLeluM-bhraSTa nItimattA strI. nItimAna hovuM te nItimAna, nItiyukta vi. (saM.) nItivALuM; sadAcArI nItirIti strI. (saM.)nItianerIti; cAlacalagata; sadAcAra nItivida vi. (saM.) nIti-niyamonuM jANanAra; nItijJa nItivettA puM. (saM.) nItijJa; nItikuzaLa nItizAstra na. (saM.) sadAcaraNanA niyamanuM zAstra (2) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rAjanItizAstra; 'poliTiksa' nItizAstrI puM. (saM.) nItizAstra jANanAra [nItimAna nItizuddha vi. (saM.) nItimAM ke nIti dRSTie barobara; nItizUnya vi. (saM.) nItinA khyAla vinAnuM; anItimAna nItisUtra na. nItinuM-nItivAcaka sUtra; 'maeNksima' nIpaja strI. (nIpajavuM parathI) pedAza; Upaja; utpanna; nIpaje te (2) lAbha; phAyado; napho nIpajavuM a.kri. (saM. niSpadyate, prA. nipajjai) pedA thavuM; UpajavuM; utpanna thavuM (2) banavuM; pariNAma AvavuM (3) lAbha thavo; napho thavo [javuM nIpaTavuM akri. ATopavuM; pUruM karavuM; patAvavuM (2) jhADe nIpanavuM a.kri. nIpajavuM; pedA thavuM nIpavavuM akri. nipajAvavuM; utpanna karavuM nIbhavuM akri. nabhavuM; TakavuM nIma puM. (saM. niyama, prA. niama) nema; niyama; vrata; pratijJA (2) bhUtapreta vagerene apAto bila (3) rIta; rUDhi; rasama nIma vi. (phA. sara. saM. nema) aDadhuM [rIThuM thavuM; siddha thavuM nImaDavuMa.kri. nIvaDavuM; nakkI thaI prakaTa thavuM (2) ghaDAIne nImapatra huM. ardhasarakArIpatra; 'DI.o.' nImavuM sa.kri. (saM. niyamayati, prA. niamai) kAma ke pada upara sthApavuM (2) niyojavuM; dhoraNa bAMdhI ApavuM nImavaigha(6) puM. UMTavaidya vidha nImahakIma puM. hakInuM aDadhuMpaDyuM jJAna dharAvanAra; UMTa For Private and Personal Use Only
Page #494
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nIme 47e nukasAnakartA, nukasAnakArI-raka) nIme kri.vi. aDadhe bhAge; aDadhoaDadha nIlagiri puM. dakSiNa bhAratano e nAmano parvata nImenIma vi. aDadhoaDadha [pozAka; vararAjano jAmo nIlagIrI na. e nAmanuM jhADa nImo 5. (ka.) vararAjAne paheravAno eka jAtano nIlatA strI. (saM.) nIla raMganuM hovuM te nIyata strI. dAnata; vRtti nIlama na. (phA.) nIlA raMganuM ratna; nIlamaNi; lIlama nIra na. (saM.) pANI; jaLa (2)(lA.)dama; kasa (3) AMsuM nIlamaNi . (saM.) nIlama; lIlama nirIranyAya puM. (saM.) haMsa jema pANIvALA dUdhamAMthI nIlaraMgI vi. nIla raMganuM, AsamAnI bhUrA raMganuM dUdha pI le che ane pANI rahevA de che tevo nyAya; nIlavara pu. gaLInI khetI karAvanAro (aMgreja) jamInadAra sAragrAhI vRtti nIlAza strI. AchuM nIlApaNuM, nIlAI nIrakSIra viveka puM. (saM.) sArAsArano khyAla nIlAMbara 5. (saM.) balarAma (2) vi. vAdaLI ke zyAma nIrakha strI. nIrakhavuM te; nirIkSA raMganuM vasa (3) AsamAnI raMganuM vastra paheryuM hoya tevuM nIrakhavuM. bajArabhAva (cAlu bhAvatAla) nIlimA strI. (saM.) bhUrApaNuM; AsamAnI jhAMI nIrakhavuM sakri. (saM. nirIkSate, prA. nirakhaI) barAbara nIlI strI. (saM.) gaLI (2) eka jAtanI vAdaLI mAkhI jovuM; nirIkSaNa karavuM; nihALavuM sviccha nIluM vi. nIla raMganuM (2) lIluM nIraja na. (saM.) jalaja; kamaLa (2) iMdIvara (3) vi. nIlotpalana. (saM.) bhUruM kamaLa [gAya paraNAvavAnI kriyA nIraNa na. (da. nIraNa) nIreluM te-ghAsa nIlotAha puM. (saM. nIla+udvAha) maranAra puruSanI pAchaLa nIrada na. puM. (saM.) vAdaLa; megha nIvaDavuM akri. (saM. nivRta, prA. nivaDa-nivvaDa uparathI nIradhArA strI. (saM.) pANInI dhAra (2) AMsunI dhAra nAmadhAtu) nImaDavuM; nakkI thaI pragaTa thavuM; ghaDAIne nIrama na. vahANane pANImAM sarakhuM rAkhavAne rakhAtuM vajana rITuM thavuM; siddha thavuM (2) kasoTImAMthI pAra UtaravuM nIrava vi. (saM.) zAMta; avAja vinAnuM nIvaLa na. (prA. nivvala=juduM pADavuM) dahIMmAMthI kADhI nIravatA zrI. avAjarahitatA; zAMti lIdheluM pANI nIravuM sakri. (saM. nigarayati, nIraI) Dhorane ghAsa nAkhavuM nIvAra 5. (saM.) navAra; sAmo (eka dhAnya); moraiyo (2) mAravuM; dhIbavuM. nIvi, (-va) strI. (saM.) strIo kammare paheravAnA nIrasa vi. (saM.) rasa vagaranuM (2) zuSka; sakuM (3) lUkhuM lUgaDAne je gAMTha vALe che te (2) mUDI; bhaMDALa (3) (4) svAda vinAnuM, besvAda (zuSkatA goLa, ghI, dUdha vagere na khAvAnuM jainonuM eka vrata nIrasatA strI. (saM.) rasano abhAva; rasahInatA (2) nIsaravuM akri. (saM. nissarati, prA. nisaraI) nIkaLavuM nIraMga vi. (saM.) raMga vagaranuM (2) prakAzane raMga chUTA (2) bahAra pharavuM pADyA vinA potAnAmAMthI pasAra thavA detuM; nIhAra chuM. (saM.) juo nihAra' teijasamUho; "nebyulA' ekomeTika nIhArikA strI. nihArikA; AkAzamAM pharatA havAmaya nIraMdra vi. chidra vinAnuM kANA vinAnuM (2) ghana; AkhuM nIM(-ni)gaLavuM a.kri. (saM. nirmalati, prA. niSNalaI) nIrAjana na. (saM.), (-nA) strI. AratI utAravI te nIgaLavuM; TapakavuM; jharavuM nIrApAna na. nIro pIvo te nIM-ni)da strI. (saM. nidrA, prA. nidA) nidrA; UMgha nIro paM. khajUrImAMthI jharato tAjo rasa (jemAMthI tADI bane) nIM(-nidaNa na. (da. niMdiNI=nIMdavuM te) nIMdavuM che ke nIro paM. ("nIravuM" parathI) nIraNa; cAro nIMdI nAkheluM nakAmuM ghAsa nIroga vi. (saM.) taMdurasta; nirAmayI (nIrogI azuddha) nIM(-ni)dara strI. nIMda; UMgha; nidrA nIrogatAstrI, nIrogapaNuM; taMdurastI (nirogitA azuddha) ni(ni)davuM sa.kri. (nIMdaNa uparathI) khetaramAMthI ropAnI nIla vi. (saM.) vAdaLI raMganuM; AsamAnI (2) kALA AsapAsanuM nakAmuM ghAsa khodI kADhavuM raMganuM; zyAma (3) 5. gaLIno choDa (4) sevALa nIM(-ni)dAmaNa na. (-NI) strI. nIMdavAnI majUrI (2) (5) vAcharaDAnuM pUjana (6) rAmanI vAnarasenAno khetaramAMthI nIkaLela neda; nIMdaNa eka senApati nIM-ni)bhara vi. (2) krivi. (saM. nirbhara, nirbhara) nIla strI. nAIla nadI (2) vahela nAmanI mAchalI mUMjhAI gayeluM; dabAI gayeluM; mUDha nIlakaMTha paM. (saM.) mahAdeva; ziva (2) mora; mayUra (3) nIM(-ni)bhADo chuM. nimADo; kuMbhAranI bhaThThI; pakavavA cAsa pakSI goThavelAM mATInAM vAsaNano Dhagalo nIlakaMThamaNi . (saM.) nIlama nuksAna na. (a.) khAdha; bagADa; hAni (2) geraphAyado nIlagAya strI. bhUrA raMganI gAya jevuM eka vanya prANI nuksAnakartA, nukasAnakArI (-2) vi. hAni karanAruM For Private and Personal Use Only
Page #495
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org nukasAnI nuksAnI strI. nukasAna (2) nukasAnanuM vaLatara ke bharapAI (3) vi. nukasAnavALuM [zerInuM nAkuM nukkaDa kuM. aMta; cheDo (2) pAtaLI; aNI; noka (3) nukatI si. rAjagarAnA loTanI khAMDa pAyelI eka mIThAI nukatecIna vi. (a. nuktaha+phA. cIna) bIjAnAM chidra zodhanAruM ke TIkA karatuM [karavAnuM kAma nukatecInI strI. bIjAnAM chidra zodhavAnI kAmagIrI ke TIkA nukto puM. (phA.) phArasI-arabI lipimAM zabdanI upara ke nIce mukAtuM TapakuM-biMdu (2) koyaDo; Tucako (3) buTTo; tarka (4) TIkhaLa (5) kautuka utpanna karanAro prasaMga (6) yukti; hiMmata nujUmI vi. (a.) najUmI; jyotiSane lagatuM dekhADo numAiza strI. (phA.) pradarzana (2) sajAvaTa (3) vyartha nusakho puM. (phA.) vaida daradIne davA lakhI Ape te ke teno kAgaLa; 'priskripzana' (2) AbAda; ilAja; upAya (3) (lA.) yukti (4) Tucako "nuM anu. chaThThI vibhaktino pratyaya (vyA.) nUgaTuM vi. nagaruM; guru vinAnuM; nagaNuM (2) naghoruM;bezarama nUDala puM.ba.va. (IM.) ghauMnI seva (2) puM. bhomiyo nUtana vi. (saM.) navuM; navIna; navala (2) taratanuM; tAjuM napura na. (saM.) nepura; jhAMjhara [laI javAnI) lAgata nUra na. bhADuM; (vahANa, relagADI vageremAM mAla lAvavA nUra na. (a.) teja; prakAza (2) zakti; oja nUrabakhza vi. (a., phA.) prakAza ApanAra nUrAnI vi. (phA.) ujjavaLa; camakadAra[jAtanuM eka pakSI nUrI vi. (saM.) nUravALuM; tejasvI (2) strI. popaTanI nRpuM. (saM.) na2; mANasa (samAsamAM. jema ke, nRpati) te nRtta na. (saM.) tAla ane laya sAthe abhinayapUrvaka nAcavuM nRtya na. (saM.) nAca; nartana; nAcavuM te; 'DAnsa' [vidyA nRtyakalA (saM.) (-LA) strI. nAcavAnI kaLA; nRtya vizenI nRtyakAra puM. nRtya karanAra; nAcanAra; nartaka nRtyagIta na. (saM.) nRtyanuM-nRtya sAthe gAvAnuM gIta nRtyanATikA strI. (saM.) nRtya dvArA bhajavAtuM nATya; 'baeNle' nRtyazAlA(-LA) strI. (saM.) nAcavAnI jagyA (2) nRtya zIkhavatI zALA [utsava; 'baoNla' nRtyasamAraMbha puM. (saM.) (samUhamAM) nRtyano samAraMbha ke nRdeva(tA) puM. (saM.) brAhmaNa nRdeha puM. (saM.) mAnavadeha nRpa, (ti) puM. (saM.) rAjA; rAjavI nRpAtmaja puM. (saM.) rAjakumAra nRpAla (saM.) (-La) puM. rAjA; rAjavI nRpAsana na. (saM.) rAjagAdI nRpeMdra puM. (saM.) mahArAjA; moTo rAjA [mahemAnagIrI nRyajJa puM. (saM.) paMcayajJamAMno eka; Atithya-satkAra; 408 [negiyo nRloka puM. (saM.) mAnavavizva (2) pRthvI; manuSyaloka nRvaMza puM. (saM.) mAnavavaMza; judI judI jAtiono vaMza; mAnavajAti Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nRvaMzavighA strI. nRvaMzazAstra na. mAnavajAtionA guNadharma carcatuM zAstra; 'eNnthropolojI'; jAtimImAMsA nRvidyA strI. (saM.) nR-manuSya vizenI vidyA; nRvaMzavidyA; 'enthropolaoNjI' nRzaMsa vi. (saM.) krUra; ghAtakI (2) puM. narAdhama nRsiMha puM. (saM.) rAjA (2) siMha jevo parAkramI mANasa (3) nRsiMhAvatAra nRsiMhAvatAra puM. viSNuno cotho avatAra [tathA ne saMyo. (saM. anyadapi, prA. annavi-annai) ane; ne anu. bIjI tathA cothI vibhaktino pratyaya (2) trIjI ke sAtamI vibhaktinA (strIliMga vagaranA) nAma joDe AvatA chaThThI vibhaktivALA zabdano pratyaya. udA. 'damayaMtI pitAne ghera gaI.' ne kri.vi. vAkya ke AjJArthaka kriyApadane aMte vaparAya che tyAre 'Agraha' 'kharekharapaNuM' evo bhAva umere che. udA. 'besa ne.' (2) praznArtha kriyApada joDe hakAra sUcave che. udA. 'tame bolyA hatA ne !' ne strI. hokALanI naLI; neco neilakaTara na. (IM.) nakha kApavAnuM sAdhana; nikhayuM neilapaoNlisa strI. (IM.) nakha raMgavAnuM dravya naika vi. (hrA.) prAmANika; sAcuM; nyAyI (2) nItimAna; sadguNI (3) dhArmika (4) strI. nekI; nyAyIpaNuM (5) puM. kada; maryAdA; pramANa (6) bhAva; dara nekaTAI strI. (IM.) yuropI paheravezamAM gaLe baMdhAtI eka paTI; 'TAI' nekadila vi. neka dilavALuM; prAmANika nekadilI strI. prAmANikatA naikanajara strI. cokhkhI dAnata; kRpAdRSTi nekanAma, (odAra) vi. nekI mATe prakhyAta; bhAre prakhyAta (2) eka mAnavAcaka zabda ke ilakAba nekaniyata strI. neka ke sAcI yA sArI naiyata-dAnata; nekadilI; prAmANikatA nekalesa puM. (i.) (gaLAno) hAra ke kaMTho - eka AbhUSaNa nekI strI. (phA.) prAmANikapaNuM; ImAnadArI (2) bhalAI; sajjanatA (3) sadAcAra; sartana (4) (rAjA, mahArAjA padhAre tyAre uccArAtAM) stutinAM vacana; chaDI pokAravI te nekIdAra puM. nekI pokAranAra; chaDI pokAranAra nega puM. sneha; saMbaMdha (2) ThAkorajIne dharAvAto nityano bhoga-naivedya negiyo chuM. dUta; kAsada; saMdezavAhaka For Private and Personal Use Only
Page #496
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir negeTiva 49 nereTolaoNjI negeTiva vi. (I.) nakArAtmaka (2) strI. phoTogrAphanI tenuM sAdhana UlaTI chApa, jenA parathI phoTAnI nakala nIkaLe te netRtva na. (saM.) netApaNuM; netAgIrI; AgevAnI kAcanI ke kacakaDAnI paTTI (3) RNatAra netra na. (saM.) AMkha; locana trirUpI kamaLa necara chuM. (i.) svabhAva, prakRti (2) strI. kudarata; prakRti netrakamala(La) na. (saM.) kamaLa jevuM (sapheda) netra; nacara-kyora strI. (I.) nisargopacAra; kudaratI sAravAra netrakAmaNa na. AMkhano jAdu necarala vi. (i.) sahaja; naisargika netraccheda 6. AMkhanI te te pAMpaNa necarAlijhama puM, na. (I.) prakRtivAdI; vAstavavAdI netradarpaNa na. AMkhanA DoLAnuM trIjuM paDa; "reTinA necaropathI strI, (i.) kudaratI upacAra zAsa, nisargopacAra netrapaTa chuM. (saM.) AMkhano aMdarano paDado, jayAM prakAzanuM neco chuM. hukkAnI cUMchaLAMvALI naLI - kiraNa paDe che; reTinA [karavAnI kaLA nejavuM na. chAparAnI pAMkha-mobhiyAno Teko netrapallavI strI. (saM.) AMkhanA aNasArAthI vAtacIta nevuM sa.ki. AMkha para nejavA peThe hAtha rAkhIne jovuM netramaNi paM. (saM.) AMkhamAM mukAto eka prakArano kAca nejArA pu.ba.va. (a. najAra) nijArA; kaTAkSa netramala paM. (saM.) (-La) puM. AMkhanA cIpaDA nejuMna. (-jo) 5. (phA.) vAvaTo; nizAna (2) barachI (3). netraroga paM. (saM.) AMkhano roga-vyAdhi bhAlAnuM phaLuM (4) hukkAnIcalama rAkhavAnI UbhInaLI netravaidya strI. (saM.) AMkhano vaida, dAktara [kahevuM te neTa kri.vi. nakkI; khacIta; cokkasa netrasamasyA strI. (saM.) netrapallavI; AMkhathI samasyAmAM neTa vi. (I.) bAda jatAM bAkI raheluM cokhkhuM baceluM netrojana na. (saM.) AMkhanuM AMjaNa; meza (2) suramo neTa strI, jALIdAra kapaDuM ke paDado (2) jALa netrAMbu na. (saM.) AMsu; azru neTa na. khAsa prakAranA vimAnanI jAta netrika na. picakArI neTavarka na. (I.) mALakhuM; taMtra-vyavasthA netrI strI. (saM.) strI-netA (2) vi. netravALuM neTAM naba.va. (-TI) strI. (saM. naikaTsa, prA. niaTTaa) nena na. (saM. nayana) neNa; nayana; netra; AMkha khaNakhoda (2) bArIka tapAsa nepathya na. (saM.) ragabhUmino paDado (2) tenI pAchaLano neTAM na.ba.va. lIMTanA seDAM bhAga, jyAM rahI naTo kapaDAM badale che. (3) vA; neTiva vi. (i.) svadezanuM; svadezI; dezanuM asala vatanI pozAka, vezabhUSA (2) gorAonApararAjayanuM gulAma binagoruM (mANasa). nepALo chuM. recaka bIvALI eka vanaspati neTiva laeNnDa strI. (i.) svadeza; janmabhUmi nepura na. (saM. nUpura) jhAMjhara pittAMnI eka ramata neTivijhama puM, na. (i.) dezIvAda; svadezIvAda nepoliyana paM. (I.) phrAnsano eka mahApuruSa (2) strI. neThavuM a.kri. hArI javuM (2) haThavuM; haTI javuM neplina chuM. (i.) nAno TuvAla (hAtha, moM mATe) neThavuM sakri. nAza karavo (2) badalAvI levuM ne...(-TyU)na !.(iM.) sUryamALAno eka dUrano graha; beTho chuM. (saM. niSThA, prA. nidrA) ThAmaThekANuM; patto; dhaDo varuNa (kha.) [(himAlayano) eka pahADI pradeza (2) cheDo; aMta (3) daDhatA nephA paM. (saM.) bhAratanA IzAna khUNe Avelo nehuM vi. (saM. nikaTa, prA. niaDa) pAsenuM; najIkanuM nepho pu. (phA.) jemAM nADuM nAkhavAmAM Ave che te caNiyA ne ki.vi. pAse; najIka (khaNakhoda); sneha; heta ke suravAlanI khola neDo chuM. (saM. sneha, prA. neha) neha; prema; neTAM nebara chuM. (i.) paDozamAM rahenAra; paDozI neNa na. (saM. nayana, prA. nayaNa) nayana; nena; AMkha nebyulA strI. AkAzagaMgA; nahArikA netara nA eka jAtano velo ane tenI soTI; vetasa nema strI. nizAna (2) hetu (3) dhAraNA; Azaya netaruM na. (saM. netraka, prA. netraa) valoNAnuM doraDuM tema chuM. (saM.) ardha bhAga (2) niyama; vrata; pratijJA (3) netA puM. (saM.) AgevAna; nAyaka, agraNI; doranAra; rUDhi; cAla; rasama [paiDAMno parigha agresara (2) jAsUsa; guptacara nemi, (-mI) strI. (saM.) kUvA uparanI garagaDI (2) netAgIrI strI. AgevAnI (2) jAsUsI [ke vyavasthA nemi(-mI)nAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa netAzAhI strI, jemAM netAnuM ati varcasa hoya evI sthiti tIrthakaromAMnA bAvIsamA [pAse neti kri.vi. (saM.) e nahi (2) eTaluM basa nahi, zUnya, neruM (sara. nehuM) vi. pAsenuM; najIkanuM (2) kri vi. najIka; kazuM ja na hoya evuM; zUnya [vAda; zUnyavAda neruM na. nAnuM vAMthuM; neraDuM netivAda puM. (saM.) satya vize neti neti' kaheto ke mAnato nereTara chuM. (i.) pravaktA; kathaka netI strI. (saM.) haThayoganI nAka mATenI eka kriyA ke baeNreTaoNlaoNjI strI. na. kathanazAstra For Private and Personal Use Only
Page #497
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir narezana 48 /nokarI narezana na. (I.) vivaraNa (2) kathana naimika vi. 5. vedano jJAtA nerogeja puM. (i.) eka mITara karatAM ochI pahoLAI naitika vi. (saM.) nIti saMbaMdhI; -ne lagatuM (2) nItivALuM dharAvato relamArga naitikatA strI, (I.) sadAcAra; prAmANikatA nekaTara na. (i.) nakha kApavAnuM sAdhana naipuNya ne. (saM.) nipuNatA; kAbeliyata, kauzala neva(-q) na. (saM. nIvra, prA. nivva) naLiyuM (2) naimittika vi. (saM.) khAsa nimittane kAraNe karavAnuM ke kareluM chAparAnA cheDA uparanAM naLiyAM, jemAMthI pANI bahAra (karmano eka prakAra) (2) prAsaMgika; AgaMtuka (3) paDe che te (3) temAMthI paDatuM pANI na. nimittane laIne thatuM kArya nevara na. nepura; jhAMjhara naimiSa vi. (saM.) kSaNika kSaNavAra; kSaNamAtra nevala vi. (iM.) dariyAI lazkarane lagatuM naimiSAraNya na. (saM.) kurudezamAMnA purANA eka pavitra nevalaArmI strI, (I.) dariyAI senA araNyanuM nAma nevalaphorsa strI. (I.) dariyAI senA niyata strI. (a) dAnata; vRtti; IrAdo; niyata nevale ki.vi. (nevaluM) neve; nevAMe naiyASika vi. (saM.) nyAyane lagatuM (2) paM. nyAyazAsa nevI strI, na. (I.) naukAdaLa; jaLasenA jANanAra; tArkika nyAyazAstrI nevu vi. (saM. navati, prA. navai, nai) eMzI vattA maiyuM na. nahiyuM; nakhane lagatI cAmaDIno bhAga; nakhanuM dasa (2) paM. nevuno AMkaDo ke saMkhyA; "90' mULa; nahiyuM (2) chAza pheravatAM Derane baMdhAtI dorI nevuM na. (saM. nIvra) naLiyuM (2) chAparAnA cheDA uparanAM (3) velamAM phUla AvyA pachI emAM jAmatuM jatuM tadana naLiyAM jemAMthI pANI bahAra paDe che te kAcuM nAnuM phaLa nevyAsI,(sI) vi. (saM. navAzIti, prA. navA sIi) aMzI nairAzya na. (saM.) nirAzA, nirAza hovuM te vattA nava (2) paM. nevyAzIno AMkaDo ke saMkhyA; 89 naItI strI. (saM.) durgA (2) naiItya dizA (3) nezana strI. (I.) rASTa; koI amuka dezamAM vasatI samasta - yamarAjAnI patnI praja nirjhanya vi. (saM.) pazcima ane dakSiNa dizA vaccenuM (2) nezanala vi. (I.) rASTrIya (2) prajAkIya strI. e dizA ke khUNo nezanAlijhama na. (I.) rASTravAda nai8tyakoNa chuM. (saM.) maitya khUNo nezanAlijhezana na. rASTrIyakaraNa naiveda, (-gha) (saM. naivedya) na. prasAda; devane dharAvelI nezanAliTI strI. (iM.) rASTrIyatA khAvAnI vastu, niveda (2) (lA.) lAMca nezanAlisTa (.) rASTravAdI; prajAvAdamAM mAnanAruM naiSadha, (0nAtha) S. (saM.) naLarAjA (2) vi. naSadhIya nesa pu. dariyAnI khADI (vahANavaTuM) vaiSkarma na. (saM.) niSkarmapaNuM; karmabaMdhana vinAnI sthiti nesa vi. apazukaniyuM (2) kamanasIba (3) kaMjUsa; daridra (2) anAsaktipUrvaka karmatyAga nesa, (Do) chuM. (saM. niveza, prA. nivesa) bharavADoe naiSThika vi. (saM.) niSThAvALuM; zraddhAvALuM jaMgalamAM bAMdhelAM jhUMpaDAMnuM gAma (2) bharavADanuM jhUMpaDuM naiSThikatA strI. (saM.) neSThika hovApaNuM (3) bharavADanAM jhUMpaDAMno samUha; goThaDuM naisargika vi. (saM.) kudaratI; prAkRtika nestanAbUda vi. (phA.) jaDamULathI nAza pAmeluM (2). naisargikatA strI. (saM.) kudaratIpaNuM; svAbhAvikatA pAyamAla; nAmazeSa noijha-polyuzana na. (iM.) avAjanuM pradUSaNa nestI 5. (da. nesanji) modI -no anu. "nuM chaThThI vibhaktinA pratyAyanuM puMlliga rUpa neha . (saM. sneha) prema; sneha; vahAla noka kuM., strI. (phA.) aNI; cheDo (2) Teka; vaTa; vakkara neha strI, (pha. ne) hukAnI naLI: meM (3) chaTA; zobhA (4) ghATa; mokharo; mukhavaTo nehI vi. snehI noka vi. anokhuM; suMdara naLa apI, dUkAnI naLI noka(-kha)dAra vi. nokavALuM; (aNI, TekakechaTA vagerevALuM) neLa (saM. nalI) naLInA ghATano sAMkaDo UMDANavALo rasto; nokara chuM. (phA.) cAkara (2) sevaka; khidamatadAra neLiyuM (2) sAMkaDI galI-naLI (3) gADAvATa nokaraDI strI, strInokara yA nokaranI strI naLaco chuM. hukAno mera nokarazAhI strI, nokarothI cAlatuM-nokaronI kula sattAvALuM neLiyuM na. lAMbo sAMkaDo rasto; neLA rAjataMtra ke sarakAra; "byurokrasI pigAradAra naiRta vi. (2) strI. naikjhatya (dizA) nokariyATa, (ta) vi. nokarI karanAruM (2) parAdhIna (3) nikaTya na. (saM.) nikaTapaNuM; samIpatA nokarI strI, cAkarI; sevA For Private and Personal Use Only
Page #498
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nokArasI 48 1 (naukAdala-La) nokArasI si. badhA jainonuM sAthe karAtuM sAmUhika bhojana nobala vi. (I.) udAtta (2) khAnadAna (3) bhavya; nokAra, (0maMtra) . jainone japavAno eka maMtra; navakAra; mahAna teimAMthI apAtuM inAma naukAra bhinna nobela prAijha na. (i.) barnArDa nobela eka phaMDa soMpeluM nokhuM vi. (saM. anyapakSaka, prA. nokhaa) ju; alaga; no baoNla puM. (i.) krikeTamAM niyama viruddha bola naMkhAya te nojhaNuM na. (saM. nibaLate, prA. nivajajhaI parathI noma strI, navamI tithi nAmadhAtu) dohatI vakhate gAyane pAchale page bAMdhavAnuM nominala vi. (iM.) sAmAnya doraDuM; selo naoNminI chuM. (I.) nAma-niyukta; nAma-nirdiSTa vyakita noTa strI. (I.) sikkAne ThekANe vaparAto calaNI kAgaLa naoNminezana na. (i.) nAma-nirdezana; nAmAMkana (2) noMdha (3) ciThThI (4) korA kAgaLanI bAMdhelI noratAMna.ba.va. (saM. navarAtraka, prA. navarattaa) upAsanAvahI; noMdhapothI nA navarAtrinA divaso; Aso, caitra suda 1 thI 9 noTaAuTa vi. (i.) ramatamAM bahAra na thayeluM; aparAjita noratuM na. navarAtrimAMno dareka divasa nihorA; AjIjI noTapepara puM. (I.) ciTTIpatra lakhavAno (prAyaH nAmaThAma noro chuM. (norA uparathI) (bahuvacanamAM vaparAya che.) chApelo potAno aMgata) kAgaLa northa strI. (iM.) uttara dizA noTabuka strI (I.) korA kAgaLanI bAMdhelI vahI;noMdhapothI naoNrthapola . (.) uttaradhruva noTarI . (iM.) dastAveja tathA anya kAyadAviSayaka kAma naoNrmala vi. samadhAraNa; niyamita (2) sAmAnya (3) sahaja karavAnI sattA dharAvato adhikArI naoNlaeNja na. (i.) jJAna (2) mAhitI naoNTAuTa vi. (I.) ramatamAM AuTa-bAda nahIM thayeluM naoNvela strI, (I.) navalakathA (2) vi. navAI bhareluM noTisa strI. (i.) cetavaNI; sUcanA (2) te detuM kAgaLiyuM naoNveleTa strI. (i.) laghunavala (3) jAherAta; nividA novelTI strI. (iM.) navIna vastu (2) navInatA noTisa-borDana. (I.) noTisa mUkavAnuM pATiyuM sviralipi nosTAljiyA 5. (I.) bhUtakAlIna jhaMkhanA; atItarAga noTezanana. (I.) saMgItane svaralipimAM utAravuM-lakhavuM te; noLa, (-Liyo) 5. (saM. nakula, prA. naula) eka nAnuM notara strI. notarelAM mahemAnono samUha (2) mosALuM copaguM prANI laIne Avato mahemAnavarga noLavela strI. eka vanaspati, velo (kahevAya che ke je notaravuM sakri. (saM. nimaMtrayati, prA. nivatraI) AmaMtraNa sUdhIne noLiyo sApane mArato hovA chatAM ene sApanuM ApavuM; bolAvavuM; AvavA kaheNa mokalavuM (sArA jhera caDhatuM nathI.)(yoganI eka kriyA (2) kAvatara prasaMga para ke bhojana vagere mATe) nimaMtranuM noLIkarma na. (saM. naulIkama) peTanA naLa halAvavAnI notariyuM vi. notarAmAM AveluM noMdha strI. (saM. nibaMAti, prA. nibaMdhaIniudhaI uparathI notariyo chuM. notarAM devAnuM kAma karanAra mANasa nAmadhAtu) TAMcaNa (2) TippaNI; zero (3) Apelo notaruM ne. AmaMtraNa (prAyaH jamavAnuM); nimaMtraNa mAla jemAM vigata sAthe noMdhAya che te copaDI (4) noMdhAruM vi. (na+AdhAra) AdhAra vagaranuM; anAdhAra (2) moTA thAMbhalAne kAmacalAu Teko ApavA sAkaraTIo Azraya vinAnuM, nirAdhAra sAthe jaDelA khIlA (5) TIpa; yAdI nona-ko-opareTiva vi. (i.) sahayoga na ApanAruM noMdhaNI strI. noMdhavAnI kriyA; TAMcaNa nona-kaoNgnijhebala vi. (I.) mAtra mejisTreTanA voraMTathI noMdhaNI-kAmadAra puM. noMdhaNI karanAra karmacArI pakaDavI zakAya tevuM noMdhaNIdAra chuM. noMdhaNI karanAra karmacArI nonagejheTeDa vi. (I.) binarAjayapatrita; anAjJAdhina noMdhaNIpAtra vi. noMdhavAlAyaka; dhyAnapatra ['rajisTara' naoNna-DilivarI strI. (i.) soMpaNI na karAya tevI sthiti noMdha(pothI, vahI) strI. noMdha karavAnI copaDI; nona-veja na, mAMsAhAra; zAkAhArI nahIM te noMdhavuM sakri. noMdha karavI; noMdhamAM ke dhyAnamAM levuM (2) nona-vejiTeriyana vi. (I.) mAMsAhArI lakhANamAM levuM-lakhavuM; TapakAvavuM (3) copaDA ke nona-sTopa vi. (I.) vaNathaMbhya; lagAtAra (2) niraMtara rajisTaramAM lakhavuM (4) (lA.) najara coMTADavI nonsensa ud. (i.) bhAva, artha ke matalaba vinAnuM che noMdhAI strI. noMdhaNI karavAnI phI-mahenatANuM evuM kahevA mATeno eka uddagAra (2) vi. vAhiyAta nau strI, na. (saM.) naukA; hoDI nobata strI. (a.) moTuM nagAruM (2) amuka nakkI vakhate naukA strI. (saM.) hoDI; nAva (2) vahANa; jahAja vagADAtuM TakorakhAnuM (3) pALI; vAro naukAghara na. (saM.) hoDImAM banAveluM ghara nobatakhAnuM na. TakorakhAnuM; nobata vagADavAnuM sthaLa naukAdala(La)na. (saM.)naukAsainya; dariyAIsenA; nevI For Private and Personal Use Only
Page #499
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ane nirALuM mAlagaruM viza; kRtArtha (2) naukAbaLo 48 2 [ paTavuM naukAbaLa na. naukAsainyanuM baLa-tAkAta nyAyasabhA strI. (saM.) adAlata; ucca adAlata (2) naukAra, (0maMtra) puM. (saM. namaskAra, pA. namakkAra- suprIma korTa navakAra) jainone japavAno eka maMtra; navakAra nyAyAdhIza paM. (saM.) nyAya ApanAra amaladAra; jaja naukArazI(-sI) strI. badhA jaino dvArA karAtuM samUhabhojana nyAyAdhIzI strI. nyAyadhIzanuM kArya ane temaja darajjo naukAvidhA (saM.), naukAzAstra strI, na. vahANavaTAnuM zAstra nyAyAkhyAya paM. (saM.) nyAya ke anyAya; insApha ane naukAsainya na. dariyAI lazkara; naukAdaLa gerainsApha [vAdI; liTijanTa' naucAlana na. (saM.) naukA calAvavI-haMkAravI te nyAyArthI vi. (saM.) (adAlata pAse) nyAya mAgatuM; naujana-ju)vAna pu. (phA.) navayuvaka; navajavAna nyAyAvatAra chuM., vi. (saM.) nyAyanA avatAra samo - nauTaMkI na. uttara pradezanuM eka jAtanuM lokanATyarUpALuM adala insApha kare evo (mANasa, jaja) nautama vi. saM. navatama) tadana nUtana (ra) (lA.) suMdara; nyAyAsana na. (saM.) nyAyAdhIzane besavAnuM sthAna; "benca nauparivahana na. (saM.) vahANa ke vimAnanuM mArga-nirdhAraNa nyAyitA strI. (saM.) nyAyIpaNuM; nyAyI hovuM te karatI paddhati nyAyI, nyAya vi. (saM.) barAbara nyAya Ape evuM; naulI, (karma, kriyA) strI. noLIkarma, eka yogakriyA insAphI (2) vAjabI; nyAyapura sara nauyAna na. (saM.) vahANa vagere mAraphata karavAnI ke karelI nyAruM vi. juduM; nokhuM (2) ajAyaba; aneruM, nirALuM | musApharI; naukAgamana (ra) vahANa vagere nyAla vi. nihAla; kRtArtha (2) paisAdAra (3) sukhI nozAha 5. (phA.) navA rAjA; vararAjA khyAlagaruM vi. jAte ghasAIne paNa bIjAnuM bhaluM kare evuM; nausainya na. (saM.) naukAsainya; dariyAI lazkara; naukAdaLa hitakArI nyasta vi. (saM.) nAkhI dIdheluM; pheMkeluM (2) vAsa - thApaNa nyAsa puM. (saM.) mUkavuM te (2) cihna (3) vizvAsa upara tarIke mUkeluM (3) doreluM; cItareluM sAcavavA ApavuM te; thApaNa (4) tyAga (5) maMtra nyAta strI. (saM. jJAti) nAta, jJAti, koma ane vidhi sahita zarIranAM judAMjudAM aMgone devone nyAtajAta strI. nyAta ane jAta; koma (jJAtibahiSkRta soMpavAM te - eka dharmavidhi nyAtabahAra vi. nyAtamAMthI bahAra mukAyeluM-bahiSkRta; cALavuM sakri. nihALavuM (2) dhArIdhArIne jovuM jAtIluM vi. potAnI jAtanuM (2) na, nyAtanuM mANasa nyu vi. (iM.) navuM; navIna jAtIlo paM. nyAtano mANasa nyukliara vi. (I.) aNuzakti saMbaMdhI nyAya 5. (saM.) InsApha; kharuMkhoTuM tapAsIne pheMsalo karavo nyukliyasa na. (iM.) paramANunI nAbhI; koSakendra te (2) yogyatA; vAjabIpaNuM (3) dhAro; rivAja nyuTrizana na. (i.) poSaNa (4)dAMta; kahevata. udA. kAkatAlIyanyAya(5)pramANa nyuTraoNna na. (I.) eka jAtano vIjANu dvArA vastunI parIkSA (6) nyAyazAstra-darzana;takazAstra nyumarolojI strI. (iM.) aMkavijJAna tridoSa; mUMjhAro (7) nIti; sadAcAra [vibhAga; "jyuDiziyarI' nyumoniyA puM. (I.) phephasAMnA sojathI Avato eka tAva; nyAyakhAtuM na. InsAphakhAtuM; nyAyataMtrano vahIvaTa saMbhALato nyurolaoNjisTa pu. (i.) magaja, cetAtaMtuo tathA karoDanyAyataMtrana. (saM.) nyAya cUkavavA mATenI adAlatI vyavasthA rajune lagatA rogonA nidAna ane cikitsA karanAra nyAyadarzana na. paDradarzanamAMnuM eka; gautama RSie dAktara cikitsA karanAra dAktara pravartAveluM pramANazAstra; saMskRta tarkazAsa nyurosarjana puM. (i.) zastrakriyA dvArA magajanA rogonI nyAyadarzI vi. (saM.) nyAya barobara jue evI daSTi- nyUjha(-sa) puM. (iM.) khabara; samAcAra samajavALuM; nyAyI nyUjha-sa)pepara na. (I.) vartamAnapatra; chApuM; dainikapatra nyAyaniSTha vi. nyAyaparAyaNa; nyAyI nika, nyAyI nyujharIla na. (i.) samAcAra ke mAhitI ApatI philmapaTTI nyAyaparAyaNa vi. (saM.) nyAyane Adarza mAnIne cAlanAruM; nyUyorka chuM. (i.) eka prakhyAta zahera nyAyamaMdira na. adAlata; kacerI; "hAikorTa nyUna vi. (saM.) ochuM; UNuM (2) strI, nyUnatA nyAyamUrti chuM. (saM.) moTA (hAIkorTano) jaja - nyAyAdhIza nyUnatama vi. (i.) sauthI jUna; taddana jUna nyAyamukta vi. (saM.) tarkazuddha; "laoNjikala' [vartavuM te nyUnatA strI. ochapa; UNapa nyAyavRttistrI, (saM.)nyAyatoLavAnI dAnata (2)nyAyapUrvaka cUnAdhika vi. (saM.) ochuMvatuM (2) asamAna nyAyazAstra na. (saM.) juo "nyAyadarzana(2) kAyadAnuM nyUprinTa kuM. (I.) akhabArI kAgaLa zAstra [(2) anumAnazRMkhalA; "sorAiTIsa nyochAvara vi. (hiM.) kurabAna kareluM; kherAta (2) na. nyAyazreNI strI. (saM.) nyAyaparaMparA; anumAna-zRMkhalA (paSTimArgamAM) bheTa For Private and Personal Use Only
Page #500
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra 5) www.kobatirth.org 483 pa 5 puM. (saM.) gujarAtI lipino pahelo auThya vyaMjana 5 puM. (saM.) saMgItamAM paMcama svaranI saMjJA [bhUpa 5 puM. upapada samAsamAM 'pA'no Adeza. jema ke, madhupa; 5 pratya. (saM. tva, prA. ppa, 5) vizeSaNa parathI bhAva vAcaka nAma banAvato pratyaya. udA. moTapa, UNapa paI strI. chApakhAnAnAM nakAmAM thayelAM bIbAM [(pAI) paI strI. ('pA' uparathI) jUnA paisAno trIjo bhAga paI puM. (saM. pathika) musAphara (2) na. paiDuM pakaDa strI. pakaDavuM te (2) pakaDavAnI zakti ke teno lAga ke dAva; sakaMjo (3) pakaDavAnuM eka ojAra pakaDadAva puM. e nAmanI eka ramata pakaDavuM sa.kri. jhAlavuM; grahavuM (2) dhAraNa karavuM; dharI rAkhavuM (raMga) (3) nAsatuM ke chaTakI jatuM rokavuM (4) zodhI kADhavuM; khoLI kADhIne hAtha karavuM (bhUla) (5) Akalana karavuM; manathI pAmavuM (artha; vAta) (9) keda karavuM (gunegAra mAnIne) (7) sapaDAvavuM pakaDa-hukama puM. pakaDavAnuM sarakArI pharamAna; 'voranTa' pakaDApakaDI strI. uparAuparI pakaDavuM-dharapakaDa thavI te pakavavuM sakri. (saM. pac, pakva - prA. pakka parathI) rAMdhavuM (2) mATI vagerenA vAsaNane pAkuM karavA bhaThThImAM nAkhI tapAvavuM (3) pAke ema karavuM pakavAna na. pakavAnta; taLIne banAvelI mIThAI (2) pANIno upayoga na thayo tevI tevI dareka mIThAI pakavAnna na. (saM.) rAMdheluM (pakAveluM) anAja pakAu vi. pakavavA jevuM (2) pAka upara AveluM pakAvavuM sa.kri. 'pAkavuM'nuM preraka; pakavavuM pakavuM akri. 'pAkavuM'nuM bhAve pakoDAM na.ba.va. eka prakAranAM bhajiyAM [vAnI pakoDI strI. (saM. pakvavaTa, prA. pakkavaDa) taLelI eka pakoDuM na. bhajiyuM [kAbeliyata; hoziyArI pakkAI strI. khaMdhAI; luccAI (2) padmApaNuM (2) paDyuM vi. (saM. pakva, prA. pakka = pAkuM dvArA) mAhitagAra; chetarAya nahi tevuM (2) khaMdhuM (3) pAkuM; dRDha paDyuM vi. na boTAya evI rIte kareluM - ghIthI taLIne ke dUdhathI bAMdhIne banAveluM (rAMdhaNuM) pakva vi. (saM.) raMdhAvAthI pAkeluM; pAkuM (2) pAkaTa; pukhta (3) raMdhAyeluM (4) jIrNa thaI gayeluM pakvatA strI. (saM.) pakvapaNuM (2) pAkaTatA pakvAnta na. (saM.) juo 'pakavAna' pakvAzaya puM., na. (saM.) jemAM anna pacavA upara Ave che te avayava; jaThara; hojarI pakSa puM. (saM.) tarapheNa; bAju (2) taDa; bhAga; 'pArTI' [pakhavAja (3) takarAranA pakSanI eka bAju (4) pakSapAta (5) pakhavADiyuM (6) sAdhya jene vize siddha karavAnuM hoya te (vyA.) (7) strI. pAMkha (8) saMbaMdha (9) pIMchuM pakSakAra vi. (2) puM. pakSa karanAra; 'pArTI' (2) taraphadArI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir karanAra; 'eDavokeTa' (3) vAdI ke prativAdI pakSagata vi. (saM.) taraphadArI karanAruM; pakSamAM raheluM pakSaghAta puM. aDadhA aMganuM rahIjavuM te; lakavo; 'paeNraeNlisisa' pakSapada na. (saM.) nigamanuM uddezya pada; 'mAinora Tarma' pakSapalaTu vi. eka pakSamAMthI khasI jaI bIjA pakSamAM janAra; pakSAMtara karanAra [te; pakSAMtara; pakSabadalo pakSapalaTo puM. eka pakSamAMthI khasI jaI bIjA pakSamAM javuM pakSapAta puM. (saM.) vaga; taraphadArI; 'bAyasa' pakSapAtitva na. (saM.) pakSapAtI hovApaNuM[pAta karanAruM pakSapAtI vi. (saM. pakSapAtinuM) vagiyuM; ekataraphI; pakSapakSabadalo puM. pakSapalaTo; pakSAMtara pakSavAda puM. (saM.) ekataraphI valaNa; ToLAvAda; 'grupijhama' pakSavAdI vi. (saM.) vakIla; pakSamaMtrI pakSAghAta puM. (saM.) lakavo [(2) taraphadArI; pakSapAta pakSApakSI puM.,strI. pakSa paDI javA te; bhedabhAvanI lAgaNI pakSAMtara na. eka pakSamAMthI khasI jaI bIjA pakSamAM javuM te; pakSapalaTo pakSiNI strI. (saM.) pakSInI mAdA; paMkhiNI pakSila vi. pakSapAta karanAruM; pakSapAtI pakSivijJAna na. (saM.) juo 'pakSIvijJAna' pakSivida puM. (saM.) juo 'pakSIvida' pakSisaMgrahAlaya na. (saM.) juo 'pakSIsaMgrahAlaya' [khAnuM pakSi(-kSI)zAlAstrI. (saM.) pakSIonI pAMjarApoLa; cIDiyApakSI na. (saM. pikSa) paMkhI; vihaga [pakSa kheMcavo te pakSIkaraNa na. (saM.) pakSa pADavAnuM kArya (2) ekabIjAno pakSI(-zi)ghara na. pakSIonuM saMgrahasthaLa; cIDIyAkhAnuM pakSI(-kSi)darzana, paMkhIdarzana na. (saM.) vihaMgAvalokana (2) pakSInI jema graMtha vagerene cakora dRSTithI tapAsI karavAmAM AvatI samIkSA; 'barDa AI vyu' pakSI(-kSi)rAja puM. gaDa (2) rAmAyaNamAMno 'jaTAyu' pakSI(-kSi)vijJAna na. (saM.) pakSIonuM samagralakSI abhyAsa karatuM vijJAna; 'oNrnithaoNlojI'[vijJAnI pakSI(-kSi)vida puM. (saM.) pakSIono jANakAra (2) pakSIpakSI(-kSi)saMgrahAlaya na. (saM.) juo 'pakSIghara' padma na. (saM.) pAMpaNa padmAgra na. pAMpaNano Agalo bhAga pakha puM. pakSa; tarapheNa pakha(-ga)tuM vi. pahoLuM; mokaLAzavALuM; mokaLuM; magatuM pakhavAja strI. (saM. pakSAtogha, pakbAujja) pakhAja; mRdaMga jevuM eka vAdya For Private and Personal Use Only
Page #501
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pakhavADiko 484 [pagepaDachuM pakhavADika vi. (pakhavADuM uparathI) paMdara divase pragaTa pagapesA(-2)ro paM. (paga + pesavuM) paga mAMDavo - ghUsavuM thatuM; pakhavADiyAnuM (2) na. pakhavADiye prasiddha thatuM te (2) (lA.) avarajavara (3) paricaya; oLakhANa chApuM; pAkSika (4) lAgavaga pakhavADiyuM na. paMdara divasano samaya; pakSa pagabha(-bhe) vi. (paga + bhera) bIjAnA Azraya vagara pakhavADuM na. paMdara divasano kALa; pakSa; pakhavADiyuM TakI rahe tevuM (2) kAma karavAnI zakti AvI hoya tevuM pakhAja strI. (saM. pakSAtodha, prA. pabbAujaja) mRdaMga jevuM pagAra paM. (saM. prakara) khaLuM karavA karelo kUMDAMno Dhagalo eka vAdya; pakhavAja ke te para baLada pheravavA te khADuM; joDo; "bUTa' pakhAla strI. (saM. prakSAlya, prA. pahmAla) phUla vagere pagarakhuM na. (saM. pAdAgrarakSaka, prA. paagdarakhA ) upADI laI saMdhyAkALe devasthAna dhovuM te (2) pakhALavuM pagaraNa na. (saM. prakaraNa, prA. pagaraNa) sAruM TANuM; zubha te; pakSAlana (cAmaDAnI gUNa ke thelI prasaMga (2) AraMbha [(2) avarajavara pakhAla strI. (saM. pakSakhallA) pANI bharI lAvavAnI pagarava, (-vo) 5. pagano-cAlavAno avAja, pagasaMcAra pakhAlacI, pakhAlI, pakhAlavALo chuM. pakhAla vaDe pANI pagaravaTa strI. (saM. pAdAgravRttaka, prA. paaggavaTTaa. bharI lAvanAra ke chAMTanAra; bhistI pagarava'nA sAdacce vacce "ra"no prakSepa) paganA pakhAlI chuM. devasthAnamAM dhovAnuM kAma karanAra, ghasArAnI nizAnI (2) paganI avarajavarathI paDelo pakhALavuMsa kri. (saM. prakSAlayati, prA. pakbAlI) pANIthI zeraDo; pagarasto dhovuM; khaMkhoLavuM nAkuM (ghareNAmAM) (2) caNiyAruM pagarasto chuM. pagapALA cAlavA mATeno rasto; pagadaMDIpabiyAruM na. ('pakha - pakhuM' uparathI) khIlI nAkhavAnuM pagalAM na.ba.va. (saM. pAdAgra, prA. paagga) deva, saMta pakhuM na. (saM. pakSa, prA. padma) pakha; pakSa (2) otha; vagerenAM pUjA mATenAM pagalAM-tenuM padaka (2) tarapheNa; Azraya (3) kuLa; vaMza Agamana; padhAravuM te paNe nA, (saM. pakSa, prA. pakha uparathI) sivAya; pAkhe pagalAMniSNAta vi. pagalAMnI nizAnI konI che te paga kuM. (saM. padAgra ke pAdAgra, prA. paagna) prANIno cAlavAno avayava (ta Akho ke mAtra cApavuM yA ghUMTaNa pagalI strI, ('paga parathI) nAnAM nAnAM pagalAM (2) evI nIceno bhAga paNa paga' kahevAya che.) (2) pagalInuM nizAna [kAthItArakerabaranI banAvaTa avarajavara (3) mULa (4) sthAna ke sthitino AdhAra pagalucha(-sa)NiyuM na. paga lUchavA bAraNA para mukAtI pagacaMpI strI, pada dabAvavA te; caMpI karanAra pagalu-luM) (-sa)zuM na. pagaluchaNiyuM paga(-ghoDabaMdhana-da) puM. pAghaDI bAMdhanAra ke teno dhaMdho pagaluM na. (saM. pAdAgra) paganA taLiyAnI chApa-AkRti paga(gha) baMdI(-dhI) strI. pAghaDI bAMdhavAno dhaMdho (2) DagaluM (3) eka ghareNuM (4) cAMpato upAya; pagatoDa strI, nakAmA AMTApherA kAyadesaranI kAryavAhI pagaDuM na. copATanI ramatamAM po bese te pagavATa strI. pagathI (2) sthaLamArga; khuzakI [dIvAla paga(-3, -2)thAra puM. (saM. pratistAra, pA. paDityAra) pagAra paM. (saM. prAkAra, prA. pAgAra) koTa-killAnI sIDInAM thoDAM pagathiyAM pachI AvatuM pahoLuM pagathiyuM pagAra paM. (po.) vetana; daramAyo pagathAriyuM na. moTA mApanuM pagathiyuM pagArakhAtuM na. pagAra cUkavanAruM khAtuM ke kAryAlaya pagathiyuM na. caDavA-UtaravA mATe ke sIDImAM paga mAMDavA pagAradAra vi. pagAra laIne kAma karanAro pagAra khAnAra pUranI karAtI racanA (2) krama; pAyarI ke meLavanAra jize te batAvato kama; "greDa pagathI strI, (saM. pAdAgra + sthiti, prA. pagaathiI pagAradhoraNa na. pagAranuM dhoraNa jemAMthI zarU thaI keTale pagaravaTa (2) mArganI bAjue rAhadArI mATe rAkhelo pagArapatraka na. pagAranI AkAraNInuM patraka rasto; phUTapAtha pagArabila na. kula pagAra cUkate karavAnuM bila-AMkaDo; pagadaMDI strI. (saM. pAdAgra + daMDikA) pagathI; keDI pe-bila" (2) pagAranI vigata Apato AMkaDo pagapArakhu(-khuM) vi. pagalAM oLakhI lenAruM-kADhanAruM pagAravadhAro chuM. pagAramAM thato umero-vadhAro; ijApho; pagapAvaThI strI. vAva uparano pagethI cAlavAno raheMTa; pAvaThI pagI . ('paga' uparathI) pagaluM pArakhI coranI bhALa pagapALuM vi. (paga + paLavuM) page cAlatuM-cAlIne janAruM kADhanAra; pagalAMniSNAta (2) cokiyAta; rakhopiyo pagapUrI strI. bALaka cAlatAM zIkhe te vakhate mAbApa dvArA pagUravuM akri. vAgoLavuM [kriyA khuzImAM vaheMcAtI purI pagepaDayuM na. sAsune vahue page paDatAM mUkelI bheTa ke te For Private and Personal Use Only
Page #502
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pageru 485 [pajavavuM pageruM na. ('paga uparathI) pagaluM; coranuM pagaluM ke tenI pacusaNa na. paryuSaNa pajusaNa (2) pUjA; bhakti hAra-paMkti (2) bhALa paccI strI. (saM. pratyuta=jaDeluM) eka dhAtunA padArtha upara pagelAgaNe na. namaskAra (2) page paDakhuM bIjI dhAtunuM pataruM jaDavAnI kriyA (2) vIMTI vagerenAM pagoDA na. (po.) bauddha maMdira; pegoDA (2) eka sikko niMga besADavAnI jagA pagharDa na. sogaThAbAjImAM dAva ApatAM besatI sogaThI; po paccIgara 5. paccI karanAra; jaDiyo (2) te dAvamAM eka ghara vadhArAnuM calAya che te paccIzI, (-sI) strI. juo pacIzI paca ki.vi. paca evo dabAvAno pocApaNAno avAja paccha(-chUcha)ma vi. (saM. pazcima) pazcima (2) pAchaLanuM (2) na. para; rasI [ociMtuM; ekadama paccha(-chUcha)mabu(-bU)ddhi(-dhiyuM) vi. jene pAchaLathI buddhi pacaka kri.vi. paca evA avAja sAthe (2) jaladI; sUjhe tevuM; agamacetI vinAnuM pacakaNa vi. tadana pocuM pacakuM (2) Darapoka, bIkaNa pathyamAna vi. (saM.) pacatuM (2) raMdhAtuM pacakhANa na. kazuMka tyAgavAnuM vrata-pratijJA (jaina) pachaDATa puM. pachADavuM te () thaDako, thaDakAra (3) pacapaca ki.vi. dabAyAthI thato pravAhIno avAja pachaDAvAthI zarIrane thatI vedanA pacapacavuM a.kri. pacapaca avAja thavo (2) pacapacuM thavuM pachaDATI strI. (-To) 5. juo "pachaDATa' pacapacuM vi. pacapaca thAya evuM; gadagadde pachaDAvuM aji. aphaLAvuM; kuTAvuM pacarakavuM a.kri, dhAra chUTavI; zeha chUTavI pachavADI ki.vi. (saM. pazcapATaka) pachADI; pAchaLa; pachavADe pacarakiyuM vi. pacaraka evuM DhIluM pachavADuM vi. (saM. pazcavATaka, prA. pacchavADaa) chevADuM pacarako puM. pANInI zeDa [(2) vividha varNa ke jAtinuM (2) na. pAchaLano bhAgaH paMTha (3) keDo pacaraMga, (-giyuM, gI) vi. pAMca raMgavALuM; raMgaberaMgI pachavADe kri.vi. pAchaLa; pUMThe; che. pacavavuM sakri. (saM. paca) hajama karavuM; pacAvavuM pachATa(-4) strI. pachADavuM te; pachADo; pachaDATa pacavuM a.kri. (saM. pacyate, prA. paccai) hajama thavuM; pachADavuM sa.kri. (saM. pracchATayati, prA. pachADai) pAcana thaI javuM (2) aMdara samAI javuM. udA. pANI aphALavuM; jorathI pheMkavuM (2) harAvavuM (kustImAM) (3) badhuM tyAM pacI gayuM. (3) aMdara magna, lIna ke phaseluM nukasAna karavuM (4) roge humalo karavo hovuM (4) harAmanuM maLavuM; nirAMte bhogavavAne mATe pachAta vi. pAchaLanuM; "bekavarDa (2) kri.vi. pAchaLa maLI javuM - potAnuM thavuM pachAtajA(-jJA)ti strI vikAsamAM pAchaLa rahI gayelI komapacAu vi. pacI jAya tevuM jAti; 'bekavarDa-Iba pichAta loko; "bekavarDa klAsa" pacAugIra vi. pArako mAla oLavI janAra pachAtavarga 5. vikAsamAM pAchaLa rahI gayelo lokasamUha; pacAravuM sa.ji. vArevAre kahevuM; TokavuM (2) maheNA- pachI(-che) nA. (saM. pazca, prA. paccha) tyArabAda ToNArUpe kahI batAvavuM (3) najara lAge ema TokavuM pachIta strI. (saM. pazcabhitti, prA. pacchahitti) gharanI pacAvavuM sakri. pacavuM'nuM preraka; pAcana karavuM (2) barobara pAchalI dIvAla; bhIMta grahaNa karI potAnuM karavuM; ucApata karavuM (3) harAmanuM pachItiyuM na. DhAMkaNAvALA gADAnuM pAchaluM pATiyuM (2) be laI levuM; bathAvI pADavuM gharanI pachIta vacceno sAMkaDo bhAga pacA(-2) vi. (saM. pacAzata, prA. paMcAsa) cALIsa vattA pachIthI kri.vi. (samayanI dRSTie) pAchaLathI dasa (2) . pacAsano AMkaDo ke saMkhyA; "50' pachInuM vi. (samaya temaja kramanI daSTie) pachI AveluM paciyuM na. ghauM, zeraDI, caNA vagere vAvavA comAsAmAM ke pAchaLa raheluM AveluM [oDhavAnI jADI cAdara paDatara rAkhela khetara ke jamIna pacheDI strI, (saM. pracchadapaTa, prA. pacchayavaDA) pichoDI; pacIza,(-sa) vi. (saM. paMcaviMzati, prA. paMcavIsA) vasa pacheDIyA vi. pacheDInI laMbAI jeTaluM (dUra) (2) pacheDI vattA pAMca (2) paM. pacIsano AMkaDo ke saMkhyA: '25" palaLe teTalo (varasAda) pacIsa(-sa)muM, paccIza-sa)nuM vi. pacIsanI saMkhyAe pacheDo chuM. (saM. pracchadapaTa, prA. pacchavaDa) moTI pacheDI pahoMceluM (2) saMtAnanA janma ke lagnaprasaMge apAtuM kImatI pacIsA pu.ba.va. pacIsAno ghaDiyo-pADo vastra ke aveja (3) khabhethI pITha upara DhaLatuM nAkhavAnuM pacI(-cI)zI(-sI) strI. pacIsano jatho - samUha (2) vastra [(2) strInI cheDatI; "molesTezana pacIsa varSano samUha (3) uMmaranAM pahelAM pacIsa pajavaNI strI, (-NuM) . pajavavuM te; halAkI; satAmaNI varSano kALa; gadhApacIsI pajavavuM sakri. (saM. paryAtapati, prA. panjavaI) trAsa pacI(-cI)ze-se)ka vi. lagabhaga pacIsa Apavo; herAna karavuM; satAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #503
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pajaLavuM 48 6 (paTI(-TTI) pajaLavuM akri. (saM. prajavala) prajaLavuM; baLavuM; peTAvuM paTavArI 5. (hi.) talATI (2) eka aTaka ke te aTakapajusaNa na. (saM. paryAvasana, prA. posaNa - vALo puruSa pajusaNa) bhagavAna mahAvIranI jayaMtI - samayanuM paTavuM a.kri. chetaravuM; phosalAvavuM; dhUtavuM jaina parva (2) karmakSaya karavAno che te divasa (zrAvaNa paTavuM a.kri. paisA maLavA vadi bArasathI bhAdaravA sudi cothanA ATha paTavo chuM. (saM. paTTavAya) rezamanI dorIonI gUMthaNInuM divasomAMno te te) (3) pUjA; bhakti; upAsanA ane sonArUpAnA dAgInAne gAMThavAnuM kAma karanAro pajhala strI. (i.) koyaDo (2) mUMjhavaNa (3) buddhinI kArIgara (2) kApaDa vaNanAra kArIgara kasoTI kare tevI ramata; ukhANuM paTaha puM. (saM.) paDaghama (2) moTuM nagAruM juidAI pajhezana na. (i.) bhogavaTo; kabajo paTaMtara na., (-2) puM. (saM. paTa+aMtara) aMtarapaTa (2) pajhesiva vi. (i.) vadhAre paDato mAlikIbhAva dharAvatuM paTA pu.ba.va. taravAra ke lAkaDInA dAva paTa na. (saM.) puM. khAnAM cItareluM pATiyuM ke kapaDuM (2) paTAu vi. paTAvI-phosalAvI jAya evuM; dhUrta (2) avaLe paDado, cakra (3) nadInI pahoLAI (4) vistAra (5) raste doranAruM (3) khuzAmatiyuM sAthe jamInano sAMkaDo ane lAMbo paTo (6) cItaravA paTAka kri.vi. paTa (2) tarata (3) "paTAka' evA avAja | mATenuM pATiyuM ke kapaDuM; phalaka paTAkSepa chuM. (saM.) nATakamAM koI aMka pUro thatAM sauthI paTa kri.vi. jhaTa (2) paTa evA avAjathI AgaLano paDado pADavo te paTa puM. (saM. puTa) puTa; pAsa (2) asara; pAsa paTATa puM. ghoDAne taNAto taMga paTa na. (saM. paTTa) vastra; lUgaDuM paTATo chuM. (sara. iM. poTeTo) baTAkA paTaka strI. paTavuM ke paTakAvuM te; pachaDATa paTAdAra vi. (paTo + dAra) caTapaTAvALuM (2) . paTethIpaTakathA strI. paDadA upara rajU karavA mATe mULa vArtAnuM amuka varSanI bAMdhaNIthI (jamIna vagere) rAkhanAra kareluM rUpAMtara; "skrIna ple (3) jamInadAra (4) paTAvALo (5) vi. paTApaTApaTakavuM sakri. paTakAtuM pheMkavuM ke dhakelI devuM Aidata vALuM; aTApaTAvALuM paTakUDAveDA pu.ba.va. khuzAmatakhorI; parasI racavAnI paTAdArI strI, paTAdArapaNuM paTakaLa na reDAmI vasa. kImatI UMcI jAtanuM vasa paTA-TopaTa kri.vi, eka pachI eka (2) jaladI: paTopaTa paTako chuM. lUgaDAno TUMko kakaDo (2) chogalo (3) lUgaDAnA paTA(-2)bAja vi. paTA khelI jANanAra TukaDAnI mAthe bAMdhelI nAnI pAghaDI paTA(-2)bAjI strI, paTAbAjapaNuM (2) dAvapeca[maNI paTagRha na. (saM.) taMbu; moTI rAvaThI paTAmaNI strI. (paTAvavuM uparathI) phosalAvavuM te; phosalApaTacitra na. paDadA para rajU karAtuM citra ke cItareluM citra paTAmaNuM vi. phosalAvanAruM (2) paTAmaNI karanAruM paTaNI vi. (saM. patana, prA. paTTaNa parathI) pATaNa gAmanuM paTArI strI. peTI; nAno paTAro rahevAsI (2) puM. eka aTaka ke teno puruSa pATaro chuM. (saM. peTTAra, prA. pedAra) lAkaDAnAM pATiyAMnI paTapaTa kri.vi. jhaTapaTa; jaladI (2) "paTapaTa thAya ema nIce cAra nAnAM paiDAMvALI thoDI UMcI pahoLAIvALI paTapaTa strI, bola bola karavuM te moTI peTI paTapaTavuM sakri. paTapaTa karavI (2) AMkhanI pAMpaNonuM paTAvata muM. rAjasevA bajAvavA badala gAmagarAsano paTo ughADa-baMdha thavuM (3) bola bola karyA karavuM dharAvanAra-bhogavanAra (2) rAjapUta garAsiyo; paTapaTATa(-ro) pR. paTapaTa karavI te (2) paTapaTAvavuM te sAmaMta livuM-manAvavuM paTapaTAvavuM sakri. paTapaTa halAvavuM (pUMchaDI) paTAvavuM sakri. phosalAvavuM; yukti-prayuktithI samajAvI paTapaTiyuM vi. lavarIkhora: "paTapaTa' avAja karanAruM (2) paTAvALuM vi. paTApaTAvAba: paTAnA AkAravALuM na. lAkaDAnuM ramakaDuM (3) vALaMdanuM TapaTapiyuM paTAvALo chuM. (paTTojvALo) nokara; caparAsI paTarANI strI. (saM. paTTarAzikA, prA. paTTasaNiA) rAjAnI paTAMgaNa na. (saM.) vizALa cogAnaH krIDAMgaNa mukhya rANI piToLa: jatho (4) DhAMkaNa: AcchAdana paTiyAM na.ba.va. oLIne pADelA saphAIdAra vALanA paTA paTala puM. (saM.) paDado; DhAMkaNa (2) AMkhanuM paDaLa (3) paTI,(-TTI) strI. (saM. paTTa, prA. paTTI) pAtaLI vastuno paTala . (da. paTTaila) paTela (gAmaThI bhASAmAM) cIpa jevo lAMbo kaTako (2) gaDagUmaDa ke kAgaLa para paTalAI strI. paTelano adhikAra ke kAma; mukhIpaNuM (2). coDavAno nAno TukaDo (3) keTalIka kriyAnA sUcaka khoTuM DahApaNa ane dhaNIpaNuM; paTelAI nAma sAthe samAsamAM AvatAM, te vAraMvAra', "saMtata' paTalANI strI, paTelanI strI (2) te jJAtinI strI ke vadhAre paDatI karavI evo artha Ubho kare che. jema For Private and Personal Use Only
Page #504
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paDho 48 o [53jIbha . ke, gokhaNapaTTI, rakhaDapaTTI (4) jamInano sAMkaDo paThANa pu. khalAsIono nAyaka lAMbo paTo (5) pAnanuM capaTa bIDuM (6) vaNakaranuM paThANa puM. (pazto pukhtAna=patI bhASA bolanAra)e 'eka ojAra nAmanI musalamAna jAtano AdamI paTu vi. (saM.) cAlAka; kAbela paThANI vi. paThANane lagatuM (2) AkaruM (vyAja) paTu na. (saM. paTTaka; prA. paTTaa) Unano kAmaLo paThANI caMpala puM, strI, na. caMpalanI eka jAta paTuDAI strI, paduDApaNuM, khuzAmata paThita vi. (saM.) paThAyeluM; paDhAyeluM (2) bhaNavAmAM AveluM paTuDAveDA pu.ba.va. paTuDApaNuM, khuzAmata karavAnI Teva paThe, (0ma) nA. peThe; mAphaka piripuSTa; tagaDuM paDuMvi. mIThuMmIThuMbolI raMjita karanAra; paTAu, khuzAmatiyuM paThuM(-TTa) vi. saM. puSTa, prA. puTha) alamasta; pahelavAna; paTutA (strI), (-q) na. (saM.) cAlAkI; hoziyArI paDa na. (saM. paTa, prA. pa3) thara (2) DhAMkaNa; AcchAdana paTUkaDuM vi. nAnakaDuM; vAmaNuM; baTakuM (3) gaDI (4) paDiyuM (ghaMTInuM) paTedAra vi. paTethI lenAra paDa strI. paDavuM te (2) paDatI; patana paTela (de. paTTaillI jamInanA dastAvejanI nakala paDa (saM. prati, prA. paDi) "prati'nA arthamAM Avato sAcavanAra AgevAna; gAmano mukhI (2) eka aTaka; upasarga. udA. paDauttara [javAbano javAba pATIdAra paDauttara puM, na. (saM. pratyuttara, prAM. paDiuttara) pratyuttara; paTelI, (-lAI) strI. paTelapaNuM; paTalAI paDa(-Di)kamaNuM na. pApanI mAphInI prArthanA; pratikamaNa paTo, (-TTo) (saM. paTTa) sanada; dastAveja (2) lUgaDAno jaina) siMbodhana (2) AhvAna ke cAmaDAno (ke bIjA kazAno) lAMbo cIro (3) paDakAra (-ro) paM. (saM. pratikAra, prA. paDiAra) moTethI kamarabaMdha (4) raMgano pahoLo lITo (5) caparAsanI paDakAravuM sakri. paDakAra karavo; sAme AvI javAnuM kahevuM; nizAnI tarIke rAkhavAno paTo (6) jamInano jarA preravuM; uzkeravuM (2) sAvaceta karavuM sAMkaDo lAMbo jato vistAra paDakAro chuM. juo paDakAra paTopaTa ki.vi. paTApaTa; jhaTajhaTa paDakhiyuM vi., na. paDakhe rahenAra (2) pakSakAra paToLI strI, (-Lu) na. (saM. padukUla, paTTaUla) eka paDakhuM na. (saM. pratikakSa, prA. paDiaM) pAse (2) pakSa jAtanuM rezamI kapaDuM (2) sADIno eka prakAra (3) madada; sahAya TTa na. (saM.) rAjagAdI; siMhAsana (2) paththaranI pATa; paDakhopaDakha kri.vi. tadana pAse; lagolaga caTAna (3) dhAtunuM lekhakAma mATenuM pataruM (4) vi. paDagI (ghI) strI. (saM. pratigraha, prA. paDigraha) mukhya (pa) paheluM; prathama vAsaNanI ke lADunI besaNI (2) choDa ke vRkSanA mULapadakUla(-La) na. paToLuM (2) sarvasAmAnya vastra nI pharate karelI pALa ke oTalI (3) paDaghalI (4) paTTaNa, (-na) na. (saM. paTTana) zahera; pattana; nagara pANiyArAnuM khAmaNuM madhyama kadanuM naLAkAra vAsaNa paTTAbhiSeka puM. (saM.) rAjagAdI para besADavAnI kriyA; paDaghamana, strI, Dhola jevuM eka videzI vAdya (2) tAMbAnuM rAjyAbhiSeka paDaghamacI puM. paDaghama vagADanAra [paDyA kare te paThThI strI, paTI: "beTana yuddhanuM hathiyAra paDaghApaDathI strI, sAmasAme paDaghA paDavA te: pratighoSa paTTi(-dI)(-sa) na. (saM.) eka jAtanuM prAcIna samayanuM paDadhI strI. paDagI; vAsaNa ke lADunI besaNI (2) choDa paTTa puM, ne. UnanuM eka vasa ke vRkSanA mULa pharate karelI pALa ke oTalI paDho paM. paTo (kamarabaMdha) (2) sanada (3) lagaDA ke paDagho paM. (saM. pratighAta, prA. paDighAa) sAmo avAja cAmaDAno lAMbo cIro (4) raMgano lITo pratighoSa; pratidhvani khUba UMcuM ane moTuM lAgatuM paThana na. (saM.) abhyAsa karavo e; bhaNatara (2) vAMcavuM paDachaMDa(-da) (saM. pracaMDa) pracaMDa zarIranuM; mahAkAya (2) te; vAMcana (3) moDhethI parizIlana karavuM te; mukhapATha paDachaMda(-do) paM. (saM. pratichaMda) paDavo; pratidhvani; Iko' risAiTala' paDachAyo chuM. (saM. praticchAyA, prA. paDichANiyA) oLo; paThana-pAThana na. (saM.) vAMcavuM ne vaMcAvavuM te (2) bhaNavuM paDachAyo (2) pratibiMba dina ane bhaNAvavuM te [pATha karavA jevuM paDachuM. (saM. praticchadana) zeraDInI Toca uparanuM AcchApaThanIya vi. (saM.) vAcavA jevuM (2) bhaNavA jevuM (3) paDacho chuM. (saM.) (praticchida, tA. paDichaMda) paDachAyo paThavuM a.kri. (saM. pa) pATha karavo (2) vAMcavuM (3) bhaNavuM (2) sarakhAmaNI (3) AdhAra; sahAro paThANa chuM. (saM. pRSTha, prA. paTha=pITha) vahANanI pITha paDajIbha strI. (saM. pratijidvA) gaLAmAM laTakatI nAnI (2) namatAM pIDhiyAne Teko devA ADo nakhAto mobha jIbha; pratijidvA; "ubulA" For Private and Personal Use Only
Page #505
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paDatarI 488 [ paDyuMpAtharyuM paDatara vi. ('paDavuM" uparathI) napho caDAvyA vinAnuM (2) rahI javuM; gerahAjarI gaNAvI (divasa paDavo) (14) kheDyA vinAnuM (3) vecAyA vagara paDI raheluM (4) TapakavuM; cUvuM (15) nizAnI thavI vAvyA vinAnuM (pa) khulluM; ImArata vinAnuM paDavaiyo . paDavAyo; pAyA taLe mUkavAno lAkaDAno TukaDo paDatara(Okharca) na. (bhAva) pR. taiyAra karavAmAM lAgeluM paDavo chuM. (saM. pratipadA, prA. paDivaA) pakhavADiyAnI kharca;lAgata aivadazA; patana (2) paDatuMnuM strIliMga pahelI tithi; pratipadA; ekama paDatI vi., strI. paDatI dazA; avanati; naThArI hAlata; paDasALa strI. (saM. pratizAlA, prA. paDisAlA) gharano paDatuM vi. 'paDavuMnuM vartamAna kRdanta (2) nabaLuM (paDatI Agalo khaMDa [(3) nagArI dazA) (3) te tarapha jatuM-jhUkatuM e arthamAM zabdanI paDaha puM. (saM. paTaha, prA. paDaha) paDo; Dhola (2) paDaghama sAthe (pILAza paDatuM) (4) bhUsako paDaLa na. (saM. paTela, prA. paDala) AMkhanA DoLAne AvarI paDathAra 5. (saM. pratistAra, prA. paDityAra) pagathAra (2) letuM AvaraNa; popacuM (2) DhAMkaNa (3) chArI (AMkhe chobaMdha bhoMyataLiyuM (3) prastAvanA AMtaro AvatI). paDadI strI, nAno paDado (2) billAno ke pATiyAMno pAMpaDA(-DI) strI. uparAuparI AvI paDavuM te; paDApaDI paDadanazIna vi. pardanazIna; paDadAmAM rahenAruM paDA pu.ba.va. ('paDavuM' dvArA) (hatheLInA mAMgalika) thApA paDado pu. AMtara; parado (2) kAnano Dhola (3) ojhala paDAu vi. paDAvI lIdheluM (2) vecAyA vagara paDI raheluM (4) taMtuvAdya para svaronAM sthAna batAvavA baMdhAto (3) na. nAnuM vahANa AMtaro (5) dazyapaTala; "skIna' paDAka ki.vi. ekadama; paTAka daIne paDapaDa ki.vi. "paDa paDa' evA avAjathI paDAkiyuM vi. taDAko paDapaDavuM a.kri. paDapaDa avAja karavo paDAko . taDAko; zekhI paDapaDATa 5. paDa5Da avAja (2) papaDATa; paDapaDavuM te paDAdAra 5. (paDo+dAra) Dhola ke dAMDI pITanAra paDapaDiyAM na.ba.va. pAtaLA jhADAthI thato avAja paDApaDa, (-DI) strI, ('paDavuM" parathI) spardhAthI dhasavuM te; paDakhaDI strI. paDapaDa avAja sAthenI doTa sUikuM ke dUbaLuM uparAuparI paDavuM te (2) harIphAI paDakhuM na. ('paDa' uparathI) atyaMta zuSka padArtha (2) sAva paDAro chuM. paDAI; zekhI (2) DoLa; daMbha paDapUcha strI. (saM. pratipRcchA, prA. paDipucchA) pUchaparacha; paDAva . ("paDavuMparathI) mukAma; chAvaNI; "kempa pUchagAcha (2) tapAsa (3) paMcAta; covaTa paDAvavuM sakri. paDavuM', "pADavuM'nuM preraka (2) jhUMTavIpaDabhIM-bhi)ta strI. (saM. pratibhitti, prA. paDibhitti) chInavI levuM-meLavavuM eka bhIMta caNIne aMtara mUkI caNelI bIjI bhIMta paDALa na., zrI. chAparAnA be DhoLAvamAMno eka paDabhI(-rbhi)tiyuM na. AgaLa bhIMta caNI laI pAchaLa paDALI strI. (saM. paTalAli, prA. paDAli) aDALI; rAkhelo gupta khaMDa (2) guNa oraDo (3) pusto (4) osarI (2) reveza; koro paDeluM vi. bhIMta ane paDabhIMtanI vaccenA gALAnuM paDiyANa vi. ('paDavuM uparathI) nahIM vAveluM; paDatara paDavAdaLa na.ba.va. eka paDa upara bIjuM paDa kSitija paDiyuMna. ('paDa uparathI) ghaMTInuM paDa (2) talavAranuM mAna samAMtara pAtharyA hoya tevAM dekhAtAM vAdaLa; staravAdaLa paDiyo kuM. (saM. puTaka, prA. puDaa) pAMdaDAno vATako paDavAyo chuM. (saM. pratipAdaka, prA. paDivAyaa) paDavaiyo; pachI strI. paDo-Dhola (jAherAta mATeno). pAyA taLe mUkavAno lAkaDAno kakaDo paDI strI, nAnuM paDIkuM (2) darakAra; garaja paDavuM chuM. (saM. patati, prApaDade) patana thavuM; nIce garavuM paDIkI strI, paDI; nAnuM paDIke (2) davAnI paDI ke gabaDavuM-gati thavI (2) javuM; paLavuM (raste paDavuM) paDIkuM na. vastune pAna ke kAgaLamAM lapeTIne jhINI poTakI (3) thavuM; banavuM; nIpajavuM (samaja, duHkha, gADha) jevuM kareluM bAMdhaNa (2) davAnI paDIkI (3) gapagoLo (4) mukAma karavo; paDAva nAkhavo; UtaravuM (5) paDIdAra puM. (paDI+dAra) paDI-Dhola pITanAra; dAMDI pITanAra ArAma levA lAMbA thavuM; sUvuM (2) kiMmata besavI; paDIpathArI strI. paDyopAtharyo vAsa ke paDAva; dhAmo mUlya hovuM (7) vyAja ke bhADuM hovuM (8) lAgavuM; paDo chuM. (saM. puTa, prA. puDa) moTuM paDIkuM ke moTI paDI pratIta thavuM; anubhavamAM AvavuM (taMga, DhIluM, vAyaDuM, paDo chuM. (saM. paTaNa, prA. paDaha) DhaMDherAno Dhola (2) DhaMDhero garama ochuMvatuM vagere paDavuM) (9) kazAmAM pedA thavuM; paDoza puM. pADoza; pAseno vAsa ke ghara (2) najIka nIpajavuM (jIvAta) (10) mAM maDavuM; tallIna thavuM paDozaNa strI. paDozI strInuM pADozaNa[rahenAra; pADozI (11) bhraSTa thavuM: patita thavuM (12) hAravuM; yuddhamAM paDozI 5. (saM. prativemika, paDivesia) paDozamAM maravuM (killo, yoddho) (13) hAjarInI gaNatarImAMthI paDyuMpAtharyuM vi. dhAmA nAMkhIne paDeluM; nirAMta karIne raheluM For Private and Personal Use Only
Page #506
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paDhatAMpaMDito 48 9 [ patiparAyaNa paDhatAMpaMDita . (saM.) nAmano paMDita; pothI paMDita patarAvaLa, (-LI) strI. (saM. patra + AvalI) patrAvaLa; paDhatapaMDitAI strI. paDhatapaMDitapaNuM patarALAnI hAra (2) patarALuM (3) pAtaLa paDhatamUrNa vi. vyavahArajJAnazUnya; bhaNeluM paNa mUrkha patarALI strI, patrALI, patarAvaLa (2) bhANuM; pirasaNa paDhavuM sakri. (saM. paThati, prA. paDha) bhaNavuM (2) vAMcavuM patarALuM na. patrALuM; pAMdaDAMno karelo thALI jevo AkAra (3) bolavuM (4) zIkhavuM patarI strI. (pataruM parathI) dhAtunI nAnI pAtaLI paTTI paDhAI strI. paDhavuM te; bhaNatara; abhyAsa (2) tAlIma (2) pAtaLI chola[sapATa ghATa (2) moTI katharoTa paDhiyAra chuM. (saM. pratihAra; prA. paDihAra) pratihAra (2) pataruM na. (saM. patraka, prA. patraa) dhAtuno pAtaLo moTo eka aTaka [(3) . eka prAcIna sikko pataluM vi. pAtaLuM paNa na. (saM.) pratijJA; Teka; vacana; nema (2) zarata; hoDa patavavuM sakri. (saM. prApta) pate ema karavuM; patAvavuM paNa saMyo. (saM. punaH, paapa. puru-puNo) paraMtu patavuM a.kri. (saM. prApta, prA. patta bhUku. uparathI) aMta (virodhavAcaka saMyojaka) (2) vaLI; uparAMta; sudhdhAM Avavo; khatama-pUruM thavuM (2) nikAla thavo; toDa -paNa pratya. napuMsakaliMga bhAvavAcaka nAma batAvato pratyaya; Avavo (3) cUkate thavuM (4) siddha thavuM udA. gAMDapaNa; bALapaNa pataLavuM akri. pIgaLavuM (2) gusse thavuM (3) pharI javuM; paNaghaTa puM. panaghaTa; pANIno ghATa; pANIno Aro-ghATa nAmakara javuM (4) vacana toDavuM; chaTakavuM paNacha strI. (saM. pratyaMcA, prA. pachA-paDaMcA) dhanuSanI pataMga puM. (saM.) pataMgiyuM (2) puM, strI. kanakavo dorI; pratyaMcA, pataMganRtya na. pataMgiyAM dIvA para zahIda thAya che tevuM paNava paM. (saM.) eka jAtanuM yuddha vAjiMtra (2) nAnuM nagAruM nRtya (2) mRtyunAca [Agiyo jIvaDo paNI strI. bhAjInI jhUDI pataMgiyuM na. raMgaberaMgI pAMkhovALuM eka jIvaDuM; phUduM (2) paNaziyAM na.ba.va. kAcA sUtaranA tAMtaNA pataMjali puM. (saM.) mahAbhASyanA lekhaka ke yogadarzananA -paNuM pratya. (saM. tva, a5. paNa, Na) sAmAnya kudatta pravartaka RSi ke nAma athavA vizeSaNa uparathI napuMsakaliMga patAkaDuM. (saM. patraka + DuM) kAgaLano nAno TukaDo; patrikA bhAvavAcaka nAma banAvato pratyaya. udA. puruSapaNuM, patAkA strI. (saM.) nAnI dhajA (2) nATakamAM AvatI sArApaNuM, kahevApaNuM ADakathA-avAMtara prasaMga (3) saMketa; pratIka paNe kri.vi. pele-sAme ThekANe; tyAM patAkAsthAnakana. (saM.) nATakanA koI pAtramAM ciMtanagata paNo pu. pAkAM phaLonI khAMDa sAkara nAkhI kareluM kacuMbara bhAva ke viSayanuM samarthana AgaMtuka pAtranA bhAvathI paNo pu. kIcaDa; gAro (2) retI ane dhULavALI jagyA ke tenA zabda vA zabdothI thAya evo prasaMga (3) keDano dupaTTo [bajAra (3) dukAna; hATa patAvaTa strI. patAvavuM te; toDa lAvavo te paNya na. (saM.) vecavAnI cIja; vepArI mAla-vastu (2) patAvavuM sakri. patavavuM; pate ema karavuM pata strI, na. (saM. pitta, raktapittanuM lAiva) gaLato koDha patAsuM na. khAMDanI paitA jevI eka banAvaTa pata strI. (saM. pratyaya) AbarU - Teka (2) vizvAsa; patIja pati muM. (saM.) strIno svAmI; kaMtha (2) (sAmAnyataH pata . pati samAsamAM) svAmI; mAlika. udA. pRthvIpati; bhUpati patakALuM na. pILuM koLuM (2) uparI; adhyakSa; AgevAna jema ke senApati, pataja(-jha) (DI) strI, pAnakhara Rtu rASTrapati [(4) varNasaMkara patana na. (saM.) paDavuM te (2) paDatI; nAza (3) hAra; patita vi. (saM.) paDeluM (2) (lA.) pApI (3) nItibhraSTa parAjaya (4) bhraSTatA; adhapAta patitatA strI. (saM.) patita hovApaNuM patanakAla (saM.) (-La) 5. paDatI dazAno samaya ke gALo patitapAvana vi. pApIne pAvana karanAruM vigere nadI) patana koNa chuM. (saM.) apAradarzaka vastu upara kiraNa paDatAM patitapAvanI vi. (saM.) patitAne pavitra karanArI (gaMgA tenI sapATI sAthe kiraNa jekhUNo kare te pitanonukha patitA strI. (saM.) patita evI strI patanagAmI vi. (saM.) patana-paDatI dizA tarapha jaI raheluM; patitAvasthA strI. (saM.) patita hAlata-dazA patara, (chaDI) strI. maLadvAra; gudA (2) pAra; AbarU patitoddhAra paM. (saM.) patitone pavitra karI UMce lAvanAruM pata(-7)raveliyuM na. (patraveliyuM, de. vellavia = kAma; patitoddhAraNa kharaDeluM) aLavInuM pAna (2) tenuM bhajiyuM patideva(tA) puM. (saM.) deva svarUpa dhaNI patarAja, (-jI) strI. baDAI; zekhI [bhimAnI patiniSTha vi. (saM.) patiparAyaNa patarAja-jI)(okhora, 0bAja) vi. baDAIkho2; mithyA- patiparAyaNa vi. strI, patine parAyaNa evI; patiniSTha For Private and Personal Use Only
Page #507
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir patiyalo 490 | paththa-tya)riyo kolaso patiyala vi. patiyuM patanA rogavALuM patrikA strI. (saM.) ciTTI; patra (2) nAnuM chApuM ke nAnuM patiyAra chuM. (pata' dvArA) vizvAsa (2) AbarU patrI strI. (saM.) bapoTI (2) patrikA (3) vi. patravALuM patiyuM vi. (saM. pittika, prA. pittiya) patanA rogavALuM (samAsamAM.) udA. khabarapatrI (4) puM.jhADa(pa) pakSI pativrata na. patibhakti; ziyaLa patha puM. (saM.) rasto; paMtha; mArga [(2) mahAla; tAluko pativratA vi. strI. (2) pativrata pALanArI strI; satI pathakana. sainikonIke svayaMsevakonI (amuka saMkhyAnI) TukaDI patIkuM na. paituM; kAtaLI vizvAsa (3) daDha zraddhA patharaNuM na. (saM. prastaraNa) pAtharaNuM (2) kANe AvanArane patIja strI. (saM. pratyAyayati,prA. patijaI) AbarU (2) besavAnuM pAtharaNuM patIjavuM a.kri. patIja paDavI; khAtarI thavI patharATa puM. (pAtharavuM uparathI) pathAra; phelAvo patIruM na. bakarInuM dhoLuM baccuM (2) vi. (lA.) dhIMguM; jADuM patharANa strI. mATI vagere pAtharIne karelI UMcI jamIna patetI strI. (kaMda) pArasIonA besatA varSano tahevAra (2) na. pAtharI mUkelI vastuo ke pathAro pattana na. (saM.) zahera; paTTana patharAvavuM sa.ki. "pAtharavuMnuM preraka pattara strI. ('patara' parathI) AbarU; Ijajata; patIja patharAvuM a kri. "pAtharavuM'nuM karmaNi pattarana. (saM. patra=pAMdaDuM) patarALuM, bhANuM (2) bhikSApAtra patharALa, (-LuM) vi. patharAvALuM; paththariyuM para (vaDiyuM, veliyuM) nA pataraveliyuM patharI strI. (saM. prasturikA, prA. pathariA) kAMkarI; nAno patuM na. (saM. patraka) pAMdaDuM (2) kAgaLanuM jADuM pAna (3) paththara (2) astrA vagerenI dhAra kADhavAne mATeno gaMjIphAnuM pAnuM (4) posTakArDa khibara nAno paththara (3) pezAba ke mUtramArgano eka roga patto . ThAmaThekANuM nAmanizAnI (2) bAtamI; bhALa; ke temAM thato paththara jevo padArtha patthara juo "paththara patharIluM vi. patharAvALuM; patharALa pattharapATI strI, juo "paththarapATI patharI muM. (saM. prastara, prA. patthara) paththara; pASANa (2) pattharapena strI. juo "paththarapena' jaDa ke lAgaNIhIna mANasa (3) vina; ADakhIlI pattharaphoDo chuM. juo "paththaraphoDo (4) kAMI nakAmuM tuccha ke nirarthaka evo bhAva batAve. pasthariyuM vi. juo "pazcariyuM" udA. tene zuM patharA AvaDe che ! patthariyo chuM. juo "paththariyo pathanArI strI, chANAM thApavAnI jagyA pasthariyo kolaso kuMjuo "padhdhariyo kolaso pathAra chuM. (saM. prastAra, pro. patyAra) moTI pathArI (2) pattharavat vi., kri.vi. paththara jevuM jaDa; acetana vistAra: phelAvo (3) gadheDA upara nAkhavAnuM patnI strI. (saM.) vahu; dhaNiyANI (vartamAnapatra guNiyAnuM palANa [(2) mukAma (3) mAMdagI patra paM. (saM.) ciThThI; kAgaLa (2) na. pAMdaDuM (3) chApuM; pathArI strI. (saM. prastArikA, prA. patyAriA) bistaro patraka na. (saM.) TIpa-yAdInA kAgaLonI noTa; "rajisTara' pathArIvaza vi. mAMdagIthI khATalAvaza; hAlavA-cAlavA patrakAra puM. chApAno taMtrI, mAlika ke temAM lakhavAnA [pathAra dhaMdhAvALo; "jarnelisTa' (2) khabarapatrI; riporTara' pathArI chuM. (saM. prastAra, prA. pathArI phelAvo; mukAma; patrakAratva na. (se. patrakAra + va. saM.) patrakAranuM kAma pathika . (saM.) vaTemArgu; musAphara; yAtrika patrakArI strI, patrakAranuM kAma; "jarnalijhama' pathikAzrama puM. (saM.) yAtrikone UtaravA-rahevA mATenuM patradAna na. patra, TapAla vagere rAkhavAnuM pAtra ke sAdhana makAna; "gesTa-hAusa' patrapaddhati strI. (saM.) patra lakhavAnI paddhati (2) te paththa(-W) 5. (saM. prastara, prA. patthara) patharo; pASANa nirUpato graMtha (2) rastAnI laMbAI batAvato ke sImA vagere patramitra 5. (saM.) patravyavahAra dvArA thayela mitra batAvato paththara (3) (lA.) patharo; jaDa ke patralekhaka 5. (chApAmAM) patra lakhanAra; "korasponDanTa' lAgaNIhIna mANasa patralekhA strI. (saM.) strIoe kapALe dorelA citra paththa-stha)rapATI strI. sleTa; paththaranI lakhavAnI pATI patravyavahAra puM. (saM.) kAgaLapatra lakhavA te (2) kAgaLa- paththa(-W)rapena strI, sleTa para lakhavAnI paththaranI pena patrano vahevAra ke saMbaMdha pitrALI paththa-ttharaphoDo . paththara phoDanAra majUra patrAvali, (-lI) strI. (saM.) pAMdaDAMonI hAra (2) paththa(-W)riyuM vi. paththaranuM banAveluM (2) paththara jevuM patrAvaLa, (-LI) strI. (-Lu) na. patarAvaLa kaThaNa (3) na. paththaranuM vAsaNa patrALI strI, patarALI paththa-W)riyo chuM. paththarano vADako patrALuM na. patarALuM khibara-patra paththa(-ttha)riyo kolaso . khanija kolaso For Private and Personal Use Only
Page #508
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paththatva)ravata) 49 1 [padhdhabhasvAmI paththa-sthIravat vi., kri.vi. paththara jevuM jaDa; acetana padavi(-vI)dAna-samAraMbha . padavI ApavAnI vidhi; pathya vi. (saM.) anukULa; hitakara (2) na. pathya khorAka teno utsava; konvokezana' [karanAra (2) hodedAra (3) karI; parejI khAnapAna padavi(-vI)dhara, padavi(-vI)dhArI vi. padavI dhAraNa pathyApathya vi., na. (saM.) levA jevuM ane na levA jevuM padavinyAsa puM. (saM.) vAkyamAM bhinnabhinna padanI pada puM. (saM.) paga; pagaluM (2) na. darajajo (3) racanA; goThavaNI arthavALo zabda (4) kAvyanI mULa kaDI (5) zreDhImAMnI padavyama puM. (saM.) vAkyanA svIkRta padakramamAM pheraphAra dareka saMkhyA; 'Tarma (ga.) (5) mULa; "rUTa' (9) hovo te jeira kareluM vAkyamAM vaparAyela zabda padAkrAMta vi. (saM.) page cAlI jaIne sara kareluM; jIteluM; padaka na. (saM.) cAMda (2) sikko padAti(-tI) 5. (saM.) pagapALo (2) pAyadaLano sipAI padakAra vi. (saM.) geya dezI DhALamAM kIrtana-bhajana racanAra padAdhikAra chuM. hodAnI sattA padacihana na. (saM.) pagalAnuM nizAna; pagalAMnI chApa padAdhikArI puM. padadhArI; hodedAra cheda . (saM.) padanuM vyAkaraNa (ra) vAkyanA dareka padArohaNa na. (saM.) pada para ArUDha thavuM-AvavuM te padano vyAkaraNanI daSTie paricaya Apavo te padArtha chuM. (saM.) cIja; vastu (2) zabdArtha (3) tattva padayyata vi. (saM.) pada parathI utArI mUkAyeluM; padabhraSTa padArthapATha paM. pratyakSa padArtha dvArA bodha padaTippaNa(CNI) (saM.) (nI) strI. lakhANamAM nIce padArtha(vijJAna, zAstra)na.bhautika padArthanA guNadharmanI Apela noMdha; "phUTanoTa' mImAMsA karatuM zAstra; bhautikazAsa; 'phijhiksa' priveza padatyAga kuM. (saM.) hodo ke darajajo choDI devo te; padArpaNa na. (saM.) padavI ApavI te (2) pagaluM mAMDavuM te; rAjagAdI choDI devI te; "eplikezana padAvali(-lI) strI. (saM.) pado-kAvyono saMgraha padadalita vi. (saM.) kacarAyeluM (2) (lA.) nIcI kakSAnuM padAvavuM sakri. pAdavuM'nuM preraka (2) dUsa kADhavI; padeDavuM gaNAvAne kAraNe parezAna thayeluM (3) jabaradastIthI kaDhAvavuM-meLavavuM; laI levuM padadhArI vi. (saM.) pada ke hodo dharAvanAra; padAdhikArI padAvuM a.kri. 'pAdavuM'nuM bhAve ["eezana" padanAma na. (saM.) hodo; darajjo padI na. (saM.) gaNitamAM aneka pado maLIne banatI rakama; padaparicaya puM. (saM.) padonI oLakha karavo te paduM na. (saM. pada) pada; kAma (prAyaH samAsamAM). jema padapATha puM. (saM.) (vedanAM) pado chUTAM pADIne anvaya ke, gorapaduM padabaddha vi. (saM.) gAI zakAya tevA dezI baMdhomAM baMdhA- pada(-do)DavuM sakri. khadeDavuM; khUba thAkI jAya tyAM sudhI yelAM padonA rUpanuM doDAvavuM (2) (gametema bagaDe tyAM sudhI) khUba padabaMdha puM. (0na) na. (saM.) padomAM saLaMga kAvyanI racanA vAparavuM ke kAmamAM levuM ['pramozana" padama na. eka viziSTa cihna padonnati strI. (saM.) pada ke hodAmAM thatI unnati-baDhatI; padamaNI strI, padminI strI paddha(-dhdha)ta strI, paddhati, rIta padayAtrA strI. (saM.) pagapALo pravAsa paddha(dhdha)ti strI, (saM.) rIta (2) koI paNa kAma karavAnI padabhraSTa vi. pada parathI - adhikArathI dUra thayeluM ke karAyeluM vyavasthita ke zAsazuddha rIta athavA krama ke te nirUpato padara 5. pAlava; lUgaDAno cheDo birobara rItasara padara puM. aMgata mAlikI (2) jAta; paMDa paddhati(vapura sara, pUrvaka, 0sara) kri.vi. paddhati pramANe; padaracanA strI. (saM.) vyAkaraNanA nAmikI kriyAvAcaka tema pau na. (saM.) saroja, rAtuM kamaLa (2) hAthInI sUMDhane ja anya siddha zabdonA svarUpa mujabanI padaracanA; kuMbhasthaLa uparanI raMgadAra chAMTa (3) hajAra abajanI sinTeksa saMkhyA (4) viSNunuM eka Ayudha (5) zarIranAM ja padaraja strI, paganI dhULa; caraNaraja cakomAMnuM eka (6) AMgaLInAM TeravAM ke paganAM padrava puM. (saM.) pagalAMono avAja; pagarava taLiyAM uparanuM eka sAmudrika cina-AkRti (7) padaranuM vi. potAnuM; gAMThanuM (dhana) [mAdhurya nAganI pheNa uparanuM cihana (2) kuberanA nava padalAlityana. (saM.) kavitAmAM pado ke zabdonuM lAlitya- nidhiomAMno eka padalopapuM. (saM.) padano lopa; padanI upasthitino abhAva paghagarbha puM. (saM.) viSNu (2) brahmA padavi(-vI) strI. (saM.) darajjo (2) upAdhi; ilakAba; paghaja, (0jAta, 9nmA) puM. (saM.) brahmA DigrI (3) hodo ['sinTeksa' padmanAbha paM. (saM.) viSNu kiromAMnA chaThThA padavicAra paM. (saM.) padaracanA (2) padano vicAra padmaprabhasvAmI . (saM.) jainonAM vartamAna covIsa tIrtha graMtha For Private and Personal Use Only
Page #509
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAyoni 492 payagaMbara pAyoni chuM. (saM.) brahmA (2) buddhanuM eka nAma panotI strI, bhAgyazALI strI, jenuM eka chokaruM marI nathI padha(vi)bhUSaNa, padmazrI puM. (saM.) rASTrapati taraphathI gayuM tevI strI (2) vi. panotuM viziSTa vyaktine apAto eka IlkAba panotuM vi. saM. puNyavaMta, prA. punnavaMta) zubha; maMgaLakArI padmA strI. (saM.) lakSmI, kamaLA (2) sukhI; vaMzavistAravALuM (3) chokarAM vinAnAne padhAkara chuM. (saM.) kamalinI; kamaLanuM taLAva ghaNe varSe thayeluM (saMtAna) padmAkAra puM, padhAkRti strI. (saM.) kamaLano ghATa (2) panoLI strI, na. dALa vATIne bAphIne banAvela vAnagI vi. kamaLanA AkAranuM [brahmA panAga paM. (saM.) sApa; sarpa padmAsana na. (saM.) yoganAM corAzI AsanomAMnuM eka (2) panuM na. lIlA raMganuM eka ratna; marakatamaNi; pAnuM padhinI strI. (saM.) kamaLano choDa (2) kamaLanI talAvaDI papaDATa puM. paDapaDATa; (tumAkhIbhera) pApaDa bolavuM te (3) kAmazAstramAM gaNAvelA cAra prakAramAMnI uttama strI papana na. eka phaLa piMpALavuM te (2) ALapaMpALa pauodbhava chuM. (saM.) brahmA papalAmaNa strI. ('papalAvavuM" parathI) lADa; vahAlathI padya na. (saM.) kavitA (2) chaMdabaddha zabdaracanA papalAvavuM sakri. (da. popaya hAtha pherave) (dAMtanA hovAthI padyakAra puM(saM.) padyano lekhakachaMdobaddha racanA karanAra moMmAM) papalAmaNa karavI; paMpALavuM AiLapaMpALa padyabaddha vi. (saM.) chaMdobaddha; "varsiphAIDa papaLAmaNa strI. papalAmaNa; lADa; vahAlathI paMpALavuM te; padyabaMdha puM. padyamAM karelI racanA papaLAvavuM sakri. papalAvavuM; paMpALavuM [vAmAM Ave che.) padyaracanA strI. (saM.) padya racavuM te papItuM. (to) 5. ekavelAnuM bI (marakIvakhatehAthe bAMdhapadyarIti strI. (saM.) padyazailI papeTa strI, (i.) kaThapUtaLI padyAtmaka vi. (saM.) padyamAM raceluM papeTa-zo chuM. (i.) pUtaLIono khela padyasaMgraha 5. (saM.) padyamAM racAyela racanAono saMgraha papeTI strI, patetI; pArasI navuM varSa padyAnuvAda puM. (saM.) padhamAM ke padyano karelo anuvAda papaiyuM na. (speniza tathA porTugIjha. pApAyA) papaiyAnuM phaLa padyAvali strI. (saM.) kAvyasaMgraha papaiyo chuM. papaiyAnuM jhADa (amerikAthI porTugIjha lokoe padharAmaNI strI, padhAravuM ke padharAvavuM te (2) guru ke bhAratamAM AyAta kareluM manAya che.) AcArya vagerenI padharAmaNI karAvAya tyAre temane papaiyo chuM. (da. papIA, prA. pahi) bapaiyo; cAtaka apAtI bheTa papaiyo chuM. dAjhavAthI thato phollo padharAvavuM sakri. ('padhAravuM'nuM preraka) mAnathI teDI ANavuM pappA pu.ba.va. pitA; bApA ke pahoMcADavuM (2) (na khapatI ke na joItI vastu) paba na. dArUnuM pIThuM (pATalI) bIjAne bajhADI devI; tevI rIte aniSTa vastune TALavI pabAsaNa na. (saM. padmAsana, prA. pablAsaNa) derAsaramAM viI AivavuM ke javuM (mAna ke kaTAkSamAM) jaina mUtine besADavAnuM kamaLanA AkAranuM Asana padhAravuM a.kri. (saM. pAdau dhArayati, prA. pAAdhAreI) pablika vi (I.) sArvajanika (2) strI. janatA; Amavarga padhdhatI strI, juo "paddhata pablika keriyara na. (I.) bhADUtI vAhana padhdhati strI, juo "paddhati pablika pArka chuM. (i.) sArvajanika-jAhera bagIco padhdhatisara kri.vi. juo "paddhatisara' [paNaghaTa pablika prosikyuTara chuM. (iM.) sarakAra pakSanA vakIla panaghaTa puM. (saM. pAnIyaghaTTa, hi. panaghaTa) pANIno ghATa; pablikezana na. (iM.) prakAzana chapAvI jAheramAM mUkavuM te panAI strI. hoDI; nAno machavo pablizara vi. (i.) chapAvI prasiddha karanAra; prakAzaka panAro paM. pharajiyAta sahavAsa ke saMbaMdhamAM AvavuM paDe pablisiTI strI, (i.) prasiddhi; jAherAta thavuM evI dazA (2) koInI sAthe pAnuM paDavuM te pamaravuM akri. maghamaghavuM; suvAsa prasaravI; maheka maheka panAha strI. (phA.) rakSaNa; saMbhALa pamarATa pu. maheka; khuzabo; sugaMdhano phelAvo paniyA(-hA)rI strI. (saM. pAnIyahArikA, prA. pANiane pamarAvavuM sakri. maghamaghAvavuM hAriA) pANiyArI; pANI bharI lAvanArI strI pamarAvuM a.kri. maghamaghAvuM panizamenTa strI. (I.) daMDa; sajA khAdya padArtha-cIja pamaro chuM. roTalA-roTalImAM dAjhano paDato bhamaro panIra na. (phA.) dahIMmAthI pANI kADhI laI banAvelo pamADa(-4)vuM sakri. pAmavuM'nuM preraka panuM na. kerI vagerenuM karAtuM khaTamadhura pravAhI - pINuM paya na. (saM.) pANI (2) dUdha pano(phA. pannA) kApaDanI pahoLAI(2) (lA.)gaju, zakti payagaMbara chuM. (phA.) pegaMbara; mANasa mATe khudAno saMdezo panotI strI. zaninI dazA; paDatI dazA laI AvanAra pavitra puruSa For Private and Personal Use Only
Page #510
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir payagaMbarI 49 3 parataMtratA payagaMbarI vi. payagaMbarane lagatuM (2) payagaMbare kaheluM paraco . (saM. paricaya uparathI) pratApa; camatkAra (2) payagaMbarI strI, payagaMbaranuM kAma (lA.) karAmata payagAma paM. (phA.) pegAma; saMdezo (2) IzvarI saMdezo para chaMDa vi. (saM. pracaMDa) kadAvara; hRSTapuSTa pa(-)pAna na. (saM.) dUdha pIvuM te para chaMdo 5. paDagho; paDachaMdo; pratidhvani payAma puM. (phA.) pegAma (2) samAcAra; khabara paraja strI. (saM. prajA uparathI) prajA (2) dakSiNa payoda kuM. (saM.) vAdaLa (2) varasAda (3) vi. dUjhaNuM gujarAtanI Adima jAti (rAnIparaja; kALIparaja) payodhara DuM. (saM.) stana (2) A;i bAuluM (3) vAdaLa paraja strI. talavAranI mUTha AgaLano TopalI jevo bhAga podhi puM. (saM.) dariyo; samudra (2) DhAlanI mUTha-pakaDa para nA. (prA. pari = upara) upara paraja strI. eka rAga; parajiyo ["svajanathI UlaTuM te para pUrva. (saM. prati, pari, prA. pari) "prati', "pari parajana puM. (saM.) pArakuM - saMbaMdhI nahi evuM mANasa; tarIkenA arthano tadbhava pUrvaga. udA. parabIDiyuM; parajaLavuM a.kri. (saM. prajavalu) cetavuM; baLavuM; saLagavuM parakammA [(4) pachInuM; uttara (5) zreSTha; parama parajALavuM sakri. "parajaLajnuM preraka; saLagAvavuM; bALavuM; para vi. (saM.) pArakuM (2) anya; bIjuM (3) dUra; atIta prajALavuM [vakhate gAvAnuM gIta para na. (phA.) pIMchuM [pradakSiNA parajiyo DuM. rAjiyo; marasiyo; marelAne udezI kUTatI parakammA strI. (saM. parikramA, prA. parikramA) parikramaNA; parajIvI vi. bIjAne bhoge, tene AdhAre rahIne jIvanAra; parakammAvAsI vi. lAMbI pradakSiNA karavA nIkaLeluM parAvalaMbI; peresAITa' parakAya(-yA)praveza puM. (saM.) bIjAnA zarIramAM pesavuM te paraTha, (0Na) strI. (paraDavuM uparathI) vara ke kanyAnI - eka siddhi ['DivAIDara paherAmaNI tarIke TharAvelI rakama (2) kabUlAta; karAra parakAra 5. (phA.) vartula doravAno; "kaMpAsa' (2) paraThavuMsakri. (saM. parijhApati,prA. pariThavaInuM lAghava) parakIya vi. (saM.) bIjAnuM; pArakuM (2) ajANyuM sthApana karavuM; nakkI karavuM; TharAvavuM; karAra karavo (2) parakIyA vi. strI. pArakAnI paraNetara strI (2) eka jhAlavuM, pakaDavuM (3) vidAya thavuM (4) jANavuM prakAranI nAyikA [oLakha; pichANa : pareDa strI. mAthAphoDa (2) lapa; pIDA parakha strI. (saM. parIkSA, prA. paribbA) parIkSA (2) paraDakuM(-q) na. di. paraDA) sApoliyuM; sApanuM baccuM, kaNo parakhavuM sakri. (saM. parIkSata, prA. pariknaI) pArakhavuM; paraDavuM akri. TapakavuM; jharavuM' parIkSA karavI (2) oLakhavuM; parakhI kADhavuM; pichANavuM paraDo(-Diyo) pu. bAvaLanI ziMga abharakho parakhaMduvi.parIkSA karanAruM, parIkSaka; pArakhanAruM [AvaData paraNa na. paraNavuM te; lagna (2) paraNavAno utsAha - parakhAmaNI strI, pArakhavAnuM mahenatANuM (2) pArakhavAnI paraNata na. paraNavuM te; lagna. udA. cothuM paraNata (2) parakhAvavuM sakri. "parakhavuM, "pArakhavuMnuM preraka (2) vi. paraNiyata ApavuM (3) bhALavavuM (4) samajaNa pADavI; samaja paraNamavuM sakri. praNAmavuM; namana karavuM paDe ema karavuM (5) arucithI ApavuM paraNavuM sakri. (saM. pariNayati, prA. pariNaI) lagna karavuM parakhAvuM a.kri. oLakhAvuM; parakhavuM, "pArakhavuMnuM karmaNi (2) atUTa saMbaMdha bAMdhavo (2) yogya vara tarIke gaNAvuM-jhaDapAyuM paraNAyuM na. zako; caNiyuM (2) mATInuM koDiyuM paragaju vi. paropakArI; pArakAnuM bhaluM karanAruM; paramArthI paraNAvavuM sa.ki. "paraNavuMnuM preraka (2) dUdhamAM pANI paragaNuM na. (phA. parganaha) tAluko; mahAla bheLavavuM (3) gaLe vaLagADavuM; gaLe ghAlavuM; bajhADavuM paragala vi. pragarbha; hiMmatavAna paraNiyAta vi. paraNeluM (2) strI. paraNetara; patnI paragAma na. (saM. paragrAma) potAnA sivAyanuM bIjuM gAma paraNeta, (02) na. paraNavuM te; lagana (2) strI. patnI paragAmI vi. bIjA gAmano rahevAsI (2) navuM mANasa; paraNeyuM na. paraNAyuM; mATInuM koDiyuM trAhita mANasa paraNyo chuM. paraNanAro; dhaNI; kaMtha; pati paragAmI vi. (saM.) paragamana karanAruM; vyabhicArI [Aphata parata kri.vi. (saM. parAvRtta, prA. parAatta) pAchuM paracakra na. (saM.) zatrusenA (2) zatra taraphathI AvanArI parata strI. raja; jhINI bhUkI (2) bhasma paracaryA strI. pArakA vizenI kUthalI chuiTaka; prakIrNa parata TIkiTa strI. javA-AvavAnI TikiTa; "riTarna-TikiTa' paracUTa(-2)Na vi. juduMduM; kuTakaLa (2) na. khurado (3) paratatvana. (saM.) parama ke zreSTha tattva (2) bIjuM-parAyutattva paracUTa(-2)NiyuM vi. paracUraNa (2) khAsa mahattvanuM nahi parataMtra vi. (saM.) paravaza; parAdhIna; tAbedAra - phAlatu parataMtratA strI parAdhInatA; tAbedArI For Private and Personal Use Only
Page #511
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paratI] 494 [ paramapuruSa paratI strI, rezama ke sataranI AMTIo utAravAnI phALakI paraphormansa S. (i.) bhajavaNI jAhera pradarzana (2) gareDI; phIrakI paraba strI, (saM. prapA, prA. prava, pavAre rastAmAM musApharane parato pu. (phA. partava) paraco; camatkAra pANI pAvAnI dharmAdA jagA paratra kripavi. (saM.) paralokamAM (2) bIje sthaLe; bIje paraba na. tahevArano divasa; tahevAra paratva na. (saM.) para-atIta hovuM te (2) zreSThatva (3) parabaDI strI, paMkhIone dANA nANavA (eka thAMbhalA para) nA. paratve karelI sArvajanika bAMdhaNI paratve nA saMbaMdhamAM, bAbatamAM; vize parabANa na. saDha bAMdhavAnuM AvuM lAkaDuM parathAra puM. (saM. pratistAra, prA. paDityAra) paDathAra; parabAruM kri.vi. bArobAra pagathAra; chobaMdha bhoMyataLiyuM parabiyo chuM. paraba upara besI pANI pAnAro; parabavALo paradAdo . dAdAnA bApa; prapitAmaha parabIDiyuMna. (para = upara + bIDiyuM = bIDeluM-bIDArUpa) paradAra, (-rA) strI. (saM.) pArakAnI strI (kAgaLa bIDavAnI) kAgaLanI kothaLI lakhoTo; paradAra(-rA)gamana na. vyabhicAra envalapa'; "kavara' para(-3)dI strI. nAno paDado (2) paththara ke IMTo ke parabIDo !. moTuM parabIDiyuM, lakhoTo pATiyAM oTenI nAnI sAMkaDI dIvAla parabrahma na. (saM.) anAdi anaMta tarIke kahevAmAM AvatuM paraduHkha na. (saM.) pArakAnuM duHkha sRSTinA Adi kAraNarUpa paratattva; paramAtmA paraduHkhabhaMjana(ka) vi. bIjAnuM duHkha dUra karanAra parabhakSI vi. (saM. parabhalinuM) bIjAnuM bhakSaNa karanAruM; paradeza muM. (saM.) pArako deza; dezAMtara; videza pArakAnuM khAnAra paradezI vi. pArakA dezanuM; videzI Dhola parabhava chuM. (saM.) bIjo avatAra; parajanma parado pu. (phA.) paDado (2) burakho; ojhala (3) kAnano parabhavavuM a.kri. vijayI thavuM; phAvavuM [pajavavuM paradhana na. (saM.) pArakuM dhana svidharma nahi te; vidharma parabhavavuM sakri. parAbhava karavo (2) dukha ApavuM; paradharma chuM. (saM.) bIjAno dharma (2) bIjo - judo dharma; parabhA(vA) strI. darakAra (2) garaja paradharmI vi. judo dharma pALanAruM; bhinnadharmI; vidharmI parabhAtiyuM na. prabhAtiyuM; prabhAte gavAtuM pada bihAranuM paradhAna vi. vivAha pahelAM varane zrIphaLa, lagnapatrI ane parabhAruM, () kri.vi. parabAruM; bArobAra (2) vi. pItAMbara ApavAno vidhi parabhAryA strI. bIjAnI patnI; parastrI paradhAma na. (saM.) paramadhAma (2) paraloka; svarga ke vaikuMTha parabhASA strI. (saM.) bIjI -bIjAnI - pArakAnI bhASA paranAta, (-tIluM) vi. bIjI nAtanuM parabhUta puM. (saM) koyalano nara; kokila paranAra, (-rI) strI. bIjAnI strI; parastrI parabhUtA, (-tikA) strI. (saM. parabhUtA, saMskRtamAM navo paranALastrI. (-LuM). (saM. pranADI, prA. praNAlI) nevAMnuM zabda 'ikA' pratyayathI) koyala pANI jhilAIne bAjue javA mATe rakhAtI dhAtu ke parabhoga paM. (saM.) para-bIjAno bhoga levo-haNavuM te che." lAkaDAnInIka (2) ghaMTIno khIlo rAkhavAnI bhUMgaLI parabhogI vi. bIjA vaDe bhogavAtuM. udA. "caMpo parabhogI parapIDana na. (saM.) bIjAne duHkha devuM te parama vi. (saM.) uttama kei, parama dahADe) parapIDanavRtti strI, bIjAne duHkha ApI AnaMda lUMTavAnI parama vi. gaI kAla pahelAnuM ke AvatI kAla pachInuM (jema manovRtti; jAtIya manovikRti paramagati strI. (saM.) uttama gati; mokSa parapuruSa chuM. (saM.) pati sivAyano bIjo puruSa paramajJAna na. (saM.) ucca koTinuM brahmajJAna parapeTha strI. peTha (hUMDI guma thavAthI pharI lakhela te) guma paramata chuM. (saM) bIjAno ke bIjo-judo mata-abhiprAya thavAthI pharIthI (trIjI vAra) lakhAyelI hUMDI paramatattva na. aMtima-zAzvata tattva; brahma parapoTiyuM vi. parapoTA jevuM; kSaNabhaMgura paramasahiSNutA strI. pArakAnA matane sahana karavAnI parapoTI strI. nAno parapoTo vRtti-udAratA, samabhAvavRtti parapoTo chuM. (para= upara+ de. poTTa-peTa. pANInI sapATI paramatA strI, (-tattva) na. (saM.) paramapaNuM; sarvoccatA uparaje poTA jevA goLAkAra hoya te) havAthI pravAhImAM parama(dahADo, vadivasa) paM. gaI kAla pahelAMno ke thato phukko- bubuda (2) thoDA vakhatamAM phUTIphUTI nAza AvatI kAla pachIno divasa pAmI jAya te; kSaNabhaMgura (3) bharama; bhrama paramadhAma na. uttamaloka; mokSa paraprakAzita (saM.) vi. bIjAnA prakAzathI prakAzanAruM paramapada na. (saM.) mokSa; mukti paraphayuma na. (I.) suvAsa; khuzabo; attara paramapuruSa chuM. (saM.) paramAtmA (2) pavitra puruSa For Private and Personal Use Only
Page #512
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir It paramazAstro 49 5 || parasevo paramazAstra na. (saM.) mokSaprAptinuM zAstra jekTiva' (2) brahmaniSTha paramahaMsa . (saM.) saMnyAsIonA cAra prakAramAMno sauthI paraloka puM. (saM.) mRtyu pachIno svarga vagere bIjo loka zreSTha prakAra (kuTIcaka, bahUdaka, haMsa ane paramahaMsa) paraloka(0gamana) na. (0prApti, yAtrA) strI. mRtyu paramATI strI. (para + mATI) mAMsa paralokavAsa chuM. (saM.) mRtyu svargavAsa paramANana. saDha bAMdhavAnuM ADuM lAkaDuM; parabANa nikkI paralokavAsI vi. (saM. paralokavAsina) maraNa pAmeluM; paramANavi. (saM.pramANa) sArthaka; pramANa (2) kri.vi.nize; marahUma; svargastha piAlavavuM; posAvuM paramANavuM sakri. (saM. pramANa, prA. paramANa uparathI paravaDavuM a.kri. (saM. paripatati, prA. parivaDa) nAmadhAtu) pramANabhUta-sAcuM mAnavuM (2) jANavuM paravaDI strI, (saM. prapAnuM parava + DI) parabaDI paramANu puM, na. (saM. parama + aNu) padArthanuM sUkSmamAM paravaradigAra paM. (phA.) pAlanahAra (2) paramezvara - sUkSma eka svarUpa ke aMza; "eTama paravaravuM a.kri. (saM. parivrajati, prA. parivraya) javuM paramANuvAda puM. paramANuthI jagatanI utpatti thaI che tevo paravaraza(-zI), paravariza strI. pAlanapoSaNa (2) nyAyavaizeSikano siddhAMta miApa sevAcAkarI; paroNAgata [pachInA samayanuM paramANuM na. (saM. parimANa, prA. parimANa) parimANa; paravartI vi. (saM.) pachInA bhAgamAM ke sAme rahenAruM (2) paramANuM na. (saM. pramANa) purAvo; dAkhalo paravaza vi. (saM.) parAdhIna paramAtmatattva na. (saM.) paramatattva; parabrahma paravaLa ne. eka prakAranA velAnuM zAkamAM vaparAtuM phaLa paramAtmA puM. (saM.) parama AtmA; paramezvara paravA strI. (phA.) darakAra (2) garaja paramAnaMda . (saM.) parama-zreSTha AnaMda (2) parabrahma paravADa strI. (saM. paripATi, prA. parivADi) gAmanA paramAratha pu. paramArtha; paropakAra chevaDAno bhAga (ra) gAmane pharate karelI kAMTA ke paramArathI vi. paramArthI; paragaju; paramArtha karanAruM thoranI vADa paramArtha puM. (saM.) uttama puruSArtha-mokSa (2) paramatattva paravAnagI strI, (phA.) rajA (2) maMjUrI; saMmati (3) paropakAra paravAnA puM. pataMgiyuM; phUduM paramArthaka vi. (saM.) paramArthavALuM; paramArthI paravAnAdAra 5. paravAnAvALo; "lAisansI' paramArthana kri.vi. (saM.) AdhyAtmika dRSTi paravAno chuM. (phA.) rajAno lekhI hukama; sanada 'lAisansa" paramArthabuddhi strI. paramArtha sAdhavAnI buddhi-samaja (2) pataMgiyuM (3) chUTa paramArthI vi. (saM. paramArthinuM) paropakArI; paragaju paravAra 5. strI. navarAza; phurasada paramAvadhi strI, puM. (saM.) parAkASThA; parisImA paravAravuM a.kri. (saM. parivrajati, prA. parivraya) kAma paramiTa strI. (i.) rajA ke paravAnagI ke te detI (sarakArI) ATopI navaruM thavuM; phurasada maLavI (2) gumAvavuM; ciThThI; paravAno (2) paravAnagIpatra khovuM diriyAI jIvaDAMe banAveluM koTaluM-ghara paramizana strI. (iM.) maMjUrI; paravAnagI paravALuM na. (saM. pravAla, prA. pravAlia) pravAla; paramenanTa vi. (i.) kAyamI; kAyamanuM paravIna strI. (phA.) mUcha; samUha paramo(-miyo) paM. (saM. prameha, prA. prameha) pezAba vATe paravejha vi.paM. pratiSThita; sanmAnita (vyakti) bagaDeluM vIrya jharyA karavAno eka roga "gonoriyA parazu strI. (saM.) kuhADI; pharazI (2) 5. kuhADo paramegeneTa opha poTAza(-sa) puM. (iM.) pANI svaccha parazurAma paM. (saM.) viSNuno chaThTho avatAra karavA vaparAtI lAla davA-rasAyaNa parasAda paM. prasAda parameza, (-zvara) 5. (saM.) paramAtmA (2) ziva (3) parasAdiyuM vi. prasAda khAvAno gamato hoya tevuM (2) cakravatI rAjAno eka ilakAba prasAda khAvA pUratI ja deva upara jenI AsthA hoya paramezvarI strI. (saM. paramezvari) IzvarI; durgA evuM (3) na. prasAdInA rUpamAM maLela uparaNo parameSThI puM. (saM. parameSThinuM) brahmA (2) viSNu (3) ziva parasAdI strI. prasAdI; prasAda (4) tIrthaMkara-jaina-AcArya-upAdhyAya-sAdhu (e pAMce) parasAla strI. AvatuM varSa (jaina). parasALa strI. paDasALa; gharano Agalo khaMDa paramotkarSa muM. (saM.) moTAmAM moTo abhyadaya-unnati parasukha na. (saM.) bIjAnuM-sAmAnuM sukha paramotkarSatA strI. (saM.) paramotkarSanI sthiti parasevA strI. (saM.) bIjAnI sevA (2) tAbedArI pararAjaya na. (saM.) bIjuM rAjaya (2) videzIno amala parasevo chuM. (saM. prasveda, prA. prasava-parasea) cAmaDInAM paralakSI vi. (saM. paralakSi) bIjAne lakSa karatuM; chidromAMthI nIkaLatuM pravAhI (2) mahenata; majUrI For Private and Personal Use Only
Page #513
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir - rasto 49 6 [parAbhakti -parastavi (phA.) (samAsamAM)pUjaka; bhakta. udA.khudAparasta parAI vi. pArakI; bIjAnI parasTAra chuM. (saM.) sevaka; gulAma (2) mAMdAnI cAkarI parAkASThA strI. (saM.) chevaTanI hada-sImA karanAra [panazI; khuzAmata parAkoTi, (-TI) strI. (saM.) chellI hada parastI strI. (phA.) pUjA; bhakti (2) prazaMsA (3) parAkacetana na. (saM.) parokSe raheluM cetana (2) brahma parastrI strI. (saM.) bIjAnI strI (2) bIjI koI strI parAkrama na. (saM.) bahAdurI; zUrAtana (2) (vyaMgamAM) paraspara kri.vi. (saM.) ekabIjAne; arasaparasa avicArI ke khoTA sAhasanuM kAma parasparataMtra; parasparavaza vi. (saM.) anyonya AdhAravALuM; parAkramI vi. parAkrama karanAruM, bahAdura; zUruM "IMTara DipenDanTa' [virodhavALuM; ekamekathI UlaTuM parAga kuM. (saM.) phUlamAMnI raja ['enjara' parasparavirodhI vi. (saM. parasparavirodhinuM) paraspara parAgakoza, (-1) puM. puMkesaranI TocanI parAganI thelI; paraspara sahAya strI. (saM.) ApasamAM ke mAMhomAMhe madada parAgati strI. (saM.) pAchA javuM te; pIchehaTha. karavI te brisabesatuM parAgati strI. (saM.) uttamagati; mokSa; nirvANa parasparAnukUla(-La) vi. (saM.) paraspara anukULa-phAvatuM ke parAgatika vi. pAchI gati karanAruM; prAgatika nahi evuM parasparAvalaMbana na. (saM.) paraspara avalaMbana ke AdhAra (2) pratirodhaka, 'riekazanarI hovo te parAganayana na. (saM.) parAgaraja laI javAnI kriyA parasparAvalaMbI vi. paraspara AdhAra rAkhatuM parAgamaya vi. (saM.) parAgothI bharapUra parasparAzrita vi. (saM.) paraspara Azaro rAkhatuM parAgaraja na., strI, parAgano te te kaNa; puSparAja parasparAzritattva na. (saM.) paraspara Azrita hovApaNuM parAgavaMtu vi. parAgavALuM; parAgamaya parasparzI vi. (saM.) bIjAne lAgu paDatuM; paralakSI (2) parAmukha vi. (saM.) bahAranI bAju najara hoya tevuM (2) bIjAne asara kare tevuM be prakAramAMno eka vimukha; bedarakAra (3) avaLacaMDuM paraaipada na. (saM.) saMskRtamAM dhAtuonAM rUpo karavAnA parAja strI. UbhA kAnAnI moTI thALI; parAza parasvarUpajanya na. (saM.) paralakSI; " jekTiva' (2) parAjaya paM. (saM.) zikasta; hAra; parAbhava bahmaniSTha kiravuM te, laI levuM te parAjita vi. (saM.) hAreluM, jitAI gayeluM ke hasaveluM parasvApaharaNana. (saM.) pArakAnImAlamikalatanuM apaharaNa parANa puM, prANa; jIva (2) (lA.) zakti; jora (lAkaDI parahada strI. pArakI hada-sIma (2) parAjayanI sImA parANI strI, nAno paroNo; paroNI; AravALI nAnI paraharavuM sakri, pariharavuM; tajavuM parANe kri.vi. (saM. prANaH, prA. prANihi - pANa) parahita na. (saM.) pArakAnuM-bIjAnuM bhaluM; paropakAra baLAtkAre (2) mahAmahenate; mAMDamAMDa; baLajabarIthI paraheja vi. (phA.) baMdhanamAM paDeluM; kedI (2) karI-parahejI parANo muM. (saM. prAjana, prA. pAaNa) AravALI lAMbI pALanAruM (3) strI, karI; parahejI (4) saMyama; naThArAM - lAkaDI; paroNo [pittaLanI moTI kaDAI kAmothI dUra rahevuM te parAta strI, parAja; UbhA kAnAnI moTI thALI (2) parahejagAra vi. naThArAM kAmothI bacanAra; saMyamI parAta(-za) strI. chAza uparanuM pANI; parAza parahejI strI. keda (2) karI; carI; mAMdagIne kAraNe parAtpara vi. (saM.) parathI paNa para; sarvotkRSTa sthAna (2) khAvApIvAmAM pALavAno saMyama na. parabuddha; paramezvara paraMtu saMyo. (saM.) paNa; kiMtu parAtmA chuM. (saM.) paramAtmA, paramezvara; parabrahma paraMThuM na. (phA. paraMda) pariMduM; pakSI; khaga parAtmakya na. (saM.) paramAtmAmAM lInatA; ekarUpatA paraMparA strI. (saM.) hAra; zreNI (2) ghaNA kALathI cAlato parAdhIna vi. (saM.) parataMtra; paravaza Avelo rivAja (3) vaMzavelo parAdhInatA strI. (saM.) parataMtratA; paravazatA paraMparAgata, paraMparita, paraMparINa vi. (saM.) paraMparAthI parAnavala strI. adhinavala cAlatuM AveluM; kramAnusArI parAnubhava chuM. (saM.) svAnubhava nahi-bIjAno anubhava paraMparAvAda 5. rUDhivAda parAnubhUti strI. (i.) pArakAnI-bIjAnI anubhiti parA upa. (saM.) nAma ke kriyAne lAgatAM (1) pAchuM; UlaTuM pAna na. (saM.) pArakuM anna; bIjAnI mAlikInuM anna (jema ke, parAgati; parAjaya) (2) atizaya, khUba, parAnajIvI vi. parAnathI jIvanAruM; paropajIvI chevaTanuM (jema ke parAkrama) arthe Ave che. parApUrva paM. bahu jUno samaya parA strI. brahmavidyA; vedavANI kioza parAprakRti strI. (saM.) uttama prakRti; jIva parAI strI. (da. pArAI) khAMDaNIno dasto (2) narAja; parAbhakti strI, (saM.) parama-uttama prakAranI ananya bhakti For Private and Personal Use Only
Page #514
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir parAbhavo 497 piriNamavuM parAbhava paM. (saM.) parAjaya; hAra; zikasta parAMganAstrI, (saM.) pArakI strI (2) zatrunI strI[bhAkharI parAbhUtavi. (saM.) hareluM; parAjita [(3) salAha sUcanA parAMThuM na. loDhI para taLIne karAtI copaDA jevI eka jAtanI parAmarza chuM. (saM.) vicAravimarzavicAraNA (2) anumAna pari- upa. (saM.) "cAre taraphanuM, "paripUrNa evo artha parAmarzaka chuM. (saM.) parAmarza karanAra-denAra; salAhakAra batAvato upasarga udA. parikramaNa parAmarzana na. (saM.) parAmarzanI kriyA (2) salAhasUcana parikammAvAsI vi. juo parakammAvAsI [(3) sahAyaka parAkRSTa vi. (saM.) sparza karAyeluM; sApha kareluM (2) parikara puM. (saM.) parijana; nokaracAkara vagere (2) vRMda; samUha suvicArita parikalpanA strI. (saM.) TharAva-nirNaya karavo te (2) -parAyaNa vi. (saM.) ekAgra; lIna (prAyaH samAsamAM). kalpanA karavI te [(2) Amatema pharavuM te parAyatana na. (saM.) pArakuM ghara (2) paramapada; mukti parikrama puM. (saM.), (traNa) na. (-mA) strI pradakSiNA parAyuM vi. (saM. parAgata-parAyata, prA. parAyAta) pArakuM parikrAMti strI. (saM.) pharatuM pharavuM te; parikrama; cakragati parAra kri.vi. (saM. parAri, prA. parAri) gaye ke Avate pariphleza paM. (saM.) atyaMta zoka; duHkha (2) khUba thAka trIje varSe parikSita chuM. abhimanyuno putra; parIkSita [pAmeluM parAru chuM. paththara; khaDaka piropakAra; svArthI UlaTuM parikSaNa vi. (saM.) barobara ke ati kSINa (2) vinAza parArtha vi. (saM.) bIjAne mATe hoya tevuM (2) . parigaNaka chuM. (saM.) gaNana mATenuM yaMtra; "kamyuTara parArthaka vi. (saM.) pArakAnA lAbha mATenuM ke te saMbaMdhI parigaNana na. (-nA) strI. pUrI gaNatarI parAthanumAna, parArthAnumiti strI. (saM.) pote anumAna parigraha . (saM.) svIkAra; aMgIkAra (2) jaMjALa (3) karyA pachI bIjAne samajAvavA amuka rIte vAkyo racI dhanamAlamatA vagereno saMgraha pharI banAveluM anumAna (nyA.). parigrahI vi. parigrahavALuM, saMgraha karanAra (2) dhana parArthe ki.vi. (saM.) parArtha-paropakAra mATe; bIjAne mATe mAlamatA vagere meLavavAnI vRttivALuM (3) jaMjALI parArdha vi. (saM.) saMkhyAvAcanamAM chellI saMkhyA (ekaDA parigha puM. (saM.) vartuLano gherAvo (2) AgaLo; bhogaLa upara sattara mIDAMvALo aMka) picchAyo (3) bhogaLa jevuM eka Ayudha mihAvaro parAvarta puM. (saM.) vinimaya; badalo (2) parAvartana (3) paricaya puM. (saM.) oLakhANa-pichANa (2) sahavAsa (3) parAvartaka vi. (saM.) parAvartana kare evuM; "riphalekTara paricayapatra paM. (saM.) oLakhapatra; "AIDenTiTI kArDa parAvartana na pAchuM pharavuM te (2) pAchuM pheMkavuM te; riphalezana' paricara . (saM.) sevaka; nokara (2) paricaryA karanAra; parAvartanakoNa chuM. (saM.) darzaka vastu para paDatuM kiraNa pAchuM "eTenDanTa siMbhALa pharatAM patanakoNathI viruddha dizAmAM khUNo kare che te paricaryA strI., -raNa) na. (saM.) sevA, cAkarI, sAraparAvartanazIla vi. (saM.) parAvartana karavAnA guNavALuM paricAyaka vi. (saM.) paricayakAra (2) oLakhANane lagatuM parAvartita vi. (saM.) pAchuM phareluM; palaTAveluM paricAraka chuM. (saM.) rogIonI sArasaMbhALa rAkhanAra; parAvartI vi. (saM.) pAchuM pharatuM-vaLatuM sevaka; paricara seivikA; "narsa parAvalaMbana na. (saM.) pArakA upara AdhAra rAkhavo te paricArikA, 9NI) strI. (saM.) sevikA; dAsI (2) dAI; parAvalaMbitA strI, paravazatA; parataMtratA; parAdhInapaNuM paricAla puM. (saM.) calaNa; cAla; rivAja parAvalaMbI vi. (saM. parAvalaMbin) pArakA upara AdhAra paricita vi. (saM.) oLakhItuM; jANItuM rAkhanAruM, parAzrayI paricchinna vi. (saM.) maryAdita (2) vibhakta; juduM pADeluM parAvAstavavAda chuM. (saM.) atiyathArthavAda (3) sumeya; "komesyurebala' (ga.). parAvidhA strI. (saM.) zreSTha vidyA; brahmavidyA pariccheda 5. (saM.) bhAga; khaMDa (2) sImA; hada (3) parAvivecana na. vivecananuM vivecana kareluM phakaro; peregrApha' (4) prakaraNa; adhyAya parAvRttavi, (saM.) pAchuM phareluM (2) kaMTALeluM (3) goLAkAra paricchedaka vi. (saM.) bhAga pADanAruM; vibhAjaka parAza strI. parAta; chAza uparanuM pANI pravartaka parijana puM, na. (saM.) nokara (2) kuMTuMbIjana giyeluM parAzara muM. (saM.) vyAsanA pitA ane 'parAzarasmRti'nA parijIrNa vi. (saM.) atijIrNa; jarjarita (2) khakhaDI parAzraya puM. (saM.) pArakAno Azraya; parAvalaMbana parijJAna ne. (saM.) nizcayAtmaka jJAna (2) samyakajJAna parAsta vi. (saM.) hAreluM; parAjita pariNata vi. (saM.) pariNAma pAmeluM pariNAmarUpe thayeluM parAhata vi. (saM.) hallo karAyeluM; AkrAMta (2) ghavAyeluM pariNati strI. (saM.) pariNAma (3) paripakvatA (3) (3) tiraskRta [pocuM ghAsa-kharasaluM mUkavuM-namavuM te thavuM (2) nIpajavuM parALa na. (saM. palAla, prA. parAla) DAMgara vagere anAjanuM pariNamavuM a.kri. (saM. pariNam) pariNAma pAmavuM; phalita For Private and Personal Use Only
Page #515
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pariNaya, (0) 498 | pariyuM-yo) pariNaya ., (0na) na. (saM.) lagna; vivAha paripAka chuM. (saM.) pariNAma; phaLa (2) paripakva thavuM te; pariNAma paM., na. (saM.) aMta; phaLa; natIjo (2) rUpAMtara; paripakvatA vikAra (3) paripakvatA paripATa kuM. (saM.) paripATI; rivAja; praNAlI pariNAmakArI(-raka) vi. pariNAma lAve tevuM paripATi, (-TI) strI. (saM.) zailI, rIti (2) dhAra; prathI; pariNAmadarzI vi. (saM. pariNAmadarzinuM) dUradarza; dUraMdezI niyama (3) krama; zreNI birobara pALavuM te pariNAmavAda 5. (saM.) sAMkhyamata paripAlana na., (-nA) strI. (saM.) pAlana; rakSaNa (2) pariNAmI vi. (saM. pariNAminuM) pariNamatuM; phalita; paripuSTa vi. (saM.) sArI rIte poSaNa-vRddhi pAmeluM pariNAma svarUpe nIpajatuM; phaLarUpe AvatuM paripuSTi strI. (saM.) paripuSTa hovApaNuM (2) pUrNa vRddhi pariNIta vi. (saM.) paraNeluM; vivAhita paripUrNata-rita) vi. (saM.) bharapUra; saMpUrNa rIte bhareluM pariNItA vi., strI. (saM.) paraNelI strI paripUrti(-rNatA) strI, bharapUratA; saMpUrNatA [paripuSTi parita vi. (saM.) saMtApa pAmeluM; saMtapta paripoSa chuM. (0Na) na. (saM.) paripuSTa thavuM ke karavuM te; paritarpavuM sakri. barAbara saMtoSavuM; tRpta karavuM pariprazna puM. (saM.) pharIpharIne pUchavuM te paritApa puM. (saM.) tApa; saMtApa (2) pazcAtApa; pastAvo pariprekSaNa na. (saM.) barobara-comera jovuM; tapAsavuM te paritApita vi. (saM.) saMtata; pIDita kirAvanAruM pariprekSya che (saM.) daSTikoNa; sarvagrAhI dRSTibiMdu paritApI vi. (saM.) paritApavALuM; saMtapta (2) paritApa pariplAvita vi. (saM.) relamachela-taraboLa thayeluM ke karAyeluM parituSTa vi. (saM.) khuba saMtoSa pAmeluM, atiprasanna paribaLa na. (saM. pari + bala) (comerathI lAgatuM) jora paritRSTi strI. (saM.) ghaNo saMtoSa; prabaLa prasannatA ke baLa (2) pravartaka saMjoga paritRpta vi. (saM.) saMtoSa pAmeluM; dharAI gayeluM paribrahma na. parabrahma; paramAtmA ainAdAra; apamAna paritRpti strI. ati ke khUba saMtoSa; dharava paribhava puM. (saM.) tiraskAra (2) parAbhava; parAjaya (3) paritoSa paM. (saM.) saMtoSa; prasannatA chUiTuM paribhASaNa na. (saM.) vArtAlApa; saMbhASaNa (2) niMdA; parityakta vi. (saM.) choDI dIdheluM; tyajeluM (2) mokaLuM, phITakAra [ke zabdo ke vyAkhyA parityakatA strI (saM.) patie tyAga karyo hoya tevI strI paribhASA strI. (saM.) koI paNa zAstranI sAMketika saMjJAo parityAga kuM. (saM.) saMpUrNa rIte choDI devuM te paribhramaNa na. (saM.) pharavuM-TahelavuM te; bhramaNa (2) goLa parityAgavuM sakri. parityAga karavo; choDI devuM gatimAM pharavuM te; "roTezana' paritrANa na. (saM.) saMrakSaNa parimala (saM.), (-La) paM. sugaMdha; suvAsa; saurabha; soDama paridarzaka na. (saM.) DUbakistImAM rakhAtuM cArebAju jovAnuM parimala(La)nuM a.kri. pImaLavuM; cogama sugaMdha phelAvavI sAdhana; "periskopa' (2) vi. tapAsaNI karanAra (3) parimalita vi. (saM.) sugaMdhIdAra; suvAsita mulAkAtI dizya; 'lenDaskepa' parimANa na. (saM.) mApa (2) jene laIne vastune mApI paridazya na. (saM.) cAre bAjuno dekhAva; "penoremo' (2) zakAya che te enuM lakSaNa - mapAI zakAvuM che ke enI paridRzyamAna vi. (saM.) comera dekhAtuM-jovAmAM AvatuM rIta; "DAImenzana' paridevanA strI. (saM.) kheda; dilagIrI pozAka parimANavAcaka vi. (saM.) parimANa(mApa) batAvanAruM paridhAna na. (saM.) paheravuM te (2) vastra; kapaDAM (3) parimArjana na. (saM.) dho-mAMjavuM te; sApha-svaccha karavuM paridhi zuM., strI, (saM.) vartuLano gherAvo; "sarkampharansa - te (2) saMskAravuM te (2) sUryacaMdranI AsapAsa dekhAtuM tejanuM kUMDALuM: parimArjanI strI. (saM.) sAvaraNI; jhADa prabhAmaMDaLa (3) comera pharatI vADa parimArjita vi. (saM.) barobara mAMjI karIne sApha kareluM parinirvANa na. (saM.) AtyaMtika mokSa; apunarbhava: parA parimita vi. (saM.) alpa; maryAdita (2) aMdAjasara; mApeluM zAMti; pUrNa nirvANa parimiti strI, (saM.) mApa; tola (2) sImA; maryAdA paripakva vi. (saM.) pUrepUruM pAkeluM (2) (lA.) prauDha parimeya vi. (saM.) mApI zakAya tevuM; maryAdita (2) paripakvatA strI. pAkaTapaNuM; prauDhatA; pukhtatA mApavA yogya (3) na. mAna; "megniTyUDa' (ga.) paripatra puM. (saM.) lAgatA-vaLagatAMnI jANa mATe pheravAto pariyANa na. (saM. prayANa, prA. prayANaa-payANa) javAnI ke mokalAta patra; "sarkyulara taiyArI; AraMbha; zarUAta (2) DhIla vilaMba taiiyArI paripatrita vi. (saM.) paripatra dvArA jANa karavAmAM AveluM pariyANuMna. (saM. paryAnayana) ANuMpariyANuM aMgenI rIta ke paripatha 5. (saM.) pharato mArga (2) sarkiTa pariyuM na. (-yo) 5. (saM. paryAya = uttarottara krama ke paripaMthI 5. (saM. paripaMthina) zatru (2) dhADapADu; luMTAro paripATI, prA. paryAya) pUrvaja (2) vaMzaja For Private and Personal Use Only
Page #516
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pariyojanA 499 [ parihasita pariyojanA strI. (saM.) prAyojanA; prakalpa; projekTa' parivrajita vi. (saM.) parivajyA lIdhI hoya tevuM; saMnyAsI parirakSaNa na. (saM.) sarvatra surakSA; saMrakSaNa thayeluM parirakSita vi. (saM.) badhI bAjuethI rakSAyeluM parivajyA strI. (saM.) saMnyAsa (2) tyAga mATenI dIkSA pariraMbha kuM., (oNa) na. (saM.) AliMgana parivrAjaka chuM. (saM.) saMnyAsI; virakta parivarta puM. (saM.) yuga ke kALano aMta (2) pheraphAra; krAMti parivrAjikA strI. (saM.) saMnyAsinI, virakta strI (3) goLa pharavuM te goLa pharanAra ke pheravanAra pariziSTa na. (saM.) puravaNI (graMtha athavA lekhanI); parivartaka vi. (2) paM. (saM.) pheraphAra-krAMti karanAra (3) "eNpenDiksa" (2) yAdI; "ziDyUla' (3) vi. bAkI parivartana na. (saM.) parivartapheraphAra (2) krAMti (3) goLa raheluM pharavuM te parizIlaka vi. (saM.) parizIlana karanAruM abhyAsa parivartanakSama na. (saM.) pheraphAra karavA pAtra; "phleksibala' parizIlana na. (saM.) anuzIlana; dIrgha sevana; mananapUrvaka parivartanavAda chuM. (saM.) krAMti Avazyaka temaja kAryasAdhaka parizIlita vi. (saM.) parizIlana karAyeluM che evo vAda [dharAvatuM parizuddha vi. (saM.) pUrNapaNe zuddha, pavitra parivartanazIla vi. (saM.) vAraMvAra pheraphAranA guNadharmavALuM parizuddhi strI. (saM.) pUrNa zuddhi, pavitra karavApaNuM aMta parivartana strI. (saM.) zIkhelAnuM paryAlocana (jaina) parizeSavi. (saM.) bAkI raheluM avaziSTa (2) paM. samAmi; parivartita vi. (saM.) parivartana pAmeluM; badalAyeluM parizodha puM. (saM.) khUba zodha; pAkI zodha; "risarca parivartI vi. saM. parivarti) badalAtuM; parivartana pAmatuM parizodhaka vi. saMzodhana karanAra zuiddha karavuM te parivarta puM. (saM.) yuga ke kALano aMta (2) pheraphAra; krAMti parizodhana na. (saM.) barobara sApha karavuM te; sArI rIte (3) goLa pharavuM te parizodhina vi. (saM.) sudhAreluM (2) saMzodhita parivardhana na. (saM.) sarvatomukhI vRddhi; parivRddhi parizrama puM. (saM.) mahenata; puSkaLa udyama parivahana na. (saM.) utAru tathA mAlasAmAna lAvavA tathA parizramI vi. (saM.) mahenatu; udyamI laI javAnI vyavasthA; "TrAnsaporTa pariSada strI. (saM.) sabhA; maMDaLa (samAja) pari(-rI)vAda 5. jUThI niMdA; badagoI (2) tahomata; pariSaha pu. (saM.) parISaha; TADha taDako bhUkha tarasa vagere Aropa (3) tiraskAra bAvIsa vipattiomAMnI pratyeka ke te sahevI te (jaina) parivAdinI strI. (saM.) samatArI vINA pariSkRta vi. (saM.) saMzuddha, saMskAreluM (2) mAMjeluM (3) pari8-rI)vAdI vi. parivAda karanAruM; niMdA karanAruM (2) zaNagAreluM; alaMkRta (4) vALIjhUDI sApha kareluM - vAdI (adAlatamAMnuM) parisamApta vi. (saM.) pUrNa thayeluM saMpUrNa parivAra puM. (saM.) kuTuMbakabIlo; haiyAM-chokarAM parisamApti strI, saMpUrNatA; saMpUrNa aMta parivAra niyojana na. (saM.) niyata maryAdAmAM saMtAnotpatti parisara 5. (saM.) paDozano ke AsapAsano pradeza; karavAnI yojanA; saMtatiniyamana; "phemilI-plAniMga' sImAkSetra (2) kAMThAno bhAga parivAha puM. (saM.) chalakAIne javuM te (2) vadhArAnuM pANI parisaraNa na. (saM.) TahelavuM te; bhramaNa [aMdAja bahAra nIkaLavAno mArga (3) vadhArAnuM pANI laI parisaMkhyA strI, (saM.) gaNanA; gaNatarI (2) aDasaTTo; jato pravAha nijara-tapAsa karavI te parisaMvAdayuM. (saM.) vicAraNA karatI nAnIsabhA; "seminAra parivIlA strI. (saM.) cAre tarapha najara rAkhavI te; bArIka parisImAM strI. (saM.) chellI hada; sImA[(3) saMzuddhi parivRDha puM. (saM.) adhipati; mAlika; svAmI pariskaraNana. pariSkAra paM. (saM.) zaNagAravuM (2) saMzodhana parivRta vi. (saM.) vIMTAyeluM; gherAyeluM paristAna na. (phA.) parIono mulaka (2) suMdara strIparivRtta vi. (saM.) pheraphAra pAmeluM; palaTAI gayeluM puruSonI jamAvaTa parivRtti strI. (saM.) goLa pharavuM te (2) pAchA pharavuM te paristhiti strI. (saM.) AjubAjunI sthiti-saMjoga (3) vIMTaLAI vaLavuM te paristhiti vijJAna na. "ikolaoNjI parivRddhi strI. (saM.) barobara-sArI peThe vRddhi parivardhana pariTyuTa vi. (saM.) taddana skuTa; spaSTa dekhAya evuM pariveza(-5) . (saM.) sUryacaMdranI AsapAsa; tejanuM kUMDALuM parisphoTa ., (vana) na. (saM.) parisphaTa thavuM ke karavuM (2) mUrtinuM prabhAmaMDaLa; "helo" te; saMpUrNa spaSTatA pariveSTana na. (saM.) DhAMkaNa; AcchAdana (2) jADuM paDa parisveda puM. (saM.) parasevo; pasIno (3) gUmaDAM ghA vagere parano pATo pariharavuM sakri. (saM. pariTTa) choDavuM; tajavuM; tyAga kare che pariveSTita vi. (saM.) vIMTaLAyeluM (2) DhaMkAyeluM; DhAMkI dIdheluM parihasita vi. (saM.) parihAsa pAmeluM; hAMsIpAtra che. For Private and Personal Use Only
Page #517
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir parihAro pas s paryavasAyinI, paryavasAyI parihAra 5, (saM.) tyAga (ra) nirAkaraNa parokti strI (saM.) bIjAnuM vacana parihArya vi. (saM.) TALI zakAya evuM ke TALavA jevuM paroksAiDa . (iM.) eka prakArano oNksAiDa parihAsa puM. (saM.) mazkarI; majAka; hAMsI; ThekaDI parokSa vi. (saM.) apratyakSa; najaranI bahAranuM; gerahAjara parihAsaka puM. (saM.) mazkaro; vidUSaka lavAyeluM (2) parAlakSI parihata vi. (saM.) dUra karAyeluM; tyajAyeluM (2) laI paroThora paM. (-ThuM) nA copaDA jevI ghI ke telamAM zekelI pariDuM na. paraMThuM; pakSI; paMkhI paMjAbI roTI miLasakuM parI strI. (phA.) pAMkhovALI devatAI suMdarI (kAlpanika) paroDha-DhiyuM) 5., na. (prA. paroDa) prabhAta; savAra; parIkathAstrI, parIo jemAM AvatI hoya evI adbhuta kathA paroNAgata strI. parUNAgata; mahemAnagIrI parIkSaka chuM. (saM.) parIkSA karanAra paroNI strI. parANI; AravALI nAnI lAkaDI parIkSaNa na. (saM.) parIkSA; kasoTI (2) sarvAgI tapAsa paroNo puM. (saM. pratodana, prA. praoaNa) moTI paroNI; parIkSaNIya vi. (saM.) parIkSA karavA yogya che mATenuM AravALI moTI lAkaDI (atithi parIkSavuM sakri. parIkSA karavI paroNo . (saM. prAghaNaka, prA. pAhuNaga) mahemAna; parIkSA strI. (saM.) tapAsa; kasoTI paroksAIDa . (.) eka prakArano oksAIDa parIkSApatra puM. (07) na. (saM.) praznapatra paropakAra chuM. (saM.) pArakAnuM bhaluM karavuM te parIkSArthI chuM. parIkSAmAM besanAra; parIkSA ApanAra paropakAritA strI, paropakAra karavAno guNa [paramArthI parIkSArthinI strI. parIkSA ApavA besanArI strI paropakArI vi. (saM. paropakAri) paropakAra karanAruM; parIkSita vi. (saM.) pArakheluM; tapAseluM (2) puM. paropajIvI vi. (saM.) bIjAne AdhAre jIvanAruM abhimanyuno putra; parikSita pa(-perola strI. (iM.) zaratI chUTakAro (kedamAMthI) parIstha vi. (saM.) parIkSA karavA yogya che mATenuM parovaNuM na. parovavuM te parIkha 5. (saM. parIkSI-pArIkSaka, prA. parikhi parovaNI strI. parovavuM che ke tenuM kAma ke tenI majUrI pArikhaa) pArekha; parIkSA karI jANanAra parovavuM sakri. (saM. protayati, prA. proaI) provuM; parIvAra chuM. (saM.) juo "parivAra vehavALI vastune dorA upara caDAvavI ke temAM doro parIvAha . (saM.) juo "parivAha' nAkhavo (2) joDavuM; lagADavuM pirIkSAnuM praznapatra parISa(-sa)ha . juo "pariSaha' pa paM. (phA.) kAgaLano TukaDo (2) patra (3) chApuM (4) parIsUrata vi. (saM.) parI jevI sUratavALuM; suMdara parzI strI. (phA.) kAgaLanI kApalI, nAnI ciThThI paru na. (sara. saM. paripUya, prA. pariUa) pAca; rasI parjanya puM. (saM.) varasAda; megha [astra paruSa vi. (saM.) apriya lAge tevuM; AkaruM; kaThora parjanyAstra na. (saM.) varadasAda varasAve evuM eka siddha paruM vi. (saM. para) aLaguM (2) kri.vi. dUra; alaga parTikyulara vi. (iM.) khAsa; viziSTa (2) cIvaTavALuM paruM na. (saM. puraka, puraa) zahera bahArano vasavATa; parNa na. (saM.) pAMdaDuM; pAna; patuM upanagara gita; Atithya parNakuTi, (-TI) strI. (saM.) pAMdaDAM vagerenI kuTira; jhUMpaDI parUNAgata strI. (parUNo uparathI) mahemAnagati; paroNA- parNazayyA strI. (saM.) pAMda nI pathArI paraNo . (saM. prApuNaka) mahemAna; atithi parNazAlA(-LA) strI. jhUMpaDI; parNakuTi parUNo puM. paroNo; AravALI moTI lAkaDI parta strI. (hi.) parata; thara (2) gaDI pare strI. maLasakuM; paroDha; poha pardAphAza puM. (phA.) bheda khUlavo te; satya bahAra AvavuM pare kri.vi. upara (padyamAM) - te (2) bhAMDo phUTI javo te pare kri.vi. (saM. para) paNe; pele ThekANe [pADeluM; kedI pardanazIna vi. (phA.) pardepoza; paDadAmAM rahenArIriMga pareja vi. (2) strI. karI-parahejI pALanAruM; baMdhanamAM parpala vi. (saM.) jAMbalI; jAMbuDiyo (2) 5. jAMbuDiyo parejI strI, parahejI; karI; carI (2) keda paphormansa yuM. (.) kAmagIrI (2) abhinaya (3) dekhAva pareDa strI, (i.) kvAyata; lazkarI tAlIma papharyuma strI. (iM.) suvAsa, khuzabo parevAsa strI. maLasakAnuM ajavALuM; maLasake paryaTaka chuM. (saM.) musAphara; pravAsI; sahelANI; "TurisTa' pareza puM. (saM.) parameza; paramezvara paryaTana na. (saM.) musApharI; pravAsa; yAtrA; "TUra' parezAna vi. (phA.) herAna (2) vyAkuLa; udvigna paryavasAna na. (saM.) aMta; cheDo (2) pariNAma; nikAla parezAnI strI. musIbata; herAnagata (2) vyAkuLatA; uga paryavasAyinI vi., strI. paryavasAyI vi. (saM.) aMtima; parokta vi. saM.) bIjAe kaheluM aMtavALuM For Private and Personal Use Only
Page #518
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paryavasthA 5 = 1 (palAziyo paryavasthA strI. (saM.) virodha; pratikAra['suparinTenDanTa' parsanAliTI strI. (iM.) prabhAvI vyaktitva paryarvekSaka . (.) kAmanI dekharekha rAkhanAra adhikArI; parsanTeja pu.ba.va. (iM.) TakAvArI paryavekSaNa na. (saM.) dekharekha rAkhavI tenuM nirIkSaNa paheMja vi. (phA.) parahejI (carI) pALanAruM; baMdhanamAM paryaka chuM. (saM.) chatavALo Dholiyo; palaMga paDeluM; kedI (2) strI. karI; saMyama paryata paM. (saM.) cogaradama pharatI hada (2) aMta; chevaTa paheMjI strI, (phA.) karI; carI (2) keda [paLa; kSaNa vAra (3) nA. sudhI; lagI pala na. (saM.) aDatAlIsa grAma jeTaluM mApa (2) strI. paryApta vi. (saM.) pUratuM (2) saMpUrNa (3) pracura; puSkaLa palakastrI. (saM.) AMkhano palakAro; maTakuM [(2) paramezvara paryAti(-satA) strI. (saM.) paryAptapaNuM; saMpUrNatA palakadariyAva !. ghaDImAM relamachela karI de evo varasAda paryAya 5. (saM.) samAnArthI zabda (2) rIta; rasto (3) palakavuM a.ki. mIMcAvuM ane UghaDavuM (2) AMkha yukti: bahAnuM (4) prakAra (pa) krama: anukrama (6) palakavAnI jema gati hovI ke thavI (3) jhabakavuM: padArthano guNa ke dharma athavA temAMthI nIpajatuM pariNAma rahIrahIne prakAzavuM aiNasAra; IzAro paryAyakoza chuM. samAnArthI zabdono koza; thisorasa palako, (-kAro) 5. AMkhanuM palakavuM te (2) jhabakAro (3) paryAyacihana na. (saM.) paryAyanI () AvI nizAnI palakhavuM a.kri, camakavuM paryAyavAcI(-caka) vi. (saM.) paryAya batAvatuM; samAna artha palaTa strI. palaTo; parivartana [1000 sainikonI) batAvatuM palaTaNa(-) strI. (iM. pleTUna) lazkaranI TukaDI (lagabhaga paryAyika vi. (saM.) ekAtmika (2) ekarUpa simIkSA palaTaNi (ni)yo chuM. lazkarano sipAI paryAlocana na. (-nA) strI. (saM.) saMpUrNa Alocana; palaTavuM sakri. (saM. paryasta, prA. pallaTaI) badalavuM (2) paryAvaraNa na. (saM.) AsapAsanuM vAtAvaraNa; AjubAjuno UlaTuM thaI javuM (3) vacanabhaMga karavo pradeza; sthiti athavA vastuo (2) copAsanI palaTApalaTI strI. pheraphAra; pherabadalI (2) UthalapAthala svacchatA; "enavAyarmenTa' (3) AsapAsa palaTAvavuM sakri. "palaTavuM'nuM preraka paryutthAna na. (saM. pariprasthAna) UbhuM thavuM te palaTAvuM e.ke. 'palaTa'nuM kamaNi [Uthalo paryutsuka vi. (saM.) ati utsuka iMtejAra palaTI strI. (-To) pR. (palaTavuM parathI) pherabadalI (2) paryatsukatA strI. ghaNI utsukatA hovI te palapa(-4)siyAM na.ba.va. (AMkhanA) jhaLajhaLiyAM paryApAsanA strI. (saM.) sevA; paricaryA palapaitRka na. zrAddhamAM apAto mAMsapiMDa paryuSaNa na. (saM.) mahAvIra-jayaMtI samayanuM jaina parva; palavaTa strI. (saM. pallava) keDa bAMdhavI che ke tenuM kapaDuM pajusaNa (2) zrAvaNa vadi bArasathI bhAdaravA sudi (jevuM bhIlo bAMdhe che.) (2) pAlava ke nIce laTakato cothanA karmakSaya karavAnA che te divasa cheDo; tene keDe ke chAtIe tANI bAMdhavo te paryeSaka chuM. (saM.) paryeSaNA karanAra; zodhaka (2) tattvazodhaka palavaTavuM a.kri. badalAmAM javuM paSaNa na., (-NA) strI. (saM.) anveSaNa; AlocanA palavaliyAM juo palapasiyAM vinavavuM (2) tattvaciMtana palavavuM sakri. joItuM ApI rAjI karavuM; khuza karavuM (2) parva na. (saM.) graMthano bhAga (2) AThama, caudaza, pUnama, palavADa strI. (saM. paripATi, prA. parivADi) kharavADa; amAsamAMthI koIpaNa tithi (3) pavitra divasa (4) gAmane pharatI vADa (2) ghara pharatenI dIvAla ke vADa; tahevAra (5) sAMThAno eka gAMThAthI bIjA gAMThA gAmanA chevADAnI hada [thavuM; pIgaLavuM (mana) sudhIno bhAga; parAI palaLavuM akri. (palALavuM uparathI) bhInuM thavuM (2) pocuM paNI strI, (saM.) pavitra divasa paravaNI; parva palaMga puM. (saM. paryaka, prA. palaMka) moTo khATalo; Dholiyo parvata puM. (saM.) moTo pahADa palaMgaDI strI, nAno palaMga; DholaNI miccharadAnI parvatamAlA strI. (saM.) (-LA) strI. parvatonI hAramALA palaMgapoza na. pathArI upara pAtharavAno ochADa (2) parvatarAja puM. (saM.) himAlaya palArka, (muM) . AMkanA ghaDiyAno prazna parvatArohaNa na. (saM.) parvata para caDavuM te palAnI strI, AMkanA pADAmAMnI-ghaDiyAmAMnI dareka hAra parvatArohI vi., . (saM.) parvata para caDanAra; parvatakheDa palANa na. (saM. palyANa-paryANa, prA. pallANa) ghoDAnI parvatAstra na. (saM.) vAparatAM patharA paDe evuM divya astra pITha upara nAkhavAno sAmAna (2) tenA para karAtI parsa na. (iM.) strIonuM pAkITa; baTavo (2) thelI savArI sAmAna kasavo parsanala vi. (I.) khAnagI (2) vyaktigata (sArvatrikathI palANavuM sakri. savArI karavI (2) ghoDAnI pITha para UlaTuM) palANiyo chuM. ghoDA upara sajAI bAMdhanAro For Private and Personal Use Only
Page #519
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir palAyana 5 - 2 || pavitrA palAyana na. (saM.) nAsI javuM te; bhAgI javuM te karapallavI; netrapallavI (2) vi. pallavovALuM palAyana-parAyaNa vi. (saM.) bhAgI chUTavA tatpara pallAkaza vi. pakSapAta karanAra; pakSapAtI palAyanavAda 5. potAnI javAbadArImAMthI bhAgI chUTavAnI pallAkazI strI, pakSapAta vRtti (2) jIvananI vAstavikatAmAMthI chaTakavAnI vRtti palli(-llI) strI. (saM. padrikA, prA. paliA, pallipalAyanavAdI vi. potAnI javAbadArImAMthI bhAgI pallI) nAnuM gAmaDuM (2) bhIla zabara ke kirAtanA chUTavAnI vRttivALuM (2) jIvananI vAstavikatAmAMthI vasavATanI jagyA (3) garoLI chaTakavAnI vRttivALuM pallI strI, garabAnI koDiyAM mUkavAnI mAMDavI; dIvI palAyanavRtti strI. palAyanavAda palluM na. (saM. palla, prA. palla) vAMsa vagerenI TopalI; palAyamAna vi. (saM.) nAsI jatuM; bhAgatuM chAbaDuM (2) trAjavAnuM eka chAbaDuM palAyita vi. (saM.) nATheluM; doDI gayeluM; nAsI chUTeluM palluM na. (prA. paDavuM) vara taraphathI kanyAne apAtuM strIdhana palAva 5. (saM. mulAka, prA. pulAu) bhAtamAM masAlo palvala na. (saM.) nAnuM taLAva; taLAvatuM vagere nAkhI banAvelI eka vAnI pavaI strI, pavaiyo; hIjaDo zokhano zirasto-phezana palAza paM. (saM.) khAkharAnuM jhADa; kesUDo; khAkharo pavana . (saM.) vA; vaheto vAyu (2) tora; mijAja (3) palAza-pApaDI strI, khAkharAnI zIMga pavanakukra puM. pavananI dizA darzAvatuM kUkaDAnI AkRtipalAzavela strI. (saM.) eka vanaspati riAgiNI vALuM sAdhana; pavanadizA-darzaka yaMtra palAzI chuM. rAkSasa (2) jhADa (3) strI. dIpakanI eka pavanakumAra paM. (saM.) hanumAna (2) bhIma palALavuM sakri. (saM. praphlAdayati, prA. pallAla) pavanacakkI strI, pavanathI cAlatuM cakravALuM yaMtra bhIMjavavuM (2) mana para asara pahoMcADavI (3) vatuM pavanadizAdarzaka yaMtra na. juo "pavanakuphphaTa' karavA dADhI palALavI (4) koI kAma zarU karavuM pavanapaTTI strI, pavanakuiTanI Toce lagADeluM tIra jevuM palALiyuM na. nAhatI vakhate palALavA badalAtuM paMciyuM sAdhana [pAvaDI; kalpita vAyuyAna palAMThiyo chuM., vi. pANImAM palAMThIbhara mAravAno (kUdako) pavanapAvaDI strI. jethI AkAzamAM UDI zakAya evI jAduI bhUsako Dhibe vALIne capaTa besavAnI era rIta pavanavega . (saM.) pavana jeTalo ati-vega palAMThI strI. (saM. paryastikA, prA. pallaWi) paga amuka pavanavegI vi. pavana jeTalA ati-vegavALuM palAMTho paM. moTI palAMThI pavanazakti strI. (saM.) pavananI-tenA veganI zakti palita vi. (saM.) dhoLA vALavALuM; pALiyAMvALuM [duSTa pavanasuta . (saM.) hanumAna (2) bhIma palIta puM, na. (phA. palIda) bhUtapreta (2) vi. kharAba; pavanAzI(-zana) vi. (saM.) pavana khAIne jIvanAruM (sApa) palItI strI, jhINI saLI; saLekhaDuM pavanAtra na. (saM.) te pheMkavAthI bhAre pavana ane vAvAjhoDuM palItI tri. viSThA; gU; naraka | sarjAya tevuM manAtuM eka divya astra palIto chuM. (saM. pradIptaka, prA. palittaa) diveTa; telamAM pavamAna puM. (saM.) pavana (2) gApatya agni boLelo cIMtharAno kakaDo (2) jAmagarI (3) suraMga pavADI strI. abharAI; chAjalI paleTa pe. strI. (iM. pleTa) (sIvavAnA saMcAthI) kapaDAnI pavADo chuM. (saM. pravAda, prA. pavAya) vIranuM prazastikAvya paTTI vALI sAMdhavI te (2) niMdAtmaka kAvya (kaTAkSamAM) (3) niMdA; AkSepa paloTa strI. ('paloTavuM' parathI) anubhava; keLavaNI; tAlIma pavA(05)ta strI. ('pAvuM" uparathI) sUtara ane kApaDane paloTavuM sa.ki. (saM. praloti, prA. paloTTA) kAmakAjamAM pAvAmAM AvatI kAjI (2) khetara vageremAM pANI joDI pAvaradhuM karavuM (2) keLavI savArIlAyaka karavuM pAvuM te viAsaNa (3) caMpI karavI; dabAvavuM pavAlI strI, pyAlI; nAnuM pyAluM (2) eka UMcuM naLAkAra palovavuM sakri. vAvyA pahelAM kheDelI jamInane pANI pAvuM pavAluM na. pANI pIvA mATenuM nAnuM vAsaNa; jAma (2) pallava , na. (saM.) kUMpaLa (2) pAMdaDuM (3) pAlava; cheDo eka moTuM naLAkAra vAsaNa (3) anAja mApavAnI pallavagrAhI vi. uparacoTiyuM; UMDuM nahi tevuM (jJAna) nAnI pAlI pallavavuM a.phri. navAM pAMdaDAMno kora phUTavo pavi strI. (saM.) indranuM Ayudha; vaja pallavAlekhana na. (saM.) patra velA vagerenuM Alekhana (2) pavitra vi. (saM.) zuddha; pAvana (2) maMgalakArI velabuTTAvuM citarAmaNa pavitratA strI, pAvanapaNuM; zucitA pallavita vi. (saM.) navA pAnanA phAlathI gheghUra thaI raheluM pavitrA 5. (saM.) lAThI, lejIma, kustI vagerenA dAvanI pallavI strI. (saM.) halanacalanathI karelA izArA. udA. taiyArInuM AgaLa paga karIne UbhavAnuM Asana For Private and Personal Use Only
Page #520
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pavitrAsana 5 3 pistAgiyo pavitrAsana na. (saM.) pavitra Asana (2) darbhAsana pazcAdbhumi strI. pAchaLanI sapATI (2) citranI pAchaLanI pavitra-agiyAraza(-sa) zrAvaNa suda agiyArasa; devane bhUmikA; je tene uThAva chaTA vagere Ape che; pavitrAM dharavAnI agiyArasa 'bekagrAunDa ['rinTesTezana" pavitrAM-bAraza(-sa) strI. (pavitru + bAraza) zrAvaNa suda pazcAdarzana na. (saM.) bhUtakALa(pAchaLa)nuM jovuM te; bAraza; devane pavitrAM dharavAnI bAraza pazcAdavartI vi. (saM.) pAchalI asarathI; "risTrospekTisa pavitrita vi. (saM.) pavitra-zuddha karAyeluM pazcima vi. (saM.) AthamaNuM (2) pAchaLanuM; pAchaluM (3) pavitrI strI. (saM. pavitraka = vIMTI) darbhanI vIMTI (2) strI. AthamaNI dizA (4) na. yuropa, amerikA pavitra zabdo pADelI ke bharelI rezamI paTTI (3) tAMbA vagere pazcimano pradeza rnirNaya khUNAnuM ane sonAnA tAranI vaLa caDAvelI mudrikA pazcimadakSiNa vi. (saM.) pazcima ane dakSiNa vaccenuMpavitru na. (saM. pavitra uparathI) ThAkorajIne dharAvelI pazcimabuddhi vi. pAchaLathI jene ukela sUjhe che tevuM rezamanI mALA (2) ThAkorajIne caDhAvavAmAM AvatuM pazcimI vi. pazcimanuM; -ne lagatuM sUtara ke rezamanuM bhAtIgara doraDuM; pavitaruM pazcimottara vi. (saM.) vAyavya khUNo pavidhara . (saM.) vajane dhAraNa karanAra; indra pato strI. e nAmanI sarahada prAMtathI aphaghAnistAna sudhI paviliyana chuM. moTo taMbu; prekSAgAra [phAtaDo cAlatI eka bhASA pavaiyo chuM. (saM. pravrajita, prA. pavaeNiya) pAvaiyo; hIjaDo; pazna na. (phA.) ruvAMTI; jhINA vALa (2) Una pazama strI. (phA. pazma) ruvAMTI; vALa (2) himAlayamAM pazthatI strI. mulAdhAramAMthI utpanna thayA pachI tarata thatA eka jAtanA bakarAnA vALa (jene garama kApaDa vAyunA saMyogathI nAbhipradezamAM utpanna thanAra vANI bane che.) (3) Una pasatAgiyo chuM. (saM. patrazAkika, prA. pattasAgia) pazamI vi. (phA.) pazama(vALa)nuM; pazamavAnuM zAkabhAjI vecanAro; kAchiyo; bakAlI pazamIno pu. (phA.) pazama(vALa)nuM baneluM kApaDa ke zAla pasarana. strI. hatheLIne saMkocavAthI paDato khADo (2) puM. pazu na. (saM.) jAnavara; copaguM prANI (2) mUrkha maLaske Dhorane caravA laI javuM te; pahara [phelAvuM pazucikitsA strI, pazuroganuM nidAna ane teno upacAra pasaravuM a.kri. (saM. prasarati, prA. pasara) prasaravuM; pazujanya vi. (saM.) pazumAMthI nIpajatuM pasaliyAta vi. bahenane pasalI ApavA janAra (bhAI) pazutA strI. (-4) na. pazupaNuM (2) hevAniyata pasalI strI. (saM. prakRti, prA. pasaI) poza (2) eka pazudharma na. (saM.) pazune chAje evo hIna-mAnava dharma AcamananuM jaLa rahe evo hAthanA pahoMcAno pazupatAkA, (stra) na. zaMkaranuM eka divya astra; pAzupata (3) bhAInI bahenane bheTa (4) vIMTI pazupati 5. pazupAla (saM.) mahAdeva pasavAranuM sakri. zarIre dhIme hatheLI pheravavI; paMpALavuM pazupAlaka vi. (saM.) pazunuM pAlana karanAra; govALa pasaMda vi. (phA.) gamatuM (2) cUMTI kADheluM; svIkAreluM pazupAlana na. (saM.) pazune ucheravAM te pasaMdagI strI, pasaMda karavuM te; ruci (2) gamavuM te; gamo pazubali puM. (saM.) (yajJamAM karAtuM) pazunuM balidAna pasAyatuM na. (saM. prasAda, prA. pasAittaa) bakSisa tarIkenI pazubhakSaka vi. pazunuM mAMsa khAnAra; mAMsAhArI jamIna pazumAra . pazune paDe evo mAra; DhoramAra pasAyato . (gAmanAM) cokiyAta; rakhevALa pazuyajJa (saM.) pazuyAga 5. pazu homI karAto yajJa pasAra vi. (po.) (bahudhA vidheya vizeSaNa tarIke vaparAya pazuvata vi., kri.vi. DhoranA jevuM-jema che.) vaTAveluM; ArapAra gayeluM (2) (kasoTImAM) pAra pazuvRtti strI, pazutA; pAzavatA; hevAniyata UtareluM (3) strI. (jamyA pachI ke cokI karatAM) AMTA pazuvaidaka na. (saM.) pazuo mATenuM vaiduM; pazucikitsA mAravA te pricAra (2) praveza; pesAro pazuzAstra na. (saM.) pazunuM-tenA pAlana vagerenuM zAstra pasAra 5. (saM. prasAra, prA. pasAra) prasAra; phelAvo: 'jhUolojI' pizuomAM maLI AvatuM pasAravuM sakri. (saM. prasAram, prA. pasAra) phelAvavuM (2) pazu sAmAnya vi. (saM.) pazuomAM paNa maLI AvatuM; sarva laMbAvavuM pazusudhAra chuM. (saM.) DhoranI olAda sudhAravI te; pasAro chuM. pasAra; phelAva; pathAro niAkuM (ghareNAmAM) pazusaMvardhana; "keTala brIDiMga' pasiyAruM na. pakhiyAruM; caNiyAruM (2) khIlI nAkhavAnuM pazemAna vi. (saM.) pastAyeluM; pastAvo karanAruM; zaramAyeluM pasIno chuM. parasevo pazcAtu kri.vi. (saM.) pachI; pAchaLa pasopeza strI.(phA.) mAnasikagUMca; mUMjhavaNa (vecanAro pazcAttApa paM. (saM.) pastAvo; dilagIrI pastAgiyopuM. (patrazAkika, pattAsAgia) kAchiyo; zAkabhAjI For Private and Personal Use Only
Page #521
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org pastA pastAnuM na. (saM. prasthAna) bahAragAma javA UpaDavuM te (2) muhUrta sAcavavA potAne gherathI nIkaLI bIjAne ghera vAsa karavo te [bharavI te; 'kaoNnsTansa manI' pastAvA rakama strI, karacorI jevA doSano prastAvamAM rakama pastAvuM a.kri. pastAvo karavo [thato kheda; pazcAttApa pastAvo puM. (saM. pazcAttApa) bhUla ke doSane mATe pAchaLathI pastALa strI. uparAuparI Thoka (2) ThapakAno prabaLa mAro; vANInA prahAra pastI strI. nakAmA - raddI kAgaLa pastI strI. pakSapAta; uparANuM pasyuM na. eka sUko mevo; pittuM [javAM te pahara na., strI. pasara (2) maLaske Dhorane cAravA laI pahADa kuM. DuMgara; parvata pahADI vi. pahADanuM (2) kadAva2; majabUta (3) strI. nAno pahADa (4) pahADonI hAramALA [patharo pahANa, (0ko) puM. (saM. pASANa, prA. pAhANa) paththara; pahANI na. ('saM. pazya, prA. passa'nA marAThI 'paha' parathI) tapAsaNI; khetaranA pAkano aMdAja bAMdhavo te pahANIpatraka naM. (ma.) jemAM khetara, temAMnAM jhADa ane pAkanI noMdha levAya che te talATInuM patraka pahANo puM. (saM. pASaNa, prA. pAhANa) pahANa; paththara paherachA strI. paheravAnI rIta ke Dhaba paheraNa na. (saM. paridhAna, apa. parihANa) kuDatuM; badana; khamIsa (2) paheravuM te ke tenI rIta paheraNuM na. caNiyAne badale kammare vIMTavAnuM vastra (2) paheravAnuM vastra (3) paheravAnI rIta paheravuM sa.kri. (saM. paridadhAti, prA. parirai) zarIra upara dhAraNa karavuM (vastra, ghareNuM; janoI vagere) (2) aMdara dAkhala karavuM (udA. aphINa paheravuM.) [pozAka paheraveza puM. (paheravuM + veza) kapaDAM paheravAMnI rIta (2) paherAmaNI strI. (prA. paharihAvaNa) kanyAnA pitA taraphathI varane tathA tenAM sagAMne apAtI bakSisa paherAvavuM sa.kri. 'paheravuM'nuM preraka (2) yuktipUrvaka bIjAne vaLagADavuM - vecavuM (mAla vagere); padharAvI devuM (3) gametema samajAvI phasAvavuM paherAvuM akri. 'paheravuM'nuM karmaNi paheregIra, paheredAra puM. pahero bharanAra; cokIdAra pahero chuM. (saM. prahAra, prA. paha2) jApato; cokI (2) saMbhALa; havAlo pahela strI. (saM. prathilla, prA. pahillaa) prAraMbha (2) AgevAnI (3) kramamAM paheluM hovuM te pahela puM. (phA. pahalu) pAso (jema ke hIrAno) paheladAra vi. pAsAdAra; pAsAvALuM pahelaprathama, pahelavaheluM vi. pahelI ja vAranuM; sauthI prathama 504 | paLako (2) kri.vi. zarUAtamAM ja; sauthI agAu pahelavADo chuM. prAraMbha; zarUAta pahelavAna puM. (phA. pahallavAna) malla; kustIbAja (2) bahAdura; zUravIra (3) jADo mANasa pahelavArakuM vi. pahelI vAranuM pahelavI strI. (phA. pahalavI) IrAnanI prAcInatama bhASA; prAcInatama phArasI bhASA pahelavetarI vi., strI. pahelA vetaranI (gAya, bheMsa vagere) pahelAI strI. pahelApaNuM; 'prAyoriTI' (2) pahela karavI te pahelAM kri.vi. agAu; pUrve Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paheluM vi. (saM. prathilla, prA. pahillaa) prathama (2) pahelA darajjAnuM; mukhya (3) kri.vi. sauthI AgaLa paho puM., strI. (saM. prabhAta, apa. pahAa) paroDhiyuM; maLa kuM; po [zakti; sAmarthya(4)akkala;samajazakti paho(-hoM)ca strI. pahoMcavuM te (2) pAvatI; rasIda (3) pahocabuka strI. pAvatInI copaDI; pAvatIbuka paho(-hoM)cavuM akri. (dhArele ThekANe) javuM; pUgavuM (2) (mokalelI vastunuM) maLavuM (3) TakavuM; jArI rahevuM (4) sa.kri. (sa2khAmaNImAM ke spardhAmAM) barAbara thavuM pahocADavuM sa.kri. 'pahocavuM'nuM preraka [paDyuM paho(-ho)celuM vi. ('pahocavuM' uparathI) na chetarAya evuM; pahoco puM. hAthanuM kAThuM pahotavuM akri. pahoMcavuM [dhaTaka pahora puM. (saM. prahara, prA. pahara) traNa kalAkano praha2; pahoro puM. vizrAma; visAmo pahoro chuM. cokI; pahero pahoLAI strI. (saM.), (-Na, -za) na. vistAra; pano pahoLuM vi. saM. pRthula, prA. pahula-piThThala) coDuM; pAnAdAra (2) khUlatuM; mokaLuM (3) bIDeluM; baMdha nahi tevuM; khulluM (4) chUTuM; patharAyeluM (jema ke, dANA pahoLA karavA) pahoMca strI. juo 'pahoca' pahoMcavuM akri. juo 'pahocavuM' pahoMcADavuM sa.kri. 'pahocavuM'nuM preraka pahoMcAvuM a.kri. 'pahocavuM'nuM bhAve pahoMcI strI. pahocAnuM eka ghareNuM pahoMceluM vi. juo 'pahoceluM' pahoMco puM. (saM. prahuMca, prA. pahuMca) hAthanuM kAMDuM paLa strI. (saM. pala) ghaDIno sAThamo bhAga; 24 sekaMDa (2) paLakavuM akri. (saM. 52kka, prA. palakai-palakka) khAvAnI [kSaNa lAlacathI moMmAM pANI chUTavuM (2) khAvAnI AzAe AvavuM - TaLakavuM (3) lAbha meLavavAnI Adata hovI paLako puM. palako; camakAro paLako puM. bharaDakuM For Private and Personal Use Only
Page #522
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paLavuM) pra : 5 [ paMcanada paLavuM a.kri. (saM. palAyate, prA. palAyai) javuM paMkhALI strI. DAMgaranI traNa pAMkhAvALI eka jAta paLavuM sakri. (sa. pAlayati, prA. pAlaI = pALavuM paMkhALuM vi. pAMkhavALuM (2) jhaDapathI doDe evuM uparathI) poSaNa thavuM; baradAsa thavI (2) anukULa paMkhiNI strI. (saM. pakSiNI) mAdA pakSI; pakSiNI AvavuM (3) bhogavaTo, tAbAmAM hovo (jamIna paMkhI, (Du) na. (saM. pakSI, prA. pambie) pakSI; vihaMga vagereno) (4) sakri. (vacana) pALavuM paMkheru na. (saM. pakSikarUpa, prA. pambirua) paMkhIDuM; pakSI paLazI(-sI) strI. khuzAmata; mana meLavavAnI mahenata paMkho paM. (saM. pakSaka, prA. paMkhaa) vIMjaNo; "phena' (2) paLA strI. pAlana; sevAcAkarI (2) pAlavavuM paDe tevuM moTara vagerenA paiDAM uparanuM DhAMkaNa (bALaka, dharaDuM vagere) (3) vaLatara (4) Apatti; paMgata strI. (saM. paMkti uparathI) jamavA beThelAnI hAra; Aphata paMkti (2) ekasAthe jamavA beThelo Akho samUha (3) paLA strI. baLatarA (2) kaMTALAbharyuM kAma jamaNavAramAM te samUha eka pachI eka bese te krama paLAvavuM sakri. 'pALavuM, "paLavuM'nuM preraka piMgu, (01) vi. (saM.) pAMgaLuM; apaMga paLAvuM a.kri. "pALavuM', paLavuM'nuM karmaNi paMgocuM na. eka vAnagI - ghauM methInuM vaDuM paLiyuM na. (saM. palita, prA. paliA) dhoLo thayelo vALa paMca vi. (saM.) pAMca () na. koI vAtano toDa lAvavA paLiyela vi. paLiyAMvALuM; zvetakezI mATe nimAyelA pAMca ke tethI vadhAre mANaso; lavAda paLI strI. (saM. pala = pravAhInuM eka mA5) kullA ke (3) . temAMno eka baraNImAMthI ghI-tela kADhavAnuM eka loDhAnuM sAdhana paMca na. (i.) kANAM pADavAnuM ojAra ke yaMtra paLI strI, paLiyuM paMcaka, ($) na. (saM.) pAMcano samudAya (2) dhaniSThAnI paLo chuM. moTI paLI (2) kaDacho (3) Doyo uttarArdhathI revatInA aMta lagI AvatAM pAMca nakSatro paLojaNa strI. baradAsa; UThaveTha (ra) upAdhi; citA paMcakaNakI strI. judI judI jAtanAM anAjanuM mizraNa paLoTavuM sakri. paloTavuM (2) pAvaradhuM karavuM (3) keLavI paMcakalyANI vi. cAra paga ane kapALa e pAMca dhoLAM savArI lAyaka karavuM (4) caMpI karavuM; dabAvavuM hoya evuM zubha cihnavALuM (Dhora). paMka paM. (saM.) kAdava; kIcaDa; gAro paMcakeza pu.ba.va. zarIranA pAMca bhAganA vALa (mAthuM, paMkaja na. (saM.) kamaLa; padma upalo hoTha, be bagala ane gulvendriya) pakamaya vi. (saM.) kAdavavALuM; kIcaDavALuM paMcakoNa vi. (saM.) pAMca khUNAvALuM (2) 5. pAMca paMkAu vi. suvikhyAta; paMkAtuM khUNAonI AkRti kiozanI aMdara AvatI jamIna paMkAvuM a.kri. (saM. paMkti = kIrti) prakhyAta thavuM; vakhaNAvuM paMcakozI strI, (saM.) moTA tIrthanI AsapAsanI pAMca paMkila vi. (saM.) kAdavavALuM; kIcaDavALuM paMcakoSa pu.ba.va. (saM.) AtmAnAM zArIrika pAMca paMkyara na. (i.) bhoMkavuM te () bhoMkAvAthI paDela kANuM (annamaya, prANamaya, manomaya, vijJAnamaya, (3) TAyaramAM paDatuM chidra-kANuM ApabaLa) AcaraNa-mAMnuM dareka vigere) parcyuala vi. (iM.) niyamita-samayasara AvanAruM, paMcakozI vi. (saM.) pAMca kosa calAvAya evuM (vAva, samayanuM pAlana karanAruM simayapAlana paMcakyAsa puM. paMce pratyakSa joI-tapAsIne nodhelo potAno pagyuAliTI strI. niyamitatA; niyamita AvavuM te (2) kyAsa (2) te rIte karAtI tenI jAheratapAsa simUha paMkti strI. (saM.) rekhA; lITI (2) hAra; paMgata paMcagavyana. (saM.) gAyanuM dUdha, dahIM, ghI, mUtra ane chANano paMktipAvana vi. (saM.) nAtane pavitra kare tevuM; pavitra paMcatattva na.ba.va. (saM.) AkAza, vAyu, agni, pANI AcAravALuM bheida ane pRthvI e pAMca mahAbhUta-vizvanAM mULa ghaTaka tattva paMktibheda puM. jamavA eka paMgate-aDIne na besAya tevo paMcatva na. (saM.) mRtyu (zarIranAM pAMca mahAbhUta chUTAM thaI paMktibhojana na. (saM.) sAthe paMgatamAM besIne jamavuM te; javAM te) e pAMca divya tattva svajAtIya bhojana paMcadeva pu.ba.va. (saM.) sUrya, rudra, viSNu, gaNeza ane devI paMkha strI. (saM. pakSa, prA. pakjha) pAMkha paMcadhAtu strI.ba.va. (saM.) sonuM, rUpuM, tAMbu, sIsuM ane paMkhaNI strI. (saM. pakSiNI) mAdA pakSI; pakSiNI loDhuM e paMca dhAtu ei pAMca anAja pakhavA puM. pakSAghAta; lakavo paMcadhAnya na.ba.va. (saM.) cokhA, java, ghauM, tala ane maga paMkhA strI. pAMkha paMcanada . (saM.) pAMca nadIono pradeza paMjAba (2) paMkhAkala(-La) strI, vIjaLInA paMkhAnI svica-kaLa kacchanA raNanI pUrva-uttarano banAsa, lUNI, sarasvatI paMkhALa vi. pAMkhavALuM (2) jhaDapathI doDe evuM vagere pAMca nadIono prAcIna pradeza For Private and Personal Use Only
Page #523
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paMcanAmuM 50 6 [ paMcAtanAmuM paMcanAmuM na. paMca samakSa karelI tapAsaNInI noMdha paMcamI vi., strI. (saM.) pAMcamI (2) pAMcamI tithi; paMcapAtaka na ba.va. (saM.) brahmahatyA, corI, madyapAna, pAMcama (3) pAMcamI vibhakti gurustrIsaMbhoga ane A cAra pApa karanAra sAtheno paMcamukhI vi. pAMca mukhavALuM saMbaMdha A pAMca pApa niLAkAra pyAlo paMcamuSTi strI, keza cUMTI kADhavAno eka prakAra (jaina) paMcapAtra na. (saM.) (saMdhyA vageremAM vaparAtuM) pyAluM; paMcaratna na.ba.va. (saM.) sonuM, motI, hIro, mANeka ane paMcapApa na.ba.va. (saM.) pAMca mahApApa : brahmahatyA, nIlama ei pAMca rasa surApAna, gurutalpagamana, corI ane A pApa paMcarasa pu.ba.va. kaDavo, tIkho, tUro, khAro ane gaLyo karanAro saMga (2) khAMDaNI, ghaMTI, cUlo, ghaDo ane paMcaraMga pu.ba.va. rAto, lIlo, pILo, dhoLo ane kALo e sAvaraNI - ene kAraNe thatAM pAMca pApa; paMcapAtaka pAMca raMga (2) paMcavarNa mizraNavALuM; seLabheLiyuM paMcapuSpa na.ba.va. (saM.) pUjAnAM pAMca phUla (caMpo, AMbo, paMcarAu vi. paracUraNa (vecANa) (2) cArapAMca jAtanA khIjaDI, kamaLa, karela) paMcarAzi strI. bevaDI trirAzi paMcaprANa pu.ba.va. (saM.) prANa, apAna, bAna, udAna paMcavaphatra puM. (saM.) mahAdeva (2) paMcamukhavALA mahAdeva ane samAna e zarIramAMnA pAMca prANo paMcavaTI strI. (saM.) godAvarIne kinAre AveluM eka sthAna paMcabANa puM. (saM.) kAmadeva (araviMda, azoka, navamAlikA, (2) pIpaLo, bIlI, vaDa, AMbalI ane azoka e AMbAmora ane nIlotpala e pAMca puSpa jenAM bANa pAMca jhADano samUha (3) jyAM pAMca rastA maLatA hoya che te). koI vaLI kamaLa, AsopAlava, AMbAmora, evuM moTuM cakaluM sarasavanuM phUla ane bhUruM kamaLano pAMca bANomAM to paMcavadana paM. (saM.) mahAdeva; paMcamukha[pAMca jAti-varNa koI vaLI caMpo, kevaDo, AMbAmora, nAgakesara ane paMcavarNa vi. (saM.) paMcaraMgI (2) raMgaberaMgI (3) pu.ba.va. bIlInuM phUla e pAMcano samAveza kare che. paMcavarSI, (2) vi. (saM.) pAMca varSanA samayane lagatuM paMcabhadra puM. (saM.) kALajuM, moM, pITha, paDakhuM ane keDa paMcavAyakA strI. lokavAyakA; lokodgAra AgaLa bhamaro hoya tevo ghoDo paMcavArSika vi. (saM.) dara pAMca varSe AvatuM paMcabhAga 5. rasoI mATe kADhelA sIdhAmAMthI brAhmaNane paMcavidha vi. pAMca prakAranuM; pAMca tarehanuM ApavA kADhelobhAga (loTa, cokhA, dALa, ghI ane mIThuM) paMcazara puM. (saM.) (pAMca bANavALA) kAmadeva paMcabhUtana.ba.va. (saM.) AkAza, vAyu, agni, pANI paMcazAmaka puM. (saM.) kAmadeva ane pRthvI e pAMca mahAbhUta vizvanAM mULa ghaTakatattva paMcazIla na. (saM.) buddha upadezelo AcAra dharma (2) paMcama vi. (saM.) pAMcamuM (2) hiMduonA cAra varNa jainomAM pAMca mahAvrata (3) pAMca AMtararASTrIya uparAMtanI vanavAlI niSAda vagere jaMgalI lokonI siddhAMtono samUha jAtanuM-varNanuM gaNAtuM (3) puM. svarasatakamAMno paMcasattA strI. (saM.) paMcanI sattA pAMcamo 'pa' svara (4) paMcama varNano mANasa (5) paMcahandu, (-dhyuM) vi. pAMca hAthanA mApanuM (2) pAMca eka rAga (saMgIta) jaNanI sattA nIcenuM (3) paMcanI sattA heThaLanuM paMcamaveda puM. (saM.) mahAbhArata paMcAkSara vi. (saM.) pAMca akSaronuM baneluM; pAMca zrutivALuM paMcamahAkAvya na.ba.va. (saM.) radhuvaMza, kumArasaMbhava, paMcAgni .ba.va. gAIpaya, Avanaya, dakSiNa, sabhya zizupAlavadha, kirAtAjuMnIya ane naiSadhIyacarita e ane Avasathya e pAMca agni (2) cAra bAju cAra pAMca mahAkAvya dhUNIno ane pAMcamo mAthe sUryano tApa paMcamahApAtaka na ba.va. (saM.) juo "paMcapAtaka' paMcAjIrI strI, sUMTha, khasakhasa, ajamo, koparuM ane savAnA paMcamahAyajJa pu.ba.va. (saM.) pAMca mukhya yajJo : devayajJa, bhUkAmAM khAMDa meLavIne kareluM mizraNa; paMjarI pitRyajJa, bhUtayajJa, brahmayajJa, atithiyajJa paMcANa vi. (saM. paMcAnavati, prA. paMcANaui) nevuM vattA paMcamahAvyAdhi pu.ba.va. masA, kSaya, koDha, prameha ane paMca (2) 5. paMcANuno AMkaDo ke saMkhyA; '95" niSAda e pAMca bhayaMkara roga paMcAta strI. (saM. paMca dvArA) takarArano niveDo lAvavA paMcamahAsAgara pu.ba.va. ATalAnTika, prazAMta, hiMdI, nImelI pAMca ke vadhu mANasonI maMDaLI, paMcAyata (2) uttara ane dakSiNa e pAMca moTA samudra teNe karelI tapAsa (3) teNe Apelo pheMsalo-nikAla paMcamAsI strI, na. pahelI vAranI garbhavatI strIne pAMcame (4) UhApoha; bhAMjagaDa (5) gUMcavADo; muzkelI mAse karavAmAM Avato saMskAra paMcAtanAmuM na. paMce karelA TharAva ke pheMsalAno lekha (2) paMcamAMza kuM. pAMcamo bhAga paMcAta karavAnI sattA ApanAro lekha For Private and Personal Use Only
Page #524
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org paMcAtiyuM] paMcAtiyuM vi. paMcAtavALuM; gUMcavaNavALuM (kAma ke vastu) (2) pAMca jaNe-paMcAte maLIne karavA jevuM (3) paMcAtakhora (mANasa) paMcAtI strI. bhAMjagaDa; gUMcavaDo 406 paMcAtI vi. paMcAtakhora paMcAnana puM. (saM.) ziva, rudra (2) siMha paMcAmRta na. (saM.) dUdha, dahIM, ghI, madha ane sAkaranuM mizraNa athavA eno devano prasAda paMcAyata strI. (saM. paMca dvArA paMcAta ane enuM saMskAreluM rUpa paMcAyata) paMcAyata karanArI maMDaLI (2) komanuM kArobArImaMDaLa (3) paMcAta; bhAMjagaDa paMcAyatana na. (saM.) upAsya pAMca devanI mUrtiono samUha (2) gaNapati, devI, sUrya, viSNu ane ziva e pAMcano samUha paMcAyatI vi. paMcAyatanuM ke te saMbaMdhI paMcAla puM. paMcALa; luhAra paMcAvanavi. (saM. paMcapaMcAzat, prA. paMcAvana) pacAsa vattA pAMca (2) puM. paMcAvanano AMkaDo ke saMkhyA; '55' paMcAvayava(-vI) vi. (saM.) pratijJA, hetu, udAharaNa, upanayana ane nigamana e pAMca avayava ke bhAgavALuM (vidhAna) paMcAzI(-sI) vi. eMzI vattA pAMca (2) puM. paMcAzIno AMkaDo ke saMkhyA; '85' [luhAra; paMcAla paMcALa puM. (saM. pAMcAla = pAMca prakAranA kArIgaronuM paMca) paMcAM na.ba.va. pAMcanA AMkanA ghaDiyA paMcAMga vi. (saM.) pAMca aMgavALuM (2) na. (tithi vAra nakSatra yoga ane karaNavALuM) TIpaNuM; kaeNlenDara [phUla ane mULa paMcAMga na.ba.va. jhADanAM pAMca aMga H chAla, pAMdaDAM, phaLa, paMciyuM na. TUMkuM dhotiyuM; dhotalI [ta paMciMga puM. (IM.) kANAM pADavAnuM yaMtra (2) kANAM pADavAM paMcI strI. nAke paheravAnI jaDa-cUnI-kAMTo (jemAM pAMca raMganA ratna jaDela hoya) paMcI puM. prapaMcI; dhutAro paMcIkaraNa na. (saM.) sRSTinI utpatti mATe paMcamahAbhUtanuM viziSTa mizraNa (2) e dvArA sRSTinI utpattinI kIkta paMcuM na. (saM. paMcaka) pAMcanA AMka ke ghaDiyo paMcendriya vi. (saM.) pAMca indriyavALuM (2) strI. pAMca indriyo : kAna, nAka, jIbha, AMkha, tvacA paMco puM. gaMjIphAnuM pAMca dANAnuM pAnuM; paMjo (2) gIllIdaMDAnI ramatamAM daMDAthI gIlIne Thoka mArI gIlI dUra pheMkavAnI rIta paMcotera vi. (saM. paMcasaptati, prA. paMcahattari) sittera vattA pAMca (2) puM. paMcoterano AMkaDo ke saMkhyA; '75' [paMDoLI paMcopacAra puM, madha, puSpa, dhUpa, dIpa ane naivedha dharavAno pUjana mATeno vidhi paMDhI na. (hiM.) pakSI; paMkhI paMja puM. sonAno eka sikko paMjara na. (saM.) pAMjaruM; piMjara paMjarI strI. juo 'paMcAjIrI' (2) (lA.) mAra paMjAbI vi. (phA.) paMjAbane lagatuM ke paMjAbanuM (2) (paMjAbanA vatanI jevuM) kadAvara [bhASA paMjAbI chuM. paMjAbano vatanI (2) strI, paMjAbI bolIpaMjikA strI. (saM.) graMthanA dareka padanI TIkAno graMtha paMjIkaraNa na. (saM.) adhikRta noMdha; (2) rajisTaramAM lakhAvavuM ke lakhavuM te; 'rajisTrezana' paMjeTaluM sa.kri. (paMjeTIthI) ekaThuM karavuM [khotaraNI paMjeTI strI. (saM. paMcadantI) khetInuM eka ojAra-khaMpALI; paMjelo(-Lo) puM. jAhera khaLabhaLATa (2) (lA.) bhavADo; phajetI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paMjo puM. (phA.) pAMca AMgaLAM ane hatheLIthI banelo avayava; 'poMco' (2) pazunA nahoravALo avayava (3) pAMcanA AMkavALuM pattuM ke pAso paMjheTavuM sa.kri. veThavuM; nibhAvavuM; sahana karavuM [piMDa paMDa strI.,na. (saM. piMDa) zarIra (2) potAnI jAta (3) paMDa strI., na. (saM. pAMDu, prA. paMDu) pAMDuroga paMDarogI(-giyuM) vi. pAMDurogavALuM paMDA strI. zAstrajJAna (2) DahApaNa; samaja (3) tIrthamAM dharmavidhi karAvatA brAhmaNa paMDANI strI. gorANI; tIrthagoranI patnI paMDAla puM. (iM. paeNnDaoNla) moTo vizALa taMbu; zamiyANo paMDita puM. (saM.) zAsramAM niSNAta puruSa (2) vidvAna, sAkSara (3) buddhimAna mANasa (4) brAhmaNonI eka aTaka paMDitapaNuM na. paMDitAI, pAMDitya paMDitamAnI, paMDitaMmanya vi. potAne paMDita mAnanAra paMDitayuga puM. je yugamAM paMDitonI pracuratA hatI tevo samaya (gujarAtamAM govardhanarAma tripAThIthI AnaMdazaMkara dhruva sudhIno samaya) paMDitavarya(-2) vi. paMDitomAMno agraNI paMDita paMDitA strI. (saM.) viduSI strI paMDitAI strI. vidvattA; sAkSaratA paMDitANI strI. paMDitanI gharavALI paMDitocita vi. (saM.) paMDitane yogya ke chAje tevuM paMDuM puM. paMDa; pAMDuroga paMDe sarva. (saM. piMDa uparathI) jAte; pote; khuda paMDo puM. (tIrthano) paMDyo; tIrthagora paMDoLI strI. ardhavartuLAkAra pUraNapUrI-veDhamI For Private and Personal Use Only
Page #525
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paMDoLuM 5 08 |_| pAkavuM paMDoLuM na. (saM. paTola, prA. pola) velA para thatuM sarpa pAI strI. (saM. pAdikA, prA. pAi) tAMbAno eka AkAranuM eka zAka aiTaka sikko: jUnA vakhatanA paisAno trIjo bhAga paMDyA puM. (saM. paMDita) (mAnArthaka) paMDyo; gora (2) eka pAIkA paM. (i.) paikA jhiADa paMDyo chuM. gAmaThI nizALano brAhmaNa mahetAjI (2) gora; pAIna na. (I.) ThaMDA ane pahADI pradezamAM thatuM e nAmanuM karmakAMDa karanAra; zukla pAipa strI (i.) dhAtu ke simenTanI polI bhUMgaLI-naLI paMDharInAtha 5. (paMDharapuranA) viThThala-viThobA deva; pAMDuraMga (2) hukkAnI naLI (3) calama ke cUMgI paMtapradhAna 5. mukhyapradhAna; pezavA; "cIpha minisTara' pAipaphiTiMga na. (i.) pANI, vIjaLI ke naLane joDANa patiyALuM vi. ('pAMtI' = bhAga uparathI) ghaNA jaNanuM karI besADavo te sahiyAruM; majhiyAruM (2) na. sahiyAro vepAra ke pAilaTa kuM. (iM.) agresara; pahelAM janAra (2) Aga vahIvaTa AvatI dAkhalAonI eka rIta boTa; vimAna vagereno cAlaka ke sukAnI patiyALo pu. bhAgiyo; bhAgIdAra (2) gaNitamAM pAilsa pu.ba.va. (i.) harasanA masA patUjI . (ma. pato, pata) mAtra chokarAM bhaNAvI zapAuca na. (i.) ghana athavA pravAhI padArtha rAkhavAnI jANanAra; mahetAjI (2) vediyo mANasa kAgaLanI ke plAsTikanI nAnI kothaLI-thelI. udA. paMtha puM. patha; mArga (2) dharmano phAMTo, saMpradAya dUdhanuM pAuca paMthaka chuM. musAphara (2) dUta; kAsadA pAuDara puM, na. (i.) bhUko; cUrNa (2) daMtamaMjana (3) paMthaka chuM. (saM. pathaka) pradeza; vibhAga cAmaDI para lagAvavAno sugaMdhIdAra bhUko (4) paMthakI puM. pArasIonI agiyArIno mukhI; mukhya dastUra gana pAuDara; phoDavAno dArU paMthavara chuM. (saM. prathamavAra) pahelI vAra paraNato puruSa pAuMDa kuM. (iM.) e nAmano iMglenDano sonAno aMgrejI paMthI puM. ('paMtha' uparathI) musAphara (2) vi. paMthanuM ke sikko [ kilogrAma vajana tene lagatuM (prAya:) samAsamAM. (jema ke, nAnakapaMthI) pAuMDa kuM. (saM.) ratala - eka aMgrejI tola 0.4536 paMthIdAnana.maranAra pAchaLa paMthIbrAhmaNane apAtuM zavyAdAna pAka vi. (phA.) pavitra (2) prAmANika (3) pAkistAnanuM paMthIyeza vi. paMthInA vezavALuM; musApharInA svAMgavALuM TUMkuM nAma paMdara vi. (saM. paMcadazanuM, apa. pannaraha-pannarasa) dasa pAka chuM. (saM.) paripakvatA (2) nIpaja (3) khetInI vattA pAMca (2) puM. paMdarano AMkaDo ke saMkhyA; "15' nIpaja; "kraoNpa' (4) dUdha, ghI, cAsaNI vageremAM rAMdhIpaMdaramuM vi. kramamAM cauda pachInuM (2) na. maraNa pachIno pakavI banAvavAmAM Avelo khAvAno padArtha (5) paMdaramo divasa pAkavuM te (gUmaDuM) (6) rasoI; pakavavuM te (7) paMnyAsa puM. (saM. padanyAsa) jaina sAdhune dIkSA lIdhA pachI hRdayaMgama arthagAMbhIrya (kA.) dasame varSe thatI eka vizeSa dIkSAthI maLatuM pada pAkagRha na. (saM.) rasoDuM, rasoIghara paMpa puM. (iM.) pANI kheMcavAnuM yaMtra-DaMkI ke tenI goThavaNa- pAkaTa vi. pAkuM (2) pukhta uMmaranuM vALI jagA (kUvo vagere) (2) havA bharavAnuM sAdhana pAkaDa na. aMjIranuM jhADa (sAIkala vageremAM) (3) moTaramAM peTrola bharavAnuM pAkaDI strI. vasUkI gayela gAya yaMtra ke te vaDe peTrola bharI ApavAnI jagA (4) sTava pAkaDuM na. dohavA na de tevuM gharaDuM Dhora vageremAM havA bharavAno khUTo siIMcananuM kAma pAkaNuM vi. pAkI UThe evuM; pAkavAnA svabhAvavALuM papasi(-sI)cAI strI. paMpa vaDe pANI caDAvIne thatuM pAkidAmana vi. (phA.) pavitra cAlacalagatavALuM; zIlavAne; paMpALavuM sakri. (saM. pAla) vahAlathI hAtha pheravavo (2) sadAcaraNI khoTAM lADalaDAvavAM (3) khUba kALajIthI saMbhALyA karavuM pAkadila vi. (phA.) pavitra mananuM; pavitra hRdayavALuM paMporo pu. IMTano kaDako, IMTALo; DhekhALo pAkavuM a.kri. (saM. pakva uparathI) paripakva thavuM (anAja. paMsArI muM. kariyANAno vepArI; gAMdhI citurthAza phaLa) (2) utpanna thavuM; nIpajavuM (bAjarI keTalI pA vi. (saM. pAda, tA. pAa) cothA bhAganuM; eka pAkI ?) (3) (zarIramAM) aMdara paru pedA thavuM (4) pA strI. (saM. pArtha, prA. parasa) bAju; tarapha udA. pelI nIvaDavuM (putrI sArI pAkI.) (5) pAkI gayuM hoya pA, ANI pA tema (zarIra ke tenuM koI aMga); dukhavuM (6) TharAvelo pA cuM. (saM. pATaka, prA. pADaa) pADo; mahollo; latto vakhata Avavo; mudata thavI (huMDI) (7) (sogaThInuM) pAI strI, vartuLanA parigha ane vyAsano guNottara; n = gharamAM javuM (8) lAbha thavo; raMdhAvuM; phaLanuM maLavuM 22/cha yA 3,1415926 (ga.) (emAM tamAruM zuM pADyuM?) (9) dhoLuM thaI javuM (vALanuM) For Private and Personal Use Only
Page #526
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAkazAlA-LA)] 5 : 9 [pAjI pAkazAlA (saM.), (-LA) strI. rasoDuM, rasoIghara pAgaraNa na. (prA. paMguru uparathI paMguraNa = oDhavAnuM pAkazAstra na. rasoI karavAnuM zAstra vastra, AcchAdana) pAtharavAnI cIjavastu (zataraMjI, pAkaLa vi. pALanAruM; ucheranAruM jAjama vagere); bistaro (2) pagaraNa; sAruM TANuM pAkAI strI. ("pAkuM uparathI) pakkAI (2) pakvatA pAgala vi. (saM.) gAMDuM (2) mUrkhabevakUpha pAkAgAra na. (saM. pAka+AgAra) rasoDuM, rasoIghara pAgalakhAnuM na. gAMDAne rAkhavAnuM sthAna; yuneTika' pAkiTa na. (iM. pokeTa) paisA rAkhavAnI khIsAmAM mukAya pAgA strI. (phA. pAyagAha) tabelo; ghoDAra (2) pAyagA tevI eka banAvaTa (2) aneka jAtanI vastuo mukAya (3) ghoDesavAra senAnI TukaDI evI thelI jevI eka banAvaTa, vidyArthInuM pAkiTa (3) pAgUravuM sakri. vAgoLavuM (2) pacAvI pADavuM parabIDiyuM pAgoDA chuM. buddha devasthAna; pegoDA pAkiTamAra puM. pAkiTa mArI janAra-coranAra; khIssAkAtaru pAgha strI. pAghaDI (2) puM. moTI pAghaDI pAkistAna puM, na. (phA.) mULa bhAratamAMthI pazcimanA pAghaDiyALuM vi. pAghaDI pahereluM; pAghaDIvALuM keTalAka pradezanuM baneluM eka rAjaya (2) pavitra bhU-pradeza pAghaDI strI, mAthAno eka paheraveza (2) sArAM kAma badala pAkistAnI vi. pAkistAnane lagatuM; pAkistAnanuM apAtI bheTa; sarapAva ke cAMllo (3) makAna bhADe pAkI strI, kAmadhaMdho baMdha rAkhavo te; pAkhI levA mATe agAu khAnagI ApavI paDatI Ucaka rakama pAkIjhA vi. (phA.) zuddha; pavitra (4) lAMca [paNa pahoLAImAM ocho) pAkuM vi. (saM. pakva, prA. pakka) kAcuM nahi- pAkeluM (2) pAghaDIpano kuM. pAghaDInA jevo vistAra (laMbAImAM vadhAre pukhta uMmaranuM (3) miSTAnnavALuM (jamaNa); te banI pAghaDIbaMdha vi. puruSo pUratuM (notaruM). zake evuM (sI) (4) sparzathI boTAya nahi evuM- pAghaDuM na. ghATapUTa vinAnI moTI pAghaDI ghIthI pakaveluM (5) (lA.) chetarAya nahi tevuM; pAca na.(saM. paca uparathI) paru; gUmaDAmAMthI nIkaLatI rasI pahoMcela (6) sAruM jJAna dharAvatuM; hoziyAra pAcaka vi. (saM.) pAcanakriyAne madada karanAruM; pacAvanAruM (aMgrejImAM pAko che.) (7) daDha; aDaga (8) kacAza (2) puM. rasoyo vagaranuM; barobara karAyeluM (9) kAyamI prakAranA pAcana na. (saM.) hajama karavuM-pIvuM-pacAvavuM te bAMdhakAmavALuM pAcanakriyA strI. (saM.) pacavAnI kriyA risa pAkSika vi. (saM.) pakhavADiyAnuM; ne lagatuM (2) eka pAcanarasa puM. pacavAmAM madada karanAra (jaTharamAMthI jharato) bAjunuM-pakSanuM (3) na. pakhavADiye nIkaLatuM chApuM; pAcanazakti strI. khAdheluM pacAvavAnI zakti; jaTharAgni pakhavADika pAmya vi. (saM.) pacI zake ke pakAvI zakAya evuM pAkhara strI. (saM. upaskara, prA. pambara) ghoDA ke hAthI pAchatara -) vi. mosamanA pAchalA bhAganuM para nAkhavAnuM bakhatara (2) phUlanI cAdara (3) ghoDA pAchaTavuM sakri. pachADavuM [pUrvanuM; pahelAMnuM upara nAkhavAnI sonArUpAnAM phUlonI banAvelI skUla pAchaluM vi. ('pAchuM uparathI) (kramamAM) pAchaLanuM (2) (4) ghoDA para kasavAno sAmAna, DaLI pAchaLa nA. pachavADe; pUMThe; pAchalI bAjue pAkhara na. vaDanuM jhADa; vaDalo pAchuM vi. (saM. pazya, prA. paccha) pAchaLanuM (2) ki.vi. pAkharavuM sakri. pAkhara paherAvavI pAchaLa (3) vaLI; pharIthI (4) UlaTI ke avaLIpAkharI(-riyuM) vi. pAkharavALuM; pAkhara karI savAra thayeluM sAmenI dizAmAM (pAcho Ava.) (5) bAjue ke AvuM pAkhaMDa na. (saM.) DhoMga; daMbha (2) asabhya ke daMbhI mana (jarA pAcho khasa.). pAkhaMDI vi. DhoMgI; DhoMga dhaturAvALI kriyA karanAra pAchoTiyuM na. pachItiyuM (2) kapaDAnI aMdaranuM khIruM pAkhI, (-khe) nA. sivAya; vinA pAchoDiyuM na. pITha pAchaLa hAtha bAMdhavA te pAkhI si. aNojo; aDato pAchotara, (-2) vi. saM. pazcapatraka, prA. pacchavatra) pAga 5. (sa. pAdAgra, prA. pAagna) paga mosamanA pAchalA bhAganuM pAga 5. (saM. padyA, prA. panjA) pAja; pALa pAchovADiyuM vi. gAmanA chevADAnA bhAganuM pAga kuM. pAghaDI; mAthAbaMdhana pAja strI. (saM. paghA, prA. pajjA = rasto; keDI uparathI) pAgaThuM na. ('pAga' uparathI) peMgaDuM (2) bAjaTha pALa; setu (2) bAMdhakAma mATenI pATiyAMnI mAMDaNI pAgaDI strI. pAghaDI; mAthAbaMdhana pANI strI, pAMjaNI; baMdhANa; niyata samaye jenuM sevana pAgara strI, pavana paDI javAthI hoDInAM doraDAM kheMcavAM karyA vinA na cAle tevI Teva te (2) hoDI kheMcavAnuM doraDuM (3) joDAnI vAdharI pAjI vi. (phA.) halakuM; nIca; harAmakhora (2) kaMjUsa For Private and Personal Use Only
Page #527
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pATo pa 1 - | pAThamAlA-LA) pATa kuM. (saM. paTTa, prA. paTTa) bAjaTha; moTo pATalo (2) ghareNuM (2) pATiyuMnuM ba.va. AkhuM thAna; tAko (3) jamInano lAMbo paTa (4) pATiyAMbara vi. pATiyA pADI zakAya tevuM (lAkaDuM) bethI vadhAre naMgano sAmaTo vaNATa (5) paga daIne pATiyuM na. (saM. paTTaka, prA. paTTaa) lAkaDAne ke paththarane cAlavA mATe mAna khAtara rastAmAM pAtharavAmAM AvatAM vaherIne pADelAM pAtaLAM paDamAMnuM dareka (2) lakhavA kapaDAM (6) veNane paheravAno phALa (7) rAjasiMhAsanaH mATe kareluM kALuM pATiyuM (nizALamAM) (3) chAtInI rAjagAdI peTI paranAM hADakAMmAMnuM dareka (4) vAsaNa (5) kAmapATa strI. (saM. paTTI) lAkaDAnI cAra pAyAvALI beThaka (2) calAu sTezana; "phalega sTezana" (6) nAmanuM pATiyuM gurunI beThaka (3) nadImAMno laMbAIvALo chIcharo dharo pATiyo chuM. pahoLA monuM mATInuM ke dhAtunuM eka ThAma-vAsaNa (4) capaTa lagaDI pATI strI. (saM. pATI = krama, vAro) prasaMga; banAva pATa strI. AMkano pADo ke ghaDiyo bolAvavo te (udA. sattAnAzanI pATI) pATa puM. eka dhArmikakriyA pATI strI. (saM. paTTikA, prA. paDhiA) paththarapATI; "sleTa' pATaDI strI. (saM. paTTikA) nAno pATaDo, bhAravaTiyo (2) sUtara kerezamanI vaNelI keguMthelI sAMkaDI paTI (3) pATaDo chuM. (saM. paTTaka) vaherelo pAsAdAra bhAravaTiyo loDhAnI tevI pATI (4) gAmamAM garAsadArano hisso; pATaNa na. zahera, nagara (2) uttara gujarAtano eka jillo nAno vAMTo (pa) hArabaMdha eka mAlakInAM khetara (6) ane zahera ghoDAne pheravatAM kaDhAvAtI doTa (7) vAro; krama pATanagara na. nagarI (2) strI. rAjadhAnInuM zahera pATI strI, (saM.) gaNitavidyA pATapUjA strI, pATa para pUjananA padArtho-dravyo vagere mUkI pATI strI, (iM. pArTI) ToLI; maMDaLI karAtI pUjana vidhi pATIgaNita na. (saM.) gaNitazAstra; pATI pATalA strI, (pATalo uparathI) sAMkaDI pATa; bAMka (2) pATIdAra (hi. parIdAra) paM. jamInadAra: vatanadAra (2) nAno pATalo (3) ghUMTIthI AMgaLAM sudhIno bhAga jamInanI pATI rAkhIne khetI karanAra (3) e nAtano (4) eka prakAranuM ghareNuM (pa) kapaDAnI cArapAMca mANasa AMgaLa pahoLI geDa ke tevI dhotiyAnI geDa karI pATIdAraNa strI. pATIdAranI strI paherAya che te pATIvALo chuM. (muMbaImAM) pATITopalAvALo hekarI (2) pATalA gho strI, pATalAghATanI eka prakAranI gho relavenI saDaka para kAma karanAra relanokaronI TukaDIno pATalAsAsu strI. moTI sALI mANasa; "geMgamena' pATalUna na. (i. penTalUna) baTanavALo jADA kapaDAno pATu strI, (da. paTTayA) lAta (pagathI marAtI) leMgho; "penTa' pATUMDI strI, pATiyAnA ghATanuM nAnuM mATInuM vAsaNa pATalI strI, sAMkaDI pATa (2) nAno pATalo pATUMDI strI. (DuM) . (saM. piSTavaTI) chAzamAM caNAno pATalIbadalu vi. pakSano palaTo karanAra; pakSapalaTa loTa ukALIne karelAM DhokaLAM pATalIputra na. magadha dezanI rAjadhAnI pATUDuM strI. pATuDI (vAsaNa) pATalIbadalupuM. pakSAMtara karanAra vyakti; pakSapala[penTa' pATo chuM. (saM. paTTI) pATInA AkArano lUgaDAno coro lanana, (iM. penTalana) baTanavALo jADA kapaDAno leMgho; (2) jenA upara AgagADI doDe che te loDhAno pATo pATalo chuM. (saM. paTTaka, prA. paTTa) bhoMyathI thoDuM UMcuM (3) cIlo lAkaDAnuM eka bAjaTha jevuM Asana (2) jADI moTI pATha puM. (saM.) bhaNI javuM - bolI javuM te (2) dhArmika lagaDI (rU ke rUpAnI) ciMcaLatA; capaLatA graMtha ke stotra vagerenuM rojanuM vAcana (3) pATava na. (saM.) paTutA; caturAI; kuzaLatA (2) cAlAkI; pAThyapustakono ekAda divasamAM paDhI zakAya tevo pATavaDI strI. khAMDavI; mATInI tolaDI vibhAga (4) zabda ke vAkyono krama ke yojanA (5) pATavaNa vi., strI, pATavI strI ke pATavInI strI bodha; zIkha; upadeza (6) nATakanA pAtranuM kAma pATavI vi. (saM. paTTapati, prA. paTTava) sauthI moTuM pAThaka 5. (saM.) vAcaka; "rIDara' (2) adhyApaka (3) pATavI(kumAra, kuMvara) paM. gAdIno vArasa - yuvarAja dharmopadezaka (4) veda-zAstra bhaNanAro (5) brAhmaNanI para na. (saM. prA. paTTa = rezama ke zaNa + aMbara) eka aTaka eka jAtanuM rezamI vastra pAThapUjA strI. pATha, pUjA vagere nityakarma pATApiMDI, pATApUTI strI. ghA upara malamapaTTI karavI te pATha(ophera, bheda) puM. pAThAMtara gioThavIne apAtuM pustaka pATiyAM na.ba.va. (saM. paTTa, paTTI) strIonuM koTanuM eka pAThamAlA (saM.), (-LA) strI, vastune kramika pATho rUpe pArTa-TAMbara na 75 , For Private and Personal Use Only
Page #528
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 1 . pAThalekhano 51 1 pAtabiMdu pAblekhanana. (saM.) pAThAMtaranoMdhavAM te mokalI ApavuM pANa na. (saM. pAna, prA. pANa) khetaranA pAkane pANI pAThavavuM sakri. (sa. prasthApati, prA. paTaThavaI) mokalavuM. pAvuM te; pANeta (2) kAMjI; pavAta pAThazAlA (saM.) (-LA) strI. nizALa (2) saMskRta pANa DuM. (saM. pANi) pANi; hAtha (padyamAM) zIkhavavAnI zALA kiravI te; pAThasamIkSA pANa pu. paththara; pahANo pAThazodhana na. (saM.) vAcanAonA pAThanI azuddhio dUra pANakoruM na. (pANa = kAMjI + koruM) gajiyA jevuM kapaDuM pAThasamIkSA na. juo "pAThasaMzodhana pANata na. khetaramAM pANI pAvuM te; pANa pAThasaMzodhana na. juo "pAThazodhana' pANatI(-tiyo) 5. khetaramAM pANI vALanAro majUra pAThasudhAra 5. vAcanAomAMnA azuddhivALA, bhraSTa ke pANi . (saM.) hAtha [hastameLApa (2) lagana prasiddha lAgatA bhAgamAM sudhAro ke pheraphAra karavo te pANigrahaNa na. (saM.) (lagnamAM) hAtha jhAlavo te; pAThAMtara na. (pATha + aMtara) graMthanI bIjI pratamAM maLI pANitala na. (saM.) (-La) na. hatheLI AvatuM bhinna lakhANa; graMtha ke lakhANano judo paDato pANidvaya pu.ba.va. beu hAtha pATha; pAThabheda pANini puM. (saM.) prasiddha saMskRta vaiyAkaraNI pAThikA strI. (saM.) pATha karanAra strI (2) strI vAcaka pANinIya vi. pANinine lagatuM; pANinie raceluM -pAThI puM. (saM.) pATha karanAra (graMthano) (2) pATha karatAM pANiyArI strI, (sa. pAnIyArikA, pANiahAritA) yAda karI le evo; jema ke, ekapAThI pANI bharanArI strI, panihArI miAMDaNI pAThuM na. (saM. pRSThaka, prA. paThaa) pITha upara thatuM gUmaDuM pANiyArI strI, nAnuM pANiyAruM; pANiyArAnI nAnI (2) kolumAM pItyA bAda rahelo zeraDIno kUco pANiyAruM na. (saM. pAnIyadhAraka, prA. pANiyahArama) pAThuM na. kuMvAranuM pAna; kaMvArano choDa gharamAM pANInAM vAsaNa rAkhavAnI mAMDaNI ke nAno pAThya vi. (saM.) bhaNavAnuM (2) nizALamAM cAlatuM; paDathAra (khAmaNAMvALo) (2) pANInI koTaDI abhyAsa viSaya baneluM (3) moDhethI pATha karavA jevuM pANI na. (saM. pAnIya, prA. pANi) pIvAnuM kudaratI pAThyakrama puM. (saM.) abhyAsakrama pravAhI (2) jaLa jevuM koI pravAhI (3) dhAra; vADha pAThyapustakana. keLavaNImAM cAlatI copaDI; 'TeksTa buka (4) nUra; teja (5) zUrAtana; porasa (6) Teka; vaTa; pADayuM. (saM. pATaka, prA. pADya, pADha) sonInI kAma AbarU (7) DhoLa; sonArUpAno rasa karavAnI jagA pANIkaLo chuM. jamInamAM pANI kyAM che te kaLavAnI pADayuM. (sara. de. pADahuka = jAmIna) upakAra; AbhAra AvaDatavALo mANasa (2) maherabAnI; kRpA (3) prakAra; rIta pANIcakkI strI, pANIthI cAlatI cakkI pADa strI, vaDanuM mULiyuM (2) kALIpADa; eka vanaspati pANIcuM vi. pANIthI bhareluM (2) na. pANIthI bhareluM pADapaDoza . (pADo + pADoza) eka ja mahollAno ke nALiyera (3) rukhasada, barataraphI[bhareluM (nALiyera). pAsapAseno vAsa-vastI pANIchallevi. zaramiMduM, lajajAgrasta (2) pANIcuM; pANIthI pADaruM -raDuM) na, bheMsanuM nAnuM bacyuM pANIdAra vi. pANIvALuM; teja (2) zUravIra pADavuM sakri. (saM. pat dvArA) paDe ema karavuM (2) banAvavuM pANI paMthe vi. pANInA jevI gativALuM; tvarita cAlanAruM (sikkA; poMka) (3) ghATa Apavo aMTasa pANIpAkuM vi. pANI na pese evI pAkI tajavIjavALuM; pADAkhAra paM. be pADA vacce hoya che tevuM pAkuM vera; prabaLa "voraTa-TAITa' pADApADoza 5. juo "pApaDoza' AivaData vinAnuM pANIpocuM vi. jemAM thoDuM pANI rahI gayuM hoya tevuM; pADAmU(muM)DiyuM vi. bhaNavAmAM aNaghaDa (2) mUrkha pANI(ophera, badalo) puM. pANI badalavuM-sthAnAMtara karavuM pADI strI, bheMsanuM mAdA baccuM nira (2) mUrkha - te (taMdurastI mATe) ['vaoNTaramITara' pADo chuM. (saM. pAru, prA. paa) bheMsanuM narabacyuM ke teno pANImApaka nA pANI mApavAnuM eka yaMtra; jalamApaka; pADo chuM. (saM. pADi, prA. pADi) AMkano ghaDiyo[latto pANIvero paM. pANI pUruM pADavA peTe levono vero pADo chuM. (saM. pATaka, prA. pADa, pADiya) mahollo ke pANIzeraDo 5. pANI bharavA javA mATeno mArga pADoza . paDoza pAta paM. (saM.) patana; paDatI (2) paDavuM te pADozaNa strI. paDozaNa pAtaka na. (saM.) pApa (2) vi. pADe evuM; pADanAruM pADozI paM. (saM. prAtirmika, prA. pADivesia) paDozI pAtakI vi. saM. pAtakinuM) pApI; duSkarma paNa strI. cotho bhAga; te darzAvanArI kAnA jevI UbhI pAtabiMduna. (saM.) kharatA tArAnA dekhAtA mArga jyAM maLe lITI (2) pUrNavirAmanuM cihna (saMskRtamAM) te sthaLa; "kaDiyanTa' For Private and Personal Use Only
Page #529
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAtarI 51 2 [pAnasopArI pAtara strI. (hiM.) gaNikA; vezyA AdhAranI noMdha; "phUTanoTa'; pAdanoMdha pAtara strI, khATalAmAM cAra cAra seranI pAMtI pAdapa na. (saM.) vRkSa; jhADa pATalI; bAjoTha pAtaruM na. (saM. patraka, prA. patraa-pattaa) pAMdaDuM (2) pAdapITha na. (saM.) UMce Asane beThelAne paga mUkavAnI pataraveliyuM (3) enuM bhajiyuM pAdapUrti strI. (-raNa) na. adhUro zloka ke khUTatuM caraNa pAtaruM na. jaina sAdhu vApare che te lAkaDAnuM eka vAsaNa racI dAkhala karavuM te pAtaLI strI. (saM. patrA, prA. pattala) patrALuM (2) pIraseluM pAdaprakSAlana na. (saM.) paga pakhALavA-dhovA te bhANuM (maMdiramAMthI AvatuM) vigaranuM pAdamUla na. (saM.) paganI eDI (2) parvatanI taLeTI pAtaLapeTuM vi. pAtaLA peTavALuM, thoDuM khAnAruM (2) duda pAdara na. (saM. padra, prA. padara) bhAgoLa AgaLanuM medAna pAtaLiyo 5. pAtaLo paNa nIrogI (2) dekhAvaDo puruSa pAdaraDuM vi. pAdare AveluM pAtaLuM vi. (saM. patrala, de. pattala) jADuM nahi evuM (2) pAdaraNa, pAdariyANI strI, pAdarI ke pAdarInI strI sUkaluM; ekavaDiyuM (3) jhINuM; bArIka pAdarI . (po. pA) khristI dharmopadezaka pAtAla (saM.), (-La) na. purANAnusAra pRthvInI nIce pAdavuM a.kri. vAchUTa karavI; adhovAyu choDavo AvelA sAta lokamAMno chello; nAgaloka (2) pAdazAha pu. (phA.) bAdazAha; zahenazAha pRthvInuM bahuM UMDuM taLa (3) ati UMDI jagA pAdazAhI vi. pAdazAhanuM pAtALakUvo chuM. athAga pANIvALo kUvo; 'TyUbavela" pAdazAhI strI. pAdazAhanuM rAjA-mata pAtALadeDakI strI. khaTapaTI ane UMDA haiyAvALI strI pAdAkrAMta vi. (saM. pAda + AkrAMta) pagathI hallo karI pAtALapANI na.pAtALa phoDIne kADheluM pANI; akhUTa pANI kacaDI nAkheluM; jera kareluM; harAveluM pAtALamaMtra na. davA pakavavAnuM eka vaidyakIya yaMtra-yojanA pAdAta(-ti, tika) puM. pAyadaLano sainika jethI jamIna nIcenI AMca maLe te pAdukA strI. (saM.) pAvaDI; cAkhaDI pAtaLiyuM vi. pAtALa sudhInuM (2) pAtALanuM; -ne lagatuM pAgha na. (saM.) paga dhovAnuM pANI pAtika na. pAtaka; pApa pAdhara vi. (saM. padra, prA. padara) vastI ke vanaspati pativratya(-ta) na. (saM.) pativratAno dharma, pativratApaNuM vinAnuM; sapATa; ujjaDa (2) khulluM medAna jevuM pAtravi. (saM.) yogya lAyaka(samAsamAM. udA.vizvAsapAtra). pAdhara na. pAdara pAtra na. vAsaNa (2) nadInA be kAMThA vacceno bhAga (3). pAdhara na. sapATa jamIna nATakamAM veza lenAra (4) kathA ke vAtamAM AvatI pAdharuM vi. (saM. prAdhvara, prA. paddhara) sIdhe mArge janAruM; vyakti (5) adhikArI; lAyaka puruSa pAMsaruM (2) ki.vi.bArobAra (3) vagaravilaMbe; tarata pAtratA strI. (saM.) yogyatA; lAyakAta (2) hakka; adhikAra pAdharuM vi. pAMsaruM; sIdhuM; anukULa pAtrApAtravi. (saM.) pAtra ane/athavA apAtra; yogyayogya pAdharuMdora vi. pAMsaruM; sIdhuM ane sapATa pAtrAlekhana na. (saM.) pAtranuM Alekhana ke citraNa pAna na. (saM.) pIvuM te [(3) nAgaravelanuM pAna; tAMbUla pAtharaNa, (9NuM) . (saM. prastaraNa, prA. pattharaNa) nIce pAna na. (saM. parNa, prA. pana) pAMdaDuM (2) pRSTha (pustakanuM) pAtharavA mATenuM jADuM moTuM kapaDuM; zetaraMjI; jAjama (2) pAnaka na. pINuM; peya besaNuM (pAtharaNe javuM maranArane tyAM zoka darzAvavA pAnakarasa puM. peyano rasAsvAda; tenI majA (2) peya; pINuM besaNe javuM) [bichAvavuM (3) rokANa karavuM pAnakha(-gIra strI. jemAM pAna khare che e Rtu; mahApAtharavuM sakri. (saM. prastarati) pahoLuM karI phelAvavuM (2). phAgaNa; zizira Rtu pAtheya na. (saM.) bhAtuM [kaDI; caraNa (4) jhADanuM mULa pAnacamacI strI, pAnano khalato makAnanuM eka ghareNuM pAda paM. (saM.) paga (2) cotho bhAga (3) kavitAnI pAnaDI strI. nAnAM kumaLAM kumaLAM pAMdaDAM (2) strIonuM pAda paM. (pAdavuM parathI) vA-chUTa pAnaDuM na. pAMdaDuM; patuM pAdakaNuM vi. Darapoka; bIkaNa [bola' pAnadAna na. (-niyu) na., (-nI) strI, pAnapeTI strI. pAdakaMduka chuM. paganA paMjAnI madadathI ramavAno daDo; phUTa- khAvAnAM pAna tathA temano sAmAna mUkavAnuM pAtra pAdacArI vi. (saM. pAdacAri) page cAlanAra; pagapALuM; pAnapaTI, (-), pAnabIDI-DuM) strI. pAnanuM bIDuM; tAMbUla peDesTriyana' ['phUTanoTa' pAnaphUliyuM vi. phUlanI pAMkhaDI jevuM komaLa ane halakuM pATippaNI strI. (saM.) (-Na) na. pAdanoMdha; pAdaTIpa; pAnasopArI strI. na. pAna tathA sopArI; mukhavAsa (2) padaTIpa strI. dareka pAnA ke prakaraNa vagerene aMte (ka lekha sipAIsaparAne nAnI bakSisa (3) koInA mAnamAM ke pustakanA pAchalA bhAge) nirdeza arthe tenA karAto samAraMbha For Private and Personal Use Only
Page #530
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAniyuM. 51 3 [pAyAdAra pAniyuM na. pAnuM; pRSTha (2) nasIbanuM pAniyuM - bhAgya pApiyuM vi. pApa karanAruM; pApI pAnI strI. (saM. pANi, prA. pa~i) paganA taLiyAno pApii vi. (saM.) atyaMta pApI eDI taraphano bhAga ziraDInuM paNachuM pApI vi. (saM. pApinuM) pApa karanAruM; pApiyuM pAnI strI. bAvaLanAM pAMdaDAM (2) magaphaLInI DAMkhaLI (3) pAbaMda vi. niyamasara kAmane vaLagI rahenAruM; niyamanuM pAnIakavi. paganI pAnI DhaMkAya teTaluMke pAnIne DhAMke evaDuM pAlana karanAra (2) baMdhAyeluM; paravaza (3) puM. kedI pAnuM na. (saM. parNaka, prA. pannaa) pAMDuM (2) copaDInuM (4) nokara (5) paheragIra pRSTha (3) gaMjIphAnuM patuM (4) cappa vagerenuM phaLuM; pAbaMdI vi. (phA.) niyamasara kAmane vaLagI rahevuM te (2) bleDa (5) panuM; lIlA raMganuM eka ratna (6). niyamanuM pAlana (3) bAdhyatA (4) paravazatA jiMdagIbharano saMbaMdha (bahudhA bahuvacanamAM) (7). pAmaNahAra vi. pAmanAruM; meLavanAruM nasIbanuM pAniyuM kinyAe paheravAnuM dhoLuM vastra pAmatuM vi. (divela) pAmI zake tevuM goThaveluM (dIvAvATe) pAnetara na. (saM. pAriNetra, prA. pAriNetra) paraNatI vakhate (2) paiseTake pahoMceluM pAnerI vi. taktIvALuM (bArIbAraNuM) pAmara vi. (saM.) kaMgAla; rAMka (2) sAMkaDA mananuM; kSudra pAmarI strI, (saM.) (Una ke rezamano) rezamI ke UnI - chAtImAM dUdha UbharAI AvavuM te (2) poraso; pAse zAla (2) pacheDI; dupaTTo (3) porasa; jusso; pairya pAmavuM sakri. (saM. prApnoti, prA. pAmaI) meLavavuM; prApta pAcaM strI. doraDuM bhAMgatAM jema jema vaLa Ave tema umerAtA karavuM (2) samajavuM; kaLI javuM (3) bhogavavuM resA; pheluM (2) palIto (uzkeraNIno) pAmisTa chuM. (.) hastarekhA zAstrI pApa na. (saM.) dharma viruddha kRtya; duSkRta (2) kapaTa (3). pAmisTrI strI. (iM.) hastarekhAzAstra aNagamatI vyakti (4) paMcAta; ApadA pAmolIna na. khAdyatelanI eka jAta pApakartA vi. (saM.) pApakarma karanAruM pAya paM. (saM. pAda, prA. pAya) paga pApakarma na. (saM.) pApanuM kAma pAyakhAnuM na. jAjarU; saMDAsa [ghoDesavAranI TukaDI pApakarmI vi. pApI; pApa karanAruM pAyagA strI. (phA. pAyagAha) tabelo; ghoDAra (2) pApagI, (-galI) strI, bALakanuM cAlatAM zIkhavavuM te pAyagADI strI, pagathI calAvavAnI gADI; "sAIkala" pApagraha . (saM.) pIDA karanAra praha karanAruM pAco chuM. leMgho; penTa vagerenI bAMya .) pApano nAza karanAra: pApane dura pAyajAmo paM. (phA, pAyajAmaha) suravALa; suMthaNuM zihera pApaDa kuM. (saM. parpaTa, prA. pappaDa) aDada-cokhAnI pAyataghna na. (phA.) rAjadhAnI (2) pATanagara; rAjadhAnInuM khAvAnI vAnI siMcoro pAyadasta strI, (pArasInI) maraNayAtrA; zmazAnayAtrA pApaDa(-Diyo) khAra puM. pApaDamAM vaparAto eka khAra; pAyadAna na. (pha.) pagarakhAM utAravAnI jagA (2) pApaDapauA pu.ba.va. pApaDa ane pauMAnI eka vAnagI pagathiyuM pApaDI strI. (saM. parpaTikA, prA. pappaDiA) cokhAnA pAyadAra vi. pAyAvALuM; AdhAravALuM loTanI pApaDa jevI vAnI pAyadaLa na. (saM. pAda + dala) pagapALuM lazkara pApaDI strI, vAlanI ziga pAyamAla vi. (phA. pAya + mAlida = masaLavuM) cheka pApaNI strI, pApI strI, pApinI durdazAmAM AvI paDeluM; khuvAra (2) tArAja pApanivAraka vi. pApamAMthI choDAvanAruM pAyamAlI vi. khuvArI; bhAre durdazA pApapuMja chuM. (saM.) pApano Dhagalo; aneka pApa pAyarI strI. (saM. pAdAkAra, prA. pAyAra) pagathiyuM (2) pApabuddhi vi. pApI buddhivALuM (2) strI, pApI buddhi darajjo; padavI; hoddo pApabhIru vi. pApa karavAthI DaranAruM (2) pApakarmathI DarIne pAyarI strI, (po. pAyarI) eka jAtanI kerI cAlanAre pAyaromITara na. ati bhAre garamI mApavAnuM tharamomITara pApA puM. roTalI; tAtA (bALabhASAmAM) (2) ud. bALakane pAyala ne. ('pAya' parathI) jhAMjhara; nUpura pagalAM maMDAvavAno uddagAra pAyalAgaNa, (-NuM), pAyavaMdana na. page lAgavuM te pApA puM. (i.) pitA; pappAnuM saMbodhana [pApakarma pAyalI strI. anAja mApavAnuM vAsaNa; pAlI (2) pApAcaraNa na. pApAcAra (saM.) pApakarma; durAcAra; pAvalI; pacIsa navA paisA pApAtmA chuM. (saM.) pApI; duSTAtmA [pApaNI pAyasa puM. (-sAna) na. (saM.) khIra (2) dUdhapAka pApiNI, (-nI) vi., strI. (saM. pApinI) pApI strI; pAyAdAra vi. pAyAvALuM; AdhAravALuM (2) bharosApAtra For Private and Personal Use Only
Page #531
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAyAnI keLavaNI pa1 4 [pArAzara pAyAnI keLavaNI strI. prAthamika keLavaNI; gAMdhIjIe pAradezika vi. paradeza saMbaMdhI; paradezane lagatuM yojelI zikSaNa-paddhati pAradhI puM. (saM. prArabdhika, prA. pAriddhia) zikArI; vyAdha pAyAnuM varSa na. bhAvasUcaka AMka mATe je varSanA bhAvanI pArapatra puM. paradeza pravAsano paravAno (2) paradeza sAthe cAlu varSanA bhAvanI tulanA karavAmAM Ave te varSa pravAsInuM oLakhapatra; "pAsaporTa pAyArUpa vi. pAyAnuM; pAyAgata; pAyAmAM raheluM pAramArthika vi. (saM.) paramArtha saMbaMdhI; jenAthI paramArtha pAyAM na.ba.va. pAyAnA kAna ghaDiyA ke pADA prApta thAya evuM (2) vAstavika (bhrama ke pratItirUpa pAyuM na, 1/4nA AMkano ghaDiyo ke pADo. nahi) (3) paropakArI kioTie jaI pahoMcavuM te pAyo chuM. (saM. pAdaka, prA. pAyaa) khurazI, khATalA, Tebala pAramitA strI. (saM.) koIpaNa guNa ke jJAnanI chellI vagereno paga (2) dhokaNuM (3) je mULa caNatara upara pAralaukika vi. (saM.) paralokane lagatuM imArata UbhI karavAmAM Ave che te (4) je bAju pAravavaMsa ki. cAsamAthI vadhArAnA choDane kheMcI kADhavA (2) upara trikoNa Ubho rahe che te bAju (5) sukhaDI lAkha caDAvavI (3) chUTuM pADavuM (4) opa Apavo banAvavA mATe karelo ghIgoLano mULa pAka (6) pArasa puM. (vaidika saM. pazu, pArasa, pha. pArsa) IrAna deza AdhAra; mULa pArasa puM. pArasamaNi (2) pAsa; comAsuM (3) varasAda pAyoniyara 5. (i.) saMsthApaka (4) vi. moTuM ke sArI jAtanuM. udA. pArajAMbu pAyoriyA pu. (I.) dAMtano eka roga pArajAMbu na. moTA kadanuM sArI jAtanuM jAMbu pAra puM. (saM.) cheDo; aMta (2) hada; sImA (3) kAMTho; pArasanAtha puMjainonA vartamAna covIsa tIrthaMkarAmAMnA kinAro (4) UMDo marma; bheda (5) maMdiranuM AMgaNuM trevIsamA tIrthaMkara; pArzvanAtha pAra strI. (da. pArI) baraNI; lAkheluM mATaluM pArasaNa strI, pArasI strI pAra 5. juvAra, bAjarI vagerenAM kaNasalAmAMthI dANAM chUTA pArasapIpaLo chuM. pIpaLAnI jAtanuM eka moTuM vRkSa (2) pADavAnI kriyA (2) kaNasalAM kApI takaDe nAkhavAM te chokarAMkaiyAMnI jaMjALa vinAno lAparavA mANasa pArakApaNuM na. pArakAnuM che evo khyAla; parAyApaNuM pArasamaNi puM. (saM. sparzamaNi, prA. pArasamaNi) sparzathI pArakuM vi. (sa. pArakya, de, pArakka) bIjAnuM; anyanuM loDhAne sonuM banAvanAra maNi pArakha strI, pArakhavuM te; parIkSA pArasala na. poTakuM (TapAla ke relave mAraphatanuM) pArakha puM. pArakhanAra; parIkSaka (2) pArekha pArasi(-sI), 5. pArasa deza; IrAna (2) teno vatanI pArakhavuM sakri. (saM. parIkSa, prA. pariSNa) parIkSA karavI; (3) pArasI guNadoSa jANavA (2) oLakhI kADhavuM pArasI vi. (saM. pArasika, prA. pArasia) pArasIone pArakhaMduM vi. pArakhanAruM; parIkSA karanAruM lagatuM (2) pu. IrAnathI bhAratamAM AvI vaselo pArakhu vi. parIkSaka; kadara karanAra jarathostI ke teno vaMzaja pArakhuM na. parIkSA (2) paraco; camatkAra pArasI strI. sAMketika bolI dUidhano bharAvo thavo te pAragata vi. pAra pAmeluM pArasI puM. (saM. pragnava) gAya, bheMsa vagerenA bAvalAmAM pAragAmI vi. pAra janAra (2) pAra pAmanAra; pAraMgata pArasovuM akri. AumAMthI dUdha maLe ema karavuM pAra(-2)Thavi. viyAyA pachI lAMbo samaya dUdha denAruM (Dhora) pArasparika vi. (saM.) arasaparasanuM paraspara saMbaMdhavALuM, pAraNiyuM na. pAraNuM; pAlaNuM (lAlityavAcaka) pAraMgata vi. (saM.) adhyayanamAM pAra UtareluM () pUrepUruM pAraNuM na. (saM. pAraNa, prA. pAraNa) ghoDiyuM mAhitagAra (3) niSNAta (4) vidyApIThanI pAraNuM na. (saM. pAraNa, prA. pAraNA) rAta ke upavAsanI ema.e. thayAnI padavI samAptie karavAmAM AvatuM bhojana pAraMgatatA strI. pAraMgata hovApaNuM pArataMtra na. (saM.) parataMtratA; gulAmI; paravazatA pAraMparya na. (saM.) paraMparA; paraMparAno krama (2) kula krama pAratrika vi. paralokanuM pAralaukika, paralokane lagatuM pAraMparika vi. (saM.) paraMparAgata; paraMparAne lagatuM pArada puM. eka pravAhI dhAtu; pAro; "markyurI' pArAyaNa na. (saM.) (AkhuM) vAMcI javuM te (2) niyata pAradayaMtra na. (saM.) pArAzIzI; "beromITara' samayamAM veda ke purANano samagra pATha (3) kaMTALo pAradarzaka vi. (saM.) ArapAra dekhAya evuM upajAve tevuM lAMbuM vivecana ke varNana pAradarzitA strI, ArapAra dekhAya evuM hovApaNuM pArAvata muM. (saM.) kabUtara, kapota puSkaLa pAradarzI vi.saM. pAradarzinI) pAra ke marma pAmanAruM (ra) pArAvAra 5. (saM. pAraapAra) dariyo (2) vi. apAra; dIrgha ne UMDI daSTivAnuM pArAzara muM. (saM.) parAzaranA putra; vyAsamuni For Private and Personal Use Only
Page #532
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pArAzIzI 51 5 pAlaNuM pArAzIzI strI. (pAro+zIzI) pArada zIzI, tharamomITara' pArthakya na. (saM.) pRthakatA (2) judAI; viyoga pArijAta, (ka) na. (saM.) samudramaMthana karatAM nIkaLelA pArthasArathi kuM. (saM.) arjunanA sArathi; zrIkRSNa pAMca devavRkSomAMnuM eka (2) tenuM phUla (3) pArthiva vi. (saM.) pRthvI (mahAbhUtonuM (2) mATInuM (3) harasiMgAranuM jhADa ke tenuM phUla - nazvara (4) puM. rAjA (5) mATInA mahAdeva pArita vi. (saM.) pAra kareluM pArthivapUjA strI, pArthivezvara-mATIthI banAvela mahAdevanI pAritoSika. (saM.) inAma; puraskAra [(2) sajA; zikSA pUjA [banAvela zivaliMga pAripatya na. (saM.) humalo karIne harAvavuM te; parAjaya pArthivezvara pu. (saM.) mATInA mahAdeva (2) mATInuM pAripArzva(-%i)ka puM. (saM.) sUtradhArane sahAyatA karanAro pArlara na. (I.) niyata vastuonuM vecANa ke viziSTa naTa TTekanikala' prakAranI sevAo mATenI jagA pAribhASika vi. (saM.) paribhASA saMbaMdhI; -ne lagatuM; pArlAmenTa strI. (i.) iMglenDanI rAjasabhA (2) koI pAribhASikatAstrI. (saM.) pAribhASika hovuM te; TeknikaliTI' dezanI mukhya lokapratinidhi sabhA; lokasabhA pArivArika vi. (saM.) parivAra saMbaMdhI pArlAmenTarI vi. (i.) pArlAmenTane lagatuM ke te vizenuM pArI strI. (da. pArAI) paththara toDavAnI narAja-koza (2) pArlAmenTamAM chAjatuM-ghaTatuM pArI chuM. dIkaro; putra pArvatI strI. (saM.) himAlayanI putrI; umA pArI chuM. (pANIno) ghaDo (2) pANInuM pUra rUipa pArzva vi. (saM.) pAsenuM; paDakhAnuM (2) na. paDakhuM; pAsuM pArI chuM. zarAphano dhaMdho karanAra; parIkha ke pArekhanuM TUMkuM pArzvagata vi. (saM.) najIkamAM raheluM pArekha puM. (saM. pArIkSaka,prA.pAriSNa) (sikkA, jhaverAta pArzvagAna na. (saM.) paDadAnI pAchaLathI gavAtuM gIta vagerenI) parIkSA karI jANanAra; jhaverI (2) vANaMda pArzvagAyaka 5. (sa .) pArzamAM rahI gAnAra vyakti; pAreTha (saM. pareSTra, prA. pArihaTTI) viyAyA pachI dUjhavAnI "plebleka siMgara' mudatano lagabhaga ardho bhAga jene vItyo hoya evI pArzvagIta na. (saM.) nepathya saMgIta dUjhaNI (bheMza). kipota pArSacara vi. (saM.) paDIne cAlanAruM (2) paM. nokara pArevuM (-vaDuM) . (saM. pArAvata, prA. pArAvA) kabUtara; pArthadhvani puM. (saM.) nepathyamAM thatA avAjo pAro puM. (saM. pArada, prA. pAraa) khUba ja vajanadAra pArzvanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA eka khanija pravAhI dhAtu aivALuM trevIsamA; pArasanAtha pAro 5. mALAno maNako (2) baMdUkanI goLI ke charo (3) pArthasaMgIta na. (saM.) abhinaya sAthe sAthe pRSThabhUmimAM pAro paM. sthAnaka; sthAna cAlatuM saMgIta; "bekagrAunDa myujhika pAro 5. (iM. perA) pariccheda; "peregrApha' pAvika vi. (saM.) bAju paranuM, pAzvaya pAroTha strI. pITha, pUMTha (2) pITha batAvI nAsI chUTavuM pArSada puM. (saM.) devano sevaka; anucara - te (3) kaThaNa ane baraDa thaI gayeluM pArsala na. (i.) pArasala aiMte. udA. gopAla pArka chuM. (iM.) moTo vizALa bagIco, udyAna, bAga pAla vi. (saM.) "pALanAruM, pALaka e arthamAM samAsane pArkiMga na. (iM.) vAhano UbhAM rAkhavAM che ke te mATenI pAla pu. nAno taMbU ke tenI kanAta nizcita jagA pAlapuM. (pAliyuM parathI) keTalIka jagAnA pANI para taratI pArTa kuM. (.) bhAga; hisso (2) khaMDa; TukaDo (3) dekhAtI cIkAza (2) tevA pANIne lIdhe rogIlo nATyaracanA bhajavanArane bhajavavAno pATha; bhUmikA banelo pradeza kiranAra (2) rakSaka pArTaTAima vi. (saM.) khaMDasamayanuM; ochA samayanuM pAlaka vi., pR. (saM.) ucherI moTuM karanAranuM bharaNapoSaNa pArTanara na. (i.) bhAgIdAra (2) joDIdAra pAlaka(kha) strI. (saM. pAlakyA,prA.pAlakkA) ekanAmanI pArTanarazipa strI, (i.) bhAgIdArI: hissedArI bhAjI[kAma karavA mATe karelo vAMsa-vaLIono AdhAra pArTisipanTa vi. (i.) sAmela thanAra: bhAga lenAra pAlakha strI. (saM. paryakI) kaDiyA va pArTizana na. (iM.) vibhAga karavA te (2) paDadI; ADaza pAlakha strI. e nAmanI eka bhAjI pArTI strI. (iM.) pakSa; daLa (2) TukaDI; jUtha (3) pAlakhI strI. (saM. pakikA) sukhapAla; miyAno mijalasa; mijabAnI; mahephila pAlakhIvALo 5. pAlakhI UMcakanAra mANasa pArTI-ploTa . (.) samAraMbha Adi mATenI jagyA pAlakho chuM. nAnuM siMhAsana (2) jhUlatI pAlakha pArDana na. (iM.) mAphI; kSamA pAlaTavuM sakri. palaTavuM; badalavuM [pAraNuM pArtha puM. (saM.) pRthA(kuntI)no putra; arjuna pAlaNuM na. (saM. pAlana, prA. pAlanaa) bALakanuM ghoDiyuM; For Private and Personal Use Only
Page #533
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAlatu 51 6 [pAzupata pAlatu vi. (hi.) pALeluM, pAlita pAvaDiyuM na. lAMbA hAthAno lAkaDAno pAvaDo pAlana na. (saM.) pALavuM te (2) pAlanapoSaNa pAvaDiyo pu. bhavAI ramanArAonAM ToLAmAM jhADuM, pANI pAlanapoSaNa na. pALavuM ane poSavuM te (2) bharaNapoSaNa vagerenuM kAma karanAro (2) pAvaDo laI majUrI karanAro pAlanahAra 5. pALanAro; pAlaNahAra majUra pAlava 5. (saM. pallava, prA. pallava) paherelA sAllAno pAvaDI strI. (saM. pAdukA, prA. pAuA) pAdukA, cAkhaDI (2) laTakato cheDo (2) dupaTTA-pAghaDIno kasabI cheDo (3) paga vaDe dAbavAnuM sALanuM eka sAdhana (3) pAvaDiyuM Azaro; zaraNa pAvaDI strI, nAno pAvaDo (2) daMDa pIlavAnuM sAdhana pAlavavuM sakri. (saM. pAla) ucheravuM; poSavuM; nabhAvavuM pAvaDuM na. peMgaDuM (2) pagathiyuM; paNuM (3) mArga; rasto pAlavavuM akri. (sara. saM. pAram, prA. pAla) paravaDavuM; pAvaDo pu. (saM. pAdu, prA. pAuM) mATI, kacaro vagere posAvuM; goThatuM thavuM; anukULa thavuM usaraDavAnuM ke bharavAnuM eka sAdhana (2) gADInA pAlAgAna na. baMgALanuM eka lokanATya eMjinano kharapaDo (3) halesuM pAli strI. (prA. pAliyAya = dharmopadeza = buddhanA pAvaDo chuM. (saM. pAda, prA. pAgha) pegaDuM-pAvaDuM dharmopadezanI bhASA) eka prAcIna bhASA, jemAM bauddha pAvatI strIe pahoMca; rasIda ni. pavitratA; zuddhi graMtho lakhAyelA che. pAvana vi. (saM.) pavitra; zuddha (2) zuddha karanAruM (3) pAlikA strI, rakSaNa karanAra strI pAvanakArI vi. (-riNI) vi., strI, pavitra karanAruM (dava, pAlita vi. (saM.) pALeluM; rahita (2) sagIra nadI vagere) pAlitANA na. saurASTranuM e nAmanuM jaina tIrtha pAvanapAda vi. pAvana kare evAM pagalAMvALuM pAliyuM vi. ('pAlo' uparathI) jhADapAlAnA ane lIlanA pAvara kuM., strI. (iM.) vIjaLIzakti (2) sattA; amala kohANavALuM; pAlavA (2) bhAMbharuM ane kaDachuM (3) mijAja; abhimAna (4) maMtrazakti pAlI strI. (saM. palla = anAjano koThAra, prA. palla) pAvara opha eTarnI che. (i.) mukhatyAranAmuM saurASTranuM anAjanuM eka mApa; tenuM vAsaNa (2) pAvaradhuM vi. (phA. parvada) kuzaLa; hoziyAra, pravINa (muMbaImAM) cAra zeranuM mApa pAvaraphula vi. (iM.) zaktizALI pAlI strI. (saM. pallava) jhINAM pAMdaDAM pAvaralUma strI. (i.) yaMtrazALa kArakhAnuM, vIjaLIghara pAlI strI. pyAlI; nAnuM pAluM - pyAluM pAvarahAusa na. (I.) vIjaLI pedA karanAruM mathaka ke pAlIsa strI. (iM. poliza) bUTa, kabATa, vAsaNa vagere pAvalI strI. (saM. pAda, prA. pAya) pAvaluM; cAraAnI vastuo para caLakI lAvavA copaDAtuM dravya; te kriyA (pacIsa paisA) ke caLakI pAvaluM na. (-Lu) na. nAnI paLI (2) vi. thoDuM pAluM na. (saM. palla = dhAnyano koThAra) khaparaDAno ke pAvalo paM. cothiyA kadano pataMga mATIno anAja bharavAno koThalo (2) vAMsanI pavitra na. (saM.) pavitratA; zucitA [pAvavuM cIponuM TANuM (3) varasAdamAM mATInI bhIMta dhovAI pAvuM sakri. (saM. pAyayAti, prA. pAaI) pivaDAvavuM (2) na jAya te mATe ADuM rAkheluM karAMThInuM TATuM pAvaiyo chuM. (saM. pravrajita, prA. pavaiya) hIjaDo; phAtaDo; pAluM na. pavAluM; pyAluM napuMsaka pAluM na. pAlava (2) Azaro. udA. pAle paDavuM pAvo . eka prakAranI vAMsaLI (2) sisoTI pAlo chuM. (saM. pallava) Dhorane khAvAnAM lIlAM pAMdaDAM pAza puM. (saM.) phAMsalo; gALo (2) pazupakSI phasAvavAnuM pAlo chuM. pyAlo; pavAluM zikArInuM sAdhana (3) phasAvavAnI yukti (4) varuNanuM pAlo chuM. gADI ke gADA uparanI khaparaDAMnI chatrI Ayudha pAlo chuM. (saM. pAleya) vAdaLamAMthI paDato karo [(bALako pAza puM. rAMpaDI pAlya vi. (saM.) sagIra; vAlI ke pAlaka pAse UcharatuM pAzava, (-vI) vi. (saM.) pazunuM; pazunA jevuM pAvavuM. (da. pAvaya) eka jAtanI vAMsaLI (2) AgaboTanuM pAvika vi. (saM.) pazune lagatuM (2) pazu jevuM bhUMgaLuM vAge che te-tevI sisoTI devatA pAzA puM. (turka) hAkema (2) turkastAnano UMcA darajjAno pAvaka vi. (saM.) pAvana-pavitra karanAra (2) paM. agni; amaladAra (lokhaMDanuM phaLuM (2) rAMpaDI pAvaThaDuM na. pagathiyuM (2) peMgaDuM pAsiyuM na. (da. pAsa) karabaDI ke rAMpaDImAM mukAtuM dhAravALuM pAvaTho puM. kUvA upara maMDANanA pAyArUpa be lAkaDAM ke pAzupata chuM. (saM.) eka prAcIna zaiva saMpradAya (2) teno paththara paikI eka (gareDAno) AdhAra anuyAyI (3) na. zaMkaranA tejanuM divya astra For Private and Personal Use Only
Page #534
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAzupatAstro 517 [pAMkhuM pAzupatAstra na. (saM.) pAzupata nAme astra [ke vajana pALa strI. (saM. pADi, pAlI, prA. pAli) taLAva ke pAzera puM. (pAzera) zeranA cothA bhAganA vajananuM mApiyuM sarovarano kinAro (2) pravAhIne vahI jatuM pAzero paM. zeranA cothA bhAganA vajananuM kATaluM aTakAvavA karelI ADa pAzcara chuM. eka phrenca vaijJAnika padArthane jaMtumukta karavAnI pALa vi. -pAla vizeSaNa. pALanAruM, pALaka' e arthamAM paddhatino zodhaka | samAsane aMte. udA. gopALa [pAraNuM pAzcaravuM a.kri. padArthanuM jaMtumukta thavuM; pAzcarAijha' pALazuM na. (saM. pAlana, prA. pAlanaa) bALakanuM pAlaNuM; pAzcAtya vi. (saM.) pazcimanuM; pazcimamAM AveluM pALavuM sakri. (saM. pAlayati, prA. pAlaI) rakSaNa karavuM pAkhaMDa pu. vedadharmamAM) nAstika puruSa (2) pAkhaMDa; DhoMga (2) bharaNapoSaNa karavuM (3) poSavuM ane keLavavuM pASANa yuM. (saM.) paththara; pahANo (4) bhaMga na karavo; -nI pramANe vartavuM mAnavuM pASANabheda puM. (saM.) eka pahADI vanaspati (vacana, AjJA, vrata, rajA, asojo) simudAya pASANayuga puM. (saM.) asaMskRta prAcInatama kALa je kALamAM pALiyuM na. pALa bAMdhI eka dhoriyA vaDe pavAtA kyArAno mAtra paththaranAM ojAro vaparAtAM niSphara pALiyo chuM. (saM. pAli = prazaMsA; cihana) smAraka tarIke pASANahRdaya(-thI) vi. paththara jevA kaThaNa hRdayavALuM; Ubho karelo patharo, khAMbhI pAsa puM. (saM. sparza) sparzathI paTa ke raMga besavo te (2) pALiyo chuM. ('pALa' uparathI) dhoriyo sobatanI asara [ki.vi. pAse pALI strI. (saM. pAlikA) charI pAsa strI. (saM. pArthe, prA. pAsa) bAju; pAsuM (2) pALI strI. (saM. pAlI = paMkti) vAro pAsa vi. (iM.) pasAra; phatehamaMda; saphaLa (2) maMjUra; pALI strI. haDatALa; pAkI; arjo pasaMda (3) puM, rajA ke maMjUrInI ciThThI pALI strI, pALa (taLAva vagereno bAMdhelo kinAro) pAsa(-hITavuM sakri. pachADavuM (2) sUpaDA vaDe jhATakavuM pAchuM vi. (2) na. (saM. pAdacalanuM lAiva) page cAlanAruM pAsaporTa kuM. (iM.) dezAMtara javA mATeno paravAno pALo 5. pagapALo musAphara (2) pedaLa, mulakI ke lazkarI pAsabuka strI. (iM.) benka sAthenI levaDadevaDanI noMdhanI sipAI khAtedArane maLatI copaDI kikaDo pALo pu. svAmInArAyaNa saMpradAyano eka koTIno sevaka pAsalo puM. pAsAnA AkArano dhAtu vagereno laMbacorasa pALo chuM. moTI pALa; baMdha pAsavAna chuM. (phA. pAsabAna) nokara; hajUriyo pAMu puM, na. (po.), (0roTI) strI. Dabala roTI pAsavavuM sakri. pAsA pADavA [pAsa devo pAMkaDa(-Du) na. gAbhaNuM thavAnI uMmara thavA chatAM garbha pAsavuM sakri. raMga besADavA sAru prathama khaTAza vagereno dhAraNa na karyo hoya evuM Dhora pAsAdAra vi. pAsavALuM (2) opavALuM; caLakatuM pAktaya vi. paMktimAM besavAlAyaka; nAtIluM pAsAbaMDI strI. (pAs + baMDI) be bAju kaso bAMdhavAnI pAMkhatrI, (saM. pakSa, prA. pakjha) pakSIno UDavAno avayava eka jAtanI baMDI (2) lazkaranI be bAjumAMnI eka (3) chAparAno be pAsAzULa na. (pAsuM+zULa) paDakhAmAM UDatuM zULa (2) taraphano bahAra paDato bhAga (4) Azraya; paDakhuM haMmezanI najIkanI upAdhi ke naDatara [pesiphika' pAMkhaDI strI. (saM. pakSa, prA. paMkha) kaLI khIlatAM chUTA paDatA pAsiphika . duniyAno eka prazAMta mahAsAgara; avayavomAnuM dareka kiTuMbanI zAkhA (3) pAMgoThuM pAsiyuM na. pAziyuM; karabaDI ke rAMpaDImAM mukAtuM dhAravALuM pAMkhaDuM na. DALanI bAjumAMthI phUTatI nAnI DALI (2) lokhaMDanuM phaLuM (2) rAMpaDI pAMkhALa vi. pAMkhavALuM jita pAsuM na. (saM. pArtha, prA. pAsa) paDakhuM; bAju pAMkhALI strI. (pAMkha" uparathI) saurASTranI ghoDInI eka pAse nA., kri.vi. (saM. pA) najIka (2) paDakhe; bAjumAM pAMkhALuM vi. ('pAMkha' uparathI) pAMkhavALuM (2) dAMtAvALuM (3) tAbAmAM; kabajAmAM (4) sAme; AgaLa (3) DALIvALuM pAso . (saM. pAzaka) copATa ramavAmAM vaparAtA aMka pAMkhiyuM na. ('pAMkha' uparathI) pakSa; taDa (2) DALI; zAkhA pADelA laMbacorasa kakaDAmAMno eka (2) padArthano tevo (3) dezI tALAno ke killAno eka bAjuno nAno pAsalo chUTo paDato bhAga (4) kAtaranuM pAnuM pAso paM. (saM. prasava) dUdhane (Dhore) AMcaLamAM AvavA pAMkhI strI. pakSa; goLa; ekaDo (2) phUlanI zAkhA (3) devuM te eivo udgAra pAkhI (aNojo) pANi, (0pAhi) za... (saM.) "rakSaNa karo' "rakSaNa karo' pAMkhuM vi. chUTuM; AchuM pAho puM. pAraso; (DhoranA) bAvalAmAM dUdhano bharAva pAMkhuM na. cappanuM pAnuM (2) reTiyAnA cakkaranI aNI For Private and Personal Use Only
Page #535
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pAMkhoTuM 51 8 pikeTiMga pAMkhoTuM na. (saM. pakSapaTTa, prA. pakjhavaTTa) bAvaDuM; pAMkhaDuM; pAMjI strI, pAMjaNI; Teva khabhAthI koNI sudhIno bhAga piga taraphano bhAga pAMDava kuM. (saM.) pAMDu rAjAnA dIkarA pAMgata, (-tha) strI. (saM. paMgita) pathArI ke khATalAno pAMDitya na. (saM.) paMDitAI; vidvattA [pAMDavono pitA pAMgaraNa na. (prA. paMguraNa) potaDI; paMciyuM (2) coLI pAMDu vi. (saM.) phIkuM (2) puM. eka roga; 'enimiyA (3) (3) oDhavAnuM vastra; pacheDI ((2) vaMzavRddhi thavI pAMDatA strI. zarIranI phIkAza; "enimiyA' pAMgaravuM akri. (saM. prAMkurayati, prA. paMgura) aMkura phUTavA pAMDura vi. (saM.) phIkuM; dhoLuM pAMgaruM na. (-ro) 5. (saM. pragraha) pAraNAne ke khoIyAne pAMDuraMga kuM. vikala, viSNu, viThobA adhdhara pakaDI rAkhanAra dorI (2) trAjavAnI sera (3) pAMDuroga paM. eka roga gophaNanI be bAjunI dorI (4) sukAnataraphano vahANa- pAMDurogI vi. pAMDurogavALuM no cheDo [azakta nirbaLa (3) AdhAra-TekAvinAnuM pAMDulipi strI. (saM.) mULa lakhANa; hastaprata pAMgaLuM vi. (saM. paMgula, prA. paMgula) page apaMga (ra) pAMtI strI. (saM. paMkti,prA. paMtI) pakSa, bAju(2) rIta; mArga pAMguM vi. pAMgaLuM; paMgu (3) bhAga; hisso (4) parimANanA vibhAga pADIne pAMguM na. Dhora hisAba gaNavAnI gaNitanI eka rIta (5) pAMthI; seMthI pAMgoThuM na. (saM. pakSapaTTa, prA. pambavaTTa) khabhAthI koNI pAMtrIsa(-sa) vi. (saM. paMcatrizata, prA. paNatIsa) trIsa sudhIno hAthano bhAga (2) hAlavA-cAlavAnA vattA pAMca (2) puM. pAMtrIsano AMkaDo ke saMkhyA; 135" - avayavonAM sAMdhA-mULa AMkaDo ke saMkhyA: "pa" pAtha paM. (saM. pAntha) musAphara: pari pAMca vi. (saM. paMcana) cAra vattA eka (2) puM. pAMcano pAMthaka vi. maranArane uddezIne apAtAM piMDa vagere pAMcajanya 5. (saM.) zrIkRSNano zaMkha pAMthazALA strI. musApharakhAnuM; dharmazALA pAMcaDo 5. pAMcano AMkaDo ke saMkhyA; 5' pAMthI strI, (saM. pathA, prA. paMtha) mAthAnA vALa oLI pAMcabhautika vi. pAMca mahAbhUta saMbaMdhI; -nuM baneluM vacce paDAtI seMthI kiAnanuM eka ghareNuM pAMcama strI. pakhavADiyAnI pAMcamI tithi pAMdaDI strI. (saM. parNa) pAnaDI; nAnuM kUmaLuM pAMdaDuM (2) pAMcamI katAra strI. vizvAsaghAtI; rAjadrohI; dezadrohI pAMdaDuM na. parNa; pAna uiparanA vALa pAMcamuM vi. kramamAM cothA pachInuM pAMpaNa strI. (saM. palmanuM, prA. pappaNa) popacAMnI kinArI pAMcazerI strI. pAMca zeranuM kATaluM pAMpaNiyuM na. AMsu (2) ghauMnA khetaranA be seDhA, jayAM pAMcAlI (saM.) (-LI) strI. himAlaya ane caMbalanadI ghauM saheja AchA Uge che te vaccenA jUnA paMcAladezanA rAjA drupadanI putrI; dropadI pAMpaluM(-LuM) vi. nirbaLa; pocuM (2) bAyaluM, kAyara pAMciyA pu.ba.va. rAsano pAMca pAMca ThekAvALo prakAra pAMpaLAM na.ba.va. durbaLa prayatna pAMcikAnI ramata strI. bhoMya para besI pAMca ke sAta pAMcIkA pAMza(-sa)ruM vi. sIdhuM; DAhyuM; pAdharuM uchALIne hAthamAM jhIlI levAnI sAmAnya rIte pAMza(-sa)ruMdora na. sIdhuMdora; ADAI vagaranuM samUhamAM ramAtI bALakIonI eka ramata pAMzu(su) strI. (saM.) dhULa pAMcIko puM. ramavAno bhUko pAMzula vi. (saM.) dhULavALuM (2) bhraSTa; durAcArI pAMcuM vi. paMcagaNuM; pAMcano pADo udA. eka pAMce pAMca pAMsaTha vi. (saM. paMcaSaSTi, prA. paMcasaThi) sATha vattA pAMca pAMjaNa(CNI) strI. (saM. pAyam, prA. panja uparathI). (2) . pAMsaThano AMkaDo ke saMkhyA; 165 niyata samaye jenuM sevana karyA vinA na cAle tevI pAMsaruM vi. juo pAMsaruM Teva; baMdhANa (2) sUtarane pavAtI kAMjI ke te pAvAnI pAMsaLI strI. (-Lu) na. (saM. pArva, prA. paMsuliA) kriyA (3) Teva; Adata [dharmAdAsthAna chAtInA mALAnAM baMne bAjunAM hADakAMmAMnuM dareka pAMjarApoLa strI. azakta ke gharaDAM Dhorane rAkhavAnuM pAMsu strI. (saM.) pAMzu; dhULa pAMjarAna.ba.va. karelAM kAMdho cUkate na thAya to vyAja sAthe pAMsula vi. pAMzula; dhULavALuM (2) bhraSTa; durAcArI enAM pharI karAtAM kAMdho; kAMdhApAMjarAM pika puM. (saM.) kokila; koyalano nara pAMjariyuM vi. pAMjarAvALuM (2) na. pAMjaruM; pIMjaruM pika strI. ghUMka; pIka (2) pAnanuM ghUMka ke tenI picakArI pAMjaruM na. (saM. paMjara, prA. paMjara) pazupakSIne pUrI rAkhavA pika strI. Toca; zikhara; zRMga banAveluM saLiyAnuM ghara (2) tevo koI paNa ghATa (3) pikadAnI strI, ghUMkadAnI adAlatamAM nyAyAdhIza sAme javAba ApavA UbhA pikanika strI. (iM.) ujANI rahevAnI pAMjarA jevI jagA pikeTiMga na. (iM.) pahero; cokI For Private and Personal Use Only
Page #536
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pizcara 519 [pinakuzana pikyara na. (I.) citra (2) sinemAnI philma (3) pitRRNa na. pitRo pratyenuM RNa ke pharaja citrapaTa; sinemAno zo citravIthi pitRkavi.pitRsaMbaMdhI (2) bApIkuM [lagatIzrAddha kriyA pizcara gelerI strI. (iM.) citronA pradarzananuM sthaLa; pitRta karma, kArya, kAraja)na. (0kriyA) strI. bApadAdAne pikhAvavuM sakri. "pIkhavuM'nuM preraka pitRghAta chuM. (saM.) pitAno vadha jilAMjali; pitRyajJa pikhAvuM a.kri. "pIkhavuM'nuM karmaNi [maLatuM lokhaMDa pitRtarpaNa na. (saM.) pitRonuM tarpaNa karavA ApelI pigaAyarna na. (i.) loha khanijane gALavAthI gaTTArUpe pitRtva na. (saM.) pitApaNuM; vaDIlapaNuM pigaLaNa na. pIgaLavuM che ke pIgaLIne thatuM pravAhI pitRdeva paM. (saM.) pitaro; devarUpa pitRomAMno pratyeka pigaLAvavuM, pigALavuM sakri. "pIgaLavuM'nuM preraka; pIgaLe pUrvaja (2) vi. pitAne deva tarIke pUjanAra ema karavuM; ogALavuM pitRpakSa . (saM.) zrAddhapakSa (bhAdaravA vada) (2) bApa pica strI. (i.) krikeTa vagerenA medAnamAM sAmasAmI taraphanAM sagAMsaMbaMdhI vikeTonI vaccenI beTsamenane doDavAnI jarA sakhata pitRpakSIya vi. (saM.) pitRpakSa saMbaMdhI mithAvALuM karelI jamIna choDavAnuM bhUMgaLI jevuM eka sAdhana pitRpradhAna vi. (saM.) pitA mukhya hoya evI kuTuMba picakArI strI. (pica + kArI) pANInI seDa (2) seDa pitRbhakti strI. (saM.) pitA pratyeno bhaktibhAva piccha na. (saM.) pIMchuM pitRbhUmi strI. (saM.) vatana; svadeza; bApadAdAnI picchadhara vi. pichAM dhAraNa karanAra; morano mukuTa paheranAra janmabhUmi eika pichavAI strI, eka jAtanuM kapaDuM; (ThAkorajInI mUrti pitRyajJa chuM. (saM.) pitRtarpaNa (2) pAMca mahAyajJomAMno AgaLa rakhAto) paDado; paTa oLakhANa pitRloka puM. (saM.) maraNa pAmelA pitRo rahe che te sthaLa pichANa(-) strI. (saM. pratyabhijJAna) mAhitI (2) pitRvaMza paM. (saM.) mAtra pitAno ke te taraphano vaMza [kAko pichANa(-na)nuM sakri. oLakhavuM, prIchavuM; paricaya hovo pitRvya vi. (saM.) pitA saMbaMdhI (2) paM. pitrAI (3) pichoDI strI. pacheDI banAvelI iTAliyana vAnagI pitRzrAddhana. (saM.) pitA ke pitRonuM zrAddha [paTiyAla' pijhA puM. pAuM (Dabala roTI) para sosa vagere nAkhIne pitRsattAka vi. kuTuMbanA vaDAnI kula sattAvALuM (vyavasthA); piTaklAsa paM. (.) sAva nIcenA darajajAno varga ke tene pitRsvasA strI. (saM.) pitAnI bahena; phoI mATenI jagA pitRhIna vi. (saM.) pitA marI gayo che evuM piTAvavuM sa.kri. pITavuM'nuM preraka pitta na. (saM.) kalejAmAM pedA thato rasa, je AMtaraDAmAM piTAvuM a.kri. 'pITavuMnuM karmaNi | UtarI khorAkane pacAve che. (2) vaidaka pramANe piTizana strI. (iM.) arajI (2) dhoraNasaranI arajI (3) zarIranI traNa (kapha, pitta, vAyu) dhAtuomAMnI eka nyAyAlayanA Adeza sAme karAtI arajI pittajanaka vi. (saM.) pittanuM pramANa vadhAranAruM piDajina vi. (i.) mizra ke saMkaTa (2) strI, saMkaTa bhASA pittajanya vi. (saM.) pittane kAraNe thAya tevuM piThiyALuM vi. pIThI coLela (vara ke kanyA) pittajvara pu. (saM.) pittaprakopathI thato tAva-javara pitapApaDo chuM. (saM. pIta= pILuM+pApaDI) khAkharAnI ziMga pittAzaya na. (pitta + Azaya) zarIrano pittano avayava; pitara . (saM. pitR) mRta pUrvaja; gujarI gayela pUrvajo kalejuM dUdhAtu (2) vi. nakalI; UtaratuM pitarAI puM. (saM. paitrabhrAtRka, prA. patrahAia) pitrAI; pittaLa na. (saM., prA. pittala) tAMbA ane jasatanI mizra sagotra pittaLiyuM na. pitaLiyuM; pittaLanuM nAnuM vAsaNa; chAliyuM pitarANa strI. pitarAIne tyAM janmelI pitto . (saM. pittaka, prA. pittaa) pitta (2) krodhanI pitavADo 5. (pIta+vADo) kUvAnA pANIthI jayAM dara varSe tIvra lAgaNI; mijAja ziyALu-unALu vAvetara thatuM hoya tevuM khetara pitrAI puM. (saM. paitrabhrAtRka, prA. petrahAia) kAkAnAM pita(-7)LiyuM na. pittaLanuM nAnuM vAsaNa; chAliyuM chokarAM; sAtamI peDhI sudhImAM eka bApano vaMzaja; pitA puM. (saM.) bApa; janaka, tAta sagotra (2) pitAsaMbaMdhI pitAjI chuM. (mAnArthe) pitAzrI; pUjaya pitA pitrANa vi., strI. pitrAIne tyAM janmelI (chokarI) pitAmaha pu. (saM.) hinA pitAdAdA (2) brahmA pitrANa, (-NI) strI. pitrAInI vahu pitAmahI strI. bApunI mA; dAdI pina strI. (iM.) TAMkaNI (2) pATo, veNI vagere jakaDI pitAzrI muM. pitAjI (mAnArthe). rAkhavA vaparAya che te banAvaTa (3) sTava mATe vaparAtuM pitu paM. pitA; bApa (padyamAM) bApadAdAo; vaDavA upakaraNa siAdhana pitR puM. (saM.) bApa (2) pu.ba.va. pUrvajo; marI gayelA pinakuzana na. (i.) TAMkaNIo khosI rAkhavAnuM gAdIvALuM For Private and Personal Use Only
Page #537
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pinakoDa) 52 [piMSpaoNnga pinakoDa 5. (i.) TapAlanI vaheMcaNI mATeno vibhAga; piriyaoNDikala na. (I.) sAmayika peTAvibhAgano naMbara [karavAnuM sthAna piroja puM. (phA.) pIroja (eka ratna) pinapoinTa na. (iM.) telanA kUvAnuM jamIna upara kANuM pirojI, (-juM) vi. pIrojanA jevA raMganuM; AsamAnI pinAka na. (saM.) zivanuM dhanuSa pila strI. (i.) (davAnI) goLI; guTikA pinAkapANa, (-Ni), pinAkI (saM. pinAkapANi) paM. ziva pilara . thAMbhalo; sthaMbha pinka li. (I.) gulAbI pilAI strI. pIlavuM te (2) tenuM mahenatANuM; pilAmaNa pinTa puM. (i.) eka gelana pravAhInuM videzI mApa pilAmaNa na. (-NI) strI. pIlavAnuM mahenatANuM (2) piparamiTa strI. (iM. piparaminTa) khATImIThI, khAvAnI trAsa; yAtanA khaTamadhurI goLI pilAvavuM sakri. "pIlavenuM preraka pipAsA strI. (saM.) tarasa; tRSA pilAvuM akri. "pIlavenuM karmaNi pipAsI(su) vi. tarasyuM; pIvAnI icchAvALuM pilluM na. (-llo) chuM. (piMDaluM' uparathI) vIMTIne karelo pipIlikA strI. (i.) kIDI - daDo-goTo; vIMTo pipUDI strI. phaMkIne vagADavAnI bhUMgaLI; pIpI pivaDAvavuM sakri. "pIvuMnuM preraka pippala puM. (saM.) pIpaLo pivAvuMa.kri. "pIvuMnuM karmaNi jevI eka halakI yoni pibatuM vi. (saM. pibatta uparathI) pItuM pizAca puM, na. (saM.) avagatiyo jIva, preta (2) bhUtapreta pimaLATa puM. ('pImaLavuM' uparathI) suvAsa; parimala pizAcI-caNI) strI, pizAca strI nipura, kUra piyakkaDa vi. (hi) dArUDiyo pizuna vi. (saM.) kaThora (2) nIca (3) cADiyuM (4) piyata vi. siMcAI karavI te (2) siMcAI thatI hoya tevI pizunatA strI. (saM.) kaThoratA (2) nIcatA (3) krUratA jamIna dhira piSTa vi. (saM.) tUTeluM; pIseluM (2) daLeluM; bharaDeluM (3) piyara na. (saM. pitRgRha, prA. piiDara) strInA mAbApanuM puM. bhUko; loTa; cUro piyarapanotI vi., strI. piyaramAM bhAIbhAMDavALI (strI) piSTapeSaNa na. (saM.) punarukti; ekanuM eka pharIpharI kahevuM piyariyuM na. piyaranuM saguM (2) mAvataranuM ghara pisAI strI. pIsavuM te (2) pIsavAnuM mahenatANuM piyaLa strI. kapALamAM karelI kaMkunI arcA; pILa pisAvavuM sakri. pIsavuMnuM preraka piyAja na. (phA.) kAMdo; DuMgaLI pisAvuM a.di. "pIsavuM'nuM karmaNi diTTAvALo dAMDo piyAno chuM. (iM.) hArmoniyama jevuM eka videzI vAjiMtra pisTana pR. (.) eMjina ke picakArI vageremAM vaparAto piyAruM vi. (saM. priyatara) pyAruM (2) parAyuM; pArakuM pisTanariMga strI. (i.) pisTana sAme joDAyela kaDI piyAvo pR. (pivADavuM' uparathI) pANI pAyAnuM kharca (2) pistALIsa vi. (saM. paMcacatvAriMzata, prA. paMcatAlIsa) paraba (3) khetaramAM pANeta karanAra majUra cALIsa vattA pAMca (2) 6. pistALIsano AMkaDo piyu puM. (saM. priyaka, prA. piyaa) pati; prItama; svAmI ke saMkhyA; "45" piyujI pu.ba.va. priyatama teinI nizAnI; "gola' pituM na. (phA.) patuM; eka evo piyuM na. ramatamAM (jema ke geDIdaDo) pahoMcavAnI hada ke pistola strI. (po.) nAnI baMdUka tamaMco piyera na. piyara; mahiyara piMkhaNI strI, (9NuM) . juo pIMkhaNI(-NuM) , piyeriyuM na. mahiyara (2) piyaranuM saguM piMkhAvavuM sakri. juo pIMkhAvavuM piyo . AMkhanA khUNe bAjhato cIkaNo padArtha-capaTo piMkhAvuM a.kri. juo "pIMkhAvuM' pirasaNa na. (saM. pariveSaNa, prA. parivesaNa) pIrasavuM piMgala (saM.), (-La) vi. lAlAza paDatA pILA raMganuM (2) te (2) pIraseluM bhANuM (3) nAvarAne aMge ghera puM. chaMdazAstranI racanA karanAra eka madhyayugIna RSi bhANuM pIrasavuM te (3) na. chaMdazAstra (4) atyaMta vistAra pirasaNiyo chuM. pIrasanAro piMgala(-La)kAra puM. (saM.) piMgaLa banAvanAra-racanAra pirasAvavuM sakri. "pIrasavuM'nuM preraka piMgalA (saM.), (-LA) strI. haThayogamAM mAnelI traNa pirAI strI. perAI; perI, sAMThAnI be gAMTha vacceno bhAga pradhAna nADIomAMnI eka (IDA, piMgaLA ne suSummA) pirAmiDa kuM. (iM.) prAcIna misarI rAjAnA mRtadeha upara piMgaLAkSI vi., strI, krodhathI piMgaLa AMkhavALI baMdhAvelI zaMku AkAranI samAdhi-kabara (2) zaMku piMgaLAjozI(-SI) . mAtra sAruM sAruM kahe evo joSI AkAra [patrakano ekama; tAsa piMgaLuM vi. juo "pIMgaLuM videzI ramata piriyaDa paM. (I.) zaikSaNika saMsthAnA abhyAsanA samaya- piMponga na. (i.) Tenisa jevI (Tebala para ramAtI) eka For Private and Personal Use Only
Page #538
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir piMchI 521 [ pIDha piMcha na. juo pIMcha urADavAnI, cItaravAnI vagere); "braza piMchA vi. juo "pIMchALuM pIchuM na. (saM. piccha, prA. piMcha) pIcha (2) tenI kalama piMchI strI, juo "pachI pIchekUca, pIchehaTha strI. (hi.) pAchA haThavuM ke paDavuM te; piMchuM na. juo "pIMchuM (2) hAra; parAjaya kUicaDo piMjaNa strI. juo "pIMjaNa' picho paM. (prA. piccha = pUMchaDuM) keDo; pUMTha (2) moTo piMjaNI strI, juo "pIMjaNI' pITa strI. pITavuM te; mAra (2) (lA.) ramajhaTa; jhaDI piMjara na. (saM.) paMjara; pAMjaruM pITavuM sakri. (prA. piTTayati, prA. piTTa) khUba mAravuM piMjaruM na. juo pIMjaruM (2) mUelAnI pAchaLa kUTavuM (3) ThokavuM; vagADavuM piMjarAgADI strI, juo "pIMjarAgADI' (dAMDI) piMjavuM sakri. juo "pIMjavuM pIyuM vi. mUuM (strIomAM gALa tarIke) piMjAmaNa na. (-NI) strI. juo "pIMjAmaNa(CNI) pIThana.(saM.pRSTi, prApiThi) (dava, AcAryAdinuM) sthAnaka; piMjAraNa strI. juo "pAraNa Asana (2) strI. bajAra (3) strI. bajArabhAva; rUkha piMjAro yuM. juo "pIMjAro' pITha strI. (saM. pRi, prA. piTha) pAchaLano bhAga; vAMso piMjAvavuM sakri. juo "pIMjAvavuM pIThajhabakAra chuM. bhUtakALamAM banelI ghaTanAnA dazyane piMjAvuM a.kri. juo "pIMjAvuM vartamAna ghaTanAnA varNanamAM vacce thoDI kSaNo mATe raju piMTa 5. (iM.) pravAhInuM eka videzI mApa (gelananuM 1|8). karavuM te; 'phUlezabeka' piMDa kuM. (saM.) goLo (2) pitRo nimitte loTa ke bhAtano pIThabaLa na. pAchaLa rahIne jora detuM baLa; hUMpha; "bekiMga vALelo goLo (3) mAnavIya zarIra pIThanuM na. caNAnA loTanI eka vAnagI: pIThaDo piMDadAna na. (saM.) zrAddhamAM piMDa arpaNa karavo te pIThikA strI. (saM.) bAjaTha (2) mUrti ke thAMbhalAnI beThakapiMDaluM na. piMDuM; pilluM AdhAra (3) bhUmikA (4) makAnanI UbhaNI; besaNI piMDalo paM. piMDo pIThI strI. (saM. piSTaka, prA. pia) lagnaprasaMge piMDAra(-ro) 5. bharavADa varakanyAne zarIre coLavAno pILo sugaMdhI padArtha piMDAraNa strI. piMDAra strI; bharavADaNa; govALa pIThI strI. gillIdaMDAnI ramatano eka dAva piMDALo puM. juo "pIMDALo pIThuM na. (saM. piSTa, prA. piTha) bajAra ke dukAna piMDhAravo pu. juo "pIMDhAravo pIThuM na. aDada-caNA cokhA vagere loTanuM khIruM piMDhAro chuM. juo "pIMDhAro' pIDa strI. (saM. pIDA) pIDA; duHkha (2) cUMka AMkaDI (3) piMDherI strI, juo pIrI [(ghara) veNa; prasavavedanA piMDhorI, (-LiyuM) vi. (2) na. paDherI; mATInI bhIMtonuM pIDa strI. dAMte mUkavAnI raMganI lUgadI pI udpipUDIno avAja pIDaka vi. pIDA karanAra ti (3) satAmaNI; pajavaNI pI ud. tiraskArartha udgAra; huriyo pIDana na. (saM.) pIDA (2) pIDavuM - pakaDavuM ke dAbavuM -pIla vi. (samAsane aMte) pInAruM (udA. lohIpI) pIDanIya vi. (saM.) paDavA jevuM pIka strI. pika (ghUMka) (2) pAnanuM cUMka ke ghUMkanI picakArI paDavuM sakri. (saM. pIdyati, prA. pIDai) duHkha devuM (2) pIka strI. (iM.) zikhara; zRMga; Toca pakaDavuM, jhAlavuM (3) cAMpavuM; dAbavuM (4) pajavavuM; pIkaavarsa pu.ba.va. (i.) kAme caDhavAnI dhasArAveLA satAvavuM kALajI (4) mAthAphoDa pIkhavuM sakri. vagovaNI karavI; niMdavuM (2) pAMkho cUMthI pIDA strI. (saM.) duHkha (2) naDatara (3) (lA.) ciMtA; nAkhavI [DhIluM-narama thavuM; dayA AvavI pIDAkArI, (-2ka), pIDAkara vi. pIDA karanAruM; pIDaka pIgaLavuM a.kri. ogaLavuM, pravAhI thavuM (2) (dayAthI pIDAvavuM sa.kri. "pIDavuM'nuM preraka pIca strI. (i.) krikeTano khelADI ramato hoya te sthaLa; paDAvuM a.kri. 'pIDavuMnuM karmaNi ['peIna kilara' beTadhara ane golaMdAjanI vaccenI jagyA; sAmasAmenI pIDAzAmaka vi. (saM.) pIDA zAMta karanAra; dazAmaka be sTampa vaccenI jagA (2) svaranI mAtrA; avAjanI pIDAzUnyatA strI. (saM.) nirvedanA; vedanAvihInatA tIvratA (3) na. eka jIvaDuM pIDAharaNa vi., strI, pIDA haranAra; pIDA dUra karanAra pIcha na. (saM. piccha) pIMchuM pIDita vi. (saM.) pIDA pAmeluM; pIDamAM AveluM pachI strI. (saM. picchikA, prA. picchI) vALa; pIMchAM pIDha vi. (saM. pravRddha; de. piDhA) pAkelI uMmaranuM; prauDha ke tevI bIjI vastunI hAthAvALI banAvaTa (mALo (2) anubhavathI ghaDAyeluM For Private and Personal Use Only
Page #539
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pIDha 52 2 ( pI(-piM)chuM pIDha na. (saM. pITha, prA. pIDha) jenA upara meDAnAM pATiyAM pIrojI,(huM) vi. pIrojarananA raMganuM, AsamAnI jaDavAmAM Ave che te lAMbuM lAkaDuM - pIDhiyuM pirojI pIDhiyuM na. (saM. pITha, prA. pIDha) dADhano dAMta (2) pIlara na. phaLo ke zAkabhAjInI chAla utAravAnuM upakaraNa avALuM; peThuM (3) pIDha; pATaDo pIlavuM na. pIluDInuM phaLa; pIlu pINuM na. pIvAno pravAhI padArtha; peya pIlavuM sakri. (saM. pazyati, prA. pIla) dabAI - kacarAI pIta na. (saM. pitta, prA. pitta) pANI pAIne ucherelo nicovAya ema karavuM (2) duHkha devuM; kanaDavuM (3) mola ke pAka (2) vi. (saM.) pILuM loDhavuM (kapAsa) (4) ('pIlo' uparathI) pIlo pItacaMdana na. (saM.) haLadaLa ['yelophivara' nIkaLa; pAMgaravuM (5) pIsavuM; masaLavuM pItajvara pu. zarIra pILuM paDI jAya che evo tAva; pIlavo 5. (pIla uparathI) pIlanuM jhADa, pIluDI pItaLa na. (saM. pittala, prA. pittala) pittaLa pIluM chuM. (saM.) eka jhADa; pIluDI (2) tenuM phaLa pIluDuM pItAMbara na. (saM.) pILuM ke koI paNa rezamI aboTiyuM pIlu puM. e nAmano eka rAga (2) vi. pILAM vastravALuM piluDI strI, pIlunuM jhADa AMsuDAMmAMnuM dareka pItAMbarI strI, nAnuM pItAMbara chiAkaTuM, pIluDuM na. pIluDInuM phaLa (2) AMkhamAMthI chUTAMchUTAM paDatAM pIdhela, (-luM) pIvuM'nuM bhu.kR. (2) vi. dArUnA nazAvALuM; pIluM na. (da. palua=bacce) maraghInuM bacyuM pIna vi. (saM.) jA; puSTa; mAtuM pIlo . di. pIlu) thaDa ke mULamAMthI phUTelo phaNago pInatA strI. (saM.) sthULatA; puSTatA pIvIsI na. (i.) jemAMthI plAsTika bane che te rAsAyaNika pInala vi. (iM.) phojadArI gunAne lagatuM padArtha; "polithina klorAIDa pInala koDa 5. phojadArI gunAnI sajAne lAyaka kAyado pIvuM sakri. (saM. pibati, prA. pIAi) pravAhI peTamAM pIpa na. gUmaDAnuM paru [pAtra; 'berala' levuM; pAna karavuM (2) pravAhIne potAmAM samAvavuM pIpa, (vaDuM) . (po. paupA) lAkaDAnuM ke dhAtunuM naLAkAra ke zoSavuM (3) (dhUmrapAna) karavuM (4) khamI khAvuM pIpara strI. pIpaLa; pIpaLAnI jAtanuM eka jhADa pIsa puM. (.) TukaDo; kakaDo pIpara strI. (saM. pippara, prA. piparI) eka vasANAnI pIsa strI. (i.) zAMti cIja-vanaspatinI ziMga pasavuM sa.ki. (saM. piSyati, prA. pIsaI) daLavuM (2) pIparImULa na. pIparanA choDanAM mULa; gaMThoDo - lasoTavuM, ghUMTavuM (3) cIpavuM (gaMjIphAne) pIpala pu.ba.va. (i.) janatA; loko pIsavo !. moTI sisoTI, moTI pipUDI; pAno pIpaLa(-Lo) 5. (saM. pippala, prA. pippala) pIpara; pILAza strI. pILApaNuM, pILaka pIpaLAnI jAtanuM eka jhADa; azvattha pILiyuM nA lagnanA prasaMge kanyAne paheravAnuM haLadarathI pIpaLI strI, nAno pIpaLo raMgeluM pILuM vastra (2) pILI - kAMIka kALI IMTa (3) pIpaLImULa na. pIparImULa; gaMThoDo vi. pILA raMganuM, pILuM piIta pIpaLo chuM. pIpaLa-pIpara (azvattha) pILuM vi. (saM. pItala, prA. pIala) haLadaranA raMganuM; pIpI kri.vi. (prA. pippa) evo avAja (2) strI, phUMkIne pILuMpaca vi. sAva pILuM-phIkuM vagADavAnI bhUMgaLI; (gAjara ke pAMdaDAMnI) pipUDI pILuM patrakAratva na. uttejaka sAmagrI pIrasavAnuM patro, (3) "pI' bolAya te; phajetI sAmayikonuM valaNa dharAvatuM patrakAratva; "yalo pIpI strI. (bALabhASA) piparamITa jevI goLI jarnAlijhama' pImaLa strI. (saM. parimala) sugaMdha pa(-piM)khaNI strI, (-NuM)na, pIMkhavuM te; cUMthaNuM vikhavuM pImaLavuM a.kri. sugaMdha phelAvI pa(-piM)khavuM sakri. vikherI nAkhavuM (2) cUMTI nAkhavuM; pIyUSa na. (saM.) amRta; sudhA oliyo pIM(-pi)khAvavuM sakri. "pIMkhavuM'nuM preraka pIra pu. (phA.) musalamAnomAM pavitra gaNAto puruSa; pIM-pi)khAvuM a.kri. pIMkhavuM'nuM karmaNi pIrajAdo 5. pIrano chokaro pa(-piM)gaLuM vi. (saM. piMgala) pILacaTuM (2) mAMjaruM pIramarda chuM. gharaDo mANasa mATe bhANAmAM mUkavuM pa(-pi)gaLuM na. pAraNuM pIrasavuM sa.kri. (saM. pariveSati, prA. parivisaI) jamavA pa(-piM)cha na. pIMchuM pIrasAvuM a.kri. "pIrasavuMnuM karmaNi pa(-pichAnuM vi. pIMchAMvALuM pIrAnapIra chuM. pIrano pIra; moTo pIra pIM(-piM)chI strI. pachI pIroja 5. (phA.) piroja - eka ratna pa(-pi)chuM na. pIchuM For Private and Personal Use Only
Page #540
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org pIM(-piM)jaNa pI(-piM)jaNa strI. pIMjavAnuM sAdhana (2) na. pIMjavuM te (3) (lA.) (vAtane) nakAmuM cUMthavuM - laMbAvavuM te (4) paganuM eka ghareNuM pI(-pi)jaNiyuM na. pIMjaNa ghareNuM pI(-pi)jaNI strI. pIMjaNa (2) pIMjavuM te (3) paiDA paranuM DhAMkaNa (rathanAM paiDAM para hoya che te) [mATe) pIM(-pi)jarAgADI strI. pIMjarAvALI gADI (kUtarAM vagere pI(-pi)jariyo puM. vahANamAM pAMjarA jevA cokaThAmAM besI dariyAmAM najara rAkhato cokiyAta pI(-piM)jaruM na. piMjara; pAMjaruM pIM(-pi)javuM sa.kri. (saM. pijati, prA. piMjai) rUnA resA chUTA pADavA (2) pIMjaNa karavuM-laMbAvavuM [majUrI pIM(-pi)jAmaNa na. pIM(-pi)jAmaNI strI. pIMjavAnI pI(-pi)jAraNa strI. pIMjArAnI vahu (2) pIMjavAnuM kAma karatI strI 523 pI(-pi)jArI strI. pIMjAraNa [kAma karanAro pIM(-pi)jAro puM. (saM. piMjAkara, prA. piMjAra) pIMjavAnuM pI(pi)jAvavuM sa.kri. 'pIMjavuM'nuM preraka pIM(-pi)jAvuM a.kri. 'pIMjavuM'nuM karmaNi [bharavADa pIM(-piM)DAra(-ro) puM. (saM. piMDAra, de. piMDAra) AhIra; pI(-pi)DALo puM. piMDo; vIMTelo ke vALelo goTo pI(-pi)DhAro puM. (saM. piMDAra) lUMTArunI eka prasiddha jAtano mANasa pI(-piM)DherI vi. piMDhorI; mATInI bhIMtovALuM (ghara) pukAra puM. (prA. pukkAra) pokAra; bUma pukAravuM sa.kri. pokAravuM (2) pokArIne kahevuM; jAhera karavuM pukura na. (baMgALI) nAnuM tALava; (mAchalAM ucheravAnI) taLAvaDI [kAyadesara uMmaralAyaka pukhta vi. (phA.) pAkuM; pAkaTa (2) Tharela; prauDha (3) pugADavuM sa.kri. 'pUgavuM'nuM preraka; pahoMcADavuM pugAvuM akri. 'gavuM'nuM bhAve [mRdu avAja pucakArI strI. bALakane zAMta karavA hoTha vaccethI karelo puccha na. (saM.) pUMchaDI; pUMcha [raheluM; chevaTanuM puchaDiyuM vi. ('pUMchaDI' uparathI) pUMchaDIvALuM (2) chelle puchaDiyo tAro puM. dhumaketu pu(-pU)chApU(-pu)cha strI. juo 'pUchApUcha' puchAvavuM sakri. 'pUchavuM'nuM preraka puchAvuM akri. 'pUchavuM'nuM karmaNi puTa puM. (saM.) paDiyo (2) paDiyA jevo koI paNa ghATa (3) AcchAdana; DhAMkaNa (4) phUlaDI ke zakorAmAM dhAtu ke auSadha mUkI upara DhAMkaNa ke bIjuM zakoruM mUkI kapaDachANa karI karelo ghATa; saMpuTa (5) tene bhaThThImAM mUkI auSadhane ApelI AMca (6) paTa; pAsa puTapArka huM. puTamAM mUkI bhaThThImAM auSadhi-dhAtu pakavavI te [punarAgamana puThevALa vi. ('pUMTha' uparathI) pAchalI vayamAM janmeluM; pUchevALa puDiMga puM. (IM.) eka madhura vAnagI; gheMza puNya vi. (saM.) pavitra (2) puNya prApta thAya evuM (3) dharma (4) na. satkarma (5) tenuM phaLa [kArya; satkarma puNyakarma, puNyakRta naM. (saM.) dhArmika temaja paropakAranuM puNyakAla(-La) puM. pavitra kAryo karavAno samaya puNyatithi strI. (mahApuruSanA) maraNanI tithi ke tenI ujavaNI (2) mAMgalika tithi-divasa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir puNyatIrtha na. (saM.) jyAM javAthI puNya thAya evuM pavitra tIrtha; pavitra tIrthasthaLa [apAtI bheTa puNyadAna na. dharmadAna; dharma ane paropakAra nimitte puNyapuruSa puM. (saM.) puNyavAna, puNyazloka ke puNyazALI puruSa (2) dharmAtmA, paropakArI mANasa puNyaprakopa puM. (pApa ke anyAya sAme) dharmabuddhine lIdhe Upajelo krodha puNyapratApa puM. (saM.) puNyanuM baLa; puNyano pratApa puNyaphala(-La) na. puNyanuM-sAruM phaLa [pavitra puNyamaya vi. (saM.) puSpavALuM; puNya bhareluM; pAvana; puNyazAlI (-LI) vi. puNyavAna (2)pUrvajanmanAM sukRtavALuM puNyazloka vi. (saM.) rUDI kIrtivALuM (2) jenuM nAma devAthI puNya thAya tevuM (3) puM. tevo mANasa puNyAI strI. punAI; puNya puNyAtmA vi. (2) puM. (saM.) pavitra mananuM (mANasa) puNyAha na. (saM.) 'divasa mAMgalika ho' evuM AzIrvacana (2) pavitra divasa puNyAhavAcana na. (saM.) puNyakAryane AraMbhe brAhmaNane mukhe traNa vAra 'puNyAha' ema kahevarAvavuM te (2) svastivAcana putra puM. (saM.) dIkaro; beTo putravatI vi., strI. (saM.) putravALI putravadhU strI. (saM.) putranI vahu-patnI putrikA strI. dIkarI; beTI putrI strI. dIkarI; beTI putriNI vi., strI. putravatI; putravALI putreSaNA strI. (saM.) putraprAptinI tIvra kAmanA-vAsanA pudgala na. (saM.) paramANuM (2) zarIra (bauddha) (3) AtmA (jaina) [dara pUname jAtrAe janAruM punamiyuM vi. pUnamane lagatuM (2) pUnamathI zarU thatuM (3) punar kri.vi. (saM.) pharIthI (2) samAsamAM pUrvapada tarIke 'pharInuM', 'pharI thatuM' evA arthamAM (udA. punarlekhana) punarapi saMyo. (saM.) pharIne vaLI punarAvalokana naM. pharI joI javuM te [AvavuM te punarAgamana na. (saM.) pharIthI AvavuM te; bIjI vAra For Private and Personal Use Only
Page #541
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir punarAvartana 5 24 [purANa punarAvartana na. (saM.) pAchA ke pharI AvavuM te (2) pharI pratiSThA kRipA; dayA vAMcI-joI javuM te (3) ekanI eka vAta pharI karavI punAI strI. (saM. puNya + AI) puNya; puNyAI (2) ['rikaranTa' punIta vi. (saM.) pavitra punarAvartI vi. (saM.) pAchuM pharanAruM pharIpharI AvanAruM; pura na. (saM.) zahera; nagara punarAvRtta vi. (saM.) pharIne pAchuM AveluM (2) gokheluM; pura vi. (phA.) pUra; bhareluM (samAsamAM pUrvapada tarIke Ave vAMravAra yAda kareluM [AvRtti (pustakanI) che.) udA. purakhUna (lohIthI bharAvadAra) punarAvRtti strI. (saM.) punarAvartana (2) bIjI vAranI purajo pu. (phA. puSTha) Dakko punarIkSaNa na. (saM.) joI javuM te; "rivijhana" puraja paM. yaMtrano chUTo bhAga [(3) pUrA vegathI punarukta vi. (saM.) pharI pharI kaheluM purajora, (-za, sa) vi. (2) kri.vi. pUrI zaktipUrvaka punarukti strI. (saM.) ekanI eka vAta karIne kahevI te purapATa kri.vi. pUrA vegathI punaruccAra chuM. (saM.) ekanI eka vAta pharIthI bolavI te purabahAra vi. (2) kri.vi. pUrI zobhA sahita punarjIvana na. (saM.) pharIthI jIvatuM thavuM te (2) purabiyA (saM. pUrva uparathI), purayo chuM. uttara bhAratanA jIrNoddhAra; punaruddhAra (3) punarutthAna (4) punarjanma pUrva bhAgano vatanI siMgraha punarutthAna na. (saM.) pharIthI UbhuM thavuM te; punarjAgRti; puravaTho pu. (jarUrato pUrI pADavA mATe joIto) jaththo; rinesAM ti puravaNI strI. ('pUravuM" uparathI) pUrti; pariziSTa (2) punarutpatti strI. pharIthI utpanna thavuM te; pharIthI pedA thavuM uttejana; uzkeraNI punarudaya puM. (saM.) pharIthI udaya ke caDatI thavI te puravadhU strI. (saM.) puranI vahuvAru; nagaranI yuvAna strI punaruddhAra chuM. jIrNoddhAra (2) mukti (3) pharIthI janma puravAra vi. (po. provAra) sAbita; siddha punarghaTanAstrI. (saM.) pharIthI bodhavuM te; goThavavuM te; racavuM te puravArI strI, sAbitI punarjanma kuM. (saM.) pharI janmavuM te; navo janma (2) puravAsI vi., paM. nagaravAsI; nAgarika punarAvatAra ['rinesAM puraviyo chuM. purabiyo; purabhaiyo punarjAgRti strI. (saM.) pharIthI jAgRta thavuM te; punarutthAna; puravaiyA paM. (hiM.) pUrvanI havA thiI karAtI taiyArI punarjIvana na. (saM.) punarjanma; navuM jIvana [jIvatuM thayuM te purazcaraNana. (saM.) amuka maMtrano sakAma japa (2) AgaLapunarjIvita vi. (saM.) pharIthI prANavAna karavuM te; pharIthI puraskaraNa na. (saM.) AgaLa karavuM-pradhAnya ApavuM te punarmulyAMkana na. (saM.) navA mApadaMDo dvArA navesarathI puraskartA puM(saM.) AgaLa dhapAvanAra ke rajU karanAra; mUlavaNI karavI te AvelI vyavasthA pravartaka, himAyatI punararacanA strI. (saM.) punardhaTanA (2) pharI karavAmAM puraskAra puM. (saM.) puraskaraNa (2) saMmAna; "evorDa (3) punarlekhana na. (saM.) enuM e pharIthI lakhavuM te; te tenI inAma (4) lakhANanuM mahenatANuM-vaLatara ja nakala karavI te ['rihebiliTezana puraskAravuM sakri. sanmAnavuM punarvasavATa chuM. (saM.) pharI vasAvavuM te; punarniveza; puraskRta vi. puraskAra pAmeluM (2) AgaLa-mokhare.... punarvasana na. (saM.) pharIthI vasavuM ke vasAvavuM te; purasva na. (saM.) agresarapaNuM; agresaratA | 'rihebiliTezana'[karanAruM kendra; 'rihebiliTezana senTara' puraMjana paM. zarIramAM raheto jIvAtmA punarvasana kendra na. visthApitone ThAme pADavAnI vyavasthA puraMdara puM. (saM.) Indra punarvAsa . (saM.) pharIthI vasAvavuM te; punarvasana; puraMdarI strI. (saM.) indrANI mukhya dAsI punarvasavATa purabri(-dhI) strI. (saM.) patiputravALI sukhI strI (2) punarvicAraNA strI. pharI vicAravuM te eipropriezana pura:sara vi. (saM.) AgaLa cAlanAra (2) nA. (samAsane punarviniyoga chuM. (saM.) pharIne viniyoga karavo te; 'ri- cheDe) sAthe-pUrvaka. udA. nyAyapura:sara pUirvapada tarIke) punarvilokana na. (saM.) pharI joI javuM te; rivyu purA kri.vi. pUrve; prAcIna samaye; agAu (samAsamAM punarvivAha !. (saM.) pharIthI lagna karavuM te (2) vidhavA- purAkathA svi. prAcIna kALanI vAte-kathA; purAkalpana vivAha purAkalpana na. (saM.) paurANika paraMparA dvArA prApta punaH ki.vi. (saM.) pharIthI kalpanAtmaka temaja kathAtmaka racanA saMdarbha; 'mitha" punaHpunaH ki.vi. pharIpharIne ['rivoliDezana" purAkAlIna vi. (saM.) purANo racAyAnA samayanuM prAcIna punaHpramANana na. (saM.) pramANita karavAnI kriyA; purANa vi. (saM.) prAcIna; purAtana (2) na. prAcIna punaHsthApana na., (-nA) strI. pharI te sthApavuM te; punaH- devakathA ane manuSyakathA jemAM ApelI hoya evuM For Private and Personal Use Only
Page #542
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org purANakAra pustaka (vedavyAse lakhelAM kula aDhAra purANo che.) (3) kaMTALAbharelI lAMbI vAta purANakAra puM. (saM.) purANanA banAvanAra-raciyatA purANapuruSa puM. (saM.) paramAtmA; paramezvara purANapriya vi. (saM.) jUnAne pasaMda karanAra purANavidyA strI. (saM.) paurANika sAhityazAstra; 'mAithaoNlaoNjI' purANI puM. purANa vAMcI saMbhaLAvanAra (2) purANa racanAra purANuM vi. (saM. purANa) prAcIna: jIrNa thayeluM; jUnuM purANokta vi. (saM.) purANomAM kaheluM (2) purANamAM kahyA mujaba karavAmAM AvatI vidhi 525 purAtattva na. (saM.) purAtana kALanI bAbata [purAvida purAtattvavida puM. (saM.) purAtattva jANanAra; vidvAna; purAtattvavidyA strI. (saM.) purAtattvanI vidyA; 'ArkiyolaoNjI' purAtana vi. (saM.) prAcIna; purANuM purAri puM. (saM.) ziva; tripurAri purAlaya na. (saM.) nagaranuM mukhya sabhAgRha; 'TAunahaoNla' purAlipi strI. (saM.) jUnA graMtho, zilAlekho vageremAM prayojAyelI lipi purAlipizAstra na. (saM.) prAcIna lakhANo, zilAlekho ane hastapratone ukelatuM zAstra; 'peliyogrAphI' purAlekha puM. aitihAsika purAvA ke dastAvejo (2) zilAlekha; 'eNpigrApha' purAlekhana puM. (saM.) jUnuM kotareluM ke lakheluM lakhANa; purAlekha saMgrahAlaya na. (saM.) abhilekhAgAra; 'ArkAivjha' purAvavuM sa.kri. 'pUravuM'nuM preraka [khaMDera purAvazeSa puM. (saM.) purANA avazeSo; purAvastu (2) purAvAvastu strI. muddAmAla; 'eNkjhibiTa' [jANanAra purAvida puM. (saM.) purAtattvano zodhaka ke teno itihAsa purAvuM akri. 'pUravuM'nuM karmaNi purAvRtta na. (saM.) prAcIna kathA ke hakIkata purAvo puM. (po. provAra) sAbitI; pramANa (2) dAkhalo purAMta vi. bAkI raheluM; zeSa (2) strI. bAkI silaka; tAraNa; 'baeNlensa' [jagannAthapurI purI strI. (saM.) moTuM zahera; nagarI (2) orissAnuM purISa na. (saM.) viSTA; naraka (2) chANa puru puM. (saM.) yayAti ane zarmiSThAno putra puruSa puM. (saM.) nara; marada (2) vara; pati (3) AtmA (4) bolanAra; sAMbhaLanAra ke te sivAyanI vyaktie traNa paikI eka (vyA.) puruSakAra puM. (saM.) puraSArtha, udyama puruSatva na. (saM.) maradAI; puruSapaNuM; maradAnagI puruSapradhAna vi. puruSanuM mahattva hoya tevA kuTuMba ke samAjanI vyavasthA [puSkaraNI puruSaprayatna chuM. mANasathI thaI zakatI mahenata; puruSArtha puruSavAcaka vi. pahelo, bIjo ane trIjo-puruSa batAvanAra puruSasattAka vi. puruSanI sattAvALuM (kuTuMba ke samAja) puruSAtanana. maradAI; maradAnagI; puruSapaNuM [khapavuMte puruSAntara na. (saM.) ekane badale bIjo puruSa; te rUpe puruSArtha puM. (saM.) udyoga; mahenata (2) dharma; artha; kAma ne mokSa e dareka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir puruSArthavAda puM. (saM.) puruSArtha para zraddhA rAkhanAro (nasIbavAdathI UlaTo vAda) puruSArthI vi. udyogI; prayatnazIla puruSottama puM. (saM.) viSNubhagavAna; paramAtmA puruSottamamAsa puM. (saura ane cAMdra varSono meLa besADavA da2 32 caMdramAsa 15 divasa ane 4 ghaDIe umerAto) adhikamAsa ['eNpigrApha'purovacana naM. (saM.) Amukha; prA-kathana [adhvaryu purohita puM. (saM.) yajJayAgAdi karmo karAvanAra gorapula puM. (phA.) setu; 'brIja' pulaka na. (saM.) roma; ruvATuM; rUMvADuM pulakAvuM akri. pulakti-romAMcita thavuM pulakita vi. (saM.) romAMcita pulAva puM. (saM. pulAka) vividha zAkabhAjImAMthI banAvAtI bhAtanI eka masAlAdAra vAnI puruhUta puM. (saM.) indra [putra; ailarAjA purUravA puM. caMdraputra budhane ilA nAmanI strIthI thayelo puroga puM. (saM.) upasarganI jema zabdanI pUrve lagADAto pUrvaga [purogAmI te (mANasa vagere) purogAmI vi. (saM.) pUrve-AgaLa thayeluM ke jatuM (2) puM. puroDAza puM. (saM.) yajJane mATe banAvelo cokhAnA loTano roTalo (2) vi (3) homatAM bAkI rahelo vi prasAda pulAva-kuramAM na.ba.va. cokhAnI banAvelI eka vAnI pulina puM., na. (saM.) nadIno kAMTho (2) nadInA pravAhanI vacce tarI Avelo retIno beTa pulI strI. (IM.) garagaDI; gareDI pulomA puM. (saM.) eka rAkSasa; indrano sasaro puzta strI. (phA.) vaMza; peDhI (2) pIDha; pRSTha puztI(-stI) strI. sahAya; madada puzto strI. (phA.) aphaghAnistAna ane pazcima pAkistAnanA pezAvara vagere bhAganI bhASA puzto strI. sahAyaka dIvAla; 'bresTa-vaoNla' puSkara na. (saM.) nIla kamaLa (2) te nAmanuM ajamera prAMta mAM AveluM tIrtha (3) dukALa lAvanAra megha-meghAdhipa puSkarAvartaka puM. (saM.) pralaya ke kalpane aMte varasato medha puSkariNI strI. (saM.) taLAvaDI (2) kamaLanI vela For Private and Personal Use Only
Page #543
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org puSkaLa puSkaLa vi. (saM. puSkala) khUba; ghaNuM; vadhAre puSTa vi. (saM.) poSAyeluM (2) jADuM puSTi strI. (saM.) poSaNa (2) samarthana (3) uttejana (4) kRpA; prasAda; anugraha (5) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka 526 puSTikAraka vi. pauSTika; puSTa kare evuM puSTidAyI(-yaka) na. poSaNa ApanAruM; pauSTika puSTipatra na. kAgaLa upara lakhatAM nIce mukAtuM jADuM pUMThuM puSTi(paMtha, 0mArga) puM. zrI vallabhAcArye calAvelo vaiSNava bhaktimArga puSTIkaraNa na. (saM.) puSTa karavuM te (2) samarthana puSpa na. (saM.) phUla; sumana (2) strIno rajasrAva puSpaka na. (saM.) rAvaNanuM vimAna (mULe te kubera pAsethI rAvaNe laI lIdheluM.) puSpakalI(-likA) strI. phUlanI kaLI puSpadala(-La) na. phUlanI pAMkhaDI puSpadaMta puM. suvidhinAtha puSpadhanvA puM. (saM.) kAmadeva puSpaparAga puM. (saM.) phUlanuM 2ja-puMkesara ane strIkezara puSpapAtra na. (saM.) phUladAnI puSpamAlA strI. (saM.) (LA) strI. phUlano hAra [raMga puSparAga puM. (saM.) pokharAja nAmano maNi (2) phUlono puSpavATikA strI. (saM.) bagIco; phUlavADI puSpavRSTi strI. (saM.) phUlono varasAda puSpazayyA strI. (saM.) phUlonI pathArI puSpAkSata puM.ba.va. (saM.) pUjAmAMnAM phUlo ane cokhA puSpAyudha puM. (saM.) puSpadhanvA; madana; kAmadeva puSpAsana na. (saM.) phUlanI pAMdaDI vagere jemAMthI rahe che te teno bhAga (2) phUlonuM Asana sikhata mAra puSpAMjali (saM.) (-Li) strI. khobo bharIne phUla (2) puSpikA strI. (saM.) graMthAtte graMthakAranI mAMDI lahiyA sudhInI graMtharacanAne lagatI mAhitI Apato aMza (2) puruSanI jananendriyanI TocakI puSpita vi. (saM.) phUlathI chavAyeluM; phUlyuMphAlyuM puSya na. (saM.) AThamuM nakSatra (2) puM. poSa mAsa pustaka na. (saM.) copaDI; graMtha pustakapANi puM. (saM.) brahmA pustakaprakAzana na. (saM.) pustakanuM prakAzana-bahAra pADavuM pustakavikretA puM. (saM.) copaDIo vecanAra; 'bukaselara' pustakazAlA(-LA) strI. graMthAlaya; pustakAlaya pustakAkAra vi. (saM.) pustakanA rUpavALuM pustakAlaya na. vAMcavA mATe rAkhelAM pustakonA saMgrahanuM sthAna (jAhera ke khAnagI); graMthAlaya pustakiyuM vi. pustakathI maLeluM (guru mAraphate ke anubhavathI ta |pUchaparacha, pUchapAcha nahi) (2) pustakamAM ja rAkheluM-jIvanamAM nahi utAreluM ['bukavarma' pustakiyo kIDo puM. pustakomAM ja DUbyo rahenAro puruSa; pustakIya vi. (saM.) pustaka vizenuM ke saMbaMdhI pustikA strI. nAnuM pustaka; copaDI (2) copAniyuM pustI strI. (phA. puratI) majabUtI mATe kareluM caNatara ke plAsTara (gharanA pAyA vagere AgaLa) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pusto puM. (phA. pustaha) pANIno dhakko jhIle tevuM bAMdhakAma ke caNatara; hAthaNI; Dakko puMkesara na. (saM.) phUla madhyeno narabIjavALo reso puMkhaNI strI. juo 'pUMkhaNI' puMkhaNiyuM na. juo 'pUMkhaNiyuM' puMgava puM. (saM.) sAMDha; Akhalo (2) (samAsamAM) zreSTha artha batAve puMja puM. (saM.) Dhagalo; jaththo puMkha na. juo 'pUMkha' puMkhavuM na. juo 'pUMkhavuM' puMkhavuM sa.kri. juo 'pUMkhavuM' puMkhAvavuM sakri. juo 'pUMkhAvavuM' puMcha na. juo 'pUMcha' puMchaDiyuM vi. juo 'pUMDiyuM' puMchaDI vi. juo 'pUMchaDI' puMchaDuM na. juo 'pUMchaDuM' puMja strI., na. juo 'pUMja' puMTha strI. juo 'pUMTha' puMThaLa vi. juo 'pUMThaLa' puMThiyuM na. juo 'pUMDhiyuM' pUMThuM na. juo 'pUMThuM' puMThe kri.vi. juo 'pUMThe' puMThevALa vi. juo 'pUMThevALa' puMDarIka na. (saM.) dhoLuM kamaLa (2) ATha diggajomAMno agni khUNAno eka puMDarIkAkSa puM. kamaLa jevI AMkhovALA; viSNu puMDu puM., na. (saM.) caMdana vagerenuM tilaka puMnAga na. (saM.) nAgakesaranuM jhADa puliMga, puMlliMga na. (saM.) narajAti [(3) zetUra pUga puM. (saM.) samUha; Dhagalo (2) sopArI ke tenuM jhADa pUgavuM akri. pahoMcavuM pUgIphala (saM.), (-La) na. sopArI pUcha na. (saM. puccha) puccha; pUMchaDuM [gAvuM te pUchagAcha strI. (mAhitI khAtara) pUchavuM-karavuM te; pUchavuM pUchaDI strI. pUMchaDI pUchaDuM na. pUMchaDuM pUchaparacha, pUchapAcha strI. pUchagAcha For Private and Personal Use Only
Page #544
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pUchavuM 5 2che. [pUruM pUchavuM sa.ki. (saM. pRccha, prA. pu) savAla karavo; javAba rUno vaNIne banAvelo lAMbo goLa AkAra mAgavo (2) tapAsa karavI (3) salAha levI (4) pUta 5. putra; dIkaro (sapUta = suputra) lekhAmAM levuM kiravI pUta vi. (saM.) pavitra; zuddha kareluM (daSTipUta = dRSTithI pUchavuMgAchavuM sa.ki. pUchavuM karavuM; pUchIne barAbara tapAsa pavitra kareluM jethI gaMdakImAM na paDAya). pUchA strI. (saM. pRcchA) pUchaparacha (2) khabaraaMtara pUtanA strI, (saM.) kaMse bALaka zrIkRSNane mAravA mokalelI pUchApUcha, (-chI) strI. (pUchavuM parathI) vAraMvAra ke aneka rAkSasI, bakAsuranI bahena jaNane pUchavuM te pUtaLI strI, AMkhanI kIkI triI vATa pUchavALa vi. juo 'pUMThavALa' pUtaLI strI. (saM. putrala) mATI dhAtu vagereno banAvelo pUjaka chuM. (2) vi. (saM.) pUjA karanAra; pUjanAra pUtaLuM na. (saM. putrala) dhAtu, paththara, mATI, lAkaDuM vagerenI pUjana na. (saM.) pUjA (2) samAna; satkAra banAvelI AkRti-mUrti, bAvaluM [nItithi; pUrNimA pUjanika vi. (saM.) pUjavAne pAtra; pUjanIya pUnama strI. (saM. pUrNimA, prA. punimA) pUrNa caMdra UgavApUjanIya vi. (saM.) pUjaya; pUjavA yogya pUma strI. (phA. pukhaha) rU pIMjatAM UDatI jhINI rajapUjavuM sakri. (saM. pUjayati, prA. pujaI) pUjA karavI ruMvATI (2) kApaDa uparanI ruvAMTI (ra) sevavuM; bhajavuM (3) mAna-Adara Apavo pUmaDI strI. choDane vaLagI raheluM rU (2) nAnuM pUmaDuM pUjA strI, (saM.) pUjana; ArAdhanA; upAsanA (2) pUmaDuM na. rUno bahu nAno piMDa (2) vaccethI thoDo Ubho pUjananI sAdhanasAmagrI (3) mAra bhAga vaNIne banAvelI vATa pUjApATha pu. devInI pUjA ane dharmagraMthano pATha; pUjAarcA pUra vi. (saM.) pUrepUruM saMpUrNa (2) na. navA pANInuM nadIpUjApAtra vi. (saM.) pUjAne yogya (2) na. pUjAmAM vaparAtuM nALAmAM jozabaMdha AvavuM te (3) pUraNapoLI vagerenuM vAsaNa pUraNa [evA arthamAM. udA. cokhApura; vIsapUra pUjApo chuM. (saM. pUjo paskara) pUjAno sAmAna pUra vi. nAmane aMte 'jeTaluM', -nA mApe, sudhI, paryata pUjAraNa, pUjAriNI strI, pUjA karanArI strI pUraka vi. (saM.) (khUTatuM) pUruM karanAra (2) puM. pUjArI chuM. pUjA karanAra puruSa prANAyAmamAM zvAsa aMdara kheMcavAnI kriyA (3) pUraka pUjAha vi. (saM.) pUjaya; pUjavA lAyaka; pUjanIya AMkaDo ke rakama (ga.). pUjAvavuM sa.ki. "pUjavuM'nuM preraka pUrakatA strI. (saM.) khUTatuM pUruM karavuM te pUjAvuM a.kri. "pUjavuMnuM karmaNi (2) satkAra pAmavo pUraNavi. (saM.) pUranAra; pUrNa karanAra (2)na pUruM bharavuM te pUjita vi. (saM.) pUjAyeluM; aceluM ke banevI pUraNa vi. saM. pUrNa) pUrNa (2) sarvavyApI (3) na. pUjaya vi. (saM.) pUjavA yogya (2) vaDIla (3) jamAI pUravAnI ke pUrelI vastu (udA. poLInuM pUraNa; pUjyArAdhe, (dhya) vi. (saM. pUjaya + ArAdhya) pUjaya ane jamInanuM pUraNa) ArAdhya (patranI bhASAmAM vaDIlane udezIne vaparAtuM pUraNapoLI strI. pUraNa bharIne banAvelI roTalI; veDamI jUnuM rU5). pUraNI strI, pUravuM te (2) pUravAnI vastu (IMTa-roDA pUTha strI. (sa. pUi, prA. puTha) juo "pUMTha" vagere) (3) vadhArAnuM kathana; pUrti (4) uzkeraNI pUThaLaki.vi. juo pUThaLa [(2) pAchoTiyuM (3) thApo pUrata strI, paherAmaNImAM adhUruM pUruM karavuM te (2) pUThiyuM na. paiDAno zera je kakaDAono bane che temAMno dareka paherAmaNIno adhuro aveja pUro karavAnI rakama pUThuM na. kaThoLa uparanuM choDuM (2) copaDInuM DhAMkaNa (3) pUratuM vi. ('pUravuM" parathI) joIe teTaluM; paryApta jAMghano thApo (4) mULanuM baMdhAraNa ke tenI majabUtI pUrapATa kri.vi. (sa. pUra + pATa) pUrA-atyaMta vegathI; (zarIranuM) purapATa; jhapaTAbaMdha cilAvelI kavitA pUThe kri.vi. juo pUMThe pUravachAyo chuM. pahelAnI kaDInI chAyA laI AgaLa pUDo, (-Dalo) chuM. (saM. apUpa, prA. pUa) loTa ke dALanA pUravavuM a.kri. puravaNI karavI khIrAnI taLelI poLI (2) madhapUDo pUravuM sakri. (saM. pUrayati, prA. pUraI) bharavuM; bharI kADhavuM pUlavuM a.ki. (saM. pUnaya) mAThArUpa thavuM; duSphaLarUpe pariNa- (2) goMdhI rAkhavuM; aTakAyatamAM rAkhavuM (3) pUruM mavuM (2) sakri. pajavavuM; kharAba karavuM; khuvAra karavuM pADavuM (4) phUMka mAravI (5) keda karavuM [poLI pUNiyuM na. ghAsa ke cAra bAMdhavAnuM lUgaDuM; cAriyuM pUrI strI. (. pUpikA, prA. pUaliA) ekataLelI vAnI; pUNiyuM vi. poNiyuM pUruSa chuM. (saM.) puruSa; nara hioziyAra pUNI strI, (sa. pUna, prA. pUNIA) kAMtavA mATe pojelA pUruM vi. (saM. pUra, prA. pUraa) pUrNa; pUrepUruM () kAbela; For Private and Personal Use Only
Page #545
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pUruMpAi pa28 [pUrvArdha pUruM pAdharuM vi. sIdhesIdhuM (2) saraLa (3) barAbara pUrvatapAsa strI, (saM.) chapAya ke jAhera karAya te pahelAMnI pUrepUruM vi.saMpUrNa paripUrNa, InaToTo' (2) pUratuM; paryApta jAMca; 'prI-sensara' pUradarzana na. (saM.) AgaLanuM dekhavuM-jovuM te pUrvataiyArI strI. AgaLathI karelI ke karavAnI taiyArI pUrNa vi. (saM.) UNuM-khaMDita-ochuM ke adhUruM nahi evuM; pUrvadakSiNa vi. (saM.) agni khUNo pUruM (2) samApta (3) na. mIThuM; zUnya pUrvadizA strI, sUryanI UgavAnI dizA; ugamaNI dizA pUrNakAma strI. (saM.) jenI kAmanA pUrepUrI rIte siddha thaI (2) UgatA sUrya jevuM phaLadAtA cUkI hoya tevuM saMbodhana (3) zrIkRSNa pUrvadaSTAMta na. (saM.) AgaLanuM-agAunuM udAharaNa pUrNapuruSottama pu. zrIkRSNa (2) vaiSNava mahArAjonuM pUrvadhAraNA strI. (saM.) aTakaLa; anumAna (2) prAphikalpanA; pUrNamAsI strI. (saM.) pUnama; pUrNimA 'hAipothIsisa" AivavuM te pUrNavirAma na. lakhANamAM vAkya pUruM thayAnuM sthAna pUrvanipAta paM. samAsamAM zabdanuM aniyamita rIte AgaLa batAvanAra (.) cina pUrvapakSa paM. (saM.) carcA ke nirNaya mATe koI zAstrIya pUrNa strI. (saM.) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka viSayanI bAbatamAM rajU karelo pakSa ke prazna (2) pUrNAvatAra chuM. (saM.) prabhuno pUrNa kaLAe avatAra (2) adAlatamAM vAdIe rajU karelI vAta (3) hiMdu mAsanuM kRSNAvatAra ajavALiyuM pUrNAhuti strI. (saM.) yajJanI samAptie ApelI Ahuti pUrvapakSI puM. (saM.) pUrvapakSa rajU karanAra (2) koI paNa kAryanI samAptinI kriyA (3) samApti pUrvapada na. (saM.) samAsa ke vAkyanuM prathama aMga (2) pUNaka chuM. (saM.) (apUrNAkathI UlaTo) pUro aMka-AMkaDo guNottaranuM paheluM pada pUrNAga na. (saM.) AkhuM aMga-zarIra (2) vi. akhaMDa pUrvaparicaya puM. (saM.) agAunI-pahelAMnI jUnI oLakhANa aMgovALuM pUrvapIThikA, pUrvabhUmikA strI. (saM.) bhUmikA; upoddhAta pUrNimA strI. (saM.) pUnama; pUrNamAsI pUrvapratyaya paM. (saM.) dhAtu ke aMganI pUrve lagADAto pratyaya; pUpamAM strI. (saM.) upameya, upamAna, sAdhAraNa dharma pUrvaga; "prIphiksa dirzana ane upamAvAcaka zabda e badhAM AvyAM hoya evI- pUrvamImAMsA strI. jaimini munie raceluM karmakAMDa pradhAna pUrNa upamA (kA.zA.) pUrvaraMga puM. (saM.) nATakanI zarUAtamAM vighnonI zAMti mATe pUrti-rti) strI. (saM.) umeraNa; vadhAro; "saplImenTa' naToe karela saMgIta, stuti vagere pUrtiprazna puM. (saM.) pUchelAmAM pUrtirUpe karAto pUraka prazna pUrvarAga . (saM.) agAunI prIta-prIti pUrva vi. (saM.) prAcIna (2) AgaLanuM; AgaluM (3) pUrvavat kri.vi. (saM.) pahelAMnI jema; AgaLa hatuM tema ugamaNuM (4) strI. sUryanI UgavAnI dizA pUrvazatrutA strI. (saM.) jUnuM-pUrvenuM vera; agAuthI cAlI -pUrvaka vi. samAsane aMte "sahita', '-thI' evo artha AvatI duzmanAvaTa batAve che. udA. zraddhApUrvaka pUrvazarata strI. kazuM thatAM ke karatAM pahelAMnI AvazyakatA pUrvakarma na. (saM.) pUrvajanme kareluM karma (2) pahelethI hovI joItI zarata; "prI rikvijhITa' pUrvakAla puM. (saM.) (-La) paM. prAcIna kALa pUrvasUri chuM. (saM.) pUrve-pahelAM thaI gayela vidvAna-AcAryapUrvakAlIna vi. (saM.) prAcIna kALanuM; agAunA samayanuM grijyueTa pUrvaga vi. (saM.) puroga; AgaLa janAra (2) zabdanI pUrvasnAtaka vi. (saM.) snAtaka pUrvenI kakSA; "aMDara AgaLa AvanAra upasarga jevo zabda (udA. ku, pUrvA strI, (saM.) pUrvadizA Aigalo aDadho bhAga punaru, bina vagere) pUrvArdha 5., na. (saM.) pUrva bAjuno ardha bhAga (2) pUrvagAmI vi. (saM.) pUrogAmI; AgaLa-pahelAM janAra pUrvAnumAna na. (saM.) AgAhI; varatAro; pUrvadhAraNA; pUrvagraha chuM. pahelethI ja baMdhAyelo abhiprAya-mata 'hAipothIsisa piAchaLa pUrvachAyo chuM. AkhyAna kAvyane aMte AvatuM valaNa; pUrvApara vi. (saM.) AgaluMpAchaluM (2) kri.vi. AgaLa| doharAnI chellI kaDI; Uthalo pUrvAphAlganI strI, e nAmanuM agiyAramuM nakSatra pUrvaja . (saM.) vaDavo; pitR; vaDIla jinma pUrvAbhAdrapadA strI. (saM.) e nAmanuM pacIsamuM nakSatra pUrvajanma . (saM.) A janma pahelAno janma; Agalo pUrvAbhAsa chuM. (saM.) bhAvI ghaTanAono AgaLathI pUrvajiyuM na. pUrvajonI tRpti khAtara kArataka mAsamAM karAtI AbhAsa thavo ke jJAna thavuM te; 'prImonizana' kriyA - zraddhAMjali ane brahmabhojana pUrvAbhimukha vi. (saM.) pUrva tarapha moMvALuM pUrvajJAna na. (saM.) pahelethI jANavuM ke jANeluM ne pUrvArdha 5. na. Agalo aDadho bhAga For Private and Personal Use Only
Page #546
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org pUrvAlApa pUrvAlApa puM. (saM.) upodghAta; prastAvanA; pUrvakathana pUrvAvasthA strI. (saM.) ghaDapaNa pahelAMnuM jIvana (2) AgalI hAlata ke paristhiti (3) juvAnIno samaya pUrvAzrama puM. (saM.) saMnyAsa pahelAMnuM jIvana pUrvASADhA strI.(saM.) e nAmanuM vIsamuM nakSatra pUrvI strI. (saM.) eka rAgiNI [dizA tarapha-mAM pUrve kri.vi. pahelAM; agAu (2) bhUtakALamAM (3) pUrva pUrvokta vi. (saM.) pahelAM kahevAyeluM-kaheluM [khUNAnuM pUrvottara vi. (saM.) pUrva ane uttara dizA vaccenuM; IzAna pUrvopArjana na. (saM.) pahelAMnI-pUrvenI karelI kamANI pUrvopArjitavi. (pUrva+upArjita) pUrve ke pUrvajanmamAM kamAyeluM pUSA puM. (saM.) sUrya (2) vaidika kALathI gaNAtA deva (3) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka pULiyuM na. nAno pULo; moTI jhUDI pULI strI. ghAsanI jhUDI; taddana nAno pULo; jhUDI pULo puM. (saM. pUlaka, prA. pUla) ghAsa ke kaDabanuM moTuM pULiyuM [bahAra paDato bhAga - pAMkha pUM(-puM)kha strI. ('pAMkha' uparathI) chAparAno be bAju) pUM(-puM)khaNI strI. vAvavA mATe khetaramAM bI chAMTavAM te; veraNa (2) pUMkhavuM te ke tema karavAnuM sAdhana pUM(-puM, -po)khaNiyuM na. poMkhavAnuM gIta ke tenI veLA (2) pAMkhaNuM pUM(-puM)khaluM na. tIrano pIMchAMvALo cheDo pUM(-puM)khavuM sa.kri. poMkhaNAM vaDe varakanyAne vadhAvavAM (2) vAvavA mATe veravuM (bIja vagere) pUM(-puM)khAvavuM sa.kri. 'pUMkhavuM'nuM prareka pUM(-puM)khAvuM a.kri. 'pUMkhavuM'nuM karmaNi pUM(-puM)cha na. (saM. puccha) pUMchaDuM pUM(puM)chaDiyuM vi. pUMchaDIvALuM (2) chevaTe raheluM pUM(-puM)chaDI strI. (saM. puccha) pUchaDI; puccha pUM(-puM)chaDuM na. (saM. puccha, prA. puMcha) pUMchaDuM; puccha pUM(-puM)ja strI., na. mIDuM; anusvAra pUM(-puM)jaNI strI. (pUMjavuM uparathI) bhIMDI ke sUtaranI sAvaraNI (2) sAvaraNI [udA. chANa pUMjavuM pUM(-puM)javuM sa.kri. (saM. puMjam, prA. puMja) ekaThuM karavuM. pUM(-puM)jI strI. (saM. puMja, prA. puMjaa) dolata; milakata pUM(-puM)jo puM. (saM. puMja, prA. puMja) kacaro; vAsIduM pUM(-puM)Tha strI. (saM. pRSThi, prA. pudghi) zarIrano pAchalo bhAga pUM(-puM)ThaLa kri.vi. pAchaLa; pUThaLa pUM(-puM)ThiyuM na. peMDAno ghera je kakaDAono bane che temAMno dareka (2) pAchoTiyuM (3) thApo pUM(-puM)ThuM na. (saM. pRSTaka, prA. pRSTha) copaDInuM DhAMkaNa (2) kaThoLa upa2nuM choDuM (3) thApo (4) mULanuM baMdhAraNa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 29 ke tenI majabUtI (zarIranuM) pUM(-puM)The kri.vi. pAchaLa; pAchaLanA bhAgamAM pUM(-puM)ThevALa vi.puThevALa; pAchalI vayamAM janmeluM pRcchaka vi.,puM. (saM.) pUchanAra (mANasa) [jijJAsA pRcchakabuddhi strI. (saM.) prazna karIne jANavAnI icchA; pRcchA strI. (saM.) prazna; tapAsa; pUchaparacha pRthak vi. (saM.) alaga; chUTuM; juduM ['eNnAlisisa' pRthakkaraNana. (saM.) ghaTaka tattvo judAM pADavAM te; vizleSaNa; pRthazikSaNa na. akeka vidyArthIne chUTochUTo bhaNAvavo te (samUha zikSaNathI UlaTuM) pRthakkAra puM. (saM.) pRthak karanAra; vizleSaka, 'eNnelisTa' pRthakkAraka vi. (saM.) chUTuM pADanAruM pRthakkuti strI. (saM.) pRthakkaraNa; vizleSaNa [karavAnI rIta pRthakriyA strI. (saM.) pRthakkaraNa; vizleSaNa (2) pRthak pRthaktA strI, (-) na. (saM.) bhinnatA; alaga thavA hovApaNuM [mUrkha mANasa pRthaJjana puM. (saM.) Itara-sAmAnya mANasa (2) nIca ke pRthA strI. (saM.) kuMtI [eka (3) jamIna pRthivI strI. (saM.) pRthvI graha (2) paMcamahAbhUtomAMnuM pRthu vi. (saM.) pahoLuM; pRthula (2) puM. venarAjAno putra pRthu, (la) vi. (saM.) pahoLuM; vistIrNa pRthvI strI. (saM. pRthu + I) pRthivI; mahI; dharaNI; dharA pRthvI puM. (saM.) eka chaMda [peinTara pRthvIkAya puM. (saM.) sthULa jIvono eka prakAra pRSTha na. (saM.) pITha; vAMso (2) (graMthanuM) pAna; -nI eka bAju (3) sapATI pRSThaphaLa na. AkRtinI sapATInuM kSetraphaLa pRSThabhU, (0mI) strI. (saM.) pAchaLanI bhUmikA; 'baeNkagrAunDa' pRSThavaMza puM. (saM.) karoDarajju [na. tevuMprANI; 'verTabreTa' pRSThavaMzI vi. (saM.) pRSTha vaMzavALuM; karoDarajjuvALuM (2) pRSThAMka chuM. (saM.) pRSThano AMka; pRSThanI saMkhyA batAvato AMkaDo pRSThAMkana na. (saM.) zero; sahI (2) samarthana; maMjUrI pe kri.vi. (saM. prati) sarakhAmaNImAM; mukAbale pe puM. (IM.) pagAra; vetana [paravAnagI peoNrDara puM. (IM.) rakama cUkate ApavAno hukama ke peija na. (iM.) pRSTha; pAnuM For Private and Personal Use Only peijaprUpha na. (IM.) pAnAM pADI karAtuM prUpha peiDa vi. (IM.) ApeluM; cUkaveluM peiDa apa paoNlisI strI. (IM.) bharapAI thayelI paoNlisI peina na. (IM.) darda; pIDA peinakilara vi. (i.) dardazAmaka; pIDAzAmaka peinTa puM. (iM.) raMga peinTara puM. (i.) citra banAvanAra; citrakAra; citAro
Page #547
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir peInTiMga + 3 = ( peTUMDuM peinTiMga na. (i.) citrakAma (2) citrakaLA (3) citra; peTanTa vi. (i.) ijAro dharAvatuM (2) paM. mAlikIhakka raMgacitra (3) mAlikI-hakkano sarakArI paravAno DijhAina peka vi. pa, hoziyAra (2) khaMdhuM peTane strI, (i.) AkAra; AkRti (2) bIbuM (3) peka vi. (i.) barAbara bharIne baMdha kareluM peTa(-TA)vavuM a.kri. saLagAvavuM; bALavuM paMkara vi. (i.) peka karanAra peTa(rA)vuM sakri. saLagavuM; baLavuM pekiMga na. (i.) barAbara bharIne baMdha kareluM te (2) baMdhana peTAkalama strI. kalamanI aMdaranI kalama; "sabaklojha pekeja na. (i.) peka karelo dAgIno; "pArsala' (2) peTAkAnUna 5. mukhya kAnUnane AdhAre ke tenA parathI thato prastAvAvalI; vibhinna prastAva kAyado; "bAI lo pekeja-TUra strI. (I.) niyata rakama ApIne badhI peTAkhAtuM na. peTAmAM AveluM-gauNa khAtuM AnuSaMgika bAbatonI suvidhA sAthenI saphara peTAkhAnuM na. mukhya khAnAnA peTAmAM AveluM khAnuM pekeja progrAma paM. (I.) saMta kAryakrama (bIDo peTAjAti strI. moTI jAtino eka bhAga pekeTa na. (i.) plAsTika, cAmaDA ke kAgaLanI kothaLI (2) peTAjJAti strI. mukhya jJAtino eka bhAga ['bAi-lo' pakhavuM sakri. (saM. prekSa, prA. pekha) jovuM; nihALavuM peTAniyama muM. mukhyanA bhAga tarIke Avato-gauNa niyama; pegabaMra chuM. mANasajAta mATe khudAI saMdezo laI AvanAra peTApaMtha 5. saMpradAyano phAMTo [pedAza pavitra puruSa; payagaMbara peTApedAza strI. mukhya vastuomAMthI pedA thAya te; gauNa pegAma paM. payagAma; saMdeza (2) IzvarI saMdezo peTAbAbata strI, peTAmAM jaNAvela bAbata (2) gauNa bAbata peca 5. (phA.) AMTo; vaLa (2) vaLavALI khIlI; " peTAbhAgiyo chuM. moTA bhAgamAMno hissedAra (3) pataMganI dorIono kaTAva (4) phAMdo; jALa; peTAbhADUta puM. bhADUtano bhADUta muzkelI peTA-mahAla puM. peTA tAluko pegAmacI, pegAmI pu. saMdezAvAhaka; dUta peTA-2kama strI. mukhyanA peTAmAM ApelI rakama pegoDA na. (iM.) bauddha maMdira (2) eka lupta sikko peTA . (da. peTAla) paTAro pecadAra vi. AMTAvALuM; pecavALuM (2) (lA.) yuktibAja; peTAvibhAga kuM. mukhya bhAgano vibhAga . prapaMcI peTA samiti strI, moTI samitie nImelI nAnI samiti paMcavarka na. kapaDAnA TukaDA coDIne karAtuM bharatakAmavira peTALa na. ('peTa uparathI) aMdarano bhAga ke polANa peciyuM vi. peca kholavA tathA besADavAnuM sAdhana; "sUDAI- peTaphoDa vi. kapAtuM, kApI (vyAja) (2) moTI rakamamAM pecIduM vi. (phA.) pecavALuM (2) jaTila; AMTIghUMTIvALuM nAnI rakama samAvIne gaNAtuM vyAja pecI, (veluM) vi. yuktibAja; kAvAdAvAvALuM, prapaMcI peTikoTa paM. (I.) caNiyo [karanAruM peja strI. (saM. peyA, prA. pejjA) cokhAnI kAMjI (2) peTiyuM vi. ('peTa' uparathI) peTapUra anna badala nokarI pavAyata; pavAta; khetara vageremAM pANI pAvuM te peTiyuM na. peTanuM kharca; rojanuM khAvAnuM (2) pagAra peTe peja na. (I.) (lakhANanuM) pAnuM. pUi ApeluM peTapUra anna (3) pagAra; roja (4) gujarAna pejaprUpha na. (i.) goThavAyelAM bIbAMnI galIomAM mApa peTI strI. (saM. peTTa, prA. peTTa) kAMI mUkavA mATe karAtI pramANe pAnAM pADI enAM kADhelAM pUra eka banAvaTa; maMjUSA pejara na. (i.) maryAdita vistAramAM vAyaralesa saMdezA peTI strI, vAjApeTI; "hArmoniyama' (2) phaTAkaDAnI jhIlanAruM yAMtrika sAdhana lUmono bIDo (3) dIvAsaLInuM khokhuM peTa na. (saM. peTTa) jaThara (2) jaThara vagere bhAgonI peTIkoTa . (.) phroka vagerenI aMdara paheravAnuM vastra; zarIranI AkhI bakhola (3) AjIvikA(4) garbhAzaya "skarTa [banAvaTa; "komoDa' (5) potAnuM saMtAna; potAno Akho velo-vaMza peTIjAjarU na. peTI jevI jAjarU mATenI sagavaDanI (6) aMtara; mana (7) koI vastuno aMdarano bhAga; peTuM peTIpaMka vi. tadana navuM; navuM nakkora peTagujAro . gujarAna; bharaNapoSaNa peTIsa strI. baTATAnI eka pharasANI vAnagI peTapUjA strI. bhojana khAvuM te peTuM na. ('peTa" uparathI) koI paNa cIjano vaccethI polo ke peTapUra, (-Na, ratuM) vi. peTa bharAya eTaluM dudanI peThe Upaselo bhAga (2) moTI cIjanI aMdara peTabaLyuM vi. aMdarathI akaLAyeluM (2) adekhuM samAtobhAga-aMza (3)samAsanA pUrvapadatarIke, "gauNa', peTabharuM vi. peTa bharavAnI ja kALajIvALuM (2) ekalapeTuM aMdarasamAtuM evA arthamAM (4) (tiraskAramAM) peTI (3) svArthI (4) peTiyuM peTUMDuM vi. ('peTa" uparathI) svArthI; ekalapeTuM For Private and Personal Use Only
Page #548
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir peTI pa 3 1 pensila peTe kri.vi. ('peTuM uparathI) bAbatamAM (2) sATe; peDina strI. eka prakAranuM ghena lAve tevuM auSadha girIba badalAmAM (3) khAte; hisAbe paMtheTikavi. (i.) dayanIya; dayA upajAve tevuM (3) kaMgALa; peTrana puM. (I.) murabbI; AzrayadAtA; saMrakSaka (2) maMDaLa petholojisTa . (.) roganA nidAna mATe vibhinna rIte ke saMsthAmAM amuka sArI madada ApanAra sabhAsada; vaijJAnika cakAsaNI karanAra dAktara: rogavijJAnI eka mAnavAcaka hodo petholaoNjI strI. (i.) rogavijJAna peTrokemikalsa na. (i.) peTrola-rasAyaNa paMtholojI leboreTarI strI. roganidAnanI prayogazALA peTromeksa strI. (I.) menTala dvArA vIjaLInA dIvA jevo pedaLa na. pAyadaLa (2) ki.vi. page cAlIne (3) vi. - jhaLahaLato prakAza Ape evI ghAsaleTa ke telanI banI page cAlanAruM; pagapALuM (upajeluM; nIpajeluM peTrola na. (i.) (moTara vageremAM vaparAtuM) zuddha kareluM pedA vi. (phA.) utpana (2) kamAyeluM; meLaveluM (3) peTroliyama pedAvAra strI. (phA. paidAvara) Upaja: pAka (2) utpAdana; peTrolapaMpa puM. (.) peTrola jyAM vecAya che tevo paMpa peTrolasTezana na. (I.) peTrola kharIdavA ke bharavAnuM sthaLa pedAza strI. (phA. padAIza) utpana; Upaja: nIpaja (2) peTroliyama na. (i.) khanijatela kiravI te kamANI; Avaka [paDavI te peTroliMga na. (iM.) rona mAravI te; pahero bhara, cokI pedhavuM akri. (saM. pragRbdha, prA. pacha%) TevAvuM; Adata peTha, (0ma), peThe nA. (saM. pIThikyA) rIte; -nI mAphaka pevuM vi. peluM (2) pedhI gayeluM (3) na. vedhavuM te; Teva peThuM bhU.kA. (saM. praviSTa, prA. paviTha) pravezya, dAkhala thayuM pena strI. (i.) paththarapana (2) aMdara zAhI bharI rakhAya peThela(-luM) vi. dAkhala thayeluM pravezeluM evI eka jAtanI kalama; "phAunTana pena (3) kalama; paMDana. (i.) kAcI bAMdhaNInI lakhavAnA kAgaLanI thokaDI "holDara' (2) rabbara sTempanI zAhIvALI kuzananI DabbI (3) pena na. (i.) tAvaDI; kaDAI (2) tavo lakhavA mATenuM borDa ke pATiyuM penala strI. (i.) vyaktionI yAdI; nAmAvalI paMDa na. (i.) sAikalanuM pagathI pheravavAnuM) peMgaDuM (ra) penalTI strI. (iM.) zikSA; daMDa; sajA (2) "penalTIkika' pagathI calAvavAnA yaMtramAM pagano paMjo mUkavAnuM mArIne karelo gola miAravAnI ke mArelI lAta sthaLa; "peDala penalTI kika strI. (iM.) taddana najIkathI gola tarapha daDAne . (i.) vAhanamAM pagano paMjo mUkavAnuM sAdhana penasila strI. (iM.) sIsApena, pensila (2) prasAdhanamAM peDa(-Tu) na. ghUMTInI nIceno peTano bhAga vaparAtI tenA jevI zalAkA peDuM na. ToLuM (2) bhavaiyAnuM ToLuM penisilIna na. (i.) phUgamAMthI taiyAra karavAmAM AvatI peDesTriyana vi. pAdacArI; pagapALuM (2) rAhadArI vyakti roganA jaMtuono nAza karanArI eka davA paDhavuM na. avALuM; (dAMtanuM) peThuM penI strI. (iM.) ziliMganA bAramA bhAganI ane peDhavuM sakri. phaLavuM miAMnA AThamA pAunDanA 240mA bhAganI kiMmatano aMgrejI calaNI peDhAlaputra chuM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthakaro- sikko: 'pensa' leiMgho; pATaluna peDhI kri vi. peDhI dara peDhI; peDhI utAra penTa na. (iM. penTalUna) yuropiya paddhatino baTanavALo peDhI strI. (saM. pITha, prA. pIDha) zarAphanI dukAna (2) penTogrApha chuM. (I.) pratilekhana yaMtra; citra, AkRti vepArInI koThI (3) vaMzaparaMparAnuM pUrvaja-rUpa pratyeka vagerenI nAnI moTI nakala karavA mATenuM yaMtra pagathiyuM (4) vaMzaparaMparA paeNnDaoNla puM. (iM.) moTo sapATa chatano taMbu, maMDapa peDhIgata vi. peDhIutAra AveluM paMDyulama na. (i.) ghaDiyALanuM lolaka peDhIutAra vi. peDhI dara peDhI cAlatuM AveluM (2) peyulA puM. AsopAlavanuM sIdhuM UMcuM thatuM vRkSa AnuvaMzika (3) ki.vi. peDhI dara peDhI penzana na. (I.) nokarI badala, temAMthI nivRtta thaye maLato peDhIpaMcaka na. vaMzano nAza karanAra vyakti beTho pagAra; nivRttivetana ['penzanebala' peDhInAmuM na. vaMzavRkSa; vaMzaparaMparAnAM nAmono AMbo penzanapAtra vi. penzana yogya nivRttivetana yogya; peDhu na. peDu; dhUMTInI nIceno peTano bhAga aivALuM penzanara (i.) penzana meLavanAra; nivRttivetana meLavanAra peDhuna. (saM. paThaka; prA. pITya) dAMtanAM mULa DhAMkato bhAga; penzanebala vi. (iM.) penzanapAtra; penzana yogya peNa strI, paththarapena pensa 5. (i.) aMgrejI calaNI sikko-2nI paNI strI, (saM. pacanikA, prA. paNiyA) tAvaDI; kAI pensila AI. (i.) sIsApena: penasila (ra) prasAdhanamAM paNo 5. moTI peNI; moTI tAvaDI vaparAtI tenA jevI zalAkA For Private and Personal Use Only
Page #549
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pepara 532 || pezI pepara na. (iM.) vartamAnapatra; chApuM (2) 5., na. kAgaLa; perelala-bAla pu.ba.va. kasarata mATenI be samAMtara parIkSAnuM praznapatra (3) pariSado vageremAM vAMcavAno doDAvALI yojanA; "peralala bArsa' lekhanibaMdha cilaNa; chApelI noTonuM calaNa perelisisa chuM. (i.) pakSAghAta; lakavo peparakaransI strI. (i.) kAgaLa para chApelI kiMmatavALuM perezUTa na. (i.) vimAnamAMthI nIce UtaravA vaparAtuM peparaveiTa na. (i.) dAbaNiyuM; meja vagere uparanA kAgaLo chatrI jevuM sAdhana UDI na jAya e mATeno paththara, kAca vagereno DaTTo perezUTiyo 5. perezUTathI UtaranAra vyakti pepalI strI, kokaDuM vaLelI cokhAnI pApaDI ke roTalI peresola strI. (iM.) strIonI chatrI pehona na. (i.) zarIramAMnuM eka poSaNakAraka tattva pero chuM. (.) perA; phaka; pariccheda pepsina na. (I.) jaTharamAMnuM eka pAcaka dravya perola strI. (iM.) kedIne zaratI mudatI chuTTI pemenTa na. (I.) paisA vagere ApavuM te; nANAMnI cUkavaNI pela na. (da, piula) pIjelA rUnI thepalI; pelavuM pemphaleTa na. (I.) patrikA, copAniyuM (2) pustikA pelava vi. (saM.) komaLa; nAjuka (2) dUbaLuM; pAtaLuM peya vi. (saM.) pIvAyogya; pIvAnuM (2) na. pI zakAya peliyogrAphI strI. (I.) purAlipizAstra evuM khAdya (3) pINuM (cA, kaoNphI vagere) pela(06) na. pIMjelA rUnI pUNI-thepalI para strI. (saM. prakAra, prA. payAra - payara) prakAra; rIta peluM vi. (2) sarva. (saM. paritsa, prA. pailla) sAme (2) khabara (3) tadabIra; yukti (4) kri.vi. pere; AMgaLIthI batAveluM; olya (3) AvatA parama bhAga divasa pachIno ke gayAnI pUrvana (divasa) para strI. (saM. parvana) perAI; sAMThAnI be gAMTha vacceno peleDiyama strI. (iM.) eka mULa dhAtu pera na. jAmaphaLa; peru pelesa 5. (i.) mahela; moTI AlIzAna imArata peraNI strI, peravuM te; vAvaNI; vAvetara peza kri.vi. (phA.) AgaLa; uparI adhikArI tarapha (2) paeNranTa na.ba.va. (i.) mAbApa hiyArakhI AgaLa; TheTha ciDAI; hallo perapiTa strI, dhoro: agAzI. dhAbAnI pALI (2) koTa: pezakadamI strI, sAme levA javuM te (ra) Agekaca (3) peralala vi. (iM. perelala) samAMtara pezakaza vi., 5. agAuthI khaMDaNI-vero ugharAvanAra peralala bArsa pu.ba.va. (i.) kasarata mATenI eka yojanA (mANasa). [(3) najarANuM peravI strI, (phA. pairavI) tajavIja; goThavaNa; yukti (2) pezakazI strI. (phA.) pezakazanI kAmagIrI (2) khaMDaNI prayatna (3) darajjo pezakAra 5. kArabhArI; zirastedAra (2) khavAsa; hajUriyo perA, (-ro) paM. (.) phakaro; kaMDikA; "peregrApha' (3) dalAla biAnuM; "eDavAnsa perAthAiroiDa graMthi strI, zarIramAM kelziyamanI mAtrAnuM pezagI strI. (phA.) kAma peTe AgaLathI ApeluM lavAjama; niyaMtraNa karanArI gaLAnA thAiroiDa graMthinI pezadastI strI, (phA.) AgaLa thaIne kareluM anucita kAma pAchaLanA bhAgamAM Avela eka aMtaHstrAvI graMthi; - jabaradastI (2) cAlAkI pairAgala graMthi [bhAga paeNzana puM., strI. (iM.) rAgaDA perAI, perI strI. (saM. parva) sAMThAnI be gAMTha vacceno pezanTa na. (i.) dardI; bImAra vyakti (2) vi. dhairyavAna perAlisisa S. (iM.) pakSAghAta; lakavo pezavA pu. (phA.) pezvA; agevAna (2) satArAnA marAThA paeNrAzUTa strI. (i.) havAI-chatrI rAjAonuM vaMzaparaMparAgata pradhAnavaTuM dharAvanAra brAhmaNa perizebala vi. (I.) nAza pAme tevuM (zAka vagere) (3) mukhya pradhAna-mahAamAtya perisa na. (i.) phrAMsanI suvikhyAta rAjadhAnI yiMtra pezavAI vi. pezavAne lagatuM (2) strI, pezavAonI sattA periskopa chuM. (.) sabamarIna vageremAMthI pANImAM jovAnuM ke amala (3) pezavAono rAjyakALa ke temanuM peregrApha chuM. (I.) phakaro; "pero' (2) kaMDikA sAmAnya jAmo peru na. jAmaphaLa; para pezavAja . (phA.) bIbIono eka gheradAra kasaba bharelo peru chuM. dakSiNa amerikAno eka deza pezAba chuM. (phA.) mUtara; zivAMbu (2) saMtAna pere nA. (saM. prakAra, prA. payAra) prakAre (2) peThe pezAbakhAnuM na. mutaraDI [vAnuM vAsaNa perephina na. (I.) eka jAtanA paththara, lAkaDuM vageremAMthI pezAbadAna na. (-nI) strI, pezAbiyuM na. pezAba jhIla gALI kADhavAmAM Avato mINa jevo padArtha pezI strI, (saM.) mAMsano loco; "Tizya' (2) (phaNasa, (mINabattImAM tema ja julAba tarIke vaparAya che.) khajUra jevo) phaLanA garano piMDa : ti perelala vi. (i.) samAMtara; 'peralala' pezI strI, (phA.) kesanI sunAvaNI; AgaLa kesa cAlavo For Private and Personal Use Only
Page #550
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org pezo pezo puM. (phA.) dhaMdho; kasaba; udyoga pezvA puM. juo 'pezavA' pezvAI strI. juo 'pezavAI' pesa-nIkaLa strI. pesavuM ke nIkaLavuM te (2) kArabhAra pesavuM a.kri. (saM. pravizati, prA. paisai) dAkhala thavuM; praveza karavo (2) ghUsavuM pesAra,(-ro) puM. (saM. pravi, prA paisara) dAkhala thavuM te; praveza (2) paricaya; gADha saMbaMdha paeNsiphika yuM. juo 'pAsiphika mahAsAgara' paeNseja puM. (IM.) pasAra thavA mATeno rasto (2) bhAga paeNsenjara strI. (iM.) utAruo lAvatI-laI jatI relagADI (2) vAhanano musAphara; yAtrI; utAru pesenjara-Trena strI. (iM.) utAru lAvatI--laI jatI relagADI pesTa strI., na. (IM.) dAMtanuM narama daMtamaMjana pesTa-kaMTrola na. (i.) upadravI jIvAta-niyaMtraNa pestara vi. AgAmI (2) kri.vi. taddana agAuthI pe-slipa na. (IM.) pagAranI ciThThI (2) beMkanA khAtAmAM rakama bharavAnI cabarakI-kApalI peLa puM. (saM. pela) vRSaNa (2) upara (3) pe paiM kri.vi. (saM. prati, prA. pai) sarakhAmaNImAM; mukAbale peMgaDuM na. ghoDesavAra jemAM paga rAkhe te kaDuM; rakAba peMgvina na. (iM.) dakSiNa goLArdhanuM eka dariyAI pakSI peMTha strI. hUMDI geravalle paDavAthI bIjI vAra lakhI ApavAmAM Ave che te (2) bajAra; pITha peMDAra puM. Dhora carAvanAra nAnAM govALa peMDo puM. (saM. piMDaka, prA. peMDaa) piMDa; (mATIno) loMdo (2) dUdhanA mAvAnI banAvelI eka mIThAI peDyulama na. (iM.) ghaDiyALanuM lolaka peMtaro puM. kustI vagerenI zarUAtamAM AgalA pagane jarA vALIne ane pAchalA pagane TaTAra rAkhI UbhA rahevuM te (2) prapaMca; dAvapeca 5 3 3 peMdhavuM a.kri. pedhavuM; Adata paDavI [Adata peMdhuM vi. (2) na. peluM; pedhI paDeluM (2) na. pedhavuM te; paikI nA (saurASTramAM paika = samudAya) "mAMnuM; -mAMthI paiThaNa strI. kariyAvara; daheja (2) karAra; sATuM paiDa strI. paraDa; coLAcoLa; paMcAta paiDuM na. (saM. pradhi, prA. pahI) cakra; cAka paituM na. pAtaLo kakaDo; kAtaLI paitRka vi. (saM.) bApIkuM; vArasAmAM maLeluM paito puM. pAtaLo kakaDo; noTuM cakatuM paizAca vi. (saM.) rAkSasI; pIzAcane lagatuM paizAca puM. lagnanA ATha prakAramAMno eka paizAcika vi. (saM.) paizAcI; rAkSasI paizAcI vi. rAkSasI (2) strI. (saM.) prAkRta bhASAno eka [prakAre | pocaTa(-Da) paizuna, (-nya) na. (saM.) pizunatA; nIcatA (2) krUratA paisA puM.ba.va. dhana; dolata; saMpatti paisAkhAu vi. lAMciyuM; ruzavatakhora paisAdAra vi. ('paiso' uparathI) dhanavAna; zrImaMta paisApAtra vi. paisAdAra; zrImaMta paisAbhAra vi. paisAnA vajana jeTaluM (2) thoDuMka; leza paiso puM. (saM. padAMza, prA. payaMsa) eka sikko (2) dolata; rokaDa samRddhi paisoTako puM. dhana; pUMjI; saMpatti po strI., na. pAsAnA dAvamAM ekano dAva (2) koDInA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir dAvamAM 10, 25 ane 30 jevA dANA ke te paDe tyAre levAno eka vadhu dANo (3) copaTamAM paheluM khAnuM [maLasakuM po chuM., strI. (saM. prabhAta, prA. pahA) paroDhiyuM; poha; paoNijhana na. (IM.) jhera; viSa paoNinTa na. (iM.) biMdu; nizAna; TapakuM (2) vIjaLInI (dIvo, paMkho vagerenI) cAMpanI jagA (3) relavenA mArgano sAMdho (4) muddo (5) guNavattAno aMka-AMka paoNinTa oNpha oNrDara puM. (IM.) carcAsabhAomAM maryAdAbhaMganuM kAraNa lAgatAM uThAvAto vAMdho paoNinTa baoNksa strI. (IM.) relavenA sAMdhA uparanI peTI paoNinTara na. (IM.) aNIvALI pAtaLI dAMDI paoNeTiksa na. (IM.) kAvyazAstra poka strI. (prA. pokka) bUma pADIne raDavuM te (maraNa pAchaLa) pokarANa na. pokApokano avAja (2) bUmAbUma pokarAvavuM sa.kri. pokAre ema karavuM pokaLa vi. (da. pokka) poluM (2) khoTuM [phariyAda pokAra puM. (saM. putkAra, prA. pukkAra, pokkAra) bUma (2) pokAravuM sa.kri. moTe ghAMTe-bUma pADIne bolavuM ke koIne bolAvavuM paoNkeTa strI. (IM.) khissuM; gajavuM paoNkeTabuka strI. (IM.) khissAmAM rahe tevA ghATanI copaDI; (2) rojanIzI; 'DAyarI' paoNkeTamanI puM.ba.va. khissAkharca paoNkeTamAra vi. khissAkAtaru pokepoka kri.vi. khUba poko pADIne ratna pokharAja puM. (saM. puSkara, prA. pokkhara) pILA raMganuM eka pokhavuM sa.kri. poSavuM [daMbha pogaLa na. (sara. pokaLa) bhopALuM; jUThANuM (2) khoTo poca strI. (de. porcIDa) dANA vagaranuM khokhuM (DAMgaranuM) pocakaNa vi. ('pocuM' uparathI) pocuM; bIkaNa; pacakaNa pocakAI strI. pocakApaNuM pocakuM na. chANano loMdo (2) vi. bIkaNa; Darapoka pocaTa,(-Da) vi. pocuM (2) bIkaNa For Private and Personal Use Only
Page #551
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pocaraDI 5 3 4 || popaDo pocaraDuM na. bIja na thayuM hoya athavA aMdara marI gayuM pota na. (saM.) (pazupakSInuM) baccuM (2) nAno machavo hoya evI zIMga bIkaNa; pocakaNa pota na, (phA. potaha) mahesUlanuM bharaNuM pocuM vi. (da. pocca) narama; dabAyuM dabAya evuM (2) potaDI strI, dhotI; nAnuM paMciyuM; potiyuM pojhiTiva vi. (i.) hakArAtmaka (2) 5. vIjaLInA potadAra 5. (phA. pota+dAra) khajAnacI pravAhanA dhanAtmaka prakAra potapotAmAM ki.vi. mAMhomoha; darekamAM pojhizana strI. (I.) sthiti (2) darajjomobhohodo potapote sarva. pote pote; dareka paoNTa chuM. (i) vAsaNa; pAtra (ra) mATInuM kUMDuM potaro paM. (saM. pautra, prA. potra, pautra, putrano putra poTakI, (-lI) strI, nAnI gAMsaDI: poTakuM pioTaluM potApaNuM na. (pate+paNuM) AtmIya bhAva (2) vyaktitva poTakuM, (-luM) (saM. poTTa, prA. poTTa) na. gAMsaDInuM bacako: (3) asmitA; ahaMbhAva poTara paM. (i.) kuMbhAra potApuM na. potApaNuM; asmitA; potAvaTa (2) vyaktitva poTara paM. (. paoNrTara) relave sTezana vagere sthAnano majUra; potAro paM. bhInuM potuM (2) potuM pheravavuM te paoNTarI strI, (i.) kuMbhArakAma potAvaTa strI, potApaNuM; potApuM; asmitA; potIkAvaTa poTaliyuM vi. poTalInA ghATanuM-AkAranuM potiyAdAsa puM. potiyuM paheranAro-DhIlo mANasa poTalo chuM. moTuM poTaluM; gAMsaDo potiyuM na. (saM. patta, prA. poriA) nAnuM dhotiyuM; paMciyuM poTAza, (-sa) 5. (iM.) eka rAsAyaNika dravya-kSAra potIkuM vi. (prA. pItta uparathI pota thaIne tene IkuM pratyaya poTI-Ti) strI, (iM. polTIsa) gaDagUmaDa pakavavA mATe lagADIne) potAnuM; svakIya (2) bALaka; bacyuM ghauMnA loTa vagerenI garama lUgadI saMbhavanIya potuM na. (saM. pusta, prA. putya, polyu) pANImAM bhIMjavelo poTenziyala na. (I.) kSamatA; saMbhAvanA (2) vi. lUgaDAno kakaDo; lUchaNuM (2) cUnAmAM ke raMgamAM poTeziyama strI. (iM.) eka dhAtu bhIMjavelo kUcaDo poTeziyama paramegneneTa na. (i.) pANInI jaMtunAzaka davA pote sarva. jAte; paDe pohila paM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthakaromAMnA pothI strI, (saM. potikA, prA. poiA) poInI vela (2) navamA poInA raMgamAM ke aLatAmAM boLI rAkheluM rUnuM pola poTTI strI. chokarI (dAMta upara mUkavA mATe) pustaka ke enI poTakI poTTo pu. chokaro pothI strI, (saM. postaka, prA. pothaa) lAMbAM chUTAM pAnAMnuM poTha strI, (saM. proi, prA. poSThiya uparathI) prANInI pITha pothI paMDita 5. pustakiyA jJAnavALo, vediyo mANasa paranakhAya tevI bevaDI gUNI (2) vaNajAra (3) poThiyo pothuM na. moTI pothI-pustaka poThiyo chuM. (saM. proi, prA. poThiya) poTha upADanAra baLada podaLo chuM. (da. poha) chANano loMdo vaDo dharmAdhikArI (2) mahAdevano naMdI (3) (lA.) bhAravAhaka mANasa popa 5. (i.) romamAM rahetA romana kethalika saMpradAyano poThI puM. poThano baLada (2) vaNajAro popacuM na. (popa = goLAkAra: phUleluM upara bAjheluM - poDuM na. (saM. puTa, prA. puDaga) lIMpaNanA jADA tharano aMdarathI poluM + ca pratyaya) AMkhanuM pAMpaNavALuM popaDo-kakaDo (2) madhapUDo DhAMkaNa (2) khasakhasanA dANA bAya vagarano doDo poDhaNa na. zayana; poDhavuM te popaTa pu. lIlA jevA raMganuM eka pakSI; zuka; toto poDhavuM a.kri. (saM. pravadhUta, prA. pavaI) sUvuM; UMghavuM popaTiyuM vi. popaTanA jevA raMganuM (2) popaTanA nAkanA paNa na. pratijJA; paNa ki ; poNuM AkAranuM (3) popaTanI peThe samajyA vinA gokhI poNAM na.ba.va. (saM. pAdona, prA. pANa) poNAnA mAreluM (4) kevaLa moDhAnuM; bolavA pUratuM poNiyuM vi. poNA bhAganuM popaTI vi. popaTiyuM (2) strI, popaTanI mAdA (3) eka poNiyo vi., . bAyalo; rAMDavo choDa-velo AikAranI koI paNa ziMga poNIso vi. somAM pA ocho viDyio popaTuM na. popaTI nAmanI velanuM phaLa-dANo (2) popaTanA paNuM na (saM. pAdonaka) "AkhAmAM pA ochuM'nA AMkano popaTo ! (popa = goLAkAra; phUleluM; upara bAjheluM paDa poNoso vi. paMcotera (2) paM. paMcoterano AMkaDo ke paNa aMdarathI poluM) caNAnI ziMga saMkhyA; '75" popaDI strI, (saM. pra + ut + pat, prA. pappaDa = UMcA pota na. (prA. potta-pota uparathI potuM = potApaNuM, potuM thavuM, kUdavuM) nAno popaDo -- paDa; kapoTI + nuM pratyaya = potAnuM) potAnuM kharuM svarUpa (2) popaDuM na. nAno popaDo; poDuM vaDhano vaNATa (3) tAkAta popaDo !, UpaseluM, UkhaDeluM ke lAgeluM paDa For Private and Personal Use Only
Page #552
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir popalAM 5 3 5 polIsa-kabajo popalAM.na.ba.va. (popala uparathI) azaktinAM phAphA (2) poro paM. porasa; zUra; zUrAtana [bhAga khoTAM lADa porca 5. (i.) praveza dvAra AgaLano chatavALo khullo popalina na. (I.) eka jAtanuM kApaDa pocuMgala chuM. (.) juo 'porTugala' popaluM vi. pocuM, kAMI sahana karI zake nahi tevuM (2) porTa na. (I.) baMdara laDAveluM; lADakuM karI nAkheluM (3) nakAmAM phAMphAM mAratuM porTapholiyo muM. (i.) kAmakAjanA chUTA kAgaLa rAkhavAnuM popa saMgIta na. pAzcAtya saMgItano eka prakAra pAkITa ke tenI banAvaTa (2) (lA.) rAjyanA pradhAnanuM popazAhI strI, jemAM popanuM calaNa hoya evo samAja pada ke khAtuM evo te (2) vi. popane lagatuM porTara 5. (i.) relave sTezananI majUra; phUlI popAMbAInuM rAja na. (popa = phUleluM; upara bAjheluM paDa porTugala chuM. (i.) yuropano pazcima taraphano eka deza paNa aMdarathI poluM) geravyavasthA ane anAvaDatane porTugIjha strI. (i.) porTugala dezanI bhASA (2) puM. te kAraNe cAlatuM aMdhara (6) (lA.) arI 2 (2) (lA.) azakta dezano vatanI (3) ve. te deza ke tenA vatanIne lagatuM paoNpiMga krijha strI, (I.) vikeTathI nizcita aMtare pIca para porTebala vi. (i.) heraphera karI zakAya tevuM dorela rekhA (ranaAuTa ke sTaNDa AuTa thavAthI paoNpTeTa strI. (i.) pUrA kadanuM vyakticitra bacavA jemAM paga ke beTa rAkhI devA mATenI) porsalena si. (I.) cInAI mATI [(3) polavuM popI na. khasakhasano doDavo [pacApaNuM pola . (da. piulI) pIjeluM 3 (2) na. pocuM godaDuM popuM vi. (papaluM parathI) kAMguM; pocuM (2) na. kAMgApaNuM; pola strI, na. (da. pola) polANa (2) mithyA dekhAva; popaiyuM na. (popa = phUleluM, upara paDa bAjheluM paNa aMdarathI jUThANuM (3) aMdhAdhUMdhI, goTALo poluM) papaiyuM pola paM. (.) dhruvano pradeza (ra) vAMsaDo; DAMDo popaiyo 5. popayAnuM jhADa; papaiyo polakuM na. strIo ke bALakonuM eka jAtanuM badana; 'blAujha paoNpyulara vi. (i.) lokapriya polavuM na. rUnI nAnI thepalI khuizAmata popyulAriTI strI, (I.) lokapriyatA polasana na. e nAmanI kaMpanInuM mAkhaNa (2) masako; popyulezana na. (I.) janasaMkhyA; vastI pola pola na. sAva pola hovuM te (2) tadana geravyavasthA pobAra pu.ba.va. (po+bAra) traNa pAsAnI ramatamAM cha polANa na. polApaNuM (2) polo bhAga (jema ke, jhADanuM) che ane eka ema kula tera dANAno dAva (2) phateha polAda na. (phA. paulAda) kharuM loDhuM; gajavela teivuM pomaco !. nAnI cUMdaDI; strIonuM eka jAtanI cUMdaDI polAdI vi. polAdanuM (2) majabUta (3) kadI tUTe nahIM pomAM vi. harakhagheluM (2) popaluM polAra na. pola; kANuM; bAkuM poyaNa, (NI) strI. (saM. padminI, prA. paumiNI, poliklinika na. (iM.) vividha rogonuM sAravAra kendra pomiNI) eka jAtanA kamaLanI vela poliTikala vi. (i.) rAjya-prakaraNI poyaNuM na. eka jAtanuM nAnuM kamaLa; rAtre khIlatuM kamaLa poliTiksana. (i.) rAjayanIti; rAjakAraNa [kAraNI poyaruM na. chokaruM; bALaka poliTiziyana paM. (iM.) rAjadvArI mANasa mustadI: rAjapoyuM. (povuM uparathI) vibhinnaramatomAM jayAMdaDo pahoMcA- polithIna na. (i.) eka rAsAyaNika padArtha DavAthI jIta gaNAyate mukarara karelI hada ke lakSa; "gola' poliyo chuM. eka bALaroga-lakavo [vavAnI rasI poyuM na. sogaThAM mATenuM ghara poliyo rasI strI, bALalakavo na thAya te mATenI pIvaDApora na. paraM; gAma pAsenI nAnI vasAhata virSe poliza na., strI. (iM.) caLakATa; opa; pAlIza pora kri.vi. (saM. pata, prA. pari) gaye varSe ke Avate polisI strI, (i.) nIti; taMtra calAvavAnI AcAraporasa puM. (saM. paruSa, prA. porisa) khuzAlIno ukarAMTo paddhati (2) vImAno karArapatra (2) zUrAtana; pANI (3) (lA.) gaurava paoNlisIholDara vi. (i.) vImo utarAvanAra porasAvuM akri. AnaMdathI UbharAvuM; harakhAvuM poliMga na. (iM.) matadAna mithaka poriyuM na. (saM. pota ke putra uparathI) chokaruM poliMga bUtha na. (i.) matadAna karavAnuM mathaka; matadAnaporiyo 5. chokaro; poyaro poliMga sTezanana, (iM.) poliMga bUtho AvelAM che tevuM sthaLa porI jhI. chokarI; poyarI polIsa . (i.) AMtarika vyavasthA ane salAmatI mATe porUkuM vi. poranuM; gaI sAlanuM rakhAtA mulakI daLano mANasa - sipAI (2) strI. poro paM. (prA. pora) pANImAM thato eka bArIka jIva polIsanI phoja ['polIsa-kasTaDI poro paM. (saM. prahara, prA. pahara) avasara; samo polIsa-kabajo 5. polIsanA kabajAmAM kedIe hovuM te; For Private and Personal Use Only
Page #553
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir polIsa-kamizanarI 53 6 | panaHpunya polIsa-kamizanara 5. (i.) polIsa-Ayukta posa . (saM. pauSa, prA. posa) poSa mahino DivuM polIsa-kasTaDI strI. (iM.) polIsanA kabajAmAM hovuM te posa, (doDo) 5. (phA. posta + doDo) khasakhasanuM khAlI polIsa-korTa strI. (i.) nAnA nAnA gunAnI phojadArI posavuM sakri, poSavuM adAlata prikArano guno; 'kaeNgnijhebala ophensa' posANa na. poSavuM te () mAgaNI; khapata polIsaguno chuM. je mATe polIse dharapakaDa karavI ghaTe tevA posAtuM vi. posAya tevuM (2) pura; moTuM jigyA polIsacokI strI. polIsanI cokI; "geTa posTa strI, (iM) DAka; TapAla (2) hodo (3) sthAna; polIsathANuM na. polIsacokI ke polIsa kAma mATenuM mathaka posTa-oNphisa strI. (i.) TapAla-kacerI; kAra polIsapaTela pu. gAmanI vyavasthAno sattAdhIza; mukhI posTakArDa na. (iM.) TapAlanuM patta polIsa-pArTI strI. (i.) polIsonI TukaDI posTaklArka puM. (i.) TapAla kacerIno kArakuna polIsamena chuM. (i.) rakSaNa karanAra sipAI posTa-grejyueTa vi. puM. (iM.) anusnAtaka polIsa riporTa muM. (.) AropInA gunAne lagatA posTa-baoNksa na. (i.) TapAlapeTI polIsatapAsano ahevAla posTa-mA(-sTa)stara puM. TapAla-kacerIno vaDo amaladAra poluM vi. (saM. pola, de. pola) vacce polANavALuM-khAlI posTamena puM. (iM.) TapAlI kirAtI cIraphADa vagere (2) mithyA dekhAvanuM; nirarthaka giDIdaDA jevI) posTamaoNrTa(-2) na. (I.) mRtadehanI tapAsa, te mATe polo paM. (i.) ghoDA para besI ramAtI eka medAnI ramata posTara na. (i.) jAhera sacana ke : pologrAunDa na. (iM.) polonI ramatanuM medAna (dIvAla para coMTADAya evuM) (2) jAheranAmuM poloniyama na. (I.) jemAMthI reDiyama maLe che te khanija posTala vi. (I.) posTane lagatuM; TapAlane lagatuM paoNsTrIphArma na. (i.) maraghAM uchera kendra posTala-oNrDara 5. (.) TapAla khAtAnI huMDI polyuzana na. (iM.) pradUSaNa posTala-vAna na., strI, TapAla laI janAruM vAhana povavuM, povuM sakri. (saM. protayati, prA. proavaI) parovavuM posTeja na. (i.) TapAlakharca ' (2) gabImAM nAkhavuM poha pu. (saM. prabhAta, prA. pahAa) paroDhiyuM, po poza puM, strI. (saM. prasUti) khobo (2) vi.(eka ke baMne poha ud. Dhorane pANI pAvAne uccArAto udgAra hAthanI) poza jeTaluM. udA. poza cokhA ne mUThI dALa poLa strI. (saM. pratolI, prA. paolI, polI) daravAjo paoNza-eriyA pu. (I.) bhadravistAra; vaibhavI vibhAga (2) daravAjAvALo mahollo (3) zerI pozadha pu. zrAvake karavAnuM eka vrata; pauSadha, paisA poLiyo chuM. ('poLa' uparathI) dvArapALa; daravAna pozadhazALAstrI, poSadha karavAnuMalaga sthAna, pauSadhazAlA poLI strI, (saM. polikA, polI) pAtaLI ane pocI pozAka pu. (phA.) paheraveza; lebAsa (2) paheravAnAM vastra roTalI (2) pUraNapoLI bUijIne kADhelA kaNa pozAkI strI, lUgaDAMlattAM ke tenuM kharaca poMka paM. (saM. pRthuka, prA. pahuM%) dUdha bharAyelA kaNasalAne pozAlaya na. jao pozadhazALA' poMkaNuM na. (da. puMkhaNAga) poMkhavAmAM vaparAtAM-dhULa, pondui vi. Azaro-uttejana ApanAra; murabbI; kadaradAna musaLa, ravaiyo ane trAka - e cAramAMnuM dareka (2) poSa chuM. (saM.) vikrama saMvatano trIjo mahino poMkhavAnI kriyA poSaka vi. (saM.) poSaNa karanAra; poSanAra poka(-kha)nuM sakri. poMkhaNA vaDe varakanyAne vadhAvavAM poSakatA strI, (saM.) poSaNapaNuM; poSaka hovApaNuM pokiyuM na. lIluM kaNasaluM (jeno poMka paDAya che.) poSakavAyu paM. prANavAyu; "oksijana' poMkha 5. juo 'poMka' poSaNa na. (saM.) poSavuM te (2) gujarAna; nabhAva poMkhaNiyuM na. juo "paMkhaNiyuM" poSaNakSama strI. (saM.) puSTikAraka rikSaka pokhaNuM na. (saM. prIti, prA. poMbaI) juo 'poMkaNuM poSaNiyuM na, poSaka vastu (ra) vi. paSTikara (3) pAlaka: poMgala 5. dakSiNa bhAratamAM pAka laNaNInI khuzAlImAM poSavuM sa.ki. (saM. poSaya) khavarAvI-pivarAvI jatana karavuM UjavAto eka utsava (2) uttejana-madada ApavI thivI; khapavuM paugaMDa vi. (saM.) bALavayanuM ke pAMcathI dasa varSanI uMmaranuM poSA(-sA)nuM a.kri. pAlavavuM; paravaDavuM (2) mAgaNI (2) na. bAlyavasthA; pAMcathI dasa varSa vaccenI uMmara poSita vi. (saM.) poSAyeluM; poSAtuM pagaMDAvasthA strI, (saM.) bAlyAvasthA; bALapaNa poSI(-sI) vi. poSa mAsanuM pautra puM. (saM.) dIkarAno dIkaro poSya vi. (saM.) poSavA yogya AnaMdaprasaMganI bakSisa pautrI strI, (saM.) dIkarAnI dIkarI posa . (phA. pota) nokaracAkarone hoLI-divALInI ke ponaHpunya na. (saM.) punaHpunaH thavuM te; vAraMvAra thavApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #554
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir paura V3o [prakRtimaMDala(-La) para . (saM.) zaherI; nAgarika (2) vi. pura-zaherane prakAzita (pustaka) (4) kri.vi. khullI rIte jAhera lagatuM rIte; sAkSAt Tina parajana puM. (saM.) nagaravAsI; nAgarika prakaTana na. (saM.) AvirbhAva (2) udaya (3) rahasyoghApauravI strI, (saM.) madhyagrAmanI eka mUchanA prakaTita vi. (saM.) pragaTa thayeluM pIrasya vi. (saM.) pUrvanuM; pUrva dizAne lagatuM prakara puM. (saM.) samUha; jaththo pIrasyavidyA strI, (saM.) pUrvanA dezonA loko ane temanI prakaTIkaraNa na. (saM.) gUDha raheluM spaSTa karavuM te saMskRti-sabhyatA vizeno abhyAsa karatuM zAstra prakaraNa na. (saM.) prasaMga; viSaya (2) graMthano vibhAga; inDolaoNjI adhyAya (3) koI bAbata uparano saMpUrNa vyavahAra paurANika vi. (saM.) purANane lagatuM (2) 5. purANI - mAmalo (4) kavikalpita vastuvALuM rUpaka-nATaka pauruSa vi. (saM.) puruSanuM (2) na. puruSatva (3) puruSAtana prakarI strI. (saM.) nATakamAMnI eka nAnI upakathA pauruSeya vi. puruSanuM; puruSane chAjatuM (2) puruSe raceluM prakarSavuM. (saM.) atyaMtatA (2) zreSThatA (3) caDatI; abhyadaya paurNamAsI, paurNimA strI. (saM.) pUrNimA; pUnama prakalpa chuM. (saM.) vyavasthA goThavaNa (2) Ayojana (3) pIrvAparva na. (saM.) pUrvA para hovApaNuM; krama pariyojanA; projekTa' paurvika vi. (saM.) pUrvenuM; pahelAnuM (2) pUrva dizAne lagatuM prakaMpa chuM. (saM.) atyaMta kaMpa-dhrujAro [dhvani paulasya vi. (saM.) pulasya RSinuM (2) puM. rAvaNa, kubera prakaMpI dhvani chuM. (saM.) jIbhanuM TeravuM pUjavA sAthe uccArAto ke vibhISaNa (3) caMdra prakAra chuM. (saM.) bheda; jAta (2) rIta; tareha (3) banAvaTa pauSa chuM. saM.) poSa mAsa prakAratara na. (saM.) prakAramAM phera ke taphAvata pauSTika vi. (saM.) puSTi ApanAra; poSaNa ApanAra prakAza paM. (saM.) ajavALuM (2) prasiddhi (3) prAkaTya pauMA, (-vA) pu.ba.va. (saM. pRthapha, prA. yahua) zekelI prakAzaka vi. (saM.) prakAza karanAruM (2) prasiddha karanAra - DAMgarane khAMDIne kADhelA capaTA dANA prakAzatva na. (saM.) prakAza Apavo ke hovo te pyAja na. piyAja; DuMgaLI, kAMdo prakAzana na. (saM.) prakAzita karavuM te (2) lokArpaNa (3) pyAjI vi. DuMgaLInA raMganuM, halakuM gulAbI prasiddha karelo graMtha pyAduM na. (phA. piyAdaha) zetaraMjamAM pedaLa sipAInuM prakAzanamaMdira na. pustako prasiddha karanAra saMsthA mahoruM (2) pedaLa sipAI prakAzamApaka na. (saM.) prakAza mApavAnuM yaMtra; "phoTomITara' pyAra chuM. (saM. priyakAra, apa. piAra) prema; prIta prakAzamApana na. (saM.) prakAza mApavo che ke tenI vidyA pyArI strI. (saM. priyatara, prA. piyAra uparathI) vahAlI prakAzamAna vi. (saM.) prakAzanuM prakAza pAtharI raheluM - strI; priyatamAM vihAluM prakAzalekhana na. (saM.) chabI pADavAnI kalA: phoTogrAphI pyAruM vi. (saM. priyatara, prA. piaara-piAra-piyAra) prakAzavarSa na. (saM.) eka sekaMDamAM havAmAM Azare pyAro chuM. vahAlo puruSa khiAlI; jAma 1,86,600 mAIlanI gatie jatuM prakAzanuM kiraNa, pyAlI strI. (phA. piyAleha) nAnuM pavAluM (2) dArUnI eka varSamAM kApe te aMtara pyAluM chuM. pavAluM prakAzavijJAna, prakAzazAstra na. (saM.) prakAzanuM vijJAna pyAlo chuM. moTuM pavAluM prakAzavuM a.kri. caLakavuM (2) sakri. prasiddha karavuM pyAlo paM. adhyAtmarasanA pAnano nirdeza karAvato eka prakAzita vi. (saM.) prakAzavALuM (2) chapAvI prasiddha kareluM bhajana prakAra prakAMDa paM. (saM.) DAbe (ra) vi. vistIrNa (3) (lA.) pyAsa strI. (saM. pipAsA, prA. piAsa-pivAso) tarasa; prakhara (4) uttama (5) vi. samartha pyAsI vi., strI, (-suM) vi. tarasyuM; tRpita prakIrNa vi. (saM.) verAyeluM; chUTuM chavAyuM (2) paracUraNa yuniTiva vi, (i.) gunA mATe zikSArUpa sajA tarIkenuM prakRti vi. (saM.) prastuta; jenI vAta cAlu hoya tevuM (2) yuriTana vi., pR. khristI proTesTanTa dharmanI (bhAre avikRta; mULa sthitinuM; kudaratI cokhaliyA) zAkhA ke paMthanuM prakRti strI. (saM.) kudarata (2) dharma; pradhAna guNa (3) khUna 5. (i.) paTAvALo [pavitra tabiyata (4) svabhAva; mijAja (5) amAtyavarga pyaoNra vi. (i.) zuddha; cokhkhuM; bheLaseLa vinAnuM (2) (6) prajA (7) puruSathI bhinna evuM jagatanuM mULa pra upa. AgaLa, mokhare, ghaNuM, bahAra, moTuM, UtaratI ke upAdAna (8) jene rUpAkhyAnanA pratyaya lAge che te caDatI kakSAnuM vagere artha Apato upasarga (9) mAyA prakaTa vi. (saM.) pragaTa; khulluM (2) pratyakSa (3) prasiddha; prakRtimaMDala(-La) na. Akho prajA samudAya; janatA Saa prathama For Private and Personal Use Only
Page #555
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prakRtivAda) pa 3 8 [prajAsmitA prakRtivAda 5. nisargavAda; "necarAlijhama pracArakAma na. (saM.) pracAra karavAnuM kAma prakRtivAdI vi., 5. prakRtivAda ke temAM mAnanAruM pracArakAmI vi. (saM.) pracAra karavAnI kSamatAvALuM; prakRtivinyAsa puM. (saM.) prakRtinA rUpamAM goThavavuM te pracAralakSI; "propegenDisTa' prakRtisiddha vi. (saM.) prakRti pramANenuM; svabhAvasiddha pracArakArya na. (saM.) pracAra karavAnuM kAma prakRSTa vi. (saM.) utkRSTa; uttama (2) prabaLa; atizaya pracAlaka puM. (saM.) calAvanAra; saMcAlaka (2) AraMbhaka prakopa . (saM.) gusso; kSobha (2) prabaLatA pracura vi. (saM.) khUba; puSkaLa (2) moTA vistAravALuM prakopita vi. (saM.) gussAvALuM; gusse karAyeluM pracchada na. vaMdana; DhAMkaNa; "repara' prakoi puM. (saM.) agrabhujA (2) coka (3) mahelanA pracchanna vi. (saM.) DhAMkeluM (2) achatuM; gupta daravAjA pAseno oraDo [kriyA pracchedana na. (saM.) zvAsa kADhavo te (2) vamana; UlaTI prakriyA strI. (saM.) kAryapraNAlI; paddhati (2) anudAna; pracchAdana na. (saM.) AvaraNa (2) DhAMkaNa prakSAlana na. (saM.) dhovuM te; dholAI pracchAdita vi. (saM.) DhAMkeluM; chupAveluM prakSAlita vi. (saM.) pakhALeluM; dhoyeluM prajanaka strI, janma ApanAra (mAtA) (2) utpAdaka prakSipta vi. (saM.) nAkheluM; pheMkeluM (2) pAchaLathI umerAyeluM prajanana naM. (saM.) janma Apavo-prasava thavo te (2) prakSepa chuM. (0Na) na. (saM.) dUra nAMkhavuM-pheMkavuM te (2) garbhAdhAna karavuM te vidyA; "yujeniksa pAchaLathI umeravuM ke umereluM te prajananazAstra na. garbhAdhAna, prasava ityAdine lagatI prakSepaka paM. (saM.) prakSepaNa karanAra (2) dUra sudhI pheMkanAra prajalpa, (vana) paM. na. (saM.) vAgunAda; khaDabaDATa prakSepAstra na. (saM.) maMtra ke yaMtra dvArA ghaNe dUra sudhI pheMkI prajavALavuM sakri. saLagAvavuM (2) dIpAvavuM zakAya evuM (2) ativinAzaka hathiyAra, 'misAila" prajaLavuM a.kri. saLagavuM; baLavuM prakhara vi. (saM.) atyaMta AkaruM lAge tevuM; pracaMDa; ugra; prajA strI, (saM.) janatA; lokasamUha (2) eka saMskRti ne tIkSNa aikyamAvavALA lokasamUha; eka rASTranI janatA (3) prakhyAta vi. (saM.) prasiddha; jANItuM vakhaNAyeluM; paMkAyeluM mAnavavaMzazAstranI rIte ekasarakho lokasamUha (4) prakhyAti strI. (saM.) prasiddhi; nAmanA rayata (5) saMtati pragaTa vi. (2) kri.vi. prakaTa; jAhera (2) prakAzita prajAkIya vi. (saM.) prajAnuM; -ne lagatuM pragaTavuM a.kri. pragaTa thavuM; janmavuM (2) saLagavuM (3) prajApati muM. (saM.) sRSTinI utpattinA adhiSThAtA deva; sa.ki, saLagAvavuM brahmA (2) rAjA (3) kuMbhAra (4) sUryamALAno eka pragaTAvavuM sakri. 'pragaTavuM'nuM preraka dUrano graha; 'yurenasa' pragati strI. AgaLa vadhavuM te; unnati (2) vikAsa prajAkSobha paM. (saM.) prajAno khaLabhaLATa pragatikara vi. pragati karanAra; prAgatika (2) vikAsazIla prajAgara 5. ujAgaro (2) UMgha na AvavI te pragatipatraka na. abhyAsamAM pragati keTalI karI te batAvatuM prajAtaMtra na. (saM.) prajAsattAka rAjayamaMtra; 'ripablika patraka prajAnugraha chuM. prajA upara anugraha-tenuM bhaluM karavuM te pragatimAna vi. (saM.) pragati karanAra; pragativALuM prajAparAyaNa vi. prajAmAM parAyaNa-tenI sevAmAM bhAvavAnuM pragativAda paM. vikAsavAda prajApAlaka puM. (saM.) rAjA; prajAnAtha pragativAdI vi.. paM. pragativAdamAM mAnanAra prajApAlana na. (saM.) prajAnuM pAlana-rakSaNa pragatizIla vi. pragati karatuM; pragati karye janAra prajApriya vi. (saM.) lokapriya pragabha vi. (saM.) prauDha; gaMbhIra (2) uMmare pahoMceluM; prajAbhAva 5. saM.) rASTriyatA pukhta (3) nirbhaya; nIDara (4) nirlajaja; dhRSTa (5) prajAmAnasa ne. (saM.) lokamAnasa uddhata; abhimAnI prajAvatI strI. (saM.) saMtAnavALI strI pragalabhatA strI. (saM.) pragarbhapaNuM; pauDhi; gAMbhIrya prajAvatsala vi. (saM.) prajA para hetavALuM; prajAparAyaNa pragADha vi. (saM.) bahu gADha; ghATuM (2) khUba (3) daDha prajAvyApI vi. (saM.) AkhI prajAmAM vyApela pracalita vi. (saM.) cAlatuM AveluM cAlu (2) pracAra prajAzAhI strI, lokazAsana; lokazAhI; DemokrasI' pAmeluM aisahya prajAsattAka vi. prajAnI sattA ke calaNavALuM; prajAnA pracaMDa vi. (saM.) bhayaMkara (2) kadAvara (3) ugra (4) vahIvaTavALuM; lokazAhI; DemokreTika' pracAra paM. (saM.) phelAvo (2) vahIvaTa; rUDhi (3) jAherAta prajAsattAvAda 5. prajAzAhI; lokazAsana pracAraka puM. pracAra karanAra prajAsmitA strI. (saM.) prajA tarIkenuM gaurava For Private and Personal Use Only
Page #556
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prajALavuM 5 3 [ pratinirdeza prajALavuM sakri. (prajAvuM uparathI) saLagAvavuM pratikArI(-raka) vi. pratikAra karanAruM prajIva paM. (saM.) sUkSma ekakozI prANI; 'proTozuA (jema pratikArya na. (saM.) badalo (2) UlaTuM kArya ['parI' ke, amIbA) ['viTAmIna' pratikAvya na. (saM.) upahAsa karavA karAtI pratikRti; prajIvaka vi. (saM.) jIvanatattva ApanAra; prANadAyI; pratikUla (saM.) (-La) vi. anukULa nahi tevuM; viruddha; UlaTuM prajotpatti strI. (saM.) saMtAna pedA thavAM te, -nI utpatti pratikUla(La)tA strI. anukULatA na hovI te prajJavi. (2) paM. (saM.) UMDuM jJAna dharAvanAra; jJAnI; sAruM pratikRti strI. (saM.) chabI (2) nakala prajJA strI. (saM.) buddhi; jJAna pratikoNa chuM. sAmI bAjuno khUNo | vi. (saM.) aMdha (2) na. jJAnarUpI netra pratikramaNa na. pApanI mAphInI prArthanA (jaina) prajvalita vi. (saM.) prajaLatuM; pradIpta (2) saLagAvI pratikrAMti strI, krAMti sAme jatI UlaTI-avaLI krAMti mUkeluM; bALavAmAM AveluM pratikriyA strI. (saM.) upAya (2) virodhI kriyA-gati praNa na. paNa; vrata (2) hoDa; zarata pratikSaNa kri.vi. (saM.) paLepaLe; pratyeka paLe praNata vi. praNAma karatuM (2) namra; vinayI pratikSita vi. (saM.) pAchuM pheMkeluM eikzana praNatapALa vi., pR. bhaktane pALanAra-rakSanAra; paramezvara pratikSita kriyA svi. cetAparAvartI kriyA, 'rileksa praNamavuM sakri. (saM. praNam) namavuM; namaskAra karavA pratikSepa chuM. (saM.) baLapUrvaka pAchuM pheMkavuM ke dhakelavuM te (2) praNaya . (saM.) prema (strIpuruSano) striI (ra) patnI asvIkRta karavuM te (3) rokavuM te (4) virodha ke khaMDana praNayinI strI, (saM.) prema karanArI ke premanuM pAtra thayelI karavuM te (5) vivAda praNathI vi. (saM. praNayanuM) prema karanAra ke premanuM pAtra pratikSepaka vi. (saM.) pratikSepa karanAra; pAchuM dhakelanAruM thayelo (puruSa) (2) puM. pati pratigAmI vi. (saM. pratigAmin) sAmI ke pAchI gati praNava paM. (saM.) OMkAra (2) nAdamaMtra karanAruM; pragatithI sAmuM (2) avaLacaMDuM praNavamaMtra 5. (saM.) OM maMtra (2) omakArano nAda pratigraha 5. (saM.) dAna levuM te (2) svIkAra praNAma !. (saM.) namaskAra; namana pratigrahaNa na. (saM.) svIkAra (2) lagna; vivAha praNAlI(likA) strI. (saM.) rUDhi; paddhati [karmaphalatyAga pratigrahI vi. (saM. pratigrahi) dAna lenAra praNidhAnana. (saM.)samAdhi, dhyAna(2) bhakti; upAsanA (3) pratigrahitA vi. puM. (saM.) svIkAra karanAra praNipata strI, (saM. praNipatti) kAlAvAlA; AjIjI pratighAta puM. (saM.) (mAryA) sAmuM mAravuM te (2) pratyAghAta; praNipAta yuM. (saM.) page paDavuM te; pagelAgaNa sAmo AghAta (3) rukAvaTa (4) paDagho; pratidhvani praNIta vi. (saM.) raceluM; racita ['sponsara pratighora(-5) 5. (saM.) paDagho; pratidhvani praNetA puM. (saM.) racanAra; racayitA (2) preraka; pravartaka; pratighoSita vi. (saM.) paDaghAvALuM; paghaDAthI gAjI UTheluM prata, (-ti) strI. graMthanI nakala (2) mULa lakhANa (3) praticakravAta pu. vaMToLiyo-UMdho vAto pavana jAta; varga kiraNa praticitra na. (saM.) kemerAthI lIdhela chabI; "phoTogrApha' pratabaMdhI strI. hada nakkI karavI te; pratavArI (2) vargI- praticchAyA strI. (saM.) paDachAyo; pratibiMba pratavArI strI. jamInanuM vargIkaraNa; pratibaMdhI; vargavArI; pratijJA strI. (saM.) paNa; niyama (2) zapatha klAsiphIkezana' riAba; zaurya pratijJApatra kuM., na. (saM.) pratijJAno lekha pratApa paM. (saM.) sAmarthya; prabhAva (2) teja; krAMti (3) pratijJAbaddha vi. pratijJAthI baMdhAyeluM pratApI(-pavAna) vi. (saM.) pratApavALuM, prabhAvavALuM pratidina(-vasa) kri.vi. (saM.) dararoja; haMmeza pratAraka vi. (saM.) chetaranAra pratidhvani 5. (saM.) paDagho; paDachaMdo pratAraNA strI, (saM.) chetarapiMDI; chaLa pratinavala strI. navalakathAnA khyAlane toDI navalakathAnuM je prati strI. prata (graMthanI nakala) (2) mULa lakhANa navuM svarUpa baMdhAyuM che te; "enTinovela prati nA. (saM.) tarapha pratinAyaka paM. (saM.) khalanAyaka prati upa. nIcenA arthamAM vaparAto eka upasarga : viruddha; pratinidhi chuM. (saM.) -ne badale; -nA taraphathI kAma karavA viparIta (pratikAra); sAme (pratyakSa); badalAmAM | niyukta karelo mANasa (3) elacI; 'DelIgeTa' (pratyupakAra); hareka-dareka pratyeka; pratikSaNa); samAna pratinidhitva na. pratinidhipada (2) pratinidhi cUMTavAno - sadeza (pratikRti) adhikAra pratiuttara puM. pratyutara; vaLato javAba [upAya; ilAja pratiniyama muM. (saM.) niyamano apavAda Apato niyama pratikAra paM. (saM.) virodha: sAmano (2) badalo (3) pratinirdeza paM. (saM.) pratipraviSTi'krosa-enTrI For Private and Personal Use Only
Page #557
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Jka sA pratinirmANa 54 - pratiSThA pratinirmANa na. (saM.) punaHsarjana kei sAmarthya pratibhA strI, (saM.) kAMti; teja (2) mAnasika zaktinI pratinirmANazakti strI. (saM.) punaHsarjana karavAnI zakti jhaLaka-chaTA (3) kalpanAsarjana ane zodhakhoLanA pratiniveza puM. (saM.) virodhI rajUAta; "enTithIsisa kSetramAM navanavuM teja batAvanArI asAdhAraNa buddhizakti pratipakSa chuM. (saM.) sAmeno pakSa (2) zatru; sAmAvALiyo pratibhAga 5. (saM.) bhAga; aMza (Avaka ke Upajano) (3) prativAdI [sAmAvALiyo; harIpha pratibhAna na. (saM.) bhAna; sUjha (2) taratabuddhi (3) pratipakSI puM. (saM. pratipakSinuM) pratipakSano mANasa; pratibhA ['riekzana' pratipattistrI. (saM.) prApti (2)pratIti; jJAna (3) saMmati; pratibhAva 5. (saM.) sAmI ke vaLatI asara; pratyAghAta; svIkAra (4) nizcaya;khAtarI (5) pratipAdana:nirUpaNa pratibhA(avaMta, AvAna, 0zALI) vi. pratibhAvALuM; pratipada, (-dA) strI, (saM.) paDavo; ekama [pade; padepade pratibhAsaMpanna pratipada kri.vi. (saM. pagale pagale (2) vAkyamAMnA dareka pratibhAsa puM. (saM.) AbhAsa; jhAMkhI pratipana vi. (saM.) jANeluM (2) svIkAreluM (3) maLeluM pratibhAhIna strI. (saM.) pratibhAnA abhAvavALuM, (4) zaraNAgata (5) sAbita kareluM (6) saMmAna- pratimalla puM. (saM.) pratipakSI malla; sAmA pakSano malla pratiSThA pAmeluM pratimA strI. (saM.) mUrti (2) pratibiMba; chAyA; "Imeja pratipAdaka vi. (saM.) pratipAdana karanAruM (2) samarthaka pratimAna na. (saM.) pratimA (2) pratibiMba (3) dRSTAMta pratipAdanana. (saM.)pramANo ApI puravArakaravuM te; "plIDiMga pratimAlekhana na. (saM.) pratimA joIne kareluM Alekhana; pratipAdita vi. (saM.) pratipAdana kareluM, samarthita moDeloiMga' pratipAgha vi. (saM.) jenuM pratipAdana karavAnuM hoya te pratimAvidhAna na. (saM.) pratimA banAvavI te pratipAla(La)ka (saM.) paM. bharaNapoSaNa karanAranuM rakSaNa karanAra pratimukha na. (saM.) nATakanA vastuno pAMcamAMnI bIjI saMdhi pratipAlana na. (saM.) bharaNapoSaNa; rakSaNa pratimUrta vi. (saM.) pratibiMbarUpa; barAbara mULa jevuM pratipALa pR. juo 'pratipAlaka" (2) strI. saMbhALa; rakSaNa pratimUrti strI. (saM.) pratibiMba; AbehUba nakala pratipoSaNa na. "phiDabeka'; pratipoSaNa, mULakArya ke vastumAM pratiyoga vi. (saM.) viruddha saMbaMdha (2) virodha; duzmanAvaTa sudhAraNA karI zakAya tevI pramANapUrNa mAhitI pratiyogitA strI. (saM.) duzmanAvaTa (2) harIphAI (3) pratiprakAzaka vi. (saM.) prakAzane pote jhIlI laI tene pAcho saMgharSa pheMke evuM [pheMke tevo guNa; riphalekzana' pratiyogI vi. (saM. pratiyoginuM), pR. harIpha pratiprakAzana na. (saM.) prakAzane pote jhIlI laI tene pAcho pratirakSa chuM. (saM.) sAme rahI laDanAra pratipraviSTi strI. (saM.) pratinirdeSa; 'krosa-enTrI pratirakSA strI. (-kSaNa) na. (saM.) saMrakSaNa pratiprazna 5. sAmo prazna; prazna sAme karelo prazna pratirava paM. (saM.) paDagho pratidhvani pratibaddha vi. (saM.) baMdhAyeluM (2) pratibaMdha -rUkAvaTavALuM pratirodha paM. (saM.) aTakAva; aTakAvavuM te; aTakAyata (3) rakSita; "proTekreDa pratirodhI, (-dhaka) vi. (saM.) rokanAre; aTakAvanAruM pratibaMdha puM. (saM.) viM; vAMdho; manAI; rukAvaTa pratiloma vi. (saM.) UlaTA kramanuM (2) upalA varNanI pratibaMdhaka vi. (saM.) rokanAruM - strI sAthenuM (lagna) (3) halakuM; nIcuM tochaDAI pratibaMdhita vi. (saM.) manA karAyeluM; "kaoNnTrAeNnDa prativacana na. (saM.) javAba; uttara (2) sAme bolavuM te; pratibAdha chuM. (saM.) bAdha; vAMdho; muzkelI prativamana na. (saM.) parAvartana (2) vamana; UlaTI pratibAdhakavi. (saM.) bAdha kare evuM; vAMdhAvALuMpraticchAyA prativarSa kri.vi. dara varSe; varSovarSa jivAba pratibiMba na. (saM.) paDachAyo; caLakatI sapATImAM paDatI prativAda 5. (saM.) virodha; khaMDana (2) virodhI uttara; pratibiMbavAda puM. (saM.) avidyAmAM parabrahmanuM pratibiMba prativAdIyuM. (saM. prativAdinuM) dAvAmAM bacAvapakSano mANasa paDatAM jagatabhAse che e prakArano matasiddhAMta; mAyAvAda prativAya chuM. (saM.) viM; naDatara pratibiMbavuM sakri. -nuM pratibiMba jhIlavuM; grahaNa karavuM prativedaka vi. (saM.) bAtamIdAra; guptacara pratibiMbita vi. (saM.) jenuM pratibiMba paDyuM hoya evuM pratizabda . (saM.) paDagho; pratighoSa pratibuddhi strI. (saM.) duzmanAvaTa; zatrutA pratizayana na. (saM.) anazana ke dharaNuM laI sUvuM te pratibodha paM. (saM.) jAgRti (2) jJAna, samajaNa (3) pratizodha paM. (saM.) badalo le-vera vALavuM te bodha; upadeza (4) smaraNa; yAda ApavuM te pratiSedha puM, (saM.) niSedha; manAI pratibodhaka vi. (saM.) pratibodha karanAruM pratiSThA strI, (saM.) AbarU; gaurava (2) (mUrtinI) pratibodhavuM sakri. bodha Apavo; samajAvavuM vidhipUrvaka sthApanA (3) sthiratA; majabUtI For Private and Personal Use Only
Page #558
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pratidAna 541 pratyutpanna pratiSThAna na. (saM.) sthAna; sthaLa (2) saMsthA pratyakSIkaraNa na. (saM.) pratyakSa karavuMmbharAvavuM te pratiSThApaka chuM. (saM.) pratiSThA karAvI ApanAra [jAmeluM pratyagdarzI vi. (saM.) aMtarmukha cakSuvALuM pratiSThita vi. (saM.) pratiSThAvALuM; AbarUdAra (2) sthira; pratyagra vi. (saM.) tAjuM; nUtana (2) zuddha pratisaMdarbha puM. sAmo saMdarbha; 'krosa repharansa' pratyapakAra chuM. (saM.) apakAra sAme karAto apakAra pratisaMbaMdhI vi. viruddha; virodhI ['kaoNnvarsa thiyarama pratyabhinaMdana na. (saM.) abhinaMdananI vastu ke vAtanI pratisiddhAMta muM. (saM.) cAlu siddhAMtathI UlaTo niyama; sAmethI rAjI thavuM ke te batAvavA kAMI ApavuM te pratispardhA strI. (saM.) harIphAI; pratiyogitA pratyaya paM. (saM.) vizvAsa; bharoso (2) anubhavajanya pratispardhI puM. (saM. pratispardhinuM) harIpha; pratiyogI jJAna; "ibrezana" (3) kAraNa; hetu (4) zabdo pratihata vi. (saM.) pratighAta-pratibaMdha pAmeluM banAvavA zabdone aMte lagADavAmAM Ave che te pratihAra .(saM.) dvArapALa; daravAna; saMtrI pratyayI vi. (saM.) pratyayavALuM (2) khAtarIvALuM (3) pratihArI strI, strI-daravAna; cokiyAta strI vizvAsavALuM pratihAruM na. pratihAranuM kAma pratyarpaNa na. (saM.) (kAyadAthI) pAchuM ApavuM ke soMpavuM pratihAsa puM. (saM.) hasanAranI sAme hasavuM te pratyavAya chuM. (saM.) vipna; naDatara (2) pApa; dveSa pratihiMsA strI. (saM.) hiMsA sAme hiMsA; khUna sAme khUna pratyaMga puM. (saM.) zarIranuM gauNa aMga-kapALa, kAna vagere pratihRdaya na. (saM.) hRdaya-tenA bhAvonuM pratibiMba pratyaMcAstrI. (saM.) paNacha; dhanuSyanI dorI joDe AveluM pratIka na. (saM.) pratimA; mUrti (2) cihna; nizAna; pratyaMta paM. sarahada; chellI sImA (2) vi. sarahada parasimbaoNla' pratyAkarSaNa na. (saM.) sAmI bAjunuM kheMcANa; "ripalbana pratIkAra vi. (saM.) juo 'pratikAra pratyAkhyAna na. (saM.) parityAga; asvIkAra (2) upekSA pratIkSA strI. (saM.) vATa jovI te [oraDo; veiTiMga rUma (3) Thapako pratikSAlaya na. (saM.) utArUo mATe UThavA-besavA mATeno pratyAgamana na. (saM.) pAchA AvavuM te pratIcI strI. (saM.) pazcima dizA; AthamaNI dizA pratyAgraha chuM. (saM.) Agraha sAme virodhI Agraha [evuM pratIta vi. (saM.) spaSTa jaNAyeluM (2) strI. pratIti pratyAghAtaka, pratyAghAtI vi. pratyAghAtavALuM; pratyAghAta kare pratIti strI. bharoso; vizvAsa; patIja (2) khAtarI (3) pratyAtmA chuM. (saM.) dareka AtmA-jIva samaja; jJAna pratyAghAta puM. (saM.) sAmo AghAta ke dhakko; "rI-eNkzana' pratIti(vekara, kAraka, 0janaka) vi. (saM.) pratIti pedA (2) paDagho; pratidhvani kare-karAve evuM; vizvAsapAtra pratyAyana na. (saM.) vyavahAra; "komyunikezana' pratIpa vi. (saM.) viruddha; UlaTuM (2) eka arthAlaMkAra pratyAropa chuM. (saM.) sAmuM ALa (tahomata) pratIpagAmI vi. (saM.) UlaTuM janAra; UlaTI dizA tarapha pratyAropaNa na. sAmenAmAM AropavuM te (2) eka aMga janAruM (2) viruddha rIte vartanAruM badalI bIjuM aMga dAkhala karavuM te (3) pratyAropa pratIyamAna vi. (saM.) spaSTa rIte jovAmAM AvatuM (2) karavo te spaSTa rIte anubhava thato hoya tevuM pratyAlocana na. (saM.) avalokananuM avalokana pratIya mAnArtha chuM. (saM.) vyaMjanAthI khADo thato artha (kAvya) pratyAvartana na. (saM.) athaDAIne pAchuM vaLavuM te; 'rivarjhana' pratIhAra chuM. juo 'pratihAra' pratyAvartI vi. (saM.) athaDAIne pAchuM vaLatuM (2) pAchuM pratIhArI strI, juo 'pratihArI' mULa jagA para AvatuM; pratyAvartaka; "rivarjhanara pratyaka(-ga) vi. (saM.) pAchuM phareluM; vimukha thayeluM (2) aMta- pratyAvaloka, (01) puM. siMhAvalokana (2) pAchaLathI pharI mukha; aMdara vaLeluM (3) aMtarvartI; AMtara (4) pazcima vicArI javuM te Avega pratyakSa vi. (saM.) najara sAmenuM (2) spaSTa; khulluM (3) pratyAga kuM. (saM.) Avega sAmeno Avega; pratikriyArUpa indriyagrAhya (4) cakSugraMhya (5) na. indriyo dvArA pratyAhAra chuM. (saM.) aSTAMganuM eka aMga; viSayamAtramAMthI thatuM jJAna (6) tenuM sAdhana - pramANa indriyone pAchI haThAvI eka jagAe sthira karavI te pratyakSakAma na. pratyakSa karavAnuM kAma; prekTikala varka prayukti strI, (saM.) javAba; uttara pratyakSayogyatA strI. pratyakSa thavAnI yogyatA pratyuta kri.vi. kivA; bIjI rIte (2) nIkara; nahIM to pratyakSavAda 5. (saM.) pratyakSa pramANane ja satya mAnanAro pratyuttara chuM. (saM.) sAmo javAba; javAbano javAba; vAda; "pojhiTivijhama' [visTa' pratiuttara pratyakSavAdI vi., 5. pratyakSavAdamAM mAnanAro: "paoNjhiTi- pratyutpanna vi. (saM.) yogya samaye tarata ja utpanna thayeluM For Private and Personal Use Only
Page #559
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pratyunnamati) 54 2 [prabalIkaraNa pratyunamati strI. (saM.) tarata-hAjara javAbI buddhi (2) pradUSaNa na. doSayukta karavuM te; kharAbI; gaMdakI vi. tevuM (mANasa) praduSTa vi. (saM.) ghaNuM duSTa (2) pradUSaNayukta pratyudAharaNa na. (saM.) sAmenuM-viruddhanuM udAharaNa pradeza puM. (saM.) deza; mulaka; bhUmi (2) moTA dezano eka pratyupakAra chuM. (saM.) upakAranA badalAmAM sAmo upakAra bhAga pratyupAya . (sa.) vaLato upAya pradezinI strI. (saM.) aMgUThAnI joDenI AMgaLI; tarjanI pratye nA. tarapha pradoSa chuM. (saM.) saMdhyAkALa (2) teraza karavAnuM zivanuM vrata pratyeka vi. (saM.) dareka hareka pahelethI; agAuthI pradyumnapuM. (saM.) zrIkRSNano rukmiNIthI thayelo putra (2) prathama vi. (saM.) paheluM (2) ki.vi. zarUAtamAM (3) kAmadevano avatAra pahelethI; agAuthI pradyota paM. (saM.) prakAza; prabhA prathamataH kri.vi. mULamAM; zarUAtamAM pradhAna vi. (saM.) mukhya (2) pu. vajIra; kArabhArI prathamatA strI, (-tva) na. pahelApaNuM; "prAyoriTI' pradhAnakhaMDa kuM. (saM.) mukhya khaMDa-oraDo; dIvAnakhAnuM prathamadarzanIya vi. zarUzarUnuM joyeluM ke jovAtuM pradhAnapada, (6), pradhAnavaTuM na. pradhAnano hodo; vajIrAI; prathamA vi., strI. (saM.) pahelI (vibhakti) maMtrIpada miMtrImaMDaLa prathamAvasthA strI. (saM.) prathama-pahelI avasthA pradhAnamaMDala strI. (saM.) (-La) na. pradhAnonuM maMDaLa; prathamavRtti strI. (saM.) pahelI AvRtti pradhAnavivarta puM. (saM.) pradhAna ke kArabhArI badalavo te ke prathamAzrama vuM. saM.) brahmacaryAzrama eiIDa palaTavo te prathamopacAra puM. (saM.) prAthamika upacAra-sAravAra; "pharsTa- pradhvaMsa na. (saM.) nAza; uccheda; vidhvasa prathA strI. (saM.) dhAro; vahIvaTa (2) rIta; cAla-paraMparA pradhvaMsaka vi. pradhvaMsa karanAra; nAzaka; ucchedaka prathAjaDa vi. prathAmAM jaDa thayeluM; rUDhicusta pranAlI, (-likA) strI. (saM.) rUDhi, paddhati prathAbuddhi strI. (saM.) prathA pramANe vicAratI-cIle cIle prapatti strI. (saM.) zaraNa levuM te; praNidhAna (bhaktiyoga cAlatI vRddhi (2) prathA vizenI samaja-buddhi ke vicAra prapattiyoga . (saM.) Izvara praNidhAna dvArA sadhAto prathita vi. (saM.) prakhyAta; prasiddha (2) darzAveluM; kaheluM; prapana vi. zaraNAgata; prapattivALuM [bhakta jAhera kareluM chiDe. udA. 'phaLaprada' prapanAtmA vi., 5. prapanna AtmAvALuM; khudAparasta; -prada vi. (saM.) "ApanAra' e arthamAM samAsamAM nAmane prapaMca kuM. (saM.) sRSTinA rUpano vistAra; samagra jagata pradakSiNA strI. (saM.) koI paNa vastu ke vyaktine jamaNI (2) saMsAra (3) sAMsArika mAyA (4) chaLakapaTa; bAju rAkhIne tenI AsapAsa pharavuM te; parikramA kAvAdAvA pradara vi. (saM.) apAyeluM pradAna thayeluM prapaMcavAda 5. (saM.) bhautikavAda; "maTiriyAlijhama" pradara kuM., na. strIono asAdhya gaNAto eka roga prapaMcI vi, prapaMcathI bhareluM, kapaTI; prapaMca kare tevuM pradarzapuM. (saM.) purAvAvastu; mudAmAla; 'ekjhibiTa' (2) prapA strI, (saM.) paraba pradarzanamAM mUkela vastu prapAThaka 5. (saM.) vedanAM prakaraNa; adhyAya pradarzaka vi. (saM.) batAvanAruM; dekhADanAruM prapAta chuM. (saM.) dhodha (2) moTo bhUsako kiravuM te pradarzana na. (saM.) nirUpaNa (2) hunnara, vidyA, kaLA prapAdAna na. (saM.) parabaDI mAMDI pANI pAvAnuM dAnakarma vagerenAM dazyone jAheramAM jovA mUkavAnI prAsaMgika prapitAmaha . (saM.) bApano dAdo; paradAdo yojanA; "eNkjhibizana prapitAmahI strI, (saM.) bApanI dAdI; paradAdI pradarzita vi. (saM.) batAveluM; jaNAveluM praputra chuM. (saM.) dIkarAno dIkaro; patra pradAtA chuM. (saM.) dAna ApanAra; dAtA; "Donara' prapUrNa vi. (saM.) saMpUrNapaNe bharapUra -pradAyaka vi. (samAsane cheDe) ApanAra udA. buddhipradAyaka prapojhala strI. (i.) prastAva; darakhAsta pradAna na. (saM.) ApavuM te; yogadAna prapautra . putrano pautra pradigdha vi. (saM.) kharaDAyeluM; lepAyeluM prapautrI strI, putranI pautrI pradIpa paM. (saM.) dIvo, dIpaka aijavALuM karanAra praphulla, (-llita) vi. (saM.) khIleluM (2) AnaMda pAmeluM pradIpaka vi. (saM.) uttejita karanAra (2) saLagAvanAra; prabala (saM.)(-La) vi. baLavAna (2) atyaMta pradIpana na. (saM.) saLagavuM te (2) uttejanA prabalita kAMkareTa pu. vadhu majabUta karela kAMkareTa; pradIpta vi. (saM.) saLageluM (2) uttejita [bagaDeluM "Ara.sI.sI." praduSTa vi. (saM.) ghaNuM duSTa (2) pradUSaNayukta (3) ghaNuM prabalIkaraNa na. (saM.) vadhAre prabaLa karavuM te For Private and Personal Use Only
Page #560
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prabaMdha 54 3 { prayatna prabaMdha chuM. (saM.) itihAsa ane daMtakathAthI mizrita lekha- pramAM strI. (saM.) yathArtha jJAna (2) mApa kRti (udA. bhojaprabaMdha) (2) citra kAvya (udA. pramANa na. (saM.) yathArtha jJAnanuM sAdhana (2) purAva; chatraprabaMdha, samudraprabaMdha) (3) goThavaNa; baMdobasta sAbitI (3) mA5; dhoraNa (4) be ke tethI vadhu prabaMdhaka vi., paM. prabaMdha karanAruM vyavasthApaka; "menejara' guNottaranuM sarakhApaNuM; "prapozana' (5) kri.vi. nakkI prabaMdhana na. (saM.) racanA; goThavaNa (6) vi. pramANabhUta; satya; mAnya karavA yogya prabaMdhasamiti strI. vyavasthA karanArI samiti pramANika vi. (saM.) pramANanAruM; "sarTiphAiMga' prabuddha vi. (saM.) jAgeluM (2) jJAnI; samaju (3) khIleluM pramANagraMtha puM. (saM.) pramANabhUta gaNAto graMtha prabodha paM. (saM.) jAgRti (2) jJAna (3) upadeza pramANatA strI, (-tva) na. sapramANa hovApaNuM: 'simeTI prabodhaka vi. (saM.) prabodha karanAruM (2) jagADanAre pramANapatra na. (saM.) padavI, yogyatA vagerenI khAtarI prabodhakAla, (-La) paM. savAra; jAgavAno samaya (2) Apato patra; "sarTiphikeTa jAgRtino samaya; "rinesAM' pramANabaddha vi. mApa, meLa ke dhoraNa pramANenuM prabodhana na. (saM.) upadeza; pravacana pramANabhUta vi. (saM.) vizvAsapAtra; mAnya rAkhavuM paDe evuM prabodha -dhi)nI strI, deva UThI ekAdazI-agiyAraza pramANabhUtatA strI. (saM.) vizvAsapAtratA prabodhavuM sa.ki. bodha Apavo; jagADavuM; upadeza Apavo pramANavAna vi. (saM.) pramANavALuM; sapramANa prabodhAtmaka vi. (saM.) prabodhavALuM; prabodhaka pramANavuM sakri. jANavuM (2) pramANabhUta mAnavuM; kabUla prabhava chuM. (saM.) utpatti; janma (2) utpattisthAna rAkhavuM (3) puravAra karavuM tirkazAstra prabhavavuM a.kri. utpanna thavuM; janmavuM pramANazAstra na. yathArtha jJAnanA sAdhananuM zAsa; nyAyazAstra; prabhA strI. teja; kAMti (2) damAma pramANasara vi. (2) kri.vi. mApasara; mApa pramANe thiyeluM prabhAkara chuM. (saM.) sUrya pramANasiddha vi. (saM.) pUravAra thayeluM; pramANo dvArA siddha prabhAta na. (saM.) savAra; paroDha (2) eka rAga pramANita vi. (saM.) pramANa karAyeluM; pramANabhUta thayeluM; prabhAtapherI strI, prabhAtanuM gAnavAdana ke pharatAM-pharatAM te "sarTiphAIDa phikezana karanArI maMDaLI pramANIkaraNa na. pramANavuM-pramANita karavuM te; "oNthenTiprabhAtiyuM na. savAramAM gAvAnuM pada ke teno prakAra pramANenA peThe; anusAra(karanAra (3) jJAnanodaga-sAkSI prabhAmaMDala (saM.) (-La) na. tejanuM kUMDALuM; "helo" pramAtAstrI. mAtAnI mAtA (2) paM. pramANo dvArA jJAna prApta prabhAva puM. (saM.) zakti (2) pratApa; teja (3) damAma; pramAtAmaha . (saM.) mAtAnA dAdA rUAba (4) asara; guNa pramAtAmahI strI. (saM.) mAtAnAM dAdI prabhAvaka (saM.) prabhAvazALI vi. prabhAvavALuM chiMda pramAditA strI. (saM.) pramAdIpaNuM; pramAdI hovuM te prabhAvatI vi. strI. prabhA-kAMtivALI strI (2) rucirA pramAdI vi. (saM. pramAdinuM) pramAdavALuM; ALasu; edI prabhAvazIlatA strI, prabhAvazALIpaNuM pramArjana na. (saM.) vALavuM, jhUDavuM ke mAMjIne sApha karavuM te prabhAvita vi. prabhAvanI asaramAM AveluM (2) prabhAvavALuM pramArjita vi. (saM.) sAvaraNI vagerethI sApha kareluM prabhu puM. (saM.) paramezvara (2) mAlika; svAmI (3) vi. pramita vi. sAbita; siddha (2) parimita; alpa (3) zaktimAna; samartha [paNuM; devatva pramANajJAna (4) -nA mApanuM, -nA jeTaluM (samAsamAM) prabhutA strI. (saM.) mAlikI (2) gaurava (3) paramezvara- pramukhapR. (saM.)sabhApati; adhyakSa (2) vi. mukhya; AgevAna prabhutva na. (saM.) mAlikI (2) kAbU pramukha (0sthAna, 0pada) na. pramukhanI jagA [mata" prabhumaya vi. prabhunI bhaktithI taraboLa-otaprota pramukhamata paM. pramukhe ApavAno mata; tulasIpatra; "kAsTiMga prabhuti nA. (saM.) vagere; ityAdi prameya na. (saM.) pramANa dvArA jenuM jJAna karAvAtuM hoya te prabheda puM. (saM.) bhinnatA; taphAvata (2) bheda; prakAra (3) (2) siddha karavAnI vastu; siddhAMta; thiyarama' (ga.) bhinna karavuM - juduM pADavuM te prameha chuM. (saM.) eka roga; paramiyo pramatta vi. (saM.) pramAdI; gAphela (2) madamatta; mAteluM pramoda kuM. (saM.) Amoda; AnaMda pramathavuM (saM. pramathu) valovavuM (2) pIDavuM (3) mArI pramodI vi. AnaMdI; harSayukta nAkhavuM; nAza karavo pramozana na. (i.) zALAmAM upalA vargamAM caDAvavuM te pramada puM. (saM.) harSa; AnaMda (2) bhAre garva (prAyaH napAsa thanArane) (2) hodA ke pagAramAM baDhatI amadavana na. (saM.) raNavAsano bAga ke vadhAro [uccAraNano prayatna (vyA.) amadA strI. (saM.) juvAna suMdara strI prayatna chuM. (saM.) prayAsa; koziza; yatna (2) varNanA For Private and Personal Use Only
Page #561
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prayatnabaMdho 544 | pravegita prayatnabaMdha pu. zabdonA uccAraNa parathI karAtI padyaracanA pravara vi. mukhya - zreSTha puruSa (2) na. janoInI prayatnavAna vi. (saM.) prayatna karanAruM - brahmagAMThanI traNa AMTImAMnI dareka AMTI prayatnazIla vi. (saM.) prayatnamAM macyuM rahenAruM pravaratA strI. (saM.) agratAkrama prayAga na. (saM.) hAlanuM alhAbAda pravarasamiti strI. khAsa kAma mATe nimAyelI samiti prayAgavaTa(-) paM. prayAgano prasiddha vaDa; akSayavaTa pravarta(-7)ka vi. (saM.) preraka; pravRtta karanAra (2) puM. prayANa na. (saM.) javuM te; prasthAna (2) maraNa pravartAvanAra (3) saMsthApaka prayAsa vi. (saM.) zrama; mahenata (2) prayatna; udyoga pravarta(-7)na na. (saM.) pracAra; prasAra prayukta vi. (saM.) yojAyeluM; karAyeluM; prayojita pravartanA strI. (saM.) pravartavuM te (2) pravRtta thavuM te prayukti strI. (saM.) viziSTa yukti ke karAmata; "Tekanika' pravarta(-7)mAna vi. (saM.) pravartatuM; phelAtuM oivuM prayuta vi. (saM.) dasa lAkhanI saMkhyAnuM pravartavuM a.kri. (saM. pravRta) phelAvuM (2) cAlavuM, pramANita prayoktA chuM. prayoga karanAra pravAta chuM. (saM.) pavanano jhapATo; sakhata pavana prayoga kuM. (saM.) upayoga; vApara (2) jAraNamAraNa vagere pravAda puM, (saM.) paraspara vAtacIta (2) lokomAM cAlelI tAMtrika upacAra (3) sAdhanA; anuSThAna (4) akhataro vAta (3) badanAmI dhira; paravALuM (5) kriyAnAthanA anvaye kriyApadanI yojanA. udA. pravAla (saM.) na. samudramAM eka jAtanAM jIvaDAMe banAveluM karmaNiprayoga (vyA.) (6) (nATaka) bhajavavuM te pravAsa puM. (saM.) musApharI; saphara; yAtrA prayogakhora vi. prayoga karyA karavAnI TevavALuM pravAsana na. pravAsapravRtti, pravAsa-vyavasthA prayogavida paM. (saM.) nATyaprayoga jANanAra pravAsabhaththu na. musApharI kharca aMge maLatuM vaLatara prayogavIra vi. (saM.) navuM navuM zodhavA prayoga karI pravAsI puM. (saM. pravAsinuM) musAphara; yAtrika; pathika evAmAM vIra-jhUre jigA; leboreTarI' pravAha pu. (saM.) vaheNa prayogazAlA, (-LA) strI. vaijJAnika prayogo karavAnI pravAhana na. prasAraNa; "TrAnsamizana' prayogazIlatA strI. (saM.) vastune prayogathI cakAsavI ke pravAhapatita vi. pravAhamAM paDeluM - cAlatuM AveluM ajamAvI jovAnI prayogavAdI pravAhita vi. (saM.) vahetA pravAharUpa prayogasiddha vi. (saM.) prayogathI siddha kareluM pravAhitA strI. (saM.) pravAhIpaNuM teivI vastu prayojaka chuM. (saM.) preraka (2) lekhaka (3) zarU karanAra pravAhI vi. saM. pravAhina) relo cAle evuM (2) na. prayojana na. (saM.) sababa; hetu (2) upayoga pravAholtha vi. (saM.) pravAhamAMthI pragaTatuM; pravAhane lagatuM prayojanA strI. jhINavaTathI yojanA karavI te pravALa na. pravAla; paravALuM prayojavuM sakri. upayogamAM levuM; prayojita karavuM pravALI strI, parIvALAMnI DAkhalI prayojita vi. (saM.) yojeluM, goThaveluM (2) kAmamAM lIdheluM, praviSTa vi. (saM.) kuzaLa; kAbela; dakSa; hoziyAra (2) prayogamAM ANeluM aMdara dAkhala thayeluM siAmelagIrI; enTrI prayojya vi. (saM.) kAmamAM levA yogya; AcaravA yogya praviSTi strI. sAmelagIrI; dAkhala thavApaNuM (2) zabdanI praroha pu. (saM.) aMkura; phaNago pravINa vi. (saM.) kuzaLa; nipuNa; dakSa pralaya paM. (saM.) vinAza (2) kalpane aMte jagatano laya pravRtta vi. (saM.) cAlu; vartamAna (2) pravRttimAM maceluM pralayaMkara, pralayakArI vi. (sa.)pralaya kare evuM vinAzakArI ke lAgeluM yA rokAyeluM pralayakAla(-La) paM. pralaya thavAno kALa (2) mahA-moTI pravRtti strI. (saM.) udyoga; vyavasAya (2) hilacAla (3) Aphatano samaya [Aga sAMsArika viSayomAM macyA rahevuM te pralayAgni strI. (saM.) pralaya kare evAM moTo agni ke pravRtti(Odharma, 0mAga) paM. sAMsArika pravRttino mArga (2) pralApa chuM. (saM.) AvezamAM moTethI asaMbaddha bolavuM te; IzvaraprItyarthe pravRtti karIne mokSa pAmavAno mArga mithyA bakavATa (2) vilApa pravRttimaya vi. (saM.) pravRttithI bhareluM; pravRttivALuM pralobhaka vi. bhAre lobhAvanAra pravRddha vi. (saM.) vadheluM; phelAyeluM pralobhana na. (saM.) bhAre lAlaca pravRddhi strI. (saM.) vadhAro; sAro evo phelAvo pravaktA . (saM.) pravacana karanAra pravega kuM. (saM.) vizeSa vega; "ekselarezana' pravacana na. (saM.) vyAkhyAna; prabodhana; bhASaNa pravegaka vi. (saM.) vegavardhaka; gativardhaka pravacanakAra DuM. (saM.) vyAkhyAna karanAra; vyAkhyAtA pravegabaDhatI strI. krama bahAra baDhatI pravaNa vi. DhaLatuM; nameluM (2) namra (3) abhimukha pravegita vi. (saM.) pravegavALuM: pravegamAM AveluM For Private and Personal Use Only
Page #562
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir praveza 45 [ prasAra praveza paM. (saM.) pesavuM ke dAkhala thavuM te (2) nATakamAM praznaparaMparA strI. (saM.) uparAuparI prazno pUchavA te; aMkano peTAvibhAga (3) AraMbha praznapAtra vi. jene vize prazna ke zaMkA saMbhave evuM (2) pravezaka vi. (saM.) praveza karAvanAruM ke karanAruM (2) paM. prazna UThe evuM nATakamAM te sthaLa; jayAM vacce banI gayelI paNa praznamAlA (-LA) strI. (saM.) praznAvali; praznaparaMparA raMgabhUmi upara na ANelI bAbata koI pAtra praznavirAma na. lakhANamAM (?) AvuM praznasUcaka virAmacihna vArtAlApa mAraphate jaNAvI de che. praznArtha vi. praznAtmaka (2) 5. vAkyanI praznasUcaka - praznano pravezadvAra na. dAkhala thavAno daravAjo ke bAraNuM artha nIkaLe evI racanA evuM pravezapatra na, paM. zALA, parIkSA vageremAM dAkhala thavA praznArthaka vi. (saM.) praznArtha; jemAM praznano artha thato hoya mATe bharavAnuM arajIpatra praznAvali(lI, Li, -LI) strI, praznamALA; praznonI hAra; pravezamArga kuM. (saM.) praveza karavAno rasto; "eproca-roDa praznaparaMparA [gaNatarI karI karela janmotrarI pravezavuM akri. (saM. praviza) praveza karavo; dAkhala thavuM praznotarI strI. janma lagnane abhAve praznanA muhUrta parathI (2) UMDe UtaravuM praznottara pu.ba.va. savAlo ne javAbo pravezArthI vi., 5. praveza karavA cAhatuM praznottarI strI, savAlajavAbarUpe thatuM vivecana pravezikA strI. koI paNa viSayamAM praveza karAvanArI copaDI prasakta vi. (saM.) vaLageluM (2) Asakta: anurakta pravrajita vi. (saM.) pravrajayA (saMnyasta) lIdhela hoya tevuM prasanna vi. (saM.) khuza; AnaMdI (2) saMtuSTa (3) saraLa; pravrajyA strI. (saM.) saMnyAsa; sarvatyAga (2) saMnyAsanI artha tarata samajAya tevuM (4) nirmaLa; pAradarzaka dIkSA prasannatA strI. khuzI; AnaMda prazamana na. (saM.) zAMta karavuM - zamAvavuM te prasara puM. prasAra; phelAvo (2) vega; jhA5 prazasta vi. (saM.) vakhaNAyeluM; uttama (2) vihita; zAstra prasaraNa na. (saM.) prasAra; phelAvo je karavAnuM vidhAna karyuM hoya tevuM (3) hitakara; prasaravuM a.kri. (saM. prasU) phelAvuM; patharAvuM (utpatti benivolanTa kivitA ke lekha prasava puM. (saM.) janma Apavo ke thavo te (2) janma; prazasti strI. (saM.) prazaMsA; vAhavAha (2) prazaMsAnI prasavavuM sakri. (saM. prasU) jaNavuM (2) a.kri. janmavuM prazasya vi. (saM.) vakhANavA lAyaka-pAtra prasaMkhyAna na. (saM.) gaNatarI, gaNanA (2) samyakajJAna prazasyatA strI. (saM.) vakhANavAlAyaka hovApaNuM prasaMga kuM. (saM.) avasara (ra) sahavAsa; saMga (3) prazaMsaka vi. (saM.) vakhANanAra; prazaMsA karanAruM prakaraNa; viSaya (4) banAva; ghaTanA prazaMsana na. (saM.) pazasti; vakhANa prasaMgakAvya na. (saM.) prasaMgane anulakSatuM kAvya prazaMsanIya vi. (saM.) prazasya; vakhANa yogya prasaMgabhUta vi. (saM.) prasaMgane lagatuM; prastuta prazaMsavuM sakri. (saM. prazaMsu) vakhANavuM; tArIpha karavI prasaMgavazAt kri.vi. (saM.) prasaMgane lIdhe; prasaMgopAtta prazaMsA strI. (saM.) vakhANa; tArIpha pasaMgasevI vi. lAga sAdhI le tevuM takasAdhu prazAkhA strI. (saM.) nAnI zAkhA; peTAzAkhA; upazAkhA prasaMgAvadhAna. (saM.) samayasUcakatA viSayAMtara thavuM te prazAkhI vi. (saM. prazAkhinuM) pra bAvALuM: nAnI nAnI prasaMgataratA strI. (saM.) prasaMgane prastuta na hovuM - DALIovALuM prasaMgocita vi. (prasaMga+ucita) prasaMgane yogya prazAsana na. (saM.) rAjaya karavuM te; sattA calAvavI te (2) prasaMgopAtta kri.vi. prasaMge; prasaMga AvyethI kartavya saMbaMdhI zikSA; upadeza prasAda paM. (saM.) prasannatA; rAjIpo (2) maherabAnI (3) prazAMta vi. (saM.) khUba zAMta (2) avAja vinAnuM (3) nirmaLatA (4) varasAda (5) sAMbhaLavAnI sAthe ja 5. e nAmano mahAsAgara bhAva phare ane hRdayamAM UtarI jAya tevo kAvyano praziSTa vi. (saM.) khAnadAna, saMskArI (2) ucca prakAranI eka guNa (6) prasAdI; devane dharAvelI sAmagrI sAhityika kSamatAvALuM; saivapriyA 'klAsikala' prasAdaka vi. (saM.) prasanna karanAruM (2) pasAda karanAruM, praziSya puM. (saM.) ziSyano ziSya; paraMparAmAM ziSya prasAdAtmaka vi. (saM.) nirmaLa (2) prasAda guNavALuM prazItaka na. vastu ThaMDI rAkhavAnuM sAdhana; rephrijareTara" prasAdI strI, devane dharAvelI sAmagrI (2) deva athavA prazna puM, na. (saM.) savAla (2) bAbata; jANavA gurae prasanna thaI ApelI cIja (3) mAra vicAravAnI ke carcavAnI vastu; 'problema prasAdhana na. (saM.) sajAvaTa; zaNagAra ke te sajavAnI praznakAra DuM. (saM.) prazna pUchanAra; pRcchaka sAdhanasAmagrI; "ToIleTa' praznapatra paM., na. savAlapatraka priznAvali prasAra paM. (saM.) phelAvo; vistaraNa For Private and Personal Use Only
Page #563
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prasArako 54 6 [prANa prasArakavi phelAvanAruM, vistaraNa karanAruM ['broDakAsTiMga" prahasana na. (saM.) durguNanI phajetI karanAruM eka ke be aMkanuM prasAraNa na. (saM.) prasaraNa-phelAvuM te (2) prasAravuM te hAsyarasapradhAna nATaka prasAravuM sa.ki. prasare ema karavuM; phelAvavuM prahAra chuM. (saM.) ghA; phaTako prasArita vi. (saM.) prasAreluM; phelAyeluM prahelikA strI. (saM.) ukhANo; samasyA viSNubhakta prasArI chuM. phelAvanAra (2) zarIrane phelAvI zakanAra praphlAda . (saM.) hiraNyakazipuno putra - prasiddha prasiddha vi. (saM.) khAta (2) chapAvI prasiddha karavuM te prAimara 5. (i.) vastune raMga karatAM agAu lagADAtuM (3) jAherAta astara (2) strI. bALapothI (3) koI paNa viSayanuM prasiddhipatra puM, prasiddhisUcana na jAherakhabara; sUcanApatra prAraMbhika pustaka kiMpanIno) "sTava' prasuta vi. (saM.) suta; sUteluM (2) ghasaghasATa UMgheluM prAImasa chuM. (.) vilAyatI cUla; (e nAmanI prasta vi. jaNeluM; janmeluM (2) na. saMtAna; prajA prAIveTa vi. (i.) khAnagI (2) vyaktigata prakAranuM prasUtA strI. (saM.) jene taratamAM prasava thayo hoya evI prAIsa strI. (iM.) kiMmata; mUlya niI yAdI - strI; suvAvaDI prAIsalIsTa na. (i.) kiMmata darzAvatI vecANanA padArthoprasUti strI. (saM.) prasava (2) suvAvaDa (3) saMtati prApha kri.vi. (saM.) pahelAM; agAu prasUtivara chuM. (saM.) suvAvaDIno tAva prApta vi. (saM.) pUrvanA samayanuM (2) pUrva janmanuM; pUrva prasUtigRha na. suvAvaDa mATenuM davAkhAnuM suvAvaDakhAnuM janmane lagatuM (3) na. bhAgya; nasIba[(pustakanI) prasUtizAstra na. (saM.) suvAvaDa viSayaka zAsa prAcya na. (saM.) pragaTavuM te; avatAra (2) prasiddhi prastara 5. ghAsa, pAta vagerenI pathArI (2) sapATI prAkAra chuM. (saM.) koTa; killo prastAra chuM. (saM.) prastara (2) phelAva; vistAra prAkRta vi. (saM.) prAkRtika (2) sAmAnya varganuM; mAmUlI prastAva paM. (saM.) AraMbha (2) prasaMga; bAbata (3) (3) sAmAnya janasamudAyane lagatuM (4) aziSTa; darakhAsta; TharAva kiranAra saMskAra vinAnuM (5) strI, na. (saMskRta uparathI prastAvaka vi. (2) pu. darakhAsta karanAra (2) TharAva rajU UpajelI) eka prAcIna lokabhASA (6) saMskRta parathI prastAvanA strI. (saM.) upAdyAta; Amukha apabhraMza thaIne AvelI koI (prAcIna arvAcIna) prastuta vi. (saM.) kahevAmAM AveluM (2) carcAtuM (3) na. bhASA bhiAvika (3) laukika jene vize kahevAnuM ke kahevAtuM hoya te (4) TANuM; prasaMga prAkRtika vi. (saM.) kudaratane lagatuM; bhautika (2) svAprastuti strI. (saM.) niSpatti; rajUAta; taiyAra karAyeluM; prAkrama na. parAkrama prazaMsA, prakaTatuti pistAnuM (3) mArga prAkramI vi. parAkramI, zUravIra prasthAna na. (saM.) pravAse javA UpaDavuM te; prayANa (2) prAkakathana (saM.) AraMbhanA be bola; bhUmikA prasthAnatraya nA, (-pI) strI. vedadharmanA pAyArUpa prAgU ki.vi. (saM.) pahelAM, agAu upaniSada, brahmasUtra ane bhagavadgItA e traNa prAgaDa strI. (saM. prAnuM prAgU thaIne) paroDha; maLasakuM prasthApavuM sakri. sthApavuM; prameya tarIke rajU karavuM-mUkavuM prAgaTya na. prAkraya, pragaTavuM te (avatAra) (2) prasiddhi prasthApita vi. (saM.) sthApita kareluM; siddha kareluM (pustakanI) prasturita vi. (saM.) pragaTa jaNAI AvatuM; skurita (2) prAgatikavi. (saM.) pragati karanAra; pragatizIla hiMmata malma na. (saM.) pragabhatA; vadhu paDatI hiMmata-khoTI prasphoTakavuM. (0na)na. phUTa thavuM ke karavuM te (2) khulAso; prAgaitihAsika vi. (saM.) itihAsakALathI; atiprAcIna prasvedagraMthi strI. (saM.) parasevo pedA karatI graMthi prAcI strI, (saM.) pUrva dizA prasava puM. (0Na) na. prastAva puM. TapakavuM te; jharavuM te (2) prAcIna vi. (saM.) jUnuM; purANuM (2) pUrva dizAnuM dhArA; vaheNa (3) jharaNuM [dhArA (4) jharaNuM, jharo prAcInatA strI. jUnApaNuM ghaNuM purANuM prastAva muM. (saM.) TapakavuM te (2) dUjhavuM te (3) vaheNa; prAcInapaMthI vi., 5. purANapaMthI; "orthoDoksa" prasuta vi. (saM.) jhareluM; TapakeluM (2) dUjheluM prAya vi. (saM.) pUrvanuM (dizA ke dezanuM) prasveda puM. (saM.) parasevo; pasIno prAcyavidyA strI. pUrva pradezanAM itihAsa, sAhitya, prahara paM. (saM.) traNa kalAka pahora; be coghaDiyAMno samaya tattvajJAna vagerenuM anveSaNa karatI vidyA: 'inDolaoNjI praharaNa na. (saM.) prahAra karavo te (2) zastra (3) astra prAjJa vi. (saM.) buddhizALI; catura (2) jJAtA; pichANanAra praharI puM. (saM.) paheregIra; cokIdAra; saMtrI prANa puM. (saM.) zAsa; zvAsano vAyu (2) jIva (3) praharSa paM. (saM.) ati AnaMda; ghaNI prasannatA jIvanazakti; baLa For Private and Personal Use Only
Page #564
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prANaghAto pa47 [prAmukhya prANaghAta puM. (saM.) vadha (2) mRtyu prANI(-Ni)vidyA strI, prANIonA zarIrane lagatuM zAstra; prANaghAtaka vi. (saM.) jIvaleNa; mRtyu lAvanAruM prANeza puM. (saM.) prANanAtha; jIvanasvAmI prANaghoSa chuM. (saM.) kAna rUMdhatAM saMbhaLAto zarIramAM prANa prANezvarI strI, (saM.) prANanI mAlika; prANapriyA calanano ghoSa; nAda vuiM. prItama; pati prAta chuM., na. (saM. prAta) paroDhiyuM; savAra [karma prANajIvana vi. (saM.) prANane jIvanarUpa; prANAdhAra (2) prAtaHkarma na. (saM.) snAna, saMdhyA vagere savAre karavAnuM prANadAtA ., vi. (saM.) potAno prANa Ape che ke prAtaHkALa paM. savAra; uSAkALa bIjAno prANa bacAve te (2) poSaNanI vyavasthA prAtaH saMdhyA strI, (saM.) savAranI saMdhyA-vidhi karanAra bIjAne bacAvavo te prAtaHsAmagrI strI, (saM.) prAtaH sAmagrI prANadAna na. (saM.) prANa Apavo te; kurabAnI (2) prAtaHsnAna na. (saM.) savAranuM snAna prANadhAraNana. (saM.) jIvaTakAvI rAkhavo te [(3) prANI prAtaHsmaraNa na. (saM.) savAre UThIne prabhune aravuM te (2) prANadhArI vi. prANa dhAraNa karanAruM (2) paM., na. mANasa savAranI prabhuprArthanA ((2) tevI pUjaya (vyakti) prANanAtha . (saM.) prANano nAtha-pati prAtaH smaraNIya vi. (saM.) savAre UThIne smaravA yogya prANapaNe kri.vi. jAnane jokhame pratibhAsika vi. (saM.) (khoTo) pratibhAva karAve evuM; prANapyAruM vi. prANa samAna priya bhrAmaka; AbhAsavALuM prANapratiSThA strI. prANa phUMkavo te (2) mUrtinI sthApanA prAtizAkhya na. (saM.) vedanI judI judI zAkhAono, karatAM pahelAM matro dvArA temAM prANano Aropa karavo te uccAraNa vagerenA niyamone lagatI vyAkaraNagraMtha prANaprada vi. (saM.) prANa ApanAruM; jIvanadAna karanAruM prAthamika vi. (saM.) AraMbhanuM (2) AraMbha dazAnuM prANapriya vi. (saM.) prANapyAruM; khUba vahAluM prAdi vi. (saM.) AdimAM pravagere upasargavALuM [vidhura prANamaya vi. (saM.) prANa-zaktithI bhareluM; prANavAna prAdibahuvIhipuM. (saM.) bahuvrIhisamAsano eka prakAra; udA. prANamayakoza(-Sa) . (saM.) jIvanA pAMca koSomAMno prAdurbhAva . (saM.) utpatti; pragaTa thavuM te bIjo-AnaMdamaya koza prAdurbhata vi. (saM.) prAdurbhAva pAmeluM; pragaTeluM prANavallabha paM. prANa samAna vahAlo puruSa-pati diyitA prAdezika vi. (saM.) pradezanuM; pradeza saMbaMdhI prANavallabhA strI, prANa samAna vahAlI evI patnI: prAdhAnya na. (saM.) pradhAnapaNuM; mukhyatva prANavAna vi. (saM.) prANavALuM, cetanavALuM prAdhyApaka . (saM.) (vyAkhyAtAthI uparanA sthAnano) prANavAyu puM. (saM.) e nAmano eka vAyu je prANIone vyAkhyAtA, adhyApaka; prophesara" (2) khaTapaTavALuM jIvavAnuM baLa Ape che; "oksijana prApaMcikavi. (saM.) prapaMca saMbaMdhI: saMsAravahevArane lagatuM prANaviniyama dhuM. dardImAM pedA karelI morAvasthA; prApta vi. (saM.) meLavAyeluM ke maLeluM (2) upasthita; rajU vazIkaraNa; saMmohanavighA; "megnerijhama prAptakAma vi. (saM.) jenI kAmanA pUrNa thaI che evuM prANaviSayaka vi. (saM.) prANane lagatuM prAptakAla (saM.) (-La) vi. jeno yogya samaya prApta thayo prANavihIna vi. (saM.) maraNa pAmeluM (2) nirbaLa che tevuM (2) prasaMgocita prANasakhA paM. prANapriya sAthI-mitra prAptavya vi. (saM.) prApta karavA yogya; prApya prANAyAma kuM. (saM.) yoganAM ATha aMgamAMnuM eka; prAptAMka pu. (saM.) meLavelA aMka; "skora' phephasAMmAMnA vAyuno aTakAva karI zuddha karavAnI prApti strI. (saM.) lAbha (2) Avaka; maLatara (3) zakti sarvAmAnya eka yaugika kriyA prAptisthAna na. (saM.) jyAM maLI zake e-prAptinuM sthAna prANArpaNa na. (saM.) jIva Apavo te prApya vi. (saM.) labhya; maLe evuM (2) vartamAna prAdhAnya prANAMta . mRtyu; avasAna (2) jIvanuM jokhama prAbalya na. (saM.) prabaLapaNuM; jora (2) tIvratA (3) prANAMtaka vi. (saM.) prANaghAtaka; jIvaleNa ["orgenika prAmANika vi. (saM.) pramANo dvArA sAbita thayeluM; prANija vi. prANIomAMthI nIpajeluM ke nipajAveluM; pramANita (2) pramANabhUta; vizvAsapAtra (3) sAcuM; prANita vi. (saM.) jIvavALuM prANavAnuM ImAnadAra; prAmANika prANiyo chuM. prANI; jIva hirakoI cetana sajIva prAmANika(tA) strI (0paNe) na. ImAnadArI; nekI prANIna. (saM. prANinuM) jIva; mAnava (2) mAnava sivAyanA prAmANya na. (saM.) pramANabhUta-mAnya hovApaNuM (2) prANI(-Ni)uchera muM. prANIone ucheravAM te pramANa; purAvo kei zraddhA prANI (-Ni)ghara na. prANIonuM saMgrahasthAna; 'jhU' prAmANya vRddhi strI. (saM.) pramANita che evI samaja-buddhi prANI(-NiIjanya vi. prANIja[prANIdehavidyAjhUlaoNjI pramukha na. (saM.) pramukhatA; pramukhapaNuM; prAdhAnya For Private and Personal Use Only
Page #565
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir prAyo. 548 [ priyatamA prAya vi. (saM.) lagabhaga sarakhuM (samAsane aMte) udA. vAMkI aNIvALuM hathiyAra mRtaprAya (2) kri.vi. prAyaH; bahudhA; ghaNuMkharuM prAsamukta vi. (saM.) chaMdobaMdhana rahita; apadyAgadya prAyazaH kri.vi. (saM.) moTe bhAge; ghaNuMkharuM prAsaMgika vi. (saM.) prastuta; prasaMgane anukUla (2) prAyazcita na. (saM.) pApanA nivAraNa mATenuM tapa vAraMvAra nahi paNa koI vakhatanuM; prasaMgopAta thatuM prAyaH kri.vi. (saM.) bahudhA; moTe bhAge (2) badhI rIte ke karAtuM prAyogika vi. (saM.) prayogane lagatuM; te saMbaMdhI (2) prAsAda paM. (saM.) mahela; moTI havelI; mahAlaya prayoga karI zakAya tevuM; prayogAtmaka prAsAdika vi. (saM.) prasAda guNavALuM (2) anugraharUpa; prAyopavezana na. (saM.) annajaLano tyAga karI maravA mATe kalyANakArI (3) IzvaranI kRpAthI maLeluM taiyAra thaI besavuM te; prayopagamana prAsAnuprAsa puM. (saM.) prAsa ane anuprAsa prArabdha vi. (saM.) zarU kareluM (2) na. nasIba, bhAgya prAsAnuprAsI vi. (saM.) prAsAnuprAsavALuM prArabdha rekhA (saM.) (-SA) strI. prArabdha batAvatI hAthanI prAstAvika vi. (saM.) prastAvanAne lagatuM; prastAva-rUpa; rekhA prAvezika (2) prastuta aitithi prArabdhavaza vi. (saM.) nasIbane adhIna; daivAdhIna prAhuNo chuM. (saM. prApuNaka, prA. pAhuNaka) mahemAna; prArabdhavazAt kri.vi. (saM.) nasIbayoge; daivayoge prAMgaNa na. (saM.) AMgaNuM phaLiyuM vinayI (3) prAmANika prArabdhavAda 5. (saM.) nasIbamAM lakhAyuM haze te mujaba thaze prAMjala vi. saM. pra + aMjali) hAtha joDIne UbheluM (2) evA prakArano mata-siddhAMta; daivavAda prAMjali vi. (saM.) aMjali-hAtha joDyA hoya tevuM (2) prArabdhavAdI vi. (2) puM, daivavAdI; nasIbavAdI pu. khobo; aMjalI miLI banato vibhAga prArabdhAdhIna vi. (saM.) prArabdhavaza; nasIbajoga prAMta paM. (saM.) cheDo (2) dezano vibhAga (3) jillA prArabbAnusAra kri vi. (saM.) prArabdha mujaba; nasIba joge prAMtaka puM. (saM.) navo zodhAyelo graha; luTo prAraMbha puM. (saM.) zarUAta; AraMbha ['pAyoniyara' prAMtapati muM. (saM.) rAjyapAla; "gavarnara' prAraMbhika vi. prAraMbha karanAruM (2) paM. navo prAraMbha karanAra; prAMtabhUmi strI. (saM.) sarahadano pradeza; sImADo prAraMbhazUra (saM.) (-2) vi. zarUAta karavAmAM ja khUba prAMtika, prAMtIya vi. prAMtane lagatuM; prAdezika utsAha batAvanAruM prAMtIyatA strI. -tva) na. (saM.) potAnA prAMtano ja prAraMbhanuM sa.kri. prAraMbha karavo; zarUAta karavI vicAra karavAnI saMkucitatA prAraMbhika vi. (saM.) prAraMbha AraMbhane lagatuM (2) prAthamika prAMtya vi. (saM.) prAMtanuM; prAMtika (2) cheDe AveluM prArthaka vi. (saM.) prArthanA karanAra; prArthayitA prinTa strI. (iM.) chApakAmanAM rUparaMgaDhaMga; chApa prArthanA strI. (saM.) araja; vinaMtI (ra) Izvarastuti prinTara chuM. (i.) chApanAra; mudraka prArthanAmaMdira na. (saM.) prArthanA mATe maLavAnI jagyA prinTarI strI. chApakhAnuM; mudraNAlaya prArthanAsabhA strI. (saM.) prArthanA karavA ke te nimitte prinTiMga na. (i.) chApavuM te; chApakAma; mudraNa maLelI sabhA prinTiMga presa pu. (iM.) mudraNAlaya; chApakhAnuM prArthanAsamAja muM.. strI, jemAM mUrtipUjA nathI evo mAtra prinTiMga mazIna na. (i.) chApavAnuM yaMtraH madraNayaMtra Izvara-prArthanAomAM mAnanAro eka arvAcIna hiMdu prinsa yuM. (I.) rAjakamAra (2) khaMDiyo rAjA sAmaMta dharmasamAja prinsipala puM. (i.) siddhAMta AcArya prArthanuM sakri. (saM. prArtha) prArthanA karavI; vInavavuM; mAgavuM prinsipAla puM. (iM.) (zALA, kaoNleja-vageremAM) adhyakSa; prArthita vi. (saM.) araja karIne mAgeluM primiyama na. (i.) vImA peTe bharavAnuM lavAjama; vImAno prAvaraNa na. (saM.) DhAMkaNa (2) pacheDI (3) dupaTTo ' hapto (2) zeranI muLa AMkelI kiMmatamAM thato vadhAro prAvINya na. (saM.) kuzaLatA; pravINatA; dakSatA primiyara vi. (i.) sauthI AgaLa paDatuM (2) nATaka, pravRSa puM. (saM.) comAsuM; aSADha-zrAvaNanI varSARtu citrapaTa vagereno pahelo khela prAvezika vi. (saM.) pravezane lagatuM (2) prAraMbhika (3) priya vi. (saM.) vahAluM (2) gamatuM (3) paM. piyu; kAnta prAthamika (4) na. hita; kalyANa (5) miSTa vacana prAza puM, (vana) na. (saM.) khAvuM te; anna boTavuM te priyakara vi. (saM.) hitakara; hita karanAruM prAsaMsika vi. (saM.) prazaMsAne lagatuM priyajana paM. (saM.) premapAtra mANasa prItama (3) pati prAsa 5. (saM. pra + asa) kavitAnI hUkane aMte akSara priyatama vi. (saM.) sauthI vadhAre vahAluM (2) 5. kAnta; maLatA AvavA te (2) jUnA samayanuM bhAlA jevuM eka priyatamAM strI. (saM.) kAntA; priyA (2) patnI For Private and Personal Use Only
Page #566
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir priyadarzana pa49 [ premAnaMda priyadarzana vi. (saM.) jotAM priya lAge tevuM (2) na. dharAvanAra (2) pariSada, sabhA vageremAM mAtra jovA - priyajananuM darzana (3) premInuM darzana sAMbhaLavA AvanAra vyakti priyadarzI vi. (saM. priyadarzina) sarva pratye premathI jonAra prekSakagRhana. (saM.) sabhAgRha sabhAbhavana; "oNDiToriyama' (2) puM. azoka rAjA vuiM., strI, eka chaMda prekSakadIghra strI. (saM.) vithikA; "gelerI priyaMvadA strI. (saM.) priya bolanAra; priya bhASiNI (2) prekSaNa na. (saM.) pakhavuM jovuM te; darzana priyA strI. (saM.) vahAlI strI; priyatamA prekSaNaka na. (saM.) tamAzo; joNuM priliminarI vi. (I.) (pUrva taiyArInuM prAstAvika (2) prekSaNanuM sakri. jovuM; pakhavuM prAthamika; prAraMbhika prekSaNIya vi. (saM.) jovA jevuM; darzanIya ['thiyeTara' priviyasa ki.vi. (i.) pahelAMnuM; pUrvenuM (2) -nI pahelAM prekSAgAra, prekSAgRhana. (saM.) nATakazALA (2) sinemAgRha, privI na. (0rUma) . (saM.) saMDAsa; jAjarU; pAyakhAnuM prejyuDisa chuM. (I.) pUrvagraha; "bAyasa" privIkAunsila strI. (i.) ra trI. (i.) rAjanuM Ad salAhakAra maMDaLa preta na. (saM.) zaba; maDaduM (2) avagatiyo jIva (3) privIleja strI. vizeSAdhikAra (2) hakkanI rajA [patra pizAca jevI eka yoni priskizana na. (I.) davAno nusakho; davAciThThI; auSadha- pretakarma na. (saM.) marelAnA dahanathI mAMDIne sapiDIkaraNa strI, oLakha; pichAna; oLakhANa sudhI karavAmAM AvatuM karma; pretakArya prIchavuM sakri. (saM. parINati, prA. paricchada) oLakhavuM; pretadahana na. (saM.) zabane agnidAha Apavo te pichANavuM (2) samajavuM; jANavuM pretadeha paM. (saM.) pretayonimAM maLatuM manAtuM zarIra prIta strI, prIti; prema; cAha pretabhUmi(mI) strI. (saM.) smazAna prItama puM. pati; priyatama (2) prabhu pretabhojana na. (saM.) pretane dharAvatuM bhojana (2) bAramuM prItALa vi. hetALa; snehALa; premALa pretayoni strI. (saM.) preta jIvonI yoni-jAti prIti strI. (saM.) prema; heta; sneha khetaloka paM. pretone rahevAno loka bolAvavo te prIti(vekara, kAraka) vi. sneha karanAra pretAvAhana na. (saM.) pretane bolAvavuM te; mRtAtmAne prItidAna na. (saM.) premanuM dAna ke prItithI bheTa ke kAMIka pretasaMskAra puM. (saM.) maDadAne karavAmAM AvatI AkharanI ApavuM te; khuzInI bheTa - zuddhinI kriyA prItipUrvaka kri.vi. premathI; hetathI sAmudAyika bhojana prepharansa na. (I.) pasaMdagI prItibhojana na. (saM.) (varNa ke nAtanI sUga vinAnuM) prepharansa zera puM. (.) jenuM vyAja AMkyA pramANe nakkI prIpeIDa vi. (i.) agAuthI jenuM nUra ke lavAjama cUkaveluM ane paheluM cUkavAya che tevo zera; agrAdhikAra zera che tevuM hito (2) zeranI mULa kiMmatamAM thayelo vadhAro prema chuM. (saM.) heta; prIti (2) cAha; ruci prImiyama na. (i.) vImAno agAuthI cUkavAto te te premakathA (saM.) (-hANI) strI. premanI ke prema bharelIprImecyora vi. (I.) kAcA dahADAnuM, pAkavAnA samaya premaviSayaka kathA ke vArtA (mITho jhaghaDo pahelAMnuM (2) sagIra [praveza-parIkSA premakalaha 5. (saM.) premane kAraNe ke premapUrvaka thato kajiyo; prIlimanarI vi. (I.) zarUAtanuM; prAthamika (2) strI. premadA strI. (saM.) mada bharelI strI; kAminI prIviyasa vi. (iM.) agAunuM; pUrvenuM premapUrvaka kri.vi. premathI; hetapUrvaka prapha na. (I.) hAthathI ke yaMtrathI goThavAyelAM bIbAnI zaddhi premabhAva paM. (saM.) premanI lAgaNI tapAsavA levAtI ajamAyazanI chApa ke teno kAgaLa premala(-La) vi. premavALuM, premALa (2) premamUlaka bhikti (2) sAbitI; purAvo premalakSaNAbhakti strI. navadhA bhaktino eka prakAranuM zreSTha pUpharIDara, mUhavAcaka . chApavA mATenA ajamAyazI premalagna na. (saM.) snehalagna chApavALA lakhANanI zuddhi karanAra [kArya premavaza vi. (saM.) premane adhIna; snehAdhIna preimazauryavALuM pUpharIDiMga na. (iM.) chApela ajamAyazI pUra sudhAravAnuM premavIra, premajUra (-2) vi. premamAM vIratAvALuM ke zUruM; pUphavAcana na. chApazuddhinuM kArya premazauryana. prema ane zaurya, zivali' (2) premALa zUrAtana prekTikala na. (I.) abhyAsamAM karavAnuM pratyakSa kAma ke premaLa vi. juo "premala" tenI parIkSA; vaijJAnika prayoga (2) vi. vahevAru premaLatA strI. premaLapaNuM prekTisa strI, (I.) vakIlAta ke dAktarInuM kAmakAja (2) premAtmaka vi. (saM.) premane lagatuM ke premavALuM mahAvaro; abhyAsa (3) tAlIma premAnaMda 5. prema ane AnaMda (2) premano AnaMda (3) prekSaka chuM. (saM.) jonAro; nATyakRtinA nirIkSaNanI icchA brahmAnaMda (4) gujarAtIno uttama AkhyAnakavi For Private and Personal Use Only
Page #567
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org premAnaMdI premAnaMdI vi. premAnaMda mANanAruM (2) premAnaMda kavine lagatuM premArdra vi. (prema+Ardra) premathI bhIMjAyeluM- taraboLa premALa vi. hetALa; vahAlasoyuM premAMzI vi. (saM. premAMzin) premavALuM; premAMzavALuM premikA strI. (saM.) preyasI; priyatamA; mAzUka premI vi. (saM.) premavALuM; prema karanAruM preya na. (saM.) aihika-pArthiva sukha preyasI strI. (saM.) priya strI; premikA (2) vi., strI. vadhAre priya; ati priya preraka vi. (saM.) preraNA, gati ke uttejana ApanAruM (2) bIjA taraphathI preraNA batAvanAruM (vyAkaraNamAM AvuM kriyApadanuM rUpa) (3) puraskartA preraNa na. (saM.) preravuM te; preraNA [AjJA preraNA strI. (saM.) preravuM te (2) protsAhana (3) Adeza; preraNAjanaka vi. (saM.) preraNA janmAvanAruM preraNAtmaka vi. (saM.) preraNArUpa preraNAdAyI (-yaka) vi. (saM.) preraNA ApanAruM prerayitA vi. preraNA karanAruM; preraka preravuM sa.kri. (saM. pra + I) mokalavuM (2) gati, protsAhana, AjJA ke khAnagI salAha ApavI prerita vi. (saM.) prerAyeluM; puraskRta (2) preraNA kareluM preSaka vi. (saM.) mokalanAra; ravAnA karanAra preSaNa na. (-NA) strI. (saM.) mokalavuM te preSaNIya vi. (saM.) mokalavA jevuM-yogya preSita vi. (saM.) mokaleluM; mokalI ApeluM preSTha vi. priyamAM priya; sauthI vahAluM presa na. (IM.) dAbavAnuM yaMtra (2) rU vagerene dAbI gAMsaDIo bAMdhavAno saMco (3) chApavAnuM yaMtra (4) chApakhAnuM (5) chApuM; vartamAnapatra (6) prasAra ke saMcAramAdhyama presaeNkaTa puM. (IM.) chAMpAone lagato kAyado presakIpara vi. (IM.) chApakhAnAno rakhevALa presakaoNpI strI. (IM.) chApavA mATe karela lakhANanI nakala presakonpharansa strI. (IM.) patrakArapariSada presameTara strI. (iM.) chApavA mATenuM lakhANa presara na. (IM.) dabANa; niyaMtraNa [adhyakSa; pramukha presiDa(-De)nTa puM. (IM.) rASTrapramukha; rASTrapati (2) presiDansI strI. pramukhanuM pada prokTara puM. (i.) yunivarsiTImAM (chAtrAlaya vagerenI) amuka vyavasthA mATeno adhikArI (2) eka adAlatI vahIvaTadAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [provuM proksI strI. (i.) avejI; pratinidhi (2) mukhatyAranAmuM progrAma puM. (iM.) kAryakrama; kAmakAjanI yAdI progresa puM. (IM.) pragati projekTa puM. (IM.) pariyojana; prakalpa; prAyojanA projjavala vi. (saM.) pUrNa ujjavaLa; barobara prakAza mAratuM proTekTara puM. (i.) saMrakSaka proTesTanTa puM. (i.) romana ketholika khristI dharmanI sAme Ubho thayelo sudhArAvAdI saMpradAya proTesTa puM. (IM.) virodha; sAmeno mata; vAMdho proTIna na. (iM.) khorAkanuM mAMsapoSaka eka tattva proTokaoNla puM. (IM.) rAjadvArI ziSTAcAra; rAjakIya AcArasaMhitA proTona puM. (IM.) paramANuno ghana-vIjANu proToplejhama puM. (IM.) jIvananA pAyArUpa manAto mULa (rasAyaNa) padArtha; jIvanarasa; jIvadravya proDakTa strI. (IM.) pedAza; nIpaja proDakzana na. (IM.) utpAdana proDyusara puM. (IM.) philma banAvanAra; nirmAtA protsAhaka vi. (saM.) protsAhana ApatuM; uttejana ApatuM protsAhana na. (saM.) khUba utsAha-uttejana ApavuM te protsAhita vi. (saM.) protsAhana pAmeluM; uttejita propegaeNnDA puM. (IM.) koI vAta vicAra vagere phelAvavAM te; pracAra kArya propelara na. (IM.) gati ApanAra yaMtra proprAiTara puM. (IM.) saMcAlaka; mAlika prophiTa puM. (IM.) lAbha; napho; phAyado prophezanala vi. (IM.) dhaMdhAdArI [prAdhyApaka prophesara puM. (IM.) adhyApaka (mahAvidyAlayano) (2) probeTa strI. (iM.) vila ke vasiyatanAmAnA kharApaNAno ke teno samaya dAkhalo; pramANitavila, vasiyatanAmuM['probaTaDyUTI' probeTavero puM. maranAranI milakata para levAto vero; probezana na. (iM.) haMgAmI nimaNUka; ajamAyazI nimaNUka vyikti probezanara vi.,puM. probezana 52 nimAnAra; ajamAyazI probesanarI vi. (IM.) probezanane lagatuM sviIkAranAruM promisarI (iM.) kabUlAta ApanAruM; lakhANathI bAMdhaNI prAmesarI noTa strI. (IM.) vacanapatra; vacanaciThThI proliTeriyeTa puM.,na. (i.) zramajIvI varga provijhana na. (IM.) jogavAI (2) khAdyasAmagrI provijhanala vi. (IM.) kAmacalAu ogavAI; haMgAmI proviDanTa phaMDa na. (i.) pagAra sAthe saMbaMdhita eka phaMDa; bhaviSyanidhi prokta vi. (saM.) ukta; bolAyeluM; kaheluM proklemezana na. (IM.) jAherAta; DhaMDhero; dhoSaNA provinsa puM. (IM.) prAMta; dezavistAra prokSaNa na (saM.) pavitra karavA maMtrapUrvaka pANI chAMTavuM te provuM sa.kri. (saM. prAMta = paroveluM) parovavuM For Private and Personal Use Only
Page #568
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir proSito 551. proSita vi. (saM.) videza gayeluM khuTo . (i.) eka nAnakaDo graha DUibeluM; taraboLa proSitapatikA, proSitabhartRkA strI. (saM.) jeno pati videza plata vi. (saM.) dIrdha svarathI doDhA lAMbA uccAranuM (2) gayo hoya tevI (nAyikA). huti strI, kUdako (2) pUra (3) ghoDAnI eka cAla (4) proSitapatnIka vi. jenI patnI videza gaI hoya tevo svara traNa mAtrA sudhI laMbAvavo te tAva (puruSa) vikIla plega kuM. (iM.) eka cepI roga; marakI; mahAmArI: gAMThiyo prosikyuTara puM. (.) phojadArI keso mATeno sarakArI plegrAunDa na. (i.) ramatanuM medAna prosiDiMga na, (I.) sabhA, mukadamo vagerenI kAravAI heTa strI. (I.) rakAbI (2) tAsaka (3) thALI (4) prosezana na. (i.) saraghasa dhAtunA patarAnI takhatI prosesa strI, (i.) gati (2) prakriyA giAMTha pleTaphorma na. (i.) sTezana parano lAMbo oTalo, jenA prosTeTa glenDa kuM. (iM.) mUtrAzayamAM thatI eka prakAranI para rahIne relagADImAM caDaUtara thAya che. (2) prospekTasa na. (i.) vivaraNapatra; mAhitIpatra; bodhapatra vyAsapITha; sabhAno maMca (3) raMgapITha; "sTeja prauDha vi. (saM.) pukhta; AdheDa (2) gaMbhIra (3) vizALa; pleTinama strI. (iM.) eka kImatI dhAtu - bhavya (4) prauDhivALuM pleTuna strI. (i.) lazkarI TukaDI; palaTaNa prauDhatA strI. (saM.) prauDhapaNuM na. pukhtatA; pAkaTatA pleTo paM. (.) grIka tattvajJAnI; aphalAtUna prauDhazikSaNa na. (saM.) prauDho mATenuM zikSaNa plena na. (iM.) vimAna; "eroplena' prauDhAstrI. (saM.) trIsathI paMcAvana varasanI strI, pragalabhA plena pR. (.) yojanA; rUparekhA; "plAna' (2) kAryakrama prauDhi strI. (saM.) prauDhapaNuM (2) vicAra ane bhASAnI pleneToriyama na. (i.) kRtrima nabhomaMDaLa; khagoLaghara; prauDhatA (3) camatkArapUrNa lAghavayukta vizada kathana | AkAzadarzana gRha praudyogikI strI. (saM.) takanIka; "TekanolojI' plenTezana juo "plAnTezana plaga kuM., strI. (iM.) pANI, vIjaLI vagerenA pravAha plebisira strI. (i.) koI prazna para levAto prajAmata parano dATo, je vATe te laI zakAya pleyara chuM. (i.) khelADI plambara 5. (i.) pANInA naLa goThavavAnuM kAma karanAra plaoNTa che. (iM.) jamInano nAnomoTo TukaDo (2) nakazo; plambiga na. (iM.) naLane joDavAnuM kAma Alekha (3) viSayavastu; mALakhuM (4) kAvataruM plavaMga, (ma) 5. (saM.) vAMdaro plambego strI. (i.) penasila mATenI eka dhAtu plAyavUDa na. (i.) traNa ke tethI vadhAre paDavALAM pATiyAM coMTADI karAtuM eka jAtanuM majabUta pATiyuM pha chuM. (saM.) aikya aghoSa mahAprANa vyaMjana plAna chuM. (i.) yojanA phaI, (bA) strI. phoI; bApAnI bahena plAnTa . (i.) kArakhAnuM [UgADavAnI jagyA phaIjI strI, pati ke patnInI phoI; phoIsAsu plAnTezana na. (I.) ropaNI; vAvaNI (2) jhADapAlo phaIbA strI. pitAnI bahena plAvita vi. (saM.) DubADeluM; taraboLa phakaruM na. bAvA jevuM; mAgaNa; phakIra ['peregrAphI plAsTana-stora na. (i.) caNatara upara lagADavAno nA phakaro paM. (a. phikaha) kaMDikA; perA (2) pariccheda; vagereno lepa (2) auSadhano lepa (3) tevA lepavALI phakAra puM. (saM.) "phavarNa (2) "pha" uccAraNa paTI [jato eka prakArano bhUko phakIra chuM. (a.) tyAgI; vairAgI (musalamAna) (2) plAsTara oNpha perisa na. (I.) sukAI jatAM dUrbhedya banI oliyo (3) musalamAna mAgaNa plAsTika na. (i.) kacakaDA jevo eka banAvaTI padArtha phakIrI strI, phakIrapaNuM (2) daridrAvasthA; kaMgAliyata (3) plAsTika sarjarI strI. (i.) dAktarI vADhakApa jemAM bhikSAvRtti dardInI cAmaDI eka jagyAethI utArI khUTate sthaLe phakkaDa vi. (saM.) (phakka athavA "phagavuM" uparathI) lokaumerAya che. lAjanI paravA vinAnuM, svachaMdI (2) varaNAgiyuM; plintha strI. (i.) UbhI ; khaDasala chela (3) suMdara (4) uDAu (5) 5. mazkaro plIDara 5. (i.) vakIla; "eDavokeTa (bhavAImAM); raMgalo (3) brahmacArI plIDiMga na, (i.) vakIlanI dalIla phaoNMphakkA paM.ba.va. ('phAkavuM" uparathI) khAI-pI uDAvI plIhA strI, (saM.) baroLa bhirAI javAno eka roga devuM te (2) khAlIpaNuM; kAkA plarasI strI. (i.) phephasAMnA paDamAM sojAno ane pANI phakta kri.vi. mAtra; kevaLa For Private and Personal Use Only
Page #569
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phagaDaNa, phagadaMDI 5 52 ( phaDako phagaDaNa; phagadaMDa vi. uDAu (2) luccuM (3) bephikaruM phaTakiyuM vi. sthira ke daDha na rahe tevuM (2) mAthe javAbadArIphagaphagavuM sakri. pharapharavuM; havAmAM UDavuM; pharakavuM phaTakI strI. phaTakaDI phagamagavuM sakri. phagaphagavuM; pharapharavuM; dhRjavuM; kaMpavuM phaTakI strI. darajIDo pakSI (3) pAradhInI jALa phaga(-gA)vavuM a.kri phekI devI (2) chetaravuM (3) pheMkavuM, phaTako paM. cAbuka ke soTIno prahAra (2) khoTa; hAni (3) uzeTavuM zikSA lAge evo dhoko (4) nasiyata; sajA phagavuM akri. (saM. phalga - tuccha, prA. phagganA vikAsamAM) phaTako chuM. (paTako uparathI) TuvAla; aMgUcho niyaMtraNamAM na rahevuM; chakavuM (2) vAMkuM bolavuM; phaTaphaTa kri.vi. phaTAkaDA vagereno avAja (2) jhaTajhaTa; bolIne pharI javuM (3) phAgaphaTANAM gAvA vagara vicAryuM phagAvavuM sakri, pheMkavuM; uzeTavuM phaTaphaTa kri.vi. phiTakAra; dhikkArano udhAra phagoTa(-La)nuM sakri. phaMgoTavuM; phaMgoLavuM; pheMkI devuM phaTaphaTiyuM na. phaTaphaTa avAja karatI moTara sAyakala phajara strI. (a. phaja) maLasakuM; prabhAta; savAra phaTavavuM sakri. phaTAvavuM; bahekAvavuM phajala vi. (a. phajala) sukhI; AnaMdI (2) strI. kRpA; phaTAkaDI strI. bALakone ramavAnI baMdUkaDI (2) cAkaDI maherabAnI (3) AbAdI (4) hita (5) bakSisa phaTAko(-kiyo) pR. phaTAkaDo; TeTo phajeta vi. (a. phajIhata) phajetIvALuM; badanAma (2) phaTAkI strI. phaTAkaDI strI (2) khoTI patarAjI dhikkArapAtra (3) herAna parezAna phaTATopa paM. (saM.) UMcI karelI pheNa (sApanI) (2) phUMphADo phajeta phALako 5. cakaDoLa (2) phajeto; bhavADo (3) ADaMbara; damAma phajetI strI. bhavADo (2) badanAmI; apakIrti (3) phaTANuM na. (saM. phadagAna; prA. phaTTaANa) lagna vagere herAnagati kirAtI kaDhI; amRttiyo prasaMge sAmasAmA pakSanI strIonuM vadhu paDatuM zRMgArika phajeto kuM. phajetI (2) kerInA goTalA, chotarAM vagere dhoI paNa majAkabharyuM gIta ke bola phaTa ud. tiraskArano udgAra (2) kazuM phATavAno ke phaTAphaTa kripavi. phaTaphaTa; jhapATAbaMdha; uparAuparI phaphaDavAno avAja (3) phATeluM-khulluM e arthamAM phaTAbAra vi. tadana khulluM-ughADuM; udhADAM bAraNAvALuM (ughADuM phaTa) [avAjathI phaTA(-2)yo chuM. vArasAno bhAga laI bhAIthI judo paDelo phaTaka ki.vi. phaphaDavAno avAja (2) "phaTa' evA ThAkora bihekAvavuM; phaTavavuM phaTaka strI. bIka; phaDaka (2) ciMtA; phikara phaTAvavuM sakri. ('phATavuM' parathI) vadhAre paDatI chUTa ApIne phaTakaDI strI. (saM. sphaTikA) eka jAtano khAra; phaTakI pharAM na.ba.va. dANA kADhI lIdhelAM kUMDAM gayeluM phaTakadalAla puM. jokhama ke javAbadArI vinA dalAlI karato phaToLa vi. pavanathI tUTI paDela (2) pachaDAyeluM (3) vaMThI mANasa; phaTakiyo dalAla phaDa na. dArU gALavAnuM sthAna; bhaThThI (2) bajAra; mArkeTa phaTakadevALiyo 5. pAko devALiyo; pAko devALuM phUMkanAra (3) thANuM; polIsathANuM [(lAvaNI gAvAmAM) phaTakavuM akri. (prA. phiTa = bhraSTa thavuM uparathI) magajanuM phaDa na. gAnAra-nAcanAranuM ToLuM (5) eka pakSanuM ToLuM khasavuM, casakavuM (DAgaLI, buddhinuM) (2) vaMThI javuM phaDa ki.vi. utAvaLathI (2) phaDa evA avAjathI (3) phaTa phaTa thavuM (4) tophAne caDavuM nI kriyA phaDaka strI. phaTaka; prAsako; bIka (2) paherelA kapaDAno phaTakAbAjI strI, krikeTanI ballebAjI-beTiMga; phaTakA mAravA- jhUlato cheDo (3) citA; phikara (4) bAraNAnuM dareka phaTakAra 5. phiTakAra; dhikkAra kamADa Li vagerenuM pharakavuM phaTakAravuM sakri. ('phaTako' uparathI) mAravuM; phaDakAravuM (2) phaDakavuM sakri. DarathI kaMpavuM (2) phaDakathI jhATakavuM (3) cAbuka soTIthI mAravuM (3) AkarI TIkA karavI (4) phaDakAra(-2)vuM sakri. phaTakAravuM; mAra mAravo (2) karaDavuM sajA karavI; jelamAM mokalavuM phaDakiyuM na. chUTo cheDo; phaDaka (2) dANA UpaNavA cAdara phaTakAruM vi. dIvAnuM; gheluM (2) cokeluM pakaDIne karelo paMkho phaTakAro paM. phaTako ke teno avAja (2) prAsako phaDakiyuM na. (da. phaDuM uparathI) bAraNAnuM dareka kamADa (2) phaTakAvavuM sakri. phaTakAravuM; mAravuM (2) DaMkha devo be maLIne AkhuM bane tevuM dareka phaTakAsALa strI, phaTako mArI vANAno kAMThalo pheMkAya evI phaDako 5. kapaDAnI phaDakano avAja (2) pakSI UDavA yojanAvALI sALa mAMDatAM thato pAMkhano avAja (cakalIno) phaTakiyuM vi. ('phaTakavuM" uparathIjhaTa chUTI jAya tevuM (2) phaDako paM. prAsako; phaDaka phaTaphaTa avAja karatuM (3) na. phaTAka daI UghaDe evuM phaDako 5. cicoDAno nIceno bhAga (2) khetaramAM anAja AkhuM bAraNuM; kaDakiyuM jokhamanArAkhe tevuM (dalAla). oravAnuM sAdhana vAvaNiyo (3) sIvavAno saMco For Private and Personal Use Only
Page #570
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phaDaca cADiyuM) 55 3 [pharakaNa phaDaca strI. (-cADiyuM) . (da. phaDuMga) cIrI (phaLa ke phaNAdhara 5. phaNadhara; nAga lAkaDAnI) [patAvaTa-mAMDavALa; nAdArI phaNI strI. (da. phaNIha) kAMsakI (2) sALano lAMbI kAMsakI phaDaco chuM. (phADavuM + phA. caha) nikAla; toDa (2) devAnI jevo eka bhAga jemAM tANAnA tAra parovAya che. (3) phaDacADiyAM na.ba.va. phADiyAM; phaDacAM trAsa phaDaduM na. ("kaDavuM' uparathI) phAMsa; vAMdho phaNI . (saM.) sApa; sarpa phaDanavIsa; phaDanIsa !. (a. phadanivAsu) sarakArI phaNIza, (%) paM. zeSanAga (2) moTo nAga daphatarano mukhya amaladAra (2) hisAbI khAtAno phatana, (-niyuM) vi. akkalanuM othamIra, uDAu amaladAra; avalakArakuna phatavAkhora vi. phitUra karanAra; DhoMgI; pAkhaMDI phaDaphaDa ki.vi. UDavAno, phUTavAno ke dhabakavAno avAja phatavo 5. (a. phatvA) musalamAnI dharmazAstrano hukama (2) (2) uparAuparI (3) dhabakAra (hRdayanA) avAja jema hukama (3) DhoMga (4) phitUra phaDaphaDavuM a.kri. phaDaphaDa avAja thavo (havAthI, UDavAthI) phate mArI strI. vijayano jaza-yaza (2) pUjavuM; kaMpavuM (bIkathI) (3) gussAmAM bolavuM phatemArI strI, (po. pAtAmArU) eka jAtanuM nAnuM vahANa (4) pUMThe gussAmAM baDabaDavuM bibaTa phateha strI. (a. phataha) jIta; saphaLatA; vijaya phaDaphaDATa puM. phaphaDavuM te (2) phaDaka; bIka (3) gussAno phatehamaMda vi. vijayI; saphaLa; jItela phAphaDiyuM vi. utAvaLiyuM; dhAMdhaliyuM [(2) taDa ne phaDa phatehamaMdI strI, jIta; jaya; vijayI hovApaNuM phaDabakhatara, phaDabakhtara kri.vi. ughADI rIte; khullI rIte phatehamArI strI. phate mArI; eka jAtanuM nAnuM vahANa phaDaza strI. (-ziyuM) . phaDaca; cIrI phoI(-hI) strI. bAMya vagarano kabajo gidI gayeluM phaDAkiyuM vi. gappIdAsa (2) baDAIkhora phadaphada kri.vi. phadaphadavAno avAja (2) pocuM ane gadaphaDAkI strI. gapa (2) baDAI phadaphadavuM a.kri. kohIne, athAIne ke khaTAIne gadagaduM thavuM phaDAkIdAsa paM. baDAIkhora (2) gappIdAsa (2) paru bharAIne phUTavAnI taiyArImAM AvavuM (3) phaDAko pu. TeTo; phaTAkaDo (2) prAsako; bIka (3) kaDAkI khadakhadavuM (4) garva karavo (gapa; baDAI) (4) phaDAka evo avAja phadaphadATa puM. phadaphadavuM te; phadaphadavAno avAja phaDAphaDa kri.vi. uparAuparI; jhapATAbaMdha siTIno mAra phadiyuM na. (iM. phArmiMga uparathI) paiso (2) cArapAI (muMbaI) phaDAphaDI strI. phaDAphaDa mAravuM ke mArAmArI karavI te (2) (3) baLiyAdevane caDhAvAtI gaLI pUrI-bhAkharI kaDAMbhera kri vi. paganAM cApavAne AdhAre (besavuM) phadI vi. DhoMgI kaNiI strI, gokaNa dArU gALanAro. kalAla phadIyana paM. badanAmI: zarama (2) kajiyo phaDiyo kuM. ('phaDI uparathI) dANA vecanAra; kaNiyo (2) phanA vi. (a.) nAza pAmeluM (2) pAyamAla thayeluM pharDa vi. phAMgI AMkhavALuM; kAMguM phanAphAtiyA pu.ba.va. (a. phanA + phAtihaha) samULago phaDeDATa kri.vi. phaDaphaDATa karatuMka; susavATa karatuMka nAza (2) sarvanAza (3) patana phaDatALa strI. (sara. prA. phalita = pATiyuM) pATiyAMnI phaphaDavuM a.kri. phaDaphaDavuM; (pAMkhono) avAja thavo (2) paDadI (2) saMkelI zakAya evuM (pATiyAnuM) bAraNuM (bIkathI) kaMpavuM (3) gussAmAM bolavuM (4) (pUTe) (jema ke, dukAnanuM) baDabaDavuM phaNa strI, pheNa; phaNA (2) trAMbAnA koDiyA uparanI jIbha phaphaDATa puM. phaDaphaDATa; patarAjI (2) paganA paMjAno Agalo bhAga; pheNo[phollI phaphaLatuM vi. UkaLatuM phaNagI strI. nAno phaNago; aMkura (2) nAnI phoDalI- karuM . (ravA.) pezAba; mUtra phaNago chuM. (da. pINa) aMkura; pIlo (2) ADI phaMTAyelI pharaiyo, phapholo chuM. phollo (2) gUmaDuM nAnI DALI pharaka pu. (phA. pharka) phera; taphAvata; "Dipharansa phaNadhara puM. (saM.) phaNAdhara; nAga (2) mahAdeva pharaka kri.vi. pharakyA kare e rIte; pharaphara phaNasa . phaDaze; aDadhiyuM pharakaDI strI, ("pharakavuM" uparathI) kAMtavAnI phIrakI (2) phaNasa na. (saM. panasa, prA. phaNasa) eka phaLa, trAkanI cakaraDI (3) khoDIbAruM ke tyAM mukAtuM cakaraDuM phaNasa chuM. aMkura; pIlo; phaNago (4) havAthI cakkara phare evuM kAgaLanuM ramakaDuM (5) phaNasI strI, vAloLa jevI eka zAkanI ziMga; phaNazI (2) karaNI pheiro phaNasanuM jhADa ke tenuM lAkaDuM pharakaDo pu. moTI pharakaDI (2) phUdaDI pharavI te; tvarita kaNA strI. (saM.) sApanI pheNa pharakaNa vi. pharaka pharaka karanAruM * pApa For Private and Personal Use Only
Page #571
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pharaka 554 | pharmo pharakaNa na. pharakavuM te pharasabaMdhI strI, paththara besADelI jamIna TAIlsa ke lAdI pharakavuM a kri. (saM. slaraI, prA. pharaI-phurakkaI) AchuM jaDela jagyA kaMpana thavuM (2) dhIme dhIme pharavuM (3) mulAkAte AvI pharasATa pu. pharasApaNuM; pharaso svAda [vAnI cAlyA javuM (4) havAmAM pharapharavuM pharasANa na. ('pharasaM' parathI) koI paNa pharasA svAdanI pharaja strI. (a. pharja) kartavya; "yUTI pharasI strI. (saM. parazu, prA. pharahuMjuo "pharazI' pharajana, pharajaMda na. (phA.) saMtAna; saMtati pharasI pUrI strI, eka jAtanI pUrI-vAnagI pharajamokUphI strI. nilaMbana; "saspenzana' pharasIba strI. AjJA; kAnUna; dhAro pharajaMdArI strI, peDhI-dara-peDhI saMtati cAlu rahevApaNuM pharatuM vi. (saM. paruSa, prA. pharusa) caNA, vaTANA vagere pharajiyAta vi. (a. pharjiyata) pharajarUpa; pharaja tarIke karavuM kaThoLa khAtAM lAgatA svAdanuM paDe evuM (2) AdezAtmaka; "menDeTarI phiDako pharaduM vi. ('pharavuM' uparathI) harAyuM; bhaTakyA karatuM (2) pharaDako 5. (paMkho) UDavA mAMDatAM thato pAMkhano avAja; pahoMceluM; kAbela (3) pharatala ['phoka' pharatala vi. pharatuM ke karyA karatuM; nitya pravAsI pharAka na. (I. phroka) chokarIone paheravAnuM eka kapaDuM; pharatApharatI kri.vi. vArApharatI (2) kri.vi. vi. pharAra na. (a.) bhAgI javuM te; palAyana (2) vi. nAsI vArApharatI badalAtuM hoya ema gayeluM (3) adazya thaI gayeluM pharatArAma puM. (pharatuM + rAma) pharyA karato-eka jagyAe pharArI vi. (a.) pharAra thanAruM bhAgeDuM (2) paM. bhAgI sthira na raheto mANasa; nitya pravAsI (2) sahelANI janAra; nAsI janAra pharatuM vi. (pharavuM parathI) cAre tarapha AveluM (2) cAlatuM; pharAsa puM. (a. phaza) dIvAbattI tathA sAphasUphanuM kAma gativALuM (3) badalAtuM (4) haratuM pharatuM; "mobAila karanAra cAkara ke paTAvALo pharate ki.vi. cogaradAma; cArebAju pharAsakhAnuM na. pAtharaNAM, dIvA vagere sAmAnano oraDo pharada na. (a. phadI joDamAMnuM eka pharALa na. (saM. phalAhAra) upavAsano khAsa khorAka; pharaphara strI. ('phoruM' parathI) varasAdanI jhINI chAMTa (2) phaLono khorAka; phalAhAra pharaphara-vaDI; pApaDa jevI eka korI vAnI pharALI vi. pharALa tarIke khavAya tevuM pharaphara kri.vi. pavanamAM pharapharatuM hoya ema [vIkharAvuM phariyAda strI. (phA. pharyAda) arajI (2) julama ke anyAya pharapharavuM a.ki. (saM. pharapharAya) hAlavuM. pharakavuM (2) sAmeno pokAra (3) dAvAarajI pharapharATa puM. pharaphara avAja (2) kri.vi. jaladI UDatuM phariyAdI puM. phariyAda karanAra; vAdI hoya ema [patAkaDuM (3) havAmAM pharaphare tevuM phariyAdI strI. phariyAda [vaLI; bIjI vAra pharaphariyuM vi. harephare evuM (2) na. kAgaLiyuM; kAgaLanuM pharI, (0thI, ne) kri.vi. ('pharavuM' uparathI) punaH; pAchuM; pharaphariyuM na. Dhora na pese e mATenuM goLagoLa pharI zake pharI pAchuM ki.vi. vaLI; bIjI vAra tevuM khoDIbAra pharIpharIne kri.vi. vAraMvAra; vakhatovakhata pharamAna na. (phA.) hukama; Adeza (2) sanada; paravAno pharUko(-kaDo) 5. palakAro (2) izAro; cALo pharamAnabaradAra vi. hakama pramANe cAlanAra: AjJAMkita phareDI strI, ughADavAsa thaI zake evI cIpovALI bArI pharamAvavuM sakriya hukama karavo (2) sUcavavuM; batAvavuM phareDI(-NI) strI, lazkarI kvAyata bAda karavAmAM AvatA pharamAza(-sa) strI. hukama, uparInI sUcanA (2) bhalAmaNa baMdUkanA avAja pharamAsI(-su) vi. bhalAmaNathI maLeluM; hukama pramANe phareDI(-NI) strI. AMTo, phero (2) bArIno paDado taiyAra kareluM (ra) namUnedAra; sUcanA pramANenuM phareba pR., strI. (phA.) dago; dhokho; ThagabAjI (2) pharamo chuM. (iM. phaoNrma) bIbuM-namUno (2) chApavAne mATe cAlAkI; caturAI pAnAvAra goThavIne taiyAra karela bIbAnuM cokaThuM pharebI vi. dagalabAja; dagAbAja; dagAkhora pharavuM akri. (saM. phirati, prA. phiro) Amatema ke pharebI strI, dago; prapaMca goLagoLa cAlavuM (2) managamADA mATe ke havA khAvA pharela(-luM) vi. ('pharavuM' uparathI) badalAyeluM (2) TahelavuM (3) gati karavI (4) badalAvuM (5) bhamavuM; anubhavI (3) mijAjI; avicArI (4) pravAsa karI pravAsa karavo (6) gherI vaLavuM kAbela thayeluM (5) casakela mijAnuM; krodhI pharazI(-sI) strI. (saM. parazu, prA. pharasu) suthAranuM eka pharnicara na. (i) khurazI Tebala vagere jevuM gharanuM rAcaracIluM ojAra (2) kuhADInA ghATanuM eka hathiyAra pharma strI. (i.) vepArI peDhI [rIte vALela thoDI pharasa strI. (phA. pheza) chATa; takhatI pharmo 5. (che. phaoNrma) namUnAno AkAra; peTarna (2) amuka For Private and Personal Use Only
Page #572
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pharlo 555 pharlo strI. sarakArI ane lazkarI vyaktione apAtI khAsa phalAphala ki.vi. cUkate; sarabhara nidI prakAranI rajA mApa phalga . (saM.) vasaMta Rtu (2) strI. gayAkSetra pAsenI phalaoNnga kuM. (iM.) jUnA eka mAIlanA AThamA bhAganuM phanzana puM. (saM.) phAlgana; phAgaNa mAsa pharza strI. (phA.) pharasa; chATa; takhatI phalsanI strI, eka nakSatra; phAlganI phazabaMdI strI, juo 'pharazabaMdI' phaza(-sa) strI. (phA. phaza) parAjaya; hAra pharTa vi. (i.) paheluM; abela; prathama phasa strI. (a. phasTa) nasa; nADI aivAja thAya tema pharTa-eIDa strI. tAtkAlika sAravAra; prAthamika upacAra phasa strI, phakavAno avAja (2) kri.vi. phasakavAno pharTa-klAsa rUM. (iM.) prathama varga-dara (2) vi. pharakavuM a.kri. chaTakavuM; nAhiMmata thavuM (2) tUTI paDavuM uttamottama koTinuM; zreSThatama (3) phasa laIne phATavuM (4) vicAra badalavo pharTahenDa vi. (iM.) sIdhuM; pratyakSa phasakI strI, phasa (parAjaya); hAra [paDavuM phala na. (saM.) vanaspatinuM phaLa (2) pariNAma (3) phAyado phasaDAvuM a.kri. (da. phelsa) tUTI - khasI paDavuM; pachaDAI (4) pAnuM (hathiyAra ke ojAranuM) (5) dAkhalAno phasala strI. (a. phasla) mosama (2) mosamano pAka javAba phasalI vi. (phA.) mosamanuM; phasalanuM (2) zahenazAha phalaka na. (a.) AkAza; AsamAna (2) svarga akabare zarU kareluM varSa phalaka na. (saM.) sapATa pATiyuM(2) hathiyAranuM phaLuM phasAmaNa na., (-NI) strI, phasAvuM te; sapaDAmaNa (2) philataH ki.vi. (saM.) Akhare, pariNAme jALa: prapaMca phalada (-dAyaka) vi. (saM.) phaLa denAruM (2) phAyadAkAraka phasAvavuM sakri. 'phasAvuMnuM preraka phaladAyitva na. (saM.) phaLadAyIpaNuM phasAvuM akri. sapaDAvuM; bharAvuM (2) ThagAvuM; chetarAvuM phaladAyI vi. (saM. phaladAyinuM) juo 'phalada' phaLa na. (saM. phala) juo 'phala' phalana na. (saM.) phaLavuM te (2) pAka (3) pariNAma phaLajhADa na. phaLa ApanAra jhADa; phaLAu jhADa phalaprada vi. phaladAyI; phaLa ApanAruM [vALuM phaLadAyI(-caka) vi. phaladAyaka phaladAyI phalAvat vi. (saM.) phaLavALuM; phaLothI bhareluM (2) pariNAma- phaLadruTa)pa vi. rasALa; sAro pAka-phaLa Ape evuM phalavRkSa na. phaLAu jhADa [pariNAma phaLadru-dra)patA strI, rasALatA; phaLadrupa hovApaNuM phalazruti strI. (saM.) karmanuM phaLa jaNAvanAruM kathana (2) phaLavaMta, phaLavAna vi. phaLavALuM phalasiddhi strI. (saM.) pariNAma; phaLanI prApti phaLavuM akri. (saM. phalati, prA. phalaI) phaLa AvavAM (2) phalaMga strI. (prA. phAlA) phALa; lAMbo kUdako siddha thavuM (3) lAbhadAyI thavuM phalAgama paM. (saM.) phaLa ApavAM te (2) nATyaracanAmAMnI phaLasAkara strI. phaLamAMthI maLato sAkara jevo poSaka padArtha chellI-pAMcamI avasthA phaLasiddhi strI, phalasiddhi; phaLaprApti; pariNAma phalANuM vi. (a. phalA) amuka; koI eka aine tamuka phaLAu vi. phaLa ApatuM; phaLe evuM phalANuMDhIkaNuM vi. A ne te; amakaDuM ne tamakaDuM; amuka phaLAhAra 5. phaLano khorAka; phalAhAra phalAdeza muM. (saM.) kuMDaLI joIne bhaviSya kahevuM te phaLAhArI vi. phaLano khorAka lenAruM; phalAhArI phalAsakta vi. (saM. phala+Asakta) phaLamAM AsaktivALuM phaLiyuM na. (saM. paridhi, prA. phalihi dvArA) mahollo phaLa meLavavA utsuka phaLI strI. nAnuM phaLiyuM phalAlIna strI, na. (i. phUlenala) eka jAtanuM UnanuM kApaDa phaLI strI. ziMga phalAsakti strI, (saM.) (karmanA) phaLamAM Asakti (moha) phaLIbhUta vi. phalIbhUta; sArthaka phalAhAra chuM. (saM.) phaLano khorAka (2) pharALa niAruM phaLuM na. (saM. phalaka, prA. phalaa) phaLa; pAnuM (2) melaDI phalAhArI vi. phaLAhAra karanAruM (2) phalAhAra karI jIva- vagere devIonA sthAnamAM rakhAtuM temanuM nizAna phalAMgavuM a.kri. phALa bharavI; lAMbA kUdakA mAravA phaMkazana na. (iM.) kArya; vidhi (2) meLAvaDo phalita vi. (saM.) phaLeluM; nIpajeluM (2) na. phaLa (3) phaMgoLavuM sakri. pheMkavuM (2) ghumAvavuM pariNAma artha; garbhita artha phaMTAvuM a.kri. ('phAMTo' parathI) dizA badalavI (2) phAMTA phalitArtha paM. pariNAma (2) utpanna thato-nIpajI Avato pADavA (3) zAkhA tarIke alaga paDavuM phalIbhUta vi. (saM.) sArthaka (2) phaLavALuM; saphaLa thayeluM phaMDa na. (I.) ugharANuM; phALo; TIpa (2) bhaMDoLa phalecchA strI. (saM.) (karmanA) phaLanI icchA ke eSaNA phaMDaphALo 5. kaMDa ke phALa; ugharANuM (4) durvyasana phalonmukha vi. (saM.) phaLa devAne ubhukha-taiyAra (karma) kaMda . (phA.) kArastAna; kAvataruM (2) jALa (3) DhoMga For Private and Personal Use Only
Page #573
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir T phaMdI(OluM) 55 6 [phAragata phaMdI(OluM) vi. phaMdavALuM; kapaTI (2) DhoMgI (3) durvyasanI hoya tyAno daravAjo phaMdo . jALa (2) kAvataruM; phaMda phATakavALo 5. relavenI phATaka sAcavanAra phaMphosavuM sakri. (prA. kusa) bArIkAIthI tapAsavuM; khoLavuM phAsUsa strI, aMgano dukhAvo; kaLatara phaMphoLavuM sakri. phaMphosavuM; zodhavA mATe phAMphAM mAravAM phATaphUTa strI. virodha; kusaMpa; bhAgalA paDavA te phiMphoLA pu.ba.va. phaMphoLavuM te; tapAsa; zodha phATavuM a.kri. (saM. svAdyate, prA. phaTTa) tUTavuM; phATa paDavI phAiTana strI. (iM.) be ghoDAnI eka jUnI ghoDAgADI (2) chakI javuM (3) khUba dukhavuM (aMga) (4) bagaDI phAITa na. laDavuM te javuM (dUdha vagerenuM) chikI gayeluM phAITara na. (i.) eka prakAranuM lazkarI vimAna phATuM vi. phATeluM (2) asabhya; avivekI (3) uddhata; phAIna vi. (I.) suMdara; ramaNIya (2) daMDa; paisAnI sajA phATuMkUTuM vi. phATeluM ne tUTeluM; phATala-tUTala (2) jUnuM phAInala vi. (i.) chevaTanuM; aMtima; chelluM tiMtra phATela, (-luM) vi. phATuM; phATeluM (2) asabhya; uddhata phAInAnsana. (i.) kharcanI vyavasthA (2) sarakArI nANAM- phATyu vi. phATuM; phATeluM (2) asabhya; uddhata phAibara chuM. (iM.) tAMtaNA; resA phATyutUTyuM vi. juo 'phATkUruM phAibaraglAsa paM. taMtukAca-viziSTa prakArano eka kAca phADa strI. (phADavuM parathI) cirAvuM-phATavuM te (2) cIrI; phAila strI. (i.) kAgaLo ke copAniyAM ekaThAM karI kakaDo (3) phATelo ke phAyelo ardho bhAga rAkhavAnuM sAdhana ke temAM ekaThAM karI rAkhela kAgaLa phAvyuM na. cIriyuM: phADiyuM: phADa ke copAniyAno samUha (2) kAnasa; retaDI phADavuM sakri. (saM. phATayati, prA. phADaI) cIravuM; toDavuM phAIvasTAra . (i.) paMcatAraka (hoTela) (2) corI karI nAzI javuM (3) vAparIne ghasI nAkhavuM phAu(-va)DI strI, phAlu; loMkaDI phADiyuM na. cIrI; phaDaza; phADa [pAvaiyo; vyaMDhaLa phAunTana pR. (i.) jharo (2) kuvAro phAtaDo chuM. (sara.ma. phAlyA = khasI karelo sAMDha) hIjaDo; phAunTana pena strI. (i.) inDipena phAtiyA pu.ba.va. (a. phAtihaha) pAyamAlI phAunDrI, (-nDarI) strI. (i.) bIbAM DhALavAnuM kArakhAnuM phAtiyo chuM. marelA pAchaLa bhaNAto kurAnano AraMbhano phAunDezana chuM. (.) pAyo; nIMva ['bUkaDo' kahevAya.) adhyAya (2) saMvatsarIno divasa (musalamAna) ke te phAkaDo pR. phAko (cUrNano phAkaDo' kahevAya; dANAno divase karAto vidhi Tita rAto vidhi. siAdhu phAkavuM sakri. uchALIne moMmAM nAkhavuM; phako mAravo phAdhara chuM. (iM.) bApa; pitA (2) pAdarI; khristI dharmano phakA pu.ba.va. (a.) taMgI; hADamArI (2) anazana phAnasa na. (a. kAnUsa) battI; dIvo phAkI strI, nAno phAko (2) davAnuM cUrNa phAnI vi. (a.) nAzavaMta; nazvara phAko paM. (da. buggo=mUThI) phAkavuM ke phAkeluM te; bukko kAphaDo chuM. eka jAtanA thoranuM pahoLuM pAna; pApaDo (2) (2) phAkavA mATenuM cUrNa eka jAtanI pahoLI zIMga (3) eka pharasANa-vAnI phako pu. upavAsa phAstrI . (a. phaham) smaraNa; yAda (2) sAvacetI (3) buddhi phAga . (saM. phalga, prA. phagga) vasaMta Rtuno utsava phAyadAkArI, (-2), phAyademaMda vi. lAbhadAyaka; guNakArI (2) madhyakALano eka sAhitya prakAra (3) pu.ba.va. phAyado chuM. (a. phAidaha) napho; lAbha (2) guNa; sArI hoLInAM zRMgArI gIto ke te vakhate bolAtA apazabda asara-prabhAva thAya te phAgaNa chuM. (saM. phAlsana, prA. phaguNa) vikrama saMvatano phAyara strI. (iM.) Aga (2) baMdUka topa vagerenA 'bAra' pAMcamo mahino [potAnuM strIonuM eka vastra ke sADI phAraya-elArma puM. (i.) AganI khabara Ape tevuM yaMtra phAgaNiyuM vi. phAgaNa mAsane lagatuM (2) na. jhINA phAyarajina na. (iM.) Aga olavavAno baMbo phAcara strI. (phADa+cuM, phA. caha) lAkaDAnI nAnI cIra; phAyarapUra vi. (saM.) AganI asara na thAya tevuM; phAMsa (2) naDatara Agamaka: agnirodhI thAya tevuM karavuM te phAcaruM vi. pahoLuM, chIcharuM (2) zaMku (3) na. phAcara phAyaraprUphiMga na. (i.) Aga saLage ke tenI asara na phAcaro pu. lAkaDAnI phAcara; zItaLa [(3) navaruM phAyarabrigeDa na. (i.) Aga-TukaDI; baMbAdaLa; baMbAvALA phAjala vi. (a. phAjila) vadheluM (2) phAlatuM; vadhArAnuM phAyaramena puM. Agano baMbAvALo (2) eMjinamAM kolasA phAjala vi. (a. phAjila) vidvAna (2) DAhyuM phUiTa pUravAvALo mANasa phATa strI. phATavuM te (2) taraDa (3) kaLatara (4) bheda; phAraka(-ga) vi. (a. phAriga) chUTuM; mukta (2) navaruM; phATaka paM., strI, (phATavuM" uparathI) jhApo; daravAjo (2) phAragata vi. (a.) phAraga; mukta (2) strI, phAragatI; bAra (3) relave ke bIjA mArga ekabIjAne AMtaratA For Private and Personal Use Only
Page #574
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org phAragatI phAragatI strI. chUTAcheDA; 'DAyavaoNrsa' (2) chUTAcheDAno dastAveja (2) chApeluM patraka; pharamo phArama na. (IM. phaoNrma) tapasIla bharavAno AMkelo kAgaLa phArama na. (iM. phArma) khetara phArasa puM. (IM. phArsa) prahasana (2) hasavA jevuM kArya phArasa puM. (phA.) pArasa; IrAna deza phArasI vi. IrAnI (2) strI. IrAnanI bhASA phArlinga puM. (IM.) iMglaeNnDano eka calaNI sikko phArma na. (i.) khetara; vADI phArmasI strI. (IM.) davA banAvavAnI auSadhazALA phArmasIvijJAna na. phArmasIne lagatuM vijJAna phArmahAusa na. (IM.) khetaramAM nivAsagRha phArmA-kopiyA chuM. (IM.) davAonI vigatono graMtha phArmAsyuTikala vi. (IM.) phArmasIne lagatuM phArsa na. (i.) phArasa; prahasana phAla puM. (saM. sphAra, prA. phAra) pAka (2) atizayatA phAlatu vi. (hiM. phAlatU) paracUraNa (2) vadhArAnuM; nakAmuM (3) binajarUrI (4) sAmAnya; mAmUlI phAlavuM akri. (phAla uparathI) khIlavuM (2) puSTa thavuM (3) kadamAM ADA vistaravuM phAlasI strI. (phA. phAlsaha) phAlasAnuM jhADa phAlatuM na. phAlasAnA jhADanuM phaLa phAlu na. (saM. bhaluka) eka jAtanuM ziyALa; koluM phAlunAda puM. ziyALavAMno avAja; ziyALI phAlUdo puM. (phA.) musalamononI eka vAnI phAlguna puM. (saM.) phAgaNa mAsa (2) pAMDuputra arjuna phAlgunI vi. (saM.) phAgaNane lagatuM (2) strI. eka nakSatra phAva strI, phAvaTa; AvaData phAvaTa strI. phAvavuM-goThavuM te phAvaDI sri. ziyALa; phiyAvaDI phAvavuM a.kri. (saM. sparvati, prA. phavvIhai) goThavuM; anukULa AvavuM (2) saphaLa thavuM; lAga khAvo phAzIvAda puM. (iM. phezijhama) saramukhatyArIno eka rAjadvArI rASTrIya vAda (iTAlImAM pedA thayela ) mAnanAra phAzIvAdI vi. (2) puM. phAzIvAdane lagatuM ke temAM phAsaphsa strI. nakAmo ke raddI mAla phAsaphUsiyuM vi. nakAmuM; raddI; nabaLuM (2) namAluM phAsalo puM. (a. phAsilaha) samaya, aMtara ke vistArano pharaka (2) medAna phAsisTa vi. (2) puM. (IM.) phAzIvAdI phAsIvAda puM. juo 'phAzIvAda' phAsIvAdI vi. (2) puM. juo 'phAzIvAdI' phAsTa puM., strI. (IM.) utAruo mATenI jhaDapI relagADI (2) upavAsa (3) pAko raMga (4) vi. jhaDapI; vegIluM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ug |AMda phALa strI. (saM. sphAla, prA. phAlA) phalaMga; chalAMga phALa puM. (saM. phAla, prA. phalla=sutarAu kapaDuM) kapaDAno lAMbo paTTo; cIro phALa strI. dhrAsako; bIka phALakI strI. nAno phALako (2) dorAnI AMTI phALakhuM na. dorA utAravAno phALako; paravIMTo (2) nAno phALako [phALako) phALako puM. dorA utAravAnuM sAdhana (2) cakaDoLa (phajetaphALako puM. (saM. phalaka) sTImaramAM trIjA varganA utAruone besavAnI eka jagA phALavaNI strI. vaheMcaNI; vAMTA pADI ApavA te phALavavuM sa.kri. (saM. phAla = mAthAnA vALane pAMtI pADI vaheMcI nAkhavA te) varALe paDatuM vaheMcavuM; hisso pADI devo; vitaraNa karavuM phALiyuM na. pheMTo (2) paMciyuM (3) TUMkuM potiyuM [phALa phALI strI. eka phALavALI sADI (2) lAMbA lUgaDAno phALo puM. hisso (2) vaheMcaNI (3) udharANuM; TIpa phAMka strI, (hiM.) cIra (kapaDAnI); phATa phAMkaDAI strI, varaNAgI; chelabaTAupaNuM phAMkaDuM vi. phakkaDa; varaNAgiyuM (2) rasika (3) khuzamijAjI (4) suMdara; dekhAvaDuM phAMkuM na. gappu; gapa phAMduM na. chidra; bAkoruM; kANuM phAMkuM na. lITo (2) hAthacAlAkI phAMkebAja vi. phAMkAvALuM; gapoDI; gappAM mAranAra phAMko puM. tora; abhimAna (2) baDAza mAravI te phAMga strI. e nAmano eka choDa phAMga puM. mukhatrikoNa; 'DelTA' phAMguM vi. AMkhe trAMsuM jonAruM; jhINI AMkhavALuM phAMguM na. moTuM DagaluM; DAMpha . phAMTa puM. (saM.) davAne be UbharA lAvI banAveluM peya phAMTa strI. ('phAMTo' parathI) lUgaDAno cheDo ke tenI kAmacalAu karI levAtI jhoLI jevuM te (2) nAnA carakhA saLaMga TebhA; bakhiyA phAMTa strI. khAI phAMTavuM sa.kri. bakhiyA levA; TebhA bharavA phAMTAbAja vi. taraMgI (2) kInAvALuM (3) manasvI phAMTiyo huM. Acho doro bharavo te; TAMko (2) phAMTo (3) taDa; pakSa [ADavaheNa (3) ADakathA phAMTo puM. ('phATavuM' parathI) zAkhA, gauNavibhAga (2) phAMTo puM. kIno; AMTI; manano mela (2) taraMga (3) khetaranI sukAyelI sAMThI bhegI karavAnuM jharaDAMnuM sAdhana phAMDuM na. bAkoruM; bAruM; gAbaDuM phAMda strI. (saM. phArDa) peTano jhUlato bhAga; dUMda For Private and Personal Use Only
Page #575
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phAMda) 558 philDavarkara phAMda strI, zeraDIno bhAra phidAgIrI strI. (a.+phA.) kurabAnI, svAtmArpaNa phAMdAvuM sakri. jALamAM phasAvuM (2) peTanI phAMda vadhavI phinAIla na. (i.) khALa vagere mATe jaMtunAzaka eka davA phAMdo . prapaMca; jALa (2) moTI duMda phiniza vi. (i.) phiblenDa dezanuM ke tene lagatuM (2) strI. phAMpharaDavuM sakri. karaDI khAvuM (2) pIMkhI nAkhavuM tyAMnI bhASA tima phAMphaLa na. khullI jagA; phAsalo phiniza kri.vi. pUruM karyuM hoya ema (2) maraNa pAmyuM hoya phAMphAM na.ba.va. DaphariyAM (2) mithyA prayatna; valakhAM phiniziMga na. (i.) AkharI sajAvaTa vagerenuM kAma; phAMsa strI, lAkaDAnI jhINI karaca; phAcara (2) ADakhIlI; AkharI opa naDatara [racanA; phAMdo (2) DALakhuM phinominolaoNjI na., strI. (i.) pratibhAvijJAna phAMsalo chuM. phAMso; zikAra pakaDavA goThavAtI eka yuktipUrNa phiyATa strI. (i.) eka prakAranI gADI-vAhana phAMsavuM sakri. phAMso nAMkhavo (2) gALo nAkhavo (3) phiyAnsa S. (i.) maMgetara puruSa toDavuM (udA. DALakhuM) (4) phasAvavuM phiyAnsI strI, (i.) maMgetara strI phasAvavuM sakri. 'phAMsavuM'nuM preraka - phiyAsko . (i.) phajetI; badanAmI (2) saMpUrNa phAMsAvuM a.kri. phasaDAI javuM niSphaLatA; bhavADo (3) nAmozI phAMsiyuM vi. kapaTI; phasAve evuM (2) phAMso daI mAre evuM phirakI puM. (a.) koma; ToLI; varga (ra) eka rASTranI phAMsiyo chuM. phAMso daI mAranAra; jallAda prajA (3) phAMTo; saMpradAya phAMsI strI. phAMso daI mArI nAMkhavAnI-zikSA ke yukti phiradosa strI. (a.) svarga; jannata phAMsIkholI strI, phAMsInA kedI mATenI jelanI khAsa oraDI phiradosI chuM. madhyakAlIna eka phArasI kavi phAMsI(akhora(-ro), 0gara(-ro)) 5. phAMsiyo; jallAda phirasto chuM. (phA. phiritaha) devadUta (2) pegaMbara phAMsImophI strI. phAMsI devAnuM mokUpha rahevuM te; riprIla phiraMgapuM. yuropano porTugalanAmano phiraMgIono deza; phrAnsa phAMsu kri.vi. amastuM; phogaTa (2) kapaTavALuM; kapaTI (2) cAMdIno roga; siphilisa' (yuropakhaMDano vatanI phAMso khuM. (saM. spAza, prA. pAsa) phAMdo (ra) doraDAno gALo phiraMgI pu. (phA.) porTugala dezano vatanI (2) goro (3) phikara strI. (a. phi%) citA; kALajI (2) vyagratA phirAka pu. strI. (a.) viraha, viyoga (2) ciMtA (3) phikkAza strI, phikkApaNuM; nabaLAI taka; avasara; moko phikku vi.(saM. phikka, prA. phikka) nisteja, jhAMkhuM (2) philama (i. philma) phoTo levA mATe vaparAtI kacakaDA jevI nIrasa; svAda vagaranuM banAvAtI paTI (2) sinemAnI philama (3) calacitra phikasDa DipojhiTa strI. (i.) bAMdhI mudatanI thApaNa; mudatI philara na. (i.) khAlI jagA bhare te (jema ke, dAMtanA phikasDa laMca na. (i.) maryAdita bhojana polANa mATe vaparAto simenTa ke cAMdI) (2) phigara na. (i.) AkRti; AkAra (2) AMka; AMkaDa pustakamAM pRSThapUraka phijhiziyana puM. (.) mAtradavAdArUthI ilAja karanAradAktara philasUpha . (a. kailasUpha) tattvajJAnI; dArzanika phiTa vi. (iM.) barobara capasIne besatuM ke goThavAtuM; yogya; philasUphI strI, tattvajJAna; 'philosophI' lAyaka (2) strI. cakarI; tammara; mUcha philahAla kri.vi. (a.) hAlamAM; atyAre phiTakAra kri.vi. dhikkAra, tiraskArano uddagAra philAmenTa na. (i.) taMtu; vIjaLInA goLAno tAra phiTakAravuM sakri. phiTakAra karavo; dhikkAravuM philosaoNphara chuM. (i.) tattvaciMtaka; dArzanika, philasUpha phiTaphiTa kri.vi. phaTaphaTa; dhik dhik (2) strI. dhikkAra philosophI strI. (i.) philasUphI; tattvajJAna phiTara 5. (i.) (yaMtranuM) joDakAma-yaMtra phiTakaranAra kArIgara philTara na. (iM.) pravAhIne gALIne sApha karavAnI phiTADa(-q)vuM sakri. "phITavuM'nuM preraka (vijJAnI) karAmata ke sAdhana jAtano kAgaLa phiDala strI. (i.) eka videzI taMtuvAdya philTarapepara 5. (i.) pravAhI gALavA vaparAto eka khAsa phiNAvavuM sakri. "phINavuM'nuM preraka philDa na. (I.) khetara (2) medAna; kSetra (3) kAryakSetra phiNAvuM a kri. "phINavuM'nuM karmaNi (4) yuddhabhUmi aidhikArI phitarata strI, svabhAva; prakRti, Adata; Teva [tophAna philDamArzala 5. (i.) bhUmidaLamAM sarvocca lazkarI phitUra na. (a. kutUra) phela; DhoMga (2) baLavo; daMgo (3) philDara 5. (i.) (krikeTamAM) philDiga karanAra (2) daDAne phitUrI vi. phitUravALuM; te karanAruM (2) dagAkhora; kapaTI rokIne pAcho ApanAra phidatI . (a.) cAkara; dAsa; nokara vithaI janAruM philDavarka na. (i.) kSetrakArya phidAvi. (a.) khUba khuza (2) ati Asakta (3) nyochA- philDavarkara vi. 5. (i.) kSetra kArya karanAra For Private and Personal Use Only
Page #576
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir philiMgI 559 [phurasadagI philDiMga strI, (i.) krikeTamAM beTa ramanAra pakSanI sAmenA phIta strI. gUMthelI kora (2) mApavAnI paTTI (3) nADuM; paTTI pakSanI daDo rokavAnI kAmagIrI; kSetrarakSaNa phIzuM na. anAja vagerenuM photaruM - khokhuM philma strI. (i.) juo 'philama' phIrakI strI. cakaraDI (2) nAnI phALakI; "rIla" philmI vi. philmane lagatuM; philma vizenuM phIlDabuka strI. (i.) jamInanI mApaNInI noMdhapothI phiza strI. (iM.) mAchalI phIlDamArzala puM. (iM.) mukhya senApatino eka khAsa phizaponDa na. (i.) hasImajAkano kAryakrama mAnavAcaka moTo ilakAba phizapleTa strI. (i.) relavenA pATA mATeno lokhaMDano phIra 5. (i.) juo "philDara' salepATa (2) relavenA be pATAne joDanArI paTTI phIlDiMga strI. (I.) juo "philDiMga phizabolTa puM. (iM.) relavenA be pATAne- be phiza pleTane phIvara chuM. (iM.) tAva; javara; bukhAra joDato phIsanuM sakri. pAnAM cIpavAM jAya evuM phizamArkeTa strI. (iM.) macchIbajAra matsyodyoga kendra phIsuM vi. phikku (2) DhIluM; ochA joravALuM; jhaTa phasakI phizarI strI. (iM.) mAchalAM pakavavAno dhaMdho ke jagyA; phasTa strI. (hi.) mijabAnI; prItibhoja phizi(-siDyArI strI, baDAI; patarAjI phIMca strI. phIca; jAMghano upalo bhAga phisAda strI. (a. phasAda) tophAna (2) hullaDa; baLavo phI-phiMDaluM na. piluM; vIMTo (2) (lA.) pAghaDI kicaravuM phisAdI vi. tophAnI (2) baLavAkhora phI(-phi)davuM sakri. pheMdavuM; veraNacheraNa karI nAkhavuM (2) phisiyArI strI, juo phiziyArI" phI(phidAvavuM sa.ji. phIdavuM'nuM preraka phisoTo . phINano loco phI(-phiM)dAvuM a.kri. "phIMdavuM, karmaNi phiMgaraprinTa strI. (i.) AMgaLIonI chApa phu ud. juo 'phU' phiMDaluM na. juo "phIMDaluM phuAjI DuM. (mAnArthe) duo (2) kuA-sasarA hiMdavuM sakri. juo "phIMdavuM phuI strI. (da. puphI) phoI phiMdAvavuM sakri. juo phIMdAvavuM kuo . phoIno vara; phuA phiMdAvuM a.kri. juo 'phIMdAvuM kusasaro paM. patnIno ke patino juo phI strI. (I.) lavAjama (2) mahenatANuM (3) zulka phukko 5. mUtrAzaya (2) parapoTo (3) phUlako phIkAza strI. phikkAza; phIkApaNuM (2) moLAza phugAvavuM sakri. "phUgarvanuM preraka phIkuM vi. (saM. phikka, prA. phikka) phikyuM; moLuM (2) nisteja phugAvuM a.kri. 'phUgavuM'nuM bhAvecilaNamAM atigaNo vadhAro phIca strI. (saM. skUica) jAMghano upalo bhAga; phaca phugAvopuM. 'phUgavuM' uparathI) nANAnAcihnarUpa kAgaLanA phIcara na. (I.) vAyadAnA bhAva para ramAto eka jugAra phuggo pu. rabaranuM baneluM eka ramakaDuM (2) vizeSatA; lakSaNa (3) mukhamudrA; caheromoro phujUla vi. (a) vadhAreluM (2) nakAmuM; vadhAre paDatuM (4) vartamAnapatranI kaTAra (5) dezya mAdhyama mATe kuTakaLa vi. phAlatuM; paracUraNa khAsa viSaya parano kAryakrama sutkAra puM. (saM.) sarpano phUMphADo; "phU' evo avAja phIcara-philma strI. (iM.) dastAvejI kathAcitra; "mUvI kutkAravuM sakri. phUphADo mAravo phIcariyo chuM. phIcara ramanAre; AMkapharaka yA saTTA jevo kudaraDI strI. goLa pharavuM te; phudaDI jugAra ramanAro phudI strI. phUdI; nAnI pataMga phITa pu.ba.va. phUTanuM bahuvacana phudIno pu. eka vanaspati; auSadhI phITa strI. (i.) tANa; AMcakI; vAI phudeDo chuM. phUdaDo; UDato vaMdo phITaNa vi. nAzavaMta; nAza pAmanAruM phudeDo chuM. eka jAtanuM ghAsa phITaNa na. nAza - phiTADavuM phuDusa na. (saM.) phephasuM [gussAno Aveza phITavavuM sakri. phiTADavuM (2) lAMca ApavI; phoDavuM (3) kuphavATo, (-Do) pR. phUlavADo; josathI mArelI phUMka (2) phITavuM a.kri. (saM. sliTyati, prA. phidRI) nAza pAmavuM; phuracephuracA pu.ba.va. TukaDeTukaDA TaLavuM maTavuM (2) patavuM: apAI javuM (3) maravuM pharaco . (phA, pUrja) nAnI moTI karI phINa na. (saM. phena, prA. pheNa) pravAhI para thato dhoLo pharajo puM. (a.) baMdara paranuM jakAta levAnuM mathaka (2) padArtha; phisoTo vahANo TheravavAnuM mathaka, dhakko phINavuM sakri. khUba gharamaDI-phINa thAya tema-ekatAra karavuM phurasada zrI. (a. pharsala) navarAza (2) nirAMta (2) lAbha kADhavo: napho meLavavo phurasadagI strI. bharapagArI rajA For Private and Personal Use Only
Page #577
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phurerI 5 6 7 (phUlagulAbI pharerI strI. (hi. phuraharI) pAMkhono phaDaphaDATa phUTa na. sakkaraTeTI jevuM phaLa; cIbhaDAnI jAtanuM eka phaLa phulakaNuM vi. phulAyA karatuM phulaNajI phUTaDuM vi. (saM. skuTa, prA. phuTTa) suMdara; rUpALuM (2) manohara phulavaNI strI, phUlavavuM te pUrNavirAma phUTa-noTa strI. (i.) pAdaTIpa; pAda-noMdha phulasTopa na. (i.) (.) AvA prakAranuM virAmacihna; phUTapaTTI(-TI) strI. phUTa mApavAnI ke phUTamApanI paTTI phulAropuM. ('phUlavuM' parathI) phulAI javuM te; baDAI; patarAjI phUTapAtha puM. (.) pagathI cAlIne janArA mATe zaherI phulAvaTa strI. phulAvavuM te rastAnI bAju para cAlavAnI pagathI; phUTapAyarI phulavAro pu. mahuDAnuM jhADa; mahuDo phUTaprinTa strI. (i.) pagaluM; pAdacina (ramata phulAvavuM sakri. phUle ema karavuM; 'phUlavuM'nuM preraka phUTabaoNlapuM. (iM.) havA bharelo moTo daDo ke enAthI ramavAnI kulAvuM a.kri. 'phUlavuM'nuM bhAve phUTala vi. dago denAruM; phUTeluM phulAvo . phulAvuM te; phugAvo phUTavuM a.kri. (saM. stuti , prA. phudaI) khIlavuM; vikasavuM; phulAza strI. phulAI javuM te; phulAro UgavuM; pallavita thavuM (2) tUTavuM; bhAgI javuM (3) phulekuM na. varaghoDo; zobhAyAtrA jorathI phATavuM (4) khulluM thavuM; ughADuM paDI javuM (5) phulela na. (saM. phullataila, prA. phullaela) sugaMdhIdAra tela pharI javuM; dago devo phulevara (iM. phulAvara) phullI; gaMjIphAmAM phUlanuM pAnuM (2) phaTavera na, ba,va, (i.) pagarakhAM [(4) jhadhaDo eka zAka; "kolI phalAvara' phUTAphUTa strI. uparAuparI phUTavuM te (2) kusaMpa (3) bhaMgANa phullasa . (a.) nANuM; paisoTako phUDa na., 5. (i.) khorAka phullI strI. phulevara; gaMjIphAmAM phUlanuM pAnuM [(2) jharo phUDa-poijhana na. (I.) khorAkI jhera kuvAro chuM. (phA. phagbAraha) pANI UDatuM paDe evI racanA kUNagI strI, jhINI phollI (2) nAno parapoTo phusaksa ki.vi. kAnamAM kahevAmAM Ave ema phUdakI strI, sku-cakarI pheravavAnuM sAdhana; 'Disamisa' DuM udjuo 'phU dakI strI, phAMdo phuka strI, juo 'phUka' phUdaDI strI. (apa, phaDia) goLagoLa pharavuM te (2) kuMkaNa na. juo 'phUMkaNa' tArAnA ke phUlanA jevuM cihna (3) phUduM pataMga; phUdI kuMkaNI strI. juo 'phUMkaNI' phUdI strI. nAnI pataMga; judI (2) cakkara kuMkavuM sakri. juo "phUkavuM phUdI strI. pAMkhovALuM eka nAnuM jIvaDuM pataMgiyuM huMkAra(-ro) 5. juo phUMkAra(-ro) huM na. (apa. kuDi) pAMkhovALuM nAnuM jIvaDuM (2) huMkAravuM sakri. juo 'phUMkAravuM phUduM na. phudI, nAno pataMga kAvavuM sakri. juo phUMkAvavuM phUmakI strI, UchaLatAM mojAMnI Toca; krisTa' kuMkAvuM a.kri. juo "phUkAvuM phUmatuM na. (prA. kuma) choguM; kalagI DuMgarAvavuM sa.ki. gametema bharAvIne uzkeravuM; bahekAvavuM phUra chuM. pakSIno UDavAno phararara avAja DuMgarAvuM a.kri. risAvuM (2) phulAvuM; phUlavuM (3) ciDAvuM phUrti strI. (saM. skUrti) jAgRti (2) utsAha kuMphavATo(Do) 5. juo "phUphavATo(Do)) phUrtiluM vi. phUrtivALuM; utsAhI kuMvAra 5. juo 'phUvAra' phUla na. (saM. phulla, apa. phula, prA. phulla) puSpa; tenA { ud. phUMphADAno eka avAja AkAranI vastu (2) AMkhano roga (3) eka ghareNuM phUga strI. (phUgavuM uparathI) Uba (2) bilADIno Topa (4) phUlakobI phUgavavuM sakri. phugAvavuM (2) pavanathI phulAvuM (3) phUla strI, baDAI; patarAjI garbhavaMta thavuM (4) sUkavavuM phUlaka(-kara)NI strI, eka jAtanuM dArUkhAnuM; tArAmaMDaLa phUgavuM a.kri. (saM. pha% athavA de. puggaphugga = phUlakAjalI strI. sadhavAe karavAnuM eka vrata vikharAyelA phUlelA vALavALuM) Uba vaLavI (2) phUlakuM na. nAnI roTalI (2) jamavAnuM notaruM phUlavuM (3) bahekavuM (4) sUjI javuM phUlakuM vi. phulaNajI (2) phUleluM phUgI vi. phUgavALuM ke mela phUlako pu. nAnI phulAvelI roTalI (2) koI paNa varatunuM phUgI strI, phUga (2) pravAhI padArtho para AvatI chArI phUlavuM te (3) phulAvIne ramavAnI rabaranI ToTI, phukko phUTa chuM. (i.) bAra IMca (trIsa senTimiTara)nuM mApa ke tevaDI phUlakobI, (04) strI. eka zAka; phalAvara paTI (2) pagano paMjo; pAvaluM kuisaMpa phUlagajaro 5. phUlanI kalagI; puSpaguccha ' midamAtuM phUTa strI. phUTavuM te (2) phATa; gerasamaja (3) bhaMgANa; phUlagulAbI vi. AchA gulAbI raMganuM (2) yauvanathI For Private and Personal Use Only
Page #578
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (pheDavuM phUlagUMkaNiyo 56 1 phUlagUMthaNiyuM vi. ekamekamAM saMkaLAyeluM; phUlagUMthaNIvALuM phUvaDatA strI, phUvaDapaNuM; edIpaNuM phUlagUMthaNI strI, phUla gUMthavAM te (2) vastunI baMdhabesatI phUsa strI. (saM. puSpa, prA. pUsa) phaza (2) vi. edI saMkalana-goThavaNI (3) na. ghAsa (sUkuM) khaDa (4) thAka viraNacheraNa phUlachAba strI, phUlo rAkhavAnI chAba-TopalI phUsaphAsa, (-siyuM) vi. halakuM; nirmAlya; phAsaphUsiyuM (3) phUlachoDa 5. phUla mATe ucherAto choDa phU(-DuM) ud. evo avAja: phU priANa phUlajhaDI strI, phUla jhare evuM eka dArUkhAnuM ti te jhADa phaM-6)ka strI, (da, kukA) mAMthI pavana phUMkavo te (2) phUlajhADa na. phUlane ja mATe ugADAtuM jhADa; phUla ApanAruM hR-kaNa vi. phUMka mAranAruM (2) sazakta phUla-TaoNsa S. (i.) pIca para paDyA sivAya sIdho phU-kuMkavuM sakri. (saM. phukaroti, prA. phUkka0) phUMka mAravI beTsamenanA beTa para naMkhAto daDo (2) phUMkIne vagADavuM (3) devALuM kADhavuM (4) paMpALavuM phUlaDuM na. phUla (2) dhANIno dANo (5) dhrumapAna karavuM hUiMphATo phUlaDola . hoLInA bIjA divasano phUlanA hiMDoLAno pheM(-kuM)kAra-ro) 5. (saM. phukAra, prA. kuMkAra) phUMka (2) puSTimArgIya maMdiromAMno vasaMtano chello utsava tivuM phaM(huM)kAravuM sakri. moMmAM pANI bharI phUMkathI chAMTavuM (2) phUlaNajI, (zI) vi. (2) pu. vakhANa karyAthI phulAI jAya phUMka ke phUMphADo mAravo phUlaDo . strInuM paganuM eka ghareNuM {(-phu)kAvavuM sakri. 'phUMkavuM'nuM preraka phUladAna na. (-nI) strI, phUla mUkavAnuM-rAkhavAnuM pAtra pheM(huM)kAvuM a.ki. 'phUMkavuM'nuM karmaNi phUladArU 5. jalada dArU (2) madyArka[(3) raMgIluM (4) uDAu phUM(-huMphavATo(-Do), hUMphATo(Do) 5. phUphavATo phUlaphaTAka, (-kiyuM) vi. varaNAgiyuM (2) nAjuka; takalAdI cUM(huM)vAra 5. jharamariyo varasAda; jhINo varasAda phUla phaLAdi vi. phUlo, phaLo vagere uchareluM ke kri.vi. zvAsa nIkaLI gayo hoya tema phalakuluM vi. phUlanI jema khIleluM; komaLa (2) lADakoDamAM ke strI. Dara; hAka bagI; 'pheTana' phUlabAga . phUlano bAga; udyAna; phUlavADI pheiTana strI. (iM.) cAra paiDAMvALI haLavI ghoDAgADI; phUlabesaNI strI, phUlanI dAMta nIceno bhAga jenA upara pheila vi. (i.) nApAsa; niSphaLa gayeluM AkhuM phUla bese che. suigaMdhI pAMkhaDIvALo bhAga pheilyora strI. (iM.) nApAsa thavApaNuM; niSphaLatA phUlamaNi puM. puMkesara ane strIkesarane pharatI raMgaberaMgI pheIsa puM. (I.) cahero (2) AgaLano bhAga kUlamAlA strI. (saM.) phUlanI mALA phekTarI strI. (i.) kArakhAnuM phUlalatA strI. (saM.) phUla mATe ucherAtI latA phekTomITara na. (i.) prakAzanuM pramANa jANavAnuM yaMtra phUlavaDI strI. caNAnA karakarA loTanuM gAMThiyA ke mamarI jevuM phekalTI strI. (I.) vidyAzAkhA (2) vidyAzAkhAno eka pharasANa prAdhyApaka gaNa (3) janmajAta kSamatA-sAmarthya phUlavavuM sakri. phUlAvavuM phekTa strI. (i.) kIkata; tathya [(saMkhyAno) phUlavADI strI, phUlajhADanI vADI; phUlabAga (2) chokarAM haiyAM phekTara na. (iM.) paribaLa; bAbata (2) avayava phUlavALI strI, kAnanI vALI-kaDI (2) strI, phUla vecanAra pheksa chuM. (i.) mokalanAranA zabdo sAthe Avato vAyu strI ((3) bahekavuM (4) harakhAvuM (5) baDAI mAravI saMdezo ke tenI nakala phUlavuM a.ki. (saM. kullati, phullai) UpasavuM (ra) khIlavuM pheco, (-cco) 5. phIca; jAMghano upalo bhAga dizA phUlavuMphAlavuM a kri. barobara khIlavuM ne vadhavuM-vikasavuM pheja puM. (I.) kharAbI; durdazA (2) zikSA (3) hAlata; phUlavela strI. phUlalatA; phUlanI vela phejha strI. (turka) eka jAtanI musalamAnI TopI phUlazadhyA strI. phUlonI pathArI pheTa strI, (iM.) carabI (2) vi. jADuM. phUlasAkara strI, sAkarano eka prakAra pheTana strI. (iM.) bagI; pheiTana phUlasUMghaNuM na. nAka pheTAlijhama na, (i.) bhAgyavAda; nasIbavAda phUliyuM vi. khIleluM (2) na. phUlanA dhATanuM pyAluM pheDa ki.vi. evA avAja sAthe phUlI strI, seMthInuM eka ghareNuM; zIzaphUla (2) AMkhamAM thatuM pheDa strI. nikAla; patAvaTa phUle (3) phUdaDI (4) phullInuM pAnuM (gaMjIphAmAM) pheNa, (vahAra) vi. pheDanAruM; maTADanAruM phUluMna. (saM. phullaka, prA. phullaa) AMkhanA ratanamAM paDato pheDaNI strI. choDavaNI; ' ripzana' - nAnA phUla jevo sapheda DAgha pheDarezana na. (i.) aneka ghaTako ke rAjayonuM eka rAjayataMtra phUlsakaeNpa pu. (i.) amuka viziSTa kadano kAgaLa pheDavuM sakri. (saM. rapheTayati, prA. pheDai) dUra karavuM; TALavuM; phUvaDa vi. ALasu (2) gaMduM (3) DhaMgadhaDA vagaranuM maTADavuM (2) adA karavuM; vALavuM (3) nikAla karavo For Private and Personal Use Only
Page #579
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir pheNa 56 2 [phesiliTI pheNa strI. phaNA; sApanI pheNa (2) tAMbAnA koDiyA uparanI pherabadalI strI. (-lo) . arasaparasa pheraphAra; adalAjIbha badalI vastuvinimaya pheNa na. (saM. phena) phINa pheravavuM sakri. (saM. pheravati, prA. pheravaI) "pharavuM'nuM preraka pheNI, (nI) strI. sUtarapheNI (puSTimArgIya) pheravAdI vi. pheravavAnA vicAranuM (2) puM. tevo AdamI phetha 5. (iM.) vizvAsa; bharoso (3) parivartanavAdI phedo chuM. loco (2) locelocA chUTA paDI javA te pheravApherava strI. vAraMvAra-uparAuparI pheravavuM te phedhama chuM. (i.) cha phUTanuM mApa (2) vAMbha pheravALuM vi. pecavALuM (2) pharakavALuM [vidAya phedhomITara na. (I.) dariyAnI UMDAI mApavAnuM yaMtra pheravela strI. (i.) chellI vidAya vakhatanI salAma (2) phena na. (saM.) phINa pheravelapArTI strI. (i.) vidAya samAraMbha phena chuM. (I.) paMkho; havA nAMkhavAnuM upakaraNa pheravo pu. hAthe paheravAno karaDo (2) sutAranuM eka ojAra phenila vi. (i.) phINavALuM svararacanA pherAvo . phera; gherAvo (2) cakkara (3) vistAra phenTasI strI. (i.) taraMgalIlA (2) saMgIta ke sAhityanI pheriyo chuM. pherI karanAra vepArI; "venDara phenila vi. (saM.) phINavALuM pherista strI. (a. philista) yAdI; TIpa (2) tArIjo phensiga strI, (i.) lokhaMDanA tAranI vADa bAMdhavI te pherI strI. ('phera' uparathI) cakkara; AMTo (2) vakhata; phensI vi. (i.) tarehavAra (2) avanavuM; phAMkaDuM vA (3) koI paNa vastu vecavA mATe pharavuM te phephara strI. (saM. skuru, prA. phura uparathI) thothara (2) moDhA pherI boTa strI. (i.) utAruo mAla vagerene A pArathI parano oDho pele pAra utAravAnI nAnI hoDI; bhADUtI naukA phepharAvuMa kri. phephara-thothara AvavI ['hisTIriyA', 'phiTa' pherIvALo chuM. pheriyo; pherI karanAra phepharI strI, phepharuMna. (saM.skura, prA. kura) vAI; apasmAra; phero paM. AMTo, khepa (2) vAro (3) cakkara phephasuM na. (saM. phuDusa) zarIranuM havA levA kADhavAnuM aMga phela vi. (iM.) nApAsa; niSphaLa gayeluM [guno; aparAdha phebala strI. (I.) bodhAtmaka prANIkathI; paurANika kathA phela pu. (a. phaala) pAkhaMDa; DhoMga (2) jUThANuM (3) phebrika na. (i.) kApaDa phela strI. pheluM (dorAnuM gUMchaLuM) (2) laTa; sera phebruArI muM. (iM.) IsvI sanano bIjo mAsa phelAva paM. vistAra; prasAra (2) vRddhi phemara na. (i.) sAthaLanuM hADakuM; thApo phelAvavuM sakri. (da. phallo phelAya tema karavuM phemina chuM. (.) duSkALa; dukALa; durmikSa phelAvuM a.kri. prasaravuM (2) vadhavuM phemilI na. strI, (i.) kaTaMbaparivAra phelAvo 5. juo "phelAva' seira (3) phAMsa (4) muzkelI phemilI-DaoNkTara chuM. (i.) parivAra mATeno dAktara pheluM na. dorAnuM gUMchaLuM (2) doraDuM vaNatAM mukAtI tAranI phaeNmilI-plAniMga na. (iM.) parivAraniyojana; kuTuMba- phelo chuM. (i.) kolejamAM grejyueTa thayA bAda AgaLa niyojana abhyAsa mATe apAtuM eka pada; adhyetA (2) phemilIrUma paM. (.) hoTala ke resTorAMmAM parivAra mATeno yunivarsiTI ke tenA jevI vidyAsabhAnA sabhya phera puM. (I.) goLIbAra (2) nUra-bhADuM-lAgata phelozipa strI. (i.) phelo thavApaNuM (2) ziSyavRtti phera pu. (da. pheraNa) pharaka; taphAvata (2) tammara (3) peca phevara strI. (i.) pakSapAta (2) madada; kRpA (4) gherAvo (5) lUgaDAnI phaDaka (E) cakkara; vadhAre phelTa na. (iM.) banAta jevuM eka prakAranuM UnI kApaDa paDatuM pharavAnuM thayuM te (7) pheravavAnI khIlI (udA. phaeNzana strI. (I.) AcAravicAramAM amuka khAsa valaNalaviMgiyAno phera). jhoka ke vizeSatA, Dhaba, zailI chellI DhabanuM phera kri.vi. pharIthI phezanebala vi. (I.) phezanavALuM; TApaTIpiyuM; chellAmAM pherakuMDALuM na. cakkara (2) gUMcavADo (3) goTALo phezi(-si)sTa vi. (I.) phAsIvAdI; phAsisTa pheMrakopI strI, (I.) cokhkhI nakala phezijhama na. phAsIvAda AgaLano bhAga pheraNI strI. pherI (2) rakhaDapaTTI phesa puM. (I.) cahero; mukha (2) koI vastuno mukhya ke pheratapAsa strI, puM. UlaTatapAsa phesalo . nikAla; niveDo (2) chUTako; phaDaco pheraphAra 5. pharaka; taphAvata (ra) sudhAro (3) badalI phesavuM sakri. utArI pADavuM (2) haNavuM pheraphUda(-dara)DI strI. cakkara-cakkara pharavuM te; ghUmarI phesiyala vi. (i.) caherA ke mukha saMbaMdhI (2) na. pherabadala vi. pherabadalIvALuM (2) kri.vi. badaleluM hoya caherAnI suMdaratA mATe apAtI mAvajata ema phesiliTI strI. (iM.) sagavaDa; anukULatA For Private and Personal Use Only
Page #580
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ' phesTivalI 56 3 | phobiyA phaeNsTivala 5. (iM.) tahevArano divasa; utsavano divasa phokaTiyuM (2) maphata; maphatiyuM [eka yaMtra (2) parvanuM satra hAhAkAra phoga-horna na. (I.) dhummasane khyAla ApavA vArAnAruM pheM ki.vi. thAkanI-hAMphano avAja thAya ema (2) strI, phoja strI. (phA.) senA; lazkara; sainya piolIsa' pheMka, (oNI) strI, pheMkavAnI kriyA ti rekhA phojadAra chuM. eka polIsa amaladAra; saba inspekTara opha pheka rekhA strI. jayAMthI goLo vagere pheMkIne spardhA zarU thAya phojadArI vi. kAyadAthI zikSApAtra gunAsaMbaMdhI; kriminala' pheMkavuM sa.ki. nAkhavuM (2) gapa mAravI (3) veDaphI nAkhavuM phojadArI strI, phojadAranuM kAma ke pada (2) phojadArI pheMka(-kA)pheMka strI. sAmasAmI vAraMvAra pheMkavuM te adAlata ['phoTo-Albama pheMkAravuM sakri. pheMdI ke pIMkhIne lAMbupahoLuM karI nAkhavuM; phoTAvalI strI. phoTAnI hAra - lagAtAra maLatA phoTA; uchALavuM (2) phaMgoLavuM phoTo chuM. (i.) rUbalano goLo ke cImanI pheMTa strI. (hi) kamaranI AjubAjuno lUgaDAno baMdha (2) phoTa, (0grApha) 5. (iM.) tasavIra; chabI; chAyAcitra khamasInA kolaravALo gaLAno bhAga phoTogrAphara . chabI pADanAra ke teno dhaMdhAdAra; pheMTa strI. thappaDa; dhabbo (2) DhoranI DhIMka tasavIrakAra; chabIkAra pheMTo pu. phALiyuM; eka prakAre baMdhAtI pAghaDI phoTogrAphika vi. (i.) phoTogrApha-phI)ne lagatuM pheMDavuM na. jIMDavuM phoTogrAphI strI, chabI pADavAnI kaLA; tasavIrakaLA pheMdavuM sakri. phIMdavuM; cUiMthavuM (2) vikherI nAkhavuM phoToprinTa strI. (i.) phoTokAma; phoTomudraNa pheMdakuMdA, pheMdApheMdA-dI) strI. cUMthAcUMtha; vAraMvAra pheMdavuM phoDa kuM., strI, siM. sphoTa, prA. phoDa) phoDavuM te (2) vigata pheMphATa (.vi. pUrapATa (2) bephATa (3) pUrapATa (3) nikAla (4) vaheMcaNI (5) cokhavaTa phephe kri.vi. juo "huM phoDaNI strI, phoDavAnI kriyA pheMsalo chuM. nikAla; cukAdo; chUTako phoDalI strI, (prA. phoDa) phollI; phensI phejha . (a.) kIrti (2) upakAra (3) napho; lAbha phoDalo pu. phollo; phoDako phaiDako . lUgaDAnI jhapaTa (2) dhUmAbUma; utAvaLe javuM- phoDavAra kri.vi. eka eka vastuno khulAso thato jAya ema AvavuM te phoDavuM sakri. (saM. sphoTayati, prA. phaDai) phUTe ema karavuM phaiyAjha vi. (a.) dAtA; dAna karanAra (2) -no nikAla lAvavo (3) na. samArIne karelo phoiyAI(-1) vi. phoInuM, -ne lagatuM zAka vagereno kakaDo (4) dahIMnuM daDabuM phoiyA vi. phoI taraphanuM (2) na. phoIe ApelI bheTa photarI strI. bigaDuM; popaDI -daradAgInA kapaDAM vagere (3) phoIne apAtI bakSisa photaruM na. pAtaLuM chotaruM (2) kAgaLano TukaDo phoI strI. bApanI bahena; kuI koduM vi. khAlI phUleluM phoIjI strI, (mAnArthe) phoI (2) phoIsAsu phoTuM vi. DhIluM; narama phoIbA strI, phoI. phodo . loco (dUdhadahIM vagereno) phoI sAsu strI. pati ke patnInI phoI phona 5. (i.) Teliphona; dUrabhASa ke tenA paranI vAtacIta phoka pu.ba.va. (i.) loko (mithyA phonIma chuM. (i.) dhvanighaTaka phoka vi. (saM. phokka, prA. phukkA = mithyA) phogaTa; rada; phoneTiksa na. (iM.) dhvanivijJAna phokaepikana. (I.) lokamahAkAvya phonemiksa na. (iM.) dhvanighaTakavijJAna phokaTavi. (2) ki.vi. (saM. phoka, prA. phukkA)nakAmuM vyartha phonogrApha na. (iM.) grAmophona; dhvanimudrakayaMtra phokaTiyuM vi. maphatiyuM (2) nakAmuM phonogrAma paM. (iM.) bolanAranA vAyutaraMgonuM aMkana phokaDrAmA puM. (.) lokanATya karanAruM eka yaMtra (lIluM-sUkuM phaLa; pUgIphaLa phoka-belaDa na. (iM.) lokakathAkAvya phophaLa na. (saM. pUgaphala, prA. popyula-puSkala) sopArInuM phokalora na. (i.) lokavidyA phophaLiyuM na. strIonuM eka jAtanuM vastra phokasa na. (I.) dUrabIna kemerA vagerenuM amuka khAsa kendra phophaLI strI. sopArInuM jhADa ke biMdu jyAM pratibiMba barobara sApha hoya che. phokuM na. (da. pupua = phUleluM; jADuM) khAlI phUleluM; zakti phokiyA strI. garva ahaMkAra (ra) AtmazlAghA vagaranuM mANasa (2) magaphaLI; mAMDavI phoko . Dhora carAvanAra govALa; rabArI phopheyo . pANIthI bharelo phollo phaoNga na. (I.) dhummasa; jhAkaLa phobiyA 5. (i.) vadhu paDatI khoTA Dara ke bIkano phogaTa, (-TiyuM) vi. (saM. phokka, prA. phukkA) phokaTa; manovikAra For Private and Personal Use Only
Page #581
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phoma 56 4 | pharmo phoma strI. (aphAma uparathI) yAda; smRti (2) dhyAna; phollo chuM. gUmaDuM (2) jhaLaLo; pholo , bhAna (3) zaMkA; vahema (4) baDAI; phAsa phozI vi. bAyeluM; Darapoka piTAmaNa (2) chetarAmaNa phoraNuM na. nasakoruM; phaNasuM phosalAmaNa na., (-NI) strI. (saM. sparzanA, prA. phusaNA) phorana kri.vi. (a.) jhaTapaTa; jaladI; ekadama phosalAmaNuM vi., na. paTAmaNuM; chetaranAruM phorama strI (a.) sugaMdhaH suvAsa (2) AbarU phosalAvuM a.kri. chetarAvuM; paTAvuM phorama na. (i.) phArama; phArma phaoNsila 5. (iM.) amIbhUta avazeSa risAyana phorama na. (iM.) jAhera carcAsthaLa (2) goSThI maMDaLa; maMca phaoNspharasa 5. (.) havA lAgatAM saLagI UThe evuM eka phoramavuM sakri. "phoravuM'nuM preraka muikhI-mukAdama phosphAIDa na. (i.) phospharasa sAthenuM mULa tattvanuM saMyojana phoramena puM. (I.) jayurIno mukhya mANasa (2) kAmadArano yUala na. (i.) iMdhaNa; baLataNa phoravuM a.kri. (phorama uparathI) suvAsa AvavI; sugaMdha phayUcarijhama na. (iM.) bhaviSyavAda AvavI moTuM; khUlatuM (3) halakuM, alpa vajanavALuM phayUjha 5. (iM.) vIjaLInA joDANamAM rakhAto nabaLo tAra phoruM vi. (saM. huru uparathI) caMcaLa; cAlAka (2) jarA je vadhu dabANa AvatAM pIgaLI jAya che. phoruM na. chAMTo; TapakuM; varasAdanA pANInuM biMdu phAMka; phAka na. (iM.) phrAnsano eka sikko [vizALa deza phorena puM. (iM.) videza; paradeza (2) vi. paradezI phrAMsa, phrAnsa yuM. (iM.) yuropano pazcima taraphano eka phorena-eksacenja na. (i.) videzI hUMDiyAmaNa phI kri.vi. (I.)mukta (2) vinAmUlya; maphata (3) mAphIvALuM phorenakaransI strI. (i.) videzI calaNa phIjha na. (i.) zItaka; "rephrijareTara' phoresTa na. (i.) jaMgala; araNya phITreDa paM. (iM.) mukta vepAra phoresTara chuM. (iM.) vanapAla; vanasaMrakSaka phIDama strI. na. (i.) svataMtratA; svAtaMtrya saiinika phorjarI strI. (iM.) chetarapiMDI karavAthI thato aparAdha phIDamaphAiTara 5. (iM.) svAtaMtrya senAnI; svataMtratAno phaoNrTa kuM. (i.) killo (2) killAnI aMdarano vistAra phIzipa strI. (i.) phInI mAphI; phI bharavAmAMthI mukti phaoNrDa vi., strI, e nAmanA amerikane karela moTara-gADI phIpAsa . (I.) vinA mUlyano paravAnApatra phorma na. (i.) namUno; patraka (2) AkAra; svarUpa (3) phUTa na. (iM.) phaLa; lIlo mevo sAhityanuM svarUpa [bAhya ADaMbaravALuM phUTayUsa . (iM.) phaLano rasa phaoNrmala vi. (i.) aupacArika (2) niyamAnusAra (3) phUTasaoNlTa na. (I.) kSAravALI eka davA phaoNrnAlijhama na. (i.) svarUpavAda pheMkyara na. (iM.) hADakuM bhAMgavuM te; asthibhaMga phaoNmaliTI strI. (i.) aupacArikatA (2) ziSTAcAra phejha na. (i.) padabaMdha; vAkyakhaMDa phormyulA strI. (I.) sUtra; gusUtra (2) niyama phenolaoNjI strI, mastaka sAmudrika zAstra phaoNrvarDa vi. (i.) AgaLanuM; agravartI (2) pragatizIla pheka puM. (iM.) phrAsano eka calaNI sikko (3) Adhunika phenka li. (I.) nikhAlasa, niSkapaTa (2) spaSTa vaktA phorsa 5. (i.) baLa; zakti (2) strI. sainya; lazkara phrenca vi. (I.) phrAnsa dezane lagatuM phorsapaMpa paM. (.) dAbavpa; phuvAro phrenDa kuM. (iM.) mitra; dosta phiorsepa pu. (i.) cIpiyo [kacUkA kADhI nAkhelI AMbalI phrenDazipa strI. (iM.) maitrI; dostI phola paM. (saM. sphoTayuM uparathI) pholavAthI kADheluM te (2) phema strI. (iM.) chabI ke cazmAnuM cokaThuM phola S. (I.) sADImAM nIce mUkavAno kApaDano paTTo phaeNza vi. (I.) tAjuM; hAlanuM (2) namra; nUtana (3) pholavuM sakri. choDAM vagere kADhI cokhkhuM karavuM nirmaLa; zuddha (4) binaanubhavI pholAI strI, pholANa na. (-NI) strI. pholavuM ke pholavA- pheMca vi. (i.) phrAMsa dezanuM (2) strI. phrAMsanI bhASA nI majUrI [(ramatamAM) niyamabhaMga kaoNka na. (i.) pharAka phaoNlTa 5. (iM.) doSa; khAmI (2) bhUla; cUka (3) phAMDa kuM.na. chetarapiMDI; chaLakapaTa pholDara na. (I.) vALela mAhitIpatraka (2) strI. chUTA laDalAiTa strI. (i.) prakAzapUMja kAgaLa-patro rAkhavAnI thelI (3) pustaka-bAMdhaNImAM phalAiTa strI. (iM.) havAI saphara (2) uDDayana piDuM gaDI karanAra phalAivIla na. (iM.) gati kAyama rAkhavA vaparAtuM moTuM pholDiMga na. (i.) chApelA phormane vALavuM ke gADI karavI phalAIna na. (iM.) UDavuM te (2) vi. UDatuM te (2) saMkelavAnI ke vALavAnI kriyA phalAIgaklaba strI. (iM.) vimAna uDADavAnI tAlIma phollI strI. ('phoDalI" uparathI) nAno phollo; phoDalI ApatI saMsthA For Private and Personal Use Only
Page #582
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir phUlAiMgaboTo 56 5 (bakhataragADI phalAIgaboTa strI. (i.) kinAre kinAre cAlatI nAnI bakabakiyuM vi. bakabaka karyA karanAruM lAMbI sAMkaDI hoDI bakarI strI. (saM. barkara, prA. bakara) bakarAnI mAdA phalAyaovara pu. (i.) adhdhara pula bakarIIda strI. (a. bakara + Ida) musalamAnI varSanA phalU chuM. (i.) eka tIkho tAva, inphaluenjhA' chellA mahinAnI dasamI tithino eka tahevAra phalAvarapoTa paM. (.) gharamAM meja vagere upara phUlano bakaruM na. (saM. barkara, prA. bakara) eka copaguM pazu | guccho rAkhavAnuM vAsaNa; phUladAnI bakaro paM. bakarAMno nara; bokaDo (2) relavenA veganone phalAvaravAjha na. (i.) phUladAnI zIzI dhakelavA mATe paiDA nIce rela para mUkIne vAparavAnuM phalAska pu. (iM.) caMbU (2) tharamosamAM vaparAtI kAcanI eka lAMbu koza jevuM sAdhana phaleksibala vi. (iM.) sthitisthApaka; lavacIka bakala na. (i.) kamarapaTo taMga karavA vaparAtI aNIdAra phalaeNksibiliTI strI. (i.) sthitisthApakatA; lavacIkatA jIbhovALI kaDI (2) strIonA vALamAM khosavAnI philaTa na. (i.) jaMtunAzaka eka pravAhI kUlipanA AkAranI cAMpa phalaeNga . (iM.) vAvaTo; jhaMDo; dhvaja sikkA bakavA, (Ta, veda, vesa) . lavAro; bakavAsa phalaeNga signala puM. (I.) vAvaTAthI apAtI nizAnI ke bakavuM sakri. nakAmo lavAro karavo (2) bolavuM phalega sTezana na. (I.) ajamAyazI sTezana, pATiyuM (tiraskAramAM) (3) hoDa-zarata lagAvavI phalaeNTa puM. (.) epArTamenTa bakavRtti strI. (saM.) bagalA jevI dhUrta vRtti; bakadhyAnanI phalema strI, (I.) jayota (2) javALA daMbhI svArthasAdhuvRtti (2) vi. dhUrta, dhutAruM phalemiMgo na. (i.) batakanI jevI cAMcavALuM sArasa jevuM bakAta vi. (a. bAkiyAta) vAparatAM vadheluM; bAkI baceluM eka jaLacara pakSI; surakhAba (2) bAkI (3) baLa; tAkAta phalevara strI. (i.) sugaMdha prikAzano tIvra jhabakAra bakArI strI. UlaTIno UbakA-ukarAMTo; UlaTI phaphleza 5. (i.) jhabakAra; camakAro (2) phoTo letAM karAto. bakAna na. eka vanaspati philaeNzabaeNka . (.) pIThajhabakAra bakAro paM. (da. bukkAra) bUma (2) bakavAdA(tucchakAramAM) phalopa vi. (i.) AzA nirAzAmAM pheravAya evuM bakAla(-lI) pR. (a. bakkAla) kAchiyo (2) vANiyo phalopa strI. (i.) TAIpanuM kaMpojha sAcavatuM rIla bakAla(-lA)pITha strI, zAkabajAra; zAkapITha phaloTa 5. (iM.) dazyaracanA (2) tarato padArtha bakAluM na. lIlotarI zAka phalora paM. (i.) ATo; loTa bakAluM na. bakAlIno dhaMdho; zAkabhAjI vecavAno dhaMdho phalora . (i.) mALa; majalo (2) na. bhoMyataLiyuM bakAsura 5. (saM.) bAlakRSNa mArela eka rAkSasa cuiMbana phalomila strI. (I.) ATAmila bakI strI. (saM.) bagalI (2) bakAsuranI bahena; pUtanA (3) phalora na. (i.) vanaspati sAmAnya vanaspativizva bakula na. (saM.) borasalInuM jhADa (2) tenuM phUla phalorina . (.) eka vAyu (2) e nAmano aMgrejI bakora puM. (da. bukkAra) ghoMghATa; kolAhala (moTe bhAge sikko zorabakora evA samAsamAM ja vaparAya che.) kyUTa zrI. (i.) "phalUTa' . bakSavuM sakri. (phA. bazIdana) bheTa tarIke ApavuM (2) ApavuM (3) navAjavuM bakSiza -sa) strI. (phA.) bheTa; najarANuM (2) inAma bakSiza(-sa)patra na. bakSisa ApyA bAbatanuM lakhANa; ba chuM. (saM.) gujarAtI lipino trIjo aukya vyaMjana dastAveja ['giTa- Teksa ba vi. (saM. dvi, prA. bi) "be'nA arthano samAsanA bakSisavero paM. bheTa-sogAda para levAto sarakArI kara; pUrvapadamAM vaparAto zabda. udA. bazera; bamaNuM bakSI chuM. (phA. babbI) lazkarane pagAra cUkavanAra amaladAra ba madhyaga (phA.) sAthe; sahita udA. kadamabakadama; rUbarU (2) hisAbI kArakuna baka chuM. (saM.) baga; bagalo bakha strI. bAkoruM; kANuM (2) bakhola; polANa bakaDiyuM na. (ba + ka) bakhaDiyuM; eka vAsaNa bakhaDajaMtara na. ADoavaLo goTALo karI nAkhavo ; bakadhyAna na. bagalA jevuM daMbhI dhyAna-dhyAnano DhoMga; dhUrtatA dhAMdhaladhamAla (2) vi. garabaDiyuM bakanaLI strI. lAMbATUMkA cheDAvALI vALelI naLI; bakhaDiyuM na, bakaDiyuM sAiphana" nikAmo lavAra; DAcAkUTa bakhatara na. (phA, bakhtara) loDhAno pozAka; kavaca; bakhtara bakabaka strI, (-kATa, kATo, kAro) 5. (prA. bukka) bakhataragADI strI, bakhtariyAgADI; "Tenka' For Private and Personal Use Only
Page #583
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bakhatarayo bakhatariyo puM. bakhtaravALo yoddho bakhara strI., na. vRttAMta (2) itihAsa; tavArIkha bakhAIlAla puM. (vahANavaTAmAM) naiRtya khUNo bakhAbakhI strI. laDAlaDI; TaMTo (2) bakheDo; phisAda (3) bolAbolI bakhAro puM. moTo ghAMTo; bumATo (2) hohA bakhALiyuM vi. bakhArA karavAnI TevavALuM bakhALo puM. bakhAro; bumATo; hohA [bhAre chUTa bakhAM na.ba.va. ghaNo napho; moTI Avaka (2) nANAMnI bakhiyo puM. (phA. bakhyaha) AMTI daIne bharelo dorAno TAMko bakhIla vi. (a.) kaMjUsa; ati lobhI bakhIla(tA, -lAI) strI. (veDA) puM.ba.va. kaMjUsAI bakhuM na. bAkoruM; bAkuM us S bakhUbI kri.vi. khUbIthI; suMdara hikamatathI bakheDiyuM vi. kajiyALuM; TaMTAkhora; jhaghaDALu bakheDopuM. mArAmArI; TaMTo; jhaghaDo [vinA vilaMbe; jaladI bakhobakha vi. bharapUra; koThA sudhI bhareluM (2) kri.vi. bakhola strI. bakhuM-polANa (jhADa, pahADa vageremAM) bakhkha(-kra)Da vi. jADuM; ghaTTa (udA. dUdha) bakhta na. (phA.) nasIba; bhAgya bakhtara na. loDhAno pozAka; kavaca bakhtariyo chuM. bakhtaravALo yoddho baga puM. (saM. baka, prA. baga) bagaluM bagaThaga puM. bagalA jevo Thaga; bagabhagata bagaDavuM a.kri. (saM. vighaTate, prA. vighaDai) kharAba thavuM (2) bhraSTa thavuM (3) aNabanAva hovo ke thavo. ['2' bagaDo puM. (saM. dvika, prA. biga) beno AMkaDo ke saMkhyA; bagaDo puM. juo 'bagado' bagado puM. kacaro; pUMjo (2) pravAhInI nIce beThelo ragaDo bagadhyAna na. juo 'bakadhyAna' bagabaruM na. bhaLabhAMkhaLuM; maLasakuM; moMsUjhaNuM bagabhagata puM. bagalA jevo DhoMgI bhagata |ba bagaluM na. (saM. baka, prA. baga) sArasa jevuM eka paMkhI bagalo puM. narabagaluM (2) dhUrta mANasa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bagavAvuM akri. bAdhA jevA thavuM (UMdhamAMthI UThatAM) bagavo puM. nAnA bALakanA kAnano mela bagAI strI. (de. biggAi, prA. biggAio) Dhora vagere para besatI eka jAtanI mAkha bagADa kuM. (saM. vidhaTana) nukasAna (2) vikAra; saDo (3) aNabanAva (4) bhraSTatA bagADavuM sa.kri. bagADa karavo; vaNasADavuM bagADo puM. bagADa; nukasAna; vikAra (saDo) bagAsuM na. (saM. virksa, prA. vigasa) UMgha bharAtAM ke kaMTALAne vakhate dIrghazvAsa letAM moM phADavuM te bagI strI. (IM. baggI) eka jAtanI ghoDAgADI bagIco puM. (phA. bAgyaha) bAga; upavana; 'gArDana' badhAra vi. haiyA sUnuM; kharAba yAdadAstavALuM (2) vihvaLa bacakAravuM sa.kri. vahAlano 'bacca' avAja karavo; tema karI lADa laDAvavuM bacakAro huM. bacabaca avAja (jema ke khAtAM) bacakI strI. (turkI bukcaha) nAnI poTalI bacakuM na. poTaluM bacakuM na. karaDavuM te; DAkuM (2) bacakAmAM mAya eTalo TukaDo bacako na. moTI bacakI; poTaluM bacata vi. (bacavuM uparathI) vadheluM bacata strI. baceluM te (3) bacAvelI rakama bacatakhAtuM na. bacata paisAnuM khAtuM; 'seviMgsa ekAunTa' bacatadAra puM. (phA.) bacata karanAra; 'sajjAibara' bacatapatra naM. (saM.) bacatamAM nANAM rokavA badala ApavAmAM AvatuM pramANapatra, 'sevigsa sarTiphikeTa' bacatabeMka strI. bacata jamA karAvAya tevI beMka-peDhI; 'seviMgsa beMka' bagarI strI. (-ruM) na. ghI tAvavAthI upara tarI Avato kacaro (2) ghItelano ragaDo bacapaNa na. (baccuM parathI) bALapaNa; bAlyAvasthA bacabaca kri.vi. dhAvavAno avAja thAya ema bacaravALa vi. chokarAchaiyAMvALuM; vastArI bacavuM a.kri. (saM. vaMcita, prA. vaMcai) salAmata rahevuM; UgaravuM (2) vadhavuM; silaka rahevuM bagala strI. (phA.) khabhA taLeno hAthanA mULa AgaLano khADo [rahe tevI thelI bagalathelI strI. khabhA upara bheravatAM bagala nIce laTakatI bagalathelo puM. moTI bagalathelI bacAu vi. bacata karanAruM (2) karakasariyuM [bacAvavuM te bacAva chuM. (bacavuM parathI) saMrakSaNa (2) bacata (3) bacAvapakSa puM. bacAva karanAro pakSa; prativAdIno pakSa bagalabaccuM vi. bagalanI otha ke bagalamAM bharAI rahetuM bacAvavuM sakri. (saM. vaMcyate, prA. vaccai) 'bacavuM'nuM preraka; ugAravuM (2) gaTTa (3) (kaTAkSamAM) vahAluM; priya bagabilADI strI, bAMbalAI bagaliyuM vi. khuzAmatiyuM; khuzAmatakhora bagaliyo puM. game tyAre game tevuM kAma Ape evo mANasa bagalI strI. (saM. baka, prA. baga uparathI) bagalAnI mAdA bacAvuM akri. 'bacavuM'nuM bhAve bacI strI. (baccuM uparathI) chokarI; dIkarI bacI strI. cuMbana; bokI |mATe lADavAcaka zabda bacu puM. (2) strI. (ccuM uparathI) chokarA ke chokarIne For Private and Personal Use Only
Page #584
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bacoLiyuM bacoLiyuM na. bacyuM; nAnuM bALaka baccAMkacyAM na ba.va. nAnAM chokarAM baccI strI. bacI; cuMbana; bAkI baccI strI, nAnI dIkarI; chokarI [bALaka bacyuM na. (phA. baccaha) bALaka; chokaruM (2) (pazunuM) bacco . chokaro (2) mANasa - "enI mAno dIkaro', evo bhAva batAve che. udA. bacco hoya te have Ave. baccha-choDa vi. bacchara; kharabacaDuM; barachaTa bajara strI, tamAku (ra) chIkaNI, tapakhIra bajarabaTu(-TTa) na. poyaNInuM phaLa (2) rIMchanA moMmAM ghAlIne kADhI lIdhelo kALo maNako (najara na lAge mATe bALakanI koTe bAMdhavAno) (3) mAdaLiyuM bajaraMga . (saM. vajAMga) hanumAna; mAruti bajaraMgadaMDa . eka prakAranI daMDa pIlavAnI kasarata bajaraMgabalI DuM. (baLavaLa evA) hanumAna; pavanaputra bajariyuM na. bajara-chIMkaNInI DAbalI bajaro na. (saM. bajaro) eka jAtanuM vAva-vahANa bajavaNI strI, ('bajAvavuM' uparathI) amalamAM mUkavuM- mukAvuM te (2) TAMca; japti bajavaNIdAra 5. (phA.) adAlatanA samansa vagere saMbaMdhita pakSane pahoMcADanAra; "prosesa sarvara' -mukAvuM bajavuM a.kri.(saM. vAdyate, prA. vajaI) amalamAM AvavuM bajavuM aji. vAgavuM (vAghanuM; kalAkanuM) bajavaiyo chuM. kuzaLa vAdya vagADanAro; vAdaka bajAja puM. (a) kApaDiyo; dozI bajAjI strI. vecavAnI caturAI (2) vecanAra ane kharIdanAra vaccenI rakajhaka (nAcanAra naTa bajANiyo paM. (bajAvavuM uparathI) DholI (2) doraDAM upara bajAra muM. strI. na. (phA. bAjAra) cauTuM, hATa (2) gujarI (3) bhAva; dara (4) khapata; kharIda bajArakAma na. bajAranI kharIdInuM kAma [lokavAyakA bajAragapa strI. bajAramAM cAlatI-jAhera UDatI vAta (2) bajAradara, bajArabhAva che. bajAramAM cAlato bhAva bArI vi. bajAranuM; -ne lagatuM bajAru vi. bajAranuM; sAdhAraNa; halakuM (2) bajAramAM cAlatuM; sattAvAra nahi evuM (3) apavitra bajAvaNI strI, bajavaNI; TAMca ke jatI bajAvaNI strI, vagaDAvAnI kriyA ke rIta bajAvavuM sakri. vagADavuM; "bajavuM'nuM preraka bajIda vi. (phA.) AgrahI; haThIluM; jakkI bajeTa na. (I.) aMdAjapatra bajeTasatra na. (saM.) aMdAjapatra rajU karI, maMjUra karavAnI lokasabhAnI ke vidhAnasabhAnI beThaka viLagADavuM bajhADavuM sakri. 'bAjhavuM'nuM preraka (2) mAthe nAkhavuM; gaLe [[ baTeTuM bajhurgo na. bujhurga hovuM te bajhUma strI. (phA.) mahephila; sabhA bajhame-adaba strI. (a.) vidvAtsabhA baTa vi. (saM. baTu ke vRtta, prA. baTTa) bharAvadAra (2) nakkara; ghaTTa (3) na. TaTTa (4) kri.vi. sAva; taddana baTa 5. (i.) kuMdo baTaka, (oNa, 0NuM) vi. baraDa; baTakAI jAya tevuM baTakaNa, (0NuM) ('baTakuM uparathI) vi. karaDakaNuM baTakaboluM vi. (baTakuM + bolavuM) rokaDuM parakhAvI denAruM kahI denAruM (2) TIkhaLa karanAra; vinodI (3) avivekI; tochaDuM jivuM baTakavuM a kri. (baTaka" avAja) bhAMgI javuM (2) kharI baTakAvavuM sakri. baTakavuM, "bATakavuM'nuM preraka (2) baTakuM bharavuM; khAvuM [(kapaDuM) baTakAvuM a.kri. phAMsAI javuM (2) phahaphaha phATI javuM baTakI strI, ThIMgaNI, bharAvadAra strI baTakuM na. (saM. baMTaka) bacakuM DAkuM (2) kaDako baTakuM vi. saM. baTuka) ThIMgaNuM baTana (I.) boriyuM; butAna (2) vIjaLI calAvavA dAbavAnI boriyA jevI kaLa baTamogaro paM. ghaNI pAMkhaDIovALo mogaro baTara na. (iM.) mAkhaNa (2) khuzAmata baTara-milka na. (I.) chAza baTalara puM. (i.) khristI rasoIyo baTavo chuM. (saM. vRtta, prA. vaTTa uparathI) vATavo (2) beThA ghATano loTo (3) strIonuM parsa musAphara baTAu vi. (saM. vaMTu uparathI) uDAu (2) chela (3) baTAkA(TA)pauA pu.ba.va, baTATA ne pauMAnA mizraNanI eka vAnagI baTAkiyuM na, eka jAtanuM khoTuM motI baTAkiyuM na. kerInuM eka athANuM (2) baTakuM bharI le tevuM baTAkIdAsa pu. nAno gAMThiyA jevo mANasa; baTakuM baTAkI, (-To) 5. (po. baTATA) eka kaMda, Alu baTAliyana strI. (iM.) lazkarI TukaDI baTAvuM a.kri. (da. vaTTa hAni; baTTo) (anAja ke khAvAnuM) ghaNo vakhata paDI rahevAthI vAsa mAravI - pAchuM vaLavuM baTAzi(-siDyAM na.ba.va. dANAnAM khokhAM-phophAM baTu . saM.) nAno chokaro mANasa baTuka chuM. (saM.) janoI dIdhA vagarano chokaro (2) ThIMgaNo baTukaDuM vi. nAnakaDuM; ThIMgaNuM; vAmana baTUkuM na. AkaDAnuM kUMpaLa baTera na. bhUkharA raMganuM eka pakSI baheruM na. (da. vaTTa, vaTTa) moTuM koDiyuM; rAmapAtara For Private and Personal Use Only
Page #585
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir baTero] 568 badanasIbI baTero paM. mATIno vADako; moTuM koruM [lAMchana baNabaNa kri.vi. baNabaNATa; baNabaNano avAja baDho . (da, vaTTa=hAni) ALa; tahomata (2) DAghaH baNabaNavuM a.kri. baNabaNATa karavo baThiyuM vi. baTakuM, ThIMgaNuM (2) na. nAnI jAtano baLada baNabaNATa pu. baNabaNa avAja (mAkha vagereno) baDa vi. (da.) moTuM vaDuM. bataka na., strI. (a.) cAMcavALuM tarI zakatuM eka pakSI baDakho chuM. kaphano gaLapho; balagama (2) batakanA AkAranuM pANI rAkhavAnuM pAtra baDagho 5. jADo laThTha mANasa batalAvavuM sakriya dekhADavuM; darzAvavuM baDacho . zeraDIno Akho sAMTho batADa(-2)vuM sakri. dekhADavuM jaDavAmAM Ave che te baDajaMgI vi. moTo jaMga khelanAra; bahAdura batAna . vahANanI majabUtAI mATe amuka lAkaDAM baDakuM na. chaNako; tarachoDI nAkhavuM te (2) gaDuM (3) ' batAna 5. khullA khetaramAM Dhorane bhegAM karavAnuM ThekANuM kUtarAnuM DAruM-vaDacakuM battI strI. (saM. vati) diveTa (2) dIvo (3) uzkeraNI; baDapho pu. jADI buddhino-aDabaMga mANasa uttejana baDabaDa strI, ud. bakabaka bakavATa; lavAro batto chuM. dasto (khala vagereno) baDabaDavuM a.kri, babaDavuM; baDabaDa karavuM (2) aNagamAne batrIza(sa) vi. (saM. dvAtrizata, mA, battIsa) trIsa vattA kAraNe manamAM gaNagaNavuM (3) vaDhavuM be (2) paM. batrIsano AMkaDo ke saMkhyA; '32' baDabaDATa pu. baDabaDavuM te; bakavATa batrIza(-sa)lakSa(-kha)NuM vi. saMpUrNa mANasanAM batrIsa baDabaDiyuM(-DATiyuM) vi. baDabaDATa karanAruM lakSaNavALuM (2) lucyuM; peka baDabhAgI vi. (baDa+bhAgya) mahAbhAgyazALI; baDabakhta batrIzI(-sI) strI. batrIsa dAMta; Dencara" (2) batrIsa baDamathuM(-tyu) vi. moTA mAthAvALuM (2) uddhata vastuono samUha (3) svAdiSTa bhojana baDamUcho(-chiyo) vi., pR. mUcho vagarano puruSa batrIsalakSa(-khINuM vi. juo batrIsalakSaNe baDavA pu.ba.va. cholelI zeraDInA TukaDA; gaMDerI batrIsuM na. batrIsa vasANAMnuM cUrNa (suvAvaDInuM) baDavuM na. mijAgaruM; baraDavuM 'batrIso paM. batrIsa-lakhaNo mANasa baDavo vi. (saM. baTuka, prA. bahua-baDuvA) mAthuM bathAmaNI strI, pacAvI pADavuM te; oLakhI ke pacAvI levuM mUMDAvelo; kadarUpo (2) . jene janoI devAmAM bathAvavuM sakri. thakavI nAkhavuM (2) pacAvI pADavuM AvatI hoya tevo chokaro baTuka balva(-a)basthA(-ththA) strI. bAthamAM pakaDI pakaDI laDavuM baDavo 5. cholelI zeraDI ke sAMThAno kakaDo te; mArAmArI baDakaMsa strI. (saM.) megharAganI eka rAgaNI girva ( bada strI, jAMghanA khUNe thatuM garamInuM eka darda baDAI strI. ('baDuM uparathI) moTAI (2) magarUrI (3) bada vi. (phA.) kharAba; hIna (samAsamAM pUrvapada tarIke) baDAIkhora vi. (phA.) baDAI hAMkanAra; zekhIkhora badakAma na. (phA.) kharAba kAma (2) vyabhicAra baDAbUTa kri.vi. veraNacheraNa; avyavasthita badakismata vi. (phA.) kamanasIba; karamaphUTyuM baDAza strI, vaDAI; phUla (2) patarAjI; phiziyArI badakismatI strI. kamanasIbI; durbhAgya baDako . daMDUko; dAMDiyo badagoI strI. (phA.) niMdA; kUthalI Tiva baDIphajara strI. (hi.) maLasakuM; prabhAta; paroDha badakhasalata strI, (phA.) kharAba cAlacalagata (2) kharAba barDa vi. (saM. vRddhaka, prA. bahua) moTuM; bhAre badacalana na. (phA.) kharAba cAlacalagata; durAcaraNa baDukAvavuM sakri. baDUko bolAvIne khAvuM badacAla strI, durAcaraNa (2) vi, durAcaraNI gALa baDekhAM pu. moTo mANasa badajabAM(-bAna) vi. (phA.) gALo bolanAruM (2) strI. baDUko 5. kaThaNa khAdya cAvatAM thato avAja badatamIja vi. (phA.) asabhya; asaMskArI baDhata strI. (hi, baDhatI; vRddhi badatara vi. (phA.) vadhAre kharAba baDhatI strI. (hi.) AbAdI (2) pagAramAM ke darajjAmAM badadAnata strI. harAma dAnata; beImAnI vadhAro; padonnati; "pramozana' badaduA (navA) strI. zApa baDhavuM a.ki. baDhatI thavI (2) Age baDhavuM; AgaLa vadhavuM badana na. (phA.) zarIra (2) kuDatuM; paheraNa baDhA pu.ba.va. khaLAmAM paDI rahelA chUTAchavAyA dANA badanakSI strI. badanAmI diAnata baDhAvo . (hi) uttejana (2) uzkeraNI badanajara strI (phA.) kudRSTi; kharAba najara (2) bUrI baDhiyA vi. (hi) caDhiyAtuM badanasIbana. (phA.) durbhAgya abhAgiyuM (2) vi. durbhAgI baNaguM na. raNaziMguM (2) hullaDa (3) vakhANa; gapagoLo badanasIbI strI, durbhAgya; kamanasIbI For Private and Personal Use Only
Page #586
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir badanAma 569 [[ bapharasTeTa badanAma vi. badanAmI pAmeluM (2) niMdApAtra badI strI, (phA.) durAcaraNa; anIti (2) kuTeva (3) niMdA badanAma na. (-mI) strI. baTTo; lAMchana; nAmozI badUDuM na. gAyanuM nAnuM bacyuM; vAcharuM (2) bakarInuM bacyuM badanuM na. (-no) 5. pANInuM kU ke kulaDI (kaDiyAkAmamAM) badalata (a., phA.) -nA kAraNe; nA lIdhe (2) jAjarUmAM laI javAnuM baluM baddha vi. (saM.) bAMdheluM (2) baMdhAyeluM; baMdhanamAM paDeluM badaphela vi. (phA.) durAcArI; anItimAna; durAcaraNI badhira vi. (saM.) baheruM badaphelI strI, anIti; durAcaraNa; durvatana badhiratA strI, (saM.) baherAza; baherApaNuM badabakhta vi. (phA.) kamanasIba; abhAgiyuM badhuM vi. saghaLuM; sarva; tamAma badabakhtI strI. (phA.) kamanasIbI; durbhAgya (2) cIDiyuM badhe kri.vi. saghaLe ThekANe; sarvatra badabadavuM a.kri. jaMtuothI khadabada thavuM; kovAvuM banaDI strI. nAnI bahu; navavadhU bada(-bU)bo strI. (phA.) durgadha; kharAba vAsa banata strI, meLa; sneha; banatuM AvavuM te (2) saMpa badaboI strI. (pha.) niMdA; badagoI duirAcArI banavuM a.kri. (saM. vanati, prA. vasaI) thavuM; racAvuM; badamAza(-sa) vi. (phA.) kALAM karma karanAra; lucyuM; saMdhAvuM (2) banAva-meLa hovo te (3) rUpa levuM, veza badamAzI(-sI) strI. nIcatA; luccAI (2) durAcAra; dhAraNa karavo (4) ThATha karavo (5) raMgamAM AvavuM - vyabhicAra cIDiyuM (3) 5. kharAba svabhAva (nazAnA) (6) phajetI thavI, cATa paDavuM te badamijAja vi. (phA.) mijAjI; kharAba mijAjanuM (2) banavuMThanavuM sakri. zaNagAra sajI ThATha karavo (2) badara na. (saM.) bora; boraDInuM phaLa vastrAbhUSaNa sajavAM badari, (0kA, rI) strI. (saM.) boraDI Aizrama banAta strI, eka jAtanuM UnanuM kapaDuM badarikAzrama paM. (saM.) himAlayamAMno naranArAyaNano banAma nA. viruddhamAM; sAme pakSe vArANasI badariyA strI, (hi.) nAnuM vAdaLuM; vAdaLI banArasa strI. (saM. vArANasIno aMgrejI vikAra) kAzI; badarI strI, (hiM.) vAdaLa; vAdaLI banArasI vi. banArasanuM ke tene lagatuM siMpa badarIphala na. (saM.) bora [zramanA deva ke temanuM dhAma banAva chuM. prasaMga; banata; banatuM AvavuM te (2) meLa; badarInAtha(-rAyaNa) 5. himAlayamAM AvelA badarikA- banAvaTastrI banAvavAnI rIta; racanA (2)tarakaTa(3) phajetI badala kri.vi. (a.) ne sATe; avejamAM levuM banAvaTI vi. nakalI; kRtrima badalavuM sakripheraphAra karavo (2) -ne badale bIjuM ApavuM banAvavuM sakri. ('banavuMnuM preraka) racavuM; karavuM (2) badalAva 5. (hi.) pheraphAra; parivartana mazkarI karavI; cATa pADavuM (3) chetaravuM badalAvavuMsakri. 'badalavuMnuM preraka phiravuM (3) gusse thavuM baniyana na., pR. (i.) puruSo mATenuM gaMjIpharAka; baMDI badalAvuM akri. 'badalavuMnuM karmaNi (2) palaTo thavo; banUsana. (a. buksa) Unano jADo dhAbaLo badalI strI, badalAvuM ke badalavuM te; pheraphAra (2) nokarInuM baneTI jhI. (i.) bane che. moTA lakhoTAvALAM mAthAMnI ke kAmanuM sthAna ke prakAra pheravavAM te miLatI rajA lAkaDI ke tenI kasarata vira; jIjAjI badalIrajA strI, badalI thatAM navA sthAne javA agAu banevI pu. (saM, bhaginIpati, prA. bhaDaNIvaI) bahenano badale nA. badala; badalAmAM mATe banca 5. (iM.) samUha (2) gU7; puMja badalo pu. sATuM; aveja (2) pheraphAra (3) vera; pratikAra banUsa na, dhAbaLo; banUsa badavuM sakri, gAMThavuM; hukama mAnavo bane(-no) vi. (prA. binnI uparathI) beu badazi(-si)kala vi. varavuM; beDoLa; kadarUpuM bapA(-ppA)I strI, bApanI mA; dAdI badasalAha strI, (phA.) kharAba ke khoTI salAha bapA-ppA)vo che. bApano bApa; dAdo badasUrata vi. (phA.) varavuM; kadarUpuM; beDoLa bapaiyo paM. (da, bappIha) cAtaka pakSI badahajanI strI, (phA.) apaco, ajIrNa bapaiyo chuM. papaiyo - papaiyAnuM jhADa badAma strI. (phA. bAdAma) eka sUko mevo (2) hisAbamAM bapora puM. (saM. dviprahara) madhyAhnasiLagAvAtuM dArUkhAnuM eka halakuM calaNa baporiyuM na. (-yo) . eka jAtanuM divAsaLInI jema badAmaDI strI, badAmanuM vRkSa baporA puM. (-rI) strI. baporano samaya spriga badAmapUrI, badAmapAka strI, badAmanI mIThAI-vasANuM baphara na. (i.) dhakko ocho lAge te mATe vacce rakhAtI badAmiyuM vi. badAmI raMganuM [(3) strI, badamaDI baphararAjya nA be moTAM rAjayo vacce temano jhaghaDo jhIlI badAmI vi. bhUkharuM lAla (2) badAmanuM; badAma saMbaMdhI ke roke evuM) AveluM nAnuM rAjaya; "baphara-sTeTa' badIstI, lakhoTI vagerenI ramata mATenI gabI (nAno khADo) bapharasTeTa na, (i.) juo "baphararAjaya' For Private and Personal Use Only
Page #587
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bapharasTaoNka bapharasTaoNka puM. (IM.) khUTI paDavAnA saMjogomAM kAma lAge tevo anAja vagerene sAcavI rAkhelo jaththo baphalara puM. (IM.) badAmI raMga baphaledhara na. (IM.) badAmI raMganuM cAmaDuM baphATa puM. baphAvuM te; baphAro (2) bAphavuM ke bolI bagADavuM te (3) roSathI uccArelA zabda [athANuM baphANuM na. koI paNa bAphelI vastu (2) bAphelI kerInuM baphAro puM. ('bApha' uparathI) ghAma; bApha (2) varALa (3) ukaLATa 460 baphAvavuM sakri. 'bAphavuM'nuM preraka baphAvuM a.kri. 'bAphavuM'nuM karmaNi (2) ghAmathI akaLAvuM babaDa strI. baDabaDATa; babaDavuM te [lavAro ka2vo babaDavuM a.kri. baDabaDavuM (2) aNagamAne kAraNe game tevo babaDATa puM. baDabaDATa babaDATiyuM vi. baDabaDATa karanAruM [gorAno) babaracI puM. (phA. bAvarcI) rasoIyo (musalamAna ke babaracIkhAnuM na. babaracInuM rasoDuM (2) gaMdakI; gaMdavADo babAla strI. TaMTo; vabAla babUcaka vi. mUrkha; bevakUpha (2) DhaMgadhaDA vinAnuM babUla puM. ba.paLa babbe vi. be be balyu vi. (saM.) bhUkharA piMgaLA raMganuM (2) puM. noLiyo bama urdU. (saM. brahman, prA. bamsa, baMbha) ThasoThasa bharAyeluM hovAno avAja ('sajaDa'nI pachI vaparAya che : sajjaDa bama karyuM che.) [bhoLA bama ud. mahAdevane saMbodhanarUpe karAto avAja - bama bamaNavuM a.kri. pAMkhono pharapharATa thavo (2) tevI rIte AjubAju UDyA karavuM-bhamavuM (mAkhanuM) bamaNATa puM. bamaNavuM te [bevaDA mApanuM bamaNuM vi. (saM. dviguNaka, prA. biuNaa) begaNuM (2) bamAsI strI. dAMtanuM cokaThuM; 'Dencara' bampa puM. (IM.) rasto oLaMgavAnA sthaLe jarA UMco-ADo bAMdho; gatirodhaka; 'spIDabrekara' bampara puM. (IM.) (vAhanamAM) gati-avarodhaka; Takkararodhaka (saLiyo) (2) krikeTanI ramatamAM UchaLatA ane jhaDapI daDA pheMkanAra baoNlara (3) vi. mabalaka; asAdhAraNa bamparantro puM. (IM.) phALavaNI paddhati; jaMgI InAma mATenI nirNaya paddhati bayAna na. (a.) varNana; vigatavAra hevAla; dhyAna bara puM. guNa; jAta bara kri.vi. saphaLatA maLe ema bara pUrva. viruddha; UlaTuM baraka chuM. (phA.) UMTanA vALa |barasAta barakata strI. (a.) phAyado; lAbha (2) phateha; siddhi (3) bharapUratA; puSkaLatA (4) samRddhi barakatadAra vi. barakatavALuM barakamadAra puM. jelano upI; jela2 [sthira barakarAra vi. (a.,phA.) bahAla; kAyama; dRDha; acaLa; barakavuM sakri. (saM. bu) bUma pADIne bolAvavuM; hAkalavuM barakaMdAja puM. (phA.) jhaDapathI baMdUka ke zastra cAlavanAro yoddho; baMdUkacI (2) ghoDesavAra rakSaka (3) jelara barako puM. (barakavuM parathI) bUma; ghATo (2) jAkAro barakhA strI. (hiM.) varasAda; varSA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir barakhAsta vi. (phA.) visarjita, khalAsa; vIkharAyela barachaTa vi. kharabacaDuM (2) halakuM (anAja) barachI strI. bhAlA jevuM eka hathiyAra barachI pheMka strI. lAMbI, pAtaLI barachIne zakaya teTalI dUra pheMkavAnI eka eNthleTika spardhA, 'jaeNvelina-thro' baracho puM. bhAlo (2) Ubho sIdho sAMTho (3) tevI koI paNa vastu barajorI strI. jabarajastI; jorAvarI baraDa vi. (saM. bhidura) jhaTa bhAMgI jAya tevuM; baTakaNuM baraDaboluM vi. baTakaboluM; sAphasApha kahI denAruM (2) tochaDuM baraDavuM na. mijAgaruM (2) kAMDAno sAMdho barahuM vi. khUMdhavALuM baraDo chuM. pITha ke vAMso baraNI strI. eka jAtanuM pAtra (moTe bhAge naLAkAra) baratana na. (hiM.) vAsaNa; pAtra baratarapha vi. (phA.) kADhI mUkeluM (nokarImAMthI); 'DisamisDa' barataraphI strI. nokarImAMthI rukhasada maLavI te baradAza(-sa) strI. (phA. baradAzta) saMbhALa; tajavIja; cAkarI (2) mahemAnagIrI; paroNAgata baradAzI(-sI) strI. baradAsa-cAkarI karanAra; 'narsa' baradAsta strI. baradAza; saMbhALa; cAkarI; tajavIja barapha puM. (phA. barka) hima; jAmI gayeluM ke karAyeluM ghanarUpa pANI baraphagADI strI. (a.) barapha para cAle evI khAsa prakAranI gADI; 'sleja' baraphapeTI strI. (a.) barapha rAkhavA mATenI khAsa peTI; 'Aisa-baoNksa' [eka mIThAI baraphI strI. (phA. barpha) baraphanA dekhAvanI dUdhanA mAvAnI baraphIcUramuM na. cosalAM paDAya evuM ThAreluM cUramuM barabaDiyuM vi. baDabaDiyuM (2) na. baDabaDATa (3) parapoTo barabAda vi. (phA.) rada; nakAmuM (2) pAyamAla; naSTa barabAdI strI. (phA.) pAyamAlI (2) nakAmo vyaya baramUchuM vi. baDamULuM; mUcha vinAnuM barasAta strI. (hiM.) varSA; varasAda For Private and Personal Use Only
Page #588
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir barAko 51 [balidAna barAka strI, (che. baeNreka) sipAIone rahevA mATenI jAtano mANasa krUiratA oraDIonI lAMbI hAra (2) mANasone-kedIone barbaratA strI, (saM.) asaMskAritA (2) uddhatAI (3) goMdhavAnuM makAna barmA 5. (iM.) brahmadeza [barmAno vatanI barAgaLa strI, jhINo tAva barma vi. brahmadezanuM (2) strI. tyAMnI bhASA (3) puM. barADa strI, (saM. vi+raDu, prA. rADi) bUma; rADa balaska na. (i.) bhAMDabhavAI; prahasana barADavuM a.kri, barADa pADavI (2) gAya jevA DhoranuM kazI baha pu. (saM.) mora (2) kUkaDo ApattiveLAe rADa pADI UThavuM bala na. (saM.) jora; zakti (2) lazkara; senA (3) bhAra barADiyuM vi. barADA pADyA karanAruM; rADArADa karI mUkanAruM ke vajana (uccAraNa ke kriyA vize) barADo pu. barADa; moTI bUma balakAraka vi. baLa ApanAruM; baladAyI barAta strI. (phA.) varanI jAna; varaghoDo balake saMyo. (phA.) badhe; eTaluM ja nahi paNa barAtI pu. (phA.) jAnaiyo baladAyI vi. (saM.) baLa ApanAruM barAbara vi. (2) ki.vi. (phA.) samAna; sarakhuM (2) bala(La)deva paM. balarAma; kRSNanA bhAI kharuM; vAjabI (3) joIe tevuM; bhUlacUka vinAnuM balapUrvaka kri.vi. (saM.) pUrA baLathI; jorathI barAbariyuM vi. samovaDiyuM; sarakhesarakhuM balapUrNa vi. (saM.) baLavAna; baLiyuM barAbariyo chuM. samovaDiyo bala(La)prada vi. baLa ApanAruM barAbarI strI, samAnatA; samovaDiyApaNuM (2) harIphAI balaprayoga pu. baLa ajamAvavuM te; baLajabarI barAsa na. kapUramAM masAlo nAkhI banAvelo eka balabhadra puM. (saM.) baladeva sugaMdhIdAra padArtha balama strI, bAphela DAMgara barAsa na. (po.) so ghanaphUTanuM mApa bala(La)rAma paM. baLadevajI barA(-ro)lI strI. sagaDI bala(-La)vatI vi. strI. baLavAnI barI strI. khareTuM (2) aMgarakhAnI DokanI AgaLanI paTTI balavattara vi. (saM.) caDiyAtuM, vadhAre baLavAna barI vi. (a.) AjhAda; mukta (2) nirdoSa bala(vaMta, 0vAna) (saM.) vi. baLavALuM baru puM, na. (saM.) netaranI jAtanuM ghAsa balavIra vi. (hi.) zaktizALI; baLavAna barUDiyo 5. vAMsaphoDo; ghAMco [patarAjI balahIna vi. (saM.) baLa vagaranuM; azakta baro chuM. (saM. javara) tora; magarUrI (2) cAmodI; balA strI. (a.) pIDA karatuM vaLagaNa-bhUta (2) tevuM baro chuM. ghaNA tAvane lIdhe oThanA khUNA AgaLa thatI mANasa (3) duHkha; musIbata jhINI phollIo balAkA strI. (saM.) bagalI baro na. (iM.) killebaMdhavALI jagyA (2) gAma balAnuM vi. koDA jevI AMkhavALuM barobara juo "barAbara' balAdhAta paM. (saM.) vargonA uccAraNamAM zabdamAMnA koI barobariyuM vi. barAbariyuM; samovaDiyuM varNa upara apAtuM vajana; "sTresa barobariyo pu. samovaDiyo balAcAra kri.vi. badhuM khAI javAya ema; saphAcaTa barobarI vi. strI, barAbarI; samAnatA ['plIhA' balAtkAra chuM. (saM.) baLajorI; jorajulama (2) strI para baroLa strI, peTane DAbe paDakhe Avelo eka avayava; atyAcAra; baLAtkAra barDasakyurI strI, (i.) pakSI-abhyAraNya [ke jagyA balAtmaka vi. (saM.) baLathI bhareluM bartha . (.) relavenA DabAnuM sUvA-besavAnuM) pATiyuM balAdhipati chuM. (saM.) senApati bartha chuM. (iM.) prasava; janma balAvita (saM.) balavaMta; baLavAna primANa barthakaMTrola paM. (i.) saMtati-niyamana balAbala na. (sa.) zakti ane azakti ke tenuM mApa ke bartha-De !. (iM.) janmagAMTha; janmadivasa bakArAta strI. (a. balA + saM. arAti) daIrAta; mane barthamArka 6. strI. (i.) janmajAta nizAnI khyAla nathI; bhagavAna jANe - evo khyAla bartharAiTa 5. (i.) janmajAta hakka; janmasiddha haka balAveDo chuM. tophAnI ToLuM (2) gaMdo chokaro bartha-sarTiphikeTa na. (i.) janmano dAkhalo; janmanuM balAhaka chuM. (saM.) vAdaLuM (2) megha pramANapatra bali puM. (saM.) bhoga; devane mATe kADhelo bhAga (2) prahabarnara na. (i.) sTava ke gesanA cUlAnuM moDhiyuM lAdano pautra-dAnavono rAjA kirabAnI; Atmabhoga barbara na. (saM.) mUrkha, asaMskArI (2) pu. anAryonI eka balidAna na. (saM.) bali - bhoga Apavo te; tyAga (2) For Private and Personal Use Only
Page #589
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org baliyo baliyo puM. baLada balivarda puM. (saM.) baLada [javuM te baliSTha vi. (saM.) sauthI baLavAna balihArI strI. (hi.) khUbI (2) vAhavAha (3) vArI balIyasI vi., strI. (saM.) vadhAre baLavAna (strI) balIvarda puM. (saM.) balivarda; baLada [rahevAsI balUca(-cI) vi. (turkI) balUcistAnanuM (2) puM. tyAMno balUcistAna na. (phA.) siMdha ane aphaghAnistAna pAseno 572 (atyAre pAkistAnamAMno) eka mulaka balUna na. (IM.) AkAzamAM vAyuthI UDatuM eka vimAna (2) gubbAro; havA bharelo phuggo balai(-lo, -lai)yuM na. (saM. valayaka) pahoLI cUDI; valaya balotkaTa vi. (saM.) baliSTha balotpAdaka vi. (saM.) baLa-zakti utpanna karanAruM balotpAdana na. (yAMtrika) zakti utpanna karavAnI kriyA balonmatta vi. (saM.) zaktine lIdhe khUba chakI gayeluM balke saMyo. (phA.) balake; bhale; eTaluM ja nahi paNa balba puM. (IM.) vIjaLInI battIno goLo balya vi. (saM.) baLavAna; vIryavAna (2) baLaprada ballama yuM. bhAlo; barachI (2) chaDI bavADuM na. navI kheDAyelI jamInanuM bIjuM varSa bavAruM vi. be vakhata levAmAM AveluM (pAka vagere) bavAsIra na. (a.) masAne lagato roga; harasa bavo puM. bAuvo; lADavo (bALabhASAmAM) bazera vi. (ba + zera) be zera (900 grAma) vajananuM bazerI strI. (-ro) puM. bazera vajananuM kATaluM ke teTaluM vajana basa kri.vi. (phA.) thayuM; pUratuM (2) bhAra-nizcaya jaNAvato zabda [gADI basa strI. (IM.) eka vAhana - moTarano khaTAro; moTara basaDepo huM. basa UbhI rahevAnuM mukhya mathaka basathobho puM. utA basa UbhI rAkhavAnuM mathaka basasTaoNpa puM. (IM.) juo 'basathobho' basUruM vi. besUruM; gAvAmAM svaranI vyavasthA na hoya evuM (2) bagaDI gayelA kaMThavALuM base, (-so) puM. (saM. dvizata, prA. bisaa) basono AMkaDo ke saMkhyA; '200' [ke citra; ardhamUrti basTa na. (IM.) zarIrano kamara uparanA bhAganI pratimA basti strI. (saM.) nAbhinI nIceno bhAga; peDu (2) mUtrAzaya (3) gudA vATe pANI caDAvavAnI kriyA ke tenI picakArI [kAgaLo vagere bAMdhavAnuM kapaDuM basto puM. gAMsaDI (2) gUNa; kothaLo (3) daphtara ke bahalAvavuM sakri. majabUta karavuM; kholavavuM (2) phelAvavuM; vistAravuM (3) AnaMdita karavuM bahasa strI. (a.) carcA, vAdavivAda (2) takarAra [bahita bahAI puM. (phA.) IrAnano eka dharma-saMpradAya [kendra bahAIsenTara na. bahAI dharmanA anuyAyIone maLavAnuM bahAu puM. (bALakone bivaDAvavA mATe) hAu; bAghaDo bahAdura vi. (phA.) zUravIra; hiMmatavAna bahAdurI strI. parAkrama; vIratA, zaurya bahAnuM na. (phA. bAna) miSa; khoTuM kAraNa; nimitta bahAra puM., strI. (phA.) bhabhako; zobhA (2) AnaMda (3) vasaMtaRtu; teno raMgabharyo unmAdaka samaya (4) sugaMdha; saurabha [bahAranA sthaLe bahAra kri.vi. (saM. bahir, prA. bahir) aMdara nahi; bahAragAma na. potAnA gAmanI bahAranuM-dUranuM ke najIkanuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir gAma bahAravaTiyo puM. (saM. bihar + vATa + iyo) rAjAthI nArAja thaI tene satAvavA kAyadA toDanArI ke prajAne raMjADavA nIkaLelI vyakti (2) bahAra rahI lUMTaphATa karAnAro; lUMTAro bahAravaTuM na. bahAravaTiyAnuM kAma bahAravuM sa.kri. (de. bauhArI, bahuArI = sAvaraNI) jhADu kADhavuM; vAsIMduM vALavuM bahAA kri.vi. (phA.) maMjUra; kAyama rakhAya ema bahAlI strI. maMjUrI; svIkRti (2) kAyama rAkhavuM te bahir pUrva. (saM.) 'bahAra' arthano pUrvaga, udA. bahirgoLa bahiraMga vi. (saM.) bahAranuM; aMtaraMga nahi tevuM (2) na. koI paNa vidhino prAraMbhano bhAga (3) bahArano avayava; bahAranuM svarUpa bahiraMtara vi. (saM.) bahAranuM tema ja aMdaranuM bahiraMtara na. bahAranuM dUrapaNuM-cheTApaNuM bahirindriya strI. (saM.) bahAranI (pAMca) indriya bahirgata vi. (saM.) bahAra gayeluM; bahAra raheluM bahirgamana na. bahAra javuM te (2) be ke tethI vadhu pAtronuM raMgamaMca parathI jatA rahevuM te bahirgAmI vi. (saM.) bahAra janAruM bahirgoLa vi. bahAra paDatI goLa sapATIvALuM; 'kaoNnveksa' bahirjagata na. (saM.) bahAranI duniyA bahirjIvana na. vyAvahArika jIvana bahirdaSTi strI. (saM.) bAhya dRSTi; vyAvahArika najara bahirmatadAra puM. (saM.) cUMTaNInA pradezanAM hada bahAra raheto evo matadAra; 'AuTa vaoNTara' [viSayomAMAsakta bahirmukha vi. (saM.) vimukha; parArmukha (2) bAhya bahirtI vi. bahAranI bAjunuM bahirvikAra puM. (saM.) cAmaDI uparano roga bahiSkRtta na. bahArathI goLa vartuLa bahiSkRtti strI. (saM.) bahAranuM valaNa (2) bAhya dekhAva bahita na. (phA.) jannata; svarga For Private and Personal Use Only
Page #590
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 3 / baheru bahiDhanazIno bahirtAnazIna vi. svargavAsI maraNa pAmeluM bahiSkaraNa na. bahiSkAra paM. (saM.) asvIkAra; tyAga (2) nAta ke mahAjana ke koI saMghanI bahAra mUkavuM te bahiSkRta vi. (saM.) bahiSkAra pAmeluM; bAra mukAyeluM bahista na. juo bahirta' virtuLanuM kendra bahiSkandra na. trikoNanI traNe bAju ke bahArathI sparzatA bahiSkoNa chuM. (saM.) AkRtine vadhAravAthI thato khUNo bahiH saMbaMdha chuM. (saM.) bahArathI ke bahArano - sthULa ke bAhyasaMbaMdha; bahisaMbaMdha bahiHsthiti vi. (saM.) bahAra UbheluM-raheluM bahi:svarUpa strI, (saM.) bAhya svarUpa; bahArano dekhAva bahuvi. (2) ki.vi. (saM.) khUba saMkhyA ke mApamAM); puSkaLa bahukendra(-drI) vi. (saM.) aneka kendrovALuM ['poligona bahukoNa vi. aneka khUNAvALuM (2) puM. tevI AkRti; bahuNiyuM vi. bahukoNa; aneka khUNAvALuM zAhajIruM bahugaMdhA strI. (saM.) pILI jUI (2) caMpAnI kaLI (3) bahuguNa(-Nita) vi. anekagaNuM; "malTipala' bahucakrI vi. aneka paiDAMvALuM bahucara, (-2, rI, rAjI) strI. (saM. barNin + cara) uttara gujarAtanA cuMvALapradezamAM Avela eka devasthAnanI e nAmanI devI bahutala vi. aneka sapATIvALuM bahutva na. bahu hovApaNuM; puSkaLatA bahunAmI vi. (saM.) aneka nAmovALuM (2) pu. Izvara bahupatnI na. (saM.) aneka patnIvALuM teivI sthiti bahupatnItva na. (saM.) aneka patnIo karavAmAM Ave che bahupatrI vi. (saM.) ghaNAM pAnavALuM bahupadI vi. (saM.) ghaNA padovALuM bahupadI strI. aneka padavALI saMkhyA; bahurAzi (ga.) bahuphalI (saM.) (-LI) vi. aneka vAra phaLanAruM (vRkSa) bahubIna na. eka naLI, jemAM pratibiMba paDI aneka AkRtio dekhAya evuM ramakaDuM; "keliDoskopa' bahubhASI vi. aneka bhASAo cAlatI hoya evuM; aneka bhASAvALuM (2) aneka bhASAnuM jJAna dharAvanAra bahumata 5., na. (saM.) moTA bhAganA mata bahumatI strI, moTA bhAgano mata (2) eka pakSa karatAM bIjAnA matanI adhikatA bahumAna na. (saM.) Adara; samAna bahumAnya vi. (saM.) ghaNA lokoe kabUla kareluM bahumALI vi. aneka mALa ke majalAvALuM; "malTisTorIDa' bahumukhI vi. (saM.) aneka mukha ke mudrAvALuM bahumUluM; (-lya) vi. (saM.) bhAre kiMmatanuM; mUlyavAna bahuranA vi., strI, (saM.) ghaNAM ratnovALI (pRthvI) bahuraMgI vi. (saM.) ghaNA raMgavAnuM bahurASTrIya vi. (saM.) aneka rASTrane lagatuM; "malTinezanala bahurUpadarzakana. (saM.) bahubIna; "kailIDoskopa' karanAra bahurUpI vi. ghaNA rUpavALuM (2) puM. tarehavAra veza dhAraNa bahula vi. (saM.) ghaNuM; adhika ['malTiparpajha bahulakSI vi. (saM.) aneka hetuvALuM; vividhalakSI; bahulatA strI. (saM.) bahulapaNuM; bAhulya bahuvacana na. (saM.) ekathI vadhArene mATe vaparAtuM vacana (vyA.); bethI vadhArene mATe vaparAtuM vacana (saMskRtamAM) bahuvarSAyu vi. ghaNAM varSonuM AyuSya dharAvanAra bahuvidha vi. (saM.) aneka prakAranuM; vibhinna bahuvrIhi pu. (saM.) jemAM pUrvapada vizeSaNa hoya ane uttara pada vizeSya hoya tema ja AkhuM pada pAchuM anya padanuM vizeSaNa hoya tevo samAsa (vyA.) primANamAM bahuzaH ki.vi. (saM.) aneka prakAre-rIte (2) vadhAre bahuzAkha vi. (saM.) bahu-aneka zAkhAvALuM bahuzAsana na. (saM.) ghaNA jananI sattAthI cAlatuM rAjataMtra bahuzruta vi. (saM.) vidvAna; jeNe ghaNuMghaNuM sAMbhaLyuM che tevuM; jeNe aneka zAstronuM zravaNa karyuM che tevuM gUMcavAyeluM bahusUtrI vi. (I.) aneka taMtuvALuM (2) saraLa nahIM evuM; bahustarIya vi. (saM.) aneka stara-paDavALuM; "malTi-levala" bahuhetukavi. (saM.)aneka hetuvALuM, bahulakSI; "malTiparpajha' baheka strI, sugaMdha; khuzabo viMThI javuM bahekavuM a.ki. maghamaghavuM; mahekavuM (2) phATavuM; chakI javuM; bahekATa pu. bakavuM te bahekAvavuM sa.ki. "bahekavuMnuM preraka baheDuM na. (saM. vibhITaka, prA. baheDA) baheDAnA jhADanuM baheDo chuM. baheDAnuM jhADa bahetara vi. (phA. bihAra) ThIka; vadhu sAruM bahena strI. (saM. bhaginI; prA. bahini, bahiNI) eka mAtApitAnI ke kAkA, mAmA, mAsI, vagerenI dIkarI (2) koI paNa strI (3) strInA nAma aMteno AdaravAcaka anuga bahenajI strI, (mAnArthe) bahena bahenaDa,(-DI) strI. (vahAlamAM) bahena piNuM bahenapaNAM na ba.va. strIonI paraspara mitrAcArI; sakhIbahenapaNI strI, sahelI; sahiyara bahena,(-nI) strI. bahena (pyAradarzaka). bahera strI. (saM. badhira, prA. bahira) baherATa (2) cena na hovuM te (3) vi. ki.vi. baheruM kAne na saMbhaLAya ema baherATa pu. (-za) strI. baherApaNuM baheruM vi. (saM. badhira, prA. bahira) na sAMbhaLI zake tevuM; ochuM sAMbhaLanAruM (2) khakhaDavAmAM kasaravALuM (jema ke, rUpiyo) (3) vedanA na thAya tevuM. udA. cAmaDI baherI thaI javI For Private and Personal Use Only
Page #591
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bahelAvavuM pas baMDala bahelAvavuM sakri. manoraMjana karavuM (2) prasanna ke khuza karavuM baLiyuMvi. (saM. balI, prA. balia) baLavAna zaktizALI (3) malAvI malAvI rajU karavuM baLiyela vi. ('baLavuM' uparathI) manamAM baLyA karatuM; adekhuM baheliyA 5. hi.) pakSIono zikArI; pAradhI baLI strI, tAjI vivAyelI gAya ke bhesanA ora paDyA bahAravuM sakri. bahAravuM; jhADa kADhavuM pahelAMnA khIrAmAM khAMDa nAkhI garama karI banAvAtI bahoLapa, bahoLAI strI. bahoLApaNuM; vaipulya; vipulatA eka mIThAi bahoLuM vi.(saM. bahulaka, prA. bahulaa) moTuM; vistAravALuM badhUkuM vi. baLiyuM; jorAvara; baLavALuM pirva baLa na. (saM. bala) jora; zakti (2) lazkara (3) tAkAta; baLeva zrI. ('bali' uparathI) zrAvaNI pUnama; rakSAbaMdhananuM sAmarthya baLotiyuM na. bALotiyuM pAmeluM (3) adekhuM baLakaTa vi. baLavAna; majabUta; baLiyuM baLyuMjaLyuM vi. (babavuM+jaLavuM) gusse thayeluM (2) saMtApa baLakaNuM vi. baLavAnA - baLI UThavAnA guNavALuM (ra) baMkara na. rakSaNa mATe bhUgarbhamAM taiyAra karAtuM majabUta (lAgaNI ke dAjhathI) manamAM baLyA karatA svabhAvanuM AzrayasthAna [(3) bahAdura baLakho chuM. gaLapho; balagama (2) krodhano bola baMkuM vi. (saM. vaika uparathI) vAMkuM; aTapaTuM (2) phAMkaDuM baLajabarI(-rAI), baLajorI strI, jabaradastI; jorAvarI baMko vi., pR. chelabaTAu; baMkerAva (2) vijayI mANasa baLataNa na. bALavAnAM lAkaDAM, chANAM, kolasA, peTrola baMga strI. (saM. vaMga) kalAI (2) baMgabhasma (3) paM. vagere padArtho; iMdhana evI lAgaNI sIsAno eka kSAra nara(-rA) strI, dAjhavAthI thatI pIDA (2) manamAM thatI baMga kuM. (saM, vaMga) baMgALa (pazcimI baMgALA) baLatulA strI. baLanI samatola goThavaNI-sthiti baMgaDI strI, strIonuM kAMDe paheravAnuM kAca ke dhAtunuM pAtaLA baLatuM vi. saLagatuM (2) na. saLagatI vastu (3) baLatarA ghATanuM eka ghareNuM (4) tApaNI ke tApaNuM baMgabhasma strI, kalAInI bhasma bhAgalA karelA te baLada(-diyo) 5. (saM. baliva8, prA. lida) eka baMgabhaMga kuM. (saM.) 1905bAda aMgreja amaladAre baMgALanA copaguM, gAyano nara (ra) mUrkha, gamAra baMgalI strI, nAno baMgalo (2) relanA phATakavALAnI baLadagADI strI. baLada joDela gADI; belagADI orI mikAna baLadAyI vi. baladAyI; zakti ApanAruM baMgalo chuM. (I.) (mULa baMgALI) eka viziSTa jAtanuM baLadiyo paM. baLada (2) kAmano DhasaraDo karanAra mANasa baMgalo na. baMgALamAM thatuM nAgaravelanuM pAna baLaprayoga kuM. baLa ajamAvavuM te; baLajabarI baMgALa, (-LA) kuM. prA. baMgAla) e nAmanuM pazcimI baLabaLa strI, dAjha (2) IrSA (3) ciMtA ciMtAgrasta baMgALAnuM rAjaya (atyAre pUrvabaMgALa pAkistAnamAMthI baLabaLatuM vi. bALa-dajhADe evuM; saLagatuM (2) pIDAtuM; chUTuM thaI bAMglAdeza nAmanuM rASTra banyuM che ane pazcima baLabaLavuM a.kri, baLyA karavuM; dAha lAgyA karavo baMgALI bhAratanuM eka rAjaya che.). baLavatI vi., strI. baLavALI; sabaLA baMgALI vi. baMgALanuM (2) strI. baMgALanI bhASA (3) baLavattara vi. vadhu zaktizALI; baLavALuM paM. baMgALano vatanI baLavattA strI. (hi.) baLa hovApaNuM baMgALI tola paM. 80 rUpiyAbhAranA zera pramANeno tola baLavaMta vi, baLavALuM; zaktizALI baMgI strI, nAnI TIlaDI; TapakI baLavAkhora vi. (baLavo+khora) baMDakhora; baLavo karanAruM baMgI strI. avAja karato bhamaraDo baLavAna vi. baLavALuM; samartha baMgIya vi. (saM.) baMgALanuM (2) baMgALa dezane lagatuM baLavuM a.kri. (saM. javalati, prA. balai) saLagavuM (2) baMgaDo chuM. eka jAtano sAllo baLatarA thavI (3) IrSyA thavI [laDavuM e; vidroha baMgoruM na. baDAI; patarAjI (2) ga5; gapoDuM baLavo chuM. (a. balva) baMDa; sattA sAme hathiyAra laI baMTa, (-Tiyo) 5. DAMgara sAthe UgatuM eka halakuM anAja baLAtkAra puM. juo 'balAtkAra" baMTI strI, eka jAtanuM halakuM anAja baLApo paM. (bALavuM' uparathI) kaDhApo; saMtApa ke pramANa baMTha vi. bUThuM (2) akkala vagaranuM baLAbaLa na. balAbala; zakti ane azakti ke tenuM mApa baMDa na. hullaDa; baLavo (2) vi. baMDakhora (3) lakhyuM baLi 5. juo 'bali' baMDa sTI. kapAsanuM khetara baLiyA, (kAkA, abApajI) pu.ba.va. zItaLA; saMyaDa baMDakhora vi. baMDa karanAra, baLavAkhora (2) enA deva (3) jarAjarAnAM vAMkuM pADe ke gusso baMDala na. (I.) paDIkuM; thokaDI; poTalI; pakeTa' (2) kare evuM mANasa gapagoLA; gAmagapATo (3) lucyuM ne chetaranAruM For Private and Personal Use Only
Page #592
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (baMdhura baMDiyuM pachapa baMDiyuM na. badana; paheraNa nAnI baMDI khAtAnI vakhAramAM rAkhela mAla; "bonDeDa gujha' baMDiyuM vi. baMDakhora jAkITa baMdhana na. (saM.) aTakAva; pratibaMdha (ra) keda (3) bAMdhabaMDI strI, (vraja) eka jAtanuM badana; jAkITa (2) javAhara nArI vastu; tenI pakaDa - gAMTha (4) pAza (5) jALa biMda anu. (phA.) *vALuM arthavALo phArasI anuga baMdhanakartA, baMdhanakArI(-raka) vi. baMdhana karanAra baMdagI strI, (phA.) prArthanA; ibAdata baMdhanamukta vi. baMdhanamAMthI chUTeluM-mukta thayeluM [anukULa baMdaNI strI, baMdI-cAraNa strI baMdhabesatuM vi. (baMdha + besavuM) besatuM; goThatuM (2) mAphaka; baMdara na. (phA., de, baMdira) dariyA ke nadIne kinAre AveluM baMdhabesavuM a.kri. baMdhabesatuM thavuM (2) kAmamAM AvavuM; vahANonI AvajA thaI zake tevuM sthAna; baMdaragAha ThekANe paDavuM (2) tevA sthAnavALuM gAma (ke kharca; "grAunDeja' baMdhanamukta vi. (saM.) baMdhanamAMthI chUTeluM-mukta thayeluM baMdarabhADuM na. laMgara karavA mATe vahANa bharavAnuM bhADuM baMdhava, (-vo) 5. (saM. bAMdhava) bhAI (2) mitra (3) baMdarI vi. baMdarane lagatuM [pakaDI lavAyelI strI (lA.) kedI baMdi-dI) S. (saM.) kedI (2) bAMdI; gulAmI; baLAtkAre baMdhAI strI.bAMdhavAnI kriyA bAiniMga (2) baMdhAmaNaNI baMdinI strI. (saM.) kedI strI (2) cAraNiyANI baMdhANa na. bAMdhavAnI vastu; tenI gAMTha-pakaDa (2) vyasana baMdigAra paM. sevaka; cAkara; gulAma sviranI bAMdhaNI baMdhANI vi. vyasanI AdatavALuM mijurI baMdiza strI, (phA.) svarayojanA (saMgIta) (2) rAga- baMdhAmaNa na. (-NI) strI, bAMdhavAnI rIta (2) bAMdhavAnI baMdI chuM. (saM.) vakhANa karanAra; cAraNa (2) kedI baMdhAraNa pura:sara, baMdhAraNapUrvaka kri.vi. (saM.) dhArAdhoraNa baMdI strI. khAI; baMdhI pramANenuM custapaNe anusarIne baMdIkhAnuM na. (baMdI+khAnuM) kedakhAnuM, taraMga baMdhAraNa na. (saM. baMdhakaraNa, prA. baMdhAraNa) bAMdhaNI; racanA baMdIjana puM. (saM.) vakhANa karanAra [umeraNa) kedI; baMdI (2) vyasanI; Adata (3) peTe bAMdhavAnI auSadhanI. baMdIvAna chuM. (baMdIvAna. baMdI = kedI. "vAna' nirarthaka thepa (4) dhArAdhoraNanuM mALakhuM; "kaoNnsTiTyUzana baMdUka strI. (a) dArUthI goLI mAravAnuM eka zAstra baMdhAraNasabhA strI. dezanuM baMdhAraNa ghaDavA mATenI khAsa baMdUkiyuM vi. baMdUka jevuM (2) baMdUkavALuM prajAkIya sabhA primANenuM baMdU-dhU)kacI muM. baMdUkavALo baMdhAraNIya vi. baMdhAraNanuM ke tene lagatuM ke tenI rIta baMdU-dhU)kaDI strI, nAnI baMdUka baMdhAro chuM. (saM. baMdhakAraka, mA, baMdhAraa) raMgavAno bhAga baMdU-dhU)kabAja vi. baMdhUka phoDavAmAM niSNAta judo bAMdhI judAjudA raMga karanAra; bAMdhaNIgara (ra) baMdU-dhU)kiyo paM. baMdUkavALo; sipAI rezamI kapaDAM dhoI kuMdI karI ApanAra (3) tamAkunA badenavAja vi. sevaka upara kRpA karanAra (2) 5. murabbI paDo bAMdhanAra (4) e nAmanI eka jJAtino puruSa baMdo !. (phA.) sevaka; dAsa (2) pote (baDAI batAvavA baMdhAvavuM sakri. 'bAMdhavuMnuM preraka (2) sAthe laI javA kAMIka vaparAya che.) (3) gulAma ApavuM. jema ke, vacagALA mATe nAsto baMdhAvyo che. baMdobasta chuM. (pha.) vyavasthA; tajavIja (2) jApato (3) (3) kadara karI bakSisa ApavI tophAna vagere na thAya evI takedArI baMdhAvuM a.kri. 'bAMdhavuM'nuM karmaNi baMdha vi. vAseluM; ughADuM nahi tevuM baMdhiyAra vi. (saM. baMdha uparathI) havA ajavALA vagaranuM baMdha anu. nAmane aMte samAsamAM 'sAthe', 'vALuM '-pramANe, | (sthAna) (2) vahetuM nahi tevuM (pANI) kramathI" evA arthamAM vaparAto anuga (jema ke, baMdhiyArakhAnuM na. baMdIkhAnuM, keda jevI jagA hathiyArabaMdha, hArabaMdha) badhI strI, (saM. baMdha) manA: niSedha (ra) parejI (3) pAkI baMdha puM. (saM.) bAMdhavuM che ke tenuM sAdhana (2) tenI gAMTha -pakaDa (4) karAra (5) dAmaNI (6) doraDAne baMdha(vahANa) (3) baMdhana; keda (4) racanA; gUMthaNI (5) pALa baMdhu chuM. (saM.) bhAI (2) sago (3) mitra (6) virodhArthe dhaMdhAdukAna baMdha rAkhavAM te apahRta baMdhukRtya na. (saM.) bhAIcArAnuM kAma (2) mitrakArya baMdhaka vi. (saM.) (2) paM. baMdhanakAraka baMdI karAyela (2) baMdhujana paM. (saM.) sago; kuTuMbI; Aptajana mitratA baMdhakI strI, vezyA; gaNikA baMdhutA strI. (tatva) na. (saM.) baMdhupaNuM (2) bhAIcAro; baMdhakoza(-5) 5. kabajiyAta ['bona (2) pATo baMdhuprIti, baMdhuprema strI (saM.) baMdhubhAva 5. bhAInA jevI baMdhaNI strI, ('baMdha' uparathI) vacanathI bAMdhavAno karAra, ke jeTalI prIti; bhAIcAro baMdhaNIkhata na, vacanathI bAMdhavAno karAra; "bonDa baMdhuvarga kuM. (saM.) sagAMsaMbaMdhI baMdhaNImAla puM. mAlika jagAta na bhare tyAM sudhI jakAta baMdhura vi. ramya, manohara For Private and Personal Use Only
Page #593
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir baMdhahIno pacha3 || bAcako baMdhahIna vi. (saM.) sagAMsaMbaMdhI vinAnuM bAu(0vo) 5. lADavo (bALabhASA) baMdhUka strI, baMdUka bAu chuM. bahAuM; hA; Au phiTako (2) hada; sImA baMdhukiyuM vi. baMdUkiyuM; baMdUkavALuM (2) baMdUka jevuM bAunDarI strI. (i.) krikeTanA medAnanI hada vaTAve evo baMne vi. banne; beu (3) kaMko (4) bAvaLa bAula pu. (baMgA.) baMgALano eka bhikSu saMpradAya baMba vi. moTuM; kadAvara (2) paM. boyuM; mRdaMgano eka bhAga bAula S. (i.) eka prakArano vATako [gIta baMbAkAra vi. sarvatra ekasarakhuM; goLAkAra sTeizana bAula paM. baM.) (baMgALamAM) eka bhikSu saMpradAya ke tenuM baMbAkhAnuM na. Agano baMbo rAkhavAnuM sthaLa; "phAyara bAulagIta na. (ba.) bAula-bhikSuka dvArA gavAtuM gIta baMbAdaLa vi. baMbAvALAnuM daLa; 'phAyara-brigeDa bAuluM na. pazuno AMcaLavALo avayava; Au baMbAvALo paM. baMbo laI Aga olavanAra mANasa; bAuvo pu. lADavo (bALabhASA) jhighaDavuM te; bAkhaDI 'phAyara-phAiTara' ricanAvALuM lokhaMDanuM sAdhana bAkarI strI. (saM. babbaya, prA. bakha) haThathI sAme baMbI strI, kothaLAmAMthI anAja kADhavAnuM ardhagoLAkAra bAkasa na. (iM. baoNksa) peTI (dIvAsaLI ke sAbunI) baMbI strI. rAphaDo (2) pAka bAkaLA pu.ba.va. (a. bAkalA) AkhuM bApheluM kaThoLa baMbo pu. (a. aMbA, po. poMpA = paMpa) pANI kADhavAnuM bAkAta vi. ('bAkI' dvArA) bakAta; bAkI raheluM (2) kamI; yaMtra (2) Aga olavavA mATe pANI pheMkavAnuM yaMtra; bAda; vinAnuM riItasara; vyavasthita rIte agnizAmaka (3) pANI garama karavAnuM eka vAsaNa bAkAyadA kri.vi. (phA.) kAyadA pramANe; kAyadesara (2) (4) pANIno moTo naLa bAkI vi. (a.) khUTatuM (2) vadheluM (3) gaNatarImAM baMboLa vi. taraboLa; baMbAkAra; jaLabaMboLa levAmAM raheluM (jema ke, saravALA vagere gaNatAM); zeSa baMsarI strI, ('baMsI" uparathI) vAMsaLI; veNu (4) strI, silaka; gaNatAM chevaTe rahetuM jamA te (5) baMsI strI. (saM. vaMzI, prA. baMsI) baMsarI; vAMsaLI patyA vagara rahelI ke cUkate karavAmAM caDelI rakama (2) baMsIdhara pu. zrIkRSNa; vAMsaLI dhAraNa karanAra saMyo. nahi to baMsIvaDa pu. gokuLano eka prakhyAta vaDa bAkItAkI vi. bAkI raheluM (2) mAgatuM; laheNuM bA strI. (saM. aMbA, prA. aMbA-bAI) mA (2) vaDIla bAkIdAra chuM. (saM.) laheNuM na bharanAra; 'DipholDara' strInA nAma pAchaLa lagADAto zabda; jema ke kastUrabA bAkuM, (-ko) na. bakhoTuM; moTuM kANuM bA ud. (a.) vahAlano eka udgAra bAkhaDavuM akri. bakheDo karavo; AkhaDavuM; kajiyo karavo bAadaba ki.vi. (a. pha.) vinaya sAthe; ziSTatAthI; bAkhaDI strI. (saM. balkaya, pA. balbaa) haThathI sAme savinaya jhaghaDavuM te; bAkarI[vakhata thaI gayo hoya tevuM (Dhora) bAika strI. (i.) peTrolathI cAlatI moTara sAikala-dvicakrI bAkhaDuM vi. (saM. balkaya, prA. bambA ) viyAyAne jene ghaNo bAITa . (.) dviaMkI paddhatimAM sAmAnya rIte ATha bAkhudA vi. (phA.) puNyAtmA; sadAtmA aMkono samUha (kaoNNUTara) bAbuM na. bAkuM; moTuM kANuM bAibala na. (iM.) khristIonuM mukhya dharmapustaka bAga 5. (phA.) bagIco; udyAna bAisa puM. kAraNa; bAyasa (2) khoTuM bahAnuM bAgavAna chuM. (bAga+phA. bAna) mALI bAisikala strI. (i.) be paiDAnI sAikala; dvicakrI bAgAyata strI, (phA, bAgAta) bagIcAmAM thatI khetI; bAI strI. (saM. bAI, de. bAIA) koI paNa strI; zAkabhAjI (2) vi. kUvAnA pANIthI thatI (khetI) bAIDI (2) strInA nAma pAchaLa lagADAto mAnasUcaka bAgAyatazAstra na. bAgAyatanuM zAstra; 'orTikalcara' zabda (3) sAsu (4) nokaraDI bAgAyatI vi. phaLaphUlanAM jhADa ucheravA lAyaka (jamIna) bAIjI strI. sAsu (2) sarva sAmAnya strI bAgI chuM. (saM.) baMDakhora; vidrohI bAIDI strI. koI paNa strI (2) patnI bAdhaDa, (Da) vi. bAbuM (2) bihAmaNuM bAinDara . (iM.) pustakonI bAMdhaNI karanAra [baMdhAI bAghaDo chuM. bAgho mANasa (2) bihAmaNo mANasa bAiniMga na. strI. (iM.) bAMdhaNI (2) pustako vagerenI bAghAI strI, bAghApaNuM; gatAgama na hovI te bAiphokala vi. (i.) dvikendrI; najIka temaja dUranuM joI bAghAM na.ba.va. phAMphAM; bAlAM zakAya te mATe taiyAra karAyelAM (camAM) bAbuM vi. mUDha; gatAgama vinAnuM bAImANasa na. strIjana bAcako 5. mUThI ke kallA yA temAM Ave teTaluM te (2) bAi-rana 5. (i.) krikeTanI ramatamAM daDo beTane aDyA pAMce AMgaLAM vaDe bharelo cImaTo - valUro (3) vinA cAlyo jatAM maLato rana anAja vagereno nAno thelo: guNa For Private and Personal Use Only
Page #594
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bAjo pass bAdhA-AkhaDI bAja pu. (phA.) eka zikArI pakSI, zakaro bANadhArI vi. bANa dhAraNa karanAra -bAja pratya. (phA. bAja - bAkhAna) nAmane lAgatAM 'vAnuM bANazayyA strI. (saM.) bANanI pathArI; zarazayyA anurakta' vagere artho batAvato pratyaya. udA. bANAkAra vi. (saM.) bANanA AkAranuM kasaratabAja. bANAvaLI muM. bANa mAravAmAM hoziyAra hoddho; tIraMdAja bAja strI, na. (saM. vyajana, prA. vIjaNa) patarAnuM bANAsura paM. (saM.) okhAno pitA eka rAkSasa kibUlAta bAja puM. sitAramAMno pahelo tAra bANI strI. (saM. vANI) TharAvelI mudata (2) zarata; bAjaTha puM. (saM. pAdapRSTha, prA. pajajauTha) cAra pAyAvALuM bANa(CNuM) vi. (saM. dvAnavati, prA. bANaI) nevuM vattA be eka jAtanuM Asana; bAjoTha (2. bANano AMkaDo ke saMkhyA; "92' miAhitI bAjariyuM na. bAjarInuM huM (2) eka ghareNuM bAtamIstrI. (a. bAtmI) samAcAra (2) bhALa (3) chUpI bAjariyo chuM. bAjarInA loTano kaMsAra (2) bAjarIne bAtamIkhAtuM na. bAtamI meLavanAruM khAtuM chAsamAM rAMdhI banAvela eka vAnagI bAtamIdAra vi. (2) . khabara lAvanAra; "InphaoNrmara' bAjarI strI, ghauMnI jema eka anAja (2) khorAka, anna bAtala vi. (a. bAtila) rada; nakAmuM (2) kADhI mUkeluM bAjaro chuM. moTA dANAnI bAjarI (dhUrta; khelADI bAtha strI. (saM. brAhasta, prA. bAhalyA) be hAtha pahoLA bAjaM(-ji)duM vi. (phA. bAjaMda) utsAda; pahoMceluM (2) karI dIdhelI pakaDa (2) Takkara hoja bAjI strI. (phA.) je pATiyA ke kapaDA upara ramata maMDAya te bAtha 5. (i.) snAna; nAhavuM te (2) nAhavA mATeno (2) sogaTAM ke gaMjIphAnI ramata (3) hAtha (gaMjIphAmAM) bAthaTaba na. (iM.) nAhavA mATenuM mATI, dhAtu ke paththaranuM (4) yukti; tadabIra (5) prapaMca mANasa vahANa AkAranuM moTuM vAsaNa-pAtra bAjIgara 5. madArI; jAdugara (2) khelADI (3) lucco bAthaDavuM sakri, bAkhaDavuM; AthaDavuM; jhaghaDavuM sniAnagRha bAju(-) (phA.) strI. cheDo; aMta (2) dizA; pAsuM; bAtharUma strI. (i.) nAhavAnI oraDI; snAnakhaMDa; paDakhuM (3) pakSa tarapheNa (4) kri.vi. tarapha; bhaNI bAthaMbAthA(-thI) strI. sAmAsAmI bAjhavuM te priyAsa bAju(-)baMdha pu. hAthanuM eka ghareNuM bAthoDiyuM na. (bAtha" uparathI) valakhAM (2) prayatna; bAjoTha 5. juo 'bAjaTha' bAda vi. (a.) bAtala: kama (2) bAkI raheluM (3) kri.vi. bAjoThI strI, nAno bAjaTha kiravo (2) vaLagavuM pachI; pachIthI [(3) kamI karIne lAvelI rakama bAjhavuM sakri. (saM. bAMdhyate, prA. bannaI) laDavuM; TaMTo bAdabAkIstrI bAda karavAnI rIta (2) bAda karatAM rahelI rakama bAjha(-jhA)bAjhA(-jhI) strI. (bAjhavuM uparathI) laDAI, TaMTo bAdarAyaNa paM. (saM.) vedavyAsa kirAyelo saMbaMdha bATa puM. kaMsAra; chUTI lApazI (puSTi.). bAdarAyaNasaMbaMdha chuM. tANItUsIne besADelo ke Ubho bATa na. baTAI javuM te; phUga lAgavI te bAdala na. (hi) vAdaLa bATa na. kATalAMno saTa; bAMTa bAdaluM vi. ('boduM uparathI) takalAdI (2) khoTA prakAranuM bATalI strI. (iM. boTala) zIzI (2) dArU bAdaluM na. kasabanuM gUMchaLuM (2) DhoLa caDhAveluM (3) kasaba bATalo paM. zIzo (2) gesanI koThI; "gesa silinDara bharelI sADI (4) vi. sonArUpAno DhoLa caDAveluM bATika strI, kApaDa para raMganI nakazo ane chApavAnI bAdazAha pu. (phA.) rAjAdhirAja; zahenazAha; pAdazAha paddhati-je bhAga para raMga paDato na hoya te para mINa (2) gaMjIphAnuM dADhIvALA mahorAvALuM eka patuM copaDavAmAM Ave te bhAkharI bAdazAhata strI. (phA.) bAdazAhanuM rAjya-hakUmata bATI strI chANAMnI AMcathI zekelo kaNakano goLo ke jADI bAdazAhI vi. bAdazAhanuM; bAdazAhane lagatuM (2) bAhuM vi. (saM. vaMTha) bAMTha, ThIMgaNuM [(2) bALaka; chokaruM bAdazAhane zobhe evuM; tenA jevA ThAThamAThavALuM bAhu-Tu)vuMvi. (sa.baTuka, prA.baDua) bApaDuM; rAMka; dayAmaNuM bAdazAhI strI. bAdazAhata; sAmrAjya (4) bhAre ThAThamATha bArDa vi. trAMsA DoLAvALuM ke trAMsI najaravALuM; phAMguM ne samRddhi ne samRddhi vAyu (3) kabajiyAta bADha strI. (hi.) nadInuM pUra; rela bAdI strI. (phA.) apaco; badahajamI (2) peTamAM thata bADhayuM ud. (saM.) bhale; ThIka bAdha chuM. (saM.) naDatara; aDacaNa (2) virodha (3) doSa; bADhama na. mI; zUnyatA (vyaMgamAM) pApa (4) pratibaMdha manAI riodhaka; pratirodhaka bANa na. (saM.) tIra; zara (2) eka laMbagoLa paththara bAdhaka, (0rtA, kAraka) vi. (saM.) bAdha karanAruM; ava (zivaliMga) (2) jayAM bharatInuM pANI AvatuM hoya bAdhA strI. (saM.) mAnatA; AkhaDI (2) pI; duHkha (3) te khADInI jamIna (4) khetaranI hada batAvavA dATelo vipna paththara ke bIjI vastu (5) okhAno pitA bANAsura bAdhA-AkhaDI strI, (saM.) bAdhA ke AkhaDI; mAnatA For Private and Personal Use Only
Page #595
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bAdhita bAdhita vi. (saM.) pIDita (2) asaMgata ThareluM; rada karAyeluM (3) pratibaMdhita bAdhirya na. (saM.) baherApaNuM; baherAza bAkuM vi. (saM. baddha; prA. badraa) badhuM; AkhuM vagara bAdhe bhAre kri.vi. (bAMdheluM + bhAra) moghama; nAmanirdeza bAdhya vi. (saM.) bAdha karavA jevuM (2) baMdhanakAraka bAna vi. (a. baiAnaha) jAmIna tarIkenuM; sATAnuM (2) na. bAnuM (3) jAmIna -bAna pratya. (phA.) nAmane lAgatAM 'vAna, vALuM' artha batAvato pratyaya. jema ke, maherabAna; bAgabAna bAnAkhata na. bAnAmAM Apela paisAnuM khata; 'baoNnDa' bAnI strI. (saM. vANI) bolavA-lakhavAnI chaTA (2) vANI (3) bAnaDI bAnu(-nU) strI. (phA. bAnU) sannArI; khAnadAna strI bAnuM na. sodAnA sATA peTe agAuthI apAyeluM nANuM; 'arnesTa manI' 578 bAnUstrI. (phA.) juo 'bAnu' [divasa sudhI thatI jAherAta bAnsa na. (IM.) thanArAM lagnanI khristI devaLamAM traNa bApa puM. (saM. bASpa, prA. bappa) pitA (2) lADa-vahAla ke sanmAnasUcaka eka saMbodhana bApakarmI vi. bApanI kamAI upara AdhAra rAkhanAruM bApagotara na. pitRkuLa bApajanmAre kri.vi. AkhI jiMdagI daramiyAna; kadI paNa bApajI puM. bApu, guru, saMnyAsI, vaDIla vagere jevA pUjya koTinA puruSo mATenuM eka saMbodhana (2) pitA; bApA bApaDuM vi. (saM. bASpa, bappuDa) garIbaDuM; dayAmaNuM; bicAruM bApadAdA huM.ba.va. pUrvajo; pitRo bApaliyo puM. bApo (kheDUto vApare che.) bApA puM. (mAnArthe ba.va.) bApujI; pitAzrI bApIkuM vi. bApanuM; vArasAmAM maLeluM ke UtarI AveluM bApu puM. bA5 (2) vaDIla pratye mAnavAcaka ke nAnA pratye vahAlasUcaka udgAra (3) rAjA, garAsiyA vagerene mATenuM saMbodhana bApujI puM. pitA (mAnArthe); pitAzrI bApuzAhI strI. (phA.) rajavADAnuM rAjyakSetra bApuzAhI (phA.) rajavADI-rasamanuM (2) dhIruM; dhImuM bApUkuM vi. juo 'bApIkuM' bApo huM. bApa; pitA bAptismA puM.,na. khristIdharmamAM pravezatAM karAtI nAmakaraNa ke dIkSAnI vidhi; 'eNplijhama' [(3) strI. varALa bApha puM. (saM. bASpa, prA. bapha) baphAro (2) parasevo bAphaNuM na. bAphavuM te (2) bAphelI vastu (3) gotuM (4) kAcI kerInuM zAka (5) svAda vagarano khorAka (6) goTALo vALavo te; bAphavuM te |bAyokemikala bAphalo puM. bAphelI kerIno rasa ke tenI vAnagI bAphavuM sa.kri. pANImAM ukALIne rAMdhavuM (2) bagADI mUkavuM; goTo vALavo; cUMthI nAkhavuM bAba puM. (a.) prakaraNa (2) viSaya; bAbata bAbata strI. (phA.) viSaya; muddo; kAma (2) vigata bAbatI strI. dalAlI; vaTAva (2) khaLImAM vasavAyAM mATe lAgA tarIke apAya che te bAbarAM na.ba.va. (de. babbarI) mAthAnA vIMkhAyelA vALa bAbariyuM vi. bAbarAMvALuM bAbarI strI. (saM. barbara, prA. babbarI) mAthA uparanA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vALano guccho (2) TopInI koranI jhUlavALuM bAbaruM vi. (saM. barbara, prA. babbarI) bAbariyuM; bAbarAMbAbaro puM. (saM. barbara, prA. babbaraa) barbaristAnamAMthI AvelI prajAno puruSa (2) siddharAje jItelo eka yoddho je pAchaLathI 'bhUta' manAyo. bAbA puM. (phA.) saMta sAdhu ke vRddha mATe vaparAto AdarasUcaka zabda (2) eka jAtano bhIla bAbAgADI strI. (bAbo + gADI) nAnAM chokarAMnI gADI bAbAvAkya na. bAbAnuM-AptapuruSanuM vAkya ke kathana; vedavAkya jevuM svataHsiddha vAkya bAbAzI(-zAhI) vi. (ma. bAbA+zAhI) halakuM; nakAmuM (2)vi.,puM. vaDodarA rAjayamAM pahelAM cAlato(sikko) bAbu puM. baMgALI mATe ke uparI amaladAra mATe vaparAto virtana; amaladArI; sAhebI bAbugIrI strI. (ba., phA.) bAbu-moTA mANasa jevuM bAbo chuM. tAtA; roTalo (bALabhASA) [(strI. bebI) bAbo puM. (IM.) nAno chokaro; bALaka (3) dhAvaNo chokaro bAma puM. (IM.) dukhAvo maTADavA copaDAto malama (2) zabda mAthuM caDhAve tevo mulAkAtI [maLe evuM-lagatuM bAmaNiyuM vi. (saM. brAhmaNa, prA. traNa+iyuM) brAhmaNane bAmaNI strI. sApabAmaNI (2) brAhmaNa strI bAmalI(-lAI) strI. bagalamAM thatI gAMTha, kAkhabalAI bAmazI(-sI) strI. DAkaNa bAmbu puM. (IM.) vAMsa; bAMbu bAya gAMDa za.pra. (IM.) bhagavAnanA sogaMda bAyaDa vi. (saM. bAhya) taDa ke samudAya bahAra mukAyeluM bAyaDI strI. (de. bAIyA) bAIDI; strI (2) patnI bAyapraoNDakTa strI. (IM.) ADapedAza; upapedAza bAya bAya urdU. (iM.) 'Avajo' jevuM vinayavacana bAyalAI strI. (-veDA) puM. bAyalA jevuM vartana bAyaluM vi. (bAI+luM) nAmarda; bIkaNa (2) patnIne vaza bAyasa puM. (IM.) pUrvagraha bAyuM na. naraghAMnI joDamAMnuM nAnuM bAyokemikala vi. (IM.) jIvana rasAyaNa zAstrane lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #596
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bAyo kaeNmistrI pase bAlagopAla bAyo kaeNmisTrI strI, (i.) jIvarasAyaNazAstra bAriza strI, (hiM.) varSA; varasAda bAyogesa pu. gobaragesa bArisTara 5. (i. berisTara) vilAyatanI padavIvALa bAyojiyogrAphI strI. (i.) jaivabhUgoLa |calacitradarzaka vakIla; bAra-eTa laoN' bAyoskopa 5. (i.) paDadA para calacitra batAvanAruM yaMtra; bArIsTarI strI. (iM.) bArisTarano dhaMdho ke vyavasAya bAyoDeTA paM. (i.) vyaktigata mAhitI: jIvanakA bArI strI. (saM. dvArikA, prA. bAriA) nAnuM bAraNuM (ra) bAyolojI na. strI, (I.) jIvazAstra chaTakavAnuM bAruM bahAnuM bAya sTeTisTiksa na, (i.) jIvaAMkaDAzAstra bArIka vi. (phA.) jhINuM; sUkSma (2) pAtaLuM (jema ke, bAra paM. baMdUka vagereno avAja DilI (4) kamADa sutara; kapaDuM) (3) kadamAM nAnuM (jema ke, sopArI, bAra na, (sa. dvAra, prA. bArI bAraNuM (2) AMgaNuM (3) dANo vagere) (4) kaTokaTInuM agatyanuM bAra 5. (i.) paDadI (2) insAphanI adAlata (3) bArIkI(-kAI) strI. bArIkapaNuM; jhINavaTa - sthaMbhAlekha (4) rukAvaTa (5) zarAbakhAnuM; dArUnuM pIThuM bAruM na. (saM. dvAraka, prA. bAraa) baMdaramAM pesavAno mArga bAra 5. (i.) adAlatanuM vakIlamaMDaLa (ra) rasto (3) chaTakavAnI bArI; bahAnuM (4) bAra vi. (saM. dvAdaza, prA. bAraha) dasa vattA be (2) samudranA kinArA najIkanI khADI 5. bArano AMkaDo ke saMkhyA; "12" bArUta(-da) 5. (phA. bAta) phoDavAno dArU bAra eTa laoN vi. (i.) kAyadAzAstranI iMglenDanI ucca bArUta(-da)dAna na. dArU rAkhavAnuM ziMgaDuM padavIdhArI; "baeNrisTara' bArevaphAta puM. (a) hajarata mahaMmada pegaMbaranI bArakasa na. (phA. bArakaza) mAla laI janAra vahANa puNyatithi-eka tahevAra DhiMgadhaDA vagara bArakasI(-zI) vi. mAla laI janAruM, mAlavAddha bAvATa ki.vi. (bAra+vATa) astavyasta; ThekANA ke bArakhalI(-LI) vi. ochI AMkaNInuM mahesUlanuM (2) bAraiyo chuM. ThAkaraDAnI eka jAta strI. mAphI jamIna -- inAmI jamIna bAreyo chuM. bAra hAthano sATako bAraDa chuM. netaruM (2) eka aTaka bAroTa puM. (saM. drArabhaTTa, prA. bAraTTa) e nAmanI eka bAraNiyuM na. bAraNuM (padyamAM) jAta ke temanI aTaka (2) paM. bhATacAraNa mATe bAraNuM na. dvAra; daravAjo ke pAtra, athavA tenuM tola vaparAto eka mAnavAcaka zabda bAradAna na. (phA.) jemAM mAla bharyo hoya te khAlI bAMdhaNa bArotrA na. bAra TakA karatAM vadhAre vyAja; ghaNuM bhAre vyAja bAranIzA-sa) 5. (phA.) noMdhaNI kArakuna bArobAra kri.vi. parabhAruM lAgatuM ja; vagara pUchyuM ke bAranIzI(-sI) strI. kAgaLonI Avaka-jAvaka noMdhavAnuM vagara kalpakaryo patraka (2) te noMdhavAnuM kAma (3) AvI noMdhaNI bArobAriyuM vi. bArobAra-pUchyA vinAnuM karatI zAkhA; "phAIla bUro' [(pustaka) bArka na. (iM.) eka prakAranuM vahANa bArapejI vi. pharmo vALatAM enAM bAra pRSTha thAya tevuM bAberiyana vi. (i.) jaMgalI ane krUra svabhAvanuM bhArabAlA strI, DAnsabAramAM nRtya karatI bALA-chokarI bArnivaoNTara na. (i.) javanuM pANI bAramAsI vi. bAra mAsanuM (2) strI. bAre mAsa phUla bArja strI, (i.) eka prakAranI hoDI; machavo Apato choDa bArgeriyana vi. (I.) jaMgalI ane krUra svabhAvanuM bAramAsI strI, bArabAra mahinA pUrA thaye karavAmAM AvatuM bAla puM. (saM.) vALa; keza (2) ghaDiyALamAMno gUMcaLAvArSika zrAddha; saMvatsarI (2) nAyaka-nAyikA virahanA ka-nAyikA virahanA vALo tAra [bALaka bAra mAsanuM vipralaMbha zRMgAranuM ane chelle saMyoga bAla vi. (saM.) uMmaramAM nAnuM (2) 5. chokaro (3) na. zRMgAranuM varNana karatuM kAvya bAlaka na. (saM.) nAnuM chokaruM (2) 5. chokaro bAramuM vi. (saM. dvAdazama, pAbArasama) kramamAM agiyAra bAlakathA strI, bALako mATe racAyela kathA-vArtA pachInuM (2) na. maranArano bAramo divasa ke te divase bAlakabuddhi vi. bALakabuddhi; chokarabuddhi; chokaramata karAtI kriyA - varo (3) uttarakriyA-dahADo bAla(La)gIta ne. (saM.) bALako mATe lakhAyeluM gIta; bAraza(-sa) strI, (saM. dvAdazI, prA, bArasI) bAramI tithi bALakone gAvuM saheluM paDe tevuM gIta bArasAkha strI. (bAra=bAraNuM+sAkha) bAraNAnuM cokaThuM bAlagIra 5. (phA. bAragIra = ghoDesavAra sainika) bahAdura bArAkSarI, bArAkhaDI strI, dareka vyaMjanamAM bAra svara umerI bALakaskAunTa banAvelA akSaro bAla(La)gunegAra paM. bALa vaye guno karanAra bArAbAriyuM vi. bArobAra-pUchyA vinAnuM; parabhALuM bAlagopAla puM. (saM.) zrIkRSNa (2) na.ba.va. chokarAM haiyAM For Private and Personal Use Only
Page #597
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bAlaTI(-dI) 58 4 bAhya bAlaTI(-dI) strI, (po. bAladI) Dola bAvaTiyuM vi. bAvaTA nAmanA anAjane lagatuM bAlatoDa, (-Do) 5. vALa tUTavAthI thayelo phollo bAvaTa puM. eka anAja - nAgaNI bAla(La)dina pu. bALaparva tarIke UjavAto javAharalAla bAvaDuM na. (saM. bAhu) khabhA ane koNI vacceno bhAga naheruno janmadivasa (14 navembara) bhASA bAvana vi. (sa. dvApaMcAzata, prA. bAvansa) pacAsa vattA bAla(-La)bhASA strI. (saM.) bALakanI ke bALaka jevI be (2) . bAvanano AMkaDo ke saMkhyA; "para" bAlama 5. vahAlama; Azika (2) pati maraNa bAvanamuM vi. bAvananA krame pahoceluM mANasa bAla(La) maraNa na. (saM.) bALakanuM ke te avasthAmAM thatuM bAvanavIra vi. bahAdura: baLavAna (2) paM. baLavAna bAlamaMdirana.bALamaMdira,bALakone tAlIma ApavAnI zALA bAvanI strI, bAvanano samudAya (2) gujarAtI mULAkSaro bAla(-La)mAnasa na. (saM.) bALakanuM mAnasa-manovyApAra (3) zarUAtamAM kramasara gujarAtI mULAkSarovALA vagere bALapaNanuM vijJAna; "cAilDa-sAikolojI' bAvana zlokano samUha bAla(La)mAsika na. (saM.) bAlopayogI mAsika: bALako bAvaracI chuM. (phA.) babaracI; khAnasAmA: rasoyo mATenuM mAsika bAvaracIkhAnuM na. rasoIghara; rasoDuM ((2) pAgala; gheluM bAla(La)mukuMda puM. (saM.) bAlakRSNa; zrIkRSNa bAvaruM vi. (saM. vyAkula, prA. bAula) bebAkaLuM, gAbharuM bAla(La)roga paM. bALakane thato roga bAvaluM na. di. bAullaka) pUtaLuM; "sTecyuM bAla(La)rogavijJAna na. bALaroganuM nidAna ane bAvaluM na. DhoranuM AuM; bAuluM; aDaNa [vALuM vRkSa upacAra karavAne lagatuM vijJAna; "peDiyATriksa bAvaLa(-Liyo) puM. (saM. avula prA. babbala) eka kAMTAbAla(La)lagna na. sagIra vaye thatuM lagna bAvaLakAMTa strI, bAvaLI; bAvaLanuM jaMgala bAvaLakAMTA bAla(La)vADI strI, bAlamaMdira; 'kiMDara gArTana' bAvaLI strI. aneka bAvaLovALI jagA ke bAvaLanuM jaMgala; bAla(La) vArtA strI, bALako mATenI vArtA bAvI strI. bAvAnI strI; sAdhuDI bAla(La)vikraya paM. bALakone vecavAM te bAvIza-sa) vi (saM. dvAviMzati, prA. bAvIsa) vIsa bAla(La)vivAha pu. bALalagna vatA be (2) pu. bAvIsano AMkaDo ke saMkhyA; "22' bAla(-La)vIra puM. vIra bALaka; "kAuTa' mitra bAvuMna. karoLiyAnuM jALuM (2) anAjamAM jovA maLatuM nAnuM bAla(La)sakhA muM. bALasnehI; bALamitra (2) bALakono primANe) bAla(-La sAhitya na. bALakone yogya sAhitya bAvo chuM. sAdhu (2) bApa (3) mULa puruSa (khristI mAnyatA bAla(-La) sUrya puM. savArano sUrya; Ugato sUrya [pApa bAppala (saM.) (-La) vi. pharadu; vaMThela (2) khAudharuM bAlahatyA strI. (saM.) bALakanI hatyA (2) tenAthI lAgatuM bASpa na. (saM.) bApha; varALa (2) dhummasa (3) AMsu bAlA strI. (saM.) chokarI (2) soLa varSanI aMdaranI strI bASpAyana, bASpIbhavana na. (saM.) pravAhImAMthI varALarUpa bAlArka chuM. (saM.) bALasUrya; Ugato sUrya; bAlaravi thavuM te ((2) paM. bAsaThano AMkaDo ke saMkhyA; "ra" bAlAza strI. (phA. bAlAza) sArasaMbhALa; jALavaNI bAsaTha vi. (saM. dvASaSTi, prA. bAsa)i sATha vattA be bAlAsa, (0gADI) strI. relanI saDaka samAravA sAmAna bAsamatI pu.ba.va. cokhA ke DAMgaranI ekasArI gaNAtI jAta laI jatI khAlI gADI-bhArakhAnuM bAsu(sU)dI strI, ukALIne karAtI dUdhanI eka vAnagI bAlAM na ba.va, DAphariyAM; phAMphAM (2) bahAnAM bAskeTa-baoNla 5. (i.) daDAthI ramAtI videzI eka ramata bAlikA strI. (saM.) bALA: chokarI bisamaja bAsto paM. (i, baTisTa) eka jAta bAliza vi. (saM.) bALakanA jevuM; chokaravAda; nAdAna; bAhi(-hI,-hIra kri.vi. (saMbahisa, prA.bAhiro bahAra bAlizatA strI, nAdAnI; chokaramata bAhu chuM. (saM.) bAvaDuM (2) hAtha (3) AkRtinIbAju (ga.) bAlaMdu . bIjano caMdra; bAlacaMdra nidAna bAhuka chuM. (saM.) vAMdaro (2) gaTiyo-varavo-bihAmaNo bAlocita vi. (saM.) bALakane chAje evuM (2) bAliza; mANasa (3) karkoTake karaDyA pachI naLe dhAraNa kareluM bAlodyAna chuM. (saM.) bALakone khelavAnuM udyAna-bagIco; nAma (4) bAhuka jevuM-bAthuM mANasa bAlavATikA bAhubala (saM.) (-La) na. hAthanuM jora-baLa bAlopayogI vi. (saM.) bALakone upayogI-temanA khapanuM bAhulya na, (saM.) bahupaNuM; bahulato; pracuratA bAlkanI strI. (I.) chajuM; jharUkho (2) nATakazALA bAhera kri.vi. bahAra vageremAM chajA jevuM (prekSako mATe khAsa sthAna bAhoza vi. (phA.) cAlAka, hoziyAra, kuzaLa bAlya na. (-lyAvasthA) strI. (saM.) bALapaNa bAhozI strI, cAlAkI; hoziyArI; kauzalya; kuzaLatA bAvajUda kri.vi. chatAM; topaNa bAhya vi. (saM.) bahAranuM For Private and Personal Use Only
Page #598
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bAhyagoLo 58 1 [bAMdhachoDa bAhyagoLa vi. bahirgoLa: "kaoNnDeksa bALasaMgAthI, bALasaMghAtI vi., muM. bALapaNathI sAthe bAhyAcAra paM. bahAranuM AcaraNa (2) pAkhaMDa hoya tevuM (2) paM. bALasakhA bAhyatA strI, (-tva) na. (saM.) bahArano AcAra-AcaraNa bALasneha paM. nAnapaNamAM baMdhAyelo parasparano sneha bAhyAMtara kri.vi. bahAra ane aMdara; sarvatra bALasnehI pu. bALapaNano snehI; bALasakhA bAhyopacAra paM. bahArano upacAra bALahaTha strI, bALakanI ke bALakanA jevI haTha bALa vi (2) paM., na. (saM. bAla) bALaka (3) vi. bALA strI. (saM. bAlA) bAlA; chokarI uMmaramAM nAnuM; nAdAna (4) 5. chokaro bALApaNa na. (bALapaNuM) bALakapaNuM, ajJAnatA (2) bALaukhANAM paM. bALako mATe ramUjabharI kaDIo-ukhANAM bALA-kumArI hovApaNuM bALauchera muM. bALakone ucheravAM te bALArAjA chuM. (bALa+rAjA) bALaka (bALaka mATe bALaka ., na. bAlaka; zizu chokaramata vahAlamAM vaparAya che.) (2) rAjapadane pAmelo bALaka bALakabuddhi strI. aparipakva buddhi; aNasamajupaNuM; bALI strI. bALA (pramavAcaka); bAlikA bALakI strI, nAnI chokarI bALuDuM na. bAluMDa, nAnuM bALaka (lADamAM) bALakrIDA strI, bALakhela pu. bALakanI ramata-ceSTA bALubhoLuM vi. bALaka jevuM aNasamaju ne bhoLuM bALakuMvAruM vi. nAnapaNathI kuMvAra bALotiyuM na. (saM. bAlapora, prA. bAlavotta) bALaka nIce bALakeLavaNI strI, bALakonI keLavaNI [thavA te rakhAtuM kapaDuM (jhADo pezAba kare te mATe) (2) sAva bALagunAkhorI, bALagunegArI strI. bALagunA karavA ke gaMduM kapaDuM bALaguno pu. bALaka uMmare thato ke teno guno bALopayogI vi. bALakone upayogI; bAlopayogI bALagopALa pu. bALakRSNa (2) na.ba.va. chokarAMOyAM bAMka, (Do) 5. besavAnI pATalI; "beMca' bALacam strI, bALakonI (senA peThe racAtI) zistabaddha bAMkuM vi. (saM. vakra) chela; phAMkaDuM (2) Te: vicitra maMDaLI; baoNya skAuTa' ['repharmeTarI' mijAjanuM (3) sAhasika (4) nAjuka (kAma) bALajela strI, bALagunA mATenI-bALako mATenI jela; bAMkebihArI chuM. (hi) zrIkRSNa (2) vi. chelachabIluM, bALapaNa(CNu) na. bacapaNa; nAnapaNa rasIluM piokAra bALapothI strI, bALakone vAMcatAM zIkhavavA mATenuM prathama bAMga strI. (phA.) namAjano samaya sUcavavA mullAe karelo pustaka (2) koI paNa viSayanuM prAthamika jJAna ApatuM bAMgaDa vi. (bAMkuM uparathI) lucyuM; khaMdhuM (2) sAhasika pustaka bAMgara strI. jUnA kAMpavALI jamIna bALabaccAM na.ba.va. chokarAM haiyAM bAMgalAdeza na. baMgALano pUrvabhAga chUTo paDI pAkistAnamAM bALabuddhi strI. chokaramata (2) kAcI buddhi nAgarI lipi bhaLatAM ane have pAkistAnathI svataMtra thatAM baneluM bALabodha vi. bALakone jhaTa samajAya tevuM (2) strI. deva- eka navuM muslima-rASTra, bALabrahmacArI . bALapaNathI brahmacarya pALanAro bAMgI pu. (phA.) bAMga pokaranAra mullAM [jorathI raDavuM bALabhASA strI, bALakanI bhASA prisAdI bAMgha(gha)DavuM, bAghATavuM sakri. AraDavuM (2) bUma pADIne bALabhoga paM. savAranI pUjA pachI ThAkorajIne dharAvatI bAMTa na. strIone paheravAnuM rezamI vastra bALabhogya vi. bALako samaje ane jANI zake tevuM bAMTa 5. bATa; kATalAMno saTa (2) eka mIThI vAnI bALamaMdira nA bALakone tAlIma ApavAnI zALA bAMTa 5. kAMTA-DALakhAM bALamitra pu. bALapaNamAMno mitra bAMTa chuM. chUTI lApasI (puSTimArga) bALalakavo 5. bALakone thato lakavo; "poliyo bAMTavuM na. eka nAnuM kAMTALuM jhADavuM bALalagna na. bALapaNamAM thatuM lagna bAMTavuM sakri. vaheMcavuM bALalIlA strI, bALapaNanI ramatagamata bAMTha, (-ThiyuM, -ThuM) vi. ThIMgaNuM; gaTuM bALavarga 5. bALakone zIkhavavAno varga bAMDiyuM vi. bAMDuM (2) na. TUMkI bAyanuM paheraNa bALavidhavA strI. bALapaNamAM thayelI vidhavA bAMDiyuM, bAMDuM vi. pUMchaDI vagaranuM (2) varavuM (kAMIka bALavuM sakriya baLe ema karavuM; saLagAvavuM apUrNatAne lIdhe) (3) khulluM; ughADuM (talavAra) bALavaidha -da) 5. nAnAM chokarAMno vaida zikSaka bAMdI strI. (phA. baMdaha) gulAmaDI; dAsI bALazikSaka chuM. bALakonA zikSaka (2) nAnI uMmare thayela bAMdha chuM. (saM. baMdha) pusto; pALa (2) baMdha bALazikSaNa nA bALakonuM zikSaNa sihiyara bAMdhakAma na. bAMdhavA - caNavAnuM kAma ti; mAMDavALa bALasahiyara strI bALapaNanI athavA bALapaNathI thayelI bAMdhachoDa strI, bAMdhavuM ne choDavuM te (2) toDapha chUTa mUkavI For Private and Personal Use Only
Page #599
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bAMdhaNI 58 2 | binasAMpradAyika bAMdhaNa na. (saM. baMdhana) bAMdhavAnuM kapaDuM (2) baMdhana; gAMTha biDANa na. mukhya pAtra sAthe mokalAtuM bIjuM vadhu lakhANa; bAMdhaNI strI, bAMdhavAnI rIta (2) baMdhAmaNI (3) racanA; "eklojhara' _ti (saM.) ibArata (4) vaccevacce judA raMga raMgavAnI rIta (5) biDAra strI. UMcA starathI zarU karI nIcA svaramAM AvavuM tevI rIte raMgeluM kapaDuM. biDAvavuM sakri. "bIDavuM nuM preraka bAMdhaNIgara 5. (phA.) bAMdhaNI raMganAra biDAvuM a.ki. "bIDavuM'nuM karmaNi bAMdhaNuM na. bAMdhIne raMgeluM kapaDuM (2) vera; aMTasa bina 5. (a. Inna) dIkaro (kono dIkaro e kahevA mATe bAMdhava chuM. (saM.) baMdhu; bhAI (2) sago A vaparAya che. jema ke mahamada bina kAsima) bAMdhavuM saki. (saM. baMdhati, prA. baMdhaI) baMdha vaDe koI bina saMyo. (saM. vinA) vinAsUicave che. jemakebinatakarAra vastune jakaDavI (2) koI vastu para (tane lapeTIne ke bina pUrva. (u) samAsamAM pUrvapada tarIke niSedha ke abhAva aMdara laI laIne) baMdha lagADavo (3) kAyado, niyama, binaaTakAva ki.vi. pratibaMdha ke rokANa vinAnuM vacana vagerenI maryAdAmAM - baMdhanamAM mUkavuM (4) koI binaadAlatI kri.vi. adAlatanA kSetra bahAranuM pAyA ke AdhAra upara kalpanA, tarka ke AzA racavI binaanubhavI vi. anubhavarahita; anubhava vagaranuM (5) nakkI karavuM; TharAvavuM (jema ke, dUdhano vAro binaamala . (kAyadAthI) amala karavo joIe te na bAMdhavo) (6) banAvavuM; racavuM (jema ke, ghara, pAghaDI) thAya te; amala na thavo te bAMdhI daDInuM vi. majabUta bAMdhAnuM binaaMgata ki.vi. aMgata nahi evuM bAMdhI muThI strI, sacavAI rahelo bhAra-vakkara [baMdhana binaAvaData strI. AvaDatano abhAva; anAvaData bAMdho 5. (saM. baMdhaka, prA. baMdhaa) kAThuM; baMdhAraNa (2) binaupajAu vi. upajAu nahi evuM bAMbu 5. polo vAMsa; bAbu binakAyadesara chuM. kAyadesaranahievuM (2) kri.vi. gerakAyade bAMbha(-bhora . dhoLo poco paththara binakhabaradArI strI. asAvadhatA; sAvacetano abhAva bAya strI. (saM. bAha, prA. bAhA) hAthane DhAMkato binacUka ki.vi. acUka; khacIta aMgarakhA, coLI vagereno bhAga () hAtha (3) madada binajakAtI vi. jakAta vinAnuM bAMyadhara chuM. (saM.) jAmIna; bAMhedhara; hAmIdAra binajarUrI vi. jarUra vagaranuM; nakAmuM; nirarthaka bAMya(-)dharI strI, jAmInagIrI; hAmI; khoLAdharI binajavAbadArI strI, beparavAI; javAbadArIno abhAva bAyuM na. (hi. bAyAM) (DAbe hAthe vagADAtuM hoI) binajokhamI vi. jokhama vagaranuM - naraghAMnI joDImAMnuM nAnuM navuM binatAka(-kA) vi. tAkAta vinAnuM, azakta bAyuM na. (saM. bAhu) kamADano ADabaMdha binatArI vi. tAra vinAnuM, "vAyaralesa' bAMhedharI strI, juo bAMyadharI' binatAlImI vi. tAlIma ke keLavaNI vinAnuM['sakyulara' bikAu vi. (hi) vecANayogya (2) vecAI jAya tevuM binadharmI vi. binamajahabI; majahabanA kSetra bahAranuM biga benga kuM.na. mahAvisphoTa binadhAsta vi. dhAstI vagaranuM, nirbhaya (2) bephikara (3) dhRSTa bigADa kuM. (hi.) bagADa binapagAradAra, binapagArI vi. pagAra vinAnuM bicAruM vi. (phA. becAraha) bIcAruM; duHkhI; lAcAra binapAyA()dAra vi. pAyA vinAnuM, adhdhara bichAta strI. bichAvavuM te binapAsAdAra vi. pAsA na hoya ke namI paDe evuM bichAta strI, ('bichAvavuM' uparathI) pAtharaNuM; jAjama binamAhitagAra vi. mAhitagAra nahi evuM; ajANa bichAnuM na. pAtharaNuM (2) pathArI binarAjadvArI vi. rAjadvArI nahi evuM bichAvata strI. bichAta; jAjama binarojagArI strI, bekArI, berojagArI bichAvavuM sa.kri. (saM. vicchAdaya) pAtharavuM [dANo binalazkarI vi. lazkarI nahIM evuM bijAI strI, garIba lokone khetaranA pAkamAMthI apAto binalAyaka vi. lAyaka nahIM evuM vageralAyaka bijorI strI, bijorAnuM jhADa binavAkepha(ogAra) vi. aNavAkepha; ajANa bijoru na. (saM. bIjapUraka) eka prakAranuM moTuM lIMbu binavArasa(-sI) vi. nAvArasa; vArasa vinAnuM, lAvArisa bijhanesa na. (iM.) kAmadhaMdho (2) vepAra-rojagAra (3) binazaratI vi. zarata vinAnuM kArobAra binasalAmata vi. salAmatI vinAnuM jokhamI bijhanesamena chuM. (i.) dhaMdhAdArI; vepArI binasAMpradAyika vi. dharmanirapekSa; potAnA koI dharmanI bijhika strI. (i.) gaMjIphAnI eka ramata apekSA vinAnuM paraMtu vividha dharmo pALanArA pratye bijhI vi. (i.) kAryarata; vyasta samAna najarathI jonAra For Private and Personal Use Only
Page #600
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir binahathiyAra(-rA) 58 3 | biMdhAsta binahathiyAra(-rI) vi. hathiyAra vagaranuM; niHzastra ke koI bilADuM (2) kUvAmAM paDeluM vAsaNa kADhavAnuM binA strI, (a.) bInA; hakIkata (2) banAva; ghaTanA AMkaDAvALuM eka sAdhana (3) vahANanuM laMgara bindhAstavi. dhAstI vagaranuM; lAjazarama rAkhyA vinA pharatuM bilADIno Topa 5. varasAdamAM UgatI dhoLAza paDatI chatrI bibliyaoNgrAphI strI. (i.) graMthasUci jevI vanaspati-phuga bibhIpikA strI. (saM.) bhayanI dhamakI; DAre prideza bilADuM na. eka copaguM; mIMdaDuM, mAMjAra lucco puruSa biyAbAna na, (phA.) pANI vagarano pradeza (2) verAna bilADo . narajAtinuM bilADuM; mIMdaDo (2) cAlAka ane biyAbAruM na. (saM. dvi + dvAdazanuM) jyotiSamAM sAmI prIta biliyarDa na. (i.) lAkaDAnA nAnA daDAthI meja para dAkhavata be ane bArano joga (2) sAmI prIta; ramavAnI eka ramata aNabanAva bilIpatra na. (saM.) bIlIpatra; bilInA vRkSanuM pAna biyAbAM na. juo 'biyAbAna' mATenAM bI bilora paM. (a. bilvara) eka jAtano pAsAdAra jADo kAca biyAraNa, biyAruM (-q)na. aneka bIjano samUha; vAvavA bilorI vi. biloranuM baneluM biyuM na. (saM. bIja, prA. bIa) bI; bIja bilorI kAca puM. juo "bilora' biyo chuM. kaLiyo (2) eka jhADa gidyapadyamayarAjastuti bilDara chuM. (i.) gRhanirmAtA; makAna bAMdhanAra-baMdhAvanAra birada na. biruda; pratijJA; Teka (2) yaza; khyAti (3) bilDiMga na. (iM.) makAna; imArata biradadAra vi. birada rAkhanAra-pALanAra; birudadhArI billasa na. vaMtanuM mApa biradadAra 5. birada gAnAro; bAroTa billI strI. (hi.) bilADI; mIMdaDI bhita biradAI strI. TekIlApaNuM billuM na. (saM. bil = juduM pADavuM) eka IMTanA osAranI biradAla(La) vi. potAnI Teka sAcave tevuM billuM vi. cAlAka; luccuM (2) hoziyAra [padavI biradAvali(-lI, Li, -LI) strI, yazanI kathA bhiAMDavuM billo pu. mahora-chApavALo cAMda; "beja (2) upAdhi: biradAvavuM sa.ki. guNagAna ke stuti karavI (2) vagovavuM; bilva na. (saM.) bIlInuM jhADa; bIlI birayAnI strI. (phA.) cokhA, mAMsa vageremAM kesara vagere bilvapatra na. (saM.) bIlInuM pAMdaDuM; bIlIpatra nAkhI karelI eka musalamAnI khAdya vAnI bivaDA(-rA)vavuM sakri. 'bIvuM'nuM preraka; DarAvavuM biraMja puM. kesarI mITho bhAta (2) (vyaMgamAM) khIcaDI bizapa chuM. (.) eka khristI dharmAdhikArI; e nAmano eka (2) sevane ghImAM zekI pANI ane khAMDa nAkhI karelI UMco hodo eka vAnI bisa na. (saM.) kamaLano reso ke resAvALo dAMDo birAjamAna vi. (saM. virAjamAna) birAjatuM; birAjeluM bisamAra vi. (saM. visma) vismRta; visArI mUkeluM; sAva birAjaja.kri. (saM. virA) zobhavuM; besavuM mAnavAcaka). bhAMgI tUTI paDeluM; bUrAmAM bUrA hAlahavAlavALuM birAdara 5. (phA.) bhAI (2) sAthI; bhAIbaMdha (3) visAtastrI, (a.) visAta; pUMjI (2) zaktimattA; pahoMca sAmyavAdI [vALo samAja biski(-sphoTa kuM. (I.) nAstAnI eka vAnI [pathArI birAdarI strI, bhAIcAro (2) nyAta (3) bhAIcArA- bistara, bistro(-staro) pR. (phA. bistara) bichAnuM; biruda na. (saM. biruda) birada; Teka (2) rAjA vagerenuM bismatha na. (i.) eka dhAtu-tattva stutigAna bismila vi. (a.) taraphaDiyAM mAratuM (2) jenI kurabAnI bila na. (i.) bharatiyuM; ApelA mAlanI ke karelI sevAno karavAmAM AvI hoya tevuM AMkaDo (2) navA kAyadAno kharaDo; vidheyaka bismillA kri.vi. (a.) allAnA nAmathI bila na. guphA; kotara (2) rAphaDo (3) dara bihAga, (Do) paM. sAMjhano eka rAga bilakula ki.vi. (a.) jarA paNa nakArAtmaka vAkyamAM) bihAmaNuM vi. (saM. bhI, prA. bIha) bhayaMkara; DarAmaNuM (2) sAva; saMpUrNataH bihArI vi. vihArI (2) bihAra pradezanuM (3) strI. bilaTIstrI. (iM. bila dvArA) mAla parivahana mATe, parivahana bihAranI bolI (4) 5. bihArano vatanI saMsthA dvArA ApavAmAM AvatI pAvatI; "vebila' bihAvavuM sakri. (saM. bhI, prA. bIha) bivaDAvavuM bilabuka strI. (i.) jilanA kAgaLa bAMdhelI thokaDI biMdI strI. (saM. biMdu uparathI) bInakI; cAMI (2) bilaMtaraso vi: (saM. dvi + anaMtara + zata, prA. bilaMta- anusvAranuM biMdu (3) nAnuM TapakuM (4) zUnya; mIMDuM rasa3) eka so vattA be (2) puM. ekaso beno AMkaDo biMdu na. (saM.) TIpuM; TapakuM (2) mIMDe (3) kendrasthAna ke saMkhyA; 102 biMdhAsta ki.vi. (ma. bindAsta, bina + dhAstI) bilADI strI, (saM. biDAla, prA. bilADa) bilADAnI mAdA nirbhayapaNe; alagArIpaNe; vagara paravAe For Private and Personal Use Only
Page #601
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org biMba] biMba na. (saM.) pratibiMba paDe tevo koI paNa ghana AkAra (2) sUryacaMdranuM maMDaLa (3) ciloDuM (4) chAyA; pratimA; kalpana (5) caMdo; 'Diska' biMbavAda puM. kalpanAvAda; 'imejhijhama' [AkAra biMbAkAra vi. (biMba+ AkAra) goLa (2) pu. goLa biMbAkRti strI. (saM.) juo 'biMbAkAra' biMbita vi. (saM.) jenuM biMba paDyuM hoya tevuM [oTha biMbo(-bau)STha puM. (saM.) biMba-pAkA ciloDA jevo suMdara bI na. (saM. bIja, prA. bIa) biyuM; bIja (2) vIrya; zukra (3) mULa; mULa kAraNa [e, eya bI saMyo. (saM. apica, prA. avia-via) paNa, ya, bI.Arka. vi. (iM, baeNcalara oNpha ArkiTekcaranuM TUMkAkSarI) 584 yunivarsiTI sthapati vidyAzAkhAnuM snAtaka bI.I strI. (iM. baeNcalara opha enjiniyariMganI TUMkAkSarI) yunivarsiTInI ijanerI vidyAzAkhAnI snAtaka kakSAnI eka padavI ke te mATenI parIkSA (2) puM. te padavI dharAvanAra bI.e. strI. (IM. baeNcalara oNpha ArTsanI TUMkAkSarI yuni.nI vinayananI snAtakakSAnI eka padavI ke te mATenI parIkSA (2) te padavI dhAraNa karanAro bI.ejI. strI. (iM. baeNcalara oNpha egrikalcaranI TUMkAkSarI) yunivarsiTInI kRSividyAnI snAtaka kakSAnI eka padavI ke tenI parIkSA (2) puM. te padavIvALo bI.eNDa vi. (iM. baeNcarala oNpha ejyukezananI TUMkAkSarI) yunivarsiTInI zikSaNa zAkhAno snAtaka bI.esasI strI. (IM. baeNcalara opha sAyansanI TUMkAkSarI) yunivarsiTInI vijJAnanI snAtaka kakSAnI eka padavI ke te mATenI parIkSA (2) puM. te padavIvALo bIka strI. ('bIvuM' uparathI) bhaya; Dara; dhAstI bIkaNa, (-NuM) vi. bI jAya tevuM; Darapoka bI.koma strI. (IM. baeNcalara opha komarsanI TUMkAkSarI) yunivarsiTInI vANijyanI snAtaka kakSAnI padavI ke tenI parIkSA (2) puM. te padavIvALo bIca nA. (de. vicca) vacce bIca puM. (i.) dariyAkinAro bIcakavuM sa.kri. vaNasavuM; vaMThavuM; vacakavuM [duHkhI bIcAruM vi. (phA.) bicAruM; upAya vinAnuM (2) lAcAra; bIcha(-)vA puM.ba.va. strIonuM paganA aMgUThAnuM eka ghareNuM [bIjI tithi (2) suda bIjano caMdra bIja strI. (saM. dvitIyA, prA. biiA) paDavA pachInIbIja na. (saM.) bI; biyuM (2) manuSyadehanuM bIja - vIryanuM biMdu (3) olAda (4) varNa; akSara (5) bIjamaMtra (6) samIkaraNanuM mULa, 'rUTa' (ga.) (7) nATakamAM ke kathAnA vastunuM mULa |bIphArma bIjaka na. bharatiyuM; 'bila' (2) kabarIno eka tattvagraMtha (3) kozakendra; 'nyukliyasa' [kothaLI bIjakoza(5) puM. (saM.) bIjano aNu (2) bIjanI bIjagaNita na. akSaragaNita, 'eNjibrA' bIjapatra naM. bIja uparanuM pAtaLuM paDa bIjabhUmiti strI. (saM.) varNAkSaronI madadathI mApana vidyAnuM gaNita; 'eNnaeNliTikala jayomeTrI' bIjamaMtra puM. (saM.) gUDha maMtra, jemAM koI devane prasanna karavAnI zakti mAnelI hoya che. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bIjamArga puM. vAmamArgano eka bheda bIjamArgI vi. bIjamArganuM anuyAyI (2) bIjamArgane lagatuM; kAMcaLiyApaMthI [prANarasa bIjarasa puM. (saM.) bInI aMdarano pravAhI padArtha; bIjarUpa vi. (saM.) bIja jevuM; 'bI'nA svarUpamAM raheluM bIjala vi. bIvALuM (2) talavAra bIjavara puM. patnI maraNa pAmatAM ke tene chUTAcheDA ApatAMletAM bIjI patnI karanAra pati bIjANu puM. bIjano sUkSma aMza-aNu; 'spora' bIjAzaya na. (saM.) bIjono Azaya ke sthAna; (2) garbhAzaya 'ovarI' bIjAMkura puM. (saM.) bIjamAMthI phUTelo phaNago; koMTo bIjuM vi. (saM. dvitIya, biijjaa) dvitIya; 'saeNkanDa' (2) judI jAtanuM (3) kri.vi. vaLI; vadhArAmAM bITa na. chANa (2) pakSInI adhAra (3) eka kaMda bITana. (iM.) karmacArInuM kAryakSetra-vistAra-vibhAga [vAro bITa strI, pAnAM-pattAM ApavA te (2) pattAmAM cIpavAno bIDa na. ghAsanI jamIna; caro; cariyANa jamIna bIDa na. kAcuM bharatanuM loDhuM-lokhaMDa [karavuM bIDavuM sa.kri. baMdha karavuM (2) parabIDiyAmAM mUkI te baMdha bIDI strI. (saM. vITA, prA. vIDiA) pAnabIDI (2) tamAkunI bIDI bIDuM na. (saM. vITA, prA. vIDiA) moTI pAnabIDI bIDo chuM. kAgaLo nAkheluM moTuM 52bIDiyuM bIdhuM (saM. bhIta, prA. bIha) 'bIvuM'nuM bhUtakALa; bInyu (2) vi. bIdheluM; DareluM [pAmeluM bIdhela(-luM) vi. ('bIdhuM' uparathI) DareluM; bIneluM; bhaya bIna na., strI. (saM. vINA) eka vAgha; vINA bInakAra puM. bIna vagADanAra ustAda bInavuM akri. bIvuM; DaravuM bInA strI. binA; hakIkata bInela(-luM) vi. DareluM; bIdheluM bI.phArma vi. (IM. baeNcalara opha phArmasInI TUMkAkSarI) davA banAvavAnI yunivarsiTI zAkhAnuM snAtaka bIbAMgara puM. bIbAM pADanAra; bIbAMpADa For Private and Personal Use Only
Page #602
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bIbAM chApa, bIbAMDhALI 58 5 [butAnuM bIbAM chApa, bIbAMDhALa strI. bIbAM DhALavAM te (2) vi. karavAno mAla levo te (2) relave, sinemA, ekasarakhuM nakaliyuM; "sTiriyo TAIpa nATyagRho vagerenI TikiTa levAnI kriyA (2) noMdhaNI bIbApADa paM. bIbAM pADanAra-bIbAMgara (phAunDarI bukiMgaphisa strI. (I.) TikiTa ApatuM kAryAlaya bIbAMzALA strI. bIbAM DhALavAnuM kArakhAnuM, 'TAipa bukiMgaklArka chuM. (I.) TikiTa Apato kArakuna bIbI strI. (phA.) musalamAnanI strI (2) khAnadAna bukI chuM. jugAranA AMkaDA lenAra musalamAna orata buke . (iM.) puSpaguccha; gulachaDI bIbuM na. (saM. biva) koI AkRti DhALavAnuM cokaThuM (2) buko chuM. (saM. buka, prA. bukkA) phAko; koLiyo koI AkRti chApavAnuM kotareluM sAdhana (3) chApavAno bukhAra 5. (a.) tAva; javara (2) uSNatA; garamI sIsAno akSara; 'TAIpa" (4) namUno; pratikRti bugado pu. khodI kADhelo pahADanI aMdarano mArga, suraMga; bIbhatsa vi. (saM.) cItarI caDe tevuM (2) bihAmaNuM; ghora 'Tanela' (3) bhUMDuM; zaramabhareluM bucakaluM vi. khUba nAnuM TacUkaDuM bIma na. (i.) pATo (2) mobha; bhAravaTiyo bucakAravuM a.kri, bacakAravuM; hetathI bacakAva karavo bImAra vi. (phA.) mAM; ruNa; AjArI bujadila vi. (phA.) bakarInA jevA bIkaNa haiyAvALuM; bImArakhAnuM na. ispitAla; davAkhAnuM hiMmata vinAnuM, kAyara bImArI strI, mAMdagI bujadilI strI, bujadilapaNuM [anubhavI bIyara strI. (i.) eka videzI (javano) dArU bajaraga vi. (bujhurga uparathI) gharaDuM; vayovRddha (2) bIlI strI. (saM. bilva, prA. bila) eka jhADa ke enAM bujhAruM na. (da. gujajhaNa = DhAMkaNa) pANInA mATalA upara pAMdaDAM; bIlAMnuM vRkSa (2) tenuM pAna DhAMkavAnuM pAtra; goLADhAMkaNuM (2) kuMDa (3) moTuM koDiyuM bIlIpatra na. bIlInuM pAna; bilvapatra bujhAvavuM.kri bUjhavavuM; olavavuM [olavavuM; olavAnuM bIluM na. (saM. bilva) bIlInuM phaLa gibharAvuM bujhAvuM akri. (saM. vibApati, prA. vijajhA, vijhAI) bIvuM a.kri. (saM. bibheti, prA. bIhaI) DaravuM; bInavuM; bujhurga vi. (phA.) gharaDuM; vayovRddha; bujaraga bI.sI.jI. na. (i. besilI kAbheTa gyurina)) kSayaroga buTalela puM. (iM.) baTalara (2) bUTa vagere caDAvI jAMgalA pratikAraka eka rasI-davA jevo thaIne pharato mANasa bu strI. juo bU buTTadAra vi. (buTTo+dAra) nakazI-bhAtavALuM; buddIdAra buka strI. (iM.) copaDI; pustakamaMjUra karanArI samiti buThThI strI, (kAnanI) bUTa (2) temAM paheravAnuM ghareNuM bakakamiTI strI. (i.) pustaka chApavA ke abhyAsa mATe buTTI strI, nAno buTTo-bhAta bukakIpara vi. (i.) nAmuM rAkhanAra hisAbanIza buTTI strI, camatkArika guNavALI vanaspati (2) akasIra bukakIpiMga na. (i.) nAmuM rAkhavuM te; hisAbI kAma ke upAya (3) mahAcatura ane pahoMcela mANasa khiAnuM buddIdAra vi. buTTA-bharatavALuM bukakesa puM. (iM.) pustako rAkhavAno ghoDo ke chAjalI yA buTTo pu. bharata ke vaNATamAM phUla jevo AkAra (2) manano bukapekeTa na. (i.) pustakonuM bIMDaluM taraMga; tarka (3) ilAja (4) yukti vigaranuM buka-posTa na. (I.) copaDI vagerene khAsa ochA dare buduM(-) vi. dhAra vagaranuM (2) jADI buddhinuM (3) lAgaNI TapAlamAM mokalavAnI vyavasthA buTTo(cho) . bhuTTo; makAIDoDo (2) buDho mANasa bukaphaeNra . (.) pustakameLo [baMdhAIkAra buDathala vi. bevaphUpha, mUrkha; akkala vagaranuM bukabAinDara 5. (iM.) copaDIo bAMdhavAnuM kAma karanAra; buDADa(-4)nuM sakri, bUDavuM'nuM preraka bukabAinDigana. (.) copaDIo bAMdhavAnuM kAmanuM pustaka buDAvuM a.kri. 'bUDavuM'nuM bhAve baMdhAI buDhApo chuM('buTuM' uparathI) ghaDapaNa; vRddhAvasthA bukavarma puM. (i.) pustakiyo kIDo; graMthakITa buduM(huM) vi. (saM. vRddha, prA. buDha) buTuM; gharaDuM [mUrti bukaselara puM. (.) copaDIo vecanAra; graMthavikretA buta na. (phA.) mUrti, pratimA (2) paththara, dhAtu vagerenI bukaselpha na. (iM.) copaDIo vagere mUkavAnI abharAI butakhAnuM na. (phA.) maMdira; devAlaya; mUrtigRha bukasTola paM. (iM.) pustakonA vecANa mATe rAkhavAnuM sthAna butaparasta vi. mUrtipUjaka ke dukAna butaparastI strI. mUrtipUjA bukATavuM sakri, bUka-bUkaDe khAvuM ke phAkavuM butazikanI strI, mUrtikhaMDana [pAghaDI bukiMga na. (I.) relavemAM TikiTa ApavI ke ravAnA butAnuM na. (a. bitAna) butAno (2) melI phATela tenuM zAstra For Private and Personal Use Only
Page #603
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir butAno 585 | bulazarTa butAno pu. jhINI phATelI pAghaDIno TukaDo; botAnuM buddhihIna vi. (saM.) buddhi vagaranuM; akkala vinAnuM budabudA-do) paM. (saM. babuda) parapoTo; buddhada budhdha vi. mUrkha; buddhihIna budabudavuMa kri. parapoTA thaI UbharA AvavA; "epharavera' bubuda . (saM.) budabuda; parapoTo budabudATa pu. budabudavuM te; "epharavensanala' budha vi. (saM.) DAhyuM; vidvAna (2) paM. e nAmano graha buddha vi. (saM.) jJAtA; samaju (2) jAgeluM (3) jJAna pAmeluM (3) budhavAra (4) vidvAna; DAhyo mANasa (4) . gautama buddha; buddhAvatAra (5) strI, buddhi budhavAra aThavADiyAno cotho divasa buddhajayaMtI strI, (saM.) buddhano janmadivasa; eka tahevAra budhavAriyuM vi. budhavA; budhavAranuM (2) nAdAra; devALiyuM buddhamaMdira na. (saM.) buddhavatAranuM-temanI pUjA mATenuM maMdira (3) na. budhavAre nIkaLatuM chApuM buddhasAzana na. (saM.) buddhano upadeza-zikSaNa; buddhadharma buniyAda strI. (phA.) pAyo; mULa buddhatA vi. (saM.) jene AtmajJAna thayuM hoya tevuM buniyAda vi. kulIna; khAnadAna (2) kuLa; vaMza buddhAvatAra chuM. (saM.) Izvarano buddha rUpe navamo avatAra buniyAdI strI, vi. pAyAnuM; mULabhUta buddhi strI. (saM.) vastune jANavAnI cittanI Akalana ke buniyAdI strI, (phA.) kulInatA; khAnadAnI samajazakti; akkala; cittanI eka vibhUti (2) buniyAdI tAlIma strI. pAyAnI keLavaNI samaja; jJAna; viveka; DahApaNa (3) vicAra buphe bhojana na. rucibhojana buddhiujAgara vi. buddhizALI; kuzAgrabuddhi zikAya tevuM bumukSA strI. (saM.) bhUkha (2) bhogavavAnI IcchA buddhigamya, buddhigrAhya vi. (saM.) buddhithI grahaNa-samajI bubhuti vi. (saM.) bhUkhyuM (2) bhoganI icchAvALuM buddhijanya vi. (saM.) buddhimAMthI khIlI Ave tevuM; bumukSu vi. bhUkhyuM (2) bhoganI icchAvALuM samajapUrvaka UbhuM thAya tevuM jIivIthI UlaTuM) bumarANa na. bUmAbUma: ghAMTAghAMTa; pokAra [aphavA buddhijIvI vi. (saM.) buddhi upara gujAro karanAra (zrama- bumATe strI, na. (-To) 5. bUma; pokAra (2) vAyakA; buddhitattva na. (saM.) buddhinuM prathama pariNAma (sAMkhya) burakhepoza vi. burakho paheranAra; burakhadhArI buddhidhanavi. (saM.) buddhimAna; buddhizALI piAkI buddhithI burakhopuM (a.burkaa) cahero DhAMkavAnuM jALIvALuM kapaDuM (2) buddhipura:sara, buddhipUrvaka kri.vi. (saM.) buddhithI jANIjoIne; AkhuM zarIra DhaMkAya tema pado karavAnuM sIveluM vastra buddhipradhAna vi. (saM.) buddhi jemAM mukhya hoya tevuM; pAkI buraja chuM. (a. burja) killAnA mathALA para topa goThavavA - buddhivALuM kADhelI agAzI jevI rAvaThI (2) pusto; hAthaNI buddhiprayoga kuM. (saM.) buddhino upayoga-tene ajamAvavI burajI strI, zetaraMjanI ramatamAM eka prakAranI jIta buddhiprAmANya na. (saM.) buddhine ja pramANa mAnavI te ke burAvavuM sakri. "bUravuM'nuM preraka teno vAda bujha vi., muM. samAjanA madhyama varganuM (mANasa) buddhibala(-La) na. samajazakti; mAnasika zakti burAvuM a kri. 'bUravuM'nuM karmaNi vilAyatI kUtaro buddhibheda puM. (saM.) buddhinuM DAmADoLapaNuM bulaDoMga kuM. (.) eka jAtano moTo jabaro gaNAto buddhibhama puM. (saM.) buddhi bhramita-viparIta thaI javI te bulaDojhara na., paM. (.) pAvaDA peThe jamIna khodatuM ane buddhibhraMza chuM. (saM.) buddhino nAza DihApaNa sarakhI karatuM jatuM eka yaMtra; yaMtra-pAvaDo buddhimattA strI, (nava) na. (saM.) buddhimAna hovApaNuM; bulabula na. (phA.) eka gAnAruM pakSI buddhimAna vi. buddhizALI; akkalamaMda, zANuM bulabulATa pu. bulabulanA jevo madhuro avAja-rava buddhilakSaNa na. (saM.) buddhinI nizAnI bulaMda vi. (phA.) bhavya (ra) UMcI yogyatAvALuM (3) moTo buddhivAdI vi., pR. (saM.) buddhivAdane lagatuM ke temAM mAnatuM UMco (avAja) viha (3) nAmanuM eka ghareNuM buddhivikAsa chuM. (saM.) buddhi khIlavI ke vadhavI te bulAka(-kha) strI, be nasakorAM vacceno paDado (2) teno buddhivilAsa paM. (saM.) khAlI ke nakAmo buddhino vyApAra buliyana na. sonAcAMdInI lagaDI-lo buddhiviveka puM. (saM.) sAruMnarasuM-sAruMkhoTuM jANavAnI buleTa strI. (iM.) baMdUkanI goLI zakti; "jajamenTa buleTa-prUpha vi. (i.) buleTathI avidhya; abhedya buddhivaibhava pu. (saM.) buddhinI zakti ke tenI vipulatA buleTina na. (i.) jAhera mAdhyamo dvArA aniyatakAlIna buddhivyApAra 5. (saM.) buddhino upayoga karavo te samAcAra prasAraNa ke patrikA (2) mukhapatra buddhizakti strI. (saM.) buddhinI zakti, vicAra-zakti buzakoTa 5. (i.) aDadhI bAMyano aDadho koTa buddhizALI vi. (saM.) buddhivALuM, buddhimata buzala na. (i.) ATha gelananuM eka mApa buddhisaMpana vi. (saM.) buddhivALuM; buddhimata buzazarTa na. (i.) bAvaDe aDadhI bAMyanuM arthe zarTa For Private and Personal Use Only
Page #604
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org buTiyo| buTiyo puM. ('bUsaTa' uparathI) sImaMta vakhate sImaMtinIne bUsaTa mAranAra; diyera [sAdhana (2) Dojha busTara na. (IM.) vIjaLInA vaoNlTane viniyamita karatuM bUMgiyo huM. juo 'bUMgiyo' buMda na. (saM. bindu) TIpuM [che. buMda puM. (dANA) (puM.ba.va.) eka bI, jenI kaoNphI bane budiyALa vi. juo 'bUMdiyALa' [karelA dANA buMdI strI. kaLI; motIcUra-caNAnA loTanA taLIne gaLyA buMdIlADu puM. kaLInA lADu-eka vAnagI bolI buMdelI vi. buMdela khaMDane lagatuM (2) strI. buMdela khaMDanI baMba strI. bUma baMbANa na. (-rava) puM. (de. buMbA) ghoMghATa; zorabakora bU(-bu) strI. (phA.) bo; gaMdha [che. (udA. mariyamabU bU strI. (urdU) musalamAna strInA nAma pAchaLa lagADAya bUka, (Do), bUko puM. (saM. bukka, de. bukkA) koLiyo bUkaNI strI. bhUkI; cUraNa; phakI bUkavuM sa.kri. phAkavuM (2) jhaTajhaTa khAvuM bUghalI strI. baraNI bUca puM. DATo (2) eka prakAranuM vRkSa 58 bUcakuM na. nAnA TUMkA vALano jaththo (2) jUnI sAvaraNI bUcaTa vi. mUrkha; buddhi vagaranuM (2) chokaravAdI bUciyuM vi. bUruM bUcI strI. chokarI (lADamAM); bacI (pArasI) bUruM vi. (hiM. bUcA) beThelA ke TeravA vinAnA nAkanuM (2) ghareNA vagaranuM (kAna ke nAka) khUja strI. (saM. budh, prA. bujha uparathI) samaja ke kadara bUjavuM sa.kri. (saM. budhyate, prA. bujhai) samajavuM; kadara karavI bUjhavavuM sa.kri. bujhAvavuM; olavavuM bUTa puM. (IM.) vilAyatI paddhatino joDo bUTa strI. buTTI; kAnanI nIcenI cAmaDI bUTa puM. caNAno popaTo bUTa(devI) strI. eka devI bUTaDuM na. ghorakhodiyuM; eka hiMsaka prANI bUTaDuM na. pANI vinAno khADo [lagADavI te bUTapAlIsa strI. joDAne camakAvavAnI pAlIsa ke te bUTalegara puM. corIchUpIthI dArUnI heraphera karanAra bUTiyuM na. (kAnanI) tUTe paheravAnuM ghareNuM [sAdhana bUTiyuM na. lAkaDAnuM loLiyuM; bUTano veha pahoLo karavAnuM bUThuM vi. buThThuM; dhAra vinAnuM (2) kamaakkala bUDaka kuM. bUDavAno avAja bUDavuM akri. (saM. buyati, prA. buDai) DUbavuM (2) khuvAra bUDha puM. (saM. vRddha, prA. vuDjha = moTuM) moTo vAMdaro bUDhiyuM vi. buduM; gharaDuM [thavuM Q Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir |beinsApha bUDhiyo puM. bUDha; moTo vAMdaro bUDhuM vi. buDhiyuM; gharaDuM bUtha vi. bothaDa kendra bUtha puM. (IM.) matadAna karavAnuM sthaLa; matadAna mathakabUdha strI. (saM. buddhi) buddhi; samaja khUlluM na. jADo DaMgoro badhuM naM. (saM. bughna, prA. baMdha) taLiyuM (vAsaNane AMcathI paDe che te ke tenI beThaka) (2) mahuDAno mora bUma strI. (de. buMbA) ghAMTo; barADo; pokAra (2) aphavA bUmaNuM na. sUkavelI mAchalI; kheDuM bUmAbUma strI. bumarANa; ghAMTAghATa bUratuM sa.kri. (saM. bhR uparathI) pUravuM; pUraNa karavuM bUrAI(-za) strI. duSTatA; bUrApaNuM (2) aNabanAva bUru na. dhoyelI jhINI khAMDa bUruM vi. kharAba; nIca (2) na. bUrI dazA-hAlata brUzi(-si)yuM na. sUMDalo [aMgeno eka vidhi bUsaTa strI. dheNane gAle diyara tamAco mAre te; sImaMtane bUho puM. (saM. bRhaM, prA. bUTa) ADo jaDelo lAkaDAno kakaDo (2) mUrkha [Dhola; bumaiyo dhUM(-khuM)giyo chuM. zUrAtana caDhAvavA vagADavAmAM Avato bUMgI vi., puM. bUMgiyo Dhola vagADanAra bUMda na. (bAjImAM) 'sokaThI' pAkavAnuM chelluM ghara bUMda na. TIpuM bUM(-khuM)diyALa vi. bese tyAMthI UThe nahi evuM; baMdhA jevuM jaDabuddhinuM (2) bUMdamAM paDela sogaThI jevuM (3) kamanasIba For Private and Personal Use Only bRhata vi. (saM. bRhat) moTuM; vizALa bRhattama vi. (saM.) sauthI moTuM bRhattara vi. (saM.) bemAM moTuM bRhada vi. (saM. bRhad) moTuM; vizALa bRhadaraNya (saM.) moTuM vana-jaMgala bRhadAraNyaka na. (saM.) eka moTuM upaniSada bRhaspati puM. (saM.) devonA guru (2) eka graha bRhaspativAra puM. (saM.) guruvAra [pAmeluM; vadheluM bRhita na. (saM.) garjanA (hAthInI) (2) vi. vRddhi be vi. (saM. maiM api, prA. bevi) eka vattA eka (2) puM. beno AMkaDo ke saMkhyA; '2' [ka, bevaphA be pUrva. (phA.) niSedha ke abhAva arthano pUrvaga. jema beakkala vi. akkala vagaranuM; kamaakkala beadaba vi. avivekI; asabhya (2) bezarama beadabI strI. aviveka (2) bezaramI [pratiSThAhIna beAbarU strI. apakIrti (2) vi. AbarU vagaranuM; beijjatI strI. beAbarU (2) apakIrti; phajetI beinsApha vi. anyAya; insApha na karanAruM
Page #605
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org beinsAphI beinsAphI strI. anyAya; insApha na karavApaNuM beimAna vi. vizvAsaghAtI; aprAmANika (2) kRtaghna; nimakaharAma (3) AsthA vagaranuM beimAnI strI. beImAnapaNuM; kRtaghnatA (2) vizvAsaghAta (3) aprAmANikatA beilAja vi. upAya vagaranuM; lAIlAja beu vi. (saM. a + khalu, prA. behu) baMne baeNkaoNima strI. (IM.) pAsA vaDe khelAtI videzI ramata baeNkagrAunDa na. (IM.) pArzvabhUmi baeNkagrAunTa myujhika na. (IM.) pArzvasaMgIta bekadara vi. (phA.) kadara vinAnuM; guNanI kiMmata na karanAruM baeNple strI. (IM.) krikeTanI ramatamAM krijhanI aMdara rahI ramavuM te baeNkabona strI.,na. karoDarajaju; merudaMDa (2) AdhA2sthaMbha beMkamyujhika na. (IM.) pArzvasaMgIta bekarAra vi. becena; asvastha (2) mAMduM bekarArI strI. becenI; asvasthatA (2) mAMdagI baeNkarI strI. (iM.) biskITa, pAuM vagere banAvavAnuM rasoDuM ke bhaThiyArakhAnuM [pAchalA bhAganI battI baeNkalAITa na. (IM.) pAchaLathI Avato prakAza (2) ekaluM vi. ekaluM nahi tevuM; sAthavALuM (2) pariNIta (3) soDe bekhabara vi. ajANyuM; ajANa (2) bedhyAna bekhudA vi. (phA.) Izvaravimukha; nAstika baeNkavarDa vi. (IM.) pAchaLanuM (2) pachAta; avikasita bekasUra vi. kasUra-vAMka vinAnuM; nirdoSa; niraparAdha baeNkasTeja na. (IM.) aMtaraMga, nepathya bekAnUna vi. gerakAyade; kAyadA viruddhanuM bekAbU vi. kAbU vinAnuM ke bahAranuM (2) niraMkuza bekAyadA vi. kAyadA ke niyama bahAranuM; gerakAyade bekAyade kri.vi. gerakAyade [(3) kri.vi. vyartha; nirarthaka bekAra vi. (saM.) navaruM; rojagAra vagaranuM (2) nakAmuM bekArI strI. kAmadhaMdhAno abhAva; berojagArI [beparavA bekALajI strI. beda2kArI; beparavAI (2) vi. bedarakAra; bekiMga-pAuDara puM. (i.) rasoI tarata pAkI jAya e mATeno eka kSAra; khAro; sAjInAM phUla bekI strI. ('be' vizeSaNa uparathI) benI joDI (2) bethI bhAgI zakAya evI saMkhyA (3) AMgaLInI saMjJAthI (batAvAtI) TaTTInI hAjata [jIvANu bekTeriyA na.ba.va. (IM.) ekakozI ati sUkSma jaMtu; eNkTiriyaoNlaoNjI strI. (IM.) jaMtuzAstra; jIvANuzAstra baeNkTriyana vi. (IM.) bekTriyA dezane lagatuM baeNkTriyA puM. (IM.) aphaghAnistAnanA 'balba' nAmanA pradezanuM aMgrejI nAma 588 [baeNTarI bekhudI strI. (phA.) behozI; bezuddhi (2) ajJAna baeNgastrI. (IM.) thelI (2) TUMkaghATanI peTI; TraMka [ilakAba bega puM. (turkI) nAyaka, saradAra, eka mAnavAcaka pada ke begaDa na. kalAInuM raMgeluM pataruM baeNgapAipa strI. (i.) mazakavALI zaraNAI begama strI. (turkI) moTA darajjAnI musalamAna strI begaraja, (-jAu, -ju) vi. (phA.) garaja vinAnuM [cita begAnA vi. (phA.) trAhita; parAyuM (2) ajANyuM; aparibegAra puM., strI. (hiM.) veTha; maphata majUrI begArI puM. veThiyo (2) majUra begunA, (7) vi. (phA.) nirdoSa; niraparAdha baeNgeja na.,puM. (i.) sarasAmAna [AzarA vinAnuM beghara vi. (phA., saM.) dharabAra vinAnuM; 'homalesa' (2) beghAghaMTuM vi. na samajAya tevuM (2) mizra (seLabheLa) (3) avicArI [javuM; vaNasavuM becarAvuM a.kri. ekathI vadhu mANasomAM carcAIne cUMthAI baeNcalara puM. (IM.) kuMvAro; avivAhita (2) snAtaka becirAga vi. cirAga ke prakAza vinAnuM; aMdhAriyuM (2) nisteja; nirAza becena vi. (phA.) asvastha; ajaMpAvALuM becenI strI. becenapaNuM; asvasthatA [evuM; niruttara bejavAba vi. (phA., a.) jeno javAba na ApI zakAya bejavAbadAra vi. (phA.) binajavAbadAra (2) javAbadArI vinAnuM; beparavA [abhAva bejavAbadArI strI, binajavAbadArI (2) javAbadArIno bejAra vi. (phA.) akaLAyeluM; kaMTALeluM bejIva(vALI, sotI), bejIvI vi., strI. (be+jIva+sotI - sahita) garbhavatI; sagarbhA strI bejAna vi. (phA.) jIva vinAnuM; mUrchita (2) karamAyeluM bejubAnI vi. (phA.) mUMguM (2) lAcAra; asahAya bejoDa vi. (phA.) jeno joTo nathI tevuM; advittIya (2) kajoDuM bejha puM. (IM.) AdhAra (2) taLiyuM (3) mULa; pAyo (4) kSAraka; 'AlkalI' bejhamaeNnTa na. (IM.) bhoMyataLiyuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bejhika vi. (IM.) mULabhUta; pAyAnuM; buniyAdI (2) mukhya bejhina na. (IM.) (vAsaNa) dhovA mATenuM tathA pANI bharavA mATenuM moTuM goLa khulluM pAtra ke kUMDI [TApu beTa puM. cAre bAjue pANIthI vIMTaLAyelI jamIna; dvIpa; baeNTa na. (IM.) krikeTamAM baoNlane mAravA mATenuM sAdhana baeNTana na.,strI. (i.) polIsano daDo-daMDUko (2) baeNnDanA kaptAnanI chaDI baeNTaramaeNnTa TaeNksa puM. (iM.) vikAsavero baeNTarI strI. (iM.) TaoNrca (2) vIjaLI rAkhavAnuM eka sAdhana (jema ke, moTaranI) For Private and Personal Use Only
Page #606
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org baeNTarIcA baeNTarIcArjara na. (.) vIjaprabhAvaka baeNTalakrUjhara strI. (IM.) jhaDapI lazkarI jahAja; manavAra beTavAsI vi. beTa upara rahenAruM beTA-beTI na.ba.va. putra-putrIo [lazkaranI TukaDI baeNTA(-TaeN)liyana strI. (IM.) eka hajAra mANasanI baeNTiMga na. (i.) krikeTanI ramatamAM beTathI dAva levo e baeNTiMga na. (iM.) jugAramAM paisA mUkavAnI kriyA beTI strI. (saM. beTTa, prA. beTTiyA) dIkarI; putrI beTIka na, kapaDAM raMgavAnI eka paddhati beTIjI strI. gosAMIjInI dIkarI 589 beTIvahevAra puM. kanyA ApavA-levAno saMbaMdha beTo puM. (saM. beTTa) dIkaro; putra beToka kri.vi. rokaToka vagara (2) satata cAlu beTTamajI puM. beTo (vyaMgamAM) [baTara beTsamaeNna puM. (IM.) krikeTamAM baeNTa laIne ramanAra khelADI; beThaka strI. (saM. upaviSTa, apa. baiTjha, de. biTna) besavuM te (2) besavAnI jagA; Asana (3) besavA UThavAno oraDo (4) ghaNA jaNanuM ekatra thaI besavuM te (5) besaNI (6) eka kasarata (7) vyavasthita sabhA ke maMDaLanuM adhivezana bharAvuM te; 'sezana' beThaka-UThaka strI. besavuM-UThavuM ke avarajavara hovAnuM ke tenI jagA ke sthAnaka (2) avAra-navAra AvavuM te beThamaliyuM vi. beThADu rahI ALasu ane nAjuka thaI gayeluM beThAkhAu vi. (beThuM + khAvuM) zrama karyA vinA khAnAruM; nirudyamI; ALasu [beThAbeTha thaI gayeluM beThADu(-garuM) vi. (beThuM uparathI) ghaNuM besI rahenAra; beThAbeTha strI. ('beThuM' parathI) rojagAra vinA besI rahevuM te (2) naphAkhoTa vagaranuM hovuM te (3) kri.vi. beTheluM ne beTheluM hoya ema beThAbeThI strI. beThAbeTha; beThADupaNuM beThIstrI. ('beThuM'u52thI) beThI mazkarI [tevI haDatAla beThI-haDatALa strI. kAma para besavA chatAM kAma na karavuM tebeThuM (saM. upaviSTa, prA. baiTjha, uvaviTTa) 'besavuM'nuM bhUtakALa (2) vi. beTheluM (3) nIcuM (dhATamAM) (4) mULabhUta (5) hayAta (6) dhAMdhaliyA dekhAva vinA zAMtithI sthira gatithI ke ThaMDe peTe thatuM. udA. beThuM kAma; beTho baLavo [(4) paDI rahevAthI bagaDI gayeluM beThela(-luM) vi. beThAg (2) beThuM; nIcuM (3) dabAyeluM beTho pagAra puM. kAma karyA vagara maLato pagAra beTho pula puM. nIcI bAMdhaNIno-vadhAre pANI uparathI vahI jAya tevo pula; 'kaoNjhavaeN' beDa strI. beLa; cUlAno uparano chUTo bhAga beDa na. (IM.) pathAro; bichAnuM beDakavara na. (IM.) ochADa [betALAM beDapaeNna na. (IM.) mAMdA mANasane pathArImAM rahI jhADo karavAnuM Taba beDaminTana na. (IM.) phUlaraeNkeTanI eka ramata beDarUma puM. (IM.) sUvAno oraDo; zayanakhaMDa beDalI strI. (de. beDa, beDA) hoDI; nAno beDo beDalI strI. joDakuM; joDuM beDaluM na. beDuM (lAlityavAcaka) (2) joDuM; joDakuM beDazI(-sI) strI. (baDAza uparathI) huMpada; garva (2) zekhI; baDAI [DaMphAziyuM; zekhIkhora beDazI(-sI)khora vi. (phA.) beDazI mAravAnI TevavALuM; beDazITa strI.,na. (IM.) cAdara; ochADa beDiyuM na. ('veDavuM' uparathI) AMbethI kerIo adhdhara veDavAnI jALIdAra jhoLI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir beDiyuM ('be' uparathI) be baLadanuM gADuM (2) (beDiyAmAM mAya eTaluM) batrIsa maNanuM mApa beDiMga na. (IM.) pathArI; bistaro beDI strI. (saM. veSTana) jaMjIra; kedIne bAMdhavAnI sAMkaLa (2) baMdhana; pratibaMdha (3) paganuM rUpAnuM ghareNuM (4) be AMgaLIe paheravAnI joDelI vIMTI beDI strI. nAnuM vahANa; hoDI beDuM na. (saM. dvighaTaka, prA. bihaDaa) ghaDo ne degaDo; utaraDa beDo puM. (saM. beDA, de. beDaa) vahANa (2) temano samUha beDoLa vi. (phA. be + DoLa) kadarUpuM beDhaba vi. (phA.) beDoLa (2) beadaba (3) dhoraNa-paddhati vinAnuM (4) phAyadA vagaranuM beDhaMga(-guM) vi. (phA. be + DhaMga) DhaMga vagaranuM; kaDhaMguM beDhALiyuM na. beDhALavALuM chAparuM beta puM. veta; yukti; tajavIja (2) manasUbo beta puM. (saM. vetas) netara kheta strI. (a.) be TUMkanI phArasI kavitA betakasIra vi. (phA.) aparAdha vinAnuM; nirdoSa betakasIrI strI. aparAdha na hovApaNuM betamA vi. (phA.) 52vA vinAnuM; beda2kAra khetamIja vi. (phA.) avivekI; asabhya (2) mUrkha betaraphI vi. be taraphanuM betaraphI strI. taraphadArI na hovI te; niSpakSatA etAja vi. (phA.) tAja ke mugaTa vinAnuM betAba vi. (phA.) vyAkuLa; becena (2) asamartha; kamajora betAra vi. (phA.) tAranAM doraDAM vinAnuM; 'vAyaralesa' khetAruM vi. be tAra ke dhAgAvALuM betAla(-luM) vi. tAla vagaranuM (2) joga ke goThavaNa vagaranuM (3) vahI gayeluM; hAthathI gayeluM baitALAM na.ba.va. betALIsa varSanI uMmare AMkhe AvatI jhAMkha ke tyAre paherAtAM cazmAM For Private and Personal Use Only
Page #607
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir betALIso 59 0 || berakhI betALIsa vi. (saM. dvivArita, betAlIsa) cALIsa beparavA vi. (phA.) koInI paravA na rAkhe tevuM lAparavA - vattA be (2) paM. betALIsano AMkaDe ke saMkhyA; '42' (2) svataMtra betALuM na. betALIsa zeranA mApanuM (vIsa kilonuM) tola beparavAI strI. paravA na rAkhavI te lAparavAI bedarakAra vi. (phA.) kALajI vagaranuM (2) bedhyAna beTijhama na. (I.) khristI dharmamAM pravezatAM thatI nAmakaraNa bedarakArI strI, bedarakArapaNuM ke dIkSAvidhi; bAptismA bedarda vi. (phA.) lAgaNI vinAnuM; nipura bephAka, (-ga, -2) vi. ('phATavuM' uparathI) khulluM; amaryAda bedardI strI. (phA.) lAgaNIno abhAva; niSpharatA (2) kri.vi. ughADe choge (3) purapATa bedasUra vi. (phA.) zirastAthI UlaTuM bephAma vi. (phA. bephAma) dhyAna ke lakSa vinAnuM (2) bedANA pu.ba.va. eka auSadhI (2) sapharajananAM bI gAphela (3) kri.vi. vicAryA vinA; jema Ave tema bedANA vi. ochA dANAvALuM citAgrasta bephikara vi. (phA.) phikara vagaranuM; naciMta; naphikara bedila vi. (phA.) mana UThI gayuM hoya tevuM; nAkhuza (2) bephikarAI strI, bephikarapaNuM; naciMtatA bedilI strI, nAkhuzI (2) aNabanAva bephikaruM vi. bephikara; nacita beduM na. (a. baijaha) IMDuM; "ega' [() bezaka; jarUra bebasa vi. (hi.) paravaza; lAcAra bedhaDaka ki.vi. (phA. be + dhaDaka) Dara vagara; hiMmatabhera bebAka vi. kAMI bAkI na rahyuM hoya tevuM RNamukta baMdhAruM vi. be dhAravALuM () goLagoLa, dviarthI bebAka vi. koIthI Dare nahIM tevuM; bahAdura bedhyAna vi. dhyAna vagaranuM, vyagra (2) bedarakAra bebAkaLuM vi. (saM. vyAkula uparathI) bAvaruM; gAbha benakAba vi. khulle moDhe; paDadA vinA bebilona na. (i.) prAcIna sumera dezanI rAjadhAnInuM benajhIra vi. (a. phA.) anupama; advitIya nagara lADanuM nAma benamUna vi. (phA.) aoDa; sarvottama bebI strI. (i.) nAnI bALakI (2) nAnI bALakI mATe baeNnara na. (iM.) dhvajapatAkA; vAvaTo bebIsITara chuM. (I.) mAbApanI gerahAjarImAM bALakonI benasIba vi. (phA.. a.) abhAgiyuM. kamanasIba dekhabhALa rAkhanAra vyakti; bAlaparirakSaka; ziza-sevaka benasIbI strI. durbhAgya; kamanasIbI [(3) badanAma bebuniyAda vi. (phA.) kamajAta (2) pAyA ke AdhAra benAmI vi. (phA.) nAma vagaranuM (2) bhaLatA nAmavALuM vinAnuM (3) kRtana; nimakaharAma banALI strI, be nALavALuM (baMdUka, dUrabIna vagere); bebola .ba.va. thoDuMka bolavuM ke kahevuM te-nivedana karavuM te bAInokyulara' beboluM vi. jUThuM; bolIne pharI jAya tevuM; bevacanI beniphiTa pu. lAbha; phAyado; hita bebhatuM(-hyuM, -nha) vi. (be+bhAta) be bhAtanuM (2) beka strI. juo beMka' seLabheLavALuM benkara, baMkara paM. (i.) zarApha bebhAna vi. (pha. bebhAna) bezuddha; behoza benkareTa pR. (i.) beMkanA vyAjano dara; bekadara bebhAnI strI, bezuddhi; behozI baeNnkiMga na. (iM.) beMkanuM kAmakAja; zarAphI bemajalI vi. be mALavALuMbe mALanuM benkrapTa vi. (iM.) devALiyuM (2)nyAyAdhIzono samUha bemata chuM. (phA.) matabheda; matamatAMtara benca strI, (i.) besavAnI lAMbI pATalI (zALA mATe) bematalaba kri.vi. (phA. a.) hetu ke kAraNa vinA (2) baeNnca 5. (i.) baeNrisTarInuM zikSaNa ApatI saMsthAno eka svArtha vinA (3) bedarakAra rIte saMcAlaka bemanA strI. (phA.) be bAjunI manodazA; saMkoca; vikalpa benjhAina na. (i.) peTroliyama sAthe nIkaLatuM eka pravAhI (2) dilagIrI; nArAjagI baeNjhina na. (i.) lobAnanuM tela bemarajAda vi. (phA.) amaryAda; lAja vinAnuM () udhdhata baeNnDavi. (I.) samUhamAM anekavaDevagADAtuM. udA.benDavAjAM bemAthAnuM, (-LuM) vi. mAthAnuM pharela; bhAre mijAjI - maMgAvyAM che. (2) na. vAjAMvALAno samUha vAgha bemisAla vi. (phA.a.) ajoDa; nirALuM, anupama benDa na. (i.) samUhamAM vagADAtuM yuropIya paddhatinuM lazkarI besUla vi. amUlya; kImatI benDeja na. (i.) vAgyA ke tUTyA para baMdhAtA pArTI bemosamI vi. (phA.) varSamAM be vAra pAke ke phAle evuM bepaNuM vi. be pagALuM; be pagavALuM (2) na. mAnavI beya vi. baMne; beu bepaDiyuM vi. bapaDavALuM, bevaDuM; bepatuM beyoneTa na. (iM.) baMdUkanuM saMgIna bepaNuM na. dvaitabhAva; be hovAnI sthiti berakha strI, nagAruM, vAvaTo ane kaMkAvALI TukaDI bepattA vi. lApattA berakhI strI, strIonuM koNInuM eka ghareNuM For Private and Personal Use Only
Page #608
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir berakhuM 591 || bevaphAI berakhuM.na. (saM. bAhurakSaka, prA. bAhurakhA ) bALakanA belaDI strI, be jaNanI joDI [upara lagADavAnuM eka tela hAthanA kAMDAnuM maNakAnuM ghareNuM maNakAnI mALA belatela na. (iM. boilDa uparathI bela + tela) lAkaDA berakho 5. puruSonA kAMDAnuM eka ghareNuM (2) rudrAkSanA beladAra 5. (phA.) kaDiyAne madada karanAra majUra (2) berajo . parvatamAM thatA eka jhADano guMdara cAMcavAthI jamIna khodanAro beraDuM vi. haThIluM; durAgrahI (2) baMdhuM belAnuM na. be pAMkhiyAMvALuM lAkaDuM berata vi. (phA.) luccuM (2) caDAu; uddhata belADa 5. (iM.) pavADo niHzaMka rIte berata vi. kavakhatanuM (2) strI. kaRtu. belAzaka kri.vi. (a. bilAzaka) saMkoca rAkhyA vinA; berara pu. (.) herApherA khAnAra paTAvALo ke nokara (2) belAsTa na. (I.) vahANane samatola rAkhavA rakhAtuM vajana vi. cekadhArakane cekanAM nANAM maLI zake tevuM belipha chuM. (i.) adAlatanA hukama bajAvanAra sipAI berara ceka . (i.) dhAraka ceka ceka rajU karanArane nANAM belisTika misAila strI. na. (i.) eka jAtanuM prakSepAstra maLe evA prakArano ceka belI DuM. dhaNI; murabbI (2) sahAyatA karanAra (3) rakSaka berala na. (i.) lAkaDAnuM pApa (2) (baMdUkanI) nALI- belI strI. (i.) udara; hojaruM - nALa; bhuMgaLI (3) chatrIsa gelananuM mApa belI strI. joDI; belaDI berahama vi. (pha., a.) rahema vagaranuM; nirdaya belulpha vi. (a.,phA.) besvAda (2) rasa vinAnuM, nIrasa beraMga(-gI) vi. (phA.+a.) UI ke bagaDI gayelA beluM na. pUNInuM joDakuM (2) joDakuM raMgavALuM (2) anizcita mananuM beluM na. paththaranuM cosaluM berA 5. (iM.) bera2; nokara; baradAsI bele na. (I.) nRtyanATikA ke tenuM bhajavanAra vRMda berAgI vi. beraMgI; be rAgavALuM (2) pu. verAgI bAvo beleTa pe. (i.) mata beriyama na. (i.) eka kImatI dhAtu-tattva baeNleTa baoNksa na. (i.) matapeTI [(3) silaka; purAMta berisTara 5. (iM.) bArisTara; "bAra-eTa-laoN' baeNlensa na. (i.) samatola sthiti; saMtulana (2) trAjavuM baeNrisTarI strI, bArisTarI; baeNrisTaranuM kAma-pada [Avaka baeNlensazITa na., strI. (I.) saravaiyuM (2) tevA saravaiyAnuM berI ja strI. saravALo; saravALAnI rakama (2) badhI ja patraka siImAM baeNreka strI, lazkarI chAvaNImAMno te te nivAsa (2) kedI- belTa puM. (.) nAno ke moTo paTTo; kaTibaMdha (2) hada; one goMdhavAnI te te oraDI[(2) vinA rokaToka bevakara vi. bhAra-boja vinAnuM () pratiSThA vinAnuM berokaToka kri.vi. (hi.) koI paNa jAtanI aDacaNa vinAnuM bevakUpha vi. (phA.) mUrkha, buddhi vinAnuM berojagAra vi. (phA.) rojagAra vagaranuM; bekAra garanuM. bekAra bevakuphI strI. mUrkhAI; mUrkhatA berojagArI strI, (phA.) rojagArano abhAva; bekArI bevakkara vi. juo "bevakara' beronaka vi. nisteja; ronaka vagaranuM bevakhata ki.vi. (phA.) ayogya vakhate; kavakhate beroneTa 5. (iM.) "sara'no vaMzaparaMparAgata ilakAba bevacanI vi. bolIne pharI janAra; vizvAsaghAtI beromITara na. (I.) vAtAvaraNanA dabANanuM mApa bevacanIpaNuM na. bolIne pharI javAno guNa dekhADanAra yaMtra; vAyubhAramApaka yaMtra bevajA vi. (a.phA.) akAraNa beroskopa 5. (i.) havAnuM dabANa darzAvatuM sAdhana bevajU vi. (phA.) vajU karyA vinA; apavitra; nApAka bela puM. (saM. balilla, prA. bAilsa) baLada bevajUda vi. (phA.) pramANahIna; nApAyAdAra piDa bela pu. (I.) ghaMTa ke dhaMTaDI (2) strI. krikeTanA aMpa paranI bevaDa vi. (be+paDa) bevaDeluM hoya tevuM (2) strI. bevaDuM cakalI-gillI bevaDavuM sakri. bevaDuM karavuM bela strI. belaDI; joDI (2) mitratA bevaDAvavuM sakri. bevaDuM karavuM belagADI strI. baLadagADI (gA) [(2) svacchaMdI bevaDAvuM a.kri. bevaDuM ke bamaNuM thavuM belagAma vi. (phA.) lagAma (aMkuza) vagaranuM; niraMkuza bevaDiyuM vi. be paDavALuM (2) bevaDA bAMdhAnuM belaTa . (.) gupta mata ke matadAna mATeno matapatra bevaDuM vi. be paDavALuM (2) bamaNuM, begaNuM baeNlaTapatra (i., saM.) baeNlaTa pepara (I.) . matadAna bevaDo chuM. UtaratI koTino dezI dArU ke teno pInAra belaTapaddhati strI. (iM., saM.) gupta matadAnapaddhati bevatana vi. (phA.) vatana vagaranuM (2) vatana bahAra belaTaboksa strI. (i.) matapatra nAkhavAnI peTI gayeluM; dezanikAla pAmeluM baeNlaDa na. (i.) kathAgIta (2) gAthAgIta (3) zauryagIta bevaphA vi. (phA.) nimakaharAma: beImAna (4) cAraNakAvya (5) rAsaDo () lAvaNI (7) povA bevaphAI strI. bevaphAparNa: nimakaharAmI For Private and Personal Use Only
Page #609
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bevAraso pa92 beMgI bevArasa vi. (phA.) navArasuM; vArasa vagaranuM patnI ke chokarAM vinAnuM, TekA ke mAla vinAnuM thayuM.) bezaka kri.vi. (phA.) zika vagara; nisaMzaya (17) vyApavuM; jAmavuM. (18) bIjA kriyApada sAthe bezarama vi. (phA. bezarma) nirlajaja; dhITa AvatAM te kriyA zarU karavI. bezaramI strI. nirlajajatA besADavuM sakri. 'besavuM'nuM preraka bese tema karavuM (2) besatuM bezuddha vi. (phA. be + zuddha) bebhAna; behoza Ave tema karavuM; jaDavuM. (jelamAM besADI dIdho.) (3) bezuddhi strI. mUcha; behozI nAMkhavuM; TharAvavuM. (lAgo besADyo.) (5) vyApIbezumAra vi. (phA.) zumAra vagaranuM; behada; puSkaLa jAmI jAya tema karavuM. (teNe rAjyamAM karapa besADyo.) besaUTha strI. besavuM UThavuM te (2) maMtrI; saMbaMdha jaDAmaNa besAmaNa na. rogane lIdhe DhorathI UbhuM na thavAvuM; beka besaDAmaNa(-NI) strI. besADavAnI-jaDAvavAnI kiMmata; besavuM te besaNa na. besavuM te (2) beThaka; besavAnuM sthAna besAmaNI strI. mUlya besavuM te besaNahAruM vi. besanAruM besitama vi. (phA.) bahu; khUba (2) ghaNuM julamI besaNI strI. jenA upara vastu capaTa besIne sthira rahe besAravuM sakriya besADavuM; bese tema karavuM te bhAga (2) beThaka; Asana (3) makAna vagerenI besumAra vi. bezumAra; gaNatarI vinAnuM; agaNita UbhaNI; "plitha' besUruM vi. (be judAjudA + sUra athavA phA. be + sUra) besaNuM na. ('besavuM' uparathI) besaNI; beThaka (2) khoTA ke kharAba sUranuM; basUruM besavAnI rIta (3) uThamaNuM (4) paghaDI (5) jhiyArata besTa vi. (iM.) sarvottama; utkRSTa (namAja) (6) pAyadasta (smazAnayAtrA) besTaselara vi. (i.) vadhAremAM vadhAre vecAtuM hoya tevuM besatama vi. (phA. bezatama) puSkaLa; atyAdhika besTila S. (i.) phrAnsano killo besatI strI. ('besavuM' uparathI) gADha maitrI-dostI besvAda vi. svAda vagaranuM ke kharAba yA bagaDelA svAdavALuM besatuM vi. 'besavuMnuM va.ka. (2) gaThatuM AvatuM (3) navuM behaka ki.vi. pharI na uThAya tema besavuM, DhoranuM) zarU thatuM (4) barobara hoya evuM; mAphakasaranuM behaka(ka) vi. (phA.) haka vagaranuM (2) ki.vi. haka besana na. (hi.) vesaNa; caNAno loTa vagara; akAraNa; nAhaka besabUra vi. (phA) dhIraja vagaranuM; utAvaLiyuM behada vi. (kA.) hada vagaranuM, atizaya besabUrI strI. (ka.) adhIrAI; utAvaLa behAla vi. (phA.) bhUMDI hAlatamAM AvI paDeluM (2) besamaja vi. (phA.) samaja vagaranuM (2) strI. gerasamaja bImAra (3) pu.ba.va. durdazA, behAlI besaba vi. (a., phA.) talapApaDa (2) utAvaLiyuM behAlI strI, bUrI hAlata; durdazA besara vi. aDadhI kALI ane aDadhI retALa (jamIna) behUdI(-dagI) strI. behUdApaNuM, aviveka besaNuM vi. be sara ke phAMTAvALuM (matanA vagere) behUduM vi. (phA.) nakAmuM; aghaTita; avivekI besavuM akri. (saM. upavizati, prA. basaI) Asana behasta na. (phA. bihita) svarga mAMDavuM (UbhA hoya ke sUtA hoya temAMthI) (2) nIce behestanazIna vi. svargavAsI (2) maraNa pAmeluM gAphela AvavuM; UtaravuM (bhAva, kacaro) (3) baMdhabesatuM behoza vi. (phA) hoza vinAnuM, bebhAna; bezuddha (2) AvavuM (koTa, joDA vagere) (4) zarU thavuM (Rtu, behozI strI. hoza vinAnI sthiti; bezuddhi; mUcha varSa) (5) (phaLaphUlanuM) AvavuM (6) kiMmata lAgavI; baLa strI. beDa; cUlAno uparano chUTo bhAga mUla paDavuM (7) lAgavuM; coTavuM (pAsa, DAgha) (8) baLe, (beLe) ki.vi. parANe; jabaradastIthI; mahAmulIe pesI javuM; vAgavuM; lAgavuM. (9) sthApita thavuM; jArI be kri.vi. (bakarAMdheTAno) evo avAja ke maMDaLa thavuM. (udA. japatI beThI, dazA beThI.) (10) artha beMka strI. (I.) baeNnka; zarAphI kAma karatI adhikRta peDhI samajavo; rIta pramANe goThavAvuM (hisAba, koyaDo) beMkanoTa strI. (i.) nANAM ApavA mATenI vAyadAciThThI (11) vaLavuM; sthira thavuM. (citramAM teno hAtha beTho beMkara puM. (i.) baeNnkanuM kAmakAja karanAro ke saMbhALanAro che.) (12) kAmakAja vinA paDI rahevuM. ('bhAI zuM mANasa; zarApha kare che?' 'beThA che.') (13) jADuM-khokharuM thavuM. (gaLuM beMkareTa na. (i.) beMkanA vyAjano dara besI gayuM.) (14) rAha jovI; khoTI thavuM. (besI beMka-holIDe . (i.) beMkanI rajAno divasa besIne huM to thAkyo.) (15) kasa ke tIkSNatA dUra beMkrapTa vi. (i.) devALiyuM thavI (kapaDuM, dhAra) (12) AdhAra vinAnuM - teja beMkiMgana. (i.) baeNnkanuM kAmakAja; zarAphI mokalavAnI) vinAnuM thaI javuM; bhAgI paDyuM. (ghara beThuM = pati, beMgI strI('beMga' uparathI) sIvelInAnI poTalI (TapAlamAM For Private and Personal Use Only
Page #610
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir beMco 59 3 || boDiyuM beMca strI. pATalI (2) nyAyAdhIzano samUha boca 5. magara baMDa na. (I.) samUhamAM aneka vaDe vagADAtAM vAjAM (2) boca puM. juvArano rasadAra sAMTho vAjAMvALAno samUha (3) puM. adAlatamAM vakIla boca vi. sAduM (2) mUrNa; thoDI buddhinuM vagere khAsa pahere che te koTI bocalo . ('bocI" uparathI) vALanI kinArIvALI baeNDeja na. (I.) davA lagADI baMdhAto pATo bALakonI TopI (2) aMboDe baijika vi. (saM.) bIja saMbaMdhI (2) mULabhUta (3) bIja- bociyuM na. vAMsanI halakI TopalI (2) tUTelA kAnavALuM, gaNitane lagatuM; "eljibrekala' (4) na. mULa kAraNa bociyuM vi. DhIlA svabhAvanuM aiyara strI. bairI; bairuM (2) patnI; vahu bocI strI. garadana; gaLacI gayelA nAkavALuM bairuM na. bairI; strI (2) patnI bocuM . bocI (tucchakAramAM) (2) kAna vagaranuM ke besI bo strI, (phA.) bU; gaMdha; vAsa bochADa(-2) strI. varasAdanuM joradAra jhApaTuM; jhaDI bo strI. ahaMkAra; ghamaMDa; abhimAna boja puM. (saM. vahya, prA. vojhaa) bhAra; vajana (2) bo strI. (i.) bIDo vagere bAMdhavAmAM vaparAtI eka mobho (3) zAkha; AbarU jAtanI dorI (2) strIonI vALa bAMdhavAnI dorI; boja strI. Adata; Teva bodorI [(eMjinano) bhAga boja strI. kumAza (vastranI) [AbarUdAra baoNilara na. (I.) jemAM pANInI varALa thAya che te bojala(-dAra) vi. bojavALuM; bhAre (2) mobhAdAra (3) baoNilaramaeNna puM. (.) boilara saMbhALanAra kAmadAra bojavALuM vi. karajavALuM; devAdAra bokaDakaMdu vi. jADuM (2) kharabacaDuM bojo . (saM. vahya) bhAra (2) javAbadArI; jokhama bokaDI strI. bakarI (2) bakarAnuM AMtaraDuM bojhila vi. (hi.) bhArathI ladAyeluM; bhAre (2) bokaDuM na. bakaruM TALAjanaka bokaDo chuM. (saM. bokka, prA. bokkaDa - bukka) bakaro boTa strI. (I.) hoDI; machavo (2) sTImara; AgaboTa boka, vi. gaMdha mAratuM; durgadhavALuM boTa na. aboTa: rasoI ane jamavAnI jagAne chANa tathA bokAnI 5. bukAnI mATIthI lIMpavI te (2) zuddha athavA abhaDAyA bokAsuM na. raDavAnI bhAre moTI cIsa; rADa vinAnI dazA (3) nAhyA vinA jayAM javAya ke bokI strI. bacI; cuMbana aDakAya nahi evuM sthaLa [kriyA bokI vi. hoDIne doraDAthI kheMcanAruM boTa strI. boTavAnI kriyA, pravAhI ke khAdyane eThuM karavAnI baoNksa strI. (i.) peTI (2) thiyeTaranI khAsa (prekSaka boTaNa na. boTavuM te (2) bALakanuM annaprAsana mATenI) beThaka (2) khokhuM boTaNI strI, (de. boMTaNa) stananI DIMTaDI (2) DIMTaDInA baoNksara chuM. (.) mukkAbAja; baoNksiga karanAra AkAranI cUsaNI (3) boTavAnI kriyA baoNksAITa strI. (I.) jemAMthI elyuminiyama nIkaLe che boTanikalagArDana na. (I.) vanaspati-udyAna te padArtha boTanisTa . (i.) vanaspatizAstrI boksina na. (I.) muSTiyuddha; mukkAbAjI (2) simenTanuM baoNTanI strI, (I.) vanaspatividyA; vanaspatizAstra amuka caNatara ThAravA karAtuM (lAkaDAnuM) khokhuM jigA baoNTala strI, (i.) zIzI; bATalI (2) zIzo baoNkiMsaga riMga strI. (iM.) mukkAbAjI mATenI nizcita boTavuM sakri. (da. boTTa) khAIne ke pIne ke sparza vagerethI bokha strI. ('bakhuM, 'bakhola' uparathI) bhagadALuM; moTo eThuM karavuM; abhaDAvavuM (2) pahelethI rokI laI kabajo khADo (2) pANI kADhavAnI cAmaDAnI Dola, UMDo karavo kUvo ne phATI bokha) boTiyuM na. aboTiyuM; mugaTo niaukAvihAra bokhuM (-khaluM) vi. paDI gayelA dAMtavALuM (2) namAluM boTiMga na. (i.) hoDI calAvavAnI kasarata ke kriyA (2) bogaduM na. (po. AgogadA) bugaduM; bhagadALuM (2) boDa strI. (saM. puTa, prA. buDa) bakhola; guphA (pazunI) bhoMyaruM, 'Tanala' (relavenuM) boDakI strI, boDI, vidhavA (tucchakAramAM ke gALa devAmAM) bogasa vi. banAvaTI; kRtrima (2) khoTuM boDakuM vi. borDa bogI strI, (I.) relagADIno Dabbo boDavuM sakri. (da. boDiya=boDeluM) mUMDavuM bogharaNuM na. pahoLA moMnI vaTaloI boDAkSara pu.ba.va. boDiyA akSara; kAnomAtrA, anusvAra bogharo chuM. moTo sAvaraNo midaniyuM vagere cihna vinAnA sAdA mULa akSara boduM(-ghaluM) vi. oliyuM; mUrkha (2) na. hAthInuM bacyuM; boDiyuM vi. borDa; boDakuM (2) ughADuM; khulluM For Private and Personal Use Only
Page #611
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir boDiyaMtakoDiyuM 594 borasallI(-LI) boDiyuMtakoDiyuM vi. sAva borDaboDuM-takaDuM bodhaluM vi. aNasamaju; bhoLuM (2) na. zikhAmaNa; salAha boDiyo pu. boDo mANasa bodhavuM sa.ki. bodha karavo; upadeza devo; samajAvavuM boDI strI. ("borDa' uparathI) boDakI; vidhavA (vyaMgamAM) bodhAtmaka vi. bodhanA lakSaNavALuM, DikTika baoNDI na. (i.) moTara, basa vagerenuM paiDAMnA cokaThA para) bodhi strI. (saM.) saMpUrNa jJAna (baddha) (2) samyakdarzana karAtuM ghare-mALakhuM (2) zarIra; deha (3) samiti (3) AtmajJAna (4) jIvanamukti baoNDIgArDa kuM. (I.) aMgarakSaka sipAI bodhita vi. (saM.) bodha pAmeluM (2) bodha karAyeluM borDa vi. (da. boDa) mAthe vALa vinAnuM (2) mAthe ziMgaDAM bodhivRkSa, bodhitaru na. (saM.) gayAmAM AveluM pIpaLAnuM vinAnuM (3) ughADuM; khulluM; sApha (mAthuM, khetara, jhADa, jenI jagAe pUrve gatama buddhane jJAna thayuM hatuM. mathALA vagarano akSara, lUMTI lIdhelo mANasa vagere) bodhisattva . (saM.) je pUrNa jJAna meLavavAnA mArga upara (4) DAbApAMkhaDAM vinAnuM che ane thoDA janmamAM e sthAne pahoMcanAra che evo boNI strI. (saM. bodhana, prA, bohaNa) pahelo vakaro (2) (bauddha) sAdhaka (2) gautama buddhano te te pUrvAvatAra besatA varSanI baliza (3) Thapako; gALa (4) bonasana. hakka uparAMtanI rakama (2) bakSisa (3) boNI AvaData; pahoca bonAphAIDa vi. (i.) pramANita; pramANasiddha; adhikRta bota . (phA. buta=jaDa mUrti) bAdha; mUrkha (2) prAmANika botaDuM na. UMTanuM bacyuM boneTa strI. (i.) cimanI uparanI vALAvALI jALI botaDo chuM. vaNa paloTAyeluM nAnuM UMTa baoNnDana. (i.) vaidhAnika bAMyadharIpatra; baMdhaNIkhata (2) baMdhana botAna(-nuM) . pAghaDInI aMdarano gAbho bonDapepara na. (i.) bonDano kAgaLa botAna na. kalaMka; ALa bobaDI strI, ('boba' parathI) bolatI; jIbha (tiraskAramAM) bone(-) vi. (saM. vAsapati, prA. bAdattari) sittera bobaDuM vi. totaDuM; cokhkhuM bolI na zakanAruM bhUiMgaLI - vattA be (2) paM. boterano AMkaDo ke saMkhyA; "72' bobina na. (i.) sALamAM vaparAtI vANAnA tAranI bote--tta)rI strI, boterano samUha bobuM vi. (saM.) bobaDuM (2) na. khokhuM; phoDuM boteruM na. botara divasano samaya bomAiTa 5. (i.) eka prakArano sAra bothaDa vi. jaDa; ThoTha; buDathala (2) susta bomba, (0goLo) (i.) dArUgoLAnuM eka hiMsaka astra boyuM na. pAghaDuM (tiraskAramAM) (2) mAthuM bombakhUpha vi. (i.) bombanI jene asara na thAya evuM bothuM vi. buDathala; jaDabuddhinuM [DhIluM bombamAro pu. saMkhyAbaMdha baoNmba mAravAnI kriyA bodaluM vi. boduM; bodAI gayeluM (2) khokharuM (3) kAmamAM bombara (i.) bomba nAkhavA vaparAtuM eka laDAyaka vimAna bodAvuM a.ki. pANI pIne tara thavuM (2) pANIthI kovAI- bombArDamenTana. (i.) vipulasaMkhyAmAM bomba pheMkavAnI kriyA bagaDI javuM baoNmbArDiga na. (i.) bhAre topamAro [(2) chokaro boduM vi. (saM. bodaka) bodAI gayeluM; saDI gayeluM (2) boya chuM. (i.) hajUriyA jevo nokara (hoTela vageremAM) khokharuM; polA avAjavALuM (3) DhIluM; kAcuM (4) na. boyaskAuTa 5. (iM.) bAlavIra taDavALuM ke barAbara nahi pakAveluM mATInuM vAsaNa boyakoTa kuM. (I.) bahiSkAra; tyAga lIdhelo) sAMTho bodha paM. (saM.) upadeza (2) jJAna (3) mAhitI boyuM na. jemAMthI bhIMDI thAya che te choDano (bhIMDI utArI bodhaka vi. (saM.) bodha ApanAruM (2) bodha levA jevuM, boyuM na. (iM. boI) pANImAMnA kharAbAnI cetavaNI upadezAtmaka ApavA mATe dariyAmAM tarato rakhAto loDhAno goLo bodhakathA strI. (saM.) bodhaka kathA; "perebala' bora paM. (.) jamInamAMthI pANI vagere kADhavA karAto bodhadAyI-yaka) vi. bodha ApanAruM, jemAMthI bodha maLe UMDo zAra (2) zAra pahoLA karavAnuM sutAranuM sAdhana evuM bodhaka ['prospesa' bora na. (sa, badara, prA. bavara - baara) boraDInuM phaLa bodhapatra na. mAhitI ApanArI copaDI (ra) mAhitIpatra borakUTo paM. adhakacaruM khAMDavAnI kriyA (2) kaccaraghANa; bodhaparAyaNa vi. (saM.) bodhathI bhareluM zikhAmaNa; dhaDo pAyamAlI bodhapATha chuM. padArthapATha (2) namUnA tarIkeno pATha (3) boraTANuM nAM bora khAvAnI mosama (ziyALAmAM) bodhapAtra vi. (saM.) upadeza ke bodha levA jevuM, bolAyaka boraDI strI. (saM. badarI, prA. borI) boranuM jhADa bodhaprada vi. (saM.) bodhaka; bodhadAyI rUipa bhASA boramALA strI, bora jevA maNakAnI mALA - eka ghareNuM bodhabhASA strI, (saM.) zikSaNa ApavA vaparAtI mAdhyama- borasallI(-LI) strI. (saM. bakulazrI, prA. baulasirI) bodhavacana na, zikhAmaNanuM vacana; upadeza vAkya eka phUlajhADa; bakulavRkSa For Private and Personal Use Only
Page #612
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir borI 59 5 [ bhUgala borAMna.ba.va. bora (bahuvacana) bolI strI, bhASA ke gauNa bhASA je bolavAmAM ja cAlatI borika puM. na. (0pAuDara) . (.) TaMkaNakhAra-tenuM dravya hoya (2) maheNuM (3) kabUlAta boriyuM na. ('bora' uparathI) baTana (2) mAthAnuM eka bolAcAlI strI, bolavA cAlavAnI rItabhAta-Dhaba boluM ghareNuM; bora -boluMvi. bolanAke bolavAnI AdatavALuMjemake, ochAboriMga na. (i.) jamInamAM zAraDI utArI pANI, tela bolTa 5. (i.) eka bAju cAkI caDhAvavAno mAthAdAra vagere kADhavAnI kriyA; zArakAma (2) tevI rIte taiyAra khIlo [maMDaLanuM thayelo kUvo; "bora' (2) vi. kaMTALAjanaka baoNzevika vi. (i.) raziyAnA e nAmanA eka sAmyavAdI borI strI. (phA. bUriyA) gAMsaDI; gUNa baoNlzavijhama na. (iM.) bollevika maMDaLanI philasUphI boruM na. jemAM ekalo kaNa rahe che te kaNasalAnuM khokhuM bovuM sakri. (saM. va5) vAvavuM (2) gumAvavuM boro paM. (phA. bUryasAdaDI) dhAbaLo; banUsa(2) tApaDuM; baoNsa puM. mAlika; zeTha (2) uparI adhikArI raNapATa (3) moTI borI; gUNa (lokalaborDa) bosa strI. carcA; patarAjI (2) haTha (3) baLAtkAra borDa na. (iM.) pATiyuM (2) maMDaLa; samiti (skUlaborDa; boso pu. (phA.) bacI; cuMbana baoNrDara strI. (I.) kinArI; kora (2) sImA; sarahada (3) boskI strI. (i.) eka rezamI kApaDa ciro kinAro boLa kuM. (saM. bola) eka jAtano guMdara (2) dANAno baoNrDiga strI. (hAusa) na. (iM.) chAtrAlaya; chAtrAvAsa boLakerIpuM. (bALavuM + kerI) mIThAmAM AvelI AkhI kerIborzana na. dhAtu nahIM tevuM mULatattva eka athANuM DibADavuM (2) gumAvavuM; vaNasADavuM baoNla paM. (I.) daDo [(3) maheNuM (4) zikhAmaNa boLavuM sakri. (saM. broyati, prA. bola0) pravAhImAM bola paM. ('bolavuM' uparathI) zabda; vacana (2) kaDI; tUka boLa vADo pu. bhraSTatA; vaTALa; aDAaDa bolaka (karNa) vi. vAcALa: vAtoDiyuM (2) laDakaNuM boLaboLa kri.vi. chalochala bolacAla strI, bolavuM cAlavuM te; vAtacItano vahevAra; bALaboLa(-LA) strI. vAraMvAra boLavuM ke boLAvuM te meLApa (2) vANIthI takarAra (3) sATuM; karAra boLiyo vi. mIThA pANImAM rAkhI mUkela (kerI, lIMbu vagere) bolachA strI, bolavAnI Dhaba-rIta -boLu vi. ('boLavuMparathI) bALanAra (samAsane aMte) bolarNa na. zabda; veNa; vacana [phaLa bolatI strI. jIbha boLo khuM. palALI rAkhela loTa (2) mIThAmAM AthelAM lIlAM bolapaTa na. bolatuM citrapaTa - sinemA; "mUvI' boMza strI. carcA; vAdavivAda (2) haTha (3) baLAtkAra baoNla-pena strI. bolavALI aNI dharAtI pena-lekhinI (4) patarAjI bolabaMdha . karAra vacanathI baMdhAvuM te; bolInA karAra bauddha vi. (saM.) buddhane lagatuM (2) buddhanuM anuyAyI bolabAlA strI. calaNa ke caDhatI kaLA hovI te; phateha (2) bauddha(0dharma, 0mArga) puM. (saM.) buddha calAvela dharma-mArga vAhavAha (3) prabhAva, pratApa bauddha(adhama, mArgI) vi. paM. bauddhamArganuM ke tenuM anuyAyI bolabaeNTa na.ba.va. (i.) krikeTanI ramata ke tenAM sAdhana bauddhika vi. buddhine lagatuM baoNlabaeNriMga na. (I.) charAne AdhAre paiDuM sahelAthI phare dhyAna na. varNana; bayAna; nirUpaNa te mATenI yojanA (jema ke sAikalamAM) giMdabAja vyAzI(-sI) vi. saM. jayazati, prA. bAsII) eMzI vattA baoNlara . (.) krikeTanI ramatamAM daDo nAkhanAra khelADI; be (2) paM. bAzIno AMkaDo ke saMkhyA; "82' baoNlarola strI. (i.) eka ramata byuTI strI. (i.) suMdaratA; sauMdarya (2) suMdara strI bolavuM sakri. (saM. brate, prA. bollaI) vAcA kADhavI; byuTIkera strI. sauMdaryasaMbhALa ocaravuM (2) kahevuM; vAta karavI (3) vaDhavuM, gusso byuTIpArlara na. (iM.) sauMdarya prasAdhana kendra ke aNagamo batAvavA kahevuM (4) kajiyo karavo byuTIphUla vi. (iM.) manohara, suMdara bolabolA strI. sAmasAme bolavuM te; tevI takarAra byuTiziyana DuM, na. (I.) sauMdaryaprasAdhaka bolAcAlI strI, takarAra (2) bolavA-cAlavAno saMbaMdha; byureTa strI. (I.) (pravAhI mApavA mATe) AMkelI kAcanI | dostI AipavuM; notaravuM (3) khuzI pUchavI eka naLI - mApavAnuM tevuM sAdhana bolAvavuM.kri. (sAda pADIne) AvavA kahevuM (2) AmaMtraNa byuro paM. (iM.) kAryAlaya; kacerI (2 bolAbola strI, bolabolA; sAmasAme bolavuM te; tevI byurokrasI strI. (i.) nokarazAhI; amaladArazAhI giolaMdAjI byurokreTa vi. (iM.) amaladArazAhImAM mAnanAruM baoNliMga strI. (i.) krikeTanI ramatamAM baoNla nAkhavA te; gUgala na. (I.) eka vilAyatI raNavAdya takarAra For Private and Personal Use Only
Page #613
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bradharI 59 6 brahmasUtra bradhara chuM. (.) bhAI; baMdhu brahmanADI strI, (saM.) suSummA nADI bradharahUDa na. (i.) bhAIcAro; bhAtRbhAva brahmanivaNa na. (saM.) mokSapada; parama mukti braza na. (i.) vALa, taMtu ke vALAnI, kazAne ghasIne sApha brahmaniSTha vi. (saM.) brahmAnA dhyAnamAM lIna; brahmajJa karavA mATenI eka banAvaTa; pIMchI; kUcaDo (2) brahmapada na. (saM.) brahmatva; brahmanuM pada; mokSa mukhazuddhi mATenuM sAdhana; 'TUthabraza" (3) vALa brahmaputra chuM. (saM.) nArada, brahmAno putra (2) brAhmaNa (3) oLavAnuM sAdhana strI. bhAratanI eka jANItI nadI brahma na. (saM.) saccidAnaMda svarUpa, jagatanuM mULa-tattva brahmabIja na. 3OM kAra; praNavamaMtra (2) brAhmaNano bALaka (2) veda (3) paramAtmA (4) paM. brahmA (5) brAhmaNa brahmabhAva 5. (saM.) brahmatva, brahmapada brahmakanyA strI. (saM.) sarasvatI (2) brAhmaNanI dIkarI brahmabhASI vi. (saM.) brahmanI vAto ja karanAra brahmakumAra dhuM. brahmAno putra - nArada brahmabhUta vi. (saM.) brahmarUpa; brahmamaya brijha brAhmaNa brahmakSatriya . e nAmanI nAtanI jAti brahmabaMdhu chuM. (saM.) nAmano jabrAhmaNa (2) brAhmaNa AcArI brahma(0graMthi, 0gAMTha) strI. janoImAM vaLAtI gAMTha [ccAra brahmabhojana na. brAhmaNane jamADavA te brahmaghoSapuM. (saM.) vedAbhyAsano dhvani (2) vedaghoSa; vedo- brahmayajJa paM. (saM.) pAMca mahAbhUtomAMno eka - vedanuM brAddha vi. (saM.) brAhmaNanI hatyA karanAra adhyayana ane adhyApana brahmacakra na. (saM.) brahma najIkanuM kendra brahmarasa paM. (saM.) brahmano parama AnaMda; brahmAnaMda brahmacarya na. (saM.) brahmanA sAkSAtkAranI sAdhanA (2) brahmaraMdhra na. (saM.) manuSyanA mastakamAM mAneluM eka chidra, iMdriyano nigraha (3) brahmacArIpaNuM jayAMthI brahmalokamAM janAranA prANa nIkaLe che ema brahmacaryA strI. brahmacarya; brahmacArIpaNuM kahevAya che. brahmacaryAzrama puM. cAramAMno prathama Azrama - jemAM brahmacarya brahmarAkSasa chuM. (saM.) brAhmaNamAMthI thayela bhUta sevIne vidyAbhyAsa karAya che tevA pacIsa varSano samaya brahmarSi puM. (saM.) brAhmaNa RSi; vedadraSTA RSisimAdhistha brahmacAriNI strI. (saM.) brahmacarya pALanAra strI brahmalIna vi. (saM.) brahmamAM lIna (2) maraNa pAmela (3) brahmacArI chuM. (saM.) brahmacarya pALanAra puruSa (2) kuMvAro- brahmaloka chuM. (saM.) brahmAno-UMcAmAM UMco loka (2) avivAhIta puruSa paramapada; mokSa teijasvitA (2) brahmateja brahmajijJAsA strI. (saM.) brahmajJAnanI icchA; utkaMThA (2) brahmavarcasa na. (saM.) brahmacaryathI ke brahmanA jJAnathI pragaTatI brahmaviSayaka vicAraNA; te karatuM zAstra brahmavAkya na. (saM.) aphaLa-aTala bola; siddha vAkya (2) brahmajIvI vi. (saM.) brahma ke veda yA jJAnathI nirvAha brAhmaNano bola [paThanapAThana karanAra; jJAnano vepAra karI khAnAra brahmavAda puM. (saM.) vedAMtavAda; advaitavAda (2) vedanuM brahmajJa vi. (saM.) brahmane jANanAruM brahmavAditA na. (-4) strI. brahmavAdIpaNuM brahmajJAna na. (saM.) paramatattva brahma ane enA saMbaMdhanA brahmavAdinI strI. (saM.) gAyatrI (2) avivAhita rahI jagata-jIvanA svarUpanI UMDI samaja; tattvajJAna vedAbhyAsa karanArI strI brahmajJAnI vi. (saM.) brahmajJa; parabrahmanA svarUpanuM jJAna brahmavAdI vi. (saM. brahmavAdina) brahmavAdanuM anuyAyI (2) dharAvanAra - kiranAra sAdhaka vedanuM paThana pAThana karanAruM brahmaThaga puM. (saM.) moTo-aThaMga Thaga; AtmajJAnano DhoMga brahmavidyA strI. (saM.) brahma, jIva ane jagata e traNa brahmaNya vi. (saM.) brahma saMbaMdhI (2) brAhmaNo para AsthA tattvonA parasparanAra saMbaMdha vizeno vicAra ApanArI rAkhanAruM vidyA; vedAMtavidyA brahmatattva na. (saM.) brahma ke nAmanuM tattva; parama (akSara). brahmavettA pu. brahmane jANanAra brahma (2) brahmapaNuM; brahma sAthe abheda (3) brAhmaNapaNuM brahmavedI strI, brahmayajJanI vedI brahmateja na. (saM.) brahmacarya ke brahmajJAnanuM teja brahmavela strI. (saM.) brahma ke brahmAMDarUpa vela-latA brahmatAla puM. (saM.) eka jAtano tAla (saMgIta) [paNuM brahmasabhA strI. (saM.) brAhmaNanI sabhA (2) brahmAnI sabhA brahmatvana. (saM.) brahmapaNuM; mokSadazA (2) brAhmaNa hovA- brahmasaMbaMdha pu. brahmanI sAthe saMbaMdha (2) puSTimArgIono brahmadIkSA strI. brahmane pALavA mATe levAtI dIkSA eka vidhi ti; brahmArthabhAva brahmadeva paM. brahmA (2) pUjya brAhmaNa (3) vizvakarmA brahmasAkSAtkAra 5. (saM.) brahmane sAkSAta jovuM-anubhavavuM brahmadeza puM. "barmA' [akSaradhAma brahmasUtra na. janoI (2) bAdarAyaNe racelAM vedAMtanAM sUtra brahmadhAma na. (saM.) parabrahmanA AdhArarUpa baneluM dhAma; (3) uttara mImAMsA For Private and Personal Use Only
Page #614
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org brahmahatyA brahmahatyA strI. brAhmaNanI hatyA[vibhUtimAMnA eka deva brahmA puM. (saM. brahman) sRSTinI utpatti karanAra vedadharmanI brahmAkSara puM. (brahma + akSa2) omakA2; praNava brahmANI strI. brahmAnI patnI - sAvitrI (2) durgA brahmAnaMda puM. (saM.) brahma sAthe abhedano AnaMda; caita sthitinA saMpUrNa abhAve brahmanI sAthe ekAtmakatAno anubhava; advaitAnaMda 590 brahmArpaNa na. (saM.) brahmane - Izvarane arpaNa; brahmane dAnamAM ApavuM te [sacoTa ghA brahmAstra na. (saM.) brahmAnuM asra (2) brAhmaNano zApa (3) brahmAsvAda puM. (saM.) brahmarasano AsvAda; brahmAnaMda ti brahmAMjali strI. (saM.) vedabhyAsa mATe guru pAse hAtha joDavA brahmAMDa na. (saM.) IMDAnA AkAranuM samagra vizva brahmAMDavidyA strI. aMtarikSavidyA, 'kaoNsmolaoNjI'[lIna brahmiSTha vi. (saM.) saMpUrNa veda jANanAra (2) brahmamAM ja brahmIbhUta vi. (saM.) brahmarUpa thaI cUkeluM; maraNa pAmela (saMnyAsI mATe khAsa) [brahmatattvanI ArAdhanA brahmopAsanAstrI. (saM.)brahmapada meLavavA mATenI upAsanA; brahmosamAja puM. mUrtipUjA ane kriyAkAMThamAM na mAnanAro baMgALamAM rAjA rAmamohana rAya ane kezavacaMdra sena vageree sthApelo eka brahmavAdI saMpradAya brA strI. (iM.) besiyara brAunapepara puM. (IM.) pUMThAM vagere caDAvavAnA upayogamAM Avato bhUro ke AchA kaththAI raMgano khAsa kAgaLa brAnca strI. (IM.) peTA zAkhA ke saMsthA brAncaoNphisa strI. (IM.) zAkhA-kAryAlaya; zAkhAkacerI brAnDa strI. (IM.) sikko; 'mArko' (2) prakAra; jAta brAnDa nyU vi. (IM.) taddana navuM (2) tadana navI chApavALuM brAnDI strI. (IM.) eka prakArano dArU brAhma vi. (saM.) brahmanuM; brAhmane lagatuM brAhmaNa puM. (saM.) hiMduonA cAra varNomAMnA pahelA varNano mANasa (2) maMtrono judAMjudAM karmomAM viniyoga jaNAvanAro vedano bhAga brAhmaNatva naM. brAhmaNapaNuM; brAhmaNanA sadguNa brAhmaNadharma puM. vaidika paripATI mujaba AcAravicAranuM pAlana jemAM che tevo hiMdu vedadharma, hiMdu dharma brAhmaNI strI. brAhmaNanI strI [ghaDIno samaya brAhmamuhUrta naM. (saM.) brAhmaveLA; sUryodaya pahelAMnI be brAhmavivAha puM. vivAhanA ATha prakAromAMno eka, jemAM kanyAne zaNagArI vagna kazu lIdhA vinA ApavAmAM Ave che. [brAhmamuhUrta brAhmaveLA strI. sUryodaya pahelAMnI be ghaDIno samaya; brAhmasamAja puM. baMgALAno eka arvAcIna dharmasamAja; brahmosamAja [brokareja brAhmI strI. (saM.) eka vanaspati (2) eka prAcIna lipi (3) sarasvatI (4) vANI (5) vi. brahmane lagatuM brAhmosamAja puM. brAhmasamAja; baMgALAno eka arvAcIna dharmasamAja Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir brAso puM. (iM.) pittaLapAlIsa brigreDa strI. (IM.) bethI traNa palaTaNano samUha brigreDiyara puM. (IM.) brigreDano uparI adhikArI brija strI. (iM.) pAnAMnI eka ramata (2) puM. pula briTana puM., na. (IM.) aMgrejono deza; iMglaeNnDa [dhAtu briTAniyA puM.,na. (iM.) briTana (2) strI. eka jAtanI briTiza vi. (IM.) briTana dezanuM ke tene lagatuM briTizara na., puM. (i.) briTanano vatanI; aMgreja briliyanTa vi. (IM.) pratibhAzALI; tejasvI (2) daidIpyamAna brIca strI. (IM.) bhaMga; toDavuM te brIcIjha strI. (iM.) ghoDesavAranI suravAla brIDiMga na. (IM.) uchera brIdhiMga na. (IM.) zvAsocchvAsanI kriyA brIpha strI. (IM.) asIlanI vakIlAta karavA aMgenuM saMkSipta TAMcaNa ke tenA kAgaLa (2) uparANuM brIphakesa strI. (IM.) phAIla, pepa2 vagere mUkavAnI peTI breina na. (IM.) magaja; buddhi breina TyUmara strI.,na. (iM.) magajanI gAMTha breinaphIvara puM. (IM.) magajano tAva[karavA-karAvavA te breinavaoNziMga na. (IM.) rUDha khyAlo choDAvIne navA grahaNa breinahaeNmarejana. (iM.) magajanA jJAnataMtuonuM tUTI javuM te breila puM. (IM.) breila nAmano eka yuropIya vidvAna breilapaddhati strI. AMdhaLA mATe breila nAmanA mANase zodhelI lakhavA-vAMcavAnI paddhati breIlapATI strI. (iM. + gu.) breIla paddhati pramANe lakhavA mATenI eka khAsa pATI-pATiyuM breIlalipi strI. (IM. + saM.) AMdhaLAMne lakhavA-vAMcavA mATenI akSaranyAsa paddhati breka strI. (IM.) gatimAna cakrane thobhAvavAnI cAMpa (2) relaveno eka Dabo, jemAM lageja sAmAna bharavAmAM Ave che. [(bhIMtamAM marAto) braeNkeTa puM. (i.) kaucihna (2) chAjalI nIceno Teko breDa strI. (IM.) DabalaroTI; pAMu (2) roTalo; roTalI vagere breDabaTara na.ba.va. DabalaroTI ane mAkhaNa [vAnagI-vaDAM breDavaDAM na. (iM.) breDane caNAnA loTamAM boLIne banAvelI bresalaeNTa na. (IM.) kAMDA para paheravAnuM eka ghareNuM ['brA' bresiyara strI. (IM.) strInA urapradezane DhAMkatuM custa vastra; brokara puM. (IM.) dalAla; ADatiyo brokareja na. (IM.) dalAlI; ADatanuM vaLatara For Private and Personal Use Only
Page #615
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bronkAITisa) 598 bhasya bronkAiTisa paM. (I.) phephasAMnI naLIo uparano sojo; blaoNTiMga, ( pepara) 5. (i.) zAhIcUsa kAgaLa bharaNIno roga blyu prinTa strI. (I.) nIlaprata; IjanerI nakazo; TUMkuM bronkonyumoniyA DuM. (i.) udharasavALo zaradIno tAva nirUpaNa; rUparekhA braoNDakAsTa vi. (I.) binatArI dhvanivardhaka yaMtra dvArA lyuphilma strI. (I.) bibhatsatAvALI philma prasArita kareluM; reDiyo para kaheluM blyu-buka strI. niyamAvalInI pustikA braoNDakAsTiga na. (i.) vAyuprasAraNa blavUvaeNka vi. (i.) kALAzanA pAsavALuM AsamAnI broDageja 5. (iM.) relavenA be pATA vaccenuM sADA pAMca phUTa pahoLuM mApa ke tevA mApanI relave bronjha strI, (iM.) kAMsuM bromAiDa kuM. (.) bromInanA saMyojanavALo padArtha bha 5. (saM.) gujarAtI lipino audya cothI vyaMjana (2) bromIna . (iM.) eka vAyu - mULa tattva nakSatra(3) teja (4) chaMdazAsano gAlala' prakArano eka blaDa na. (iM.) lohI; rakta (2) rakta varga-prakAra (3). gaNa -nI bhaktivALuM (3) vaphAdAra (4) paM. bhagata vaMza; kuLa (4) svabhAva bhakta vi. (saM.) bhakti karanAruM (2) -nA para Azaka; blaDaDonara chuM. (i.) raktadAtA riktadAna bhaktakathA strI. (saM.) bhaktacaritra; prabhunA bhaktonI vArtA blaDonezana na. (i.) lohI ApavuM te; lohInuM dAna; bhaktagaNa chuM. (saM.) bhaktono samUha; bhaktamaMDaLI blaDaprezara na. (i.) lohInuM dabANa; raktacApa bhaktAmaNi puM. (saM.) uttama koTinA bhakta blaDa benka strI. (i.) rakta beMka kiApaDuM bhaktaziromaNi puM. (saM.) bhaktomAM zreSTha bhakta blAujha na. (iM.) vilAyatI phezanano kamakho; polakuM; bhaktarAja puM. (saM.) mahAna bhakta; bhaktaziromaNi blAsTa kuM. (.) dhaDAko, visphoTa bhaktavatsalavi. (saM.) bhakta para prema rAkhanAra (paramAtmA) blisTara chuM,na. (I.) phollo; jhareLo [dhovuM te bhaktavara(-) vi., pR. (saM.) uttama bhakta blIciMga na. (iM.korA kApaDane rAsAyaNika paddhatie bhaktAI strI. bhaktapaNe (vyaMgamAM) vezyA blIciMga pAuDara 5. (i.) blIciMga mATeno pAuDara bhaktANI strI, bhakta strI (2) bhaktanI strI (3). blIDiMga na. (i.) zarIra bahAra lohI vahevuM te; raktastrAva bhaktAdhIna vi. bhaktane vaza (prabhu) lU vi., pR. (I.) vAdaLI (raMga) bhakti strI. (saM.) bhajavuM te; bhajana (2) prema (3) Adara lUprinTa strI, (iM.) bAMdhakAma vagere yojanAno ijanerI bhaktikAvya ne. (saM.) bhaktirasanuM kAvya; bhajana nakazo (2) bhAvi kAryakramanano nakazo bhakti(niSTha, parAyaNa) vi. (saM.) bhaktimAM satata blaphilma strI. (iM.) azlila calacitra lAgI raheluM bleka vi. zyAma; kALuM bhaktipUrvaka ki.vi. (saM.) bhakti sahita; pUrI laganIthI bleka-AuTa puM. (.) aMdhArapaTa (yuddhasamaye karAto) bhaktipradhAna vi. (saM.) bhakti jyAM mukhya hoya evuM blekabuka strI. (i.) gunAsaMbaMdhI hakIkata noMdhavAno copa bhaktibhAva pu. bhaktino bhAva, Adara, prema blekaborDa na. (i.) kALuM pATiyuM bhaktimArga 5. bhakti dvArA sAdhanAno mArga blekameIla na. (iM.) khoTI dhAka, dhamakI ke dabANathI bhaktiyoga 5. (saM.) bhakti jemAM pradhAna hoya evo yoga geralAbha uThAvavo te bhaktivaza vi. (saM.) bhakti vaDe vaza thAya evuM; blekalisTa na. (iM.) kALI yAdI; vajaryayAdI bhaktAdhIna bleDa strI. (iM.) dhAravALI patarI (astrA, yaMtro vagere) bhakSa chuM. (saM.) khorAka (2) zikAranuM pazu ke pakSI bleDara strI. (iM.) mUtrAzaya; mUtra rahevAnI kothaLI bhakSaka vi. (saM.) bhakSa karanAra; khAnAra blenka vi. (i. khAlI; rikta (2) koruM bhakSaNa na. (saM.) khAvuM te; bhojana karavuM te blenkavarsa strI. (iM.) apadyAgadya kAvyabaMdha bhakSaNIya vi. (saM.) khAvAne yogya blenkeTa 5. (iM.) dhAbaLo bhakSa(-kha)nuM sa.kri, khAvuM; ArogavuM blokeTa kuM. (iM.) ghero ghAlavo te bhakSiNI strI, bhakSa karanArI; rAkSasI bloTara paM. (i.) zAhIcUsano eka prakArano kAgaLa bhakSita vi. (saM.) khAdheluM jameluM bloka chuM. (i.) citra ke chabI chApavAnuM taiyAra kareluM bIbuM bhakSitavya vi. (saM.) khAvA yogya bhikSI, zAkabhakSI) (2) moTA makAnamAM eka kuTuMba svataMtra rahI zake evo -bhakSI vi. saM. bhakSanAruM; bhakSaka (samAsane aMte. (mAMsaalaga bhAga bhakSya vi. (saM.) khAvo yogya (2) ne. bhakSa; khAvAnuM For Private and Personal Use Only
Page #616
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhasyAbhasma paTala bhaTTAraka bhakSyAbhasma vi. (saM.) khAvA ane na khAvA yogya (2) na, bhacakAvavuM sa.kri. bhaca daIne khosI devuM bhakSa ane abhakSa vastu evuM (2) bhaTaka boluM bhacaDavuM sa.ji. dAbavuM; kacaDavuM (2) bharaDavuM bhakhabhakhiyuM vi. bhakhabhakha bolI nAMkhe ke bolabola kare bhacaDabhacaDa ki.vi.cAvavA ke kacaDAvAnA avAjathI [bhIDa bhakhavuM sakri. bhaNavuM; khAvuM bhacaDAbhacaDa; bhacaDAbhacaDI strI. khUba bhacaDAvuM te; sapta bhakhavuM sa.ki. kahevuM; bolavuM (3) bakavuM bhacaraDavuM sakri, bhacaDavuM bhakhaLavuM a.kri. AcAra bhraSTa thavuM (2) khAukhAuM karavuM bhacabhaca ki.vi. bhacabhaca (2) uparAuparI bhamba(kakha) vi. jADuM (2) nIDara (3) gAmaDiyuM (4) bhajana na. (saM.) nAmasmaraNa; bhakti (2) jemAM bhakhaLela; bhakhaLa bhagavAnanI stutiprArthanA tema jJAnanI nirUpaNa hoya bhaga na. (saM.) nasIba; sadbhAgya (2) aizvarya, vIrya, tevuM geya bhaktinuM gIta; bhaktigIta yaza, zrI. jJAna ane vairAgya e chano samUha (3) bhajanakIrtana na. (saM.) bhajana ane kIrtana strInI gulvendriya (4) kANuM; bAkuM bhajanamaMDaLI strI, bhajana gAnArAMonI maMDaLI bhagata vi. (2) 5. ("bhakta' parathI) bhajana karanAra bhajanika vi. bhajana karanAra ke gAnAra bhagatamANasa chuM. sIdhosAdo ane IzvarathI DarIne cAlanAra bhajaniyAM naba.va. bhajano (2) karatAla mANasa bhajaniyA 5. bhajana karanAra; bhajanika bhagavatolA . AMdhanuM eka lokanATya bhajavaNI strI, bhajavavAnI kriyA; abhinayana bhagavAI strI. bhakti (2) bhagata hovApaNuM bhajavavuM sakri. (saM. bha) nATaka karavuM; teno khela karI bhagatANI strI. bhaktANI; bhakta strI dekhADavo; veza kADhI batAvavo bhagadaLa na. moTuM bAkoruM bharavADa strI, nukasAna bhagadALuM na. moTuM bAkoruM [dhoLA cAMdAvALI (bhaMsa) bhajavuM sakri. (saM. bhaju) bhajana karavuM (2) japavuM; japa bhagarI vi., strI, (ghaNuM dUdha Ape ema manAtI) kapALe karavo (3) sevavuM; Azraya karI rahevuM (4) paheravuM; bhagaruM vi. (saM. bhagna, prA. bhagna) bhabharuM (2) chUTuM; dhAraNa karavuM (va cIkAza-vAka vagaranuM (3) baraDa (4) UDI gayelA bhajavuM a.ki. (saM. brA = camakavuM, prA. bhAja) zobhavuM raMganuM (5) bhUrA raMganA zarIravALuM (varNathI caMpaka bhajayuM.). bhagarI . chUTo bhUko; ghasiyo bhajiyuM na. (saM. bharjita, prA. bhaktia) patIkAM vesaNamAM bhagavatI vi. (saM. bhagavat uparathI) bhagavAnanI bhakti- boLI telamAM taLIne karela eka pharasANa mAM racyuMpacyuM rahenAruM; oliyuM (2) strI. (saM.) devI bhaTa chuM. (saM.) yoddho; laDavaiyo bhagavatkRpA strI. (saM.) bhagavAna-prabhunI kRpA bhaTa pu. bhaTTa; paMDita (2) bhikSuka brAhmaNa (3) rasoIyo bhagavatparAyaNa vi. IzvarabhaktimAM parovAyeluM gItA bhaTa kri.vi. evA avAja sAthe (bhaTa daIne bhAgyuM.); bhagavadgItA strI. (saM.) hiMduonuM eka mukhya dharmapustaka- tarata ja (2) athaDAya tema (3) bhaTha arthAt phaTa bhagavadgomaMDaLa paM. bahata jJAnakoza (2) goMDaLarAjavIe adhikAra che' evA arthamAM.(bhaTapaDotArAjIvataramAM.) karAvelo nava bhAgano zabdakoza - jJAnakoza bhaTajI puM. (mAnArthe ke baMgamAM) bhaTTa; bhaTa mahArAja bhagavaMta vi. (saM. bhagavata) mAnavAcaka saMbodhana bhaTakaNa (-NuM) vi. bhaTakanAruM; rakhaDela bhagavAna vi. (2) puM. (saM.) Izvara bhaTakavuM a.kri. rakhaDavuM (2) elaphelamAM paDI ravADe caDavuM bhagavuM vi. geruvA raMganuM (2) na. bhagavA raMganuM kapaDuM bhaTakAvavuM sakri. athaDAvavuM; aphALavuM bhagaMdara na. (saM.) gudAnI pAse chidra - vraNa thavAno eka bhaTakAvuM a kri. athaDAvuM (2) ADe AvavuM (3) rakhaDavuM roga (2) bAruM [ke mULa sthaLa tajAvavuM (4) aNadhAryuM maLavuM (5) laDAI ke kajiyo thavo bhagADavuM sakri. nasADavuM (2) chetarI bhoLavIne laI javuM bhaTakAM na.ba.va. valakhAM; phAMphA (2) pherA-AMTA bhaginI strI. (saM.) bahena bhaTakuM vi. bhaTakavAnI AdatavALuM; rakhaDuM bhagIratha puM. (saM.) AkAzamAMthI gaMgAne pRthvI para bhaTAI strI, bhATanuM kAma ke pada (2) bhATaDA; bhATAI lAvanAra rAjA (2) vi. mahAmuzkela hitAza bhaDuM ne. pazunuM bacyuM bhagna vi. (saM.) bhAMgeluM; nAza pAmeluM (2) hAreluM; bhariyuM, bhaToLiyuM ne. kUtarAnuM bacyuM; kurakuriyuM bhagnahadaya na., vi. (saM.) bhAMgela hadaya ke tevA hRdayavALuM bhaTTa paM. (saM. bhartA, prA. bhaTTa) vidvAna brAhmaNa bhaTa (2) bhagnAza vi. (saM.) nirAza; hatAza liMgaDAvuM brAhmaNanI eka aTaka (3) yoddho bhacakavuM sakri. pachADavuM (2) a.ki. pachaDAvuM (3) bhaTTAraka vi. (saM.) mAnanIya; nAmavara (2) sUrya For Private and Personal Use Only
Page #617
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhaTTArako SOO (bhag-, -nyuM, -thuM) bhaTTAraka chuM. (saM.) rAjA zeThANI (3) bhaTTanI strI bhaDabhaDavuM a.ki. vagara vicAryuM bolavuM (2) bhaDabhaDa bhadrinI strI. (saM. bhartu, prA. bhaTTa dvArA) rANI (2) sAgavuM; ociMtuM saLagavuM (3) manamAM bharAyelo bhaTTo 5. goLa daDA jevI jAtanuM veMgaNa; bhuTTo gusso bahAra kADhavo[(3) kri.vi. evA avAjathI bhaTTa . juo 'bhaTTa' bhaDabhaDATa muM. bhaDabhaDavuM te (2) bhaDabhaDa evo avAja bhaThThI strI, juo 'bhaThThI' bhaDabhaDiyuM vi. manamAM je hoya te kahI denAra; gupta na bhaThTho . juo "bhaThTho [bhaTha.) (2) ki.vi. jhaTa rAkhI zake evuM [AbarUdAra bhaTha ud. (saM. bhraSTa, prA. bhaTsa) dhipha (bhIkhane mAthe bhaDabhAdara vi. (bhaDa + saM. bhadra) moTuM; bharyuMbhAdarya (2) bhaTha kri.vi. 'bhaTha' avAja sAthe bhaDalI(-LI) strI. Rtu, varasAda vagere bhAkhanArI eka bhaTha strIe jIda strI puitrIe bhAkheluM vAkya-evI lokokti bhaThiyArakhAnuM na. (saM. bhUkAra, prA. bhaTTayAra+khAnuM) bhaDalI(-LI)vAkya na. (saM.) bhaDalI nAmanI joSInI rasoDuM (2) rasoDAnuM kAmakAja saMbhaThiyArAnI strI bhaDavIra puM. (bhaDavIra) bahAdura yoddho (2) vi. zUravIra; bhaThiyArI(-raNa) strI. bhaThiyAruM karanAra strI (2) bahAdura bhaThiyAruM na. bhaThiyArAnuM-rAMdhavAnuM kAma (2) rasoDuM bhaDavuM a.kri. yuddha karavuM; jhUjhavuM bhaThiyAro chuM. (saM. bhUdakAra, prA. bhaTTayAra) bhaThThI para bhaDavo . potAnI strInA vyabhicAra upara jIvanAra (2) zekanAro (2) rAMdhanAro; rasoIyo vezyAno sAthI (3) strIvaza pati bhaThoruM na. jamInamAM paDatI phATa - cIro athaDAya ema bhaDasALa strI, cUlo ke sagaDIno UnI rAkhavALo bhAga bhaTTa(-8) u. bhaTha; dhipha (2) kri.vi. jhaTa; tarata ja; bhaDAka ki.vi. bhaDAkAnI sAthe (2) tarata bhaTTI(-TI) strI. (saM. bhrA, prA. bhaTsa) nIcethI AMca bhaDAko puM. (bhaDAka uparathI) dhaDAko (2) baMdUka phUTavAno ke pavana daI zakAya evo thApI karI karelo cUlo (jema avAja (3) gapagoLo ke, bhADabhUMjAnI) (2) cUno, IMTa jevuM pakavavAnI bhaDabhaDa kri.vi. evA avAja sAthe (2) ekadama racanA (3) dArU gALavAnuM phaDa (4) bhaThThI para rAkheluM bhaDAbhaDa(DI) strI, bhaDAbhaDaavAja (2) dhAMdhala; dhamapachADA vAsaNa ne temAMnI vastu (jema ke, vaidanI, dhAtu vagere bhaDAbhaDI strI. mArAmArI (2) dhAMdhala mAravA mATe) bhaDAbUTa strI, na. dhAMdhala (2) veraNacheraNa bhaTTo-TTo) 5. moTI bhaThThI bhaDu strI. khetaramAM be cAsa vacce vagara kheDAyela jamIna bhaDa vi. (sa. bhaTa, bhUta, prA. bhaDa) baLavAna (ra) bharuM na. (. bhittaka. prA. bhitta) gharanI AgalI dIvAla samRddhimAna (3) . yoddho (4) zrImaMta (2) paDadA tarIke karAtI pAtaLI dIvAla nAkhavuM bhaDa na. kUvAmAMthI pANI kheMcavAnI savaDanuM caNatara ke lAkaDuM bhaDUsavuMsa kri. cUlAmAM vadhu paDatAM lAkaDAMnAkhavAM (2) peTamAM bhaDana. sukAI gayelI jamInanI phATa; bhaThoruM [(lAkaDAnI) bhaDabhaDa kri.vi. bhaDabhaDa avAjathI bhaDa strI. kosanI varatamAMnI cheDe bharAvelI khIlI bhaNaka strI, bhaNakAra kei guMjArava bhaDaka strI, ("bhaDakavuM' uparathI) camaka; bIka; Dara bhaNakAra(-ro), bhaNako 5. kazAnA avAjanI AgAhI bhaDakaNa(-NuM) vi. bIkaNa; camakanAruM. bhaNatara na bhaNeluM te; zikSaNa; abhyAsa bhaDakavuM a.kri. coMkavuM; ociMtuM DaravuM; camakavuM bhaNabhaNavuM a.kri. "bhaNabhaNa' evo avAja karavo bhaDakiyuM vi. bhaDake evuM; bhaDakaNa bhaNavuM sakri. (saM. bhaNati, prA. bhaNaI) zIkhavuM; abhyAsa bhaDakI strI, bharaDakI; rAbaDI ke kAMjI jevI eka vAnI karavo (2) bolavuM; kahevuM (3) vAMcavuM bhaDakuM na. bharaDakuM; bhaiDakuM; ghaTTa rAba jevI eka vAnI bhaNAvavuM sakri. 'bhaNavuM'nuM preraka; zIkhavavuM (2) pATha bhaDakuM na. (-ko) . (saM. bhaTa, prA. bhaDakka) agnino karAvavo; uccArAvavuM bhabhUko (2) jhALa; lAyaka bhaNAvuM a.kri. "bhaNavuM'nuM karmaNi bhaData na. bhaDathAvIne taiyAra kareluM zAka (rIMgaNanuM) bhaNita vi. (saM.) bhaNavAmAM AveluM priti bhaDathAvuM a.kri. (bhaDathuM uparathI) bhaDasALamAM caDavuM- bhaNI nA. (saM. bhaNitA, apabhaNiu-bhaNiya) tarapha; baphAvuM-sIjhavuM bhiDathAyelo padArtha bhataEna. (-ko) . lAkaDIno sapATo-prahAra (2) phAMsa; bhaDathuM(-thiyuM)na. (prA. bhaDita = zULa upara zekeluM mAMsa) ADakhIlI bhaDathuM na. (sara. bhaDathuM) jALI paDI gayelI kAcI kerI; bhag(-tuM, -ththu) na. (saM. bhakta, prA. bhatta) bhAtuM bhagadaLa (2) choDuM (3) vi. nirmAlya; muDadAla ke te badala apAtA paisA (2) khAsa kAma mATe pagAra bhaDabhaDa kri.vi. evA avAjathI (2) jhaDapathI; jhaTa uparAMta apAtuM mahenatANuM ke kharacI For Private and Personal Use Only
Page #618
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhAga1. bhamara bhamara pharatAM cakrovAi . bhatrIjAjamAI phaka 1 [bhayAvaha bhatrIjAjamAI strI, bhatrIjIno vara-pati bhabhukAvuM a.kri. bhabhUko (bhaDako) thavo bhatrIjAvahu strI. bhatrIjAnI patnI bhabhUkavuM a.kri. bhabhUko thavo; prakAzI UThavuM (2) bhatrIjI strI. bhAInI ke pati yA patnInA bhAInI dIkarI gussAnA AvezamAM AvavuM ke AvezamAM bolavuM bhatrIjo yuM. (saM. brAtrIyaka, prA. bhAtrijjaa-bhattijjaa) bhabhUko 5. bhaDako (2) prakAza bhAIno ke pati ke patnInA bhAIno dIkaro bhabhUta, (-tI) strI. (saM. vibhUti) bhasma bhathavArI strI. khetaramAM bhAtuM laI janArI bhabhUtadhArI, bhabhUtiyuM vi. verAgI baneluM bhathavAruM vi. khetaramAM bhAtuM laI janAruM bhama vi. jADApaNAnuM ke polApaNAnuM vadhArApaNuM batAvavA bhaththu na. juo "bhatuM' zabdanI AgaLa ke pAchaLa vaparAto zabda. ('jADuMbhama', bhadavuM na. mATIno nAno ghaDo; DhocakuM 'bhamapola"). bhadavuM vi. jADo buddhinuM (2) namAluM, bAyaluM siAdhu bhamatArAma paM. bhamato pharanAra - rakhaDela mANasa bhadaMta puM. (saM.) mAnavAcaka saMbodhana (bauddha) (2) bauddha bhamatiyALa vi. bhamyA karanAruM; rakhaDela bhadra, bhadra na. (saM. bhadra) moTA koTano aMdarano nAno bhamatI strI. maMdiramAM garbhagRhanI pharato Avelo pharavAno koTa (2) muMDana; bhadrakaraNa-bhadrAkaraNa (bhadala) mArga; pradakSiNAmArga bhadu vi. kadarUpuM, beDoLa (2) behuduM bhamara chuM. (saM. bhramara) bhamaro bhadra vi. (saM.) kalyANakArI (2) mAMgalika (3) bhamara strI. (saM. bhU, prA. bhamayA) bhUkuTi; bhavuM bhAgyazALI (4) na. kalyANa bhamara strI. (saM. bhrami) vamaLa (2) kri.vi. goLa goLabhadrakAlI (saM.), (-LI) strI. durgAnuM eka rUpa cakkara phare tema bhadratA strI. (saM.) bhalAI (2) sabhyatA bhamaraDI strI, nAno bhamaro (2) cakaraDI (kAMInahi!" bhadraloka (saM.) bhadrasamAja; 5. samRddha ane UMcA gaNAtA bhamaraDo chuM. (saM. bhramara) eka ramakaDuM - gariyo (2) zUnya; loko-temano samAja bhadraMbhadra puM. (saM.) te nAmanI navalakathAnuM mukhya pAtra (2) bhamarALuM vi. suMdara bhammaravALuM (2) amaMgaLa; durbhAgI jaDa: vediyo (3) vagara samaje saMskRta bhASA vAparanAra bhamariyuM vi. goLagoLa pharatuM (2) na. bhamarI bhAtanuM bhadrA strI. (saM.) durgA (9) gaLI (3) gAya strIonuM eka vasa (3) cakarIno roga bhadrika vi. bhadra; bhoLuM bhaluM (2) bhadraka; kalyANakArI bhariyuM vi. bhamarI mAkhInuM, -ne lagatuM eka mAkhI bhapakAdAra vi. bhabhakAvALuM bhamarI strI. (saM. bhramarI) bhamarAnI mAdA; karaDe evI bhapa(-bha)ko . ropha; ADaMbara (2) dhamakI bhamarI strI. (saM. bhrami) ghUmarI; cakarI bhapakAbaMdha vi. bhabhakAvALuM (2) kri.vi. bhapakAthI bhamaro paM. vamaLa (2) vALanuM kUMDALuM niramAkhI bhapakAvavuM sa.ki. jorathI ke khUba reDavuM. (dUdhamAM pANI bhamaro paM. (saM. bhramara, prA. bhamara) bhramara; cha pagavALI bhapakAvI devuM) dioranI chUTa mUkavI te bhamavuM a.kri. (saM. bram, prA. bhama) cakrakAre pharavuM (2) bhapakI strI, ('bhapa" uparathI) (pataMganA pecamAM) ekadama rakhaDavuM (3) tammara AvavAM bhapako . bhabhako; ropha; ADaMbara bhamADa(-2)vavuM sakri. (saM. bhramayu, prA. bhamADa) bhabhaka strI, caLakATa, jhaLaka "bhamavuM'nuM preraka ; bhulAvAmAM nAkhavuM bhabhakavuM a.kri. bhabhUkA mAravA (2) zobhavuM (3) gusse bhammara strI. (AMkhanI) bhamara; (AMkhanuM) bhavuM bhabhakAdAra vi. bhabhakAvALuM bhaya pR., na. (saM.) bIka; Dara (2) Aphata; saMkaTa bhabhakAbaMdha vi. juo 'bhapakAbaMdha' bhayagrasta vi. (saM.) bhayamAM sapaDAyeluM; bhayabhIta bhabhakI strI, juo "bhapakI' bhayagrasta vi. (saM.) bhayathI trAseluM; DarI gayeluM bhabhako pu. ('bhabhakavuM" uparathI) juo "bhapako' bhayabhIta vi. (saM.) bIdheluM; DareluM [ApatuM bhabhaDavuM a.kri. khAuMkhAuM thavuM (2) babaDavuM bhayasUcaka vi. (saM.) bhaya sUcavatuM; bhayanI cetavaNI bhabhaDATa . bhabhaDavuM te bakabakATa nAkhavo ke veravo bhayasthAna na. (saM.) bhayaMkara ke bhayajanaka ke bhayavALuM sthAna bhabharAvavuM sakri. ('bhabharuM' uparathI) bhUko chUTo chUTo bhayaMkara vi. (saM.) bhaya upajAve evuM; vikarALa bhabharI dALa strI, bhabharI rahe tevI rIte rAMdhelI dALa bhayA puM. bhAI; bhiyA (saMbodhana) (2) jamAI mATe bhabharuM vi. bhagayuM; verAI jAya evuM (2) na. jADuM daLeluM saMbodhana (keTalIka jJAtiomAM)(ATha rasamAMno eka anAja bhayAnaka vi. (saM.) bhayaMkara; DarAmaNuM (2) 5. kAvyanA bhamukAvavuM sakri. 'bhabhUkavuM'nuM preraka bhayAvaha vi. (saM.) bhayaMkara; bhayAnaka lakathAnuM mukhya pAtra (2) jaDa, vediyo () va thavuM For Private and Personal Use Only
Page #619
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bharyuM S02 bharAu bhayuM (saM. bhUta, prA. bhUa) thayuM; banyuM (bhUtakALanuM rU5) kanyA maLe evo kuLano mANasa puSkaLatA; Avaro bhayo 5. mAnatA pUrI karyA pachI pUjArInI AziSa (bharatI strI, bharavuM ke bharAvuM te; umaraNa (2) juvALa (3) meLavavIte (2) ud kRtArthatAno saMtoSa thayo hoya ema bharatI-oTa zrI. na.ba.va. bharatI ane oTa (dariyAmAM) bhayobhayo ud. sArI peThe; vAhavAha; ghaNuM sAruM thayuM (2) (lA.) caDatI paDatI -bhara (saM. bhU, prA. bhara uparathI) nAmane aMte lAgatAM bharatharI muM. (saM. bhartuhari) bhartuhari (2) ekatAro 'tenA jeTaluM, te badhuM - AkhuM artha thAya che. (kSaNabhara, vagADI mAganAra jagInI eka jAta divasabhara) (2) vi. barobara jAmeluM, bharapUra, bharadarabAra 5. saMpUrNa rIte bharAyela rAjAnI kacerI paripUrNa. udA. bharajobana bharadvAja muM. (saM.) aMgirA RSinA kuLamAM utpanna thayela bharakUca(-za, sa) strI. (bhara + saM. kUrca tathA kuza) eka RSi (2) eka pakSI paracUraNa nakAmI vastuo ke chokarA ne mANasono bharanidrA strI, gADha UMgha samUha bhoga levo bharathAra paM. (saM. bha4) pati; kaMtha bharakhavuM sakri. (saM. bha) khAvuM (2) karavuM (3) (lA.) bharanIMgaLa na. (bharAvuM + nIMgaLavuM) bharAvuM ne ThalavAvuM bharacaka(-2) vi. (bhara + caka) puSkaLa (2) khIcokhIca te (2) gUmaDAno eka roga bharaDakI strI. (-kuM), bharaDiyuM na. bharaDelA anAjanI eka bharapaTTa ki.vi. joIe teTaluM; atizaya; puSkaLa khAvAnI vAnI bharapAI strI. saMpUrNa patAvaTa (leNuM, khAtuM, hUMDI vagerenI) bharaDavuM sakri. anAjane jADuMjADuM daLavuM; be phADa paDe ema bharapUra vi. puSkaLa (2) pUrepUruM bhareluM (3) kri.vi. daLavuM (ra) samajayA vinA gametema bolavuM pUrepUrI rIte bharaDiyuM ne. bharaDelA anAjanI eka vAnI bharabapora strI. madhyAhana bharaDo DuM bharAI jAya ema AjubAju jorathI vIMTavuM- bharabapore kri.vi. madhyAhane vIMTAvuM te (2) bharaDeluM te ti (3) jAdugarano Tucako bharabharuM vi. koruM; cIkaTa vagaranuM (2) karakaruM; kaNadAra bharaNa na. (saM.) gujarAna (2) AMkhamAM khApariyuM bharavuM bharakhAMkhaLuM na. paroDhiyuM; maLasakuM bharaNapoSaNa na. gujarAna; khAdhAkhorAkI; AjIvikA bharama puM. (saM. bhrama) bhrama; bhrAMti (2) bheda; rahasya bharaNI strI. (saM.) bIjuM nakSatra; gAllI bharamAra strI. khUba hovuM te; atizayatA bharaNI strI. bharavuM te ti (2) bhareluM nANuM bharamAvuM akri. chetarAvuM (2) vahemAvuM (3) bhramamAM paDavuM bharaNuM na. (saM. bharaNa, prA. bharaNa) bharaNI umerI; bharavuM bharamI, (veluM) vi. bhramavALuM; zaMkAzIla bharata paM. (saM.) zrIrAmano bhAI-kaikeyIno putra (2) bharavavuM sakri. TaMgADavuM; laTakAvavuM (2) jovuM (3) duSyatano putra-jenA parathI bhAratadeza nAma apAyuM che. bhaMbheraNI karavI jAtano mANasa (3) jaDabharata (4) bhAratIya nATyazAstranA kartA bharavADa sa.ki. 5. Dhora rAkhI gujarAna calAvanArI eka bharata na. ('bharavuM" uparathI) mApa; pramANa (2) lUgaDA bharavuM sakri. (saM. bharati, prA. bharai) khAlI hoya temAM upara vela, buTTI vagere bharavI te (3) bIbAMmAM rasa mUkavuM, reDavuM, lakhavuM vagere (vAsaNamAM pANI, pAnAmAM reDI pATa banAvavo te (4) masAlo bharI kareluM zAka lakhANa vagere) (2) saMgharavuM (anAja) (3) bharapAI bharatakAma na. bharata bharavuM te karavuM (nukasAnI bharavI) (4) laNavuM; phaLarUpe maLavuM bharatakhaMDa . bhAratadeza (karazo tevuM bharazo.) (5) jame karAvavuM ke mAgatA peTe bharatagUMthaNa na. bharatakAma ane gUMthaNakAma; "embroyaDarI' ApavuM (verA, bhADa, vImo vagere) (2) TIpa ke phALAbharataNuM na. bhAta bAMdhIne laI javAno kapaDAno TukaDa; mAM ApavuM-lakhAvavuM (pAMcaso rUpiyA bharyAM.) (7) bhAtoDiyuM khAlI pada ke nokarI upara sthApavuM; nImavuM (jagAo bharatabhUmi strI, bharatakhaMDa, bhAratadeza bharavI) (8) meLavavuM ekaThuM karavuM bheguM karavuM (sabhA, bharatara(-la) vi. bharatanuM; DhALeluM AizIrvAdano zloka bajAra vagere) (9) gUMthavuM (khATalAnI pATI bharavI) bharatavAkya na. (saM.) saMskRta nATakamAM aMte mukAto (10) bharatakAma karavuM (11) mApavuM (mApiyA ke paTI bharatAra chuM. (saM. bhartu, prA. bhattAra) pati; bhartA vagerethI) (12) pUrNa-samRddha-chatavALuM karavuM (bApanuM ghara bharatiyuM na. ("bharavuM' uparathI) mAlanI kiMmatanI bhare che.) (13) lAdavuM; goThavavuM (bhAra bharavo) vigatavAra yAdI; 'bila' (2) kazAmAM-koImAM mAya barasALa strI. DisALa; cUlA ke sagaDIne UnI teTaluM mApa (3) eka vAsaNa rAkhavAbo bhAga bharatiyo . bharatanuM kAma karanAro (2) nANAM bhare tyAre bharAu vi. bhareluM; puSTa; bharAvadAra For Private and Personal Use Only
Page #620
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bharADI bharADI vi. ('bharAvavuM' uparathI) UMdhAM-cattAM karanAruM; khepAnI (2) cora; uThAvagIra bharANa(-NI) strI. bALakane thato varAdhano roga bharAmaNa na., (-NI) strI. bharata bharavAnuM mahenatANuM bharAva puM. bharAvuM - jamA thavuM te; jatho; jamAva (2) pUrNatA; bharapUratA (3) jamelo OM OM 3 bharAvadAra vi. bharAvavAnuM; hRSTapuSTa bharAvavuM sakri. 'bharavuM' - 'bharAvavuM'nuM preraka bharAvuM akri. 'bharavuM'nuM karmaNi (2) sapaDAvuM; phasAvuM (3) saMtAvuM; lapAvuM (4) tAva dAkhala thavo; tapavuM (zarIra bharAvuM) (5) thAkathI aDakAvuM (cAlIne paga bharAvA) (6) pakaDAvuM; jhalAvuM (jALAmAM chaDo bharAvo) (7) vyApavuM; prasa2vuM (moM phollAthI bharAI gayuM.) (8) purAvuM; rUjha AvavI (gUmaDuM bharAI gayuM.) (9) puSTa thavuM (gAla bharAvA) (10) pUruM thavuM; aMta Avavo (divasa bharAI cUkyo) (11) jAmavuM; ekaThuM thavuM (meLo bharAvo) bharAvo puM. bharAva; bharapUratA bharita vi. (saM.) bhareluM (2) poSaNa pAmeluM bharUca na. (saM. bhRgukaccha, prA.bhruaccha) narmadA nadInA mukha AgaLa AveluM zahera bharUMsA(vadAra, pAtra) vi. bharoso karavA lAyaka; vizvAsu bhaso puM. vizvAsa; khAtarI bharosA(dAra, pAtra) vi. juo 'bharUMsAdAra' bharoMso puM. bharUMso; vizvAsa bharga na. (saM.) teja; jhaLahaLATa bhartA, (-u) puM. (saM.) svAmI (2) poSaNa karanAra bhatrI strI, (saM.) poSaNa karanArI bhartyanA strI. (saM.) niMdA (2) dhutkAra bharyuMpUryuM vi. bhareluM; pUrepUruM [AbAda bharyuMbhAdaryuM vi. (bharavuM + bhadraka, prA. bhadaraa) samRddha; bhalatuM vi. game tevuM; ThAmaThekANA vagaranuM (2) phAlatu; acokkasa; aprastuta bhalapaNana. bhalAI; bhalamanasAI [bhArevajanavakkaravALuM bhalabhaluM vi. kaMI kaMI bhalAI ke moTAIvALuM ke mahattvanuM; bhalamanasAI strI. bhalAI; sajjanatA [udgAra bhalA urdU. 'bhalAbhAI' ke 'bhAIlA' evAM saMbodhanano bhalAI strI. sArApaNuM; sujanatA (2) nekI; sAlasAI (3) bhalA tarIkenI prazaMsA bhalAbhalI strI. sArAsArI; maitrI vajanavakkaravALuM bhalAbhaluM vi. bhalabhaluM; kaMI bhalAI ke moTAIvALuM; bhAre bhalAmaNa(-NI) strI. siphArasa (2) soMpaNa; bhALavaNI bhalAmaNapatra puM., na. bhalAmaNano - siphArasano kAgaLa bhalAza puM. bhalAI; sArApaNuM; bhalamanasAI bhavobhava bhalIbhUMDI strI. sArI athavA kharAba vAta; TIkA ke carcA bhalIvAra puM., strI. sattva; sAra; barakata (2) AvaData; hoziyArI (3) gama [sabhya (4) prAmANika bhaluM vi. (saM. bhadra, prA. bhalla) sAruM (2) mAyALuM (3) bhaluMbUruM vi. sAruM-narasuM (2) yogya-ayogya bhale urdU. ThIka; sAruM; astu bhaleruM vi. bhaluM; sAruM bhalla puM.,na. (saM.) eka jAtanuM ardhacaMdrAkAra bANa (2) ziva (3) bhilALono choDa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhallu(-phlU)ka huM., na. (saM.) rIMcha [mahAdeva; ziva bhava puM. (saM.) saMsAra (2) janma (3) janmAro (4) bhavacakra na. saMsArarUpI cakra; janmamaraNanuM sAtatya [sAgara bhavajala(-La)dhi na.,puM. (saM.) bhavasAgara; saMsArarUpI bhavataraNa na. (saM.) pharIthI janma thavAmAMthI bacI javuM bhavatAraNa vi. (saM.) saMsAramAMthI tAranAra (Izvara) bhavatI strI. (saM.) Apa; tame; suzrI sthaLa bhavadIya vi. (saM.) ApanuM; 'yorsa' (2) Apane lagatuM bhavana na. (saM.) raheThANa; makAna (2) astitva-smAraka [kriyA bhavabhaTakaNa na. (saM.) saMsAramAM vAraMvAra janmavA-maravAnI bhavabhaTakaNa vi. janmamaraNanA pherAM pharyA karanAruM bhavabhUti puM. (saM.) saMskRta bhASAnA eka kavi bhavaraNa na. (saM.) saMsArUpI yuddhabhUmi bhavarasa na. (saM.) bhavarUpI rasa [A saMsAra bhavasAgara, bhavasiMdhu puM. saMsArarUpI samudra; sAgara jevo bhavAI strI. (saM. bhrUkuMsa strIvezadhArI naTa eTale bhavAiyo ane e bhAva - bhAvanA - bhAve te bhavAI) bhapako ke sajAvaTavALI bhajavavAnI viziSTa racanA; eka lokanATya (2) phajetI; bhavADo bhavATavi(-vI) strI. (saM.) saMsArarUpI vana bhavADavuM sa.kri. zobhI UThe tema karavuM; dIpAvavuM bhavADo puM. ('bhavADavuM' dvArA) phajeto; nAmozI bhavAnI strI. (saM.) bhava (rudra)nAM patnI; pArvatI [bhAvi bhavitavya vi. (saM.) bhaviSyamAM thanAruM (2) na. bhaviSya; bhavitavyatA strI. (saM.) nasIba; bhAgya bhaviSya vi. (saM.) AvatA kALanuM bhaviSya na. nasIba (2) dolata; vAraso (3) bhaviSyakALa bhaviSyakAla (saM.) (-La) puM. AvanAra samaya (2) kriyApadano eka kALa For Private and Personal Use Only - bhaviSyakRdaMta na. bhaviSyakALasUcaka kRdaMta bhaviSyavANI strI. bhaviSya bhAkhatI vANI; varatAro bhaviSyavettA puM. bhaviSya jANanAra; jyotiSI [bhRkuTi bhavuMna. (saM. bhramukha, apa. bhauha, bhamuha, bhumuha) bhammara; bhavobhava kri.vi. bhavebhava; dareka janmamAM
Page #621
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhavyo 907 || bhAIbhAMDuM bhavya vi. (saM.) bhaviSyamAM thavA jevuM-banavA jevuM (2) bhejavADa paM. nukasAna (2) herAnagata; pajavaNI gauravazALI; prabhAvazALI (3) mokSanuM adhikArI bhaMjanuM sakri. (saM. maMju) bhAMgavuM bhavyatA strI. prabhAvaktA; bhapako; ronaka bhaTa(-6, Thiyo) na. ghAsa para thatuM eka prakAranuM bIja bhaza(-sa)ko . (saM. bumukSA, mAgadhI bhukkA, de. bhukhA) bhaMDaka (prA. bhaMDaga) bhoMyaruM (2) sTImaramAM phALakAnI pharate icchA; bhAre AturatA (2) khAvAnI bhAre AturatA AvelA trIjA varganA musApharonI jagA bhasavuM akri. (saM. bhayati, prA. bhasaI) kUtarAnuM bolavuM bhaMDakiyuM na. nAnuM bhoMyaruM 2) nakAmo bakavATa karavo bhaMDAra chuM. (saM. bhAMDAgAra, prA. bhaMDAra, bhaMDAAra) bhasma strI. (saM.) rAkhoDI; rakhyA (2) yajJanI ke maMtrelI dhanadhAnya vagere bharI rAkhavAnI jagA; koThAra (2) rAkha (3) dhAtunI vaidakIya rAkha; mAtrA khajAno; saMgraha (3) vahANanA tUtakanI nIceno bhAga bhasmaka vi. (saM.) bALIne bhasma karI de evuM (2) puM. (4) dukAna jamInamAM dATI devuM khAya teTaluM baLI jAya-guNa nakare evo peTano eka roga bhaMDAravuM sakri. bhaMDAramAM mUkavuM (2) chUpAvavuM (3) bhasmagaMdhA strI. (saM.) eka vanaspati; pitapApaDo (2) bhaMDAriyuM na. bhIMtamAM bAraNAvALo gokhalo (2) gADA eka jAtanuM attara eima nIcenI peTI jevI goThavaNa (3) gharamAM oraDAnI bhasmasAt kri.vi. (saM.) tadana baLIne rAkhoDIrUpa karAya pAchaLano nAno khaMDa bhasmIbhUta vi. (saM.) baLIne bhasma thaI gayeluM siMkoca bhaMDArI chuM. (saM. bhAMDAgArika, prA. bhaMDAriA, bhaMDAgAria) bhaLa strI, bhaLI javuM te; milApa (2) prathama bhaLatAM thato khajAnacI; "Trejharara' (2) koThArI (3) tADI ane dArU bhaLa bhAgavI za... maLavA vizenI zarama tUTavI gALavAno dhaMdho karanArI eka jAtano mANasa bhaLakaDuM na bharabhAMkhaLuM; paroDhiyuM; maLasake bhaMDAro paM. gAma ke nAtanA tamAma mANasone apAtuM jamaNa bhaLa(-3)kuDuM vi. bhoLuM; nikhAlasa (2) sAdhuonuM jamaNa guptavAta bhaLatuM vi. bhaLI jAya-maLatuM Ave evuM (2) bhaLatuM; bhaMDo . (hi. bhAMDA) eka prakAranuM vAsaNa (2) bheda; phAlatuM (game tevuM) (3) AbhAsI bhaMDoLa na. (saM. bhAthu = ekaThuM karavuM, prA. bhaMDa) bhegI bhaLabhAMkhaLuM na. bharabhAMkhaLuM; paroDhiyuM; mALakhuM karelI koI paNa mUDI; "phaMDa vAparanuM; paMtyALuM bhaLavuM a.zi. (saM. bhalati. prA. bhalaI) bheguM maLI javuM bhaMDoLiyuM vi. khajAnAne ke bhaMDoLane lagatuM (2) saunA (2) amukanA jevA hovuM; maLatuM AvavuM laMpola vi. (bhama + poluM) aMdarathI poluM, boduM (2) bhaLAmaNa(-Na) strI, bhalAmaNa (2) bhaLAvavuM te; soMpaNa zekhIkhora; baDAIkhora dhATanI bataka bhaLAvavuM sakri. (saM. bhalu, prA. bhalAvia) bhalAmaNa bhaMbhalI strI, (da. bhaMbhA = bherI) sAMkaDA monI badAmanA karavI (2) soMpaNI karavI bhaMbhArava 5. (saM.) gAya, baLadanuM bhAMbharavuM te bhaMga kuM. (saM.) tUTavuM ke bhAMgI paDavuM te (2) toDavuM te; bhaMbheraNI strI, ("bhaMbheravuM uparathI) khoTI uzkeraNI; ullaMghana (3) nAza (4) vighna (5) vaLAMka caDAmaNI [uzkeravuM bhaMga strI. (saM.) bhAMga bhaMbheravuM sakri. bhaMbheraNI karavI; caDAvavuM; khoTI rIte bhaMgaDa vi., pR. ('bhAMgara dvArA) bhAMgano vyasanI; bhaMgaDI bhaMvara pu. (hi.) bharamo; bhramara (2) vamaLa bhaMgANa na. bhaMga (2) tUTa (3) nAsabhAga bhA strI. (saM.) kAMti; teja; AbhA (bApa ke moTAbhAI bhaMgAra . (saM. bhaMgAkara, prA. bhaMgAra) bhAMgelAM vAsaNa bhA . ('bhAI' uparathI) vaDIla mATe saMbodhana (2) dAdA, ke bIjo sarasAmAna bhAI 5. (saM. bhrAtaka, mA, bhAIa) mAjAyo; sahodara bhaMgi strI. (saM.) baMga; vAcAnI cAturI (2) rIta; Dhaba (2) kAmA, mAmA, mAsI vagereno dIkaro (3) koI (3) aMgono maroDa (4) pagathiyuM [vaLAMka-bhaMgi paNa mANasa mATe vivekayukta saMbodhana bhaMgimA strI. (saM.) aMgamaroDa, aMgono (kalAtmaka) bhAIcAro paM. bhAI jevuM vartana; dostI; bhAIbaMdhI bhaMgI jaMgI vi. bhaMgaDa; bhageDI (2) DhaMgadhaDA vagaranuM bhAIjI 5. jeTha; (patnI mATe) patino moTo bhAI bhaMgura vi. (saM.) bhAMgI jAya evuM (2) nAzavaMta; nazvara bhAIbaMdha . mitra; dosta bhaMguratA strI, (-4) na. (saM.) bhaMgura hovuM te; nazvaratA bhAIbaMdhI strI, mitrAcArI; dostI bhageDI vi. bhAMgano vyasanI; bhaMgaDa bhAIbApA pu.ba.va. 'bhAI, bApA' evI namra vinavaNI bhaMjaka vi. (saM.) bhAMganAra; TALanAra (paraduHkhabhaMjaka) ne AjIjIsUcaka zabdo yamadvitIyA bhaMjana na. (saM.) bhAMgavuM te (2) nAza bhAIbIja strI. kArataka suda bIja; eka tahevAra; bhaMjana vi. (saM.) bhaMjakaH bhAMgI-toDI nAkhanAra bhAIbhAMDa na.ba.va. eka mAbApanAM chokarAM mAMDaraDAM For Private and Personal Use Only
Page #622
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bhAIlo bhAIlo puM. bhAI (lADamAM) (2) nAno chokaro bhAIzrI puM.ba.va. (lakhANamAM) vivekanuM saMbodhana bhAIsaMga puM.ba.va. baccAjI; beTamajI (tucchakAramAM) bhAIsAheba yuM.ba.va. moTA bhAI !; sAhebajI ! bhAu puM. (saM. bhrAtR) bhAI (mahArASTramAM) bhAusAheba puM. pezvAIno eka ilakAba bhAkaravaDI strI. juo 'bhAkharavaDI' bhAkhara puM. (saM. khra = zekavuM uparathI) moTo jADo roTalo bhAkha(-ka)2vaDI strI. meMdAnI kaNakanA vIMTAmAM vibhinna sUkA-lIlA masAlA bharI goLa banAvAtuM eka pharasANa bhAkharI strI. (saM. bhaN, prA. bhakhkhu dvArA) jADI kaThaNa roTalI goy bhAkharo puM. bhAkhara (kaDaka jADo roTalo) [AgAhI karavI bhAkhavuM sa.kri. (saM. bhAN) bolavuM (2) bhaviSya kahevuM; bhAkhA strI. bhASA bhAkhoDiyuM na. ghUMTaNiyuM; goThaNa bhAga puM. (saM.) aMza; hisso (2) pustakano hisso (bhAga pahelo) (3) bhAgAkAra (ga.) bhAgadoDa strI. nAsabhAga; doDaMdoDI [Apavo te bhAgabaTAI strI. mahesUla tarIke khetanI Upajano bhAga bhAgalAvAdI vi. bhAgalAnuM himAyatI (vAsaNa) bhAgaluM vi. bhAMgeluM; tUTeluM (2) khokharuM; phATavALuM (mATInuM bhAgalo puM. bhAga; TukaDo (2) mAtAjInA naivedyano thALa bhAgavata vi. (saM.) bhagavAnane lagatuM (2) na. aDhAra purANomAMnuM eka bhAgavuM akri. (saM. bhagna, prA. bhagaMi nAmadhAtu) tUTavuM; kakaDA thavA; nAza pAmavuM (2) dUra thavuM (bho bhAgavo) (3) devALuM kADhavuM (peDhI bhAgI) bhAgavuM akri. nAsavuM; nAsI javuM bhAgavuMsa.kri. kakaDA karavA; toDavuM(2) lUMTIne pAyamAla karavuM (gAma) (3) adA na karavuM; pAchuM na vALavuM (RNa, vyAja) (5) bhAga karavA; bhAgAkAra karavA (ga.) bhAgavuM sa.kri. vaLa caDAvavo (2) dhADa pADI lUMTI levuM bhAgaLa strI. bhAgoLa; gAmanuM pAdara bhAgaMbhAgI strI. juo 'bhAgAbhAga' [(ga.) bhAgAkAra puM. (saM.) bhAgavuM te (2) tethI AvatI rakama bhAgAbhAga(-gI) strI. nAsAnAsa; nAsAnAsI; nAsabhAga bhAgineya puM. (saM.) bahenano dIkaro; bhANo bhAgiyaNa strI. bhAgIdAra strI bhAgiyuM vi. bhAgIdAra; hissedAra bhAgiyoDuM. bhAgIdAra; hissedAra (2) khetInI UpajamAMthI nakkI karelo hisso lenAra kheDu [(3)goThiyo; sAthI bhAgIdAra puM. (bhAga + phA. dAra) bhAgavALo; hissedAra bhAgIdArI strI. bhAgIdArapaNuM; paMtiyALuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir |bhAThelo bhAgIrathI strI. (saM.) gaMgA nadI bhAgu vi. nAsI chUTanAruM (2) beThAkhAu bhAguM vi. ('bhAga' uparathI) -ne kAraNe; lIdhe bhAgecchA strI. (saM.) sukhabhoga bhogavAnI icchA; bhoganI vAsanA bhAgeDu puM. (bhAgavuM uparathI) nAsI janAro bhAgoLa strI. (saM. bhagnatolI, prA. bhaggaolI) zaheranA koTano daravAjo (2) gAmanuM pAdara (3) bajAra; cakaluM bhAgya na. (saM.) nasIba; takadIra; prArabdha bhAgyarekhA strI. (saM.) hatheLImAMnI nasIba batAvatI rekhA bhAgyavazAt kri.vi. (saM.) nasIbajoge bhAgya(vaMta, 0vAna) (saM.), (zALI) vi. nasIbadAra bhAgyavAda puM. niyativAda; daivavAda; 'pheTAlijhama' bhAgyavidhAtA puM. (saM.) bhAgyanA ghaDanAra; paramezvara bhAgyahIna vi. kamanasIba; kamabhAgI bhAgyuMtUTyuM vi. bhAMgeluM-tUTeluM (2) saLaMga ke aTakyA vagara nahi evuM; tUTaka bhAgye, (ja) kri.vi. (saM.) kadAca; javalle; kadImadI bhAjaka huM. (saM.) bhAganAra saMkhyA (ga.) (2) bhAganAra bhAjana na. (saM.) vAsaNa; pAtra (2) (samAsane aMte) For Private and Personal Use Only AdhArasthAna; adhikArI; evo artha batAve che. (kRpAbhAjana) bhAjavuM akri. (2) sakri. bhAMjavuM; toDavuM; bhAMgavuM bhAjI strI. (saM. bharjitA, prA. bhajjiA) zAka lAyaka kumaLA choDa ke tenuM zAka bhAjIkhAu vi. bhAjI khAnAruM (2) tAkAta-zakti vagaranuM bhAjIpAlo puM. tarakArI; bhAjIpAlo ke bakAluM bhAjIpAMu na. pAuM ane (zAka) bhAjInI banelI vAnagI bhAjImULA puM.ba.va. mULo ane tevI bhAjI (2) tuccha lekhAmAM na levA jevI vastu [rakama (ga.) bhAjya vi. (saM.) bhAgI zakAya tevuM (2) na. bhAgavAnI bhATa puM. (saM. bhaTTa, prA. bhaTTa) rAjAonAM guNagAna gAnAra ekajJAtino mANasa (2) khuzAmatiyo; khuzAmatakhora bhATAI strI. bhATanuM kAma (2) khoTI khuzAmata bhATiyaNa strI. bhATiyA komanI ke bhATiyAnI strI bhATiyo puM. (saM. bhaTTa uparathI) e nAmanI eka jJAtino mANasa (2) dUdha vecanAra; ghAMcI (3) kAchiyo (gAmaDAmAM) [cAMduM-cAThuM bhATha strI. (saM. bhRSTa, prA. bhaTTa) cAmaDI cholAI paDeluM bhAThuM na. (saM. bhraSTra, prA. bhaTTa) nadIkAMThAnI retALa jamIna (2) chIcharA pANIvALI jagyA (3) zeraDIno mULavALo kakaDo [eka peTAbhAga bhAThelo puM. (saM. bhraSTa, prA. bhaTTa) anAvila brAhmaNano
Page #623
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhADA gog bhArakhAnuM bhADa strI. (saM. bhArti, prA. bhADI, bADiyA) anAja bhAthIkhatarI 5. sApa, vIMchI vagerenuM jhera utAravA jenI zekavAnI bhaThThI (2) bhADabhUMjAnuM kaleDuM ANa devAya che tevo puruSa bhADabhaMjaNa strI, juo 'bhADabhaMjaNa" bhAthuM na. bhAtuM; musApharImAM sAthe lIdheluM khAvAnuM khAdya bhADabhaMjo . jao "bhADabhUMjo' [(krodhogAra). bhAthuM na. (-tho) 5. (saM. bhastrA, prA. bhatthA) bANa rAkhabhADamAM jAya za... bhale baLI jAya; dIsatuM rahe vAnI kothaLI [vikrama saMvatano agiyAramo mAsa bhADabhUta-bhuM)jaNa strI. bhADabhUjAnI strI dhiMdho karanAra bhAdaravI puM. (saM. bhAdrapada, prA. bhadravaa, bhadavaa) puM. bhADabhUta-bhuM)jo . bhaTTIthI pANIcaNA vagere rokavAno bhAdrapada . (saM.) bhAdaravo mahino [uttarA) bhADavAta chuM. bhADe rahenAra; bhADUta bhAdrapadA strI. pacIsamuM ane chavvIsamuM nakSatra (pUrvA ane bhADA(vakhata, ciThThI) strI, bhADA saMbaMdhI dastAveja bhAna na. (saM.) zuddhi; hoza (2) sAvacetI; kALajI (3) bhADiyo DuM. ('bhADa uparathI) anAja zekavAnuM kANAMvALuM smaraNa (4) samaja; akkala (5) kalpanA; bhAsa hAMlluM [vAparyA badala ApavAnuM nANuM-rakama bhAnabhUluM vi. bhAna bhUleluM; hozakoza gumAvI beTheluM bhADuM na. (saM. bhATaka-bhArta, prA. bhADaa) koI paNa vastu bhAnu chuM. (saM.) sUraja; sUrya striI-patnI bhADUta puM. bhADe rahenAra; bhADavAta ['marsinarI bhAbhI strI, (saM. brAtRchAyA, prA. bhAurjAIA) bhAInI bhADUtI bhADe rAkheluM (2) paisA khAtara kAma karatuM; bhAbhIjI strI, bhAIjInI patnI; jeThANI (2) bhAbhI bhANa puM. (saM. bhAnu, prA. bhANu) bhAnu; sUrya (mAnArthe) kiAkA nI vahu (3) bhAbhI 'bhANa . (saM.) dasa prakAranAM nATyarUpakomAMno eka prakAra, bhAbhu strI, (bhAbhI uparathI) bApanI mA (2) moTA jemAM viTa vagerenAM Atmavacano hoya che. bhAbho chuM. ('bhA' uparathI) kaNabI (2) jaDaso (3) bhANAvahevAra 5. (bhANuM+qhevAra) sAthe besI jamavAno AdarapAtra vaDIla; vRddha Doso (4) sasaro (vahuvArunA saMbaMdha; roTIvahevAra viSayamAM). bhANiyo chuM. (saM. bhAgineya, prA. bhAIeNa) bahenano bhAma paM. bhAmA; bhAminI, strI dIkaro-bhANeja (2) vIMDhALavI paDe evI vastu-sogAta bhAmaTo . ('bhamavuM' uparathI) rakhaDela; uThAvagIra; bhANI strI, bahenanI dIkarI-bhANejI [thALI bhamato cora (2) dharmabhraSTa brAhmaNa viAraNAM bhANuM na. (saM. bhAjana, prA. bhANa, bhAyaNa) pIraselI bhAmaNAM na.ba.va. (saM. bhrAmaNa, prA. bhAmaNa) vAraNAM; bhANeja puM. (saM. bhAgineya, prA. bhAiNenja, bhAyaNijja, bhAmaNI strI. brAhmaNI; brAhmaNa strI bhAINijja) bhANo; bahenano dIkaro bhAmanI strI, bhAminI, strI bhANejavahu strI. bhANejanI vahu bhAmAM strI, (saM.) bhAminI, strI bhANejAM na.ba.va. bahenanAM chokarAM; bhANiyAM bhAmiti strI. (saM.) prakAzanI ghanatA mApavAnuM zAstra bhANejI strI. bahenanI dIkarI; bhANI bhAminI strI. (saM.) strI (2) rUpALI juvAna strI bhANo pu. bhANiyo; bahenano dIkaro[(2) rIta; prakAra bhAga na, (saM. bhAgya, jU.gu.) bhAgya bhAta strI. (saM. bhakti, prA. bhatti) velabuTTIvALI chApa bhAyaDo 5. ('bhAI' uparathI) puruSa (2) pati [pitrAI bhAta . (saM. bhakta, prA. bhatta) rAMdhelA cokhA (2) bhAtuM bhAyAta 5. ('bhAI uparathI) pitrAI (2) rAjAno (kAmagIrInI jagA upara laI javAnuM) (3) 5., na. bhAyAtI vi. bhAyAtane lagatu DAMgara svibhAvanuM DhIluM; pocuM bhAga na. (saM. bhAgya) bhAyaga; bhAgya; nasIba bhAtakhAu vi. vadhAre pramANamAM bhAta khAnAruM (2) bhAra muM. (saM.) vajana (2) covIsa maNanuM vajana bhAtadALa na.ba.va. bhAta ane dALa ke tenuM sAduM bhojana (kapAsanA tola mATe) (3) vIsa tolAnuM ke eka bhAtabhAtanuM vi. raMgaberaMgI; tarehavAra; bhAtIgara tolAnuM vajana (4) amuka tolA jeTaluM te. (paisAbhAra, bhAtiyuM na. bhAta kADhavAno tAvetho ke jhAro (2) bhAta ratIbhAra) (5) (ghaNuMkharuM pu.ba.va.) gajuM; guMjAza - osAvavAno kANAMvALo Topalo ke tenuM pAtra (enA te bolavAnA zA bhAra ?) (6) graha, dazA bhAtIluM(-gara, gaLa) vi. raMgaberaMgI; bhAtabhAtanuM ke maMtarajaMtaranI asara (7) jatho; samUha. (8) bhAtuM na. musApharImAM sAthe lIdheluM khAvAnuM khAdya; bhAthuM apaco, ajIrNa (9) javAbadArI; jokhama (10) (2) TImaNa vajana; vakkara; vaTa (11) AbhAra; pADa bhAtoDiyuM na. juo "bharataNuM'. bhArakSama vi. bojo uThAvI levA zaktizALI bhAthI puM. (saM. bhastrA, prA. bhatthA) bahAdura laDavaiyo (2) bhArakhamuM vi. bhAra-boja sahana karanAruM ['guDjha Trena saMgAthI sAthI (3) bhavAImAM mazkarAno veSa lenAra bhArakhAnuM na. bhAra bharavAnuM vAhana (2) mAlagADI; For Private and Personal Use Only
Page #624
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhAra 6 = 6 | bhAvana bhArajA strI. (saM. bhA) bhAryA, patnI bhAroTiyuM na. (-yo) 5. bhAraTiyo; mobha, pATaDo bhArajhaluM vi. bhAraboja jhIlanAruM; bojo uThAvI lenAra bhAroTI strI, lAkaDAnI bhArI (2) poTalI khamatIdhara; dharakhama bhArobhAra ki.vi. sarakhe vajana (2) pUrepUruM; bharapUra bhAraTiyuM na., (-yo) 5. bhAravaTiyo; mobha; pATo bhArgava paM. (saM.) parazurAma (ra) zukrAcArya (3) vi., bhAraNa na. dabANa; vajana (2) bhAravuM - rAkhamAM dAbavuM paM. bhUgunA vaMzamAM janmelo te (3) vazIkaraNa; jAdu nAma bhAryA strI. (saM.) patnI; ardhAginI bhArata pu., na. (saM.) bhAratadeza (ra) mahAbhAratanuM TUMkuM bhAla na. (saM.) kapALa; lalATa (bAjuno pradeza bhAratavarSa pu., na. bhAratadeza; hiMda bhAla na. bhAThAnI jamIna (2) puM, na. dhoLakAnI AjubhArataratna vi. (saM.) rASTrapati taraphathI viziSTa vyaktinuM bhAlacaMdra . (saM.) ziva; mahAdeva thatuM eka prakAranuM sanmAna bhAlatala na. (saM.) lalATanI sapATI bhAratavAsI vi. (saM.) bhAratanuM vatanI-rahevAsI bhAlarekhA strI, (saM.) kapALamAM paDatI rekhA-karacalI bhAratI strI. (saM.) vANI; sarasvatI (2) saMnyAsIonA bhAlalocana chezaMkara; mahAdeva dasa vargomAMno eka (3)bhAratamAtA (4) saMskRta bhASA bhAlApheMka strI. lAMbA, pAtaLA bhAlAne zakya eTale dUra (5) bhAranI vRtti [hiMdustAnI, bhAratano vatanI pheMkavAnI aMgleTika prakAranI eka harIphAI bhAratIya vi. (saM.) bhAratavarSanuM ke tene lagatuM (2) bhAlALuM vi. bhAlAvALuM (2) aNIdAra bhAratIyavidyA strI. prAcyavidyA; "inDolojI" bhAliyA pu.ba.va. (bhAlanA) ghauMnI eka jAta bhArathI vi., 5. dazanAmI saMnyAsIono eka phirako bhAliyuM vi. bhAla pradezane lagatuM bhAradarzaka vi. (saM.) bhAra-vajana darzAvanAra bhAlu na. (. bhaluka) rIMcha (2) phAla; rAuDI bhAradvAja vi. bhAradvAja RSinA vaMzanuM (2) 5. agastha bhAluM na. (-lo) 5. (saM. bhalla, prA. bhallA ) eka RSi (3) na. eka pakSI hathiyAra kei tenuM pAnuM bhAraboja paM. bhAra: vajana (2) javAbadArI bhAloDuM (DiyuM) . (saM. bhallakUTa, prA. bhalloDaa) tIra bhArapUrvaka kri.vi. (saM.) nizcitatatAthI; nizcayapUrvaka bhAva 5. kiMmata; dara bhAramApaka yaMtra na. (saM.) vajana mApavAnuM yaMtra bhAva 5. (saM.) astitva; hayAtI (2) prakRti; svabhAva bhArayaSTi strI, (saM.) kAvaDa (3) irAdo; matalaba (4) vRtti; lAgaNI (5) bhArayukata vi. (saM.) vajana vadhAranAra; vajanavALuM tAtparya abhiprAya (6) ceSTA; abhinaya (7) heta; bhAravaTa(-Tiyo) puM. ADasara; mobha prIti; gamo (8) AsthI (9) Arya ! pUjaya ! bhAravakkara chuM. bhAraboja; vakkara; mobho (2) Ijata (nATakamAM saMbodhana) (10) sthiti; svarUpa. udA. bhAravAhI(haka) vi. (saM.) bhAra vahana karanAruM (2) ziSyabhAva; puruSabhAva (11) guNavattA javAbadArI uThAvanAruM bhAvaka vi. (saM.) kAvyano marma anubhavanAruM, sahRdaya (2) bhAravuM sakri. ("bhAra' uparathI) rAkhamAM dAbI rAkhavuM puM. nATakano prekSaka (davA) (2) vazIkaraNa karavuM; mohita karavuM bhAvakatva na. (saM.) sahRdayatA (nATya) vicanAruM bhArAkrAMta vi. (saM.) bhArathI ladAyeluM bhAvakhora vi. (saM., phA.) bhAva khAnAruM; moTA bhAve bhArADI vi. kharAMTa; bharADI; mAthAbhAre [vALuM bhAvagata vi. (saM.) Atmagata; AtmalakSI mArI vi. (saM. bhAra, prA. bhAraa - I) bhAre; bhAra- bhAvagIta na. aMtaranI UrmiomAMthI nIkaLelI geya bhArI strI. nAno bhAro; moTI jhUDI kAvyaracanA - bhAvapradhAna gIta bhAre vi. (saM. bhArika, prA. bhAria) vajanadAra; hevI' bhAvagrAhI(haka) vi. (saM.) tAtparya-marmane pakaDI lenArI (2) muzkela (3) kImatI (4) pacavAmAM muzkela evuM bhAvaTa-Tha) strI. (saM. bhAvavRtti, prA. bhAvaDhi) upAdhi; (khorAka, pANI vagere) (5) ki.vi. ati; khUba jaMjALa (2) ucATa ke rUkha vagere bhArekhama vi. (saM. bhArakSama) AbarUdAra; mobhAvALuM (2) bhAvatAla puM. (saM.) vastunI kiMmata ke bhAva - tenI vadhaghaTa gaMbhIra (3) moTAInA DoLavALuM striI bhAvatuM vi. manane gamatuM (2) baMdhabesatuM bhArevAI strI, (saM. bhAravAhikA) sagarbhA; garbhavatI bhAvatRpti strI. (saM.) mAnasika saMtoSa bhAro 5. (saM. bhAra, prA. bhAraa) ghAsa, lAkaDAM vagerene bhAvadarzana na. (saM.) hRdayanI lAgaNI vyakata karavI te ekatrita bAMdhatAM thato boja; jhUDo; moTuM vajana (2) bhAvana na. (saM.) AsvAdana (2) bhAvanAH dhyAna (3) khullA saDhano cheDo maheNuM (4) veza (5) paryAlacana; samIkSA For Private and Personal Use Only
Page #625
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhAvanA 7 8 [bhAsavuM bhAvanA strI. (saM.) kalpanA; dhAraNA (2) AsthA (3) lAgaNIzIla (4) vevale (5) 5. (kaTAkSamAM) banevI abhilASA; kAmanA (4) paTa; puTa (5) anuzIlana; bhAve prayoga kuM. (saM.) jemAM kriyApadano bhAva e ja kartA dhyAna; ciMtana (6) jaina maMdiramAM pUjAveLAe vAgho hoya tevo prayoga sAthenuM stavanagAna [ke lAgaNIbhareluM bhASaka chuM. (saM.) bolanAra ke vaktA; kahenAro bhAvanA(pradhAna, zIla) vi. svabhAve vizeSa lAgaNIvALuM bhASaNa na. (saM.) bolavuM te (2) vyAkhyAna ke pravacana bhAvanAvAdI chuM. (saM.) bhAvanAnuM jIvanadaSTimAM mahattva bhASaNakhora vi. vadhu paDatAM bhASaNa ApanAra; bhASaNo ApanAra; AiDiyAlisTa riAkhavA te para bhASaNo karavAnI TevavALuM biAjI bhAvaniyamana na. (saM.) bhAvatAla niyamanamAM ke kAbUmAM bhASaNakhorI strI, vadhu paDatAM bhASaNo karavAM te; bhASaNabhAvapatraka na. cIjavastuonI kiMmata darzAvatI yAdI bhASaNabAjI strI, vadhAre paDatAM bhASaNa karavAM ke karAvavA bhAvapalaTo chuM. hRdayanA bhAvanuM ke prema tathA AdaranuM badalAI javuM te bhASaNaveDA pu.ba.va. vadhu paDatAM bhASaNo karavAnI vRtti bhAvaprastAva muM. nividA; 'TenDara bhASaNiyuM vi. bhASaNa karyA karavAnI TevavALuM bhAvabharyuM vi. bhAvathI bharyuMbharyuM; bhAvamaya bhASA strI. (saM.) yAdacchika vAcika saMketonI eka evI bhAvabhInuM vi. hRdayanA udAttabhAvathI taraboLa vyavasthA jenA vaDe koI paNa eka sAmAjika jUthanA bhAvamaya vi. (saM.) bhAvapUrNa sabhyo ekabIjAno sahakAra sAdhe che ane ekabIjAnA bhAvamayatA strI. (saM.) bhAvapUrNa hovuM te [(pratibhA) saMparkamAM rahe che. (2) bolI; vANI; jabAna bhAvayitrI vi. strI. sAhityakalAnuM bhAvana karanArI bhASAkarma na. (saM.) bhASAne anulakSIne thatI kAmagIrI bhAvavAcaka vi. (saM.) bhAva batAvanAruM (nAma). bhASAkIya vi. (saM.) bhASA vizenuM; tene lagatuM bhAvavuM a.kri. (saM. bhAvayati, prA. bhAvai) gamavuM (2) bhASAgata vi. (saM.) bhASAmAM raheluM viAhitAmAM doSa bhavADavuM (3) pasaMda paDavuM bhASAdoSa chuM. (saM.) bhASAnA prayogamAM ke tenI arthabhAvazUnya vi. (saM.) bhAva-lAgaNI vagaranuM; zuSka bhASAprayoga kuM. (saM.) bhASAno prayoga-upayoga bhAvavAhI vi. (saM. bhAvavAhin) bhAvathI bhareluM (2) bhASAprema chuM. (saM.) potAnI bhASA pratyeno anurAga bhAvavAhaka bhASAphera puM. (saM.) bhASAno pheraphAra (2) vi. bhASAnA bhAvavimocana na. vivecana; kathArsisa" pheraphAravALuM bhAvasAhacarya na. (saM.) bhAvo-vicAronuM sAtatya bhASAlakSI vi. (saM.) arthanA nahi paNa bhASAnA lakSavALuM bhAvAtmakavi. (saM.) hayAtI ke sthiti batAvanAruM; asti- bhASAvikAra chuM. (saM.) bhASAdoSa vAcaka(2) satya; vAstavika (3) bhAvavALuM; bhAvamaya bhASAvijJAna na. (saM.) bhASAzAstra; "siMgvisTiksa' bhAvAnuvAda puM. (saM.) zabdazaH nahi paraMtu tAtparyasUcaka bhASAvida paM. (saM.) bhASAno jANakAra-jJAna dharAvanAra anuvAda [thavo te bhASazAstra na. bhASAnuM vijJAna; "phAilolaoNjI' bhAvAnubhUti strI. (saM.) (kalAkRtinA) bhAvano anubhava bhASAzAstrIpuM. bhASAzAstra jANanAra; teno jJAtA priyoga bhAvArtha chuM. (saM.) matalaba; tAtparya bhASAsaMkaraNa kuM. (saM.) judI judI bhASAono mizra zabdabhAvAveza (saM.) bhAvano Aveza-umaLako AiMka bhASAMtara na. (saM.) anuvAda; tarajumo; "TrAnsalezana bhAvAMka chuM. (saM.) kiMmatano AMka; bhAvanuM sUcana karato bhASAMtarakAra 5. anuvAdaka, bhASAMtara karanAra bhAvi vi. (saM.) bhaviSyanuM ke bhaviSyamAM thanAruM (2) na. bhASita vi. (saM.) bolavAmAM AveluM; kaheluM (2) na. bhaviSya; nasIba, bhAgya vacana; ukti ['hindIbhASI bhAvika vi. (saM.) AsthAvALuM (2) marmajJa; bhAvuka -bhASI vi. bolanAra (samAsamAM uttarapada tarIke) udA. bhAvikathana na. (sa). bhaviSya bhAkhavuM te; bhaviSyakathana bhASya na. (saM.) vistRta vivaraNa bhAvita vi. (saM.) ciMtaveluM (2) pAsa dIdheluM (3) bhASyakAra chuM. (saM.) bhASya karanAra-racanAra bhAvika; bhAvanAvALuM (4) zuddha; nirdoSa bhAsa puM. (saM.) AbhAsa; bhrAMti (2) khyAla; chApa (3) bhAvitAtmA 5. sthira prajJAvALo; sthitaprajJa sarakhApaNuM; -nA jevuM dekhAvuM te (4) jhAMkho prakAza bhAvilakSI vi. (saM.) bhAvine lakSa karatuM (2) bhaviSyamAM (5) eka saMskRta nATakakAra vikase tevuM; "prospekTiva' [bhAgya bhAsamAna vi. (saM.) bhAsatuM; dekhAtuM bhAvI vi. (saM.) bhAvi; bhaviSyanuM (2) na. nasIba; bhAsavuM a.kri. (saM. bhAsati, prA. bhAsaI) dekhAvuM (2) bhAvuka vi. (saM.) vicArazIla (2) rasajJa; sahRdaya (3) samajAvuM lAgavuM (3) prakAzavuM For Private and Personal Use Only
Page #626
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhAskaro SOE ( bhiMDa-Da)mALa bhAskara chuM. (saM.) sUrya; bhAnu; ravi bhikabuta-khu) paM. bauddha dharmano sAdhu bhAskarAcArya puM. (saM.) prasiddha gaNitI ane khagoLazAstrI bhikSA strI. (saM.) bhIkha (2) bhikSAmAM maLelI vastu bhAsvata (-2) vi. (saM.) prakAza karanAruM; jhaLahaLatuM bhikSATana na. (saM.) bhikSA mATe karavuM te bhAsvaratA strI. (saM.) tejasvitA; prakAzitatA bhikSAna na. (saM.) bhIkhI ANeluM anna bhALa strI, (bhALavuM uparathI) patto khabara (2) saMbhALa bhikSApAtra na, (saM.) bhIkha-bhikSA mAgavAnuM vAsaNa bhALavaNa(CNI) strI. suparata; soMpaNI (2) bhalAmaNa bhikSArtha vi. (saM. bhikSArthinuM) bhikSA mAganAra bhALavavuM sakriya bhALa rAkhavA soMpavuM (2) siphArasa karavI bhikSAvRtti strI. (saM.) bhikSAthI calAveluM gujarAna; bhALavuM sakri. (saM. bhAlayate, prA. bhAla) jovuM; bhikSAno dhaMdho [(3) bauddha sAdhu avalokavuM; dekhavuM bhikSu,(ka) puM. (saM.) mAgaNa (2) bhikSA upara nabhanAra bhAMkhoDiyuM na. DhIMcaNa; goThaNa bhikSukI(-NI) strI. strIbhikSu bhAMga strI. (saM. bhaMga, prA. bhaMgA) gAMjAnI kaLI tathA bhikhAracoTa vi. bhikhArI jevuM (2) bhUkha pAMdaDAM (2) tenuM banAveluM pINuM ['sabaTijI bhikhAraNa strI, mAgaNa strI bhAMgato(-pho)Da strI. bhAMgavuM ane toDavuM-phoDavuM te; bhikhAravuM vi. (2) na. bhikhArI (tucchakAramAM) bhAMgaruM vi. khAMDatAM bhAMgI jAya tevuM (cokhA) bhikhAraveDA pu.ba.va. bhikhArInA jevuM vartana bhAMgaro chuM. (saM. bhRgarAja, prA. bhaMgarA) eka vanaspati bhikhArI vi. (2) puM. (saM. bhikSAcarI, prA. bhikhkhAaria) (2) gAMjAnAM pAkaTa pAna, DALI ane biyAMno bhUko bhIkha mAganAra; mAgaNa bhAMgavuM a.kri. (saM. bhagna, prA. bhagai nAmadhAtu) kakaDA bhikhArIveDA pu.ba.va. juo "bhikhAraveDA" thavA; tUTavuM; bhAgavuM (2) sAki, kakaDA karavA; toDavuM bhikhAruM vi. (2) na. bhikhArI (tucchakAramAM) (3) (gAma) lUTI-bALI pAyamAla karavuM bhikhu chuM. (pAlI) bauddha sAdhu-bhikSuka bhAMgyuMtUTyuM vi. bhAMgeluM-tUTeluM piMcAta bhijAvavuM sakri. "bhIjavuM'nuM preraka bhAMjaga(-)Da strI. (bhAMgavuM + ghavuM) takarAra (2) bhijAvuM akri. "bhIjavuMnuM karmaNi bhAMjaga(-ghoDiyuM vi. gUMcavaNabhareluM, goTALAbhareluM (2) bhiDAvavuM sakri. "bhIDavuMnuM preraka (2) kasavuM; bAMdhavuM. bhAMjagaDa karanAruM; paMcAtiyuM (bAraNAM bhiDAvyAM nathI.) (3) dabAvavuM; bheTavuM (4) bhAMjaNI strI. (saM. bhaMjana, prA. bhaMjaNa) vaheMcaNI (2) gUMcavADAmAM nAkhavuM; gabharAvavuM (5) aMTasa paDAvavI bhAga; hisso (3) moTAmAMthI nAnA ane nAnA- (6) dhamakAvavuM [(3) saMkaDAyuM; dabAvuM mAMthI moTA parimANamAM rakamane pheravavAnI rIta (ga.) bhiDAvuM a.ki. "bhIvuM'nuM karmaNi (2) bhIDamAM Ava bhAMjavuM sakri. (saM. bhaMjati, prA. bhaMjaI) bhAMgavuM; toDavuM bhitti strI. (saM.) bhIMta bhAMDa kuM. (saM. bhaMDa, prA. bhaMDa) mazkaro (2) bIbhatsa bola, bhitticitra na. bhIMta paranuM citra; "phresko' ['posTara' cALA vagerethI hasAvI khela karanArI jAtano mANasa bhiripatra na. (saM.) dIvAla para coMTADavAno chApelo patra; (3) vi. asabhya; nirlajja bhidura vi. (saM.) bhAMgI paDe tevuM; baraDa bhIMjAvuM bhAMDa na. (saM.) pAtra; vAsaNa bhikhAvuM a.ki. ("bhInuM uparathI) bhInuM thavuM; palaLavuM; bhAMDa na. uttarapradezanuM eka lokanATya bhinna vi. (saM.) juduM; pheravALuM (2) bhAgeluM bhAMDaNa na. ('bhAMDavuMuparathI) gALAgALI; bhAMDavuM te bhinnatA strI. (-q) na. (saM.) judApaNuM (2) vi. mAMDaNavALuM; bhAMDatuM bhinabhAva . (saM.) judAI; bhedabhAva bhAMDarAM (saM. bhAMDarUpa, prA. bhaMDerUa) na.ba.va, bhAMDuo bhiruci vi. (saM.) judI rucivALuM bhAMDavuM sakri. (saM. bhaMDate, prA. bhaMDai) gALa devI (2) bhinnavarNa (-Na, ya) vi. (saM.) judA prakAranA badagoI karavI (3) Thapako Apavo akSarovALuM (2) judI jAtinuM bhAMDabhAMDA zrI. gALAgALI bhiraMDela na. kokamanuM tela bhAMDAgAra na. (saM.) bhaMDAra svijana bhillu chuM. ramatano sAthI; bheru bhAMDa na. (saM. bhAMDuka, prA. bhaMDaa) bhAI bahena vagere bhiSaka, (-ga, ja) puM. (saM. bhiSaka-gu) vaidya bhAMDo chuM. (saM. bhADa) bogharaNuM; pahoLA moDhAnuM tAMbaDI bhiSagAlaya na, (saM.) vaidhanuM davAkhAnuM jevuM pAtra (2) (lA.) maMDe; bheda; rahasya bhistI 5. pakhAlI kiThaNa cho; bhIMgaDuM bhAMbharavuM a.ki. gAyanuM barADavuM sviAda vagaranuM bhiMgaDuM na. (prA. bhiMga = baLelo bhAga) chAla ke cAmaDInuM bhAMbharuM(-LuM) vi. (saM. prA. bhaMbhala) kharasUra; khAruM (2) bhiMDa(-Di)mALa strI. gophaNa For Private and Personal Use Only
Page #627
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bhiMchA bhichAM na.ba.va. juo 'bhIMchAM' bhijavavuM sa.kri. juo 'bhIMjavavuM' bhiMjAvuM akri. juo 'bhIMjAvuM' bhiMDI strI. juo 'bhIMDI' bhiMDo puM. juo 'bhIMDo bhita strI. juo 'bhIMta' bhitapatra na. juo 'bhIMtapatra' bhitiyuM na. juo 'bhIMtiyuM' bhisa strI. juo 'bhIMsa' bhisavuM sa.kri . juo 'bhIMsavuM' bhI strI. maya; kara [bhIkhIne meLavelI vastu-cIja bhIkha strI. (saM. bhikSA, prA. bhikkhA) bhIkhavuM te (2) bhIkhavuM sa.kri. (saM. bhikSate, prA. bhikbai) kherAta mAgavI (2) a.kri. bhikhArI thavuM bhIcaDavuM sakri. bhIMsIne dabAvavuM bhIjavavuM sakri. juo 'bhIMjavavuM'bhInuM thavuM; palaLavuM bhIjavuM a.kri. (saM. atyaMyate, prA. bhinnai) bhIjavuM; bhIDa strI, (de. bhiDa = bhADavuM) giradI (2) taMgI (3) 61 3 puM. bhIDo ojAra (suthAranuM) bhIDabhaMjana vi. (saM.) bhIDa bhAMge evuM: paragaju (2) puM. prabhu (3) (lA.) hanumAna bhIDabhADa strI. (saM.) bharAvo; giradI bhIDavuM sa.kri. (saM. abhyaTati, prA. abhii) vAsavuM; baMdha karavuM (2) kasavuM; bAMdhavuM (3) dabAvavuM; bheTavuM (4) kri. jhUjhavuM; bhaDavuM bhIDo puM. lAkaDuM bhIDavA mATenuM suthAranuM eka ojAra (2) sakaMjo; phasAmaNa (4) jhaghaDo; laDAI bhIta vi. (saM.) bhaya pAmeluM; DareluM bhItara na. (saM. atyaMtara, prA. abhitara) aMdarano bhAga (2) dila; haiyuM (3) nA. aMdaranI bAjue (4) vi. aMdara bhImasena puM. (saM.) juo 'bhIma' bhImA strI. (saM.) durgA bhIru puM. bhillu; bheru bhIti strI. (saM.) bIka; Dara; bhaya (2) saMdeha: zaMkA bhInAza strI. bhInApaNuM; ArdratA; bheja bhInuM vi. (de. bhiMjA = nAhavuM e dvArA) palaLeluM (2) zyAma. udA. bhInevAna [zAmaLuM; zyAma bhInevAna ve. (bhInuM+vAna) pAke raMga hoya evuM (2) bhIma vi.saM.) bhayaMkara; vizALa (2) puM. pAMca pAMDavomAMno bIjo; bhImasena eikAdazI bhImaagiyAraza(-sa) strI. jeTha suda agiyArasa; nirjalA bhImakAya vi. (saM.) bhIma jevI moTI baLavAna kAyAvALuM; jabaruM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhuTTo (Dho, ko) [ANasa bhIru vi. (saM.) bIkaNa; Doka bhIrutA strI. DarapokapaNuM; kAyaratA bhIla puM. (saM. bhilla, prA. bhilla) eka rAnI prajAno bhIlaDI strI. bhIla jAtinI ke bhIlanI strI bhIlI vi. bhIla saMbaMdhI (2) strI. temanI bolI bhIlI strI. goLanI cAkI bhISaNa vi. (saM.) bhayaMkara; bihAmaNuM bhISaNatA strI. (saM.) bhIpaNapaNuM; bIpA hovuM te bhISma vi. (saM.) bhayaMkara (2) puM. zAMtanu ane gaMgAno putra [ke mahAna pratijJA bhISmapratijJA strI, (saM.) bhISmapitAmahe lIdhela tevI dRDha bhIMga kuM. kAca bhI(-bhi)gaDuM na. juo 'bhiga' |ladharavadhara vALa bhI(-bhi)chAM na.ba.va. (kapAvavAnA thayelA) moTA vALa; bhI(-bhi)javaNa strI. bhIjavavAnI kriyA bhI(-bhi)javavuM sa.kri. palALavuM; bhInuM karavuM bhIM(-bhi)javuM akri. bhInuM thavuM; palaLavuM bhI(-bhi)jAvuM akri. bhIMjavuM; palaLavuM bhI(-bhi)DI strI. (saM. bhiDA, bhiDiA) zaNanI jAtano choDa (2) enI chAlanA kaDhAtA resA bhIM(-bhi)Do puM. (saM. bhiDA, prA. bhiDiA) zAkanI eka khAsa ziMgono choDa ke tenuM phaLa [gapa; topa bhIM(-bhi)Do puM. (bhIDo ke bhIMDI parathI) pheluM; harakata (2) bhI(-bhi)ta strI. (saM. bhitti, prA. bhitti) dIvAla bhI(-bhi)tapatra na. samAcAra vagerenI jAherAta mATe bhIMta para karAtuM lakhANa; dIvAlapatra bhI(-bhi)tiyuM na. nAnI pAtaLI bhIMta bhIM(-bhi)sastrI. bhIMsAvuM te; dabANa; dhakko moTI bhIDa bhI(-bhi)sAbhI(-bhi)sa strI. ghaNuM bhIMsavuM ke bhIsAvuM te; bhIM(-bhi)sAvavuM sakri'bhIMsavuM'nuM preraka bhI(-bhi)sAvuM akri. 'bhIMsavuM'nuM karmaNi bhu na. juo 'bhU' For Private and Personal Use Only eMThavADa bhukta vi. (saM.) khAdheluM; bhogaveluM bhuktazeSa vi. (saM.) eMTho mUkelo khorAka; ucchiSTa; bhukti stra. (saM.) bhoga; saMsArasukha (2) bhojana bhukhALavuM vi. ('bhUkha' uparathI) khAudharuM bhuja puM. (saM.) AMgaLInAM TocakAMthI khabhA sudhIno saMpUrNa hAtha; bAhu; bhujA (2) bAju (ga.) bhujabaMdha chuM. (saM.) bAjubaMdha (2) bAhubaMdha bhujaMga, (ma) puM. (saM.) sApa (2) strIno yAra bhUjaMginI strI. sApaNa; nAgaNI bhujaMgI chuM. (saM.) eka chaMda mujA strI. (saM.) juo 'bhuja' {(2) goLa vaMtAka bhuTTo(-TTo, To) puM. (saM. bhRSTa, prA. bhuTTha) makAidoDo
Page #628
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bharATuM-yu)) 9 1 1 [bhUgoLavettA bharATuM-muM) vi. bebAkaLuM; bAvaruM, raghavAyuM (2) bhuMDApo . juo 'bhaMDApo" kAmavihvaLa (Dhora) bhaMDAza strI. juo 'bhaMDAza' bhulakaNuM vi. bhUlI javAnI TevavALuM bhuMDuM vi. juo "bhUMDuM bhulabhulAmaNI strI, bhUlA paDI javAya tevI vAMkIcUMkI bhUMsavuM sakri. juo 'bhUMsavuM racanA (2) aTapaTI kAmagIrI viAta ke ghaTanA bhusAvavuM sakri. juo "bhUMsAvavuM bhulabhulaiyA si. bhulabhulAmaNI 2) bahu gUMcavaDAvALI bhUMsAvuM a.kri. juo "bhUMsAvuM bhulavaNa(CNI) strI, bhulAvavuM-bhUlavuM te; brama bhUta-bhu) na. (bALabhASAmAM) pANI bhulAmaNuM vi. bhulakaNuM (2) bhulAve tevuM bhU strI. (saM.) pRthvI; bhUmi (2) dharA; dharatI; jamIna bhulAvavuM sakri. 'bhUlavuM'nuM preraka bhUkarI strI. (-ro) 5. bhUko, je bhulAvuM a.kri. "bhUlavuM'nuM karmaNi bhUkaMpa chuM. (saM.) dharatIkaMpa, pRthvInuM hAlavuM te bhulAvo . bhulavaNI; bhrama bhUkaMpavijJAna na, bhUkaMpa ane tenI tIvratA vagerenAM kAraNo bhuva strI. ('bhU parathI) bhUmi; pRthvI samajavA-samajAvavA mathatuM vijJAna, 'sismolaoNjI' bhuvana na. (saM.) jagata; loka bhUkaMpavidyA strI. juo 'bhUkaMpa vijJAna bhuvanatraya na. (saM.) traNa loka (svarga, mRtyu, pAtALa) bhUkaMpazAstra na. juo 'bhUkaMpavijJAna bhuvanezvarI strI. (saM.) eka devI ke zakti (2) prabhunI bhUkI strI. (saM. bhagna, prA. bhugga) bArIka cUrNa mAyA zakti bhUkebhUkA .ba.va. cUrecUrA bhuvara (-UMka) . (saM.) bhUloka ane sUrya vacceno loka bhUkendra na. (saM.) pRthvInuM madhyabiMdu bhuvalakapuM. (saM.) cauda bhuvana ane sAta lokomAMno eka bhUkendrIya vi. (saM.) pRthvInA madhyabiMdune lagatuM bhusako muM. bhusko; kUdako bhUko 5. cUro; cUrNa; "pAuDara' bhusADavuM sakri. bhUsADavuM; kADhI nAkhavuM bhUkha strI. (saM. bhabhukSA, prA. bhukhI, bahukhA) sudhA; bhusAvavuM sakri. "bhUMsavuM'nuM preraka khAvAnI talapa (2) icchA; lAlasA bhusAvuM a kri. "bhUMsavuM'nuM karmaNi bhUkhaDIbArazana-sa) vi. (ekAdazI pachIne divase hoya bhuskopuM. kUdako; bhUsako tevuM) khAuMkhAuMnI dAnatavALuM (2) kaMgAla; garIba bhuka strI. juo 'bhUka' bhUkhaDuM vi. bhUkhALavuM (2) kaMgAla; taMgImAM AveluM muMkavuM sakri. juo 'bhUMkavuM" bhUkhamaro chuM. bhUkhathI maro thavo te; bhUkhathI cImaLAvuM ke bhuMkAvavuM sakri. juo 'bhUkAvavuM maravuM paDe che ke tevI dazA muMkAvuM a.kri. juo 'bhUkAvuM' bhUkhara vi. (saM. uSara) Ukhara (2) verAna; ujjaDa bhuMgarA pu.ba.va. juo "bhUgarA' bhUkharuM vi. kAMIka jhAMkhA rAkhoDI raMganuM (2) phIkuM bhuMgareTa strI. juo "bhUMgareTa' bhUkhahaDatAla strI. ekathI vadhu mANaso virodhamAM upavAsa bhuMgaLa strI, juo "bhuMgaLa upara UtarI besI jAya tevo dekhAva; "haMgara sTrAika bhuMgaLabhaTiyuM na. juo "bhUMgaLabhaTiyuM" bhUvuM vi. (saM. bubhulita, prA. bahakhi) jene bhukha bhuMgaLabhaTiyo chuM. juo "bhUMgaLabhaTiyo' lAgI hoya tevuM (2) lAlacu (3) garIba bhuMgaLiyo chuM. juo 'mUMgaLiyo' bhUkhyuM pAnuM vi. bhUkhyuM; sAva bhUkhyuM bhuMgaLI strI. (da. bhugala) juo 'bhUMgaLI bhUgarbha paM. (saM.) pRthvInA peTALa pradeza (2) lapAvuM-saMtAvuM bhuMgaLuM na. (da.bhugala) juo 'bhUMgaLuM [nirupadravI pazu bhUgarbhavidyA strI, bhUgarbhazAstra na. (saM.) pRthvInA bhuMDa na. (saM.) bhUMDa; DukkaranA varganuM vastImAM rahetuM eka peTALanA padArtho temaja vibhinna prakriyAone lagatuM bhuMjara strI, juo "bhejara' zAsa; bhUstaravidyA bhuMjaravADa strI. juo 'bjaravADa" bhUgarbhazAstrI puM. bhUgarbhavidyA ke bhUgarbhazAstrano jANakAra bhuMjavuM sa.ki. juo bhejavuM bhUgoLa chuM. (saM. bhUgola) pRthvIno goLo (2) strI. muMjAvavuM sakri. juo "bhUjAvavuM bhUgoLavidyA bhuMjAvuM aki. juo "bhUMjAvuM bhUgoLavidyA strI. pRthvInAM taLa, Upaja, prANI, loka, bhuMDa(06) na. juo "bhUMDa(02) kudaratI ke rAjakIya vibhAga, AbohavA, vastI vagere bhuMDaNa(-NI) strI, juo "bhUMDaNa -NI) hakIkatanuM zAstra bhuMDAI strI, juo "bhUMDAI" bhUgoLavettA chuM. bhUgoLano khAsa vidvAna ti For Private and Personal Use Only
Page #629
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org bhUcara/ bhUcara vi. (s.) pRthvI upara pharanAra (2) na. pRthvI paranuM prANI 612 chAyA strI. (saM.) pRthvIno paDachAyo bhUta vi. (saM.) thaI gayeluM; vIteluM (2) 'thayeluM, baneluM' e arthamAM samAsane aMte (udA. aMgabhUta; pramANabhUta) (3) na. paMcamahAbhUtomAMnuM eka (4) prANI (5) preta; pizAca (6) bhUtanI jema pAchaLa pha2nA2 mANasa (bAtamIdAra vagere) (7) vahema; dhUna bhUtakAla (saM.) (-La) puM. gayelo vakhata (2) kriyApadano bhUtakALa (vyA.) bhUtakAlIna vi. bhUtakALanuM; bhUtakALane lagatuM bhUtakRdaMta na. bhUtakALanA arthanuM kRdaMta (vyA.) bhUtadayA strI. (saM.) sarva jIvo pratyenI dayA; jIvadayA bhUta(nAtha, 0pati) puM. (saM.) ziva; mahAdeva bhUtapalIta na. bhUtapreta (2) beDoLa mANasa bhUtapUrva vi. (saM.) pahelAM thayeluM; agAunuM (2) mAjI bhUtapretana. bhUta; pizAca ApavAnobali(2)bAkaLA bhUtabali (saM.), (-Li) puM. prANIone uddezI nitya bhUtabhAI puM. balArAta. udA. bhUtabhAI jANe. bhUtabhAvana vi. (saM.) prANIone sarjanAra; pALanAra bhUtayajJa puM. (saM.) pAMca yajJomAMno eka; bhUtabali bhUtayoni strI. (saM.) bhUtapretanI jAti (2) bhUtamAtranuM utpattisthAna bhUtavidyA strI. (saM.) preta vizenI vidyA bhUtala (saM.) (-La) na. pRthvInI sapATI [saMbaMdhI vidyA bhUtala(-La)vidyA (saM.) strI. bhUtaLanI bhautika sthiti bhUtAvaLa(-LI) strI. (saM. bhUtAvila) bhUtonuM ToLuM bhUti strI. (saM.) saMbhava; utpatti (2) bhasma (3) samRddhi; kalyANa bhUtiyAMkArDa na. banAvaTI kArDa; bogasa kArDa bhUtiyuM vi. bhUtavALuM; bhUtanA vAsavALuM bhUdAna na. (saM.) bhUmidAna; jamIna dAnamAM ApavI te bhUdeva(tA) puM. (saM.) brAhmaNa; bhUsura [(5) ziva bhUdhara puM. (saM.) parvata (2) rAjA (3) nAga (4) kRSNa bhUpa, (ti, -pAla) (saM.), (-pALa) puM. rAjA bhUpaTala(-La) na. (saM.) pRthavIno popaDo bhUpAlI puM. (saM. bhUpAla) eka rAga bhUpRSTha na. (saM.) bhUtala; pRthvInI sapATI bhUmadhyarekhA(-SA) strI. (saM.) viSuvavRtta bhUmadhyasamudra puM. (saM.) yuropa-amerikA vacceno samudra bhUmaMDala (saM.) (-La) na. AkhI pRthvI bhUmA puM. moTo jaththo (2) anaMta vistAra; vizALapaNuM bhUmi strI. (saM.) pRthvI (2) jamIna (3) deza; pradeza bhUmikA strI. (saM.) jamIna (2) sthaLa (3) pAyarI (4) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [bhUluM mULa; Ugama (pa) nATakanuM pAtra ke teno bhAga ke zaNagAra (6) prastAvanA bhUmigata vi. bhUmimAM raheluM-dATeluM bhUmigRha na. (saM.) bhoMyaruM bhUmitala (saM.) (-La) na. bhUtala; pRthvInI sapATI bhUmiti strI. (saM.) rekhAgaNita; 'jyomeTrI' bhUmidAna na. (saM.) bhUminuM dAna karavuM te; bhUdAna bhUmidAha puM. (zabanA) agnisaMskAra karavA te (2) daphana bhUmipUjana na. (saM.) AvAsa ke nivAsanA bAMdhakAmanA zubhAraMbha vakhate karAtuM bhUminuM pUjana [sUvuM te bhUmizayyA strI. (saM.) jamIna upara (kazuM pAtharyA vinA) bhUmizAstra na. (saM.) bhUmi vizenuM zAstra; 'eNgronaoNmI' bhUmizAstrI puM. (saM.) bhUmizAsrano jANakAra; 'eNgronaoNmisTa' [(vyakti) bhUmihIna vi., puM. (saM.) jenI pAse jamIna na hoya evuM bhUra vi. mUrkha; gamAra (2) luccuM bhUra vi. (saM. bhUri) ghaNuM; vadhAre bhUra vi. bhurATuM; bhurAyuM, bAvaDuM; kAmAMdhanI jema (jema ke, bhASAne zuM vaLage bhUra.) bhUrakI strI. bhasma (2) jAdumaMtra (3) mohinI bhUracanA stI. (saM.) pRthvInI racanA (2) bhaugolika sthiti [(2) lAMca bhUrazI(-sI) strI. (saM. bhUyasI) bAMdhI rakamanI dakSiNA bhUrAkoLuM na. bhUruM koLuM; koLAnA jevuMeka sapheda phaLa (kaMTALuM) bhUrATa(-za) strI. bhUrApaNuM; bhUrapa bhUri vi. (saM.) bhUra; khUba; puSkaLa bhUriyuM vi. AsamAnI raMganuM (2) goruM bhUruM vi. saM. krUra, prA. bhUra) bhUriyuM; goruM [koLuM bhUruM koLuM na. kaMTALuM; koLAnA jevuM eka dhoLuM phaLa; bhUrA bhUrekhA strI. pRthvInA nakazAmAM dorelI kalpita rekhA; bhUlekhA[kAgaLa tarIke upayoga thato evuM eka vRkSa bhUrja na. (saM.) pUrve jenI aMtarachAlano graMthalekhanamAM bhUrjapatra na. kAgaLa tarIke vaparAtI bhUrjavRkSanI chAla bhUrloka puM. (saM.) bhUloka; mRtyuloka, pRthvI bhUla strI. cUka; gaphalata; kasUra (2) chetarAvuM te (3) vismRti (4) gerasamaja bhUlakuM na. nAnuM bALaka - chokaruM bhUlacUka strI. bhUla (2) hisAbamAMnI vadhaghaTanI kasUra bhUlathApa strI. bhUla; gaphalata (2) chetarAmaNa bhUlapAtra vi. (saM.) bhUlane pAtra; bhUla kare evuM bhUlavavuM sa.kri. bhUlamAM nAkhavuM; bhUla pADavI; bhulAvavuM bhUlavuM sakri. (saM. bhullati, prA. bhullai) yAda na AvavuM rAkhavuM (2) cUkavuM; bhUla ka2vI [(3) bhulakaNuM bhUluM vi. bhUleluM (2) ADe raste caDeluM; bhramita thayeluM For Private and Personal Use Only
Page #630
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhUloko huM 1 3 | bhejadhAraka bhUloka puM. (saM.) mRtyuloka; bhUrloka; pRthvI bhUta-bhujAvavuM sakri. "bhUMjavuMnuM preraka bhUvidyA strI. pRthvI saMbaMdhI vidyA (2) bhUgarbhazAstra bhUM(muM)jAvuM a.kri. "bhUMjavuM'nuM karmaNi bhUrA muM. (saM.) bhUgarbhazAstrI bheM(-bhuM)Da, (06) na. (sa. bhaMDa, prA. bhaMDa) Dukkara; bhUvo . (saM. bhUkUpa, prA. bhUvo pANIthI paDelo UMDo sUvaranI jAtinuM vastImAM rahetuM eka pazu khADo (2) kIDiyArAmAM thato eka jIvaDo bheM()Da na. kaThoLamAM paDatI eka vAta bhUvo khuM. (saM. bhUtavAdI, prA. bhUavAa) bhUta kADhanAra bhU-bhuMDaNa(-NI) strI, bhUMDanI mAdA bhUzalAkA, bhUzira strI. (saM.) dariyAmAM Adhe sudhI gayelI bhUM(-bhuM)DAI strI. bhaMDApaNuM (2) aNabanAva jamInanI sAMkaDI paTI bhUta-bhuMDApo chuM. bhaMDApaNuM (2) bhUMDApaNAnuM kalaMka bhUSaNa na. zobhA (2) ghareNuM; alaMkAra bhU-bhuM)DAzAstrI, bhUMDApaNuM (2) aNabanAva bIbhatsa bhUSA strI. (saM.) bhUSaNa (2) zobhA (3) zaNagAra sajyA bhUta-bhuMDuMvi. (saM. bhuMDa, prA. bhuDA)kharAba (2)SI (3) hoya tevI sthiti yimAna bhUta-bhuM)savuM sakri. bhUsavuM; kADhI nAkhavuM; rada karavuM bhUSita vi. (saM.) zaNagAreluM; alaMkArayukta (2) zobhA- bhUta-bhuM)sAvavuM sakri. 'bhUMsavuM'nuM preraka bhUsako muM. kUdako; UMcethI nIce paDavuM te bhUta-bhuM) sAvuM a.kri. "bhUMsavuM'nuM karmaNi bhUsavuM sa.kri. bhUsADavuM; bhUMsavuM bhRkuTi(-TI) strI. (saM.) (AMkhanuM) bhavuM; bhammara bhUsuM na. (saM. bUSa, prA. bhUsa) dANAnAM photarAMno bhUko, bhRgu chuM. (saM.) eka RSi (2) zukra; zukrAcArya (3) - thUluM (2) cavANAnuM eka mizraNa jamadagni (4) parvatanuM zikhara (5) zukravAra bhUstara na. (saM.) pRthvInuM paDa; tenI sapATI nIceno thara bhegukaccha na. (saM.) bharUca zahera (mULa "bharukaccha' paNa bhUstara (vidhA) strI., (0zAstra) na. pRthvInA paDa saMbaMdhI pachIthI saMskRtIkaraNathI bhRgukaccha karAyuM che.) vidhA; jiyolojI' bhRgukacchIya vi. (saM.) bharUca vizenuM bhUstaravettA pu. bhUstarazAstrI chuM. bhUstarazAstrano jANakAra bhRgupata paM. UMcethI paDatuM mUkI ApaghAta karavo te bhUstarIya vi. (saM.) pRthvInI aMdaranA tharone lagatuM bhRgulAMchanapuM. (viSNunI chAtImAM bhRguRSielAta mAryAbhUta-bhuM)ka strI. bhUMkavuM te (gadheDAnuM) nuM nizAna dharAvanA viSNunA avatArarUpa) zrIkRSNa bhUta-bhuM)kaNa vi. bhUkanAruM (2) na. bhUMkavuM te bhioM bhoM karavuM bhRguvAra puM. (saM.) zukravAra bhU-bhuM)kavuM a.kri. (saM. bhukkati, prA. bhukka0) gadheDAnuM mRtyu . (saM.) nokara; pagAradAra cAkara bhUta-bhuM)kAvavuM sakri. 'bhUkavuM'nuM preraka; bhUke ema karavuM bhaMga kuM. (saM.) bhamaro; parpada bhU-bhuM)kAvuM a.di. "bhUMkavuM'nuM karmaNi bhUMgI strI. (saM.) bhamarI; bhamarAnI mAdA bhUta-bhuMgarA .ba.va. bhUjelA ghauM, caNA vagere bhe puM. (saM. bhayo bhaya; Dara (2) jokhama bhUta-bhuMgareTa strI. 'bhejavuM" parathI) garama garama rAkha bheMkAra vi. bhayaMkara; bheMkAra (dIkSA (4) vairAgya bheM()gaLa strI. gaja; bAraNuM baMdha rAkhavAno lAMbo bhekha puM. strI. veSa (2) saMnyAsano veSa (3) saMnyAsanI ADo daMDo phUMkI vagaDAvAnuM eka vAjiMtra bhekha (03) strI, DhekuM (2) jhajhUmato TekarAno khUNo; karADa bhai(bhu)gaLa strI. (da. bhugala) poluM naLAkAra prakAranuM (3) nANAMno Dhagalo [pAchaLa maMDI rahenAra bhU-bhuM)gaLabhaTiyuM na. TIpaNuM (2) lAMbuM lakhANa bhekhadhArI vi. bhekha dhAraNa karanAra (2) koI kAmanI -bhuM)gaLabhaTiyo chuM. TIpaNuM pAghaDImAM khosI pharato bhaMga kuM. mizraNa; meLavaNI (2) seLabheLa rahI hAtha jonAro brAhmaNa bhegavaDuM vi. bhegavALuM bhUta-bhuMgaLiyo chuM. bhUMgaLa vagADanAra bhegAbheguM ki.vi. sAthosAtha; sAthe sAthe bhU-bhuM)gaLI strI. polI naLI (2) phUMkaNI (3) khoLI bheguM vi. ekaThuM; sAthe (2) mizra (3) majiyAre; majUma (4) daradIne tapAsavAnI dAktaranI naLI[dhumADiyuM bhecaka vi. gAbha; AbhuM banI gayeluM; cakita (2) bhUta-bhuMgaLuM na. naLAkAra koI paNa ghATa (2) naLAkAra gabharAI gayeluM hUiMdAyelI vastu (3) kasa; dama bhU-bhuMjara strI. bhUMDaNa ne tenAM baccAM (2) nAnAM bheco . beMco; chUMdAyelo loco; mAMsano loco (2) chokarAMnuM dhADuM bheja . (saM. atyaMjayate, prA. abhijaI, bhijaI) bhUta-bhuMjaravADa strI. (-Do) puM. bhUja2; bhUMDaNa ne tenAM bhInAza; AdratA baccAMno samUha (2) nAnAM chokarAMnuM dhADuM (3) gaMdavADa bhejagrAhI(-haka) vi. bheja cUsI le tevuM; "hAIgroskopika bhU-bhuM)javuM sakri. (saM. bhUjajati, prA. bhuja) kalADAmAM bhejadravI vi. havAmAMthI bheja cUsI drAvaNa banI janAruM zekavuM bhejadhAraka vi. (saM.) bhejane dhAraNa karI rAkhanAruM For Private and Personal Use Only
Page #631
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bheja mApako 6 14 | bhezA(-sA)sUra bhejamApaka na. (saM.) bheja mApavAnuM-bhUjamAnanuM yaMtra; bhairava vi. (saM. bhairava, prA. bherava, bhairava saMbaMdhI (2) 'hAIgromITara bhayaMkara (3) paM. zivanuM eka svarUpa bhejavuM sakri. (hiM. bhejanA) mokalavuM; ravAnA karavuM bherava strI, cIbarI nAmanuM pakSI bhejAgeba vi. geba thayelA bhejAvALuM, casakeluM (2) akkala bhairavajapa paM. (saM. jhuMpApAta = kUdako) mokSa mATe japa vinAnuM karatAM karatAM parvata parathI paDatuM mUkavuM te bhejALa vi. bhejavALuM (2) bhInAzavALuM bheravajhoLI strI. bhikSAnI jhoLI bhejALa vi. buddhimAna; buddhizALI; bhejAvALuM bheravavuM sakri. (saM. bhalayati, prA. bhelavaI) bharAvavuM; bhejuM na. (hi. bhejA) magaja (2) buddhizALI mANasa vaLagADavuM (2) bhaMbheravuM; bhamAvavuM (3) phasAvavuM bhejuM na. gADAno UMTaDAvALo bhAga bheravAvavuM sakri. bheravavuM'nuM preraka siMDovAvuM bheTa strI, meLApa; mulAkAta (2) bakSisa bheravAnuM adi. "bheravavuMnuM karmaNi (2) gUMcavAI javuM; bheTa strI, kammare tANI bAMdheluM kapaDuM bherAna strI. (saM. bhairavI) eka rAgiNI bheTavuM sakri. (saM. smiti, prA. bhaTTai, bhiTTa) meri(-rI) zrI. (saM.) nobata; nagAruM; bhera AliMgana ApavuM (2) mulAkAta thavI (3) laDavA bheru, (baMdha) 5. bhAIbaMdha; dosta (2) (ramatamAM) bhillu mATe bhegA thavuM bhelADapuM(saM. bhelam uparathI molano) bagADa; nukasAna; bheTasogAta strI, bheTanI vastu bheLADa bheTaMbheTA strI, sAmasAmA bheTavuM te athaDAmaNa bhUlADavuM sakri. bhelANa karavuM; vaNasADavuM; bheLADavuM bheTo chuM. meLApa (2) AliMgana (3) saMgama (4) bhelA(vA)Na na. bagADa; nukasAna; bheLADa bheDa strI. (saM.) gheTuM bhelI strI, goLanI nAnI cAkI bheDakuM vi. bIkaNa; Darapoka bheLa puM. (saM. bhelam uparathI) mizraNa (2) bhelADa; bagADa bheDiyo DuM. varu; bheDa(gheTA)no kALa [vAsaNa (3) bhaMgANa; tUTa (4) strI, mamarA, seva, TameTAM bheNuM na. (saM. bhAjana, prA. bhAyaNa) ghI tAvavAnuM mATInuM vagere bhegAM karI temAM caTaNI meLavI banAvAtI eka bheda puM. (saM.) taphAvata; judApaNuM (2) varga; vibhAga; vAnagI eka vAnagI prakAra (3) chAnI vAta (4) chaLabheda (5) phUTa pADavI bheLapakoDI strI, bheLamAM pakoDInA TukaDA nAMkhI banAvAtI te (6) cIro; bAruM bheLapUrI strI, juo "bheLapakoDI' bhedaka vi. (saM.) bhedanAruM (2) recaka bheLavaNa na. (-NI) strI. meLavaNI; mizraNa bhedaDI strI. rAkha (2) rAbaDI; rabaDI bheLavavuM sakri. meLavavuM; mizra karavuM () sAmela karavuM bhedadaSTi strI. (saM.) bhedabhAva; judApaNuM; dRSTibheda bheLavuM sakri. (khetaranA UbhA molamAM) khAvAnI daSTie bhedana na. (saM.) bhedavuM te; bhedavAnI kriyA pharI vaLavuM (2) sAmela rAkhavuM (3) meLavavuM; mizrita bhedanIti strI. (saM.) phATaphUTa paDAvavAnI rAjanIti karavuM (4) bheLavavuM bhedabuddhi strI. (saM.) bhedabhAva; judApaNAnI samaja bheLaseLa vi. ekaThuM; mizrita (2) strI. mizraNa bhedabharyuM vi. judApaNAnA bhAvavALuM (2) rahasyamaya bheLaseLiyuM vi. bheLaseLavALuM bhedabhAva . judApaNuM; aMtara (2) kapaTa bheLADa . molano bagADa; nukasAna bhedavuM sakriya cheda pADavo; toDavuM (2) ArapAra vIMdhavuM bheLADavuM sa.kri. molane bagADavo; vaNasADavuM; bhelADavuM bhedabheda puM. (saM.) bheda ane abheda; ekatA ane judAI bheLuM vi. (2) kiM.vi. bheguM; sAthe bhedI vi. (saM.) rahasyamaya; phUTa (2) bhedaka meM ki.vi., na. raDavAno avAja bhedu paM. bheda-rahasya jANanAra (udA. jANabhedu) (2) bheMkaDo 5. lAMbe sAde raDavuM te (2) raDavAno sAda jAsUsa; guptacara (3) phUTa paDAvanAra bheMkavuM a.ki. seMkaDo mUkavo; meM meM karavuM bhedya vi (saM.) bhedI zakAya tevuM (2) bhedavA yogya bheMkAra . bheMkaDo; lAMbe sAde ravuM che ke teno sAda bhera strI. ('bheru' uparathI) madada; vahAra; sahAya bheMkAra vi. bekAra; bhayaMkara yeilI vastu (4) kasa; dama bhera strI. (saM.) bherI: pipUDInA prakAranuM lazkarI vAdya bheMco . chUMdAyelo loco (2) mAMsano loco (3) chUMdA-bhera (saM. bhUta, bharita, prA. bhAria) zabdane lAgatAM bheMza(-sa) strI. (saM. mahiSI, prA. mahisI) dUdha denAruM te "sAthe, sahita' e arthanuM kriyAvizeSaNa banAve. eka Dhora (2) DobuM (3) mahiSAsura udA. hoMzabhera, keTalIka jagAe mAtra te sAthe" evo bheMzA(-sA)sura DuM. bhayaMkara mANasa (2) pADAnA AkArano artha paNa thAya che. udA. dhotiyAbhera eka rAkSasa; mahiSAsura For Private and Personal Use Only
Page #632
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhezA(-sA)sUrI 6 15 [ bhora bheMzA(-sA)sUra . bheMsa jevo jADo sUra ti bhojana na. (saM.) jamaNa; khANuM (2) jamavuM-khAvuM te (3) bheMso 5. (bhIMsa uparathI) dabANa; paDakhAthI jora devuM khAvAno padArtha jimavAnuM sthAna (2) vIzI bhaiDa strI. ('bhIDavuM' uparathI) kosanI varata ane jhUsarAnA bhojana(gRha, -nAlaya) na. (0zAlA) (saM.) (-La) strI. doraDAne bAMdhavAnI lAkaDAnI mekha (2) bharaDa; bhojanayAna na. (saM.) bhojana mATe relagADImAM rakhAto kaThoLano bhUko (dhasiyA prakAranuM khANuM alaga Dabbo; "DAiniMgakAra' bhaiDakuM na. bharaDakuM; rAba ke kAMjI jevuM jarA jADA loTanuM bhojana vIra vi. (saM.) vadhu paDatuM khAnAra-bhojana karanAra; bhaiyo chuM. (saM. bhrAtu, prA. bhAia) bhAI (2) uttara bhArata- atyAhArI [vALo utsava-jamaNavAra no vatanI [(2) savAramAM gavAto eka rAga bhairava bhojana samAraMbha puM. (saM.) jamaNano samAraMbha-dhAmadhUmabhairava vi. (2) paM. (saM.) kALabhairava; zivanuM eka svarUpa bhojapatrana. (saM. bhUrjapatra) bhUrjapatra; kAgaLanI jagyAe bhairavaghATI strI, bhayaMkara pahADI mArga upayogamAM levAtI bhUrjavRkSanI aMtarachAla bhairavajapa paM. (saM. bhairavanRpa, prA. bhairavajapa) bheravajapa; bhojapurI strI. (hi.) bihAranA eka bhAganI bolI japa karatAM pahADa uparathI paDatuM mUkavuM te bhojAI strI. (saM. bhrAturjAyA, prA. bhAujAie) bhairavI vi. (saM.) bhayaMkara (2) strI. durgA (3) bhairava bhAbhI; bhAInI patnI ['mAMsabhojI' rAganI eka komaLa svarovALI rAgiNI; bheravI -bhojI vi. (saM.) khAnAra (samAsamAM che. udA. bhairavI vi. bheravane lagatuM dhiMdho karanAra bhojaya vi. (saM.) khAvA ke bhogavavA lAyaka (2) na. bhoI puM. (saM. bhojika, prA. bhoIa) pAlakhI upADavAno khAvA ke bhogavavAnI vastu bhoka puM. ('bhokavuM' uparathI) bhoMka; chidra; kANuM bhoTa vi., 5. mUDha; bevakUpha bhokavuM sakri. (saM. bhUka=chidra) ghoMcavuM; bhoMkavuM bhoTavo chuM. mATIno caMbu bhoktavya vi. bhogavavA yogya (2) bhojana karavAne yogya bhoTuM(-2i)gaDI strI. eka vanaspati bhoktA chuM. (saM.) bhogavanAra; bhogavaTo karanAra bhoTIluM na. kurakuriyuM; nAnuM galUDiyuM bhoga . (saM.) bhogavavuM te; bhogavaTo (2) bhogavavAnI bhoThapa strI, bhoThAmaNa na. nIcAjoNuM sAmagrI (3) devane dharAvavAno prasAda, naivedya (4) bhoTuM vi. zaramiThuM (sAkha jevI (AmalI) mAThI dazA (5) balidAna (6) viSaya-sukha bhoDa vi. (saM. poDha, prA. pIDha) pAkavA para AvelI - bhogajoge kri.vi. daivayoge (2) saMjogavazAtuM bhoDuM na. (saM. muMDa, de. boDa=maMDeluM mAthuM) mAthuM (2) sarpanuM bhogapati muM. bhoga karanAro upapati ke yAra bhogabhUmi strI. (karmabhUmithI UlaTI) jyAM navo puruSArtha bhoNa na. (saM. bhavana, prA. bhaDaNa) sarpa uMdara vagerenuM dara nathI thaI zakato, paNa jUnA puruSArthanAM phaLa ja bhoNa na. tabalAM pakhAja vageremAM hAthathI vagADavAnA bhogavavAnAM hoya che tevI svarga vagere jagA; bAMyA upara lagADAtI ghauMnI kaThaNa lugadI akarma-bhUmi bhoNiyuM na. bAyuM; eka prakAranuM navuM bhogarata vi. bhogomAM racyuMpacyuM; kAma-rata bhoyuM na. mULiyAno jhUDo (dAbha, zeraDI vagerenAM) (2) bhogavaTo . upabhoga (2) kabajA hakka vi. gamAra; mUrkha; aDabUtha (2) beDoLa; badasikala bhogavavuM sakri. upabhoga karavo (2) sahana karavuM bhotho . coTalo bhogavilAsa paM. (saM.) amanacamana; mojazokha bhod vi. ochI samajavAnuM (2) bhoLuM bhogaLa strI, (saM. bhujArgalA) bhUMgaLa; moTA ke nAnA bhodhuM vi. ThoTha (2) ulla; mUrkha daravAjA UghaDI na jAya e mATe aMdaranA bhAgamAM bhopALuM na. pola; pokaLa (2) DhoMga rakhAto AgaLo bhopo vi., pR. bevakUpha, mUrkha, aDabUtha; gamAra bhogiyo paM. bhogI puruSa; bhogavanAra bhoma paM. (saM. bhauma) maMgaLa graha (2) maMgaLavAra bhogI vi. (saM.) bhogavanAra (2) paM. bhomiyo (3) bhoma, (vekA) strI (saM. bhUmi) bhUmi;jamIna (2) janmabhUmi Azaka; prItama (4) bhamaro (5) sApa bhomavAra 5. (saM. bhaumavAra) maMgaLavAra striI bhogIMdra puM. (saM.) sarpono rAjA; zeSanAga milakata bhomiyaNa strI. jANakAra strI; bhomiyAnuM kAma karanArI bhogyavi. (saM.) bhogavavA pAtra (2) na.dhana; pUMjI; mAla- bhomiyuM vi. jANakAra (2) mAhitagAra bhoja puMyAdavonI eka jAtino mANasa (2) bAramI bhomiyo chuM. jANakAra mANasa (2) vATa batAvanAra; sadIno mALavAno paramAravaMzano rAjA - bhojadeva pathadarzaka; 'gAiDa' bhojaka chuM. (saM.) bhogavanAra (2) jaina maMdirano gavaiyo bhora pR., strI, paroDhiyuM; vahelI savAra For Private and Personal Use Only
Page #633
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bhora) 6 16 [maka-ga)tAza bhora pR. (saM. bhara) ghAsanA pULAthI bhareluM gADuM (2) bhaumika vi. (saM.) bhUmine lagatuM | gADuM bharAya teTalo jatho. udA. bhora lAkaDAM bhaumitika vi. (saM.) bhUmitine lagatuM [goLa pharavuM te bhoriyo chuM. bAjarAno pULo bhrama puM. (saM.) saMdeha (2) brAnti; bhramaNA (3) goLa bhoriMga kuM. (saM. bhujaMga, prA. bhuyaM - bhoyaMga - bhoraMga zramajanaka vi. (saM.) bhrama janmAvanAruM; brAmaka - bhoriMga) moTo nAga; bhujaMga bhramajALa strI, bhramamAM nAkhanArI paristhiti bhola vi. (da. pola) poluM; phUleluM. udA. jADuM bhola bhamaNa na. (saM.) goLagoLa pharavuM te (2) harajpharavuM te bholara na. goMDaLa vagere bAju thatu moTuM ane ochAM bIvALuM (3) grahonuM sUrya pharate ghUmavuM te (4) pharavuM-rakhaDavuM poluM jADI chAlanuM maracuM - te (5) bhrama; bhrAnti mArga; bhramaNamArga bholariyo chuM. TAMkAnI peThe mathALe khUba sAMkaDA moMno kUvo bhramaNakakSA strI. (saM.) grahe ane pRthvIno pharavAno bholarI strI. bholariyA kUvA jevI vAva bhramaNakArI vi. (saM.) bhaTakyA karanAruM bholu chuM. vAMdaro bhramaNA strI, bhrama; bhrAMti (2) vahema; saMdeha bhoLa chuM. tammara (2) tethI thatI UlaTI niAdAniyata bhramara 5. (saM.) bhamaro; SaTrapada, dvirepha bhoLapa jhI. (0Na) na. bhoLApaNuM, nirdoSatA (2). bhramita vi. (saM.) bhrama pAmeluM; bhramamAM paDeluM bhoLavavuM a.kribharamAvavuM; phosalAvavuM bhraSTa vi. (saM.) UMcethI paDeluM (2) pApI; durAcArI (3) bhoLAI strI. bhoLApaNuM; bhoLo apavitra thayeluM bhoLA(0nAtha, 0zaMkara) 5. mahAdeva bhraSTatA strI. apavitrapaNuM (2) durAcArIpaNuM bhoLiyuM vi. bhoLuM, sAlasa sAlasa; vizvAsu svabhAvanuM bhraSTAcAra chuM. (bhraSTa+AcAra) durAcAra; pApa; ruzavatakhorI bhoLuM vi. (saM. bhola, tA. bhola) kapaTamAM na samaje tevuM; baMza(-sa) puM. (saM.) nIce paDavuM te; adhapAta bhoLuM(bhaTa, bhaTAka, bhaluM) vi. sAva bhoLuM bhAta-tA) (saM.) paM. bhAI; sahodara bhoM strI, (saM. bhUmi, prA. bRha) bhoMya; jamIna bhrAtRjAyA strI. (saM.) bhAbhI [bhAIbaMdhI bhoM kri.vi. "bhoM avAja thAya tema bhAtRtA strI. (-tva) na. (-bhAva) paM. baMdhutA; bhAIcAro; bhoMka na. bhoMkavAnI asara (2) bhoMkaNI bhrAmaka vi. (saM.) bhramamAM nAkhe evuM (2) bhamAvanAruM bhoMkavuM akri. bhokavuM; ghoMcavuM (3) (lA.) avAstavika bhoMThapa strI, bhoMThAmaNa na. zarama: zaramiMdApaNuM nIcAjoNuM bhAMta vi. (sa.) bhramita: bhrAMtivALuM bhoTuM vi. (saM. bhraSTa, prA. bhaTTa) bhoMThapavALuM; zaramiMduM zAMti strI. (saM. bhrAMti) bhrama (2) moha; khoTo khyAla bhoMNiyuM na. bAyuM (tabaluM) (3) khoTuM jJAna (4) zaka; aMdezo bhoMya strI. (saM. bhUmi) jamIna (2) navI cAmaDI; rUjha bhrAMti (kara) (saM.), (kAraka) vi. bhrAMti upajAvanAruM bhoMyataLiyuM na. gharano cheka nIceno bhAga bhrAMtimUlaka vi. bhramathI bhareluM; AbhAsAtmaka; ayathArtha bhoMyabhaDAko paM. bhoMya para aphALathI phoDAtuM eka dArUkhAnuM bhUstrI, na. (0kuTi-TI)) strI. AMkhanuM bhavuM; AMkhanI bhoMyaraso pu. lIMpaNanA popaDAno banAvelo raso bhammara bhoMyaruM na. (saM. bhUmigRha, prA. bhUdara) jamInanI aMdara bhUNa puM. (saM.) (mAtAnA peTamAMno) kAco garbha kareluM ghara (2) bhoMyanI aMdara karelo rasto [lagatuM bhRNahatyA strI (saM.) bhUNane paDAvI nAkhavoe garbhahatyA bhaugolika vi. (saM.) bhUgoLa saMbaMdhI (2) bhUpradezane bhUtaobhaMga) paM. (vikAra) (saM.) bhavAM UMcAM caDAvavAM bhautika vi. (saM.) paMcamahAbhUta saMbaMdhI - temanuM baneluM, te; AMkhano izAro sthULa; pArthiva (2) bhUtayoni saMbaMdhI (3) padArthavijJAnane lagatuM ma bhautikavijJAna na. juo "bhautikazAstra' bhautikavidyA strI. (saM.) bhUtapreta saMbaMdhI vidyA (2) ma paM. (saM.) gujarAtI lipino pa vargano anunAsika bhautikazAstra; padArthavijJAna madhuM. saMgItanA madhyama svarano saMketa bhautikazAstra na. (saM.) bhautika padArthone lagatuM zAstra; ma kri.vi. (saM. mA, apa, ma, mA) mA; nahi; nA padArthavijJAna; 'phijhiksa mau vi. (da. maai) ghaNA divasanuM bhUkhyuM; bhUkhathI bhIma vi. (saM.) pRthvI saMbaMdhI; pArthiva (2) maMgaLanuM (3) TaLavaLatuM (2) paM. bhUkhyA ane duHkhI lokonuM ToLuM 5. maMgaLa graha (4) maMgaLavAra (5) sAToDIno choDa mau vi. pocuM (2) kaMjUsa bhaumavA(0) . (saM.) maMgaLavAra maka(-ga)tAza strI, makatApaNuM; mokaLAza For Private and Personal Use Only
Page #634
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir magarI maka(-gotuM] 6 10 maka(-ga), vi. (saM. mukta dvArA) mokaLuM; pahoLAIvALuM mato . ijAro; ThekI; karAra makato chuM. (saM.) gajhalanI chellI TUMka-beta (kavinA mali(-kSI)kA strI. (saM.) mAkha (2) madhamAkha nAmavALI) makha puM. (saM.) yajJa (2) utsava; tahevAra maka(-ga)dUra strI. (a.) tAkAta; zakti makhamalana, strI, (a.) eka jAtanuM rezamI kApaDa makanuM vi. saM. matkaNa = hiM, makanA) kAmAtura; kAmAsakta makhamaliyuM na. (saM.) iMdragopa jIvaDuM (2) madamasta; masta (3) majabUta miANasa makhamalI vi. (saM.) makhamaliyuM (2) makhamala jevuM makano hAthI . mAtelo tophAnI hAthI (2) chakI gayelo akhazAlA strI. (saM.) (-LA) strI. yajJazALA makabaro chuM. (a.) kabarastAna (2) rojo, makarabo makhAMtara na. (saM. miyAMtara) nimitta; bahAnuM makara . (saM.) magaramaccha (2) magara (3) dazamI rAzi makhkhI(bI)cUsa vi. (hi.) khUba kaMjUsa; karapI (telamAM makara 5. dago; kapaTa paDelI mAkhIne paNa cUsI tela na javA de tevuM) makaraka strI, eka jAtanI mAchalI; "mekarela maga puM. (saM. muga, prA. munga) aDadanA prakAranuM lIlA makarakUdI strI, carabI; tophAna dANAnuM eka kaThoLa viparAtuM eka pAtra; moTo kapa makaraketu-tana), makaradhvaja puM. (saM.) kAmadeva maga pu. (i.) kapa jevA ghATanuM ane cA-kaoNphI pIvA makararAzi strI. (saM.) makara; dazamI rAzi maga . (, mArga, prA. magga) mArga (2) strI. bAju; makaravRtta na. (saM.) viSuvavRttanI dakSiNe lagabhaga 23 tarapha (3) nA. bhaNI; tarapha akSAMzanuM vRtta-vartuLa [uttarAyaNa magaja chuM. (saM. mudra = maga) caNAnA loTanI eka mIThAI makarasaMkrAMti strI. (saM.) sUryanuM makara rAzimAM javuM te; magaja na. (phA. masja) khoparInI aMdarano narama bhAga; makaraMda . (saM.) phUlanuM madha (2) phUlanI raja (3) bhamaro bhejuM (2) 5. phaLanI moja (4) kokila magajatarI vi., strI, magajane tara kare tevI (badAma vagere) makarAkara chuM. (saM.) samudra, dariyo miAchalAno ghATa (2) vasANAmAM naMkhAtAM amuka mIMjavALAM bIja makarAkAra vi. (saM.) mAchalInA AkAranuM (2) 5. magajataMtu pu. jJAnataMtu makarAkRta vi. mAchalInA ghATanuM magajamArI strI. mAthAphoDa; lamaNAjhIMka makarAkRti strI. (saM.) juo "makarAkAra' rihevAsI magajI strI, (kA. majha) mugajI; koI vasane lagADAtI makarANI chuM. jUnA siMdhanI vAyavya AvelA makarANadezano bIjA raMganI jhINI pAtaLI kinAra; saMjAba makarAda strI. murAda; dhAraNA; IrAdo magadAra vi. magajI lagAveluM[(3) vi. kullaka; sudra makarADuM ne. e nAmanuM eka jhADa magataruM na. macchara; DAMsa (2) eka jAtanuM bArIka jaMtu makalAvuM a.kri. malakAvuM; smita karavuM magatAza strI. maktApaNuM; mokaLAza makasada zrI. (a.) murAda, dhAraNA (2) hetu magatuM vi. mokaLuM; chUTAzavALuM; pahoLuM makAI strI. puM. (saM. markaka, prA. mawa) juvAra bAjarI magadaLa chuM. maganA loTanI magaja jevI eka mIThAI jema kUMDAnA rUpamAM thatuM eka anAja magadaLa na. (saM. mudgara), (-daLiyo) pR. kasarata mATe makAIDo(-doDo chuM. makAIno DoDo hAthathI pheravavAno lAkaDAno magadaLiyo makAna na. (a.) ghara; imArata magadUra strI. makadUra; tAkAta (2) hiMmata (3) gajuM; trevaDa makAnabhADuM na. (a. + gu.) makAnanuM bhADuM; gharabhADuM magana paM. (saM. mArga; prA. magna) magA; jagA makAnamAlikapuM. (saM.) makAnano mAlika;gharadhaNI; lenDalorDa magana vi. (saM. magna) rAjI (2) mazagUla; lIna; DUbeluM makoDI strI, maMkoDI riMgano eka jIvaDo; maMkoDo magaphaLI strI, telI bInI eka zIMga; bhoMyarIMga makoDo chuM. (saM. maskoTaka, prA. makkoDA) moTe bhAge kALA magamALA strI. maga jevaDA sonAnA maNakAnI mALA makkama vi. (a. muhakama) daDha; aDaga magara saMyo. (phA.) paraMtu; kiMta; paNa makkamatA strI, daDhatA; aDagatA magara chuM. (saM. makara, prA. magara) eka jaLacara; magaramaccha makkara pR. chaLa, kapaTa (2) dago magaramaccha muM. saM. makara, prA. magara + saM, matsya, prA. makkA na. (a.) eka nagara; hajarata mahaMmada paigaMbaranuM maccha) eka jAtano moTo maccha - mAchaluM; magara janmasthAna (arabastAnamAM). magaramasta vi. magaranA jevuM khAIpI paDI rahenAruM-susta; makAra vi. kapaTI, dagAbAja (2) prapaMcI hRSTapuSTa (2) jorAvara [pazcima dizA makkArI strI, kapaTa, dago (2) luccAI magariba strI, (a.) saMdhyAkALa (2) sAMjanI namAja (3) makhIcUsa juo "mammIcUsa' magarI strI, magaranI mAdA For Private and Personal Use Only
Page #635
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org magarI magarI strI. nAno DuMgara; Tekaro magarUba(-2) vi. gaurava (2) abhimAnI magarUbI(-rI) strI. abhimAna (2) gaurava magarUra vi. juoM 'magarUba' [kinAro magarUrI strI. jue 'magarUbI' magaro puM. Tekaro; DuMgara (2) nadIno UMco DuMgara jevo magasa na. magaja; caNAnA loTanI eka mIThI vAnI magahI magadha dezanI eka jUnI bolI magA strI. (saM. mArga, prA. magna) jagA magAvavuM sakri. 'mAgavuM'nuM preraka (2) maMgAvavuM magAvuM akri. 'mAgavuM'nuM karmaNi (2) maMgAvuM magiyuM vi. ('maga' uparathI) maga jevaDuM (2) na. strIo mATenuM eka jAtanuM sutarAu lUgaDuM magistAna na. (phA.) DAhyA puruSonI sabhA magI strI. eka vanaspati (2) strIonuM eka jAtanuM sutarAu lUgaDuM (3) jhINA dANAnA maga mago puM. jaththo (2) Dhaga (3) daLa 618 [rAjI moDuM na. maganI dALanuM vaDuM magna vi. (saM.) garaka thayeluM; DUbI gayeluM (2) magana; maghamagha vi. maghamaghatuM (2) maghamaghATa maghamaghavuM a.kri. (prA. maghamagha) mahekavuM; khuzabo phelAvavI maghamaghATa puM. maghamaghavuM te; khuzabo maghavA puM. (saM.) indra; ka maghA strI. (saM.) dasamuM nakSatra [(2) garva maca puM. (saM. mad = garva karavo, prA. maN) laTako; laheko macaka strI. pAchuM haThavuM-DagavuM te; pIchehaTha macakavuM a.kri. khasatuM thavuM; khasatAM jagA thavI (2) macakoDAvuM; maraDAvuM (3) lalacAvuM [izAro karavo macakAravuM sa.kri. mIMcakAravuM; AMkha paTapaTAvavI (2) macakAro huM. ('mayakAravuM' uparathI) AMkha mIMcavI (ughADavI) te (2) AMkha paTapaTAvavI te; palakAro (3) izAro macako puM. laTako; laheko (2) garva karavo te macakoDa kuM. macako; Thelo; haDaselo (2) tiraskAra (3) strI. macaDAvuM; amaLAvuM te ke jethI (aMganuM) UtarI javuM te macakoDavuM sa.kri. maraDavuM; AMbaLavuM macakoDAvuM a.kri. 'macakoDavuM'nuM karmaNi macaDavuM sa.kri. maraDavuM; AmaLavuM (2) masaLavuM macaDAvavuM sakri. 'macaDavuM'nuM pre2ka macaDAvuM akri. 'macaDavuM'nuM karmaNi macamacAvavuM sa.kri. maTamaTAvavuM (2) halAvavuM (3) cALA macamaciyuM vi. masAlA vinAnuM; moLuM macavuM a.kri. (saM. mAdyate, prA. maccai, majjai) samAI [karavA [majare javuM (2) tallIna thaI javuM; maMDavuM (3) jAmavuM; josamAM AvavuM (jema ke, tophAna) [vatAra maccha puM.,na. (saM.) mAchaluM (2) meghadhanuSa (3) mAmaccha(-cha)ra puM. (saM. matsara, prA. macchara) DAMsa (2) gumAna, matsara maccha(-cha)radAnI strI. (sara. saM. mazakaharI, catuSkI. saM. mazaka = macchara, hiM. masaharI) maccharane aTakAvavA karAtI jALIdAra kApaDanI banAvaTa (2) maccharathI bacavA mATe catuSkoNa kuTira (catuSkI) macchI(-ThThI) strI. maMchalI [kolAhalavALuM sthAna macchI(-chI)bajAra na. mAchalIonuM bajAra (2) khUba macchI(-chI)mAra puM. (saM. masmikA, prA. macchiA + mAravuM) mAchI; mAchImAra macchI(-chI)mArI strI. mAchalAM pakaDavAno udyoga; 'phiziMga' (2) mAchalAM pakaDavAM ke mAravAM te macchu(-chu) strI. saurASTranI eka nadI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir macharuM na. (saM. matsara, prA. macchara + uM) magata; DAMsa (maccharanA jevo karaDa mAratI eka nAnI jIvAta) machavo puM. (saM. matsyavAha, prA. macchavaha) hoDI; hoDakuM (eka saDhanuM mAlasAmAna ane utAruo mATenuM) machara puM. juo 'macchara' macharadAnI strI. juo 'maccharadAnI' machI strI. juo 'macchI' machIbajAra na. juo 'macchIbajAra' maThThImAra puM. juo 'macchImAra' machImArI strI. juo 'macchImArI' maja sa. mAruM; muja majakUra vi. (a.) sadara; AgaLa jaNAveluM (2) puM. hevAla (3) bInA; bAbata; hakIkata (4) matalaba majadUra puM. (phA.) majUra; zramajIvI majanU vi. (a. majanUna) premadheluM (2) puM. phArasI sAhityamAM Avato eka prakhyAta premaghelo mANasa majabUta vi. (a.) dRDha; hAle nahi tevuM (2) sabaLu; zaktizALI (3) sajjaDa; sakasa (4) nakka2; saheje tUTe nahIM tevuM majabUtI(-tAI) strI. majabUtapaNuM majabUra vi. (a.) nirupAya; lAcAra majabUrI strI. (a.) nirupAyatA; lAcArI majamu(-mU) vi. (a. majamUa) majiyAruM; sahiyAruM majamu(mU)dAra puM. paragaNAno hisAba rAkhanAro amaladAra; hisAba tapAsanAra (2) bhAgIdAra majamu(-mU)dArI strI. majamudArano hoddo ke tenuM kArya majamUna puM. (a.) bAbata; bInA majare kri.vi. (a. mujA) sATe; badalAmAM; sATAmAM For Private and Personal Use Only
Page #636
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir majaro huM 19 [maDaluM majaro paM. (a. mujA) salAma (2) badalo maTakaluM na. (-lo) . AMkhanuM maTakuM (2) AMkhano cALo majala strI. (a. maMjila) eka divasanI musApharI jeTaluM maTakavuM sakri. maTakAravuM; maTakuM mAravuM (2) aMgane viziSTa aMtara (ra) majala pUrI thAya te ThekANuM; mukAma (3). rIte halAvavuM musApharI; Tappo maTakAvavuM sakriya AMkha maTakAvavI vAta karatAM) majalisa strI. mijalasa (2) sabhA; maMDaLI maTakI strI. (ku) na. mATalI; hAMllI majalo chuM. (a. maMjila) mALa; meDo maTakuM na. AMkhano palakAro majahaba !. (a.) dharma, paMtha maTakuM na. mATaluM majahabI vi. majahabanuM ke tene lagatuM; dhArmika maTakuM na. kaThoLamAM thatuM eka jIvaDuM majA(-jhA) strI. (phA.) AnaMda; lahera maTako paM. cALo; hAvabhAva; ceSTA majAka strI (a.) mazkarI; TIkhaLa maTana na. (I) mAMsa (ghaMTAbakarAnuM) majAkI vi. mazkarIkhera: TIkhaLI maTana mArkeTa strI. (I.) mAMsa vecavAnuM bajAra majAgaruM na. mijAgaruM, baraDavuM maTamaTAvavuM sakri. AMkhanA palakArA mAravA majA(jhA)nuM vi. AnaMda paDe evuM; manohara; khAsuM maTara puM. eka kaThoLa; vaTANA mAravADo . (a. majAra + vADo) kabrastAna maTavuM a.kri. (saM. mRSTa, prA. bhaTTa, maTha) dUra thavuM; TaLavuM majAla strI. magadUra; tAkAta; zakti - (2) rogamukta thavuM; sAjuM thavuM majiyAruM vi. (saM. madhyakAra, prA. majUjhayAra) sahiyAruM; maTIriyala na. (i.) padArtha; mAla; sAmagrI patiyALuM (2) na. bhAgiyAbhAga; bhAgIdArI maTukaDI strI, nAnI maTakI; maTukI majiyAro chuM. sahiyAro saMyukta vahIvaTa maTukI strI. maMTalI; maTakI (lalityavaMcaka) (2) hADalI majITha strI. (saM. maMjiSThA, prA. maMjiSThA) jemAMthI rAto maToDI strI. (saM. mRttikA, prA. bhaTTa) mATI raMga nIkaLe che tevI eka vanaspati; maMjiSTha maToDuM na. mATI kacaro vagere radI - kacaruM majIThiyuM vi. majIThanA raMganuM; pAkA lAla raMganuM maTha puM. (saM. mUkuSTha, prA. mauTha) maga, aDada jevuM jhINA majIThiyo chuM. majIThano vepArI zrimajIvI pILA dANAnuM eka kaThoLa majUra paM. (phA. majadUra) rojidA dAma laI mahenata karanAra; maTha chuM. (saM.) sAdhuno Azrama; maDha (ra) vidyAnuM mathaka majUraNa strI. majUrI karanArI strI maThAdhikArI chuM. maThano vaDo; mahaMta majUra(mahAjana) na. (saM.) (0maMDaLa) na., (saMgha) muM. maThAdhipati, maThAdhyakSa chuM. (saM.) maThano vaDo; mahaMta (saM.) majUronuM maMDaLa; 'TeDa yuniyana' maThAravuM sakri. (saM. mRSTa, prA. maTha nAmadhAtu) gUMdavuM majUravarga kuM. (saM.) zramajIvIono varga-samUha (2) TIpIne ke rado pheravIne ghATadAra banAvavuM (3) majUriyuM vi. majUrI karanAruM nANuMpArizramika TApaTIpa karavI (4) mAravuM, TIpavuM (5) tRptithI majUrI strI. vaitaruM; mahenata (2) tenA badalAmAM maLatuM svAdapUrvaka khAvuM majUsastrI. (saM. maMjUSA, prA.maMjUsA) lAkaDAno moTo paTAro maThiyuM na. maThanA loTanI pApaDa jevI eka vAnI maje(-9) strI. majA; majhA sviAdiSTa (3) suMdara maThiyo chuM. kapAsanI eka jAta maje(-9)dAra vi. majenuM; majA paDe tevuM (2) lijajatadAra; maTheravuM sakri. maThAravuM; sarakhuM karavuM maje-jha)nuM vi. majAnuM maTho chuM. (saM. mastu, prA. bhaTsa)mAkhaNa kADhyA vinAnodahIMno majjana na. (saM.) DUbakI (2) nAhavuM te; snAna gaLapaNa umerelo ragaDo ke gaLapaNa vinAno ragaDo majjA strI. (saM.) hADakAmAMno mAvo; "bonamero maDagArDa puM. (.) moTara, sAikala vagerenAM paiDAM uparanuM majjApezI strI, majAkezanA jhamakhAnI pezI patarAnuM DhAMkaNa (kAdava, dhULa vagere UDatAM rokanAra) majhadhAra strI. (saM. madhya + dhArA) pravAhanI madhya dhArA maDadAla vi. ("maDaduM' parathI) muDadAla; maDadA jevuM () majhaluM vi. (saM. mAdhyika, prA. majhilla) vacaluM; madhyanuM nirbaLa (3) nirmAlya (4) marelA DhoranuM mAMsa majhA strI, juo "majA' maDaduM na. (saM. mRtaka, prA. maDaa) zaba; lAza majhAnuM vi. juo "majAnuM aDadho . (saM. mukuTabaddha, prA. mauddhaa) moTo malla; joDo majhAra strI. (a.) kabara; samAdhi (2) makabaro - hRSTapuSTa mANasa (2) vIra yoddho (3) kAsadano uparI majhiyAruM juo "majiyAruM' maDama strI. (iM. maeNDama) yuropIya-gorI strI; meDama - bAnuM maTaka strI. (saM. maTa) maTako; cALo [maTakA mArate maDasAI strI. luccAI maTakamaTaka strI. AturatApUrvakanAM maTakAM (2) kri.vi. maDasuM vi. lucyuM For Private and Personal Use Only
Page #637
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maDAgAMTho 62 0 [ matIruM maDAgAMTha strI. (maDuM + gAMTha) choDI chUTe nahi tevI pakaDa matadAna na. (saM.) mata Apavo te; "vaoNTiMga (2) carcA-vicAraNA ke karAramAM paDatI gUMca matadAnamathaka na. (saM.) mata ApavAnI jagA; "poliMga maDuM na. (saM. mRtaka, prA. maDaa) maDaduM; zaba bUtha ke sTezana maDha (saM. maTha, prA. maDha) (khAsa karIne) mAtA ke devInuM matadAnavidhi pu. mata ApavAnI prakriyA sthAna (2) mADha (3) DeluM matadAra vi. mata ApavAnA adhikAravAnuM maDhavuM sakri. (saM. maDhati, prA. maDhaI) lapeTI ke AvarIne matadAramaMDaLa na. matadAronuM maMDaLa; cUMTaNI mATe matadArono jaDIdevuM (2) (lA.) chetaravuM; banAvavuM (3) zaNagAravuM nakkI karAto tapho - samUha; "konsiTyuansI maDhavo chuM. mADha ke DelA uparano mALa matadArapatra ., na. mata ApavAno kAgaLa maDhAI strI. maDhAmaNI; maDhavuM te (2) maDhavAnuM mahenatANuM matadArapeTI strI. cUMTaNImAM matapatra nAkhavAnI peTI maDhAmaNa na. (-NI) strI. maDhavuM-maDhAvavuM che ke tenI majUrI matadArayAdI strI. matadAronI yAdI maDhI, (-TUDI)(-lI) strI. (saM. maThikA, prA. maDhI) sAdhunI matapatra puM, na. (saM.) mata darzAvato kAgaLa; "belaTa pepara kuTira; chAparI (2) nAnuM kAcuM dharmasthAna matapeTI strI. (saM.) matapatra nAkhavAnI peTI maNa . (a. manna) cAlIsa zeranuM jUnuM tola [(2) aMkoDo matabheda kuM., na, mata bhinna hoya te maNako yuM. (saM. maNi, prA. maNI) vehavALA goLa dANA matamatAMtara na. matonI bhinnatA; matabheda maNA strI, (saM. manApha = thoDuM, prA. maNA) UNapa; khAmI matalaba strI. (a.) hetu; Azaya (2) bhAva; tAtparya (2) khoTa biolAya che.) matalabI(-biyuM) vi. svArthI; potAnI matalaba sAdhanAruM mahArAja . maNArAja - moTo mAnava (vararAjA mATe matavAda . (saM.) potAnA ja mata vizeno Agraha; maNi paM. (saM.) kImatI patharo: ratna (2) sarvanA mAthA matIlApaNuM (2) siddhAMta viAdI upara manAto kiMmatI hIro matavAdI vi. (saM.) potAnA matanuM AgrahI (2) siddhAMtamaNikarNI(-rNikA) strI. (saM.) kAzIno eka gaMgAghATa matavAle vi. (di. mavAla) mAteluM; madamasta (2) maNikAra chuM. (saM.) hIrAno vepArI; jhaverI; maNiyAra nazAmAM cakacUra; chAkaTuM. maNithaMbha puM. maNi jaDelo thAMbhalo mataMga, (veja) puM. (saM.) mAtaMga; hAthI maNidhara puM. (mAthe maNi paryAnuM manAto) nAga matA strI. (a.) mAla - milakata; dolata maNipurI nRtya na. AsAma rAjyanuM zAstrIya nRtya matAgraha . (saM.) pote bAMdhela mananI jida maNibaMdha puM. (saM.) kahuM mihotsava matAdAra 5. (phA.) gAmamAMthI sarakArane bharaNuM bharAya maNimahotsava puM. sATha varSe UjavAto mahotsava; hIraka tenI sahIsAkha karanAro maNimaMDapa chuM. (saM.) maNi jaDelo maMDapa; ati suzobhita matAdhikAra paM. cUMTaNImAM mata ApavAno adhikAra sthAna mahAdhIna vi. (dhArAsabhAnA) matane vaza - saMmatinI maNimudrA strI. (saM.) hIrAjaDela vIMTI jarUravALuM; "vonTeDa" (kharca) [Agraha maNiyAra chuM. (saM. maNikAra, prA. maNiyAra) maniyAra; matAbhimAna na. (saM.) potAnA mata mATenuM abhimAna baMgaDIno banAvanAra eka jAtano mANasa matAlo chuM. (saM. matta dvArA) ALasanI asara (2) tAvanI maNiyAro chuM. priyatama (2) rasika puruSa - ene lagatuM asara [dharmasaMpradAya ke paMtha eka viziSTa rAgaNInuM gIta matAMtara na., paM. (saM.) anya mata; matabheda (2) bIjo maNiyuM vi. maNa (cAlIsa zera) vajananuM matAMdha vi. (saM.) potAnA mata pAchaLa AMdhaLuM baneluM; maNiyo chuM. maNa (cAlIsa zera) vajananuM jUnuM kATaluM potAnA matanuM AgrahI maNIkuM na. (-ko) puM. maNa(cAlIsa zera)nuM kATaluM ke mApa mati strI. (saM.) buddhi; akkala; mananuM valaNa matu vi. (saM.) nAmane lAgatAM "vALuM' evA arthamAM. matiSama chuM. (saM.) gAMDapaNa; unmAda udA. nItimata (strI. matI jema ke nItimatI) matimaMta vi. buddhimAna; DAhyuM; akkalamaMda mata strI, buddhimati; akkala matimUDha vi. mUDha mativALuM; bevakUpha mata ud. (hi.) mA; nahi matiyuM vi. potAnA matane choDe nahi tevuM; haThIluM mata puM, na. (saM.) abhiprAya (2) saMpradAya (3) haTha; matI vi.. strI. (saM.) "manuM strIliMganuM rUpa mamata (4) paM. cUMTaNI aMge batAvavAmAM Avato matI strI, vaNATamAM kapaDAno pano sarakho taNAIne rahevA abhiprAya; "voTa' (5) dhArmika paMtha; "skUla" mATe AravALI lAkaDInI rakhAtI yojanA matagaNanA(-tarI) strI. (saM.) mata gaNavA te matIruM na. cIbhaDuM For Private and Personal Use Only
Page #638
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org matIlu matIluM vi. matiyuM; haThIluM; matAgrahI matuM na. zAkha ke kabUlAtanI sahI manaikya na. (saM.) abhiprAyonI ekarUpatA matkSaNa puM. (saM.) mAMkaNa; mAMkaDa [masta matta vi. (saM.) mada caDyo hoya tevuM; unmata (2) gAMDuM; mattagacaMda, mattamayUra puM. (saM.) eka chaMda matsara puM. (saM.) adekhAI (2) gumAna matsya na. (saM.) mAchaluM matsyagaMdhA strI. (saM.) satyavatI; zAMtanunI patnI matsya-uchera puM. vepAranA hetuthI mAchalAM ucheravAnI kriyA matsya-udyoga puM. samudramAMthI mAchalAM pakaDI enI nikAsa karavAnI vyavasthita AyojanA; 'phizarI' matsyavarga puM. (saM.) mAchalAMnI vibhinna jAto matsyavijJAna na. mAchalAMo ane bIjAM jaLacara 621 prANIonA adhyayana saMbaMdhI vijJAna matsyavedha puM. (saM.) mAchalInA nizAnane amuka rIte vIMdhavAno - dhanurvidyAno eka prayoga ke tenI kriyA matsyAlaya na. (saM.) mAchalIdhara; 'eNkveriyama' matsyAvatAra puM. (saM.) viSNuno pahelo avatAra matsyAsana na. (saM.) mAchalI AkAranuM yoganuM eka Asana mathaka na. (saM. mastaka, prA. matthaga) mukhya sthAna; kendra mathana na. (saM.) valovavuM te (2) mAthAkUTa; gaDamathala (3) satata vicAravuM te mathanAcala puM. (a.) maMdarAcala parvata mathanI strI. dahIM valovavAnI goLI (2) nAnI ravAI matharAvaTI strI. (goLabhAga) sAllo na bagaDe mATe mAthA uparanA bhAga nIce sIvelo astarano kakaDo (2) mAthAnA kapaDA upara paDelA telanA DAdhA (3) AbarU matharI strI. ravAI; mathanI mathavuM sa.kri. (saM. mathuM) valovavuM (2) a.kri. mahenata karavI (3) satata vicAravuM mathAmaNa strI. mathavuM te; gaDamathala (2) mahenata mathAmathI strI. vAraMvAra ke aneka mathAmaNa karavI te mathALuM na. (saM. mastatalaka, prA. martyaalaa) zIrSaka; lakhANanuM mAthuM (2) Toca (3) pAghaDI mathita vi. (saM.) valovAyeluM; mathavAmAM AveluM mathitArtha puM. (saM.) navanIta; nicoDa; sAra; tAtparya mathu(-thU)rA strI., na. (saM.) hiMduonuM eka tIrtha mathoTI strI. ('mAthuM'uparathI) DhoranA ziMgaDAno mULamAMno bhAga (2) sAllAnA mAthA AgaLanA bhAga upara cIkaTano ke vaparAzano DAgha paDe te; mAthAvaTI [mApa mathoDuM na. mANasanI UMcAI jeTaluM (UMcANa) (2) teTaluM mada puM. (saM.) kepha; kephanI khumArI (2) garva; tora (3) hAthInA gaMDasthaLamAMthI jharato rasa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [madyArka madakala vi. (saM.) madathI unmatta baneluM; madagheluM madakArI vi. (saM.) mada karanAruM madagaLa puM. (saM.) megaLa; hAthI [hAthI madagaLato vi., puM. gaDasthaLamAMthI mada jharato hoya tevo madajhara vi. madagaLato (hAthI) (2) puM. hAthI madada strI. (a.) sahAya (2) kumaka madada(0gAra, 0nIza, diyuM) vi. madada karanAra; sahAyaka madana puM. (saM.) kAma; kAmadeva madanakaTArI strI. kAmottejanA madanagopAla (saM.) (-La) puM. zrIkRSNa madanacApa na. (saM.) kAmadevanuM dhanuSa madanaphaLa na. (saM. madanaphala) mIMDhaLa madanabANa na. (saM.) kAmadevanuM bANa (2) eka sugaMdhIdAra phUla (3) AMkhano kAmAtura izAro madanabhera(-ri) vi.,strI. eka lAMbuM raNaziMgA jevuM vAdya madanamanohara vi. (saM.) kAmadevanA jevuM suMdara madanamohana puM. (saM.) zrIkRSNa madanarAja puM. (saM.) kAmadeva madaniyuM na. hAthInuM baccuM [kAmadevano utsava madanostava puM. (saM.) caitra suda terasa caudazano ujavAto madabhara vi. (saM.) mada bhareluM; madamasta [madonmatta mada(matta, tamasta, chamAtuM) vi. madadathI masta baneluM; madamastI strI. madonmattA [(musalamAnI) madaresA strI. (a. madrasA) urdU mAdhyamanI nizALa madahoza vi. (saM.) madathI cakacUra; pramatta madAra huM., strI. (a.) AdhAra; bharoso (2) pAyo madArI puM., strI. rIMcha mAMkaDAM ke sApa keLavI khela karI batAvanAra For Private and Personal Use Only madArIgata strI. madArIpaNuM; madArInI cAlabAjI madAMdha vi. (saM.) madathI aMdha baneluM; madagheluM [roga madiyo chuM. AMbA ke kapAsane madha jevo padArtha lAgavAno madirA strI. (saM.) dArU; zarAba; madya; surA madirApAna na. (saM.) dArU pIvo te; surApAna madirAkSI strI. maMdirA pIdhAthI gherAyelI hoya tevI AMkhavALI strI (2) mohaka AMkhavALI strI madI vi. madavALuM; marda bhareluM [sthaLa madInA na. (a.) arabastAnamAMnuM muslimonuM eka tIrthamadIluM vi. (saM.) madavALuM; madabharyuM madonmatta vi. (saM.) madathI unmatta baneluM; madamasta magha na. (saM.) madirA; dArU madyaniSedha puM. dArUbaMdhI; dArUniSedha madyapa puM. (saM.) dArUDiyo; dArU pInAro madyapAna na. (saM.) dArU pIvo te; madirApAna madyArka huM. madyano arka; 'Alkohola'
Page #639
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAsI 622 [managamatuM madrAsI vi. madrAsanuM; tAmilanADunuM (2) pu. madrAsa madhuruM vi. madhura, mIThuM (2) suMdara (3) zAMta taraphano-pradezano rahevAsI madhuvana na. (saM.) zrIkRSNanA samayathI jANItuM mathurA pradezanuM madha na. ("madhya" uparathI) vacce; madhyamAM vamunAnA kinArA uparanuM vana; vRMdAvana madha na. (saM. madhu) madhamAkhIoe ekaTho karelo phUlano madhusUdana 5. (saM.) madhu daityane mAranAra (viSNunA rasa (2) madha jevI mIThAza. udA. madhavALI jIbha avatArarUpa) zrIkRSNa madhadariye kri.vi. adhavacce (2) muzkelImAM [madhyabhAga madhomadha sa. vaccovaca; barobara madhyamAM madhadariyo chuM. bharadariyo; barobara dariyono khUba UMDo madhya vi. (saM.) vaccenuM (2) na. vacalo bhAga (3) paM. madhapUDo chuM. (saM. madhupuTaka) madhamAkhIonuM ghara madhyamasara avAja ke svara (saMgIta) madhamAkha(-khI) strI. (saM. madhumakSikA) madha banAvanArI madhyakAla (saM.) (-La) chuM. madhyayuga (2) madhyAhana mAkhI, madhumakSikA madhyakAlIna vi. madhyayuganuM ke kALanuM rAjya madhara strI. (I.) mAtA (2) khristI-vRddhA; sAdhvI madhyapradeza puM. (saM.) bhAratano madhyamAM Avelo pradeza; eka madharaTaMga strI. (i.) mAtRbhASA madhyabiMdu na. (saM.) kendra (2) koI paNa padArthamAM barAbara madharalaeNnDa strI. (I.) mAtabhUmi vaccenuM kendra madharAta strI. (saM. madhyarAtri) aradhI rAta; nizItha madhyamavi. (saM.)vacaluM (2) madhyamasaranuM(3) paM. saMgItanA madhalALa strI. khoTI lAlaca; bhrAmaka vAsanA svarasaptakamAMnocotho sUra-ma' (4)na.sarAsarI; "mIna' madhu vi. (saM.) mIThuM; gaLyuM (2) na. madha (3) paM. dArU; madhyamapada na. (saM.) vacaluM pada (trirAzImAM) [samAsa madya (4) vasaMta Rtu (5) caitramAsa (6) e nAmano madhyamapadalopI puM. (saM.) jenuM madhyama pada lopAya che e eka prAcIna paurANika asura (jeno viSNue vadha madhyamamArga chuM. bhagavAna buddha batAvelo sAdhanAno karyo hato.) madhyamamArga (2) koI bAjunA atipaNA vagarano madhu(-)ka puM. (saM.) mahuDAnuM jhADa; mahuDo vacalo, sonerI mArga madhukara chuM. (saM.) bhamaro (2) madhamAkhano nara madhyamamArgI vi. mavALapakSI; 'libarala' (mAnavasamUha madhukaravRtti strI. madhukara(bhramara)nA jevI sAruM sAruM laI madhyamavarga chuM. (saM.) nahi tavaMgara ke nahi garIba evo saMgraha karavAnI vRtti madhyamasara ki.vi. madhya rIte; maryAdita pramANamAM madhukarI strI. (saM.) bhamarI; madhamAkha (2) mAdhukarI; madhyamA strI. (saM.) vacalI AMgaLI (2) vayaska kanyA; madhamAkha aneka phUlomAMthI jema madha ekaThuM kare che tema madhyamikA (3) vANInI trIjI sthiti (4) vApikAno brAhmaNe, brahmacArIe ke saMnyAsIe gheragherathI thoDuM thoDuM eka prakAra laIne bhikSA bhegI karavI te; pAMca gherathI mAgelI madhyamikA strI. (saM.) aMgUThA pAsenI bIjI AMgaLI; bhikSA diArUDiyo madhyamA; jayeSThA (2) vivAha yogya thayela kanyA; madhupa . (saM.) bhamaro (2) madhamAkhIno nara (3) vayaska kanyA madhuparka chuM. (saM.) dahIM, ghI, pANI, madha ane khAMDa e madhyarAtra, (-tri, trI) strI. madharAta pAMcanuM mizraNa (satkAra, pUjanamAM vaparAtuM) madhyarekhA(-SA) strI, viSuvavRtta-rekhA madhupAna na. (saM.) madyapAna [epiyarisTa madhyavartI, madhyastha (saM.) vi. vacamAM AveluM (2) taTastha madhupAlaka puM. (saM.) madhavADAno rakSaka; madhamAkha ucheranAra; (3) be pakSanuM samAdhAna karanAra ke nyAya toLanAra madhupramehapuM. (saM.) pezAbamAM sAkara javAnoroga, DAyAbiTisa' madhyasthI strI, madhyastha hovuM te (2) lavAda; paMca madhubhAra . (saM.) eka mAtrAmeLa chaMda madhyAna(-huna) puM. (saM. madhyAhna) bapora ['inTarvala madhumakSikA strI. (saM.) madhamAkhI madhyAntara chuM. (saM.) kAryakramanI vacce Avato virAma; madhumAlatI strI. (saM.) eka phUlavela; madhumallikA madhye kri.vi. vacce; madhyamAM (2) mAM; aMdara madhumAsa puM. caitra mahino mana na. (saM.) jayAMthI lAgaNIono udbhava thAya che te madhura vi. (saM.) madhuruM; gaLyuM (2) mIThuM; priya (3) suMdara; adazya eka avayava; saMkalpavikalpa vagere karanArI manoraMjaka (4) zAMta; saumya indriya (2) aMtaHkaraNa; dila (3) icchA; marajI madhurajanI strI. (saM.) navadaMpatInI prathama rAtri ke prathama manakhAdeha puM, strI. manuSyanuM zarIra; mAnavadeha milanano samaya; suhAgarAta; hanImUna manakho chuM. manuSya tarIkenI jiMdagI; jIvatara [kATeluM madhuratA, madhurimA strI. madhurapaNuM; mIThAza [(strI) managa(-dha)DaMta vi. (hiM.) taraMgatukkAvALuM (2) upajAvI madhurabhASiNI vi., strI. (saM.) mIThuM madhura bolanArI managamatuM vi. manane gamatuM; manapasaMda For Private and Personal Use Only
Page #640
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org 623 manaDu(du:)kho manadu(-:)kha na. sAmasAmI beu vyakti vacce thayelo aNabanAva (2) mAnasika vyathA manana na. ciMtana (2) tarkavitarka mananazIla vi. ciMtana karavAnA svabhAvavALuM mananIya vi. (saM.) manana karavA lAyaka [nANAMnI hUMDI manapasaMda vi. manane gamatuM [mana bIje pheravavuM temanIoNrDara puM. (IM.) TapAlaoNphisa mAraphate mokalAtAM manaphera vi. jarAka pheravALuM (2) puM. akaLAyeluM; thAkeluM; manIparsa strI. (i.) paisAnI kothaLI ke pAkITa manabhaMga vi. (saM. manobhaMga) nirAza (2) puM. nirAzA manIbila na. (IM.) bharatiyuM; AMkaDo manabhAvatuM, manabhAvita vi. manapasaMda yatheccha manIbaeNga strI. (iM.) paisAno thelo-kothaLo; nANAkothaLI manamAnyuM, (-natuM) vi. mana mAne tevuM ke teTaluM; managamatuM; manImArkeTa na. (IM.) nANAMbajAra (2) zarAphabajAra manamudA kri.vi. (saM.) strI. mananI khuzI; mananI manISA strI. (saM.) icchA (2) buddhi; jJAna khuzIthI; mananA AnaMdathI manISikA strI. (saM.) samajaNa [tevuM manamojI vi. manasvI; taraMgI manamohaka (saM. manomohaka) (-na) vi. manane moha pamADe manaraMjana vi. (saM. manoraMjana) manane AnaMda ApanAra (2) na. manane AnaMda ApavAnI kriyA manavavuM sa.kri. (saM. man parathI) mAne tema karavuM (2) rIjhavavuM; rAjI karavuM yuddhanaukA manavAra strI. (IM. maeNna oNpha vaoNra) lazkarI vahANa; manavAra strI. vinavaNI; manavara manavAMchita vi. manathI iccheluM manasaba puM. padavI; darajjo; adhikAra manasA strI. icchA; maMchA (2) e nAmanI eka devI manasA kri.vi. (saM.) manathI manasija vi. manamAM utpanna thayeluM (2) puM. kAmadeva manaHsukha puM. manasukha na. mananuM sukha (2) puM. eka chaMda manasUbo puM. icchA; marajI (2) (2) irAdo; uddeza manasUra chuM. (a.) 'analaka' bolavA mATe dehAMtadaMDa pAmanAra eka musalamAna saMta [ke, anyamanaska manaska na. (saM.) mana; citta (2) vi. samAsamAM jema manasvitA strI. (saM.) manasvIpaNuM; svacchaMda manasvinI vi. manasvI (svacchaMdI) strI manasvI vi. (saM. manasvin) svachaMdI; taraMgI (2) udArazreSTha cittavALuM (3) dhIra-sthira cittavALuM (4) mAnI manahara vi. manohara; ramaNIya manahUsa vi. (a.) azubha; apazukaniyALa manaHkalpita vi. (saM.) mananuM kalpeluM; kAlpanika manaHkAma puM. (-nA) strI. mananI icchA [kabUla rAkheluM manaHpUta vi. (saM.) mana vaDe vicArI joyeluM; aMtaHkaraNe manaHzila puM. (saM.) eka khanija padArtha manaHsaMtApa puM. (saM.) manamAM thatI baLatarA manaHsthiti strI. (saM.) mananI hAlata; manodazA manA (a.) (0I) strI. baMdhI; niSedha (2)aMkuza; niyaMtraNa manAIhukama puM. manAI karato ke jaNAvanArohukama 'sTe-oNrDara' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [manodaihika manAma(-q)NuM na. manAvavuM te manAvavuM sa.kri. 'mAnavuMnuM preraka manAvuM akri. 'mAnavuM'nuM kramaNi maniyAra puM. maNiyAra; baMgaDI banAvanAra manI puM. (i.) paiso; rokaDa rakama manISita vi. (saM.) iccheluM; dhAreluM manISitA strI. (saM.) manISIpaNuM manISI vi. (saM. manISi) buddhimAna; buddhizALI (2) puM. DAhyo puruSa; vidvAna (3) vicAraka manu puM. (saM.) vivasvatanA putra AdimAnava; mAnavakuLanA utpAdaka (2) brahmAnA cauda putromAMnA dareka, jemanAthI manvaMtara gaNAya che. For Private and Personal Use Only manukula (saM.) (-La) na. mAnavakuTuMba; samagra manuSyajAti manuja puM. (saM.) manuSya; mANasa manuSya puM., na. (saM.) mANasa; insAna manuSyajAti strI. (saM.) mANasajAta manuSyatA strI. (-tva) na. (saM.) mANasAI manuSyaloka puM. (saM.) mRtyuloka; pRthvI manuSyavijJAna na. manuSya vizenuM vijJAna; 'eNnthropolojI' manuSyAhArI vi. manuSyano AhAra karanAruM manuSyetara vi. (manuSya + Itara) manuSyathI juduM manu (.saMhitA, smRti) strI. (saM.) manue racelI smRti mane saM. 'huM'nuM bIjI ke cothI vibhaktinuM ekavacana mane-ka-mane kri.vi. icchA-anicchAe; kacavAtA mane manekha na., puM. mANasa (2) na.ba.va. janasamUha; loko mano- (saM.) samAsamAM ghoSa vyaMjana pUrvenuM mana(mana)nuM rUpa. jema ke, manogata [abhiprAya manogata vi. (saM.) manamAM raheluM (2) na. vicAra; manogati strI. (saM.) mananI icchA [kAmadeva manoja (nmA) vi. (saM.) manamAM utpanna thayeluM (2) puM. manojaya puM. (saM.) mana uparano vijaya; manaHsaMyama manojathI vi. (saM.) manaHsaMyamI manojJa vi. (saM.) manapasaMda; suMdara manojJatA strI. (saM.) manojJapaNuM manodazA strI. (saM.) mananI dazA-sthiti-hAla . manodaihika vi. (saM.) mananA vikAronI zarIra para pa asarane lagatuM
Page #641
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir manoda"lyo 624 miyA manodaurbalyana (saM.)mananI durbaLatA-nabaLAI (2)lAcArI anaMtara 5. (saM.) eka manunI kArakirdIno samaya; manonigraha chuM. (saM.) manano saMyama; manaHsaMyama 30,67,20,000 varSa manobaLa na. mAnasika zakti; mananI zakti mapAvavuM sakriu "mApavuM'nuM preraka manobhAra !, mAnasika tanAva; "spesa' mapAvuM a.kri. "mApavuM'nuM karmaNi manobhAva chuM. (saM.) mananI vRtti; manano vicAra maphata kri.vi. (a. mukta) vagara paise; kAMI kharca ke maLatara manomaya vi. (saM.) mAnasika; mana saMbaMdhI vinA, vinAmUlya; phogaTa [vAparanAra manomaMthana na. manamAM cAlatuM maMthana; mananI gaDamathala maphatanuM, maphatiyuM vi. phogaTiyuM (2) maphata lenAramanomaMdira na. manarUpI makAna maphalara na. (iM.) galapaTA jevuM vilAyatI DhabanuM vastra manobhUti(-rti) strI. dhyAnamUrti [pATha mabalaka vi. (a.) atizaya; puSkaLa manomana pena. mananI mahenata (2) svAdhyAya; abhyAsa- mabhama vi. moghama; aspaSTa manoratha puM. (saM.) mananI dhAraNA; murAda (2) havelImAM mama pu.ba.va. cavANuM (bALabhASAmAM); khAdya ke bahAra paNa ThAkorajIne khAdyasAmagrI arpaNa karI mama sa. (saM.) mAruM [(2) caDasa karAto utsava mamata 5., na. (saM. mamatva, prA. mamatta) haTha, durAgraha manoradA puM. (saM. manohara) divALI bAda dIvAla upara mamatA strI. mamatva; mArApaNuM; lAgaNI (2) tRSNA chANathI karAtuM citra, jene strIo ane kanyAo mamatALu vi. hetALa (2) mAyALu raMgaberaMgI phUlapAnathI zaNagArI roja sAMje dIvo mamatI (9) vi. haThIluM; durAgrahI mimata (caDasa) peTAvI pUje che ane gIta gAya che. mamatva na. (saM.) mArApaNuM; huMpada (2) heta; sneha (3) manorama vi. manoraMjaka mamarI strI. mamarA jevA nAnA kaNa manoramA strI. suMdara strI mamaro paM. (saM. mamara, prA. mammara) cokhAnI dhANIno manoraMjaka vi. manane AnaMda ApanAra dANo (2) tenA jevA AkAranI IMDaLa (jema ke, manoraMjakatA strI. (saM.) manoraMjaka hovuM te AmalI vageremAM) (3) diveTano saLagAvelo mamarA manoraMjanana. (saM.) manane AnaMda ApavAnI kriyA; majA jevo bhAga (4) uzkeraNI; phaDaduM [pheravavuM manorAjya na. (saM.) kalpanAvihAra; zekhacallInA taraMga mamaLAvavuM sakri. ogALavA mATe moMmAM AmathI te manovalaNa na. (saM.) mananuM valaNa; manovRtti momAI strI. (saM. mAtAhikA, prA.mAAmahiA) mAnI manovAMchita vi. (saM.) manathI iccheluM mA (pArasI) manovikAra . (saM.) manano bhAga; manovikRti [zAstra manAvAtrI mAtAnI mAtA; mAtAmahInAnImA (pArasI) manovijJAnapuM. mananI kriyA-prakriyAnirUpatuM zAstramAnasa- mAvo pu. (saM. mAtAmaha dvArA) mAno bApa; nAno (pArasI) manovizleSaka chuM. (saM.) mananuM pRththakaraNa karanAra mamI strI, na. (i.) saMgharI rAkheluM maDaduM (misara) manovRtti strI. mananI vRtti; manobhAva mammI strI. (iM. dvArA) mAtA; bA giALa manovega puM. (saM.) manano vega ke Aveza karanAruM mammo chuM. "ma" varNa ke teno uccAra (2) mAne lagatI manovedhaka vi. manane vIMdhanAruM; mana para bhAre asara -maya pratya. (saM.) nAmane lAgatAM "-thI bharapUra, -nuM baneluM manovaijJAnika paM. (saM.) mAnasazAstrI (2) vi. mano- "te-rUpa' evA arthanuM vizeSaNa banAvato pratyaya. vijJAna saMbaMdhI udA. vicAramaya manovyathA strI. (saM.) mAnasika vedanA maya puM. dAnavono eka zilpI: mayAsura manovyApAra chuM. mananI kriyA; saMkalpa-vikalpa maya . (phA.) zarAba; dArU; madirA manohara vi. (saM.) mohaka; suMdara [moTuM mayakaza na. (phA.) madiralAya; dArUnuM pIThuM manohara na. mAthAno paheraveza udA. mAthA karatAM manohara mayakaza vi. (phA.) zarAbI manohArI vi. (saM. manohAri) manohara, suMdara mayakhAnuM na. zarAbanI dukAna; dArUnuM pIThuM; madirAlaya manthalI vi. (iM.) mAsika (2) na. dara mahine pragaTa mayagala chuM. (saM. madakala, prA.) maMgaLa; hAthI thatuM sAmayika; mAsika ke mAsikapatra maNuM na. mRtyu; maraNa; mota manmatha 5. (saM.) kAmadeva mayaparasta vi. (phA.) zarAbI; dArUDiyo -manya vi. (saM.) samAsane aMte, "AbhAsavALuM "mAnatuM' mayaMka puM. (saM. mRgAMka, prA. miaMka) caMdra (2) mRga evA arthamAM. dA.ta. "paMDitamAnya mayaMda 5. siMha; mRgendra manyu paM. (sa.) gusso; krodha (2) khamIra mayA strI. (saM. mAyA) dayA (2) mAyA; sneha For Private and Personal Use Only
Page #642
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mayAsura, 625 [marammata mayAsura DuM. (saM.) dAnavono zilpI maraDa strI. maraDATa; ahaMbhAva[vAMkuM vALavuM (2) AmaLavuM mayUkha na. (saM.) kiraNa maraDavuM sakri. (saM. moTayati, prA. zruDaI, prA. maroDa) mayUra paM. (saM.) mora maraDAI strI. maraDATa; ahaMbhAva (2) TekIlApaNuM kiravAMte mayUradhvaja (saM.) eka paurANika rAjA maraDATa puM. maraDAvuM te (2) vaMkAvuM; risAvuM te (3) laTakAM mayUradhvani strI. (saM.) kalApIno-morano kekAravA maraDAzi(-zI, si, sIga strI. AmaLAvALI eka zIMga mayUrapiccha na. (saM.) moranuM pIMchuM; morapIMcha maraDAvuM sakri. vaMkAvuM; risAvuM (2) laTakAM karavAM che. mayUravAhinI strI. (saM.) sarasvatI devI maraDiyo chuM. eka jAtano kAMkaro, jene pakavyAthI cUno bane mayUrAsana na. dilhInuM mogalonuM prasiddha rAjayAsana (2) maraDo chuM. eka roga jemAM jhADA vATe Ama tathA lohI yoganuM eka Asana (3) mayUravALuM siMhAsana paDe che. mayUrI strI. Tela; moranI mAdA [udgAra maraNa na. (saM.) mota; mRtyu (2) nAza; khuvArI; aMta mara udhaze; chone; bhale (2) "jato rahe e arthano maraNakALa paM. (saM.) maravAno samaya marakaTa vi. (saM. markaTa) sukalakaDI; durbaLa maraNaghaMTa vuM. (saM.) maraNa Ave che evuM sUcavato ghaMTamarakata na. (0maNi) 5. (saM.) nIlama; lIlama teno avAja ke cihna yA ghaTanA; maraNa thavAnI marakamaraka kri.vi. maMdamaMda hasatuM hoya ema AgAhI marakaluM(-la) na. ('marakavuM' parathI) maMda hAsya (2) kaTAkSa maraNaghA DuM. (saM.) maraNa upajAvI de evo ghA; prANaghAtaka marakavuM a.kri. malakavuM; dhImuM hAsya karavuM maraNadhAta strI, maraNa thAya tevo prasaMga zriAddhano divasa marakI strI. mahAmArI; ghaNAM loka mare tevo roga; maraNatithiI . (saM.) maraNa pAmyAnItithi ketArIkha; tenA kogaLiyuM; plega (gAMThiyo tAva) vagere maraNatola vi marI jAya tevuM-teTaluM (2) mRtaprAya dizA maragalI strI. haraNI; mRgalI maraNapathArI strI. maraNanI dahezatavALo maMdavADa ke tevI maragalo . (saM. mRga) mRga, haraNa[mRgalocanA(strI). maraNadharma vi. (saM.) maraNa pAmavAnA svabhAvavALuM; maragANI vi., strI. mRga jevAM nayanovALI; mRganayanI; maraNazIla maraghaTa na. (saM.) masANa; smazAna maraNAraNa strI. maravuM ane paraNavuM te maraghaDI strI, maradhI; kUkaDI maraNapoka strI, maraNa thatAM sagAM mUke che te poka maraghaDo chuM. maragho; kUkaDo maraNabhaya 5. (saM.) mota-maraNanI bIka marI strI. (phA. muga) kUkaDI; maraghaDI maraNalAkaDAM na.ba.va. zabane bALavAnAM lAkaDAM maravuM na. kUkaDuM; maraDuM maraNazIla vi. (saM.) maraNa pAme evuM; marya maragho chuM. kUkaDo; maraghaDo maraNAMta vi. (2) kri.vi. (saM.) maraNa sudhInuM (udA. maragho chuM. kamoDano taLiyAno vaLAMkavALo bhAga maraNAMta upavAsa) vinAnuM maracI strI. (saM. mirica, prA. marizca) maracAMno choDa maraNiyuM vi. jIva para AvyuM hoya evuM; motanI paravA (2) kAnanuM eka ghareNuM (3) eka dArUkhAnuM maraNuM na. maraNa; mota; mRtyu maracuM na. maracInuM tIkhuM phaLa (2) maracA jevuM nAnuM paNa maraNeccha (ka) vi. (saM.) maravA icchatuM tIkhuM mANasa maraNottara vi. maraNa pachInuM maraja paM. (a.) roga; bImArI; mAMdagI marata(ka) na. mRtaka; maDaduM marajAda strI. (saM. maryAdA) adaba; lAja maratabo chuM. (a.) darajajo; mobho (2) gaurava [vIra marajAdA strI, maryAdA; sabhyatA marada muM. marda, puruSa (2) vIra puruSa (3) vi. bahAdura; marajAdI vi. puSTimArganA khAsa AcAra pramANe cAlanAruM; maradAI, (-nagI) strI. puruSAtana (2) vIratA, bahAdurI puSTimArgano anuyAyI (2) strI. puSTimArganI maradAnA, (nI) vi. maradane lagatuM; marada mATenuM; maradane AcArapraNAlI chAje evuM marajiyAta vi. marajI para AdhAra rAkhatuM; aicchika; marajI maranAra vi. maraNa pAmanAra hoya to karavAnuM (2) vaikalpika; "pharajiyAtathI UlaTuM marane udmara; bhale; chone marajI strI. (a.) icchA; khuzI (2) munasaphI (3) marapha puM. eka jAtanuM vAgha-nagAruM (2) vi. sukhI sthiAna valaNa; svabhAva [(2) maraNiyo (3) jIvanamukta marama chuM. marma; chUpI vAta (2) rahasya; gupta artha (3) marmamarajIvo chuM. (di. marajIvA) dariyAmAMthI motI kADhanAra maramI vi. marma jANanAra (2) mArmika mArapITa maraDa chuM. maraDiyo marammata strI. (a.) marAmata; jIrNoddhAra; samArakAma (2) For Private and Personal Use Only
Page #643
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maravuM 625 [maryAdA puruSottama maravuM a.kri. (saM. priyate, prA. marai) maraNa pAmavuM; maroDa kuM. ('maraDavuM' uparathI) vAMka; valaNa; (akSarano) avasAna pAmavuM (2) khuvAra thavuM; hAni bhogavavI AkAra (3) ramatamAMthI bAda thavuM (4) (dhAtunI) bhasma thavI maroDa strI. maraDATa; maraDAvuM te 2. maraDAvuM te suiMdara (5) (pravAhI ke phaLanuM dUdha) aMdara UtarI ke zoSAI maroDadAra vi. maroDavALo (akSara); ghATIlA vaLAMkavALuM; te samAI javuM (6) TaLavuM; dUra khasavuM ke javuM maroDavuM sakri. (saM. moTayati, prA. maroDai) aMgane vaLAMka (tucchakAramAM) (7) ThekANethI UDI javuM. udA. sogaTI Apavo; maraDavuM jIivaDuM marI gaI. (8) anya kriyApada sAthe "thAkI javuM' markaTa 5. (saM.) vAMdaro; mAMkaDo (2) karoLiyo ke evuM evA arthamAM vaparAya che. (9) gussAmAM karI chUTavuM markaTavidyA strI. (saM.) mAMkaDA jevA cALA; vAnaraveDA evA arthamAM vaparAya che. (10) AvavuM; pAse javuM markyurI pu. (iM.) juo "budha' (2) na. pAro; eka pravAhI (tucchakAramAM) (11) karamAI javuM khiAkaTI dhAtu maravo chuM. (saM. mahuvaka, prA. mahuaa) nAnI kAcI kerI; marcanTa chuM. (i.) vepArI; sodAgara marasi(-zi)yo chuM. (a.) rAjiyo (2) marelA pAchaLa mata chuM. (saM.) mutyu; maraNa (2) mRtyuloka; pRthvI zokamAM gavAtuM prazasti gIta (3) zokagIta; marca vi. (saM.) nAzavaMta; maraNazIla (2) puM. mANasa mRtyugIta maryaloka puM. (saM.) mRtyuloka; pRthvI [(3) vIra puruSa marahama paM. (a.) malama, lepa marda pu. (phA.) marada; puruSa; nara (2) bahAdura mANasa marahUma vi. (a.) maraNa pAmeluM; svargastha; sadgata madana na. (saM.) coLavuM te (2) damana; nAza marAThI vi. (saM. mahArASTrI, prA. mahaThI) mahArASTranuM; mardanuM sakri. (saM. mRd. mardaya) mardana karavuM; coLavuM mahArASTrIya mardAI(-nagI) strI. puruSAtana; vIratA [evuM marAThI strI. mahArASTranI bhASA mardAnA(-nI) vi. madane lagatuM; maI mATenuM mardane chAje marAThI pu. mahArASTrano vatanI; mahArASTrI [mArapITa marma chuM. (saM.) chUpI vAta; bheda (2) rahasya; tAtparya marAmata strI. marammata; jIrNoddhAra; samArakAma (2) (3) marmasthAna marAmatI vi. marAmata karAvavI paDe tevuM marmagrAhI vi. rahasyanuM grahaNa karanAruM jiANanAra marAla puM. (saM.) haMsa marmajJa vi. (saM.) marma (rahasya) jANanAra; manano bheda marAlI(-LI) strI. (saM.) haMsI; haMsaNI marmaprahAra chuM. (saM.) marmasthAna para prahAra; hRdayane karAto ghA mariyuM na. marI (2) marI jevuM tIkhuM-krodhI mANasa marmabANa na. (.) kaTAkSa vacana; maheNuM marI na.ba.va. (saM. mirica, miria) eka jAtanuM goLa marmabheda, (01) (saM.) puM, na. bIjAnI chUpI vAto bahAra dANAnuM kALA raMganuM vasANuM; tIkhAM pADavI te; marmacchedana marIci puM. (saM.) daza prajApatimAMnA eka RSi marmabhedI vi. (saM. marmabhedina) marmasthAnane bhedanAra marIci strI. kiraNa marmara 5. (saM.) pAMdaDAMno vAyujanya avAja marIcikA strI. (saM.) jhAMjhavAnAM jaLa; mRgajaLa marmara puM. (saM.) svaronuM te te mahAprANa uccAraNa; hazruti marIcI muM. (saM.) sUrya marmaradhvani . havAnA thoDA ghasArA sAthe nIpajato svara; marIjha vi. puM. dardI; bImAra vyakti hazruti marIno pu. (sapeniza maeNrino) eka jAtanA UnanuM kApaDa marmavacana na. maheNuM; kaTAkSabola (2) e Una pedA karanAra gheTAnI jAta marmavAkya na. (saM.) marmanuM rahasya ke bheda bhareluM vAkya marImasAlo chuM. garama masAlo (2) atizayokti marmavida paM. (saM.) marmajJa; marmane jANanAra maruta paM. (saM.) pavana; vAyu marmavedhI(-dhaka) vi. marmabhedI; marmasthAnane bhedanAra marutaputra puM. (saM.) hanumAna; mAruti marmavedhakatA, marmaveditA strI. (saM.) marmavedhaka hovApaNuM marutpati chuM. (saM.) IMdra [(2) mAravADa marmasthala (saM.), (-La), marmasthAna na. (saM.) jyAM IjA marudeza chuM. marubhUmi(-mI) strI. (saM.) raNa; raNapradeza thavAnI mRtyu thAya tevo zarIrano komaLa bhAga marUDiyo 5. maniyAra; baMgaDI banAvanAra mANasa; marmALa, (-LuM) vi. marmavALuM, rahasyamaya (i3) lAja, zarama maNiyAra maryAda,-dA) (saM. maryAdA) strI. hada (2) adaba; viveka marUvo chuM. eka choDa; maravo; Damaro maryAdA puruSottama puM. loka ne vedanI praNAlInuM barobara mare udmara; bhale; chone hirAnagati pAlana karanAra paurANika mAnyatA pramANenA maro paM. ('maravuM' uparathI) mota (2) motanA jevuM duHkha; paramAtmAnA pUrNa avatAra dazarathaputra zrIrAma para For Private and Personal Use Only
Page #644
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maryAdAbhakti 62e miza(sa) maryAdAbhakti vi., strI. (saM.) jemAM vaidika ne sAmAnya malAvaDAM na.ba.va. mIThuMmIThuM bolI sAruM lagADavuM te bhaktimArganI praNAlInuM anusaraNa che tevI paramAtmA- malAvavuM sakri, bahalAvavuM; dIpAvavuM (2) laMbAvavuM; nI bhakti - sAdhanavAnI bhakti uillaMdhana atizayokti karavI (3) sAruM lAge tema karavuM; lADa maryAdAbhaMga kuM. ekabIjA vacceno viveka-vinaya-vartananuM laDAvavAM maryAdAlApa pu. maryAdAno bhaMga-ullaMghana malAvo 5. malAvavuM te; porasa caDAvavuM te maryAdAzIla vi. (saM.) vinayI; adabavALuM melAzayana. (saM.) zarIramAM AMtaraDAne cheDe maLane rahevAnuM maryAdita vi. (saM.) maryAdAvALuM; hadavALuM sthAna; maLAzaya maryAdI strI, vi. (saM.) marajAdI malika chuM. (a.) rAjA; bAdazAha mala paM. (saM. malla) kustIbAja; pahelavAna malikA strI. (a.) rANI mala puM. (saM.) (-La) mela (2) viSTA (3) gaMdavADo malina vi. (saM.) meluM, gaMdu; asvaccha (2) DahoLuM (3) malakamalaka kri.vi. maMdamaMda hasatuM hoya ema malinatA strI. mela (2) melApaNuM (3) gaMdakI [(3) mAra malakavuM a.kri. malakAvuM; maMdamaMda hasavuM AinaMda malIda puM. (phA. malIdaha) cUramuM (2) sattvavALo khorAka malakATa puM. ('malakavuM" uparathI) maMda smita (2) harSa; malIra na. (phA.) kAThiyANInuM jhINA potAnuM ane kALA malakAvuM a.kri. malakavuM; maMdamaMda hasavuM raMganuM oDhaNuM-vastra mala huM vi. sahejamAM malakAI jAya tevuM khiAsa thAMbhalo mAlUka vi. (saM.) uttama; zreSTha malakhama, malakhaMbha puM. kasarata mATeno lAkaDAno lIso eka madhUna . viSThAmAM thato eka kRmi, karamiyo malatyAga kuM. (saM.) jhADe pharavuM te; jAjarU javuM te maleka pu. (garAsano) dhaNI; amIra malapatuM vi. (da. malapie) umagamAM ThAThathI dhImedhIme maleriyA pu. (i.) macchara karaDavAthI Avato TADhiyo tAva cAlatuM; moha pamADe evI cAlavALuM lipa malokhuna. (mAla-rakhuM) reMTiyAnI mALa na khasI jAya mATebe malama paM. (a. mama) gaDagUmaDa upara copaDavAnuM auSadha- DhIMgalInI vacce naMkhAtIsaLIomAMnI dareka (2) kiro malamapaTI(-dI) strI. (-To, 2) puM. malamavALI lUgaDAnI malotsarga kuM. (saM.) maLatyAga; zauca javuM te paTI ke paTo malTinezanala vi. (i.) bahurASTrIya malamala na, strI, eka jAtanuM bArIka kApaDa malla vi. (saM.) majabUta ane kasaratI (2) puM. pahelavAna malamalI vi. malamalanA potanuM tenA jevuM bArIka (3) bauddhakAlIna eka prajA millavidyA malamAsa puM. adhikamAsa; puruSottama mAsa mallakalA(-LA) strI. (saM.) kustInI kaLA ane zAstra; mala(-La)mUtra na.ba.va. maLa ane mUtara; jhADo pezAba mallakustI strI. (saM.) mallayuddha (2) 5. pahelavAnI malaya, (giri, parvata) chuM. (saM.) dakSiNamAM Avelo mallayuddha na. (saM.) kustI; mallakustI caMdananAM jaMgalavALo parvata mallavidA strI. (saM.) kustInI kaLA ane zAstra malayaja na. malayagirinAM jaMgalomAM thatuM caMdana-sukhaDa mallAha pu. nAvika; khalAsI; khAravo eika chaMda malayakuma na. caMdananuM vRkSa; sukhaDanuM jhADa mallikA strI. (saM.) eka vela ane tenuM phUla; jUI (2) malayAgaru na. (malaya + aga) sArAmAM sAruM sukhaDa mallita-llI)nAtha puM. (saM.) saMskRtanA mahAna TIkAkAra malayAcala (saM.) (-La), malayAdri (saM.) . malayagiri (2) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA (maisura bAjuno parvata); malaya parvata ogaNIsamAM malayAnila chuM. (saM.) malaya parvata parathI Avato pavana malhAra yuM. comAsAnA AraMbhe gavAto eka rAga; malayAlama strI, keraLanI rAjyabhASA megharAganI eka rAgiNI vivuM malavuM sakri. (saM. mila) maLavuM; prApti thavI mavaDAvavuM sa.kri. ('mAvuM' uparathI) mAya tema karavuM; samAmalavuM sakri. (saM. mRdu, prA. mala) masaLavuM; dabAvavuMti mavAda . (a.) paru vagere jevo zarIrano doSita padArtha malazuddhi strI. (saM.) jhADe pharavA javuM ke jhADo sApha Avavo mavAla(La) vi. (ma. mavALa, saM. mRdula) (jahAlathI malAI strI. (phA. bAlAI) dUdhanI tara (2) vadhAre ghI UlaTuM) moLuM; narama; "maoNDareTa' tattvavALo; dUdhano judo karAto bhAga; 'krIma mavAla(La)pakSa paM. narama ('moDareTa) lokano pakSa malAkhuMvi. bADuM; phAMguM [kADhavAnI ke paDado rAkhavAnI kriyA mavAlI puM. (phA.) kaMgALa; bhikhArI (2) geMDo malAjo pu. maryAdA; adaba (2) e khAtara paLAtI lAja mavALa vi. juo "mavAla' malAra paM. comAsAnA AraMbhe gavAto eka rAga (2) mavALapakSa pu. juo "mavAlapakSa megharAganI eka rAgiNI maza-sa) nA bahAnuM miSa For Private and Personal Use Only
Page #645
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maza-sa) 628 | maskulara maza(-sa) strI, kAjaLa; meza masalamena puM. (i.) bhaya, trAsa prere evI zArIrika tAkAta mazaka chuM. (saM.) macchara dharAvatI vyakti mazaka strI. (phA.) pANI bharavAnI cAmaDAnI kothaLI masavADuM na. (a. bhavAza = Dhora + vADo) gharanI pAchaLano mazagUla vi. (a.) nimagna; lIna (2) dhyAnamagna bhAga; naveruM (2) gAmanuM pachavADuM mazara(-ri)ka strI. pUrva dizA [paTAvALuM kapaDuM masavADo chuM. (sara. masavADuM) bhAgoLa; gAmanuM pachavADuM mazarU chuM. (a. mazna) rezama tathA sUtaranuM ghaNA raMganA masaLavuM sakri. (saM. maSati, prA. masala) ghasIne coLavuM; mazarUma na. (iM.) eka vanaspati; bilADIno Topa gadaDavuM; mardana karavuM [bAjhelI goLa gAMTho mazahUra vi. (a.) prakhyAta; jANItuM: prasiddha masA pu.ba.va. masAnuM-harasanuM darada (2) cAmaDI upara mazAgata strI. mahenata (2) rojI; majUrI kheitamajUra masAja puM. (.) mAliza; caMpI mazArI muM. uccaka rakama ApI AkhA varSa mATe rakhAto masANa na. (saM. smazAna, prA. masANa) smazAna mazAro chuM. varSa mATenI khetInI uccaka apAtI rakama masANiyuM vi. masANanuM (2) smazAnamAM jaI AveluM (3) mazAla strI (a.) lAkaDI upara cIMtharAM vITelo saLagA- kaMgALa; apazukaniyuM misANano saphAI-kAmadAra vavAno kAkaDo masANiyo chuM. maDadA sAthe smazAnamAM gayelo mANasa (2) mazAlI-lacI) 5. mazAla dharanAro-dhAraNa karanAro masANI vi. (saM. mahAsAdhanika, prA. mahAsAhaNio) maziyAI vi. mAsInuM ke mAsI taraphanuM masANiyuM; kaMgALa (2) paM. bALatI ke dATatI vakhate mazI strI. (saM. maSi) kAjaLa; meza (2) dAMta ghasavAno dhArmika kriyA karAvanAra (3) maraNakriyA mATeno bhUko (3) masI paDavAnAM vanapastino eka roga sAmAna vecanAra [(2) mahesUla mazI strI. (saM. mazaka, maza) macchara jevuM karaDatuM nAnuM jaMtu masAta strI. (a. misAhata) kheDavAnI jamInanI mApaNI mazIna na. (i.) yaMtra; saMco masalina na. (iM.) eka prakAranuM jhINuM ane suMvALuM kApaDa mazInagana strI. (iM.) yaMtrathI jhapATAbhera goLIo masAlA(-le)dAra vi. masAlAvALuM (2) caTAkedAra; svAdiSTa varasAvatI eka khAsa baMdUka siraMjAma masAlo chuM. (a. masAlaha) rasoI dhamadhamATavALI ke mazInarI strI. (i.) yaMtrasAmagrI; sAMcAkAmano badho svAdiSTa karavA nAkhavAno tejAno 2) koI cIja mazIniyara chuM. (i.) mazIna calAvI jANanAra kArIgara banAvavA joItI sAmagrI (3) caNavA mATe retI cUno mazkarI strI, (phA. maargI) majAka; Tho; ToLa; TIkhaLa vagereno ThAlavelo mAla mazkarIkhora vi. mazkarImAM rAcanAruM: TIkhaLI masi strI. (saM.) juo "masI' mazkaro chuM. mazkarI karanAro (2) vidUSaka: raMgalo masiyAI, masiyaNavi.maziyAI mAzInuM ke mArI taraphanuM maphavarAvuM. (a.) salAha; sUcana masI strI. (saM.) mazI (macchara jevuM karaDatuM nAnuM jIvaDuM) masa vi. (phA. masto puSkaLa; ghaNuM (2) zeraDIno eka roga masa na. miSa; bahAnuM masIda strI. (a. masjida) musalamAnonuM baMdagI karavAnuM masa chuM. maso (2) arza; harasa jAhera makAna (2) namAja paDhavAnuM sthAna masa strI. meza; maza; kAjaLa masIha(hA) . (a.) IsA masIha (2) avatArI puruSa masakalo chuM. opavAnuM loDhAnuM ojAra; opaNI masu-sU) strI. (saM.) eka jAtanuM kaThoLa ke tenI dALa masako pu. (phA.) mAkhaNa (2) zikhaDa mATe dahIMnuM pANI masUdo chuM. kharaDo; musaddo; kAphaTa kADhI nAkhI taiyAra karelo loMdo (3) khuzAmata masUra strI. juo "masura [udA. gAlamasuriyuM masanada strI. (a.) siMhAsana; rAjagAdI prikAra masUriyuM ne. (saM. masUraka, prA. masUraya) goLa AzIkuM masanavI strI. (a. mamnavI) urdU dhATIno kAvyano eka masRNa vi. (saM.) komaLa; mulAyama masamasavuM a.kri. maghamaghavuM maso paM. (saM. maza, prA. masa) cAmaDI upara bAjhelI goLa masarako . karaDAkIno bola; marmavacana gAMTha (2) arza; gudAmAM nIkaLatAM harasanA jhINAM masala pu. (i.) mAMzapezI; snAyu AMcaLamAMnuM pratyeka; harasa : masalata strI. (a. maslahata) sAthe maLIne thatI masoDuM na. dAMtanuM peDhavuM; avALuM vicAraNA; saMtalasa; salAha (2) vATAghATa; parAmarza masotuM na. (saM. maSipottaka, prA. masipattA) cUlA masalatasamiti strI. viSayavicAriNI-samiti uparanAM garama vAsaNa pakaDavA vaparAtuM kapaDuM masalatiyuM vi. masalata karanAruM; vATAghATa karanAruM maskAdAra vi. mAkhaNavALuM (2) khuzAmatiyuM . masalapAvara 5. (iM.) zArIrika zakti ane tAkAta maskulara vi. (i.) snAyu saMbaMdhI (2) snAyubaddha L For Private and Personal Use Only
Page #646
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org masjida] masjida strI. (a.) masIda; musalamAnonuM namAja paDhavAnuM pavitra sthAna masta vi. (phA.) madamAtuM; unmatta (2) mazagUla mastaka na. (saM.) mAthuM; zira (2) magaja mastAna, (-nuM) (phA.) masta; raMgIluM; tallIna mastakapUjA strI. (saM.) mastaka dAna vaDe pUjavuM te; kamaLapUjA [kaDiyAnuM eka sAdhana mastara na. dIvAla ke cho samatala ka2vAnuM lAkaDA ke loDhAnuM mastika, (-STa) (saM.) mAthuM (2) magaja; bhejuM mastika(-jI)vidyA strI. mAthAnA ghATa parathI mAnasika zaktio pArakhavAnI vidyA; 'phenolaoNjI' mastI strI. (phA.) tophAna (2) masta hAlata; mastapaNuM mastIkhora vi. tophAnI maskUla strI. (poryu.) vahANanI kAThI; kUvAsthaMbha mastavI strI. (a.) urdUmAM eka kAvyaprakAra maslahata strI. (a.) masalata; salAha ApavI-levI te maha vi. (saM.) moTuM; mahAna (2) puM. utsava; ullAsa mahata vi. (saM. mahat) moTuM maha(-he)tAba puM. caMdra (2) strI. cAMdanI (3) caMdramA mahatI vi. (saM.) moTI (2) strI. mahattA (3) eka jAtanI vINA 329 mahatkarma na. (saM.) moTuM karma-kAma vadhAre moTuM ke mahAna moTapaNa; mahimA (2) mahattama vi. (saM.) sauthI moTuM; moTAmAM moTuM mahattara vi. (saM.) bemAM moTuM; mahattA strI. (-ttva) na. (saM.) agatya; pratiSThA [nI AkAMkSA-icchA mahattvAkAMkSA strI. (mahattva + AkAMkSA) moTAI meLavavAmahattvAkAMkSI vi. mahattvAkAMkSAvALuM; moTAI meLavavAnI mahaMmada puM. (a.) hajarata mahaMmada payagaMbara mahaMmadI vi. mahaMmadanuM; temanuM anuyAyI icchAvALuM mahada vi. (saM. mahat) mahAna; moTuM mahadaMze kri.vi. (saM.) moTe bhAge; ghaNuM karIne mahadAtmA puM. (saM.) paramAtmA; moTo AtmA mahaphila strI. (a.) mijalasa; mahephila (2) ujANI mahabUba vi. (a.) juo 'mahebUba' mahara strI. maheNuM; ToNuM [aveja tarIke apAtI rakama mahara strI. muslima pati dvArA lagna pahelAM patnInelagnanA mahamada puM. mahaMmada; islAmanA pegaMbara mahamadI vi. mahaMmadanuM; temanuM anuyAyI maharSi puM. (saM.) moTo RSi maharSipada na. (saM.) mahtvanuM pada ke sthAna mahaMta puM. (saM. mahat parathI) moTo sAdhu; maThAdhikArI mahaMtAI strI. mahaMtapaNuM [mahAnibaMdha mahA puM. (saM. mAgha, prA. mAha) mAgha-mAha mahino mahA vi. (saM.) (samAsamAM) moTuM (karmadhAraya ane bahuvrIhi samAsa tathA keTalAka aniyamita zabdonA AdimAM AvatuM 'maha'nuM rUpa) mahAkarma na. (saM.) moTuM kAma; mahatkarma mahAkavi puM. (saM.) moTo kavi; mahAkAvyano kartA mahAkaMda puM.,naM. (saM.) lasaNa (2) DuMgaLI mahAkAya vi. (saM.) moTA zarIravALuM; kadAvara mahAkAla puM. (saM.) (-La) mahAdeva mahAkAlI (saM.) (-LI) strI. bhayaMkara svarUpavALI durgA mahAkAle(-Le)zvara puM. bAra jyotirliMgamAMnuM eka (ujjaina) mahAkAvya na. (saM.) moTuM ke mahAna kAvya mahAkALa puM. mahAdeva; zaMkara mahAkALI strI. juo 'mahAkAlI' mahAkALezvara pu. 'mahAkAlezvara' mahAkAMkSA strI. mahattvAkAMkSA; mahecchA mahAketa vi. moTI dhajAvALuM mahAghoSa puM. (saM.) garjanA; kolAhala mahAjana na. (saM.) moTo pratiSThita mANasa ke gAmanA tevAonuM maMDaLa (2) sarakhA dhaMdhAdArIonuM maMDaLa ke saMgha mahAjaniyuMvi. mahAjananelagatuM (2)dhaNIvagaranuM; rakhaDAu mahAjaniyo puM. bakaro Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mahAtavi. jitAyeluM; parAjita [tamasa, aMdhakAra ke ajJAna mahAtama na. (saM. mAhAtmya) mahAtmya; mahimA (2) mahA mahAtmA vi. (saM.) mahAna AtmAvALuM (2) puM. tevo puruSa; saMta mahAtmAjI puM. gAMdhIjI mahAdaMDapAzika puM. (saM.) polIsa khAtAno vaDo mahAdeva puM. (saM.) ziva; zaMkara mahAdvAra na. (saM.) mukhya ke moTo daravAjo mahAna vi. (saM.) moTuM; bhavya [paoNlisa' mahAnagara na. rAjadhAnInuM zahera (2) moTuM zahera; 'meTromahAnagarapAlikA strI. (saM.) mahAnagaranI pAlikA; 'myunisipala korporezana' mahAnatA strI. (saM.) mahattA; gaurava [paramAtmA mahAnala puM. (saM.) (-La) mahAna-moTo agni (2) mahAnavala strI. moTI navalakathA [rAjA mahAnaMda puM. (saM.) naMda rAjyakALanA nava naMdomAMno mukhya mahAnATaka na. (saM.) moTI saMkhyAnA aMkovALuM nATaka (2) [samartha nAyaka mahAnAyaka huM. praziSTa sAhityakRtimAM chavAI jAya evo mahAnidrA strI. (saM.) mota; maraNa; mRtyu mahAnibaMdha yuM. (saM.) navI vastu zodhI pIeca.DI.nI padavI mATeno zodhanibaMdha; 'thIsisa' hanumAnanATaka For Private and Personal Use Only
Page #647
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mahAnubhAvo 6 3 - [mahAvisphoTa mahAnubhAva vi. (saM.) moTA mananuM; udAra; mahAzaya (2) adhiSThAtrI; durgA (2) buddha bhagavAnanI mAtAnuM nAma . moTA manavALo puruSa (3) lakSmI (4) jenAthI bhautika jagata satya jaNAya mahAnubhAvi(-2)tA strI. (saM.) mahAnubhAvapaNuM che te mAyA ciALo: 'epiDemiksa' mahApatha puM. (saM.) rAjamArga; dhorImArga (2) maraNano- mahAmArI strI. (saM.) marakI; kolerA (2) koI paNa rogaparalokano mArga mahAmUluM vi. mahAmUlyavAna; mahAmoMghuM; kImatI mahApA na. (saM.) so abajano AMkaDo ke saMkhyA; mahAmoha puM. (saM.) viSayabhogamAM IcchA '1000000000000" (2) jainonA anAgata mahAyajJa chuM. (saM.) nitya karavAnA pAMca yajJa (brahma-devacovIsa tIrthakaromAMnA pahelA pitR-bhUta-nU)mAMno dareka mahApAtaka na. (saM.) moTuM pANa (brahmahatyA, surApAna, mahAyAna puM. (saM.) eka bauddha saMpradAya corI, gurupatnI sAthe vyabhicAra, ane e cAra karanAra mahArathI puM. (saM.) ekalo daza hajAra yoddhAo sAme laDI sAthe saMga-e pAMca mahApAtaka) zake tevo parAkramI laDavaiyo mahApAtakI vi. (saM.) mahApAtaka karanAra; mahApApI mahArAja !. (saM.) moTo rAjA; samrATa (2) vaiSNavonA mahApuruSa chuM. (saM.) sajajana; saMta puruSa (2) samartha puruSa AcArya(3)brAhmaNa,saMta, rAjA vagerenA saMbodhanatarIke mahApUjA strI. (saM.) khAsa prasaMge karAtI moTI pUjA vaparAya che. (4) brAhmaNa rasoIyo (havegameterasoIyo) mahApra(-prA)jJa vi. mahAna prajJAzaktivALuM mahArAjA 5. rAjAono rAjA; samrATa mahAprabhu (saM.), (jI) paM. zrImad vallabhAcArya () mahArAjAdhirAja puM. (saM.) sarvoparI samrATa; cakravartI caitanya saMpradAyanA sthApaka gaurAMga prabhu mahArAzI, (-NI) strI. vaDI rANI siprAya mahApralaya paM. (saM.) cAraso batrIsa karoDa varSone aMte thato mahArAjaya na. (saM.) moTuM-vizALa ke mahAna rAjya; manAto sRSTino samULago nAza [caDhelo bhAta mahArAtri,-trI) strI. (saM.) zivarAtrI; mahA vada mahAprasAda muM. (saM.) devanuM naivedya (2) jagannAthajIne caudasanI rAtri (2) mahApralayanI rAtri; kALarAtri mahAprasthAna na. (saM.) mahAprayANa; mRtyu mahArAva 5. mahArANo; mahArAjA (3) kacchanAM dezI mahAprANa vi. (saM.) jeno uccAra karatAM vadhAre prANa rajavADAMno eka ilakAba vaparAya che te - kavarga vagere dareka vargano bIjo ane mahArASTra paM. naM. (saM.) gujarAtanI dakSiNa ane karNATakanI cotho vyaMjana, tathA. za, Sa, sa ane ha (vyA.) uttare AveluM araba sAgaranA kinArA paranuM rAjaya mahAbAhavi. (saM.) moTIbhujavALuM (2) zUravIra, baLAvana mahArASTra vi. (saM.) mahArASTranuM; mArASTrane lagatuM (2) mahAbo paM. (saM.) gaurava; mobho puM. mahArASTrano rahevAsI (3) strI. mahArASTranI mahAbodhi muM. (saM.) bhagavAna buddha (2) na. zreSTha jJAna prAkRta bhASA mirakInI mahAmArI mahAbhaTa pumoTo yoddho suvikhyAta mahAroga paM. (kSaya, koDha jevo) mahAbhayaMkara roga (2) mahAbhAga vi. (saM.) bhAgyazALI (2) sadAcArI (3) mahArogI vi. (saM.) mahArogano daradI mahAbhArata na. (saM.) bharatavaMzamAM utpanna thayelA kaurava- mahAla puM. (saM.) (nAnI) tAluko; paragaNAno eka bhAga pAMDavane lagatA vigrahane kendramAM rAkhI temano mahAlakArI pu. mahAlano vahIvaTadAra siMpatti itihAsa ane tene saMbaMdhita ADakathAovALuM te mahAlakSmI strI. (saM.) viSNunI patnI, lakSmI (2) apAra nAmanuM prasiddha mahAkAvya (2) vi. bahu moTuM ane mahAlaya na. (saM.) mahela (2) pavitra dhAma; maMdira muzkela (3) mahAyuddha yiAga ke saMnyAsa (buddhano) mahAlavuM a.ki. (saM. madra, prA. mallai nAmadhAtu) mahAbhiniSkramaNa na. (mahA. + abhiniSkamaNa) mahAna ThAThamAThathI ne AnaMdamAM ahIMtahIM pharavuM (2) mahAbhiyogayuM. (saM.) asAmAnyadoSAropaNa; impIcamenTa' khAvuMpIvuM ane moja karavI; lahera karavI mahAbhUta ne, (saM.) mULatatva: paMcamahAbhUtamAMnuM dareka tattva mahAlekhApAla 5. hisAba vibhAgano sarvopari adhikArI: mahAbhama . (0NA) strI. moTI bhrAMti (2) gaMbhIra ekAunTanTa janarala mithyA jJAna mahAvata puM. (saM. mahApAtra,prA.mahAva7) hAthIno hAMkanAra mahAmaMtrI muM. (saM.) pradhAna maMtrI; mukhya maMtrI mahAvaro paM. (a.) abhyAsa; Teva (2) zirasto; cAlu mahAmAtra puM. (saM.) vaDo amAtya (2) vizvavidyAlayo vahIvaTa ['koleja vageremAMno mukhya vahIvaTI vaDo; kulasaciva; mahAvidyAlaya na. UMco abhyAsa karavAnI vaDI zALA; 'rajisTrAra" (3) mahAvata mahAvirAma na. (:) AvuM mahAvirAmanuM cihna mahAmAyA strI. (saM.) jagatanI kAraNabhUta avidyAnI mahAvisphoTa paM. pralayakArI visphoTa For Private and Personal Use Only
Page #648
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mahAvIra 6 3 1 mahemAna mahAvIra 5. (saM.) moTo parAkramI puruSa (2) juo mahiSI strI. (saM.) bheMsa (2) paTarANI; rANI mahAvIra svAmI' (3) hanumAnajI (4) garuDa mahi(-hI)suta puM. (saM.) maMgaLa graha mahAvIrasvAmI . (saM.) jainonA vartamAna covIsa mahI strI, (saM.) gujarAtanI eka moTI nadI - tIrthakaromAMnA chellA; vardhamAna mahI na. (saM. mathita, prA. mahia) dahIM, mahIDuM mahAvrata na. moTuM khUba kaThaNa vrata (2) ahiMsA, satya, mahI strI. pRthvI; mahi [kAMThA para Avelo pradeza asteya, brahmacarya, aparigraha e pAMca moTAM vratomAMnuM mahIkAMTho paM. mahInadIno kAMTho-vistAra (2)tenA (jamaNA) dareka (3) jIvananI anivArya pharaja mahIDuM na. dahIM mAkhaNa mahAzakti strI. (saM.) moTI zaktivALI durgAdevI mahImaMthana na. mahI-dahIM valovavuM che ke temAMthI nIkaLatuM mahAzaya vi. (saM.) ucca AzayavALuM, sajjana (2) pu. mahIsAgara 5. mahI nadIno akhAta najIkano paTa moTo tevo mANasa (3) "mahodaya' ke "jI" jevuM eka hoI te bhAga mAnavAcaka. udA. maMtrI mahAzaya. (3) jainonA mahIsuta puM. juo "mahisuta' atIta covIsa tIrthakaromAMnA cothA mahI nA. aMdara; mAM viAra mahAzayI vi. mahAzayavALuM; uccatarazakti dharAvanAruM mahIMmahIM kri.vi. vaccevacce; kyAMka kyAMka (2) kokamahAzaMku na. (saM.) dasa mahApadma (saMkhyA). mahuDI strI. (saM. madhUka, prA. mahUa) nAno mahuDo (2) mahAzAlA(-LA) strI. mahAvidyAlaya; "koleja' zivarAtrI dArU (3) gujarAtanuM eka jaina tIrtha mahAzivarAtrI(-2i) strI. (saM.) mahAvadI caudazanuM parva; mahuDuM na. mahuDAnuM phUla [jhADa mahAsabhA strI. moTI-vizALa sabhA; "koMgresa mahuDo chuM. jenAM phUlano dArU bane che te jhADa; mahuDAnuM mahAsamiti strI, moTI samiti mahurata na. muhUrta; 48 miniTa (2) murata mahAsAgara pu. moTo samudra kirAranuM kAryakaranAra adhikArI mahuvara strI. (prA. mahuara) madArInI vAMsaLI mahAsAMdhivigrahaka chuM. bIjAM rAjyo sAthe saMdhi ane kola- maheka strI. (saM. mahakka) phorama; sugaMdha mahAsthAnI strI. (saM.) pRthvI mahekama na. (saM. mahekama) karmacArI varga (2) kacerI, mahAta vi. moTuM; mahAna (2) pu. moTo puruSa; mahApuruSa daphatara (3) khAtuM; vibhAga mahi, (-hI) strI, (saM.) pRthvI; dharA (2) chAza mahekavuM akri. phoravuM; suMgadha phelAvavI mahi(hI)tala (saM.), (-La) na. pRthvInI sapATI mahekATa pu. maheka; phorama mahi(-hI)dhara puM. (saM.) parvata [rAjA mahecchA strI. (saM.) moTI icchA; mahAkAMkSA; mahattvAkAMkSA mahi(-hI)pati (saM.), mahi(-hI)pAla (saM.), (-La) puM. maheNAM(-To)NAM na.ba.va. maheNAM; marmavacana mahino paM. (phA. mAha, saM. mAsa) mAsa (2) mAsika pagAra maheNuM na. ToNo; marmavacana mahino mAsa chuM. lagabhaga eka mAsa jeTalo samaya mahetala strI. (a. muhalata) zaratI mudata; samaya dhiMdho mahimA chuM. (saM.) pratApa; yaza (2) strI. moTuM svarUpa mahetAgIrI strI. munImanuM kAma ke dhaMdho (2) zikSakano levAnI yoganI eka siddhi mahetAjI chuM. maheto (mAnArthe); nAmuM lakhanAra (2) zikSaka mahimATaluM na. paraNIne sAsare jatI kanyAne mAtAnA gherathI mahetAba chuM. (phA. mahatAba) caMdra (2) strI. cAMdanI apAtuM dANAbhareluM mATI ke dhAtunuM vAsaNa mahetI strI. zikSikA (2) mahetAjInI strI mahimAvAna vi. mahimAvALuM; gauravazALI stiotra kAvya maheto chuM. (saM. mahAMta, prA. mahaMta) zikSaka (2) kArakuna; mahimna, (o:stotra) na. zivanA mahImAnuM eka (saMskRta) gumAsto; vANotara mijUrI; vaitaruM mahiyara na. (saM. mAtRgRha, prA. mAtRghara, mAIhara) piyara; mahenata strI. (a. mihanata, mehanata) zrama; jahemata (2) mAvataranuM ghara mahenatakaza vi. mahenata karanAruM [pagAra mahiyArI strI. (saM. mathitahArikA, prA. mahiyahAriA) mahenatANuM na. mahenatano badalo; pArizramika; rojI; bharavADaNa; gopI (2) gotrajanI pUjA karanArI strI mahenatu vi. udyamI; udyogI; kAmagaruM ImeLAvaDo mahilA strI. (saM.) strI; nArI nuiM AzrayasthAna mahephila strI. (a. mahaphila) mijalasa (2) ujANI; mahilAAzrama 5. nirAdhAra ke dhaMdho karavA mAMgatI strIo- mahephUja(-jha) vi. surakSita; sahIsalAmata (2) bacAveluM mahiSa puM. (saM.) pADo (2) mahiSAsura[karanArI devI-durgA mahebUba vi. (a. mahabUba) priya; vahAluM; pyAruM; Azaka mahiSamardinI vi., strI, mahiSa nAmanA asurano saMhAra mahebUbA strI. priyatamA; mAzUka mahiSAsura paM. (saM.) eka rAkSasa; bheMsAsura mahemAna 5. (phA. mihamAna) paroNo; atithi (2) mahiSAsuramardinI strI, juo "mahiSamardinI" jamAI For Private and Personal Use Only
Page #649
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mahemAna(agata,gati,0gIrI,vedArI, -nI)] 32 [maMgalAcaraNa mahemAna(0gata, 0gati, gIrI, vadArI, -nI) strI. maLatiyuM vi. sAthe maLIne kAma karanAruM; sAthI (2) amuka paroNAcAkarI; Atithya satkAra pakSamAM maLI gayeluM; pakSakAra mahera strI. (phA.mi) kRpA; dayA; anugraha miLatI rakama maLatuM vi. barobara; sarakhuM; samAna mahera strI. (phA.) nikAha vakhate navavadhUne pati taraphathI maLatuM vi. lAguM paDatuM; 'maeNciMga' maherabAna vi. kRpALuM; mAyALu maLatyAga kuM. zauca javuM te; jAjarU javuM te; maLatyAga maherabAnI strI. mahera; kRpA; anugraha maLavikAra paM. baMdhakozathI thayelo roga maherama vi. vahAluM; manathI mAneluM [(2) ghUmaTa maLavuM a.kri. (saM. milati, prA. milai) joDAvuM, bheguM maherAba . (a. maharAba) kamAnanA AkAranuM caNatara thavuM; bhaLavuM (2) ekarUpa banavuM; saMpa karavo (3) maherAmaNa 5. (saM. maheMrAvato samudra; mahAsAgara; dariyo mulAkAta thavI; ekaThI thavuM (4) samAna hovuM (5) mahero paM. pAlakhI UMcakanAra; bhoI meLa hovo (6) prApta thavuM (7) jaDavuM; hAtha lAgavuM mahela puM. (a. mahala), (-lAta) strI (a.) rAjamahela maLasakuM na, paroDhiyuM; paroDha (2) aruNodaya; prabhAta mahellAdAra 5. mahollAvALo (2) mahollAno ijAradAra maLazuddhi strI. malazuddhi; jhADe pharavA javuM ke jhADo sApha mahello chuM. (a. mahallAha) phaLiyuM; zerI; poLa Avavo te maheza,-zvara) puM. (saM.) mahAdeva; zaMkara (2) paramezvara maLAvaDo chuM. malAvavuM te; malAvaDo mahesUla strI. na. (a. mahasUla) jamIna uparano kara (2) maLAzaya na. malAzaya; zarIramAM maLane rahevAnuM sthaLa jakAta; dANa (3) rAjayanI kula Avaka maLI strI. (saM. mRdita = pilAyeluM, prA. malia) paiDAmAM mahesUlI vi. mahesUlane lagatuM UMjelA divela tathA cIMtharAno thato mela (2) mahesUsa vi. pratItikara; khAtarIvALuM hanumAnajInI mUrti uparano tela ane siMdUrano mela maheMdra pu. (saM.) indra (2) e nAmano dakSiNamAMno parvata maLotsarga kuM. malotsarga, maLatyAga; zaucakarma, zauca javuM te mahoccha(-tsa)va (saM.) pu. moTo utsava makIkaeNpa strI. (i.) vAMdarATopI miNakA mahodadhi puM. (saM.) mahAsAgara; mahArNava maMkoDA pu.ba.va. (saM. maNi, maNika) keDanA aMkoDA - mahodaya vi. (2) puM. (saM.) mahAnubhAva; mahAzaya maMkoDI strI. (da. makkoDa) nAno makoDo mahodAra vi. (saM.) moTA dilanuM (2) dAnavIra maMkoDo chuM. kIDI jevuM eka kALuM jaMtu mahopAdhyAya 5. (saM.) mahA-moTo upAdhyAya; zikSaka ke maMga, (0ro) 5. DuMgaro; Tekaro (2) kUvAsthaMbha guru (2) eka upAdhi-DigrI maMgaNa(na) puM. mAganAra; bhikSuka (2) na. mAgavuM te mahobata strI. (a. mahabbata) dostI (2) prema; pyAra maMgaro chuM. juo "maMga' mahora strI, (phA. muha) gInI (2) chApa; sikko maMgala vi. (saM.) maMgaLa; zubha; kalyANakAraka (2) puM. e mahoradAra vi. agresara; AgevAna nAmano graha jenA dhruva para kArbana DAyoksAIDa mahoradAra strI, begama; patnI dharAvato barapha dekhAvAnA kAraNe pRthvInI jema mahorabaMdha vi. sIlabaMdha chApavALuM [vALIne dUra karavuM jIvasRSTi hovAnuM anumAna karAyuM che. (3) maMgaLavAra mahoravuM sakri. khaLAmAM UpaNatAM dANA joDe DUmAM paDe tene (4) na. kalyANa; sukha (5) khuzAlIno avasara (6) mahoravuM a.kri. (vRkSane) mora Avavo (2) khIlavuM AzIrvAda ke khuzAlInuM gIta (7) graMthane AraMbhe mahoruM na. (phA. muharaha) zetaraMjanuM sogaTuM (2) nakalI karAtI stuti cahero; "mAska' maMgalakArI(-raka) vi. (saM.) maMgaLa karanAruM; mAMgalika mahoro chuM. (saM. mukharaka, mA. muharaa) sApanA tALavAmAM maMgala(-La)tA strI. (saM.) maMgaLapaNuM; mAMgalya thato manAto goLa capaTo padArtha (2) ghasIne caLakATa maMgala(La) pherA !.ba.va. paraNI UThI varavahu corInI Apavo te (3) koI paNa vastuno AgalA bhAgano AsapAsa cAra vAra pradakSiNA phare che te dekhAva (4) vahANa, AgaboTa vagereno Agalo maMgala(-La)mUrti(-rti) strI, (saM.) maMgaLakArI darzanavALuM bhAga (5) talavArano ghA te (2) pu. gaNapati mahola paM., (-lAta) strI. mahela; rAjamahela maMgalamaya vi. maMgaLakArI; kalyANakArI mahollo pu. zerI; phaLiyuM vADo maMgalasutra na. (saM.) lagna vakhate vara taraphathI kanyAnA maLa puM. (saM. mala, prA. ela) mela; kacaro; viSTA; gaMda- gaLAmAM paherAvAya che te ghareNuM che tevo doro maLata, (02) na. ('maLavuM" uparathI) napho; kamANI maMgalAcaraNa na. (saM.) graMtha ke koI kAmane AraMbhe karAtI maLatAvaDuM vi. saunI sAthe maLI janAruM; milanasAra Izvarastuti (2) zarUAta For Private and Personal Use Only
Page #650
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maMgalAcArI u3 3 [ maMtri-trI)pada maMgalAcAryuM. AraMbhanI mAMgalika kriyA (2) AzIrvAda maMDapa chuM. (saM.) mAMDavo; samiyANo maMgaLa vi. juo "maMgala maMDarAvuM a.kri. -nI AsapAsa goLagoLa pharavuM (2) eka maMgaLakArI(-raka) vi. zubha; mAMgalika ja vAta ke vicAranI AjubAju ghUmarAvuM maMgaLAcaraNa na. juo 'maMgalAcaraNa" maMDala (saM.) (-La) na. goLa gherAva; kUMDALuM (2) ToLuM; maMgaLamaya vi. juo "maMgalamaya" saMgha (3) pradeza; prAMta (4) bAra rAjayono samUha maMgaLamUrti(-rti) strI, juo 'maMgalamUrti (5) RgvadanA khaMDamAMno dareka maMgaLavAra yuM. juo "maMgalavAra' kaMDalA(-LA)kAra vi. cakrAkAra; goLa maMgaLasUtra na. juo "maMgalasUtra' maMDali(-Li)ka . sAmaMta; khaMDiyo rAjA maMgaLA strI. vaiSNava maMdiramAM ThAkorajInAM prabhAtanAM maMDalI(-LI) strI. ToLI; maMDaLa (2) khristI dharmasaMgha pahelAM darzana (2) durgA (3) haLadara (4) dUrvA maMDalI(-LI)ka puM. (saM.) mAMDalika; sAmaMta; khaMDiyo rAjA maMgaLAzata pu.ba.va. kaMkuvALA akSata-cokhA maMDale(-Le)za, (-zvara) puM. (saM.) bAra rAjyonA maMDaLano maMgAvavuM sakri. ('mAgavuM uparathI) lAvavAnuM kahevuM adhipati maMgetara vi., strI, (hi.) te kanyA jenI koInI sAthe maDavuM akri. (da. maMDa) khaMtathI vaLagavuM, lAgavuM, macavuM vivAha mATe mAgaNI thaI hoya ke jenuM vevizALa karAyuM maMDAI strI. (-Na) na. AraMbha; pAyo (2) kUvA paranAM hoya tevI kanyA; vAgadattA (khetaramAM bAMdhelo mALo je lAkaDAM sAthe cAka hoya che te maMca(ka) puM. (saM.) palaMga (2) mAMcaDo; vyAsapITha (3) maMDAmaNa na. ('mAMDavuM" uparathI) nANuM dhIranAra vyAja maMcana na. (hi.) nATakanI bhajavaNI uparAMta copaDAmAM khAtuM pADavA badala bakSisa le che maMcanakalA strI, bhajavaNInI kalA te (2) AraMbha maMcanakSama vi. bhajavavAnI kSamatAvALuM; takhtAlAyaka maMDAvavuM sakri. "mAMDavuM'nuM preraka maMcanakSamatAstrI. bhajavaNInI kSamatA yogyatA; takhtAlAyakI maMDAvuM a.kri. "mAMDavuM'nuM karmaNi maMcasajjA strI. (saM.) raMgabhUminI sajAvaTa; "seTiMga maMDita vi. (saM.) zaNagAreluM, suzobhita maMchA strI. (saM. manISA, a. maMzA, manazA) icchA; maMDI strI, bajAra; "mArkeTa umeda; vicAra maMDIla na. maMdIla; kasabI bArIka vaNATanI pAghaDI ke pheMTo maMjana na. (saM.) mAMjavuM te (2) dAMta ghasavAnI bhUkI (3) maMDUka chuM. (saM.) deDako; dura (2) (lA.) kUdako dAMta pIDa-raMganI lUgadI mUkavI te (4) dAMte ghasavAnuM maMDUra na. (saM.) loDhAno kATa (2) tenuM rasAyaNa cUrNa; 'TUtha pAuDara maMtara 5. maMtra; deva ke koI zakti sAdhya karavAno gUDha maMjara chuM. (a.) dazya; dekhAva (2) cahero zabda ke zabdo [bharamAvavuM; zIkhavI rAkhavuM maMjarita-rI) strI. (saM.) (AMbA, AMbalI vagereno) maMtaravuM sa.ki. maMtrathI kAbUmAM levuM ke asara karavI (2) mora; phUlanI kaLIonuM jhUmakhuM - DALakhI (2) kUMpaLa maMtavya vi. (saM.) manana karavA yogya (2) na. mata; aMjAra puM. (saM. mArjara, prA.) mAMjAra; bilADo; mIMdaDo mAnyatA ke zabdo (2) maMtraNA maMjila strI. (a) mukAma; musApharI ke yAtrAno paDAva maMtra chuM. (saM.) deva ke koI zakti sAdhya karavAno gUDha zabda maMjilagAha strI, (a.) utAro; dharmazALA maMtraNA strI. (saM.) khAnagI masalata maMjIra na. jhAMjhara; jhAMjharI kiratAla maMtraprayoga chuM. maMtra mAravo te; maMtrano upayoga karavo te maMjIrA pu.ba.va. (saM. maMjIra, prA. maMjIra) kAMsIjoDA; maMtra bIja chuM. maMtrano AghAkSara ke mukhya akSara; bIjamaMtra maMju, (la) vi. (saM.) komaLa; madhura maMtramugdha vi. maMtrathI moha pAmeluM ke bIjA kazAthI tenA maMjukeza vi. suMdara vALavALuM jevI asara pAmeluM maMjUra vi. (a.) kabUla; mAnya; saMmata; bahAla maMtrazakti strI. (saM.) maMtranI (jAduI) zakti ke tenuM baLa maMjUrI strI. bahAlI; hA pADavI te; saMmati (2) maMtrazAstra na. (saM.) maMtro tathA tenI vidhinuM zAsa paravAnagI; anumati; "eprUvala" maMtra(oNA)zALA strI maMtraNA karavAno khaMDa maMjUSA strI. (saM.) peTI; majUsa maMtrasAdhana na. (saM.) maMtra sAdhavo te; maMtra phaLadAyaka bane maMjo kuM. ramavAno lakhoTo; Thera tevuM karavuM te priApta karavI te maThatAla puM. (saM.) saMgItano eka tAla maMtrasiddhi strI, maMtra siddha thavo - maMtranI kAryasAdhaka zakti maMDana na. (saM.) zaNagAra (2) (matanuM) sthApana (3) maMtri-trI)tva na. (saM.) maMtrIpaNuM; pradhAnapaNuM samarthita karavuM te maMtri(-trI) pada na. (saM.) maMtrIno hodo For Private and Personal Use Only
Page #651
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir maMtrI uM 3 4 [mANiyuM maMtrI muM. (saM. maMtrinuM) pradhAna (2) pradhAna kAryakartA; maMdrAdi kuM. (saM.) eka varNAlaMkAra (saMgIta) saMsthAnuM taMtra saMbhALanAra (3) salAhakAra mamAyA strI. mahAmAyA (2) mAtA; devI maMtrAlaya na. (saM.) sarakArI mukhya daphatara ke kacerI; maMzA strI. manISA; icchA; umeda sacivAlaya; sekreTariyeTa' [UthalapAthala; gaDamathala mA kri.vi. (saM.) nA; nahi maMthana na. (saM.) mathana; valovavuM ke valovAvuM te (2) mA strI. (saM. mAtRkA, prA. mAIa) mAtA; bA maMthara vi. (saM.) maMda; susta; jaDa mAIka na. (I.) dhvanivardhakayaMtra; 'lAuDaspIkara maMtharA strI. (saM.) rANI kaikeyInI dAsI mAikona paM. (i.) milImITarano hajAramo bhAga maMda pratya. (phA.) nAmane lAgatAM 'vALuM' evo artha mAIkrophona (i.) mAIka, dhvanivardhakayaMtra batAvanAro pratyaya. udA. phatehamaMda mAikrobAyolaoNjI strI. (i.) sUkSma jIvono abhyAsa maMda vi. (saM.) dhImuM; dhIruM; thoDuM karatuM vijJAna, sUkSmajIvavijJAna tiraMga-sUkSmataraMga maMdagati vi. (saM.) dhImI gativALuM (2) strI. dhImI gati mAikroveva na. (i.) vIjaAvRtti dharAvato vIjacuMbakIya maMdagAmI vi. maMdagatithI janAra mAIkroveva ovana na. (I.) mAIkrovevanI madadathI khorAka maMdatA strI. (saM.) maMda hovApaNuM, dhImAza rAMdhI ke garama karI zakAya tevuM vIjaLIthI cAlatuM sAdhana maMdabuddhi vi. (saM.) kamaakkala (2) strI. jaDatA; mUrkhatA mAIkroveva TAvara na.,puM. (I.) sUkSmataraMgone mokalanAra maMdabhAginI vi., strI, kamanasIba strI ane jhIlanAra TAvara maMdabhAgI vi. (saM. maMdabhAginuM) kamanasIba mAIkroskopa na. (i.) sUkSmadarzakayaMtra maMdabhAgya vi. maMdabhAgI (2) na. durbhAgya mUrkhatA mAigrena na. (iM.) AdhAzIzI maMdamati vi. strI. maMdabuddhi (2) kamaakkala (3) jaDatA; mAigrezana na. (I.) sthaLAMtara; dezAMtara maMdarAcala (saM.) (-La) puM, maMdara nAmano eka paurANika mAItholojikala vi. (I.) paurANika parvata (samudramaMthanano ravaiyo karAyelo te) mAItholaoNjI strI. (iM.) purANavidyA maMdavADa kuM. mAMdagI; bImArI; roga mAiniMga na. (iM.) khanija saMbaMdhI zAstra maMdavADiyuM vi. mAMduM ne mAMduM rahenAruM mAInora vi. uMmare na pahoMceluM; sagIra maMdavAra puM. (saM.) maMdavADiyo vAra - zanivAra mAInoriTI strI. sagIra hovApaNuM (2) laghumatI maMdavRtti vi. (saM.) zithila prakRtinuM-vRttivALuM mAI strI. (saM. mAtA, prA. mAma) mA; mAtA maMdahAsya na. smita; jarAka malakAIne hasavuM te mAIkAMgaluM vi. mAvaDiyuM (2) bAyeluM; nabaLuM maMdA vi. (saM.) maMda (2) strI. mUdu zrutino eka prakAra mAIla chuM. (.) bAvanaso eMzI phUTa jeTaluM aMtara; 1.6 maMdAkinI strI. (saM.) gaMgA (2) AkAzagaMgA kilomITaranuM aMtara thiMbha; sImA-sUcaka staMbha maMdAkrAMtA 5. (saM.) eka akSarameLa chaMda, mAIlasTona pu. (iM.) aMtaradarzaka paththara (2) mArga-sUcaka maMdAkSa vi. nabaLI AMkhovALuM (2) na. zarama; lAja mAIleja puM, na. (I.) mAilane hisAbe gaNAtuM aMtara maMdAgni paM. (saM.) khAdhuM na pace evI jaTharanI sthiti; ke bhaththu siAdhana pAcanazaktinI maMdatA mAIlomITara nA vAhane keTaluM aMtara kApyuM te darzAvatuM maMdAra na. (saM.) svargamAMnAM pAMca vRkSomAMnuM eka (2) tenuM mAuthaorganana. (iM.) moMthI vagADavAnuM eka videzI vAgha maMdira na. (saM.) devAlaya (2) moTuM makAna; mahela (3) mAunTa, mAuMTa puM. (.) parvata (2) chabI pAchaLanuM pUThuM vidyAnuM dhAma (4) bhaMDAra (vahANa) mAunTara, mAuMTara vi. maDhanAruM; maDhAI karanAra maMdira praveza puM. (saM.) maMdiramAM pravezavuM che ke tenI chUTa mAunTiMga, mAuMTiMga ne. (iM.) phoTA maDhavAnI kriyA maMdiriyuM na. maMdira (2) vi. maMdiranuM; maMdiranI mAlikInuM mAunTeniyara puM. (i.) parvatarohaka maMdI strI. kamIpaNuM (2) bhAvanI paDatI mAunTeniyariMga na. (iM.) parvatArohaNa maMdIla na. (a.) kasabI bArIka vaNATanI pAghaDI ke pheMTo mAkaDa puM. (saM. mahuNa, prA. malluNa, sara. hiM. khaTamala) maMdu vi. maMda; dhImuM [DhIlAza eka rAtuM nAnuM karaDanAruM jIvaDuM; mAMkaDa, mAMkaNa maMdotsAha vi. (saM.) DhIlA utsAhavALuM (2) utsAhanI mAkaDiyuM vi. juo "mAMkaNiyuM maMdodarI strI. (saM.) rAvaNanI paTarANI mAkaNa pR. juo "mAkaDI maMdaSNa vi. sAdhAraNa garama; navazekuM mAkariyuM vi. mAMkaDiyuM; mAMkaNavALuM (2) na. mAkaNa bharAI maMdra vi. (saM.) dhImo; gaMbhIra avAja ApatuM (2) paM. rahe tevuM kANAvALuM pATiyuM (3) mAkaNa jevI gaMdhavALuM saMgItanA traNa prakAranA svaromAMno eka eka jIvaDuM For Private and Personal Use Only
Page #652
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org mAkaMda mAkaMda puM. (saM.) AMbAnuM jhADa; AmravRkSa; AMbo mAkAra(-ro) puM. nA kahevuM - manA karavI te; manAI mAko puM. bhAMgaro - eka vanaspati mAkSika na. (saM.) madha (2) eka upadhAtu mAkha strI. (saM. makSikA, makSA, prA. makti) eka nAnuM cepa phelAvatuM dhoLI pAMkhavALuM UDatuM jIvaDuM; mAkhI mAkhaNa na. (saM. prakSaNa, prA. maNa) dahIM valovavAthI nIkaLatuM sattva; navanIta (2) khuzAmata mAkhaNacora puM. kanaiyo; zrIkRSNa mAkhaNadAsa vi. mAkhaNiyuM; khuzAmatiyuM mAkhaNiyuM vi. mAkhaNa jevuM narama (2) khuzAmatiyuM mAkhaNI strI. zaMkhAvali; eka vanaspati mAkhabesaNuM na. kaMgAliyata (2) lAMchana mAkhavuM a.kri. copaDavuM; lagADavuM[kADhavAmAM Avato aMdAja mAkhaLa puM. khaLImAM ANelA pAkano sarakArI bhAga mATe mAkhI strI. juo 'mAkha' mAkhIkhAu vi. mAkhIno nAza karanAruM mAkhImAra vi. mAkhI mArI nAkhanAruM 6 35 mAga puM. (saM. mArga, prA. margA) rasto; mArga (2) jagA; Asana (3) aMtara; mokaLAza {(2) ugharANI mAga strI. ('mAgavuM' uparathI) mAMga; mAgaNI; khapata mAgaNa puM. mAMganAra; bhikhArI (2) na. mAgavuM te mAgaNiyAta vi. leNiyAta; 'kreDiTara' mAgaNI strI. mAgavuM te (2) khapata mAgaNIdAra vi. lIlAmamAM kharIdavA bhAva kahenAra mAgaNuM na. (saM. mArgaNaka, prA. magaNaa) mAgaNI; mAgavuM te (2) devuM; leNuM (3) 52hadamAMthI AropI ke gunegArane koTamAMM hAjara karavAnI mAgaNI mAgatala vi. mAgatuM; mAganAruM mAgatuM vi. mAgaNI karatuM (2) na. leNuM mAgadha puM. (saM.) vaMzanI kIrti gAnAra; vahIvaMco (2) vi. magadha dezane lagatuM [(cAramAMnI eka prAkRta) mAgadhI vi. (saM.) magadha dezanuM (2) strI. enI bhASA mAgaraNAM na.ba.va. saubhAgyavatI strIo varane vAto kahe che te [patnIe mAgavuM te mAgaraNuM na. varane pIThI coLavI te (2) pati pAse mAgavuM sa.kri, (saM. mArgayati, prA. margIi) ApavA mATe kahevuM (2) pAchuM ApavA kahevuM (3) yAcavuM; jAcavuM (4) vinaMtI karavI; vInavavuM mAgazara puM. (saM. mArgazirA, prA. magasira) vikrama saMvatano bIjo mahino; mArgazIrSa mAgItAgI, (0ne) krI.vi. (mAgavuM+tAgavuM) AmathI temathI - gametema karIne meLavIne mAguM na. mAgaNI (bahudhA lagnaviSayaka) [ mATiyALa mAgha puM. (saM.) mAha; vikrama saMvatano cotho mahino mAghasnAna na. (saM.) poSI pUnamathI mahAsuda pUnama sudhI sUryodaya pahelAM snAna karavAnuM eka vrata mAthI vi. mAgha mAsane lagatuM mAghI strI. mAgha mAsanI pUrNimA mAgheluM(-laDuM) vi. mA pAchaLa gheluMgheluM thAya evuM mAcara(-la) vi. luccuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAcIsa strI. (IM.) dIvAsaLInI peTI mAcha na. (saM. matsya, prA. maccha) mAchaluM mAchaNa strI. mAchInI ke mAchI strI mAchaliyuM(-yANuM) vi. mAchalAMvALuM mAchalI strI., (-luM) na. (saM. matsya, prA. maccha) eka jaLacara prANI; maccha (2) mAchalI AkArano veDha mAchalIghara na. matsyagRha; 'eNkveriyama' [khalAsI mAchI puM. (saM. mAtmiyaka, prA. macchia) mAchImAra (2) mAchIDo puM. juo 'mAchI' (padmamAM) mAchImAra chuM. mAchalAM pakaDavAno dhaMdho karanAra mAchImArI strI. mAchImAranuM kAma ke dhaMdho; matsyoghoga mAchIvADa strI, mAchI lokono vAsa mAjaNyuM vi. eka mAnuM; sahoda2; mAjAyuM mAjana na. hada; maryAdA (2) aMkuza (3) aMdAja mAjama strI. bhAMganA sattvamAM bIjAM vasANAM nAkhI banAvela eka kephI padArtha-lUgadI mAjaro puM. hakIkata; varNana (2) ghaTanA; banAva mAjavuM sa.kri. ghasIne sApha karavuM (vAsaNa); mAMjavuM mAjA(-jhA) strI. maryAdA; hada; sImA mAjAI strI. (mA+jAyuM) bahena; sahodarA mAjAyuM vi. mAjANyuM; eka mAnuM; sahodara mA(-mADI)jAyo puM. bhAI; sago bhAI [(3) nivRtta mAjI vi. (a.) pUrvanuM; agAu thaI gayeluM (2) marahuma mAjI strI, (mA+jI) dAdI (2) aMbA mAtA ke koI devI (3) vRddha strInuM mAnavAcaka saMbodhana mAjI puM. sukAnI mAjuphaLI strI. mAiphaLano choDa mAjUra vi. AMdhaLuM (2) (lA.) unmatta, garviSTha vaccenuM mAjhama vi. (saM. madhyama, prA. majhima) madhyama; vacaluM; mAjhara strI.sakhataLI (joDAmAMnI) [hada (2) viveka; lAja mAjhA strI. (saM. maryAdA, de. majjA, prA. majjAyA) maryAdA; mATa nA. mATe; kAje; sAru; vAste [vaparAyeluM mAMsa mATa na. (saM. mArtta, prA. maTTa) mATaluM (2) khorAkamAM mATalI strI. nAnuM mATalu (2) lagnaprasaMge apAtuM khAvAnuM vagere bhareluM pAtra [mATalI mATaluM na. mATInuM eka vAsaNa (2) lagnaprasaMganI moTI mATiyALa vi. mATIvALuM For Private and Personal Use Only
Page #653
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mATiyALa 6 3 6 [mAtarI mATiyALa vi. strI. dhaNiyAtI; dhaNIpaNAvALuM mANakI strI, ghaDo gAgariyo bhaTTa mATiyALa vi. mAthe dhaNIvAnuM mANabhaTa, (-6) . mANa khakhaDAvI kathA kahenAra vyAsa; mATiyuM vi. mATIne lagatuM mANamANa, (-Ne) kri.vi. (saM. manAmanApha, prA. mATI strI. (saM. mRttikA, prA. maTiyA) maToDI (2) mAMsa mahAmaNA) mAMDamAMDa; jematema karIne; parANe (2) mATI vi. jorAvara (2) paM. mATI; dhaNI (3) marada maMdamaMda; dhIre dhIre mATIkalAkAra vi. kalAvALuM mATI kAma karanAra; "serAmisTa' mANavaka chuM. (saM.) mazkaro; vidUSaka mATIkAma na. mATImAMthI vAsaNa, ramakaDAM vagere banAvavAM mANavuM sakri. (saM. mAnayati, prA. mANaI) anubhavavuM; te; "serAmika' (2) rastA makAna vageremAM mATI bhogavavuM (2) a.kiM. rAjI thavuM; majA karavI pUravAnuM kAma mANasa chuM. na. (saM. mAnuSa, prA. mANasa) manuSya; mAnava mATIDo chuM. puruSa (2) dhaNI; pati mANasakhAu vi. mANasane khAI janAruM; manuSkAhArI mATIpaNuM vi. nabaLuM; DhIluM mANasajAta strI. (saM.) manuSyajAti; manuSyamAtra mATImola vi. mATI jeTalA mUlyanuM; tuccha mANasAI strI mANasane yogya guNa ke vartana, insAniyata mATI vaTa ., na. dhaNIpaNuM; puruSatva; puruSAtana mANArAja chuM. moTuM mANasa; vahAluM mANasa (vararAjAnuM mATe, (0 karI, 0 karIne) nA. vAste: sAra (2) tethI: gItamAM eka saMbodhana) [mANeka te kAraNe (3) saMyo. arthAt mANikya na. (saM.) lAla raMganA eka kImatI paththaranuM naMga; mAToDI strI. (DuM) na, maToDI; mATI mANiyo chuM. ('mANa' uparathI) gADavo; ghaDo (2) maNIko mAThA strI. mAThApaNuM; moLapa (2) hINapa; hINapaNuM mANI strI. (sara. saM. maNikA) bAra maNa (Azare aDhIso mAThavuM sakri. ghaDavuM, TIpavuM (2) sApha karavuM; mAMjavuM; UTakavuM kilo)nuM tola mAThI strI. strIonA hAthanuM eka ghareNuM (2) kapAsanI mANIgara muM. rasika; bhogI (2) mahApuruSa thoDuM mANItala na. vizrAMtisthAna; vizrAmasthAna mAThuM vi. kharAba; bhUMDuM; azubha (2) (lA.) kaMIka ochuM- mANeka na. (saM. mANikya, prA. mANika) rAto maNi mADa na. (mADha uparathI) bAjaTha upara keLa bAMdhI banAveluM mANekacoka pu. darabArI lokonAM makAno vaccenuM medAna rannAdenuM sthAna; keLono maMDapa (2) puM. mADha (2) moTA zaheromAM madhyanI bajAranuM moTuM cakaluM (mahollo; meDIvALuM makAna). mANekaThArI strI, Aso suda pUnamanI ThaMDI rAtri, mADa na. (saM.) nALiyerInuM jhADa zaradapUnama mADaNa strI, (saM. maDa=zaNagAravuM) strInA lalATe karAtuM mANekathaMbha paM. vijayastaMbha (2) lagna vakhate maMDapa mATe tArA - TapakInI piyaLa bhiMso paDI rahe che.) ropAto thaMbhI mADaNa na. gAmane pAdare pANI bharAyelo khADo (jamAM mANekanotaruM na. ziSTAcAra mATenuM notaruM mADI strI. mA (2) mAtA (3) devI (bhaktimAM) mANekalaTa strI. ghoDAnA kapALa para jhUlato vALano guccho mADIjAyo chuM. mAno beTo; bacco (2) bahAdura mANasa mANeruM vi. moMgheruM (2) vahAlu (bALaka) mADo chuM. roTalAno popaDo, roTalInuM paDa (2) pUDo (3) mANo puM. AnaMda; bhoga ghaNI moTI ane pAtaLI roTalI (4) phUlako mANo pu. moTI mANa; hAMDo mADha puM. (saM. mADi, de. mAhia) mahela; meDIvALuM suMdara mAta vi. (a) hArI gayeluM; parAjita (2) jora vinAnuM makAna (2) mahollo; vAsa mAta strI. (saM. mAtu) mAtA mADhameDI strI. daravAjA para bAMdhelI meDI mAtapitA na.ba.va. mAbApa; mAtApitA mADhiyuM na. makAnanA pravezadvAra para kareluM nAnuM bAMdhakAma mAtabara vi. (a. muataba2) samRddha; tAlevAna mATu, (-DAM-vAM)na.ba.va. lADakAM bALaka [(2) utaraDa mAtama na. mahAbhya mANa strI. (saM. mANi = pANI bharavAnuM vAsaNa) gAgara mAtama na. (phA.) zoka: raDAkaTa ni. eka gAmanuM nAma mANa strI. (saM. maMDa) khamIra; khaTAza mAtara puM. "e" svara lakhavAnuM AvuM cina-mAtra (2) mANa na. movaNa mAtara strI ba.va. durgA vagere aneka mAtAo mANa kri.vi. mANamANa; jematema; mAMDamAMDa mAtarizvA chuM. (saM.) pavana; vAyu mANakaThArI strI. zaradapUrNimA * suista mAtarI strI. (saM. mAtRno sIdho uccAra "mAtrI thaIne) mANakamAu vi. kaMIka kamAtuM na hoya tevuM (2) ALasu; e nAmanI eka devI (gujarAtamAM keTalIka vAvomAM mANakI strI, eka jAtanI kImatI ghoDI mAtrImAtAnuM sthApana jovA maLe che.) mAtrI thayeluM For Private and Personal Use Only
Page #654
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAtarI u36 [mAthAbUDa mAruM na. pezAba karavo, mUtavuM te (jaina) (2) vi. saheja gaurava (3) mAtA tarIkeno dharma; mAtApaNuM sahejamAM mUtarI paDanAruM mAtRbhakta chuM. mAtAnI sevA karanAruM pUijayabhAva mAtali chuM. (saM.) indrano sArathi mAtRbhakti strI. (saM.) mAtA pratyeno bhaktibhAvamAtavachoyuM vi. jenI mAtA marI gaI che tevuM (bALaka) mAtRbhASA strI. svabhASA; dUdhabhASA; "madhara-TaMga" mAnavuM a.kri. (saM. matta parathI) phAlavuM; hRSTapuSTa thavuM mAtRbhUmi, (-mI) strI. janmabhUmi; "madharalaeNnDa' (2) mastImAM AvavuM; carabI vadhavI (3) paisAno mAtRvata vi. (saM.) mAtAnI jema vihAlI che tevuM mada caDhavo mAtRvatsala vi. (saM.) mAtAne vahAluM-priya (2) mAtA jene mAtahata vi. (a.) tAbedAra; koInA tAbAmAM raheluM mAtRvaMza . (saM.) mAtAno vaMza (2) mAtRpakSavaMza cAlato mAtahatI strI, tAbedArI; tahenAta hoya tevI kularIti; "meTiyArkala sisTama mAtaMga kuM. (saM.) hAthI (2) eka jAtano ghoDo deivI mAtRzakti strI. (saM.) mAtArUpI zakti mAtaMgI strI, (saM.) hAthaNI (2) hAthInA vAhanavALI mAtela vi. matta baneluM (2) tophAne caDeluM mAtA strI. (saM.) jananI (2) devI (3) zItaLA mAtA mAtra kripavi. (saM.) nAmane lAgatAM te badhuM saghaLuM evo mAtAjI strI. mAtA (mAnasUcaka) (2) zItaLA devI samagratAvAcaka artha banAve che. udA. mANasamAtra mAtApitA na.ba.va. mAtapitA; mAbApa (2) nA. phakta; kevaLa (3) vi. (saM.) bahuvrIhi mAtAmaha . (saM.) mAnA bApa; nAnA samAsamAM uttarapada tarIke '-mApa ke pramANanuM e mAtAmahI strI. (saM.) mAnI mA; nAnI arthamAM, udA. rajamAtra mAtu strI. (saM. mAta) mA mAtrA strI. (saM.) bArAkhaDImAM upara mukAtuM (C) AvuM mAtula puM. (saM.) mAmo; mAtAno bhAI cihna (2) kAvya ke saMgItamAM samayanI gaNanAno mAtulapakSa chuM. (saM.) mosALa, bhAMga ekama (3) dhAtunI bhasma; rasAyaNa (4) mApa; pramANa mAtulA, (0nI) strI. (saM.) mAmI; mAmAnI patnI (2) mAtrAkavitA strI. mAtrAmeLavALI kavitA mitrArUpa mAtulI strI, mAmI (2) bhAMga mAtrAtmaka vi. (saM.) jemAM mAtrAnI gaNatarI hoya tevuM; mAtuleya puM. (saM.) mAmAno dIkaro mAtrAdoSa chuM. (saM.) mAtrAmeLamAM doSa mAtulethI strI. (saM.) mAmAnI dIkarI mAtrAmeLa chaMda, mAtrAbaMdha puM. jemAM ochI vadhAre mAtrA upara mAtuzrI strI. (saM. mAtRne zrI lAgI mAtRzrI na thAya. padabaMdhano AdhAra hoya tevo chaMda; mAtrA meLavALo paNa mAtRnA chaThThI vibhaktinA mAtu; rUpamAMthI mAtu chaMda [vALo te te chaMda zabda laI tenI sAthe zrI umerIne) mA (mAnasUcaka) mAtrAvRtta puM. (saM.) eka mAtrAmeLa chaMda; mAtrAnI gaNatarImAtuM, ( tAtuM) vi. (saM. matta, prA. matta) mAteluM; hRSTapuSTa mAtrika vi. mAtrAne lagatuM (2) mAtrAmeLa pramANenuM mAtR strI. (saM. mAtra samAsanA pUrvapadamAM) mAtA mAtsarya na. (saM.) bIjAnuM sukha dekhI baLavuM te; adekhAI mAtRka vi. (saM.) mA saMbaMdhI; mAtAne lagatuM mAsyanyAyapuM. (saM.) moTuMmAchaluM nAnAne khAya tevo nyAya mAtRkA strI. (saM.) mA (2) dAI (3) varNamALA; bArA- mAsmika . mAchImAra khaDI (4) mAMgalika kRtyo vakhate brAhmI, mANesvarI, mAthaLiyuM na. bhoMyataLiyuM vaiSNavI, kaumArI, vArAhI, nArasiMhI, aindrI e sAta mAthAkUTa strI, bhAMjagaDa; paMcAta (2) nakAmI mahenata; devIonuM pUjana thAya che temAMnI dareka [siddhapura pIDA (3) mAthAjhIka; lamaNAjhIka mAtRgayA na. (saM.) mAtAnuM zrAddha karavAnuM tIrtha, jema ke, mAthAkUTiyuM vi. mAthAkUTa karAve tevuM; mAthAjhIkiyuM mAtagaha na. (.) piyara: mahiyara hityA karanAra mAthAjhIka strI. mAthAkUTa; lamaNAjhIka mAtRghAtI-taka) vi. mAtAne mArI nAkhanAruM; mAtAnI mAthAjhIkiyuM vi. mAthAkUTiyuM mAtRtA(-q) na. mAtA tarIkeno dharma; mAtApaNuM mAthAdITha kri.vi. jagadITha; dareka mANasa dITha mAtRdatta vi. (saM.) mAtA taraphathI apAyeluM nima mAthAnuM vi. pahoMcI vaLe tevuM (2) kajiyAkhora mAtRdina puM. (saM.) mAtAnA zrAddhano divasa; zrAvaNa vadi mAthApaccI strI. (hi.) magajamArI; mAthAphoDa mAtRdevavi. (saM.) mAtAne devatarIke pUjanAra; mAna ApanAra mAthApharela vi. mijAjI; krodhI; mAthAnuM pharela mAtRdeza . mAtAno deza; janmabhUmi; "madharalenDa mAthAphoDa strI. mAthAkUDa; mAthAjhIka mAtRdrohI vi. (saM.) mAtAno droha karanAruM mAthAphoDiyuM vi. mAthAkUTiyuM mAtRpakSa puM. (saM.) mAtA taraphanAM sagAMvahAlAM; mosALiyAM mAthabAMdhaNuM na. mAthA para bAMdhavAnuM kapaDuM vagere mAtRpada puM. saM.) mAtA thavuM te (2) mAtA tarIkenuM sthAna mAthAbUDa vi. mAthuM bUDI jAya teTaluM UMDuM For Private and Personal Use Only
Page #655
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org mAthAboLa mAthAboLa kri.vi. mAthuM ane zarIra palALIne mAthAbhAre vi. mijAjI; tumAkhIvALuM mAthAvaTI strI. sAllo na bagaDe mATe tenA-mAthA uparanA bhAga nIce sIvelo astarano kakaDo (2) mAthAnA kapaDA para paDelA telanA DAghA (3) mAthAno bhAga (4) (lA.) AbarU mAthAvADha vi. (mAthuM+vADhavuM) mAthuM vADhe evuM; kAramuM mAthAvero puM. mAthA dITha levAto kara mAthAsATa kri.vi. mAthAnA badale mAthuM na. (saM. mastaka, prA. martyaa) zarIrano khoparIvALo bhAga (2) dhaDanI uparano bhAga; DokuM (3) koI paNa vastunA mathALAno bhAga; Toca (4) magaja; buddhi mAthe kri.vi. upara udA. ghA mAthe pATo bAMdhyo. (2) 638 ta mAdaNuM, (-LuM) na. bheMsanuM pANInA khADAmAM paDI ALoTavuM mAdara strI. (phA.) mA mAna strI. lagnamAM kanyApakSa (varapakSa te jAna) mAna-akarAma na. khitAba vagerethI gaurava ApavuM te mAnaka pu. dhoraNa; mAna (2) vi. dhoraNasaranuM; pramANita mAnakabhASA strI. mAnyabhASA; 'sTAnDarDa leMgveja' mAnakaSAya puM. abhimAnarUpI doSa (jaina) mAnakIkaraNa na. dhoraNasthApana [sanmAna karavuM te mAnacAMda puM.ba.va. mAna ApavuM ke cAMda (caMdraka) vaDe 'mAthuM'nuM saptamInuM rUpa mAthoDuM na. mAthuM DUbe teTaluM UMDANa (2) vi. teTaluM UMDuM mAnacitra na. pradezanA mApasara upasAvIne karelo nakazo; mAda puM. (saM.) kepha (2) mada; ahaMkAra mAdaka vi. (saM.) kephI; nazAkAraka 'rilIpha maeNpa' mAdarajabAM(-bAna) strI. mAtRbhASA; 'madharaTaMga' mAdarapATa puM. (madrIpolam sthAne taiyAra thatuM) eka jAtanuM ghaTTa sutarAu kApaDa mAdarI vi. (phA.) mAnuM; mAne lagatuM mAdare vatana na. (phA.) mAtRbhUmi; janmabhUmi mAdaLiyuM na. (saM. mardala, prA. madala) doro, ciThThI ke tAvIjavALo dhAtuno naLI jevo ke capaTo ghATa mAdA strI. (phA.) pazu ke paMkhImAM strIjAta (2) baraDavAMnI joDamAM khADAvALuM baraDavuM = mAdrI strI. (saM.) pAMDu rAjAnI bIjI patnI mAdhava yuM. (saM. madhu u52thI madhuvaMzanuM) zrIkRSNa (2) (madhu : caitra, emAMthI vikasato 'mAdhava') vaizAkha mahino mAdhavI strI. (saM.) eka sugaMdhI phUlavela-madhumAdhavI (2) vi. vaizAkha mAsanuM; vasaMtaRtunuM mAdhavI strI. (saM.) pRthvImAtA mAdhukarI strI. (saM.) pAMca ghera pharI bhikSA mAgavI te; madhamAkha jema aneka phUlomAMthI madha ekaThuM kare che tema brAhmaNe brahmacArIe ke saMnyAsIe gheragherathI thoDuMthoDuM laI bhikSA bhegI karavI te (2) pAMca gherathI mAgela bhikSA mAdhurI strI. (saM.) mAdhurya; mIThAza (2) bhalAI mAdhurya na. (saM.) madhuratA; mIThAza (2) bhalAI mAdhyama vi. (saM.) vacaluM (2) na. saMcAra ke vinimaya vagere mATe vacce vAparavAnuM sAdhana ke vAhana; 'mIDiyama' (3) zikSaNanI bhASA; 'mIDiyama' [mAnavatA mAdhyamika vi. (saM.) vacaluM; madhyamAM AveluM (2) prAthamikathI AgaLanuM; 'sekaMDarI' ['hyaIskUla' mAdhyamikazALA strI. prAthamika pachInI zALA; vinayamaMdira; mAna na. (saM.) AbarU; pratiSThA (2) sadbhAva; Adara (3) abhiyAna (4) tola; mApa (pa) parirmaya; 'megniTyUDa' (9) AMkaDAnI gaNatarIno koTho; 'laoNgeridhama' (ga.) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAnaDI strI. kanyApakSa taraphanI strI mAnata, (-ttA) strI. ('mAnavuM' parathI) bAdhA; AkhaDI mAnada vi. (saM.) mAnaprada; mAna ApatuM mAnadaMDa kuM. (saM.) mApavAno gaja ke sAdhana (2) kasoTI guNa-doSa-lakSaNonI cakAsaNInuM zAstrIya dhoraNa mAnadA strI. (saM.) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka mAnadhana na. mAnavetana; 'oNnereriyama' mAnanI strI. mAninI; mAna mAgatI strI [mAnya mAnanIya vi. (saM.) mAnane yogya; AdaraNIya; saMmAnya; mAnapatra na. vakhANa ke dhanyavAdano jAhera rIte arpaNa thato lekha; saMmAnapatra mAnapAtra vi. mAnane yogya; mAnanIya mAnapAna na. mAna; Adara (2) AbarU; pratiSThA mAnabuddhi strI. (saM.) mAnaAbarUnI lAgaNI-bhAvanA mAnabhaMga puM. apamAna; mAnahAni (2) vi. apamAnita mAnabhera kri.vi. mAna bharelI rIte; mAna sAthe mAnamaratabo puM. mobho; pratiSThA mAnamaryAdA strI. adaba; viveka mAnamobho puM.ba.va. darajjA sahitanA saMmAnanI bhAvanA mAnava vi. (saM.) manu saMbaMdhI (2) mANasane lagatuM (3) puM., na. mANasa [mAnavo mAnavakula, mAnavajAti strI. mANasajAta; manuSyajAti; sarva mAnavakoTi(-TI) strI. (saM.) manuSya varga mAnavajanma puM. (saM.) manuSyarUpe-manuSyayonimAM janma mAnavatattvavidyA strI. (saM.) nRvaMzazAstra mAnavatattvavettA puM. (saM.) nRvaMzazAstrI mAnavatA strI. manuSya upara prema; hitabuddhi (2) mANasAI; insAniyata For Private and Personal Use Only
Page #656
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org mAnavatAvAda) mAnavatAvAda puM. (saM.) mAnavakalyANa e zreSTha kartavya che tevo vAda; 'hyumaeNnijhama' [risAyelI priyA mAnavatI vi. (saM.) mAnavALI (2) strI. priya upara mAnavadoSadarzI vi. (saM. mAnavadoSadarSinuM) mAnavInA doSa-apUrNatA ja jovAnI TevavALuM ke tenuM TIkAzIla; 'sinikla' [tarIkeno dharma mAnavadharma puM. (saM.) mAnavane mATeno-tene ucita ke te mAnavadharmazAstra na. (saM.) manusmRti nAmano graMtha mAnavaparivAra puM. (saM.) samagra mANasajAta mAnavabhakSI vi. (saM.) mAnavano bhakSa karI jAya evuM; mAnavano nAza karanAruM 639 mAnavaMzazAstra, mAnavazAstra na. samagra manuSyajAtine lagatuM zAstra; mAnava, prANI ane tenA vaMzanA vikAsano abhyAsa - tenI vidyA ke zAstra; 'enthropolaoNjI' mAnavazakti strI. (saM.) koI paNa kAma ke pravRttimAM rokAyelI mANasanI zakti; 'maeNna-pAvara' mAnavasahaja vi. mAnavane mATe kudaratI ke svAbhAvika hoya ke hovuM ghaTe evuM mAnavahitavAda puM. (saM.) mAnavatAvAda; 'hyumenijhama' mAnavaMta(-g) vi. mAnayukta; mAnabharyuM mAnavI vi. manuSya saMbaMdhI (2) puM. mANasa; mAnava [thayeluM mAnavIya vi. (saM.) manune lagatuM (2) manunA vaMzamAM mAnavIya vi. (saM.) mAnavIne lagatuM mAnavuM sa.kri. (saM. manyate, prA. mannaI) kabUla karavuM; svIkAravuM (2) mAna ApavuM; gaNavuM; lekhavuM (3) mAnatA rAkhavI (4) dhAravuM mAnavetana na. vetana lIdhA vinA kAma karanArane apAto mAnArha puraskAra; 'oNnareriyama' (2) sanmAnanI bhAvanAthI apAtuM vetana mAnavetara vi. mAnavIthI juduM ke bIjuM mAnaveMdra puM. mAnavapati; rAjA mAnavocita vi. manuSyane yogya-tene chAje evuM mAnavya na. (saM.) mAnavajAti (2) mAnavatA [lakSaNa mAnazukana puM.ba.va. zukana-apazukana; zubhAzubha cihna; mAnazUnya vi. (saM.) nirabhimAna; nirmAna mAnasa vi. (saM.) mana saMbaMdhI (2) na. mana (3) kailAsa zikhara pAsenuM prasiddha sarova2; mAnasarovara; mAnasara mAnasacitra na. (saM.) kalpanAmAM Ubho thato AkA2-ghATa mAnasadAsya na. (saM.) mananI parAdhInatA mAnasaputra puM. (saM.) (brahmAe) manathI janma pAmelo putra. jema ke, nArada (2) manathI mAnelo putra mAnasapUjA strI. bAhya pUjApATha vagara mananI kalpanAthIkalpita sAmagrIthI karAtI devapUjA; mAnasika ArAdhanA [mAnyatA mAnasapRthakkaraNazAstra na. gupta mAnasa - cittanuM zAstra; 'sAikoanelisisa' mAnasayajJa puM. (saM.) jJAnayajJa prisiddha sarovara mAnasara, (-rovara) na. mAnasasara, kailAsa zikhara pAsenuM mAnasazAstra na. mananI vRttio, guNadharma, kriyAo tathA svarUpanuM zAstra; manovijJAna; 'sAikolaoNjI' mAnasazAstrI puM. (saM.) manovijJAnI; 'sAikolaoNjisTa' mAnasara na. (saM.) kailAsa zikhara pAsenuM prasiddha sarovara; mAnasarovara Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAnasika vi. (saM.) mana saMbaMdhI (2) manathI thatuM mAnasI vi., strI. (saM.) mana vaDe karelI pUjA (2) vi. kalpita (udA. mAnasI rAjaya) [bhAvanA batAvanAruM mAnasUcaka vi. (saM.) mAna batAvanAruM (2) saMmAnanI mAnastaMbha puM. (saM.) kIrtisthaMbha mAnahAni strI, apamAna; mAnabhaMga (2) nAlezI mAnApamAnana.ba.va.mAnake apamAna; Adara aneanAdara mAnArthaka vi. (saM.) mAnanA arthavALuM; mAnavAcaka (vyA.) mAnArha vi. (saM.) mAnane lAyaka; mAnanIya (2) mAnada; 'onararI'[ka2nA2neapAto puraskAra; 'oNnareriyama' mAnArha puraskAra puM. vetana ke mahenatANuM lIdhA vinA kAma mAnAMka puM. (saM.) dhoraNa (2) mApa karIne tyAM tyAM kSetra vagerene ApelA aMka-naMbara, 'sarve naMbara' ['onarDa' mAnita vi.,strI. mAna pAmeluM; mAnya (2) satkAra pAmeluM; mAnitA strI., (sva) na. (saM.) garva; abhimAna (2) sanmAna; Adara ' mAninI vi.,strI. (saM.) mAna mAgatI ke garviSTha nAyikA mAnI vi. (saM.) ahaMkArI (2) gauravayukta; gauravavALuM mAnItuM vi. (saM. mAnita) khAsa premapAtra; ghaNuM vahAluM mAnIpAta (pu.) mAnavA jevo javAba mAnunI strI. mAninI; mAna mAgatI ke garviSTha strI mAnubhAva vi. moTA mananuM; udAra; mahAzaya (2) puM. tevo puruSa (3) te nAmano eka dharma-saMpradAya mAnuSa vi. (saM.) manuSya saMbaMdhI (2) puM. mANasa mAnuSatA strI., (-tva) na. (saM.) mANasa hovApaNuM (2) mANasAI; mAnavatA For Private and Personal Use Only mAnuSika vi. mAnavIya (saM.) vi. manuSya saMbaMdhI mAnuSI vi. (saM.) mANasa saMbaMdhI mAnuSI strI. mANasa strI mAnecchu (ka) vi. (saM.) mAnanI icchAvALuM mAnaiyo puM. lagna prasse kanyApakSano puruSa; mAMDaviyo mAnorathika vi. (saM.) manoratha saMbaMdhI; viSayajanya mAnya vi. (saM.) mAnanIya; ziSTa (2) kabUla ka2vA yogya (3) svIkAreluM (4) mAnanIya; pUjanIya mAnyatA strI. mAnya hovuM te (2) mAnavuM te (3) svIkRti
Page #657
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAnyabhASA) 970 [mAyeluM mAnyabhASA strI. (saM.) vyApaka rIte svIkArAyela ziSTa mAbAI strI. namAlo bAyelo puruSa (2) mUchALAM phoIbA bhASA mAbApa na.ba.va. mAM ne bApa ke temanA jevuM pada dharAvanAra mAnyavara vi. ghaNuM mAnanIya; mAna ApavA yogyamAM uttama (2) AdhArabhUta ke mULa vigata udA, e kharcanAM mApa na. (saM. mAkha, prA. maM) laMbAI, pahoLAI, vajana mAbApa batAvo (3) uddInatAvAcaka udgAra vagerenuM pramANa (2) pratiSThA; mobho (3) hada; gajuM mAbApavAda chuM. prajAnAM mAbApa peThe sarakAre bhAva rAkhIne mApaka vi. mApanAruM; mApa ApanAruM rAya karavuM joIe evI mAnyatA ke vyavasthA; mApaNI strI. mApavuM te; mApavAnuM kAma; mojaNI "peTarnalijhama' mApaNI-kAmadAra puM. jamInanI mApaNI karanAra sarakArI mAbhUmi(mI) strI, mAtRbhUmi; janmabhUmi mANasa; mojaNIdAra mAbhoma strI. mAtRbhUmi mApaNIkhAtuM na.mojaNI karanAruM sarakArI taMtra mAma strI. (sara. saM. mAmaka = mAruM (2) mamatAvALuM) mApaNuM na. mApavAnuM sAdhana; mApiyuM mAyA; mamatA (2) navAI (3) dhairya; daDhatA (4) mApadarzaka vi. mApa darzAvanAruM-batAvanAruM mamata; Teka mApadaMDa muM. mApavAno gaja (2) mApa darzAvanAruM sAdhana mAma na. khAvAnuM khAdha; jamavAnuM mana mApapaTI(-dI) strI. mApadorI; "mejhariMga Tepa mAmala vi. bahAdura; zUravIra mApana na. (saM.) mApavuM te; mApaNI ['rezaniMga' mAmalata strI, (a. muAmalata) mAlamattA; pUMjI; visAta mApabaMdhI strI. mApasara vaheMcaNI karavAnuM niyamana; (2) mAmalatadAranuM kAma mApaluM na. oravAnuM kAma karatA kheDUtane gherathI jatuM bhAtuM mAmalatadAra 5. (a. muAlita + phA. dAra) tAlukAnI (2) mApavAnuM pAtra; mApiyuM vasUlAta saMbaMdhI kAma karanAra amaladAra; vahIvaTadAra; mApavuM sakri. (saM. mApyate, prA. appaI) mApa kADhavuM; mahAlakArI bharIne gaNatarI karavI (2) page cAlatA thavuM (3) mAmalatadArI strI, mAmalatadAranuM kAma ke hodo nAsI javuM (4) paDI javuM mAmalo chuM. (a. muAmalaha) kAmakAja ke tenI paristhiti mApita vi. (saM.) mApeluM (2) kaTokaTIno samaya mApiyuM na. mApavAnuM sAdhana mAmA pu.ba.va. (da.mAma) mAmo(mAnArthe) (2) zatru; cora mApiyuM na. mApaNInuM sAdhana (3) sApa, vAgha vagere mATe vyaMgamAM vaparAya che. mApuM(-piyuM) . mApavAnuM vAsaNa ke sAdhana mAmAI strI. suyANInuM kAma miAmojI mApya vi. (saM.) mApa karavA jevuM; mApavA jevuM mAmAjI (sasarA) pu.ba.va. pati ke patnInA mAmA; mApha vi. (a. muApha) kSamA kareluM; javA dIdheluM (doSa, mAmI strI. mAmAnI vahu mAgatuM, phI vagere); mAphI ApeluM primANe mAmI(OjI, sAsu) strI, pati ke patnInI mAmI mAphaka vi. (a. muvAphika) anukULa; rucatuM (2) nA. peThe; mAmUca kri.vi. (saM.) sapUruM; bilakula mAphakasara kri.vi. pramANasara; yathAsthita, mAphaka Ave e mAmUra vi. (a.) nImeluM; niyukta rIte [ApavI te mAmUla na. (a.) rivAja; rasama (2) puM. Adata; Teva mAphAmApha, (-phI) strI. sAmasAme mAphI ke kSamA mAgavI- mAmUlI vi. sAmAnya; sAdhAraNa (2) nityanuM thaI paDeluM mAphALuM vi. mAphA ke paDadAvALuM (gADuM, velaDuM vagere) hoya tevuM; vyAvahArika mAphiyA vi. kAyado toDanAra; gunAkhora; aMdhArI Alama mAmariyAta vi. mAmeruM laIne AvanAruM ke gunAkhora ToLakInuM sabhya (2) sapheda zayatAna, chUpA mAriyuM vi. mAmA tarIkenuM saguM; mosALiyuM rahetA gunegArone saMgaThita jUtha (3) asAmAjika mAmeruM na. mAmAne gherathI mAMgalika prasaMge bhANejiyAM pravRtti karanAra jUtha, ToLI mATeno mosALa taraphano upahAra; mosALuM mAphI strI. (a. muAphI) kSamA (2) jatuM karavuM te; mukti mAmo chuM (saM. mAma, prA. mAmae) nAno bhAI (2) zatru; mAphIjamIna strI. jenA upara sarakArano lAgo na hoya cora (3) sApa; ghodho tevI jamIna; pasAyatuM; brAhmaNiyA jamIna mAmo (vejI, sasaro) chuM. mAmAsasarA mAphIdAra vi., muM. mAphI jamIna kheDanAra kheDUta ke pasAyato mAya strI. mAI; mA; mAtA mAphInAmuM na., mAphIpatra chuM. mAphI mAgato ke Apato patra- mAyakAMka(-ga)luM vi. namAluM; bAyaluM; nabaLuM (ra) mAvaDiyuM lakhANa [vAya te mATeno paDado mAyano chuM. (a. anaha) artha; hetu; irAdo (2) tAtparya mApho pu. (phA. muAphaha) vAhana para DhaMkAto ojhala jaLa- mAyaluM vi. mAMdhanuM; aMdaranuM For Private and Personal Use Only
Page #658
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAyA 641 mArItArI mAyA strI. (saM.) jenAthI brahmAMDa racAyuM che ke bhAsamAna mAraDI strI, daDIthI ramavAnI eka ramata thAya che te Adizakti-avidyA (2) chaLa; prapaMca; mArapachADa, mArapITa strI, mAravuM ane pITavuM te; mArakUTa IndrajALa (3) mamatA; sneha (4) mamatAno koI paNa mAraphata nA. (a. arikana) dvArA; vacamAM rAkhIne (2) ya (5) dhana dolata (6) kazaLatA (7) mApana- strI ADatiyA ke dalAlane vacamAM rAkhIne kAma mApavAnI zakti (jJAnanI zakti) (8) lakSmI (9). karavAnI rIta (3) dalAlI; hakasAI (4) nA. dvArA; bhrAMti; bhrama pripaMca vagereno ghaTATopa vacamAM rAkhIne mAyAjALa strI. mAyA dvArA UbhI thatI jaMjALa (2) bhrAMti, mAraphatiyuM vi. mAraphatathI thayeluM - karavAnuM mAyApANI na. bhAMganuM pANI mAraphatiyo chuM. vacamAM rahIne sodA goThavI ApanAra; mAyApAtra vi. paisAdAra; dhanavAna; dhanika ' dalAla; "ejanTa' mAyAmamatA strI. sneha saMbaMdha mAraphate nA. dvArA; vacamAM rAkhIne; mAraphata mAyAmaya vi. (saM.) mAyAthI bhareluM mAraphADa strI. mArapITa kiAnasa mAyAmRga puM, na. (saM.) banAvaTI mRga; mAyAvI mRga mArapho puM. eka suthArI ojAra - lAkaDAnI jhUMTAjhUMTAvaLI mAyArUpa vi. mAyAmaya (2) mAyAtmaka mAramAra na. (mAravuM uparathI) vArevAre mAravuM te (2) mAyAvaza vi. (saM.) mAyAdhIna; mAyAne adhIna krivi. puSkaLa jorathI (2) muzkelIthI mAyAvAda myuM. (saM.) parabrahmanuM pratibiMba mAyAmAM paDatA mAravADa paM. pazcima rajapUtAnAmAM Avelo eka pradeza jagatano bhAsa thAya che - vAstavamAM jagata jevuM kAMI mAravuM sakri. (saM. mArayati, prA. mAraI) prahAra karavo; nathI. jagata mithyA che. e prakArano siddhAMta niAruM saMhAra karavo (2) ThAra karavuM (3) pAchuM haThAvavuM; mAyAvAdI vi., pR. (saM.) mAyAvAdane lagatuM ke temAM mAna- je karavuM (dhADa) (4) lUMTavuM; humalo karIne laI levuM mAyAvinI vi., strI, (saM.) mAyAvALI, ThaganArI (strI) (gAma) (5) guNadharmano nAza karavo (cAmaDI) (6) mAyAvI vi. (saM. mAyAvi) mAyika; mAyAthI UpajeluM; jhaDapa ne jorathI koI kriyA karavI; vIMjhavuM; aphALavuM; mithyA (2) prapaMcathI bhareluM, kapaTI, mAyAvI nAkhavuM; bharavuM (bAthoDiyAM; phAko) (7) asara thAya mAyALu vi. snehALa; hetALa pripaMcathI bhareluM tema prayoga karavo (bola; mUTha) (8) (prahAra karavA mAyika vi. (saM.) mAyAthI UpajeluM; mithyA (2) mAyAvI; mATe) choDavuM; vAparavuM; calAvavuM (tIra) (9) rokavuM; mAyuM na. mAjuphaLa (2) eka vanaspatinuM phaLa dabAvavuM; roMdhavuM (bhUkha; mana) (10) dhAtunI bhasma mAyusa vi. (a.) hatAza; nirAza karavI (11) taphaDAvavuM; coravuM (12) lagADavuM; mAyusI strI. (a.) hatAzA, nirAzA coDavuM; khosavuM (DUco; khIlo) (13) jorathI nAkhavuM; mAyopAyika vi. (saM.) mAyAnI upAdhivALuM; mAyAmaya pheMkavuM; ApavuM udA. mAthAmAM mAravuM (14) mArajnI mAra chuM. mAravuM te; tADana (2) maraNa; mRtyu (3) mAra; asara-bhAsa-vedanA dekhAvI (caLakATa; jhAMkha) (15) vipulatA (4) hAni; phaTako parANe ThagIne vaLagADavuM, udA. mAthe mAravuM (16) mAra paM. (saM.) kAmadeva (3) (bauddha) AsurI saMpattionI anya kriyApada sAthe AvatAM utAvaLa ke bedarakArIno adhyakSa evI kalpelI zakti; saMtAna bhAva batAve. udA. lakhI mAravuM. mArakavi. (saM.) mAranAra; nAza karanAra, jIvaleNa kiAraka mAraMmArA strI, sAmasAmI mArAmArI; laDAI mArakuM(-kaNuM) vi. mAravAnI TevavALuM; mAre evuM(2) asara- mArA pu.ba.va. nizAna mAravA killAnI dIvAlamAM rakhAtAM mArakATa strI, mAravuM ne kApavuM te; kApAkApI ne mArAmArI bAkAM (2) koIne mArI nAkhavA rokelA ke mokalelA mArakUTa strI. mAra mAravo te; mArapITa mANaso mArakeTa na. (I.) bajAra; "mArkeTa [chApa mArAtArApaNuM nA bhedabhAva; Apa-parabhAva mArako paM. (. mArka) nizAna (2) vecAu mAla para hotI mArAmAra, (-rI) strI. ('mAravuM uparathI laDAI; mArakhAu vi. mAra khAyA kare tevuM; mAra khAvAnI TevavALuM dhiMgANuM (2) taMgI; tANa mAraga 5. juo "mArga' mAriNI vi., strI. (saM.) mArI nAkhanArI (strI) mArajhapATa, mArajhUDa strI, mAravuM ane jhUDavuM te; mArapITa mArita vi. (saM.) mArI nAkheluM siMbodhana mAraNa na. (saM.) mArI nAkhavuM (2) mAravAno tAMtrika mAriSa paM. (saM.) sUtradhArathI utaratI kakSAno naTa ke tenuM prayoga (3) zikAra; mArI khAvAnuM te (4) upAya mArIca puM. (saM.) sItAharaNamAM rAvaNane madada karavA (5) (vaidakamAM jhera, dhAtu vagere) mAravuM ke teno IlAja kanakamRganuM rUpa lenAra eka rAkSasa mAranala vi. mArI nAkhanAruM (2) mAra mAranAruM mArItArI strI, gALAgALI (2) niMdA; badagoI For Private and Personal Use Only
Page #659
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir -mArI 6 42 [mAladhArI -mAru vi. (samAsamAM aMte) mArI nAkhe - vIMdhI nAkhe mArjanIya vi. (saM.) sApha karavA jevuM, mAMjavA yogya tevuM. udA. dhApamAru niAyikA; mAra mArjara puM. (saM. mR6 = mArpha - cokhkhuM karavuM uparathI. mAru (pu.) maru; mAravADa (2) eka rAga (3) DholAmArunI A prANI navaruM hoya tyAre cATIne Dila sApha rAkhe mAru, (OjI) puM. prItama; pati che.) bilADo; mIMdaDo mAruta puM. (saM.) pavana; vAyu mArnArI strI, bilADI; mInI; mIMdaDI [(3) zuddha kareluM mAruti dhuM. (saM.) hanumAnajI; pavanaputra mArjita vi. (saM.) mArjana kareluM; sApha kareluM (2) mAMjeluM mAruti strI. (I.) moTarano eka prakAra ekavacana mArjina na. (I.) chANa ke lakhANamAM koro rakhAto bAju mAruM sa. (apa. mahAraa) "huMnI chaThThI vibhaktinuM parano bhAga; hAMsiyo (2) be vacceno phAsalo ke mAro . ('mAravuM' uparathI mArI nAkhanAro; jallAda phera; jema ke, bhAva ke naphA vagereno mAro paM. uparAuparI prahAra (2) mAraphADa mArtaDa 5. sUrya; sUraja mArkapuM. (.) cihna, (TreDamArka) mArako (2) guNa; parIkSA- mArdava na. (saM.) mRdutA; komaLatA (2) suMvALApaNuM mAM apAto guNAMka (3) jarmanIno eka calaNI sikko mArbala pu. (iM.) ArasapahANa (2) strI, lakhoTI mArkazITa strI. (I.) guNapatraka mArmika vi. (saM.) marmabhedI (2) rahasyamaya; marmavALuM mArki(-ke)Ta na. (I.) bajAra; cauTuM mArmikatA strI. (saM.) marmabhedIpaNuM; mArmika hovApaNuM mArki(-ke)TayArDana. (I.) mAlasAmAna khullA rAkhI, jayAM mAryuM vi. ("mAravuM' uparathI) ghavAyeluM (2) trAseluM udA. vecANa thAya che tevo vADo du:khanuM mAryuM mArkeTiMga na. (I.) kharIdavecANa bajAravyavasthA [kArI mArzala puM. (.) sarasenApati; zista mATeno amaladAra mArkasa chuM. (i.) "kAryamA' nAmano eka raziyana krAMti- (2) (dhArAsabhA vageremAM) polIsa-vyavasthA mATeno mArkasavAda chuM. kArla mArkasano sAmyavAdano siddhAMta; amaladAra kaoNmyunijhama' no eka prakAra, jUnuM ne ziSTa saMgIta mArzala-laoN chuM. (I.) lazkarI kAyado mArgapuM. (saM.) rasto (2) rUDhi(3) mata; saMpradAya(4) saMgIta- mAla puM. (saM.) UMcANano pradeza; mALa mArgadarzaka vi. (sa.) rasto batAvanAra bhomiyo mAla paM. (saM.) kiMmatI padArtha (2) pazaDhoraDhAMkhara (3) mArgadarzana na. mArga batAvavo te; salAha niAra pustaka zakti; tAkAta (4) miSTAnnano jaththo mArgadarzika, (-nI) strI mArgadarzAvanAra (2)praveza karAva- mAlakaNa strI. mAlika strI; dhaNiyANI mArgadIpa paM. (saM.) mArga parano-mArga batAvato dIvo mAlakAka(-ga)NI strI, eka vela ke tenuM bIja mArga battI strI. rastAnI bAjue mUkavAmAM AvelI battIo mAlakina strI. (hiM.) gRhiNI; gRhasvAminI mArgavyaya puM. (saM.) vATakharacI; musApharImAM thato kharca mAla(-li)kI strI. mAlikapaNuM; sattA mArgavyavahAra puM. (saM.) avarajavara; "TrAphika mAla(li)kI nAbUdI, mAla(-li)kIharaNa na, mAlakI haka mAga(azira, vazISa) chuM. (saM.) mAgazara mahino laI levo-nAbUda karavo te; "ekjhopiyezana' mArga sUcakavi. (saM.) mArga batAvanAruM; mArgadarzaka sTiona' mAla(-li)kIhaka, (-%) 5. mAlakIno haka; 'TAiTala mArgakhaMbha chuM. mArgadarzaka staMbha ke cihna ke vastu; "mAIla- mAlakoza chuM. (saM.) eka rAga; mAla-kaMsa mArgastha vi. mArgamAM UbheluM (2) puM. vaTemArgu; musAphara mAlakhuna. (saM. mAlakaM= hAraDo) saLiyA ke dorAmAM parovI mArgIvi, (sa.) mArganuM paMthanuM anuyAyI (samAsamAM aMte) rAkhelA kAgaLo tathA ciThThIono samUha (2) hAraDo udA. zivamArgI (2) e nAmanA saurASTranA eka mAlagADI strI. bhArakhAnuM; mAla lAvatI ane laI jatI paMthanuM (3) mArga nAmanA saMgIta prakArane lagatuM (4) relagADI [ugharAvI ApeluM mahesUla . musAphara (5) mArgo paMthano anuyAyI (6) strI. mAlagujArI strI. (phA.) jamIna-mahesUla (2) jamInadAre madhyama grAmanI ekamUrchAnA bhiomiyo; gAiDa mAlaDa(-dhokyo . mAla caDAvavA-utAravA mATeno aMdarano mArgopadezaka chuM. (saM. mArga+ upadezaka) mArga batAvanAra; Dakko ke relavenuM sthAna mArgopadezikA strI, (saM.) mArgadarzikA; mArgadarzinI mAla(La)Na strI, (saM. mAlinI) mALInI strI; mALIno mArca 5. (i.) I.sa.no trIjo mahino (2) kUca; prayANa; dhiMdho karanArI strI (2) nAkamAM thatI phollI chiMda kvAyatathI kUca karavI te mAlati(tI) strI. (saM.) eka sugaMdhI phUlavela (2) eka mArjana na. (saM.) sApha karavuM te (2) zuddha karavA maMtra bhaNI mAladAra vi. (phA.) dhanavAna; tavaMgara pANI chAMTavuM te saMgItanI bAramI zruti mAladhaNI puM. mAlika [eka jAta (2) mAladhaNI; mAlika mArjanI strI, (saM.) sAvaraNI; buhArI; pUMjaNI (2) mAladhArI chuM. DhoraDhAMkhara dharAvanAra; saurASTramAM bharavADanI For Private and Personal Use Only
Page #660
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAlapANI huM 4 3 [mAstarI mAlapANIna.ba.va.miSTAnna; bhAre jamaNa eika miSThAnna (2) bIkaNa; bAyeluM mAlapUo(Do) 5. (da. malla+saM. "apUpa') gaLyo pUDo; mAvaDiyo muM. mAnA ja kahyAmAM rahenAra chokaro mAlama(mI) . (a. muallima) vahANamAMnA mAlano mAvaDI strI. (saM. mAtu, prA. mAu) mA (2) devI hisAba rAkhanAra (2) vahANano doranAra; pAITa' mAvaDImukhuM vi. mAnI soDamAM ke mAnA kahyAmAM ja rahenAra mAlamatA strI. (mAla + matA) sthAvara ane jaMgama milakata (2) bIkaNa; bAyaluM [piyara; mahiyara mAlamalIdo chuM. bhAre miSTAnna; mAlamilakata mAva(-vI)tara na.ba.va. (saM. mAtRpitR) mAbApa (2) mAlamasAlo . (mAla-masAlo) miSTAnna (2) upayoganI mAvAdAra vi. (phA.) mAvAvALuM rihevuM-goThavAI javuM sAdhanasAmagrI suikha mAnanAruM mAvuMa.kri. (saM. mAti, prA.mAaI) samAvuM; barobara AvI mAlamasta vi. dhanadolatanA madamAM chakI gayeluM ke temAM ja mAvo muM. dUdha ukALI karAto ghaTTapadArtha (2) gara (jama mAlamilakata strI. sthAvara ane jaMgama milakata; mAlamatA ke, phaLano), ke tenA jevuM kAMI paNa (3) sattva mAlavAhaka vi. sAmAna laI javA-lAvanAruM; "keriyara' mAvo muM. (saM. mAdhava, prA. mAhava) zrIkRSNa; mAvajI mAlavI-zrI) strI, zrIrAganI eka rAgaNI mAzAllA u"vAha, vAha", "Izvara bacAve evo bhAva mAlA strI. (saM.) mALA; maNakA vagere parovI karelo hAra batAvato uddagAra [mAnI bahena; mAsI (ra) japamALA (3) koI paNa vastunI ene maLatI mAzI strI, (saM. mAtu:svarukA, prA. mAusTi, mAusI) ekatrita saMkalanA; udA. graMthamAlA (4) rUpakano eka mAzUka strI. priyA; preyasI, priyatamA (2) paramAtmA; prakAra allAha mAlAkAra chuM. (saM.) mALI mASa pu. (saM.) aDada (2) "mAsI" nAmanuM eka tola mAlAmAla vi. khUba lAbha pAmeluM, bharyuM; cAla mAsa . (saM.) mahino uitpAdana mAlAmI hoko . hokAyaMtra mAsa proDakazana na. (I.) mATe pAye ke jaththAbaMdha thatuM mAlika !. (a.) mAleka; svAmI; zeTha (2) paramezvara mAsamIkriyA na.ba.va. (i.) saMcAra mAdhyamo, sUramAdhyamo mAlikA strI, (saM.) mALA hikka mAsara paM. osAmaNa mAlikI strI, mAlikI; svAmitva; kabajo; mAlika tarIkeno mAsalo . (a. masala) namUno (2) ghATa mAlikIhaka-kka) 6. mAlakIno haka mAsika vi. (saM.) mAsane lagatuM (2) na. mAsika patra mAlinI strI. (saM.) eka akSarameLa chaMda (2) mALaNa (3) aTakAva (4) ki.vi. dara mAse, udA. mAsika mAlica na. (saM.) malinatA; mela zuM maLe che ? mAliza(-sa) strI. (phA.) coLavuM; ragaDavuM; cAMpavuM te mAsikapatra na. (saM.) dara mahine pragaTa thatuM patra-sAmayika mAliza(-sa)gRha na. (saM.) mAlisa karavAnuM makAna mAsiyo . maraNa pAmelAnuM eka varasa sudhI dara mAse. mAlI . (saM.) mALI karavAmAM AvatuM zrAddha (2) eka pretabhojana mAlIpA(-kora) kri.vi. aMdaranI bAjue mAsI strI, mAzI; mAnI bahena mAlukAra . vaNakara mAsUma vi. (a.) nirdoSa, niraparAdha; bhoLu mA vi. bAhuM; mAlakuM mAsUmiyata strI, (a.) bhoLapaNa (2) nirdoSatA mAluM na. masotuM mAso chuM. tolAno bAramo bhAga mAlUma vi. (a. mAlUma) jANeluM, khabara paDeluM mAso chuM. mAsIno pati mAleka paM. mAlika dhaNI (2) Izvara mAsosasaro, mAsojI pu. vara ke vahuno mAso mAletujA(-jA) puM. (a. malikutujjara) vepArIono mAska na. (I.) mahoruM (2) jokhamI pravRttimAM moMDhAnA vaDo; moTo vepArI (2) vi. khUba paisAdAra rakSaNa mATenuM sAdhana miAstara; zikSaka mAlo chuM. plAsTara lIsuM karavAnuM kaDiyAnuM eka ojAra mAsTara paM. (I.) zeTha; dhaNI; mAlika (2) vizeSajJa (3) mAvavuM. pati; svAmI; vallabha sAravAra mAsTara plAna chuM. (.) vizALa yojanAnI rUparekhA mAvajata strI. (a. muhAphijata) baradAsta; saMbhALa; mAsTarI strI. (iM.) prabhutva mAvajI . (saM. mAdhava, prA. mAhava) zrIkRSNa mAstara 5. (iM. mAsTara) mahetAjI; zikSaka (2) amaladAra mAvajIbhAI puM, game te mANasa (posTa, relave, mila vageremAM) mAvaThuM na. (na. mAdha + vRSTaka, prA. mAhavaThaha) kaRtuno mAstaragIrI strI. (phA.) zikSakano dhaMdho ke kAmakAja varasAda; kamosamI varasAda mAstarI strI. mAstarano dhaMdho mAvaDiyuM vi. mAnI soDamAM ke mAnA kahyAmAM ja rahenAruM mAstarI vi. (.) mAstarane lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #661
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAho 6 4 4 mAMDaNa mAhapuM. (saM. mAgha, prA. zAha) mAgha mAsa; mahA mahino rahe tevuM pATiyuM (3) mAMkaDa jevI gaMdhavALuM eka jIvaDuM mAha pu. (phA.) mAsa; mahino mAMkaDI strI. (saM. markaTI) mAMkaDAnI mAdA (2) ghaMTInA mAhavAra(-rI) vi. mahinAnuM; mahinAvAra thatuM upalA paDamAM besADelo lAkaDAno kANAvALo kakaDo mAhAtmika vi. (saM.) mahAtmAnuM mahAtmA jevuM (3) ravaiyAno te bhAga, je vaDe goLI upara te mAhAsya na. (saM.) mahimA; mahattva; mahattA capasIne baMdhAya che. (4) Dhora bAMdhavAnA doraDAnA mAhita vi. (a. mAhidhyata) vAkepha; jJAna gALAmAMnI moI (5) haLa upara coDeluM moInA mAhitagAra vi. vAkephagAra; jANItuM; paricayavALuM AkAranuM lAkaDuM, jenA para kheDUta kheDatI vakhate bhAra mAhitI strI, vAkephagArI; jANa (2) khabara; hakIkata mUke che. (6) bhUrI bheMsa (7) mAMkaDIkUkaDI (8) cAmamAhe kri.vi. ('mA' phA. uparathI) amuka "mahine e DIno eka roga (9) ghoDInI eka jAta thAya che. arthamAM. udA. mAhe phAgaNa mAMkaDIkUkaDI strI, eka jIvaDuM, jeno pezAba atrethI phollA mAhera vi. (a. mAhira) jANakAra; vAkephagAra; mAMkaDuM na. (saM. markaTa, pra. makkaDa) lAla monuM vAMdaruM mAhitagAra (2) hoziyAra mAMkaDo pu. lAla moMno vAMdaro mAhezvara vi. (saM.) mahezvaranuM, -nelagatuM (2) mahezvaranuM pUjaka mAMkaNa pR. juo "mAMkaDI mAhola chuM. vAtAvaraNa; pariveza mAMkaNiyuM na., vi. juo "mAMkaDiyuM mAhyaruM na. (saM. mAtRgRha) lagnavidhi karavAno maMDapa mAMkha(-bI) strI. mAkha; mAkhI mAgaNI, khapata mAhyamATaluM na. kanyAne vaLAvatAM rIta pramANe apAtuM mAMgavi.ATha (vepArI saMketa) (2) strI mAga, jarUriyAta; khAvAnuM ke tenuM mATaluM mAMga strI. seMtho; pAMthI mALa puM. (saM. mAlA, mADa, prA. mAla) me; majalo; mAMgapaTTI strI, lamaNA AgaLa pADelAM paTiyAM dAdara caDhIne javAya te meDI (2) mALiyuM (3) mALo mAMgalika vi. (saM.) zubha (2) kalyANakArI; maMgalamaya mALa puM. (saM. mAla) nirjana verAna bIDano pradeza mAMgalya na. (saM.) zubha; kalyANa mALa strI, (saM. mAlA) mALA (2) reMTiyAnA cakkara ane mAMgavuM sakri. mAgavuM trAka upara pharatI dorI mAMgaLika vi. mAMgalika; zubha mALakhuM na. mAlakhuM; hAraDo; saLiyA ke dorAmAM parovI mAMcaDo paM. (saM. maMca, prA. maMca) mAMco; UMcI beThaka (2) rAkhela kAgaLono samUha (2) khokhuM; piMjara gADAnI dharI uparano pATalo mALaNa strI mAlaNa mALInI strI (2) nAkamAM thatI phollI mAMcI strI. (saM. maMcikA, prA. maMciyA) khATalI (2) nAno mALaNa na. (mALavuM' uparathI) chAparInuM chAja; saiDaNa mAMco; Asana jevI beThaka ke kAthIno) mALavA puM. eka pradeza teinI bolI ke bhASA mAMco DuM. (saM. maMca, prA. maMca) mAMcaDo (2) khATalo (vANa mALavI vi. mALavAne lagatuM (2) tenuM rahIza (3) strI. mAMjaNa strI. vAsaNa mAMjavAnI oraDI mALavuM sakri, chAjavuM; saiDavuM (chAparuM) mAMjara strI. (saM. maMjarI) tulasI, marA vagerenI mALA strI. (saM. mAlA) juo "mAlA biyAMvALI DAkhaLI (2) joDAnI sakhataLI (3) mALiyuM na. ('mALa' uparathI) meDo (2) sarasAmAna caMpalanI sIvaNImAM paga taLe rahetuM pAtaLuM paDa (4) rAkhavA chAparA najIka karelo nAno mALa maraghAnA mAthA uparanI kalagI mALI puM. (saM. mAlI, prA. mAlie) phUlajhADa ucheranAra mAMjaramukhuM vi. bilADInA jevA mukhavALuM (2) phUla vecanAra mAMjaruM vi. (saM. mArjIraka, prA. maMjaraa) bhUrI kIkIvALuM mALI strI, dIvAlamAM karela chAjalI, abharAI mAMjavuM sakri. (saM. mArjati, prA. majjaI) ghasIne sApha mALIdhara na. mALIne rahevA karela bAgamAMnI chAparI karavuM (vAsaNa); UTakavuM; UDakavuM mALuM ud. vahAlamAM ke nirarthaka nAma sAthe vaparAya che. mAMjAra chuM. (saM. mArjara) bilADo; mIMda mALo chuM. (apa. mahAlaa. mahAraa) paMkhInuM ghara (2) mAMjArI strI. bilADI; mIMdaDI niAvika ghaNAM kuTuMbo rahI zake evuM ghaNA mALavALuM makAna (3) mAMjI puM. (hi. mAMkI) kAzmirano hoDIvALo; khalAsI; khetarano mAMcaDo (4) hADapiMjara prityaya; aMdara mAMjo puM. kAca pAyelo dora (pataMgano) mihenate mAM pratya. (saM. smin, prA. mi) sAtamI vibhaktino mAMDa kri.vi. (saM. manApha, prA. maNaya) mAMDamAMDa; mahAmAMkaDavuM. (sa. maskuNa, prA. makNa, sara. hiM. khaTamala) mAMDa strI. ('mAMDavuM uparathI) zobhA mATe goThavelI utaraDo mAraNa; mAkaDa. mAMDaNa na. mAMDavuM te; AraMbha (2) maMDANa mAkaDiyuM vi. mAMkaDiyaH mAMkaDavALuM (2) na. mAMkaDa bharAI mAMDaNa strI. makAnanA majalAnI UbhalI: "plitha' For Private and Personal Use Only
Page #662
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mAMDavI mAMDaNI 6 45 [mijAgaruM mAMDaNa na. (saM. maMDana) maDANa; gAmanA pAdare pANI mAMsa na. (saM.) zarIranI sAta dhAtumAMnI eka bharAyelo khADo miMDANa karavuM te; goThavaNI mAMsakhAu vi. mAMsa khAvAnI TevavALuM; mAMsAhArI mAMDaNI strI. (saM. maMDana) mALanI UMcAI, UbhaNI (2) mAMsada vi. mAMsamAMthI utpanna thanAruM mAMDamAMDa kri.vi.mANamANa; jematema karIne; mahAmuzkelIe mAMsajanaka vi. mAMsane utpanna karanAruM mAMDalika vi. (saM.) maMDaLanuM (2) maMDaLamAMnuM; khaMDiyuM (3) mAMsapiMDa kuM. mAMsano loco puM. khaMDiyo rAjA; sAmaMta mAMsapezI strI. (saM.) mAMsano snAyu; Tizya mAMDava puM. (saM. maMDapa, prA. maMDava) varapakSane paherAmaNI mAMsabhakSaNa na. mAMsAhAra; mAMsa khAvuM te ApavAno chello vidhi (2) strI. navarAtrinI mAMsamATI na.ba.va. mAMsa niAno mAMDavo mAMsala vi. (saM.) mAMsavALuM; bharAvadAra; hRSTapuSTa mAMDavaDI strI. kanyApakSanI strI mAMDaviyaNa; mAnaDI (2) mAMsAhAra chuM. (saM.) mAMsano khorAka mAMDavaDo chuM. mAMDavo (padya) thayelo kharca mAMsAhArI vi. mAMsa khAnAruM mAMsabhakSI mAMDavAkharca(-raca) paM. kanyApakSane lagnaprasaMga bAbatano mAMhI(-2) nA. (sAtamI vibhaktinA pratyaya; saM. sminuM, mAMDavA pakSa chuM. kanyApakSa; mAnaiyAM ti; samAdhAna prA. smi; apa. pAli 3i) aMdara; madhye mAMDavALa strI. ("mAMDavuM vALavuM" uparathI) mAMDI vALavuM mAMheluM vi. aMdaranuM mAMDavALapAtra vi. mAMDavALa karavA jevuM mAMhomAMhe kri.vi. aMdara aMdara mAMDaviyaNa strI. kanyApakSanI strI; mAnavI mAMhya kri.vi. mAMhI; aMdara mAMDaviyo chuM. jakAta ugharAvanAra; jakAtano IjAradAra mAMhyaluM vi. aMdaranuM mAMDaviyo chuM. kanyApakSa taraphano puruSa; mAmaiyo mAMhyalo DuM. aMtarAtmA mAMDavI strI. (saM. maMDapa, prA. maMDava) ghara AgaLanI beThaka mi. paM. (.) misTara'nuM TUMkuM rUpa (2) zrIyutta; zrImAna (2) ravezI (3) navarAtrimAM dIvA mUkavA mATe mikADo . (jApAnI) jApAnano zahenazAha banAvelI maMDapa jevI racanA (4) jakAta levAnI mikaeNnika puM. (I.) yaMtravidyAno kArIgara [karAtuM. jagyA (5) cakaluM; bajAra mikenikala vi. (i.) yaMtravidyAne lagatuM (2) yAMtrika rIte mAMDavI strI. bhoMyasiMga; magaphaLI; phophAM mikenijhama na. (iM.) yaMtraracanA (2) racanAtaMtra mAMDavI strI. (saM. maMDapikA, prA. maMDeviA) nAno mAMDavo; miksa vi. (iM.) seLabheLa kareluM; mizrita jakAtanuM sarakArI thANuM; ravezI mikasacara na. (i.) mizraNa; meLavaNI mAMDavuM sakri. (saM. maMDapati, prA. maMDaI) zarU karavuM (2) micara-grAInDara na. (i.) mizraNa karavA mATenuM tathA lakhavuM; noMdhavuM (3) goThavavuM; mUkavuM (4) yojavuM; daLavA mATenuM vIjaLika sAdhana sthApavuM (pa) bIjI kriyAnI sahAyathI te kriyA karavAnuM miksara na. (I.) mizraNa karavAnuM sAdhana; mizraka zarU karavuM, temAM lAgavuM, vaLagavuM evo bhAva batAve micakAravuM sakri. micakAro karavo; AMkhanuM) paTapaTAvavuM che. udA. khAvA mAMDo. micakAro chuM. mIMcavuM - mIMcAvuM te (2) (AMkhanuM) mAMDavo chuM. (saM. maMDa5) maMDapa; caMdaravo bAMdhI banAvelI paTapaTAvavuM te beThaka ke sthAna (2) choDI; kanyA (3) lagnamaMDapa micAmaNAM na.ba.va. mIMcAmaNAM; AMkho vArevAre ughADavI mAMDaLika vi. juo mAMDalika' ane baMdha karavI te (2) tenA vaDe IzAro karavo te mAMtrika puM. (saM.) maMtravidyA jANanAra; gAruDI (2) vi. micAvavuM sakri. "mIMcavuM nuM preraka maMtra saMbaMdhI (3) maMtravidyA jANanAra niAtaMdurastI micAvuM a.kri. "mIMcavuM'nuM karmaNi mAMdagI strI. (saM. maMda uparathI) bImArI; maMdavADa; micchA mi dukkaDa za... (saM. mithyA me duSkRtam) "mAruM mAMdaluM vi. (saM. maMda) mAMdu ne mAMduM rahetuM, (tethI) nirbaLa; duSkRta mithyA thAo' (paraspara kSamApanAnA vyavahAramAM azakta, DhIluMpocuM [vAhana, "ebyulansa jainomAM vaparAya che.) mAMdAgADI strI. bImAra mANasone laI javA-lAvavAnuM mijabA(-mA)ne . (pha. mejabAna) mahemAnagIrI mAMduM vi. (saM. maMda) bImAra; rogI; mAMdaluM karanAra; Atithya karanAra (2) mahemAna mAMduM sAjuM vi. (2) na. narama garama tabiyatavALuM mijabAnI strI, ujANI (2) mahemAnI; mahemAnagatI mAMdhAtA chuM. (saM.) eka mahApratApI sUryavaMzI rAjA (2) mijalasa strI, (a. majUlisa) gammatano meLAvaDo (2) moTo pratApI mANasa sabhA (musalamAnomAM dhArmika prakAranI) [che te; baraDavuM mAMyalo vi., pR. ('mAMheluM' parathI) aMtarAtmA; sola' mijAgaruM na. jene AdhAre bAraNuM vasAya che tathA UghaDe For Private and Personal Use Only
Page #663
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mijAjo 646 [milamajUra mijAjavuM. (a.) gusso (2) abhimAna (3) tabiyata; prakRti mithyAcArI vi. mithyA AcAravALuM (2) daMbhI mijAjI vi. mijAjavALuM (2) abhimAnI (3) laherI mithyAtva na. (saM.) mithyApaNuM (2) nAstikatA miTAva 5. maTavuM ke miTAvavuM te miththApavAda 5. (saM.) khoTuM tahomata miTAvavuM sakri. "mITavuM'nuM preraka; maTADavuM miththApavAdI vi. khoTuM tahomata mUkanAra miTAvuM a.kri. "mITajnuM bhAve mithyAbhASI vi. (saM.) jUThuM bolanAra miTiyorolaoNjI strI. (I.) havAmAnazAstra mithyAbhimAna na. (saM.) khoTuM abhimAna karanAra miTiMga strI. (I.) sabhA mithyAbhimAnI vi. (saM mithyAbhimAnanuM) mithyAabhimAna miDaoNna strI. (I.) krikeTanI ramatamAM dAva lenAranI pITha mithyAvAda myuM. jUThANuM; khoTuM bolavuM te biAMdhakAma, 'yavara' taraphanI bAjue rahevAnI jagyA minAra(-ro) pR. (a.) thAMbhalAnA AkAranuM eka jAtanuM miDaTarma vi. (I.) ardha satra miniTa strI. (i.) kalAkano sAThamo bhAga (ra) kAryanoMdha; miDala vi. (I.) vaccenuM sabhAmAM thayela kAryavAhIno hevAla nI copaDI miDalaklAsa . (i.) madhyama varga miniTabuka strI. (i.) sabhAmAM thayela kAmakAjanA hevAlamiDalamaeNna paM. (.) vaceTiyo; dalAla minima na. (I.) TIpuM miDala skUla strI. (i.) mAdhyamika zALA minimama na. (I.) AchomAM ochuM; laghutama; nyUnatama miTTI strI. (saM. mRttikA, prA. mitti) mATI, maToDI minima-mejhara chuM. (I.) TIpAnuM mApa batAvatuM kAcanuM pAluM miDavAIpha strI, (I.) tAlIma pAmela dAyaNa minisTara chuM. (i.) vajIra; pradhAna; maMtrI miDI strI, (I.) DhIMcaNa DhaMkAya evuM pharAka minoI vi. (phA.) paraloka saMbaMdhI, svargIya miNAvuM akri. mINo caDavo (2) pAno kheMcI levo; minTa strI. (i.) TaMkazALA (Dhore) dUdha na mUkavuM mitrata, (OjorI) strI. (phA.) AjIjI; kAlAvAlA mita vi. (saM.) parimita; pramANasaranuM [ochAboluM mimikrI strI. manoraMjana ke udAharaNa mATe karAtI nakala mitabhASI vi. (saM. mitabhASina) pramANasara bolanAruM, miyAuM na. bilADIno avAja; myAuM mitAkSarata-rI) vi. (saM.) saMkSipta; TUMkANamAM lakheluM miyANo pu. (phA.) e nAmanI eka jAtano mANasa mitAcAra chuM. (saM.) mita-pramANasaranuM yogya AcaraNa miyAna na. (phA.) talavAra vagerenuM ghara; myAna mitAhAra 5. (saM.) pramANasara - poSaNa mATe joIe miyAno chuM. peTI ke majUsanA ghATanI pAlakhI; mAno teTalo khorAka miyAM ! musalamAna gRhastha (2) tenuM saMbodhana (3) pati; mitAhArI vi. pramANasara AhAra karanAruM khAviMda miti strI (saM.) tithi; tArIkha (2) mApa; mApana (3) mirajAna na. mALAno eka bhAga nizcita je te saMvata ke varSa mirajhA 5. amIrano putra-eka ilkAba mitra vi. (saM.) bhAIbaMdha (2) hitaiSI (3) 5. sUrya mirara puM. (.) darpana; arIso mitrakRtya na. (saM.) mitra tarIke kareluM kAma mirAta strI. (a. miata) pUMjI; dolata, jAgIra mitratA strI. dostI: maitrI: bhAIbaMdhI mirekala puM, na. (i.) camatkAra mitradrohI vi. (saM.) mitradroha karanAruM mila strI. (i.) yaMtrathI cAlatuM kArakhAnuM (2) kApaDa mitrabhAva 5. (saM.) mitrAcArI; dostIdAvo banAvavAnuM kArakhAnuM mitramaMDaLa na. mitronuM maMDaLa; mitrono samUha milaejaMTa kuM. milanA zeraholDara (bhAgIdAro) taraphathI mitrarAjaya ne. mitranuM ke mitrAcArI rAkhanAra rAjaya milanosamagra vahIvaTasaMbhALavA nimAto vaDobhAgIdAra mitraviMdA strI. zrIkRSNanI ATha paTTarANIomAMnI eka milaonara chuM. (I.) juo milaejanTa mitrAcArI strI. bhAIbaMdhI; dostI milakata strI. (a) dhanamAla vagere; pUMjI mitha na. (I.) purAkalpanA milakatavero chuM. (a.) milakata para levAto ke naMkhAto mithuna na. (saM.) joDakuM, joDa (2) strI. trIjI rAzi karavero; "proparTI Teksa'' majUrI mithena chuM. (i.) kohavATemAMthI chUTato eka vAyu milakAmadAra, milamajUra paM. (.) milamAM kAma karato mithyA vi. (2) kri.vi. (saM.) asatya (2) avAstavika milana na. (saM.) mulAkAta, milApa; maLavuM te (3) phogaTa; nakAmuM Thi milanasAra vi. maLatAvaDuM mithyAgraha pR. (saM.) khoTo-bhula bharelo Agraha: khoTI milanasArI strI. maLatAvaDA paNa mithyAcAra chuM. (saM.) khoTuM AcaraNa (2) daMbha; DhoMga milamajUra paM. milamAM kAma karato majUra For Private and Personal Use Only
Page #664
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir milamAlika 970 [ mIThAkodu milamAlika puM. milano vahIvaTadAra ejaMTa misalo . ardhavirAma; "semikalana (3) milamAlikamaMDaLa na. (I.) mila ejaMTonuM mahAjana-maMDaLa misAila strI. (i.) prakSepAstra (2) dUrathI pheMkAtuM ane milApa paM. (saM. mil uparathI) meLApa; milana niyaMtrita thatuM astra -inI jema; mAphaka milAvaTa strI. (saM. mit uparathI) meLavaNI; mizraNa misAla strI. (a.) udAharaNa; dRSTAMta (2) kri.vi. peThe; milAvavuM sakri. meLavavuM; bheguM karavuM (2) joDavuM; sAMdhavuM misisa strI. (i.) paraNetara strI; zrImatI (nAmanI pUrve miliTanTa chuM. (I.) AMtakavAdI; trAsavAdI misI strI. (saM. masi, misI) dAMta kALA raMgavAnI bhUkI miliTansIstrI. (iM.) AMtakavAda; trAsavAdaseinAnelagatuM miskIna vi. (saM.) juo misakIna' miliTarI strI. (i.) phoja; senA; lazkara (2) vi. lazkarI misTa(sva)ra puM. (iM.) puruSanA nAma AgaLa aMgrejI milita vi. (saM.) maLeluM ekaThuM thayeluM (2) joDAyeluM bhASAmAM vaparAto "zrI" jevo sanmAnasUcaka zabda (2) miliMda paM. (saM.) bhamaro 'bhAI arthanuM saMbodhana (3) zrImAna (4) mahodaya; milI vi. koI mApanA hajAramA bhAganuM ema darzAvato mahAzaya [(khAsa karIne sutAra, kaDiyo) pUrvaga. (jema ke, milIgrAma, milIliTara). mistrI puM. (iM. mAsTara, po. mestara) hoziyAra kArIgara milIgrAma paM. (i.) eka grAmano hajAramo bhAga mislane ki.vi. (a.) dAkhalA-udAharaNa tarIke milImITara 5. (i.) eka mITarano hajAramo bhAga mistrI strI, juo 'misI" mileniyama na. (I.) eka hajAra varSa; sahastrAbdI mihira chuM. (saM.) sUrya; bhAnu; ravi mizana na. (I.) udeza (2) dharmapracAranuM kArya (2) rAja- miMja strI. juo "mIMja naitika hetuthI pararASTramAM gayeluM pratinidhimaMDaLa miMDa strI, juo "mIMDa mizanarI na. (i.) mizanane lagatuM (2) paM. mizanano miMDalI(-LI) strI, juo "mAMDalI(bI) ke mizanavALo mANasa miDuM na. juo "mIMDuM' mizra vi. (saM.) bheLaseLavALuM; mizrita; ekaThuM (2) . miMDhaLa na. juo "mIMDhaLa' mAna ApavA yogya puruSanA nAmane aMte lAge che. miMDhI, (0AvaLa) strI, juo "mIMDhI, (0AvaLa)' udA. maMDana mizra miMDhe vi. juo "mIMThuM mizrajAti strI (saM.) saMkarajAti [thayelI vastu; " micara' jhiMdaDI strI, juo "mIMdaDI' mizraNa na. (saM.) meLavaNI; umero (2) meLavaNIthI siMdaDuM na. juo "mIMdaDuM mizradhAtu strI. mizraNavALI dhAtu (2) be dhAtuonA miMdaDo . juo "mIMdaDo' [baMdha karavuM - mizraNathI banelI dhAtu; "eloya mIcavuM sakri. (saM. mithyati, prA. micaI) mIMcavuM; bIDavuM; mizrabhASA strI. (saM.) be ke tethI vadhu bhASAonA mIja strI. (saM. majA, prA. mija) mIMja, biyAMno gara mizraNathI thayelI bhASA majAna na. (a.) aMdAja; zumAra (2) mApa zumAre mizrita vi. (saM.) seLabheLavALuM; bheLaveluM mIjAnasara kri.vi. mApasara; mIjAnamAM (2) aMdAje; miSa na. (saM.) bahAnuM; maza; nimitta mITa strI. animeSa dRSTi; najara miSTa vi. (saM.) mIThuM; madhura (2) gaLyuM mITa na. (i.) mAMsa miSTatA strI. (saM.) miSTa hovApaNuM mITara na. (I.) (vIjaLI, garamI, pANIno vApara vagere) miSTabhASI vi. mIThAboluM; madhurabhASI mApavA mATenuM yaMtra (2) pu. laMbAInuM eka mApa miSTAnna na. gaLI ne pauSTika vAnagI; mIThAI (pheMca) (3) chaMda-padyamAM caraNono eka ekama misa strI. (i.) kumArI (kuMvArI chokarInI nAmanI pUrve mITavuM akri. (de. miTTa) bhUMsAI javuM; nAbUda thavuM (2) kumArikA darzaka zabda) nAza pAmavuM; maTavuM oivAraNa misaanDarasTenDiMga strI. (I.) gerasamaja (2) aNabanAva mIThaDAM naba.va. vahAlanAM AliMgana (2) dukhaNAM; misakIna(-la) vi. garIba (2) bhIkhArI; yAcaka mIThaDuM vi. mIThuM (pa.) (2) mIThuMmIThuM bolanAruM (3) na. misaprinTa strI, (i.) chApabhUla; mudraNadoSa mIThaDAM; vahAlanAM bheTaNAM; ovAraNAM [mIThApaNuM misara na. (a. misa uparathI) ijipta (dezanuM mIThapa strI. mIThAza; gaLapaNa (2) madhuro snehasaMbaMdha (3) misarI strI. (a. misa uparathI) sAkara (2) vi. misara mIThAI strI. sukhaDiyAne tyAM vecAtI ke evI koI paNa misaro paM. (a. mizra) kavitAnI dUkabeta ke zerano gaLI vAnI; pakvAna, miSyanna (2) mIThAza; madhuratA aDadho bhAga [peThe mIThAIvALo chuM. kaMdoI; sukhaDiyo misala strI. (a. masala) rIta; tareha (2) krivi. jema; mIThAkAdu na. sItAphaLa For Private and Personal Use Only
Page #665
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mIThAgaro 648 [mI(mi) mIThAgara chuM. mIThuM pakavanAra; agariyo mInA strI, madirA rAkhavAnuM pAtra; surAhI mIThAboluM vi. mIThuM bolanAra; madhurabhASI mInAkAma na. kAca ke dhAtu uparanI kotaraNImAM mInAnI mIThAza strI. mIThApaNuM; madhurapa (2) madhuratA jaDataranuM kArya jeivA ghATanuM mIThI strI, vahAlanI baccI (2) snehAliMgana mInAkAra chuM. (saM.) mAchalIno ghATa (2) vi. mAchalI mIThuM vi. (saM. mRda, prA. miTha) madhura (2) gaLyuM mInAkAra chuM. mInAnuM kAma karanAra kArIgara mIThuM na. lavaNa; nimaka mInAkArI vi. (phA.) bhAtavALuM; bhIno caDAveluM mIThobhAta 5. eka jAtanI biraMja vinaspati mInAkArI strI. sonAcAMdI para raMgIna kAma - kArIgarI mITholIma(-lIMboDo . jenAM pAna kaDhImAM naMkhAya che tevI mInAkSI strI, (saM.) mAchalI jevI suMdara AMkhovALI strI mIDadho pu. (phA. mIrAdiha) gAmaDAno uparI; mukhI (2) (2) eka devI halakAro; kAsada (3) laThTha mANasa mInAgara puM. juo 'mInAkAra' nuM bajAra (2) jhaverI bajAra mIDalI strI. strInA kezanI gUMthelI laTa mInAbajArana. (akabaranA samayanuM) strIonuM chUTathI pharavAmIDiyama vi. (I.) madhyama (2) nA mAdhyama mInAM ud. hAryAnI kabUlAtano saMketazabda-mINa mIDiyA na.ba.va. (i.) prasAra mAdhyamo (2) saMcAra mAdhyamo mInI strI. mInaDI; bilADI mIDiyo vi.. 5. vaLelAM zigaDAMvALo (baLada, bakarAM) mIno paM. (phA, mInA) sonAcAMdI paranuM raMgita citrakAma; mIDI strI, (I.) DhIMcaNa DhaMkAya evuM pharAka mInAkArI (2) jaDAvakAma (3) mInAmAM lagADAto mIThuM na. mIMDuM; zUnya; biMdu; TapakuM TakAu eka prakArano rasa mIDhaLa na. (saM. madanaphala) juo "mIMDhaLa' mInoI vi. svargIya; paraloka saMbaMdhI mIDhI, (0AvaLa) strI. sonAmukhI mImAMsaka chuM. (saM.) mImAMsA karanAra; samAlocaka (2) mINa na. (saM. mayA na, prA. maUNa - "meM nahi) hAryAnI mImAMsAdarzana jANanAra ke mAnanAra (3) vimarzaka kabUlAta-mInAM; hAryAnI kabUlAtano saMketazabda mImAMsavuM sa.ki. mImAMsA karavI (2) vivecana karavuM mINa na. (saM. pradana, madana, prA. maNi - mayaNa) madhapUDo mImAMsA strI, (saM.) vicAraNA; tapAsa; samAlocanA (2) jeno banelo hoya che te cIkaNo padArtha jaiminipraNIta pUrvamImAMsAdarzana mINa(0kappaDa, kApaDa) na. (OpATa) puM. pANI na zoSe mIra chuM. (phA.) amIra; umarAva (2) e nAmanI eka te sAruM mINa ke evo padArtha caDAvIne banAveluM eka musalamAna jAtino mANasa; mIrAsI [umarAva jAtanuM kApaDa; mINiyuM padArthanI banAvaTa; "kenDala mIrajA chuM. (phA.) musalamAnono eka khitAba; amIra; mINabattI strI. jemAM vATa nAkhelI hoya evI mINa jevA mIrajA(-jhA)da vi. (phA) mIranA kuLanuM (2) amIrano mINAkArI vi. bhAtavALuM (2) strI, sonAcAMdI para putra; umarAvano putra raMgIna kAma-kArIgarI; mInAkArI tivuM mIrajAna na. mALAno eka bhAga (2) miyAMjAna mINAvALuM vi. mINo caDyo hoya tevuM (2) mINo caDAve mIrAsa strI. (a.) vAraso teino puruSa mINiyuM vi. mINavALuM (2) na. mINakApaDa [unmatta mIrAsI chuM. (saM.) gAvAno dhaMdho karanArI eka jAti ke mIThuM -NiyuM) vi. ("maNo' parathI) nazAmAM paDeluM (2) mIrAM (ObAI) strI. madhyakAlIna eka bhakta kavayitrI mINo pu. (saM. madana-mAdaka, prA. mayaNa) kepha; nazo (2) mIla strI. (ma.miLa) pratipakSa virodhI jamAvaTa [javuM te kepha caDe tevo jherI padArtha mIlana na. (saM.) baMdha karavuM te (2) biDAI javuM te; mIMcAI mItavA kuM. mitra; dosta (2) priyatama mIlita na. (saM.) baMdha kareluM - bIDeluM; biDAI gayeluM (2) mIna strI. (saM.) bAramI rAzi (2) na. mAchaluM e nAmano kAvyAlaMkAra kiravuM (AMkha) mIna vi. (i.) madhyama prakAranuM () na. sarerAza pramANa mIMcavuM sa.ki. (saM. miccati, prA. miMcaI) mIcavuM. baMdha mInaketu-tana) puM. (saM.) makaradhvaja, kAmadeva mIcAmaNAM na.ba.va. micAmaNAM; AMkha ughAvI baMdha karavI mInaDI strI. mIMdaDI, bilADI; mInI; mIMdaDI te (2) tenA vaDe IzAro karavo te manaDuM na. bilADuM; mIMdaDuM mIMcAvavuM sakri. "mIMcavuM'nuM preraka manaDo pu. bilADo; mIMdaDo mIMcAvuM a.di. "mIMcavuMnuM karmaNi gira mInamekha, (-Sa) strI, vAMdho; harakata; zaMkA karavApaNuM (2) mI(-rmi)ja strI, (sa. majA, prA. miMjA) mIja; biyAMno vadhAro ghaTADo karavApaNuM (3) ki.vi. ochuMvatuM hoya mIM-mi)Da strI. (saM. miDam = dhImA avAje) (saMgIta) eka zruti yA svara uparathI bIjI zruti yA svara upara mInaLa, (0devI) strI. siddharAja jayasiMhanI mAtA javAno eka madhura prakAra: ghasITa (2) AlApacArI tema For Private and Personal Use Only
Page #666
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mI(mi)DalI(-LI) 649 [mukhapATha ma-mi)DalI(-LI) strI. kapALanA vALanI gUMthelI laTa mukATavuM sakri. muke muke mAravuM khilADI; 'boksara' mIM(-mi)DuM na. (saM. biMdu dvArA) mIMDa; bindu; poluM zUnya mukkAbAja puM. (phA.) mukkAmukkInA khelamAM kuzaLa; teno mI(-mi)DhaLa na. (saM. madanala, prA. mayaNala) mIMDhaLa mukkAmukkI strI. mukkAthI sAmasAme mArAmArI karavI te (lagnaveLA kAMDe baMdhAya che te) sionAmukhI mukkIstrI (da. mukkA=muSTi) mAravA ugAmelI mUThI; ThoMso mIM(-mi)DhI, (AvaLa) strI. mIMDhI; mIDhI AvaLa; mukko chuM. mAravA ugAmelI mUThI; ThoMso; gaDado svitaMtra mIM(-mi)huM vi. manamAM samaje paNa bahAra dekhAvA na de tevuM mukta vi. (saM.) baMdhanarahita; chUTuM (2) mukti pAmeluM; mIM(-mi)daDI strI. mInaDI; bilADI muktakana. (saM.) pANIdAra motI jevI eka kaDI ke zlokamAM mIM-mi)daDuM na. manaDuM; bilADuM ja pUrNa artha pragaTa karatI camatkRtiyukta kAvyaracanA mIM-mi)daDo chuM. mInaDo; bilADo muktakaMTha vi. (saM.) jorathI ke bedhaDaka bolanAruM ke gAnAruM mu. puM. "murabbI'nuM TUMkurUpa muktakaMThe krivi, saMkoca rAkhyA vinA; umaLakAthI mu. na. mukAmanuM TUMkuMrUpa muktavyApAra puM. (saM.) abAdhita vyApAra; "phi-TreDa muAvajApuM. (a.) badalo; vaLatara; bharapAI muktA (0phala) (saM.) (-La) na. motI mokaLAza mukaTo chuM. mugaTo; kIDo nIkaLI gayA pachInA rezamamAMthI mukti strI. (saM.) mokSa (2) chuTakAro (3) AjhAdI; vaNeluM eka rezamI vastra muktidAtA chuM. mokSadAtA mukadama . (a.) mukAdama (2) kArIgarono agraNI; muktipada na. muktAvasthA; mokSa; paramadhAma jamAdAra (3) AgevAna; AgaLa cAlanAra (4) muktipurI strI. jayAM javAthI mukti maLe tevI nagarI mAraphatiyo kiAmagIrI; dArogApaNuM (dvArakA, ayodhyA, mathurA vagere); mokSanagarI mukadamI strI. mukAdamI; kArIgaronA agraNI tarIkenI mukti phoja strI, lazkarI Dhabe saMgaThita karavAmAM AveluM eka mukaddamo chuM. (a.) dAvo; khaTalo; kesa khristI mizana mukaddara na. (a.) nasIba; bhAgya mukti mArga . (saM.) muktino mArga mokSamArga; jJAnamArga mukamma(-smiola vi. (a.) pUrepUruM saMpUrNa mukha na. (saM.) moM (2) cahero (3) Agalo ke uparano mukaradama 5. juo "mukAdama' bhAga (4) nadI jyAM dariyAne maLe te sthAna (5) mukadamo chuM. mukaddamo; dAvo; khaTalo nATakanuM mULa kAraNa ke bIja, eka saMdhi (kA.zA.) mukarara vi. (a. mukarara) niyata; nakkI kareluM; nizcita mukhakalama (saM.) (-La) na. mukharUpI kamaLa [chaTA vagere (2) yogya; "epropriyeTa [kahIne pharI javuM mukhakalA (saM.) (-LA) strI. puM. moMnI zikkala, zobhA, mukaravuM a.kri. (saM. mA = nahi + karavuM) nAmukkara javuM; mukhacaryA strI. (saM.) mukhanA hAvabhAva mukANa na mUkavuM te; jatuM karavuM te mukhacaMdra puM. mukharUpI caMdra; caMdranA jevuM suMdara moTuM mukAdama paM. (a. mukadama) nAyaka jamAdAra (2) dArogo mukhacitra na. graMtha, sAmayika vagerenuM prAraMbhamAM mukAtuM citra (3) kArIgarono AgevAna mukhaDaluM na. juo "mukhalaDuM mukAdamI strI. mukAdamanuM kAma (2) majUra-kArIgara varganuM mukhaDuMna.moTuM; mukha (lAlityavAcaka) (2) gIta kekavitA agraNI tarIke karavAnI kAmagIrI (3) jamAdArI nI AraMbhanI paMkti ke paMktio; sthAyI (saMgIta) mukAbalo chuM. (a.) raheThANa (2) paDAva; utAro mukhatesara vi. (a. mukhtasara) TUMkuM; sArarUpa; muddAsaranuM mukAma puM. (a.) raheThANa (2) paDAva; utAro (2) agatyanuM (khAsa karIne lakhANa). mukAmI vi. (a.) haMgAmI mukAmavALuM; "resiDenTa' (2) mukhatyAra vi. (a. mukhtAra) potAnI marajImAM Ave tema rahIza; kAyamI karavAne sattA apAyeluM (2) puM. elacI; vakIla mukAvavuM sakri. "mUkavuM nuM preraka pratinidhi ApanAruM lakhANa; pAvara opha eTarnI mukAvuM a.di. "mUkavuM'nuM karmaNi mukhatyAranAmuM na. potAnA taraphathI kAma karavAnI sattA mukuTa kuM. (saM.) mugaTa; tAja mukhatyArI strI. sadara paravAnagI; kula sattA; akhatyArapaNuM mukura puM. (saM.) Ayano; darpaNa; arIso mukhatrikoNa chuM. (saM.) nadInA mukha AgaLa banato mukula na. (saM.) khIlatI kaLI (2) vRkSa, vela vageremAM - trikoNAkAra pradeza; 'DelTA' Avato phUlono mora mukhadvAra na. (saM.) makAnanuM mukhya bAraNuM; siddhAra mukulita vi. (saM.) kaLIovALuM (2) aDadhuM UghaDeluM mukhapatra che. amuka maMDaLa ke saMsthAnuM chApuM mukuMda puM. (saM.) viSNu (2) eka prakArano tAla khicIta mukhaparIkSA puM. (saM.) lekhita nahi paNa maukhika parIkSA mukkara vi. (4. mukarara) TharAveluM (2) kri.vi. jarUra; mukhapATha pu. gokhavuM - yAda karavuM te; moDhe bolavAnuM te For Private and Personal Use Only
Page #667
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mukhapRSTha 65 [mudatI mukhapRSTha na. graMtha ke sAmayikanA pUMThAnuM pAnuM, 'TAITala mucakuMda puM. eka phUlajhADa (2) zrIkRSNanA samayano eka mukhabAra na. mukhya daravAjo; AgaLanuM bAraNuM prAcIna rAjA ni karavAnuM) mukhabhAga kuM. (saM.) cahero (2) mahoro mucarako pR. (turkImacalDaha) jAmInakhata (gunegAranuM guno mukhamArjana na. (saM.) moMDhuM dhovAnI kriyA (2) khuzAmata muchALa(-Lavo) vi., pR. mUchavALo marada (2) bahAdura mukhamudrA strI. cahera; moMno dekhAva muja sa. (saM. madham, prA. majha) mAruM (2) "huMnA arthamAM mukhara, (-rita) vi. (saM.) khakhaDatuM; avAja karatuM (2) vibhaktinA pratyaya sAthe paNa vaparAya che. udA. mujane vAcALa; bolakuM (3) puM. AgevAna mujaba nA. (a. mUjiba) pramANe; peThe; anusAra mukhalaDuM na. moM; mukhaDuM gujarAI strI. hisAba peTe apAtI rakama mukhavAcana na. (saM.) moDhAmAMthI bolelo bola ajare kri.vi. (a.) majare; vaLataramAM mukhavAcana na. (saM.) uccAra karIne vAMcavuM te mujaro chuM. (a. mugarA) salAma; majaro (2) khuzAmata mukhavAsa chuM. (saM.) jamyA pachI moM suvAsita karavA mujahAmata strI. (a. mujAhimata) aTakAva; rukAvaTa (2) khAvAnI vastu siMdhi carcA; TIkA; TippaNa (3) khotaraNAM mukhasaMdhi strI. (saM.) nATakanI pAMca saMdhiomAMnI pahelI mujAvara kuM. (a. mujAvara) pUjArI jevo kabarano rakhevALa mukhAkRti strI. (saM.) mukhano AkAra; cahero ke teno dekhAva mujAvarI strI. mujAvaranI kAmagIrI mukhAraviMda na. (saM.) kamaLa jevuM suMdara moM; mukhakamaLa mujAhida vi. (a.) dhArmika svayaMsevaka (2) parAkramI mukhiyuM vi mukhya; pradhAna mujhavaNa strI. mUMjhavaNI; akaLAmaNa, becenI mukhiyuM na. chAlakAMnAM moM sIvavAnI sUtaLInuM gUMcaLuM mujhArI strI. mujAro paM. ('muMjhAvuM" uparathI) tridoSa (2) mukhiyo chuM. mukhya mANasa (2) ThAkorajInI sevApUjA gabharAmaNa; akaLAmaNa (3) koDiyA jevo ghATa karanArAono mukhI - mukhya sevaka mujhAvuM akri. (saM. muhyate, prA. mujha) gUMgaLAvuM; mukhI chuM. 'mukha" uparathI) agresara; nAyaka (2) gAmano gUMcavAvuM (2) gabharAvuM; akaLAvuM vaDo (eka sarakArI adhikArI) muThThI(-dI) strI. (saM. muSTi, prA. muThi) AMgaLAM hatheLI mukhoTuM na. (hi.) mukhavaTo; mahoruM sAthe vALavAthI thato ghATa (2) dharmAdA lekhe apAto mukhya vi. (saM.) pradhAna; paheluM (2) agraNI; "heDa mUThabhara loTa ke anAja (3) bhAgabaTAI; khetImAM mukhyataH ki.vi. (saM.) khAsa karIne; mukhyatve mAMDaviyAMne apAto lAgo mukhyatve, (0 karIne) ki.vi. ghaNuM karIne muThThI(-dI)bhara vi. muThThImAM mAya teTaluM (2) thoDuM mukhyamaMtrI muM. rAjyanA vaDA; "cIpha minisTara' muddo(-do) puM. moTI muThThI; bAcako mugajI strI. koI vastrane lagADAtI bIjA raMganI jhINI muDadAla vi. (phA. murdAra) muDadA jevuM (2) nirbaLa; pAtaLI kinAra muikaTa (2) rAjAno tAja nirmAlya (3) maDadAnuM (mAMsa). mugaTa puM. (saM. mukuTa) pAghaDI para sajavAno eka zaNagAra; muDaduM na. (phA. mudaha) maDaduM; zaba; lAza mugaTI strI, nAno mugaTo muDasAIstrI (kacchI) abhimAna; ApavAI(2)bahAdurI mugaTa puM. (saM. muktaka = kIDo nIkaLI gayA pachInA muDasAyuM vi. ahaMkArI; abhimAnI rezamamAMthI vaNeluM) eka rezamI vastra; mukaTo mutaraDI strI. mUtaravAnI jagA; pezAbakhAnuM, "yurinala' mugala vi. (2) paM. (turka) mogala (bRhad gujarAtI mutarAvavuM sa.ki. mUtaravuM'nuM preraka kozamAM "mughala' joDaNI paNa svIkArAI che.) mutAbika vi., nA. (a.) anukULa (2) anusAra; pramANe mugalAI vi. mugala saMbaMdhI (2) strI. mugalano amala mutAro chuM. DaMgoro; do; moTI naMga - rAjaya (3) ThAThamATha; bhapako (4) svecchAcArI mutAlika pu. nAyaba dIvAna ... - pradhAna rAjya; aMdhAdhUMdhI ke julama vistra mutsadI puM. (a.) hisAba rAkhanAra; munIma (2) rAjadvArI mugAsADI strI. strIonuM aboTamAM paheravAnuM eka rezamI paraSa; rAjanItimAM pravINa (3) khaTapaTiyo: dAvapeca mugdha vi. (saM.) moha pAmeluM (2) aNasamaju; ajJa (3) jANanAra sAlasa, niSpApa (4) suMdara; mohaka muda(-dA) strI. (saM.) AnaMda; pramoda; moda mugdhatA strI, (-tva) na. (saM.) mugdha hovApaNuM mudata strI. samaya (2) mukarara karelo samaya - maryAdA mugdhA strI, (saM.) jene juvAnI taratanI phUTI hoya tevI mudatiyuM vi. mudata TharAvI hoya tevuM ['TAiphaoNiDa strI (2) kAvyamAM traNa prakAranI nAyikAmAMnI eka mudatiyo tAva 5. amuka mudate Utarato evo eka tAva; (mugdhA, madhyA ane prauDhA) mudatI vi. cokkasa samayagALAvALuM; "piriyoDika' For Private and Personal Use Only
Page #668
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org muddamA mudamAtuM vi. (saM. mud + mAtuM) AnaMdita; harSavibhora; prasanna thayeluM mudA strI. (saM.) AnaMda; prasannatA mudita vi. (saM.) AnaMdita; harSita muditA strI. (saM.) muddA; AnaMda; harSa muddagara puM. (saM.) magadaLa (2) mogarI (lADu mATenAM mUThiyAM khAMDavAnuM sAdhana) (3) eka prAcIna hathiyAra muddata strI. (a.) mudata; mukarara karelo samaya muddala na. (a. mudallala uparathI) mULa thApaNa; mUDI (2) kri.vi. bilakula; taddana [niHsaMdeha; nakkI muddAma kri.vi. (a. azvana) vizeSa karIne; khAsa (2) muddAmAla puM. muddAno - khAsa mahattvano mAla (2) gunAnI sAbitIrUpa - purAvA tarIkeno mAla; mULa mAla muddA(-dde)sara kri.vi. muddA pramANe muddo puM. (a. madaA) purAvo; pramANa (2) mahattvanI bAbata (3) mULa; pAyo; tAtparya mudraka chuM. (saM.) pustaka vagere chApanAra; 'prinTara' mudraNa na. (saM.) chApavuM te; chapAI, chApakAma mudraNadoSa puM. (saM.) chApabhUla; 'misaprinTa' mudraNayaMtra na. (saM.) chApavAnuM yaMtra; 'presa' mudraNasthAna na. (saM.) kyAM chApyuM tenI-mudraNanI jagA mudraNAlaya na. (saM. mudraNa+Alaya) chApakhAnuM; 'prinTarI'; 'prinTiMga presa' 6pa1 mudrA strI. (saM.) chApa; mahora (2) vIMTI (3) sikko (nANuM) (4) gosAMIonI kAnanI kaDI (5) chAtIe ke hAthe mArelo DAma ke chApa (6) mukhAkRti; caherAno dekhAva (7) amuka prakArano aMgavinyAsa (8) saMdhyA vakhate hAtha ke AMgaLAMno banAvAto ghATa mudrAkSara puM. (saM.) akSaranuM bIbuM; 'TAipa' mudrAmaNi puM. (saM.) vIMTInuM naMga-teno maNi mudrAyaMtra na. (saM.) chApavAnuM yaMtra; 'presa' mudrArAkSasa puM. (saM.) (mudrA arthAt vIMTI vaDe hAtha Avelo rAkSasa - e vastuvALuM) eka saMskRta nATaka (2) chApabhUla; 'prinTarsa Devila' mudrAlekha puM. agralekha (2) AdarzasUcaka vAkya; 'moTo' mudrAlekhana na. (saM.) TAiparAiTarathI lakhavuM te mudrAMkita vi. (saM.) chApa mAreluM; chApeluM mudrikA strI. (saM.) mudrA; vIMTI (2) sikko mudrita vi. (saM.) chApeluM (2) chApa mAreluM sudhA kri.vi. (saM.) phogaTa; nirarthaka (2) badalAnI koI paNa AzA rAkhyA vinA [drAkSa munakkA strI. (a. munakkiha) eka prakAranI moTI sUkI munazI puM. (a.) lekhaka; graMthakAra (2) lahiyo; lakhavAnuM kAma karanAra (3) phArasI arabI ke urdUno zikSaka [muralI munasapha puM. (a. munsipha) dIvAnI kajiyA sAMbhaLI nyAya ApanAra; mahAla-nyAyAdhIza; 'sabajja' munasaphI strI. munasaphanuM kAma (2) adhikAra; sattA (3) vivekabuddhi; icchA; marajI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir munAsa(-si)ba vi. (a.) yogya; vAjabI [sAdhu muni puM. (saM.) RSi; tapasvI (2) maunavrata dhAraNa karanAra munivara puM. moTo muni; munIMdra munivrata na. (saM.) maunavrata [bAramA munisuvrata puM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA munisuvrata puM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaro[karomAMnA vIsamA munisuvratasvAmI puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMmunIma puM. (a. munIba) peDhIno mukhya gumAsto munImagIrI strI. munImano hoddo; eno darajjo munIza(-zvara), munIMdra puM. (saM.) zreSTha muni; munivara mune sa. mane mAMnA agiyAramA munnI strI. (hiM.) lADakI-lADalI bALakI munno puM. (hiM. munnA) lADako dIkaro; lADalo dIkaro muphata vi. maphata; vinA mUlye muphatI puM. (a.) paMcAtiyo [mavAlI muphalisa vi. (a.) garIba; kaMgALa; behAla (2) hAlImuphalisI strI. (a.) kaMgAliyata (2) hAlImuvAlIpaNuM mubAraka vi. (a.) AbAda; bhAgyazALI (2) bhaluM mubArakabAdI strI. abhinaMdana; dhanyavAda (2) zAbAzI mumakina vi. (a.) zakya; saMbhavita; saMbhAvya mumatAjha vi. (a.) prasiddhi pAmeluM (2) pratiSThita (3) khAsa mumukSA strI. (saM.) mokSanI icchA mumukSu vi. mokSanI icchAvALuM; 'eNspiranTa' mumUrSA strI. (saM.) maravAnI icchA mumUSu vi. maravAnI icchA karanAruM muraghI strI. (phA. murga uparathI) maraghI; kUkaDI muragho puM. maradho; kUkaDo muraja puM. (saM.) eka jAtanuM Dhola; pakhAja; pakhAvaja surajabaMdha puM. pakhAvajanA AkArano eka kAvyabaMdha murata na. (saM. muhUrta) zubha samaya; muhUrta muratiyo puM. va2AjA; kanyA mATe zodhAto ke zodhelo vara (2) haLanA tuMgAmAM kozane sajjaDa rAkhavAnI mekha murabbI vi. (2) puM. (a.) vaDIla (2) kadaradAna (3) [pAka murabbo puM. (a.) cAsaNImAM rAkhelo kerI vagere phaLano muralI strI. (saM.) vAMsaLI; moralI (2) tUMbaDAnuM be naLIvALuM chidravAgha muralI strI. (saM.) devadAsI Azraya ApanAruM; 'peTrana' For Private and Personal Use Only
Page #669
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir muralI upa2 (muhAjira muralI strI. cokhAnI eka jAta muzu paM., na. (phA.) kasturI muralI(0dhara, manohara) pu. zrIkRSNa muzkila vi. (a.) muzkela; agharuM; kaThaNa bAMdhelA hoya evuM murazida puM. (a.) dharmopadezaka; dharmaguru muzkeTATa vi. (phA. mukta + iM. TAITa) vAMsA pAchaLa hAtha murAda strI. (a) icchA; umeda; marajI morAra muzkela vi. agharuM; kaThaNa; duSkara murAri puM. (saM.) mura rAkSasanA zatru-viSNu arthAt zrIkRSNa; muzkelI strI. musIbata (2) agharApaNuM murIda puM. (a) ziSya; celo (2) anuyAyI muSaka chuM. (saM.) uMdara murIdI strI. ziSyabhAva; ziSyadazA muSita vi. (saM.) corI lIdheluM (2) chetarAyeluM mulaka chuM. (a. mulka) deza; pradeza muSTi strI. (saM.) mUThI (2) mukko; mukkI mulakI vi. (phA.) malakane lagatuM; dIvAnI; vasUlAtI muSTikA strI. muThThI; mukko mulatavI vi. (a. mullavI) mokUpha prideza muSTiprahAra kuM. (saM.) mUThIno prahAra; mukko mAravo te mulatAna chuM. paMjAbanuM eka zahera ane tenI AsapAsano muSTiyuddha na. (saM.) mukkAthI laDavuM te mulatAniyuM vi. mulatAnane lagatuM; mulatAnI musadI vi. (2) puM. mutsadI; rAjadvArI puruSa; dAvapeca yo yuM. mulatAnano vatanI-rahevAsI [eka bolI jANanAra (2) hisAba rAkhanAra; munIma mulatAnI vi. mulAtananuM (2) strI. eka rAgiNI (3) musado chuM. (a. musavvasadaha) kharaDo kAcuM lakhANa (2) mulatAnI mATI strI. mulatAnanI eka jAtanI mATI UMDA arthavALI zailInuM lakhANa mulavaNI strI. mUlavavuM te; mUlyAMkana; AMkaNI musala na. (saM.) muzaLa; sAMbeluM mulavaNIdAra vi. mulavaNI karanAruM musalamAna . (pha) islAmanA anuyAyI; muslima mulavAnuM sakri. "mUlavavuM'nuM preraka musalamAnI vi. (phA.) musalamAnanuM ke tene lagatuM; islAmI mulasarI na. borasalI (2) strI. musalamAnapaNuM [(tucchakAramAM musalamAna mulAkAta strI. (a.) meLApa; milana (ra) paricaya musallo pu. (a. musallA) namAja paDavAnI caTAI (2) mulAkAtI vi. mulAkAta aMgenuM (2) puM. mulAkAta lenAra; musalasala vi. (a.) saLaMga mulAkAte AvanAra; vijhiTara' musaLa na. (saM. musala) muzaLa; sAMbeluM mulAjo !. (a. mulAhajaha) malAjo; maryAdA; adaba; musaLakhaMDI puM. cokhA (2) khAMDavuM te lAja ke paDadAnI rUDhi musaLadhAra vi. muzaLadhAra; sAMbelAdhAra mulAyama vi. (a. mulAIma) narama; suMvALu, sukomaLa musaLasnAna na. jevuM tevuM nAhI levuM te mulAyamI vi. mulAyama musaLuM na. musaLa; sAMbeluM mulAyamI strI, naramAza; suMvALapa; mRdutA musAphara chuM. (a. musAphira) vaTemArga; pathika muka chuM. (a) juo "mulaka mizahUra musApharakhAnuM na. pravAsIone paDAva nAkhavAnuM sthAna; mulkamazahUra vi. (a.) jagavikhyAta; AkhA dezamAM dharmazALA; pathikAzrama; sarAI mullA, (-lAM) 5. (a.) musalamAnono dhArmika paMDita; musApharI strI. pravAsa; paryaTana; yAtrA muslima dharmaguru (2) masIdamAM namAja paDhAvanAra; musApharI baMgalo . savArImAM pharatA amaladAro mATe maulavI giAmaDuM; paruM rakhAto sarakArI baMgalo; DAkabaMgalo; vizrAMtigRha; muvADuM na. (saM. mUdukapATaka, prA. maaivADa) nAnuM sarakITa hAusa' sihavAsI; sAthI muvALo DuM. vALa; movALo musAhi(-)ba puM. (a. musAhima) sAthe rahenAra; muvI strI. (iM.) bolapaTa; sinemA, philma, musIbata strI. (a.) takalIpha; muzkelI (2) vipatti; muzaLa na. (saM. muzala) sAMbeluM; musaLa [(varasAda). Apatti (3) kaSTa riAcavuM; rAjI thavuM muzaLadhAra vi. jADI dhAramAM jorathI paDato; sAMbelAdhAra muskAvuM a.kri. malakAvuM; maMdahAsya-smita karavuM (2) muzAyaro . (a. musAIraha) kavionI pariSada jayAM mustakIna vi. (a. mustakIma) makkama; majabUta; mustAka dareka kavi potAnuM kAvya bolI ke gAI batAve che. mustanada vi. (a.) AdhArabhUta; mAnavAlAyaka kavisabhA; kavisaMmelana bhiAga mustaphA vi. (a.) pavitra; pAka muzu strI. (hi.) bAvaDuM; bAhu-khabho ane koNIno vacalo mustAkavi. (a. mustAka) Atura (2) daDha; makkama; majabUta muzka che. (hi.) bAvaDuM muslima vi. (a.) islAmanuM ke tenuM anuyAyI (2) paM. muzka strI. (saM.) mukko; mukkI; mUThI | musalamAna niAra (ra) nirvAsita (3) hijaratI mutAka vi. (a.) utkaMThita (2) vArI gayeluM; oLaghoLa muhAjira chuM. (a) hijarata karanAra; bIje deza jaI rahe For Private and Personal Use Only
Page #670
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suhAbA 65 3 [mUDIvAdI muhAbA 5. (a.) mAna (2) mitratA mUkabadhira vi. (saM.) mUguM ane baheruM, baMne muhUrtana. (saM.) be ghaDI jeTalo samaya; 48 miniTa (2) mUkabhAva . (saM.) mUMgApaNuM koI kAma zarU karavAno zubha samaya; murata mUkavavuM sakri. mUke ema karavuM; choDAvavuM -muM pratya. aMkane lAgato 'teTalAkramanuM evo arthadarzaka mUkavAcana na. (saM.) manamAM vAMcavuM te (2) ciTTI ke pATiyA pratyaya; jema ke vIsamuM paranI AjJA vAMcI bALake te pramANe karavuM te muMbuM vi. juo "mUMguM" [rAjA mUkavuM. sa.ki. (saM. mukta, prA. muI) choDavuM; tajavuM; mukta muMja na. (saM.) dAbha jevuM eka ghAsa (2) eka prAcIna karavuM (2) (amuka sthAne) nImavuM, sthApavuM ke goThavavuM muMjabaMdha chuM. (saM.) muMjano kaMdoro (janoI jemAM paherAvAta) (3) paheravuM; ghAlavuM (TopI; pAghaDI) (4) raMdhAvA muMjI vi. juo "mUjI' mATe cUlA upara mUkavuM (5) (vyAje ke gIro) rAkhavA muMjhavaNa strI, juo 'mUMjhavaNa athavA sAcavavA soMpavuM (6) zIkhavA mokalavA muMjhavavuM sakri. juo "mUMjhavavuM mAMDavuM. (nizALe mUkyo.) (7) bAkI rAkhavuM, choDavuM, muMjhArI strI. (-ro) pR. juo "mUMjhArI(-ro) (be lITI rAkhI dIdhI.) (8) -ne julma nAkhavuM - muMjhAvavuM sakri. juo "mUMjhAvavuM rAkhavuM (9) anya kriyA sAthe AvatAM te kriyAnI muMjhAvuM akri. juo mUMjhAvuM' pUrNatA sUcave che. (nasADI mUkyo.) (karanAra muMDa na. (saM.) mAthuM (2) paM. sAdhu; saMnyAsI mUkasevaka chuM. (saM.) jAherAta ke prazaMsA vagara pacApa sevA muMDaka paM. maMDelA mAthAvALo sAdhu (2) na. e nAmanuM mUkasevA strI. (saM.) mUkasevakanI sevA; mUMgI sevA upaniSada; muMDakopaniSada mUgaDI strI. strIonuM kAnanuM eka ghareNuM muMDakAvero chuM. juo "mUMDakAvero" mUgaDuM vi. mUMguM [avAcaka (3) zAMta muMDakI strI, juo "mUMDakI' mUguM vi. (saM. mUka, prA. muga) bolI na zake tevuM (2) muMDakuM na. juo "mUMDakuM mUcha strI. (saM. mucchA, pA. mucchA) upalA hoTha upara UgatA muMDakopaniSada na. (saM.) muMDaka upaniSada vALa () ghauM vagere DuMDI uparano vALa jevo bhAga muMDa na. juo "mUDaNa' mUjI vi. (a.) kaMjUsa (2) akkala ke hoza vinAnuM; jaDa muMDavuM sakri. juo 'maeNDavuM mUjhavaNa(-NI) strI. akaLAmaNa; gabharAmaNa muMDana na. mAthuM mUMDAvavuM te mUTha strI. (telugu mur3a, sara. me. muMDa traNa) gillIdaMDAnI muDamALA strI mAthAnI ke khoparIonI mALA ramatamAM eka dAva muMDA zrI. juo "muMDA mUTha strI. (saM. muSTi, prA. muThi) muThThI (2) jayAMthI muMDAI strI. juo "mUMDAI talavAra vagere pakaDAya che te hAtho (3) pIDA karavAno muMDAmaNa na. juo "mUMDAmaNa ke mArI nAkhavAno eka tAMtrika prayoga [mArI maDAvavuM sakri. juo "mUMDAvavuM mUThabheDa strI. (hiM. mUThabhaDa) jhapAjhapI; mukkAbAjI; mArAmuMDAvuM a.ki. juo mUMDAvuM mUThiyuM na. kaNakane mUThI vaDe vALI banAvelI eka vAnI muMDiyo 5. juo "mUMDiyo'[vAbaMda; nAI (3) saMnyAsI mUThI strI. muThThI; hAthanI cAra AMgaLI vALIne bAMdhelo muMDI vi. (saM. muDI) boDAvelA mAthAvALuM (2) puM. AkAra (2) mUThImAM samAya teTaluM mApa muDuM vi. juo 'mUruM mUTho chuM. moTI mUThI muMDo chuM. madArI jevo bhikhArI mUDa paM. (i.) manodazA (2) mijAja muMdara puM. juo 'muMdara' mUDakAvero chuM. mAthAdITha levAto vero muMbaI strI, na. (saM. mahApnAdevI uparathI) e nAmanI mUDakuM na. (saM. muMDa) mAthuM mioM athavA mAthAno bhAga muMbaIgaruM vi. muMbaInuM (2) kaladAra (rUpiyo) mUDI strI. (saM. mukha, prA. muha + DI ke saM. muMDa = mAthuM) muMba(mA)I strI. kaccara vAgelA mATenI eka auSadhi mUDI strI, pUMjI; dhana (2) vepAra-udyogamAM rokAtI mUI vi., strI. mUelI; marI gayelI thApaNa dravya mUha vi. (saM. mRtaka, mA. mua) mUeluM; mareluM (2) mUDIkharca na., 5. mUDImAMthI thatuM kharca; mUDa kharcavI te krodha ke vahAlamAM apAtuM vizeSaNa-udgAra mUDIdAra vi. (2) puM. mUDIvALa; paisAdAra ['invesTamenTa mUeluM vi. mareluM; maraNa pAmeluM mUDIrokANa na. mUDI (kAma, dhaMdhA vageremAM) rokavI te; mUo vi., muM. maraNa pAmelo (puruSa). mUDIvAda chuM. mUDIdAronI sattA rahe evo mata-siddhAMta mUka vi. (saM.) mUguM; bolavA na mAgatuM mUDIvAdI vi. (2) 5. mUDIvAdane lagatuM ke temAM mAnatuM nigarI For Private and Personal Use Only
Page #671
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mUDo 654 [mUlanAyaka mUDo chuM. (da. mUDa) so maNanuM anAja (2) pANInuM bhAravALuM mUkhamI strI. mUrkhatA khAnuM [jAtanI goLa khurasI ke mAMcI jevuM Asana mUccha(-9), vi. (saM.) mUccha pamADanAra; enestheTika mUDo chuM. (saM. mUTaka, prA. mUDaa) sarakaTa ke netaranI eka mUrchA(-InA) strI. bezuddhi; muccha mUDha vi. (saM.) mUrkha; ThoTha (2) stabdha; nizveSTa (3) mucchita-rNi) vi. bebhAna thayeluM thayeluM mohavaza; vivekarahita; mohamAM paDeluM mUrta vi. (saM.) mUrtimAna; sAkAra; vAstavika; pratyakSa mUDhatA strI. mUrkhatA; mohavaza hovApaNuM mUrtatA strI. (nava) na. mUrta hovApaNuM mUDhamati vi. (saM.) bevakUpha; mUrkha (2) ajJAnI mUrti(-rti) strI, (saM.) pratimA; AkRti (deva-devInI) mUDhAgraha chuM. mUDhatAbhera rakhAto Agraha beivakUpha (2) sAdhu vyakti) mUhAtmA chuM. (saM.) mUDha thaI gayelo jIvAtmA (2) mUrkha mUrtita-rti)karma na. (saM.) mUrti kotaravAnuM kAma mUtara na. mUtra; pezAba; zivAMbu mUrti-rti)kAra chuM. mUrti ghaDanAra; zilpI mUtaragaMdo DuM. mUtaranA bhejanI gaMdakI mUrti(-rtiIpUjaka vi. mUrtine pUjanAra mUtaravuM a.kri. (saM. mUtrathati, mA. munnaI) pezAba karavo mUrti(-rti) pUjA strI. mUrtinI pUjA mUtarAvuM a.kri. 'mUtaravuM'nuM bhAve mUrtita-rti)bhaMjaka vi. mUrtine bhAMganAra-toDanAra mUtra na. (saM.) mUtara; pezAba mUrti-rti)(0matI, 0maMta) vi., strI. (0mAna) vi. (saM. mUtrakoza chuM. (saM.) mUtrapiMDano ekama; koSa; 'phaoNna' mUrtimaMta) zarIravALuM; sAkSAta mUrti mUtrajanya vi. mUtramAMthI utpanna thAya tevuM mUrti-rti)vidhAna na. (saM.) pratimAnirmANa mUtratyAga 5. (saM.) pezAka karavo te mUrti(-rti)zAstra na. mUrtio banAvavAnuM zAstra; zilpa mUtranaLI strI. mUtrAzayamAMthI mUtrane bahAra kADhanArI mUrdhanya vi. (saM.) mUrdhasthAnathI uccArAtuM (2) mAthAne zarIranI naLI; 'yurethrA' lagatuM (3) ziramora; UMcAmAM UMcA sthAne mUkI zakAya mUtraparIkSA strI. (saM.) mUtranI parIkSA evI vyakti) (4) 5. mUrdhasthAnI varNa mUtrapAtra na. (saM.) pezAba jhIlavAnuM vAsaNa ['kiDanI mUrdhanyatara vi. (saM.) vadhAre mUrdhanya (chAparAno bhAga mUtrapiMDa paM. zuddha lohI tathA mUtrane judA pADanAra avayava; mUdhasthAna na. (saM.) mukhavivarano samagra uparibhAga - mUtraroga puM. pezAbano roga mUrdhasthAnI vi. mUrdhasthAnanuM; mUrdhanya mUtrala vi. (saM.) pezAba lAve tevuM mUdha paM. (saM.) mAthuM; kapALa (2) mukhavivarano samagra mUtravardhaka vi. (saM.) vadhAre mUtra karAve tevuM uparibhAga (chAparAno bhAga). mUtrAghAta paM. mUtra-pezAba aTakI paDavAno roga mUrdhAbhiSikta vi. (saM.) abhiSeka karAveluM mUtrAvarodha 5. juo "mUtrAghAta' mUla(-lya) na. (saM. mUlya, prA. mullI kiMmata; lAgata mUtrAzaya puM, na. (saM.) mUtrane ekaThuM thavA mATeno avayava; mUla (saM.) (-La) na. vanaspatinI jaDa (2) pAyo; maMDANa phukko; "bleDara (3) nadInuM utpatisthAna (4) mULa kAraNa (5) 19muM mUtronsarga kuM. pezAba karavo te nakSatra udA. daMtakathAmUlaka mUna 5 (i.) caMdra; caMdramAM -mUlaka vi. (saM.) (bahuvrIhi samAsane aMte) mULavALuM; mUnalAiTa na. caMdrano prakAza; caMdrikA; cAMdanI mUla(-La)kAraNa na. mukhya kAraNa mUniyuM na.moniyuM moDhAnuM - uparacoTiyuM AmaMtraNa) mUlakoNa chuM. (saM.) mukhyakoNa; kATakhUNo mumatI strI, (saM. mukhapatrI, prA. muhapatI) jaina yatio mUlakoNIya vi. (saM.) mULa khUNAne lagatuM mukha upara bAMdhe che te lUgaDAno kakaDo-muhapattI mUla(La)gata vi. mULamAM raheluM; AraMbhamAM raheluM mUrakha vi. (2) puM. mUrkha, bevakUpha mUla(-La)graMtha 5. asala graMtha; "sorsa buka' mUrakhAI, (-mI) strI. mUrkhAI; akkalano abhAva mUla(-La)cina na. (4) AvuM saMkhyAnuM mULa sUcavatuM mUrakhuM vi. mUrakha; mUrkha, kamaakkala; bevakUpha gibharAvuM ci; riDikala sAina' (ga.) mUrajhAvuM e.kri. (saM. mUzkena karamAvuM; cImaLAvuM (2) mUlaja vi. (saM.) mULa nakSatramAM janmeluM mUrata strI. (saM. mUrti) mUrtinuM pratimA (mahurata mUla(La) tattva na. pAMca mahAbhUtomAMnuM eka (2) koI mUrata na. (saM. muhUrta) koI kAma zarU karavAno zubha samaya; cIjanuM mULa-prAthamika ghaTaka tatva (3) na.ba.va. zAstra mUrNa vi. (2) puM. (saM.) abhaNa; bevakUpha; akkalahIna ke kaLAnA prAthamika siddhAMto mUrkhatA; mUrkhAI strI. mUrNapaNuM, bevakUphI siradAra mUla(-La)tAla paM. tritAla; tretAla jaiina) mUrkhaziromaNI; mUkhanaMda puM. (saM.) mahAmUrkha; mUrakhano mUlanAyaka puM. (saM.) jaina derAsaramAMnA te te mukhya tIrthakara For Private and Personal Use Only
Page #672
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org mUla(-La)puruSa) mUla(-La)puruSa puM. (saM.) vaMzano AdipuruSa (2) kuTuMbo mukhya mANasa (2) sRSTino AdyapuruSa (sAMkhya) mUla(-La)prakRti strI. (saM.) prakRti; jagatanuM Adi kAraNa mUla(-La)prata strI. chApavAnuM mULa lakhANa, hastaprata; 'presakopI' 655 mUla(-La)bhUta vi. mULarUpa; mULanuM [AMkavuM; kadara karavI mUlavavuM sa.kri. mUlya nakkI karavuM (2) kharIdavuM (3) mUlavALuM akri. 'mUlavavuM'nuM karmaNi bhUla(-La)vidhi strI. koI paNa saMkhyAnuM mULa zodhI kADhavAnI rIta; 'ivaoNlyuzana' (2) mULa nakSatramAM janmelAM bALaka tathA tenAM mAbApa para karavAmAM Avato vidhi mUlA(-LA)kSara puM. (saM.) varNamALAnA mULa akSaro mUlA(-LA)dhAra puM. (saM.) mULa AdhAra (2) na. gudAne upasthanI vacamAM AveluM cakra mUlya na. (saM.) mUla; kiMmata; bhAva mUlyaniSTha vi. jIvanamUlyomAM niSThA dharAvanAruM mUlyavattA strI. (saM.) mUlyavALuM hovuM te mUlyavAna vi. kImatI; 'vaeNlyuebala' mUlyahrAsa puM. (saM.) mUlyanAza; mUlyaghaTADo (2) avamUlyana; kiMmata ochI thavI te-karavI te mUlyAMkana na. (saM.) mUlya AMkavuM te; AMkaNI; mulavaNI mUlyAMtara na. (saM.) bIjuM mUlya; mUlya pheravavuM te-temAM parivartana [AMdolana halanacalana (3) mUvamaeNnTa strI. (IM.) hilacAla (2) mUvI strI., na. (iM.) phIcara philma mUSa(*Si)* puM. (saM.) uMdara mUSikA strI. (saM.) uMdaraDI mUsa strI. (saM. mUSA, prA. mUsA) dhAtu gALavAnI kulaDI sUsa puM. (saM. mUSa, prA. masa) uMdaraDo [(2) bIbuM mUsaLI strI. auSadhi-vasANAnA kAmanuM eka mULa mUsaLI strI. (saM. muzalikA, prA. muzaliA) khAMDaNIno dasto; parAI mUsA puM. (a.) yahUdI dharmano pravartaka mULa vi. (saM. mUla) juo 'mUla' [cUkavavAnI 2kama mULakiMmata strI. mAlanI mULa kharIdI vakhate (vepArIe) mULaguM vi. (2) kri.vi. mULa; asala (3) tamAma; badhuM mULavatanI puM. koI paNa pradezano mULathI vatanI; 'resiDanTa' mULAkSara puM. juo 'mUlAkSara' mULADiyuM, mULADuM na. mULa; mULiyuM mULiyuM na. mULa; jaDa (2) mULanakSatramAM janmeluM [mULa mULI strI. (saM. mUlikA) mULanA jhINAjhINA phaNagA (2) mULe kri.vi. zarUmAM; AraMbhamAM [kaMdamULa mULo puM. (saM. mUlaka, prA. mUlaa) khAvAmAM vaparAtuM eka mUM(-)guM vi. (saM. mUka) mUguM; bolI na zake tevuM [mRgayAvihAra mUM(-muM)jI vi. mUjI; akkala ke hoza vagaranuM; kaMjUsa mUM(-muM)jhavaNa(-NI) strI. akaLAmaNa; gabharAmaNa, vyagratA; ucATa [mUkavuM mUM(-muM)jhavavuM sa.kri. mUMjhavaNa karavI; mUMjhAvavuM; mUMjhavaNamAM mUM(-muM)jhArI strI. (-ro) puM. gabharAmaNa; tridoSa . mUM(-muM)jhAvavuM sakri. 'mUMjhAvuM'nuM preraka; mUMjhavavuM (rUDha 'mUMjhavavuM' ja che; 'mUMjhAvavuM' nahi.) (-muM)jhAvuM a.kri. (saM. mudghate, mujhaI) mUMjhAvuM; amujhAvuM (2) gabharAvuM [varo mUM(-muM)DakAvero puM. (mUMDakuM + vero) mAthA dITha levAto mUM(-muM)DakI strI. ('mUMDavuM' uparathI) boDI strI mUMDakI strI. (saM. muMDaka) ghoDA ke UMTanA palANanA kAThAnA AgalA bhAganuM mAthuM (2) mAthuM (tiraskAramAM) mUMDakuM na. (saM. muMDaka) mAthuM mUM(-)DaNa na. muMDana; mAthuM mUMDAvavuM te mUM(-muM)DavuM sa.kri. (saM. muMDayati, prA. muMDai) muMDana karavuM; boDavuM (2) chetaravuM; dhRtavuM (3) celo banAvavo mUM(-muM)DA strI. vidhavA (tucchakAramAM) mUM(-muM)DAI strI. mUMDavuM te ke tenuM mahenatANuM mUM(-muM)DAmaNa na. mUMDavAnuM mahenatANuM (2) mUMDavAnI kriyA mUM(-muM)DAvavuM sa.kri. 'mUMDavuM'nuM preraka mUM(-muM)DAvuM akri. 'mUMDavuM'nuM karmaNi mUM(-muM)Diyo puM. sAdhu; muMDI; saMnyAsI mUM(-muM)DI strI. ('mUMDavuM' uparathI) mUMDakI; boDI strI bhUMDI strI. (saM. muM uparathI) mAthuM (2) jaNa mUM(-)DuM vi. ('mUMDavuM' uparathI) boDAveluM [mANasa; mUMDiyo mUM(-muM)Do puM. (saM. muMDaka) boDuM mAthuM (2) boDA mAthAvALo mUM(-muM)dara puM. bheMsanA AgalA be paga vacce labaDato [nakSatra mRga puM. (saM.) pazu (2) haraNa (3) na. mRgazIrSa; pAMcamuM mRgacarma na. (saM.) haraNanuM cAmaDuM [ta (bhakta mATe) mRgacaryA strI. (saM.) haraNanI peThe niSpApa jIvana gALavuM mRgajala (saM.) (-La) na. retALa jamIna upara sUryanAM kiraNa bhAga paDavAthI dUrathI dekhAto pANI jevo AbhAsa; jhAMjhavAnAM jaLa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mRgatRSNA strI. mRgajaLa; retALa jamIna upara sUryanA kiraNa paDavAthI dUrathI dekhAto pANI jevo AbhAsa; jhAMjhavAno jaLa [strI. mRgAkSI; hariNAkSI mRganayanI vi., strI. haraNanA jevAM nayanovALI (2) mUganAbhi strI. (saM.) kastUrI (2) haraNanI DUMTI mRgapati puM. (saM.) vananAM pazuono rAjA; siMha mRgamada puM. (saM.) kastUrI mRgayA strI. (saM.) zikAra mRgayAvihAra puM. (saM.) zikAra khelavo te For Private and Personal Use Only
Page #673
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mRgarAja uM56 ( megharavo mRgarAja puM. (saM.) vananAM pazuono rAjA; siMha; mRgapati mRSA kri.vi. (saM.) khoTI rIte (2) nakAmuM; vyartha mRgalAMchana chuM. (saM.) caMdra (2) haraNanuM cihana mRSAvacana na. (saM.) jUThuM bolavuM te mRgaliyuM na. (pa.) nAnuM mRga (2) haraNanuM bacyuM mRSAvAda 5. jUThuM bolavuM te; asatya bhASaNa mRgalI strI. haraNI; maragalI mRSAvAdI vi. jUThuM bolanAra; mithyAbhApI mRgaluM na. haraNuM; maragaluM me 5. (iM.) IsvI sanano pAMcamo mahino mRgalo chuM. haraNa; maragalo meIna vi. (iM.) mukhya; pradhAna mRgalocanA vi. (nI) (saM.) vi., strI, mRganayanI; mRga mekaapa puM, (i.) aMgazobhanaH nATya nimitte ke zaNagAra jevAM nayanovALI; mRgAkSI mATenI moDhAnI TApaTIpa-sajAvaTa (2) rUpasajjA mRgazira, mRgazIrSa na. (saM.) pAMcamuM nakSatra mekara . (i.) banavanAra; utpAdaka udA. sArA mekarano mRgAjina na. (saM.) mRgacarma mAla [vadhAre mRgAMka chuM. (saM.) haraNanA jevA lAMchanavALo-caMdra maeNksimama vi. (i.) adhikatama; mahattama (2) vadhAremAM mRgIstrI (saM.) haraNI; maragalI (2) pheksano roga; vAI maeNksI strI. (i.) paganI pAnI sudhIno phraoNka jevo strIno mRgeMdra puM. (saM.) vananAM pazuono rAjA; siMha poSAka mRDa kuM. (saM.) ziva mekha strImeSa rAzi mRDAnI strI. (saM.) pArvatI mekha strI. khIlI (2) phAcara mRNAla paM., na. (saM.) kamabano taMtu mekhara strI janoI [(2) pharatIvartuLAkArarekhAke maryAdA mRNAlI(-linI) strI. (saM.) kamaLano choDa mekhalAstrI. (phA.) kaMdoro, kaTimekhalA (khAsa karIne strInI) mRNamaya vi. (saM.) mATInuM ('mUnmaya vaikalpika rUpa) mekhaLa na. mekhalA; kaMdoro mRta vi. (saM.) maraNa pAmeluM (2) na. mRtyu maraNa sUitaka baLa na. laDAInuM eka hathiyAra (sara. haLamekhaLa) mRtaka vi. (saM.) maranAra saMbaMdhI (2) na. zaba (3) maraNanuM mekhaLA strI, mekhalA; kaMdoro; kaTimekhalA (2) pharatI mRtaka sejA strI. (saM.) teramAne divase apAtuM khATalA, vartuLAkAra rekhA ke maryAdA pathArI vagerenuM dAna; sajA' megala(La) puM. hAthI; gaja (bhUMgaLuM; dhvanivardhaka mRtadeha paM. (saM.) zaba; madhuM megAphona muM. (i.) dUra sudhI avAja pahoMcADavA mATenuM mRtaprAya vi. maravAnI aNI upara AveluM; lagabhaga maryA megI strI. (iM.) sevanI vAnagI jevuM thaI gayeluM [(2) tevI vidyA megejhina na. (I.) sAmayika; mAsika-patra mRtasaMjIvanI vi, strI, (saM.) mUyelAne jIvatA karanArI megnAkATavuM. (i.) khatapatra; rAjAnI AjJApatra mRtAtmA chuM. (saM.) maDadAla ke marI gayela mANasa megniphAiga vi. (i.) kada karatAM vadhArIne batAvanAruM mRttikA strI. (saM.) mATI megniphikezana na. (i.) kada karatAM vadhAre batAvavuM te mRtyu na. (saM.) maraNa; avasAna maeNgneTa . (iM.) lohacuMbaka mRtyubhaya . (saM.) maraNano bhaya pRthvI maeNgneTavaeNrapI strI. (iM.) lohacuMbaka vaDe apAtI sAravAra mRtyuloka . (saM.) maraNadharmavALA prANIonuM jagata; maeNgneTAITa na. (I.) eka prakAranuM caLakatuM khanija mRtyuvarA pu. maranAranI milakata vArasadArane maLe te upara maeNgneTika vi. (i.) lohacuMbakane lagatuM cuMbakIya levAto vero maeNgneziyama na. (i.) kSAravALI mATInI eka dhAtu mRtyuzadhyA strI. maraNapathArI megneTijhama na. (i.) lohacuMbakanI kheMcavAno guNa mRtyughaMbha puM. (saM.) pALiyo; "hIrosTona' megha chuM. (saM.) varasAda (2) vAdaLa mRtyuMjaya vi. (saM.) mRtyune jItanAruM, amara (2) . meghagarjanA strI. (saM.) vAdaLAMno gaDagaDATa mahAdeva; zaMbhu [vAdya, pakhAja meghadhanu, (oSa) (0Sya) na. IndradhanuSa mRdaMgana. (saM.) baMne bAju vagADAya tevuM tabalA jevuM eka meghanAda puM. (saM.) meghagarjanA (2) rAvaNano putra Indrajita mRdA strI. (saM.) mATI [pAtaLuM AvaraNa meghapuSpa paM. (saM.) pANI (2) nadImAMnuM pANI mRdAvaraNa na. (saM.) pRthvInI sapATI para AveluM mATInuM meghamalAra che. (saM.) eka rAga (2) (ta rAga gAvAthI) mRdu vi. (saM.) komaLa; suMvALuM (2) madhura bhAre varasAda varasato ema kahevAya che. mRdutA strI. komaLatA; mAdava meghamAlA strI. (saM.) kAdambinI mRdula vi. komaLa; suMvALuM; mulAyama megharavo puM. AMbA vagerenA moramAMthI jhINI madhunI chAMTa mRnmaya vi. (saM.) mRmaya; mATInuM banAveluM varase che te (2) jhINuM jhAkaLa jevuM paDatuM vAdaLa For Private and Personal Use Only
Page #674
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir megharAjA 6 57 medI megharAjA pu. Indra (2) varasAda ApatuM zAstra; tattvamImAMsA meghala(lI) vi., strI, vAdaLavALI meTAbolijhama na. (I.) cayApacaya meghADaMbara puM, na. (saM.) ghoraMbho; vAdaLAMnI jamAvaTa (2) maeNTinI-zaoN chuM. (I.) divase strIo ane bALako mATeno garjanA; gaDagaDATa (3) chatrIvALI aMbADI sinemA dekhADavAno kAryakrama meghAdhipa puM. (saM.) puSparAvartaka vagere meghanA adhipati- maeNTrika vi. (I.) esa.esa.sI. jeTaluM bhaNela, vinIta omAMthI eka (2) na., strI. te kakSAnuM bhaNatara meghAstra na. (saM.) varasAda ANe evuM eka astra maeNTrika sisTama strI. (iM.) vividha parimANonAM dazAMza meghAMbara na. (saM.) vAdaLarUpI vastra mApanAM koSTakanI paddhati (2) dazAMzapaddhati maeNca strI. (i.) ramatano mukAbalo (2) sakri. samAna maeNTrikyulezana na. (i.) meTrika thavuM ke teTaluM bhaNatara ke anurUpa hovuM; maLatuM AvavuM-besatuM AvavuM te meTronoma na. (i.) saMgItanuM tAla ApavAnuM yaMtra mecakuM na. nAnuM pUtaLA jevuM chokaruM (tiraskAramAM) (2) be meTromITara na. (I.) garbhAzaya mApaka yaMtra bAjue cADAvALI bhoMyamAM dATavAnI dIvI meDaka paM. (saM. maMDuka) deDako; meDhaka maeNcabaoNksa na, (i.) dIvAsaLInI peTI meDama strI. (i.) aMgreja strI (2) mAnavaMta strI maeNciMga vi. (iM.) maLatuM AvatuM; tene anurUpa thatuM meDalisTa vi. (I.) jeNe caMdraka meLavyo che tevuM maeNcyaoNra vi. (i.) paripakava (2) vayaska; pukhta mUDahAusa na. (iM.) gAMDAone rAkhavAnuM makAna maeNcyaoNriTIna. (I.) paripakavatA; pAkaTatA (2) vayaskatA; maeNDala puM. (i.) cAMda: caMdraka pukhtatA maeNDikala vi. dAktarI; tabIbI meja strI, na. (phA.) Tebala [kAmagIrInI noMdhavahI maeNDikala oNphisara chuM. tabIbI adhikArI, DaoNkTara [vidyAlaya mejaDAyarI strI. (phA.+iM.) Tebala upara rakhAtI dainika meDikala kaoNleja strI.elopathIno abhyAsazIkhavanAra mahAmejapoza chuM. (phA.) Tebala upara pAtharavAnuM kapaDuM maeNDikala TesTa strI. (i.) daradInI dAktarI tapAsa mejabAna paM. mijabAna; mahemAnagIrI karanAra meDisina strI. (i.) davA (2) na. tabIbI vijJAna mejabAnI strI, mijabAnI; mahemAnI (2) ujANI meDI strI, (da. meDaa) mALa (dAdara caDhIne javAto mejara chuM. (i.) phojano eka amaladAra (2) vi. pukhta makAnano); agAzI mikAnanuM uparanuM mALiyuM vayanuM dirajjAno adhikArI meDo chuM. (dAdara caDhIne javAto makAnano) mALa (2) mejara janarala . (iM.) lephTananTa janaralathI utaratA meDha puM. lAkaDAmAM paDato eka jIva ripelI thAMbhalI maeNjika na. (I.) jAdu (2) camatkAra (3) vi. jAdune meDha puM. (da. meDhaka = daMDo, dAMDo, khIlo) khaLAnI vacce lagatuM [AkAranuM yaMtra meDhI, (0AvaLa) strI. mIDhI; sonAmukhI maeNjika-lenTarna na. (I.) jAduI citro batAvatuM phAnasa mete kri.vi. meLa; jAte maeNjikapAvara . (.) eka prakAranI AtazabAjI methaDa strI. (I.) paddhati; rIta; praNAlI mejisTreTa kuM. (.) nyAyAdhIza [Ula8) methaMbo pu. kerInuM eka athANuM [vi. methI bhareluM maeNjaoNriTI strI, (I.) bahumatI; matAdhikya ("mAInoriTIthI methiyuM na. methIno masAlo bharI banAveluM athANuM (2) maeNjiziyana paM. (I.) jAdugara [(4) mAnadaMDa methileTeDa spiriTa na. (i.) prayogazALAmAM vaparAtuM eka mejhara na. (I.) mApa (2) mAtrA; parimANa (3) upAya prakAranuM spiriTa mejharaTepa strI. (iM.) mApapaTTI methI strI, (saM.) eka bI ke tenI bhAjI meMTa strI. (iM.) sAdaDI; caTAI (2) jAjama methIpAka chuM. methInA lADu (2) mAra meTara strI. (iM.) bAbata (2) viSaya (3) sAmagrI methemeTiksa na. (i.) gaNitazAstra maeNTaraniTI strI. (iM.) prasUti; mAtRtva meda puM. (saM.) carabI [(2) duniyA maeNTaraniTI homa na. (iM.) prasUtigRha; suvAvaDakhAnuM medanI strI. (saM. medinI) bhIDa; ToLuM; mANasonI ThaTha meTrana strI. (I.) (chAtrAlaya, hospiTala vagerenI) medasvI vi. (saM. medasvinuM) carabIvALuM (2) majabUta vyavasthApaka strI medAna na. (phA.) khullI sapATa jamIna (lagatuM ke medAnanuM meTala strI. (i.) dhAtu (2) rastA para naMkhAtI kAMkarI medAnI vi. medAnamAM ramAya evI (ramata) (2) medAnane meTalaroDa puM. (.) kAMkarI nAMkhI banAvela dhorImArga medAne jaMga chuM. (phA. maidAne jaMga) samarAMgaNa; yuddhabhUmi maeNTAphijhikala vi. (i.) bhautikathI para; atibhautika medinI strI. (saM.) pRthvI; duniyA (2) jagata maeNTAphijhiksana. (i.) sRSTinA mULa kAraNa vizeno vicAra medI strI. (saM. meMdhI) eka vanaspati; meMdI For Private and Personal Use Only
Page #675
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 658 [mela medura vi. (saM.) medavALuM, bharAvadAra (2) bharAu bharapUra memano pu. nAkanuM eka ghareNuM (2) suMvALuM, lIsuM memarI strI. (i.) yAdadAsta; smaraNazakti (2) smRti medo pu. (phA.) dhoyelA ghauMno bArIka loTa, meMdo (3) mAhitI saMcaya (komyuTara) medha chuM. (saM.) yajJa (2) bali; bhoga memarI-DraoNiMga na. (i.) anusmaraNalekha: smRticitra medhA strI. (saM.) buddhi (2) yAdazakti miAna; paMDita memenTo , na. (iM.) smRticina medhAvinI vi., strI. medhAvI vi. (saM. medhAvinuM) buddhi- memo . nAno zero ke yAdI medhya vi. (saM.) yajJanuM yajJamAM homavAnuM (2) pavitra memo chuM. (.) sarakArI nokarano khulAso mAgato patra menakA strI. (saM.) eka apsarA, zakuMtalAnI mAtA (2) memocara na. (I.) saMsmaraNa menA; sArikA (3) himAlayanI patnI memoriyala na. (i.) yAdagIrI mATe UbhuM kareluM bAvaluM menara strI. (i.) rItabhAta (2) paddhati vagere; smAraka (2) sarakArane kAraNo vagere sAthe menahola na. (iM.) gaTara-bAkuM karelI arajI menA strI. (hiMdInA "mainAne kAraNe "menA) kAbaranA memorenDama na. (i.) yAdIpatra; vijJapti (2) Avedanapatra prakAranuM kALA raMganuM eka suMdara pakSI membara 5. (iM.) sabhAsada; sabhya menAila paM. phiraMgIoe calaNamAM mUkelo eka sikko membarazipa strI. (I.) sabhyapada; sadasyatA meninjAiTisa puM. (I.) magajanA tAvano eka roga meyara paM. (I.) moTA nagaranI khAsa alaga kAyadAthI meniphesTo chuM. (.) DhaMDhero; ghoSaNApatra; cUMTaNI DhaMDhero racAtI (korporezana) sudharAIno pramukha, nagarapati; meniyA vuM. (.) ghelachA (2) unmAda; gAMDapaNa nagarAdhyakSa; nagarapramukha; "meyara' vicana) meniyAka vi. puM. (i.) unmatta; pAgala (vyakti) mera ('maravuM' uparathI) mara! (AjJArtha bIjo puruSa ekamenu na. (I.) jamaNamAM pIrasavAnI vAnagIonI yAdI mera puM. (saM. meru) mALAno zarUAtano moTo maNako (2) menejamenTa na. (.) vahIvaTa; saMcAlana ziromaNi; mugaTa (3) jenA upara calama rahe te menejara 5. (i.) vahIvaTa karanAra; vyavasthApaka; saMcAlaka hukkAno Doyo (4) mera parvata menejiMga kamiTI strI. (iM.) kArobArI samiti; kArya- mera strI, bAju; dizA (2) kri.vi. tarapha; dizAmAM kAriNI samiti meramerA(2)yuM na. divALImAM chokarAM UMbADiyA jevo meno che. myAno hAthamAM jhAlavAnA DoyAvALo dIvo kare che te; meraiyuM menopaoNjha 5. (.) rajonivRtti; tustrAva baMdha thaI javuM merAI pu. darajI; saI megenIjha strI. na. (I.) eka dhAtu (ra.vi.) merAmaNa muM. sAgara; maherAmaNa menTanansa na, (iM.) pAlaNapoSaNa; nibhAva meriTa na., S. (.) lAyakAta; yogyatA menTala vi. (I.) mAnasika meriTAIma vi. (iM.) dariyA ke vahANane lagatuM menTala . (iM.) peTromekSa vagereno phukkA jevo ghATa khiAnuM maeNrino na. (I.) osTreliyAmAM thatI gheTAnI eka jAta menTala haoNspiTala strI. (iM.) mAnasika rogo mATenuM davA- merIgo-rAunDa na., pR. (i.) cakaDoLa menDala na. (I.) vINAne maLatuM eka vAgha merI-golDa na. (i.) hajArIgala; hajArIgoTo menDeTa kuM. (I.) hakUmata calAvavAnA ke amuka kArya karavAnA meru chuM. (saM.) eka parvata (sonAno), jenI AsapAsa adhikAranI soMpaNI; pharamAna; Adeza graho vagere kare che ema manAya che. (2) mitra; menthola paM. (i.) phudInAnAM phUla [niyamapothI sobatI (3) tAMbAnuM eka moTuM vAsaNa (4) hukkAno menyuala vi. (I.) hAthanuM ke hAthe kareluM (2) strI. mera (5) mALAno mera menyuphekyariMga na. (i.) yaMtro dvArA thatuM utpAdana merudaMDa kuM. (saM.) karoDa-karoDarajaju. menyuskripTa strI. (iM.) hastaprata mereja na(I.) lagna (kendra; lagnasaMsthA menzana na, . (iM.) moTuM makAna; havelI mereja byuro paM. (i.) lagnanI vyavasthA karatuM kAryAlAya ke megnevika chuM. (i.) eka raziyanavAda merethona doDa strI. (i.) 26 mAIlanuM aMtara kApavAnI mensisa . (i.) mAsika dharma; RtustrAva lAMbA aMtaranI doDanI eka spardhA mesyuezana na. (I.) juo "mensisa meryuM na. meramerAyuM, divALIne divase sAMje zelaDInI mepa chuM. (i.) nakazo (2) Alekha kAtaLImAM bharAvI karAto mazAla jevo dIvaDo je mepala pu. (i.) amerikana dArUnI eka jAta chokarAM pheravavA nIkaLe che. mema strI. (i.) yuropiyana moTI strI; mADama mela . (saM.) milana; meLApa; meLa For Private and Personal Use Only
Page #676
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org mela (gADI, Trena) mela puM. (gADI, Trena) strI. (iM.) DAkagADI; TapAla laIne jatI jhaDapI Trena bela puM. ('meluM' uparathI) kacaro, gaMdakI; meluM te melakhAu vi. mela DhAMkI zake evI jAtanuM melagADI strI. DAkagADI; 'melaTrena' maeNlaDI strI. (iM.) svaramAdhurya; sUramAdhurya melaDI strI. caMDALa bhUtaDI (2) eka devI melaNa na. melavuM (mUkavuM) te; chuTakAro melavAna puM. (IM.) TapAlano relave gADIno Dabbo melavuM sa.kri. (saM. mellati, prA. mellai) mUkavuM; rAkhavuM (2) mokalavuM (3) pahoMcADavuM (4) rahevA devuM (5) chUTuM mUkavuM; jatuM karavuM melANa na. ('melavuM' uparathI) meLApa (2) mukAma; paDAva (3) chAvaNI (4) mukta thavuM te melAvavuM sa.kri. 'melavuM'nuM preraka melAvuM a.krI. 'melavuM'nuM karmaNi melAza strI, melApaNuM; jarAtarA meluM hovuM te [nanAmI melI strI, ('melI' uparathI) ora; jarAyu (2) ThAThaDI; melIvidyA strI. mA2NajAraNake bhUtapalItavazakaravAnIvidyA meluM vi. (saM. mala+illa, prA. mailla, malilla) gaMduM (2) kapaTI (3) na. mULamUtrAdi (4) bhUtapreta vagere meluMdATa vi. khUba meluM [lAkaDI maeNleTa strI. (IM.) polonI ramatamAM daDI phaTakAravAnI maeNleriyA puM. (i.) TADhiyo tAva; maleriyA melo puM. (saM. melaka, prA. melaya) meLAva sue melo puM. maraNanA samAcArano patra; kALotarI; kADAkhaDI mevalo(-liyo) puM. (mehulo parathI) varasAda (2) meghastutinuM gIta mevADo chuM. mevADathI AvIne vaselo (2) eka rAga mevAta puM. (saM. mahIvAsa) mahI nadInA DAbA kAMThAno pradeza mevAtI vi. mevAtanuM mevAsa puM. mevAta (mahIvAsa) mahIkAMThAno pradeza mevAsI vi. mevAtI; mahIkAMThAnuM mevo puM. (phA.) lIlAM ke sUkAM phaLa maeN(-me)za strI. (iM.) bhojanAlaya; bhojanakhaMDa meza strI. (saM. maSi, prA. masi) kAjaLa; AMjaNa meSa puM. (saM.) gheTo (2) pahelI rAzi meSonmeSa puM. (saM.) AMkha paTapaTAvavI te; palakAro mesa strI. (saM. masi) meza; kAjaLa mesa na. (IM.) bhojanAlaya mesarsa vi. (misTaranuM ba.va.) mAnavaMta; sarvazrI mesara puM. (a. maDsa) eka mIThAI maeNseja puM. (IM.) saMdeza mesona puM. (IM.) padArthanA eka prakArano mULa vIjANu Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | maiDa mesmerijhama na. (IM.) potAnA saMkalpabaLathI sAmAnAmAM UbhI karAtI nidrA jevI sthiti (2) e sthiti UbhI karavAnI zakti (3) e sthiti, tenA kAyadA vagerenuM vijJAna; prANavinimaya meha puM. (saM. megha) varasAda; vRSTi meha(-g)lo puM. (saM. megha, prA. meha) varasAda; mevalo mehAra puM. bheMsano govALa meLa puM. (saM. mela) rojano Avaka-kharacano hisAba (2) hisAba; lekhuM. udA. atyAre tyAM javAno zo meLa che? (3) maLatApaNuM; baMdhabesatuM hovuM te (4) banAva; saMpa (5) ekaThA thavuM te (6) tajavIja; ghATa (7) sagavaDa; saMjoga udA. hamaNAM mane tyAM AvavAno meLa nathI. (8) mizraNa meLajoLa puM. ekatA; saMpa; aikya meLavaNa na. ('meLavavuM' parathI) mizraNa (2) akharAmaNa meLavaNI strI. meLavavuM-umeravuM te (2) meLavavAnI cIja; umeraNa (3) sarakhAmaNI meLavavuM sakri. ('meLa' parathI) ekaThuM karavuM; mizra karavuM (2) prApta karavuM (3) sarakhAvI jovuM (4) AkharavuM (5) vAdyane sUramAM ANavuM - tenA tAra vagere barobara goThavavA [te; samAgama (2) sadUbhAva; banAva meLApa puM. (saM. mela, prA. melAva) maLavuM; ekaThA thavuM meLApI puM. beThakaUThakavALo mANasa; mitra meLAvaDo puM. jamAva; ToLuM (2) sabhA; mijalasa, pariSada meLAvo puM. meLAvaDo (2) meLApa; mulAkAta meLe kri.vi. jAte; pote (2) potAnI rAjIkhuzIthI meLo puM. (saM. mela, melaka, prA. mela, mela) meLApa; beTo (2) ghaNAM mAsaNanuM ekaThA thavuM te (utsava, yAtrA, vagere nimitte) [trIjI vibhaktinuM ekavacana meM sarva. (saM. mayA, prA. mi, me ba.va. aa) 'huM'nuM meMglorI vi. meMgalorane lagatuM meMDaka chuM. deDako; meDaka meMDakI strI. deDakI meMDhI strI. gheTI; meDhI meMDhuM na. (saM. meMNUka, prA. meMDhaa) gheTuM; gADaruM meMDho chuM. gheTo; meDho meMdAlakaDI strI. eka auSadhI mediyuM vi., na. meMdInA raMgamAM raMgeluM kapaDuM meMdI strI. medI; hinA; eka vanaspati meMdo chuM. medo; ghauMno bArIka loTa [maitraka maitraka puM. (saM.) maitrI (2) (lA.) milana (jema ke, tArAmaitrI strI. (saM.) bhAIbaMdhI; mitratA; dostI maitrIkarAra puM. (saM.) maitrIsUcaka karAra maithaDa na. UMToLanuM ToLuM For Private and Personal Use Only *
Page #677
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir || mojaDI maithilo 6 6 0 maithilI strI. saM.) sItA (2) bihAranA (darabhaMgA mokhaDo 5. sApano mahoro pAsenA) eka bhAganI bolI mokharAza strI. mukhakabA; mukhano dekhAva [paDato bhAga maithuna na. (saM.) naramAdAno saMbhoga; ratikrIDA mokharo paM. (saM. mukha uparathI) AgaLano bhAga (2) bahAra mainAka chuM. (saM.) eka paurANika parvata (himAlayano putra) mogara vi. choDAM kADhI nAkhelI (dALa); chaDiyALa dALa maiyata strI. (a.) maraNa (2) mokANa (3) nanAmI; mogara chuM. hathoDo janAjA (4) vi. maraNa pAmeluM; sadgata mogarI strIeka jAtanuM zAka maiyA strI. (hi) mAtA [padArtha; Adraka mogarI strI. (saM. mudra, prA. moggara, muggara) hathoDI moIzcarAIjhara na. (i.) sUkI cAmaDIne Adra banAvanAra jevuM lAkaDAnuM khAMDavAnuM ke ghaMTa vagADavAnuM ojAra moAjima paM. pratiSThita: AbarUdAra mogarelana. (mogaro + tela parathI) mogarAnuM tela moI vi., strI. mUI (2) bhale, phikara nahi evA arthamAM mogaro paM. (saM. mugara, prA. moggaraa) eka phUlajhADa strIliMga zabdo sAthe. udA. moI, paDI gaI to ! (2) lAkaDAnI moTI mogarI - hathoDI (3) nAnA moI strI. moIdaDAnI ramatamAM ramAto nAno lAkaDAno ghUmaTa ke zikhara jevo AkAra; kAMgaro (4) daTTo; kakaDo; gillI [gillI daMDAnI ramata noba' (5) eka ghareNuM (6) dIvAnI vATano uparano moIdaDA pu.ba.va. moI ane daMDA vaDe ramavAnI ramata; baLelo cheDo (7) hAthaghaDiyALane cAvI ApavAno mokalavuM sa.kri. (saM. mukta, de. mokalla) ravAnA karavuM; jiAta; mugala javA kahevuM (2) pahoMcADavuM (3) vaLAvavuM moga(-)la vi. (2) puM. moMgoliyAnA musalamAnanI eka mokalAvavuM sakri. "mokalavuMnuM preraka moga(-)lAI strI. mugalAI, mugala sattA mokalAvuM akri. "mokalavuMnuM karmaNi khulluM hovuM te mogha vi. (saM.) nakAmuM; vyartha; niSphaLa mokaLANa,(-za) strI. ('mokaLuM uparathI) javAnI chUTa; moghakarmana. (saM) niSphaLa kArya mokaLuM vi. (saM. mukta, prA. mukkala) mokaLAzavALuM (2) moghama vi. (2) kri.vi. aspaSTa; anizcita; bAbharama khulluM (3) nikhAlasa (4) udAra moghavArI strI. moMghAI (2) moMghavArIne kAraNe pagAra ke mokANa strI. (da. muha + vikkoNo = moM maraDavuM te, rojImAM maLatuM vizeSa bhaththu athavA mUuM + kANa) maraNanA samAcAra (2) maranAra moghAI, (-rata) strI. moMghuM hovuM ke maLavuM te pAchaLa zoka karavA bheguM thavuM te (3) pIDA; Aphata moghuM vi. (saM. maharthi, prA. mahaSpa) moMdhuM; kImatI; vadhAre mokAsa chuM. (phA. mukA) raste janAra pAsethI levAto kara kiMmata paDe tevuM (2) atipriya (3) durlabha (4) mokAsadara 5. raste janAra pAsethI levAno kara vasUla AdaramAnane pAtra (5) khAsa mAna ke lADa ke prema karanAra (2) jAgIradAra; inAmadAra cAhatuM; manAvavuM paDe evuM mokUpha vi. (a.) baMdha pADeluM; rahevA dIdheluM; mulatavI moghuMdA(-DA)Ta vi. atizaya moMdhuM mokUphI strI. mulatavI rAkhavuM te; sthagitatA mogheruM vi. (lAlityavAcaka) moghuM; atipriya, AdaraNIya moko . (a.) prasaMga; lAga; taka moca strI. (saM.) macakoDa; karoDa mokSa chuM. (saM.) mukti; chUTakAro mocaka vi. (saM.) mukta karanAra; vimocaka; choDAvanAra mokSakAla(La) . (grahaNa) chUTavAno samaya; muktikALa mocakI strI. zAlmali vRkSa mokSadAyaka vi. (saM.) mokSa Ape tevuM mocaNa strI. mocInI strI mokSadvAra na. mokSanuM dvAra; kAzI jevuM tIrtha mocana na. (saM.) mukta karavuM te; chuTakAro mokSapatrikA (saM.) pApamAMthI mokSa Ape evI patrikA mocana na. (saM.) vi. mocaka (samAMsamAM ane AvatAM popa ApatA te; "bUla" choDAvanAra artha thAya che. jema ke, saMkaTamocana) mokSapada na muktipada; nirvANa mocelo chuM. kAna DhaMkAya tevI TopI (2) kUcalI; mosalo mokSavAMchuM(ka) vi. (saM.) mokSanI icchA rAkhanAruM; mumukSu mocavavuM sakri. karamoDAthI ke aMbaLAI jAya tema karavuM te mokSArthI chuM. (2) vi. mumukSu; mokSanI icchAvALuM mocI chuM. (saMmocika, prA. moccia) cAmaDAnI vastuo mokSecchA strI. mokSa meLavavAnI icchA banAvanAra eka kArIgara mokha puM. (moko uparathI) prasaMga; lAga (2) sAro moko; mocIlo pu. IMDhoNI viziSTa sthAna udA. ghara sArA mokhamAM AveluM che. mocIvADa strI. mocIono vAsa ane bajAra (3) anukuLatA; goThavaNa. udA. mokha Avaze tyAre moja strI, (a.) AnaMda (2) marajI (3) majA (pagarakhuM paisA ApIza. mojaDIstrI. (da. moca=eka prakAranuM pagarakhuM)nAjuka kasabI For Private and Personal Use Only
Page #678
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mojaNI 6 6 1 motiyo mojaNI strI. mApaNI (jamInanI); "sarve moTethI kri.vi. moTe avAje, ghAMTo pADIne mojaNIdAra 5. mojaNI karanAra; "sarveyara" moTeruM vi. vaTamAM moTuM, vaDIlarastA paranuM vizrAmagRha mojamajA strI. AnaMda; sukhacena maoNTela strI. (I.) dhorI mArga paranI eka prakAranI hoTela; mojazokha pu. bhogavilAsa moTo paM. (.) mudrAlekha; mudrAsUtra mojAra anuM. aMdara; mAM [(3) manasvI moThI strI, bhojana (2) (lA.) nirvAha gujarAna mojI (pha.) (OluM) vi. AnaMdI; laherI (2) vilAsI moThIdAsa 5. khAnapAnano zokhIna mANasa mojuM na. (a. mauja) pANIno taraMga; lahera moDayuM. (saM. mukuTa, prA. maDi) lagna vagere zubha prasaMge mojuM na. (phA.) hAthapaganuM gUMtheluM DhAMkaNa strIne mAthe mukAto suthADiyAnI saLIo vagereno eka mojUda vi. (a.) hayAta; hAjara; taiyAra; vidyamAna ghATa (2) jokhamadArI; bhAra mojUdagI strI, hAjarI; hayAtI (udA. moje rAjakoTa moDa puM. (movuM uparathI) vaLAMka (rastA vagereno) (2) moje di vi. (a. mauja) (amuka) mukAme; sthAne; gAme. maraDATa; garva (3) jIda; Teka (4) hAvabhAva; nakharAM mojedAra vi. talATI (5) bolavAnI Dhaba [(3) bahAdura puruSa mojo pu. (phA.) mojuM; hAthapaganuM gUMtheluM DhAMkaNa moDabaMdho vi. moDa bAMdhanAra; bahAdura (2) puM. vararAjA mojo 5. jamInano TukaDo; vAMTo maoNDareTa vi. (I.) samadhAraNa kakSAnA vicAra dharAvanAra mojo pu. relamAM taNAI Avelo kacaro vinIta matavAdI tisarakhA karI ApanAra; samadhAraka mojhAra anu. (da. majUAra) mAM maLe maoNDareTara vi. (i.) parIkSAmAM guNAMka vadhAre-ochA hoya mojhina 5. (a. muvajijana) masIdamAM bAMga pokAranAra moDarnijhama na. (I.) AdhunikatAvAda moTa strI. poTaluM, gAMsaDI (2) kUvAmAMthI pANI kheMcavAno maoNDarniTI strI. (i.) AdhunikatA . kosa AipabaDAI maoNDarna vi. (I.) Adhunika moTapa(-ma) strI. (da. modima) moTApaNuM; pratiSThA (2) maoNDala na. (i.) juo moDela moTapaNa na. moTAI moDavuM sakri. (saM. moTati, prA. moDaI) maraDavuM; maraDI moTamanuM vi. udAra dilanuM (2) abhimAnI - toDI nAkhavuM (2) dUra karavuM moTara strI. (i.) vIjaLI vagerenA baLathI jAte pharanAruM moDAmoDa ki.vi. varaNAgImAM-maraDAtuM hoya ema yatra, je pachI bIjA saMcAkAmane calAve che. (2) moDiyo 5. lagna vagere zubha prasaMge strIne mAthe mukAto moTaragADI eka yAMtrika vAhana suthADiyAnI saLiyo vagereno eka ghATa moTarakAra, (gADI) strI. peTrola vagerethI cAlatI gADI; moDI strI, (moDavuM. uparathI) marAThI bhASAnI hAthe moTarakoca puM. (i.) moTarathI calAvAto relano Dabbo lakhavAmAM vaparAtI gAmaThI lipi moTaragereja na. (I.) moTaraghara na. moTara rAkhavAnuM tathA moDuM vi. (saM. mRdu, prA. mau + Daa) mukarara vakhata pachInuM tenA samArakAmanuM sthaLa (2) na. veLA vaTI javI te (3) Dhala; kALakSepa moTarabasa strI. (iM.) basa [dvicakrI moDelana. (I.) namUno, prArUpa (2) koI paNanI pratikRti moTarasAikala strI. (I.) peTrolathI cAlatI sAIkala, moDeliMga kuM. (I.) moDela tarIkeno vyavasAya moTariMga na. (I.) moTara vagere prakAranAM yaMtra hAMkavAnI moDhAmoDha ki.vi. ('moTuM uparathI) rUbarU; samakSa (2) vidyA mihimA eka moTethI bIje moDhe ema moTAI strI. ('moTuM' parathI) moTapa; moTApaNuM (2) moDhiyuM na. moDhAno - sauthI uparano bhAga (2) phAnasamAM moTAbApA pu. pitAnA moTAbhAI vyakti battI jemAM rahe che te bhAga (3) reMTiyAmAM trAka tathA moTAbhA paM.ba.va. (moTuM+bhAI) AgaLapaDatI mAnapAtra camarakhAM jemAM rahe che te cokaThuM (4) pazanA moM upara moTAza strI. moTapa moTAI [chokaro (3) pATavI kuMvara bAMdhavAmAM AvatI jALI (5) zIzI-zIzA vagere moTiyALa vi. caDatI vayanuM; caDatA lohInuM (2) puM. juvAna AgaLanA moDhAnuM DhAMkaNa moTipha ., na. (I.) kathA ke vArtAno bIjarUpa ghaTaka; moTuM na. (saM. mukha, apa. muhaDapha) moM; mukha (2) chidra kathAghaTaka (3) AgaLano-mAthAvALo bhAga [vagere moTivezana na. (i.) preraNA (2) prayojana; udeza moNa na. movuM te ke te mATe vaparAtuM cIkaTa-ghI ke tela moTuM vi. (saM. moTTa, prA. moTTa) "nAnAthI UlaTuM (2) mota na. (a.) mRtyu; maraNa; avasAna udAra; sukhI (3) pratiSThita; AbarUdAra (4) mukhya; motiyo chuM. ('motI' uparathI) AMkhanI kIkI upara thatuM agatyanuM udA. moTImoTI bAbata motI jevuM biMdu (2) hoMsa; hiMmata For Private and Personal Use Only
Page #679
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir motI 6 6 2 (morapaMkha motI na. (saM. mauktika, prA. mottia) chIpamAMthI nIkaLatI ApyAnA avejamAM maLe te (2) jamIna kharIdanArane eka dariyAI pedAza (2) chIpamAMthI nIkaLatuM sapheda vecanAre sarakAramAM tenI noMdha karAvI ApavI te kImatI naMga mobAila vi. (I.) haratuM-pharatuM (2) gatizIla (3) paM. motIcUra muM. kaLInA lADu mobAila phona niAnakaDo phona; "selyulara phona' motIcUramuM na. motIcUra (kaLInA lADu) banAvavAnuM cUramuM mobAila phona 5. (i.) haratAMpharatAM vAparI zakAya tevo motIja(-jhIro paM. baLiyA jevo eka roga jemAM zarIre mobAilavAna strI. (iM.) haratIpharatI vAna motI jevA phollA thaI Ave che. [vAsano kaMda mobeda puM. (a. muambida) pArasIono dharmakriyA motha strI. (saM. mustA, prA. mutthA-mahatyA) cIDa nAmanA karAvanAra gora (2) bhakti karanAra moda strI. jADuM moTuM pAtharaNuM mobeda strI. bhakti karavAnuM sthAna lAkaDuM moda . (saM.) AnaMda, harSa mobha puM. (da. mubaba, mobha) chAparAnA TekArUpa ApyuM modaka chuM. (saM.) lADa (2) eka chaMda mobhAgra na. mobhano cheDo striI. tevI jADI buddhi modakArI vi. (saM.) prasanna karanAra; AnaMda ApanAra mobhAgrabuddhi vi. mobhanA cheDA jevI-bUThI buddhivALuM (2) modana na. (saM.) AnaMda, harSa, khuzAlI mobhAdAra na. mobhAvALuM, pratiSThita modaja.kri. khuzIthavuM; AnaMdavuM; rAcavuM; AnaMda pAmavo mobhAriyuM na.mobha upara DhAMkavAnuM moTuM naLiyuM modita vi. (saM.) AnaMdita-prasanna kareluM mobhAro . chAparAno mobhavALo bhAga modiyuM na. nAnI moda; nAnuM pAtharaNuM [koThArI; bhaMDArI mobhiyuM na. nAno mobha modI chuM. anAja vagere khAdya vastuno vepArI; nestI (2) mobhI chuM. gharano vaDo mANasa (2) vi. vaDuM; mukhya modIkhAnuM na. modInI dukAna (2) dANAno koThAra (3) mobho chuM. (a. muhabA) darajajo; AbarU, pratiSThA; ijjata lazkarane khorAkI-pozAkI pUrI pADanAra khAtuM moma na. (phA.) mINa eika jAta ke aTaka modIvaTuM na. modIno dhaMdho momina vi. (a.) dharmajJa; zraddhALuM (2) puM. muslimonI moniTara chuM. (.) vaDo vidyArthI; vargamaMtrI momabattI strI, mINabattI moniyuM na. moDhAnuM - uparacoTiyuM AmaMtraNa moyaruM na. mAhyaruM - lagnavidhi karavAno maMDapa monekola . eka AMkhanuM camuM -moyuM anu. (saM. mukha uparathI) nAmane aMte -nI tarapha mone grAma paM. (I.) nAmanA Adya akSaronI mahora; sIla moMvALuM, '-cAhanAvALuM' ema artha batAvato anuga. monogrApha chuM. (i.) laghunibaMdha udA. gharamAyuMmiAthe kalagIvALuM eka suMdara pakSI; mayUra monokAITa na. (I.) eka khanija mora paM. (saM. mayUra, prA. maUra) zarIre raMgIna pIMchAM ne monoTAipa na. chApavAnA akSaranuM bIbuM DhALIne goThave mora puM. (saM. mukura, prA. maUra) AMbA, AMbalI vagerenAM tevuM eka yaMtra (2) tenA vaDe paDato TAipa phUla - maMjarI (2) ghoDAnA mAthAno eka zaNagAra moneTa nI strI. (iM.) ekamevatA; saMvAda mora kri.vi. (saM. mukha, prA. mupha uparathI) AgaLa; pUrve; monopolI strI. (i.) ekahaththu ijAro; ekAdhikAra mokhare (udA. dIkaro bApanI mora mora cAlato hato.) maoNnoplena na. (iM.) eka pAMkhavALuM vimAna morakazipuM.lUgaDAM upara jarI bharavAnuM kAma karanAra kArIgara maoNnalaoNga . (iM.) ekokita moracaMga puM. dAMtanI vacce rAkhI vagADavAnuM eka vAju monTAja na. (iM.) citrasaMkalana moracAbaMdha vi. moracA bAMdheluM (2) kri.vi. moracA sAthe monyumenTa na. (iM.) smAraka moraco pu. (phA.) buraja para jyAM topa goThavavAmAM Ave monTesorI strI, bALakeLavaNInI eka paddhatinAM yojaka che te bhAga (2) lazkaranI mokharAnI vyuharacanA ITAlIvAsI bAI niI paddhati mora,(OchA) strI, mukhamudrA; caherAno dekhAva (2) mUcha monTesorI-paddhati strI. monTesarIe yojelI bALakeLavaNI- moraDI strI, pazune moDhe bAMdhavAnuM doraDAnuM gALiyuM monsuna na. (I.) comAsuM, varSARtu [AdamI moraDI strI. Dhela [gaMdhakano eka phAra mopalo chuM. malabAramAM vasatI musalamAnonI eka jAtano morathUthuna. (saM. mayUraturthI) eka jherI auSadha; tAMbu ane mopeDa na. (i.) 73 sI.sI.thI ochA silenDaravALuM moradhvaja chuM. mayUradhvaja rAjA | dvicakrI yAMtrika vAhana ["mokyusila moradhvani puM. morano avAja; kekA; kekArava hiMsapada mophasala na. muphasila; pATanagara sivAyano pradeza; morapagaluM na. moranA pagalAMno AkAra (2) kAkapada; moDyusila na. pATanagara sivAyano pradeza morapaMkha na. moranI pAMkha (2) eka jAtanuM suMdara pAnavALuM mobadalo vuM. (a. mubAdalaha) mobadalo; kaMI karyA ke jhADa moTa9 For Private and Personal Use Only
Page #680
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir morapI-piM, -pI) cho huM chuM ? [ mohanAstra morapI(-pi, pI)chana. moranuM pIMchuM; mayUrapiccha muirabbo eka khAdya padArtha morabbo pu. cAsaNImAM rAkhelo kerI vagere phaLano pAka; molDa kuM. (I.) bIjuM moramugaTa pu. morapIMchAMno banAvelo mugaTa-mukuTa molDiMga na. (I.) DhALo pADavo te moramora kri vi. (da.mariaetUTeluM, bhAMgeluM) (khAdha) moMmAM movakkala pu. soMpAyeluM kAma bIjA pAse karAvanAra mANasa ghAlatAM chUTechUTuM thaI jAya ema [(4) nItivacana movaTa 5. moriyuM; bukAnI jevuM moM para bAMdhe che te (2) morala vi. (i.) naitika (2) sadAcArI (3) na. bodhapATha AgaLano bhAga; mokharo (3) ghoDAnA moMnuM ghareNuM moralI strI. (saM. muralI, prA. muralI) vAMsaLI; muralI (4) kri.vi. mAM sAme, AgaLa moralIdhara yuM. (saM.) zrIkRSNa; moralI dhAraNa karanAra movaTI strI. osarI moralo pu. mora (lAlityavAcaka). movaDa kuM. mokharo; agrabhAga (2) ghoDAnA moDhA uparanuM moravaNa na. akharAmaNa; meLavaNa eka ghareNuM (3) kri.vi. AgaLa; sanmukha [vAna moravaNa na. chANAno gora, bhUko meLavaNa nAkhavuM movaDI vi. AgaLanuM; mokharAnuM (2) puM. agresara; AgemoravavuM sakri. (saM. moraNa = khATI chAza) AkharavuM; movaNa na. (saM. modana, prA. moaNa) juo "moNa" moravavuM sa.kri. Toca parathI cholI nAkhavuM movAso chuM. DhoranA moMmAM thato eka roga (kharavAmoravAvuM a.kri. (prA. mura, de. muria) upara uparathI movA) mikAnano karo tUTI javuM; kapAvuM [Avavo movALa puM. gharavaTa; gharobo (2) makAnano mukhya bhAga (3) moravuM adi. (saM. mukurayati, prA. uraI) (jhADane) mora movALo chuM. moDhA parano te te vALa moravuM sakri. (prA. mura) kApavuM; samAravuM (zAka vagerene) movuM sakri. (saM. modayati, prA. moaI) karamAvavuM; morazikhA strI. (saM.) moranI kalagI cIkaTavALuM karavuM (2) anAja saDe nahi mATe emAM morasa strI, (iM.) (moriziyasa TApunA nAma uparathI) eraMDiyuM ke anya telano pAsa Apavo dANAdAra khAMDa (2) eka jAtanI bhAjI mosama strI. (a. mausima) Rtu morAri(-rI) puM. (saM. murAri) zrIkRSNa mosamI vi. mosamanuM; RtunuM; mosamamAM thatuM moriyuM na. bhIlonuM lagna veLAnuM nRtya jemAM khATalAmAM mosaMbI strI, (po. mojhAMbikamAMthI prathama AveluM mATe) varakanyAne UMcakI hulAvAya che. (2) bukAnI jevuM mo eka phaLa; mATuM mIThuM lIMbu para baMdhAya che jethI dhULa vagere moMmAM na jAya mosALa na. (saM. mAtRzAlA) mAnuM piyera; mAmAnuM ghara moriyuM na. AMbAnA moranuM jhUmakhuM mosALasAsarI strI. (-2) na. pati ke patnInuM mosALa moriyo 5. sAmA jevuM eNakheDyuM UgeluM dhAnya mosALiyuM na. mosALa pakSanuM mANasa moriyo chuM. sAMkaDA moDhAno ghaDo mosALuM na. mAbApa taraphathI chokarIne sImaMta vakhate ane morI strI, (phA. mUrI) khALa; gaMdA pANInI nIka; gaTara tenAM chokarAMne janoI ke lagna vakhate je rIta moruM vi. AgaLa paDatuM; mokharenuM (2) na. (rUpa guNa ApavAmAM Ave che te mAmeruM (2) mosALAmAM vageremAM) moTuM mANasa gAvAnuM gIta (3) mosALAnI rIta karavA nuM saraghasa moruM na. mahoruM (zataraMjanuM) moha pu. (saM.) ajJAna; UMgha (2) mUcha; behozI (3) moruM sarva. mAruM Asakti; AMdhaLo prema more kri.vi. AgaLa mohaka vi. moha pamADanAruM; AkarSaka morphima na.paM. rUpaghaTaka mohakatA strI. mohakapaNuM; AkarSaNa morphiyA 5. (i.) aphINano arka; eka auSadha mohajALastrI mohanI jALa; mAyAjALa (dhIna; paravaza morpholaoNjI strI. rUpavijJAna (2) AkAravijJAna [pAka mohatAja vi. (a. mehatA) garIba (2) garaju (3) parAmola paM. (saM. mukula, prA. malala=kaLI) khetaramAM dekhAto mohana na. (saM.) mohavuM te (2) vazIkaraNa; kAmaNa; eka mola . mUlya abhicAra prayoga (3) zrIkRSNa molatola paM. bhAvatAla [kAyadA pramANe nyAya ApanAra mohana vi. moha karanAruM; mohamAM nAkhanAruM molavI puM, (a.) musalamAna vidvAna (2) musalamAnI mohanaThAra(-thALa) paM. eka prakAranuM miSTAnna [vAnI mALA molAta strI. khetaramAM jovAmAM Avato Ubho pAka dUdhAtu mohanamALAstrI.amuka kadanAsonAnA maNakAnI gaLe paheramolibenamana. (i.) polAda sAthe bhega mATe vaparAtI eka mohanAstra na. (saM.) behoza karI nAkhe evuM mAMtrika astra molo chuM. khetInA pAkane nukasAna karatuM eka jIvaDuM mohanidrA strI. (saM.) moharUpI nidrA; mugdha avasthA (2) molTa 5. na, (i.) javanA khIrA ke AthavaNamAMthI banato AMdhaLI zraddhA For Private and Personal Use Only
Page #681
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mohanidrA 557 (pleccha mohanI strI. (saM.) moha; bhUrakI (2) mohinI; eka vaLatara (2) jamIna kharIdanArane vecanAre sarakAramAM apsarA tenI noMdha karAvI ApavI te mohabaddha vi. (saM.) mohamAM jakaDAyeluM eivI kriyA moMbaLyuM vi. baLyA monuM; mUke mohabANa na. (saM.) moha upajAve tevuM bANa; moha upajAve momAyuM vi. moDhe mAge eTaluM; khUba mohamaMtra puM. (saM.) moha pamADe evo maMtra-tarakIba moMmAthuM na. moM ke mAthuM; kazAnA DhaMga ke rUparaMga vize kAMI mohammada 5. islAmanA sthApaka hajarata payagaMbara sAheba sAdhAraNa jANe ke pato mohammadI vi. mohammada pegaMbara sAhebane lagatuM (2) moMmAra vi. bolave nIDara ane prabhAvazALI (2) nirlaja muslima [(jamAM tAjiyA nIkaLe che.) movAso 5. Dhorane moMDhAmAM thato roga moharama 5. (a. muharama) hijarI sanano pahelo mahino moMsUjhaNuM na. (moM + sUjhavuM) paroDhiyuM; mArka mohavuM a kri. (saM. mohathati, prA. mohaI) moha pAmavuM mauktika na. (saM.) motI (2) sA.kra. moha pamADavuM maukhika vi. (saM.) mukhanuM; mukhane lagatuM (2) lekhita nahi; mohasina vi. (a.) upakArI, sahAyaka mothI pUcheluM; maukhika kaheluM. udA. maukhika parIkSA mohAvuM a.kri. moha pAmavuM maudhdha na. (saM.) mugdhatA; mugdhapaNuM mohAMdha vi. (saM.) mothI aMdha baneluM mauna na. (saM.) na bolavuM te () vi. mUka; cUpa mohita vi. (saM.) moha pAmeluM maunadhArI vi. mauna dhAraNa karanAruM mohinI strI. (saM.) mohanI; bhUrakI (2) moha pamADe maunavrata na. (saM.) mauna rahevAnuM vrata tevI strI (3) vaizAkha suda agiyArasa (4) viSNuno maunI vi, maunadhArI strI avatAra maurva na. (saM.) mUrkhatA moheMjo daDo chuM. marelAno TIbo; siMdhanuM jUnuM nagara maurya puM. saM.) eka prAcIna hindu rAjavaMza moLa strI, (moLuM uparathI) zarIramAM vAyunuM jora thavAthI maurvI strI (saM.) paNa9; dhanuSyanI dorI moDhAmAM lALa chUTe te (2) maMdI maulavI pu. molavI; musalamAna vidvAna (2) islAmI moLapa strI. moLApaNuM; nabaLAI kAyadA mujaba nyAya ApanAra mALavuM sakri. samAravuM-sudhAravuM (zAka) maulA paM. (a) dhaNI; mAlika[adhikRta dhArmika vidvAna moLAI, (-1) vi. mosALanuM; mAmAnuM maulAnA pu. (phA.) moTo molavI (2) islAma dharmano moLAza strI. moLApaNuM; moLapa kisabI pheMTo mauli na. (saM.) mAthuM (2) coTa (3) choguM; kalagI moLiyuM na. kApaDAnI bAMye coDAto (kasabI paTo (2) maulika vi. (saM.) mULa; mukhya; "orijinala moLiyuM na. ("moLuM' parathI) mIThA vagarano roTalo (2) maulikatA strI. maulika hovApaNuM zokamAM paheravAno sAllo [DhIluM; pocuM maulI vi. (saM.) mauli - mugaTavALuM; mukuTadhArI moLI strI, saLI jevI mIThA vinAnI lAMbI seva (2) maujI strI. (saM.) muMjano kaMdoro moLuM vi. (saM. mUdula, prA. mali) mIThA vagaranuM; phikyuM; mAuna. miyAuM, bilADIno avAja svAda vagaranuM (2) DhIluM; pocuM (3) UpajamAM nabaLuM pAna na. dhAravALA hathiyAranuM ghara; miyAna (4) arasika mAno pu. (phA. miyAnaha) eka jAtanI pAlakhI: meno moma vi. sAva moLuM (lAja zarama myujhika na. (i.) saMgIta moM na. (saM. mukha, prA. muha) mukha; moTuM (2) AbarU; myujhikala vi. (I.) saMgItamaya moMgoliyana vi. (iM.) moMgola dezane lagatuM myujhiyama na. (iM.) saMgrahasthAna moMgoliyA . (I.) cInanA pazcime Avelo eka deza myujhiziyana . (i.) saMgItakAra moMghavArI, moMghAI strI. (-rata) nI cIjavastunA bhAva myunisipala vi. (I.) myunisipAliTInuM ke tene lagatuM vadhyA hoya tevI paristhiti myunisipala korporezana na. (i.) nagarapAlikA moghuM vi. (saM. madharva, prA. mahaththa) vadhAre kiMmata paDe myunisipAliTI strI. (i.) zahera ke kasabAnuM sudharAIkhAtuM; tevuM (2) atipriya; durlabha (3) AdaramAnane pAtra; nagarapAlikA manAvavuM paDe tevuM bheTa ApavI te (2) moM jovuM te myurala na. bhIMtacitra; bhitticitra milina; meluM mojoNuM(-yaNuM) strI. pahelI vAra vara ke kanyAne moM joIne jJAna strI. (saM.) karamAyeluM, vimaLAyeluM (2) khinna (3) mojoyuM vi. ekanuM eka; lADakuM khyAnistrI. (saM.)nistejatA (2) glAni; khinnatA mobadalo paM. kaMI karyA ke ApyAnA avejamAM maLe te; pleccha paM. (saM.) AryonI saMskRtithI bhinna saMskRtino mANasa For Private and Personal Use Only
Page #682
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ca ya puM. (saM.) gujarAtI lipino cAra ardhasvaromAMno pahelo ya pratya. vizeSaNa parathI bhAvavAcaka napuMsakaliMganuM nAma banAvato pratyaya. jema ke, mAdhurya ya saMyo, (saM. api, prA. vi. avi) padane aMte lAgatAM paNa, apica vaLIno artha batAve. udA. tameya (2) kri.vi. praznArthaka sarvanAmane lAgatAM anizcitArthaka ghaNApaNAno bhAva batAve. udA. keTaluMya yakIna na. (a.) vizvAsa; itabAra; AsthA yakInana kri.vi. (a.) vizvAsapUrvaka; cokkasapaNe yakRta na. (saM.) kALajuM; 'lIvara' yakSa puM. (saM.) eka devayoni; kuberano anucara yakSakardama puM. (saM.) kesara, caMdana, kastUrI ane kapUra meLavIne banAvela sugaMdhIdAra aMgalepa yakSa(-kSi)NI strI. (saM. yakSiNI) yakSa strI (2) pANI, parvata vagerenI adhiSThAtrI devI (3) bhogecchAvALI nirlajja strI yakSapurI strI. kuberanI rAjadhAnI alakApurI yakSaprazna puM. phUTasavAla; samasyA; koyaDA yakSarAja puM. kubera yakSarAtri strI. (saM.) divALI; divALIno utsava yakSiNI strI. juo 'yakSaNI' yakSma, (-kSmA) puM. (saM.) kSayaroga, TI.bI. yakSmI vi. (saM.) kSayarogI; TI.bI. thayo hoya evuM yajana na. (saM.) yajJa karavo te (2) pUjana; ArAdhanA yajanayAjana na. (saM.) jAte yajJa karavA tathA bIjA pAse karAvavA rUpI (brAhmaNanuM) karma yajaniyuM vi. yajamAnavRttivALuM yajanI strI. yajamAnano kAmadhaMdho; yajamAnavRtti yajamAna puM. (saM.) potAne tyAM yajJano samAraMbha yojanAra (2) gora ke brAhmaNane dakSiNA ApI dhArmika kriyA karAvanAra; jajamAna (3) mahemAnonI mahemAnagati karanAra gharadhaNI [ka2vI te yajamAnavRtti strI. yajamAnanAM dAnadakSiNA vaDe AjIvikA yajavuM sa.kri. (saM. yaj) pUjA karavI (2) yajJa karavo yajurveda puM. (saM.) cAra vedamAMno trIjo veda yajurvedI vi. (saM.) yajurvedanuM (2) puM. yujurveda bhaNelo ke yajurveda pramANe kriyAo karanAro brAhmaNa yajJa puM. (saM.) eka vedokta karma; yAga (2) pUjana; balidAna (3) lokasaMgraha ke sevA arthe kareluM karma yajJakarma na. (saM.) yajJa karavo te yajJakuMDa puM. (saM.) yajJanI vedI; 'oNlTara' yajJakriyA strI. (saM.) yajJano vidhi; yajJakarma Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [yathAtatha yajJadravya na. (saM.) yajJamAM vaparAtI sAmagrI yajJapazu puM. na. (saM.) yajJamAM homavAnuM pazu yajJapuruSa puM. (saM.) yajJano adhiSTAtA deva viSNu yajJabhAga puM. (saM.) yajJanA balidAnano apAto (kAlpanika) bhAga yajJabhUmi(-mI) strI. (saM.) yajJa karavAnuM sthAna yajJayAga kuM. homahavana; yajJo yajJavidhi puM. (saM.) yajJa karavAno vidhi; yajJakriyA [jhADa yazavRkSa na. (saM.) jenuM lAkaDuM yajJamAM vaparAya che te te yazavedi, (-dI) strI. (saM.) yajJanI vedI; yajJakuMDa yajJazAlA (saM.) (-LA) strI. yajJa karavAno oraDo yajJaziSTAzI vi. yajJa karatAM zeSa raheluM khAnAra yajJasatra na. (saM.) yajJanA divasano samaya yajJasAmagrI strI. (saM.) yajJamAM jarUrI sAmagrI; yajJadravya yajJAgni puM. (saM.) yajJano agni yajJArtha puM. (saM.) karmamAM yajJabhAvano hetu hovo te (2) yajJano hetu (2) kri.vi. yajJane mATe yajJAzva puM. (saM.) yajJano-azvameghano ghoDo yajJAMza na. (saM.) yajJabalino eka bhAga yajJeza puM. (saM.) yajJano deva (2) viSNu (3) sUrya yajJopavIta na. (saM.) janoI; upavIta yati puM. (saM.) jiteMdriya puruSa; saMnyAsI (2) jaina sAdhu (3) chaMdamAM Avato virAma (4) vAkyamAM AvatI TAMpa, 'jaMkcara' yatidharma puM. (saM.) yatino-saMnyAsI dharma [hovo te yatibhaMga puM. (saM.) kAvyapaMktimAM yogya sthAne yati na yatI puM. (saM.) yati; saMyamI yatIma na. (a.) anAtha bALaka yatImakhAnuM na. anAthAzrama [kAMI yatkiMcit kri.vi. (saM.) jarA paNa; jarAka (2) vi. je yatna chuM. (saM.) prayAsa; mahenata; udyoga (2) upAya yatnapUrvaka kri.vi. mahenatathI; prayatna karIne yatnazIla vi. (saM.) yatna karatuM rahenAruM; udyamI yatra kri.vi. (saM.) jyAM yatrataMtra kri.vi. jyAMtyAM; ThekaThekANe yathA kri.vi. jevI rIte; je pramANe yathA kri.vi. avyayI bhAvasamAsamAM '-nIce pramANe, anusAra' evA arthamAM For Private and Personal Use Only yathARtu kri.vi. (saM.) Rtu pramANe; Rtune anusarIne yathAkAma kri.vi. (saM.) icchA pramANe; managamatI rIte yathAkAla (saM.) (-La) kri.vi. samaya anusAra; yogya vakhate yathAkrama kri.vi. (saM.) kramapramANe yathAghaTita kri.vi. yathAyogya yathAtatha kri.vi. (saM.) jema hoya tema; sAcesAcuM
Page #683
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir yathAdarzana 666 / yazasvitA yathAdarzana kri.vi. citrAdinuM sapATI uparanuM tAdaza darzana; yadA saMyo. (saM.) jyAre (padyamAM) paspekTiva yadi saMyo. (saM.) jo (padyamAM) pUrvaja yathAnurUpa ki.vi. (saM.) yogya rIte; barAbara yadu chuM. (saM.) yayAti ane devayAnIno putra ane yAdavono thathAnyAya ki.vi. (saM.) vAva pramANe; yathAyogya yadunaMdana (saM.) yaduvara (saM.) paM. zrIkRSNa yathApi kri.vi. (saM.) jo ke yadecchA strI, (saM.) svecchA (ra) akasmAta (3) daivayoga yathAprasaMga kri.vi. (saM.) prasaMgane anurUpa hoya ema yadyapi saMyo. (saM.) joke; yadapi pathAbuddhi ki.vi. (saM.) yathAmati; samaja pramANe yadvAtaMdrA &i.vi. (saM.) gametema; elaphela yathAbhAga ki.vi. (saM.) bhAge paDatuM (2) potapotAnA yama 5. (saM.) nigraha; saMyama (2) ahiMsA, satya, hissA pramANe brahmacarya, aparigraha ane asteya e pAMca (3) yathAmati kri.vi. samaja-buddhi anusAra mRtyuno deva; yamarAja ['Trivana yathAyogya ki.vi. (saM.) yogya hoya tema yama pu.ba.va. joDiyAM vyaMjana (2) na. jo; joDakuM; pathArIti jhiM.vi. (saM.) rIta pramANe, rUDhi pramANe yamaka puM. joDakuM (2) bhinna arthanA samAna zabdonI yathArucikri vi. (saM.) ruci pramANe; yatheccha; icchA pramANe punarAvRtti-zabdAlaMkAra (kA.zA.) (3) prAsa pathArtha vi. (saM.) sAcuM; kharuM; vAstavika (2) kri.vi. yamadUta chuM. (saM.) yamano cAkara - sevaka vAstavika rIte yamadvitIyA strI. (saM.) bhAIbIja; kArtika sudi bIja yathArthatA strI, sAcApaNuM; kharApaNuM; vAratavikapaNuM yamaniyama pu.ba.va. (saM.) aSTAMga yoganAM pahelAM be aMga yathArthadarzana na. (saM.) vAstavika darzana; "riyAlijhama (ahiMsA, satya, brahmacarya, aparigraha, asteya e yathArthadarzI vi. yathArtha darzanavALuM; riyAlisTika pAMca mahAvratarUpI yama tathA zauca, saMtoSa, tapa, yathArthabuddhi strI. vastune tattvataH samajI zake tevI buddhi svAdhyAya, IzvarapraNidhAna e pAMca niyama) yathArthavaktA vi. (saM.) jevuM hoya tevuM spaSTa kahenAra; yamapAza 5. (saM.) je phAMsA vaDe jIvane yama laI jAya satyavaktA che te yamano phAMso yathArthavAda muM. (saM.) vAstavikatAvAda; vAstavavAda yamapurI strI. yamarAjAnI nagarI; jamapurI (2) naraka yathArthavAdI vi., pR. vAstavikatAvAdI, satyavAdI yamala na. (saM.) joDakuM; belaDuM; "vina' yathAvakAza strI. purasada hoya te pramANe yama( loka) paM. (sadana) na. yamanuM sthAna (2) yamapurI yathAvat kri.vi. (saM.) jema hoya temanuM asala svarUpe yamI strI. yamanI nAnI bahena yathAvazyaka a. jarUra mujaba yamunA strI. (saM.) uttara bhAratamAM AvelI eka nadI yathAvasara kri.vi. prasaMgAnusAra; avasara pramANe yayAti paM. (saM.) eka caMdravaMzI rAjA raTiyo yathAvidhi ki.vi. (saM.) vidhi pramANe; yathArIti yaravaDAcakra na. gAMdhIjIe yaravaDA jelamAM sudhArelo peTIyathAzakti kri.vi. (saM.) zakti pramANe; gajA pramANe yalo vi. (i.) pILuM; pILA raMganuM (2) pu. pILo raMga yathAzakya kri.vi. zakyatA pramANe; banatAM sudhI thalojarnAlijhama na. (I.) pILuM patrakAratva yathAzAstra kri.vi. zAstra pramANe; zAstramAM kahyA pramANe yava chuM. (saM.) java (2) eka nAnuM mApa (3) javanA yathAzruta strI. sAMbhaLyA pramANe; maLela jJAna pramANe AkAranuM eka cihana yathAsamaya ki.vi. yogya samaye; samaya mujaba yavakSAra puM. (saM.) javakhAra yazAsaMbhava kri.vi. zakyatA mujaba; yathAzakya yavana paM. (saM.) (prAcIna) grIka dezano rahevAsI (2) yathAsAmarthya kri. vi. zakti-mujaba; yathAzakti AryasaMskRti bahArano mANasa; sveccha yathAsthAna kri.vi. yogya sthAne sthAna pramANe yuvanikA strI. (saM.) javanikA; paDado (2) yavanI striI yathAsthita vi., a. hoya ke hatuM evuM; jema hatuM tema dhavanI strI. (saM.) yavananI ke yavana strI (ra) mleccha yathAsthiti vi. asala mujaba; pUrvavata yaza . (saM.) kIrti (2) phateha; siddhi yatheccha vi. asala mujaba; pUrvavat yazabhAgI vi. yaza meLavanAra ke meLavela yathecchita vi. icchA karyA pramANenuM [gamatuM yazaskara vi. (saM.) yaza ApanAra yatheSTa kri.vi. icchAnurUpa; icchA pramANe (2) vi. mana- yazaskIrti strI, (saM.) yaza tathA kIrti nAmAMkita yathokta vi. kahyA pramANenuM yazasvatI, yazasvinI vi., strIyazavALI strI (2) yathocita vi. avikArita; yogya yazasvI vi. saM. yaMzani ) nAmAMkita (ra) phatehamaMda cadapi saMyo. (saM.) joke; yadyapi, agara-jo yazasvitA strI, (saM.) yazasvIpaNuM For Private and Personal Use Only
Page #684
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zakAya, yaza zarIra 6 67 [ yAdavI(05) zakAya, yaza zarIra na, yazarUpI zarIra-deha praudyogikI; "TekanolaoNjI' yazogAna na. yazanuM gAna; yaza gAvo te yA ud. (phA.) he !; are !; o ! yazodA strI. (saM.) zrIkRSNane ucheranAra naMdapatnI; jazodA yA saMyo. athavA; yAne; vA yazodhana na. (saM.) yazarUpI dhana (2) vi. yazasvI yA allA za.pra. he prabhu! [ke baLada jevuM eka pazu yazodhara DuM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA pAka na. (i.) himAlaya upara UMcAIe thatuM camarI gAya aDhAramA (2) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA yAta na. (a) mANeka; eka ratna ogaNIsamAM pAkatI strI, bhAMganA dhImAM masAlA meLavI banAvelo eka yazodhara jina puM. (saM.) juo "yazodhara' mAdaka-pAka; camatkArika davA pazodharA strI. (saM.) bhagavAna buddhanAM pUrvAzramanAM patnI yAga kuM. (saM.) yajJa pazo lAbha 5. (saM.) yazano lAbha; yazanI prApti yAcakavuM. (saM.) mAgaNa; jAcaka; bhikSuka miAgaNI; bhIkha yazolipsA (saM.) yazovAMchA strI. yazanI lAlasA ke yAcana na. (-nA) strI, (saM.) vinaMtI; prArthanA (2) IcchA; kIrtinI vAsanA (kAra saMbhaLAvo te yAcavuM sakri. (saM. yAca) yAcanA karavI (2) kAlAvAlA yazruti strI. (saM.) zabdanA uccAraNamAM koI varNamAM ya karavA (3) mAgavuM paSTa (-sTI), yaSTikA strI, (saM.) lAkaDI yAcita vi. saM.) mAgeluM; jAyeluM yaSTimadhu na. (saM.) jeThImadha yAjaka chuM. (saM.) yajJavidhi karAvanAra Rtvija yasa kri.vi. (iM.) hA; jI yAjana na. (saM.) yajJa karAvavo te somavAjI yasamena puM. (I.) hA-jI-hA karanAra vyakti -pAjI vi. puM. samAsane aMte yajJa karAvanAra arthamAM. udA. yahUdI vi. (2) puM, (phA.) pelesTAInano mULa vatanI; yAjJavalkakya chuM. (saM.) eka prAcIna RSi mUsA (2) pegaMbarano anuyAyI; jya yAjJasenI strI, (saM.) draupadI kirAvanAra yaMtra na. (saM.) saMco; "mazIna' (2) tAMtrika AkRti (3) yAjika vi. (saM.) yajJa saMbaMdhI (2) paM. yajJa karanAra ke tAMtrika AkRti ke akSaravALo kAgaLa ke pataruM; tAvIja thAjya vi. (saM.) yajJamAM homavAnuM (2) yajJa saMbaMdhI (4) jAdu (5) jaMtara (eka taMtuvAdya) yAtanA strI. (saM.) duHkha; kaSTa; pIDA; vyAdhi yaMtrakAra puM. (saM.) yaMtra banAvanAra (2) yaMtra; yaMtrano yAtAyAta strI. (saM.) javuM ne AvavuM te; herApherI; AvA kArIgara; mikenika' (2) janmamaraNa (3) vAhanavyavahAra; "TrAphika yaMtragati strI. (saM.) yaMtranI gati (2) yaMtravata satata gati yA to saMyo. vA. athavA to yaMtrajJa puM. (saM.) yaMtravidyA jANanAra; mikenika yAtrA strI. (saM.) jAtrA; saphara; musApharI yaMtraNA strI. (saM.) kleza; vedanA (2) niyaMtraNa yAtrAdhAma, yAtrAsthAna na. (saM.) yAtrAnuM dhAma; tIrthasthAna yaMtramAnava chuM. (saM.) raoNbo(-2). yAtrAvero chuM. (saM.) yAtrALu pAse levAta vero yaMtrayuga puM. (saM.) yaMtronA bahu vaparAzano jamAno yAtrALu puM. yAtrA karanAro; jAtrALu jiAtrALu yaMtraracanA strI. yaMtranI racanA-goThavaNI; 'mikenijhama yAtrI(trika) (saM.) vi. yAtrA karanAruM (2) puM. yAtrALu; yaMtralAbha puM. (saM.) yaMtranA upayogathI baLamAM thato lAbha yathAtathya na. (saM.) yathArthatA; vAstaviktA yaMtravat kri.vi. yaMtranI peThe; ekadhAruM kAma karyuM javuM ema yathAbhya na. (saM.) tattva; svarUpa (2) sAcApaNuM (2) caitanyahIna rIte vidyA yathArthya na. (saM.) yathArthapaNuM; sAcApaNuM yaMtravidyA strI, yaMtro taiyAra karavA ane calAvavAM vagerenI yAda strI, (kA.) smaraNa (2) yAdI. TAMcaNa yaMtrazAstra na. juo "yaMtravidyA yAdagAra vi. yAda karAve tevuM (smAraka) (2) yAda rahI yaMtrazAstrI puM. (saM.) yaMtrajJa (2) ijanera; "enjiniyara jAya tevuM; smaraNIya yaMtrasALa strI. yAMtrika sAdhanothI cAlatI vaNavAnI sALa: yAdagIrI strI. yAdadAsta; smaraNa (2) saMbhAraNuM smAraka pAvaraluma yAdadAsta-stI) strI. (phA. yAda + dArUna) smaraNazakti; yaMtrita vi. (saM.) niyaMtrita; niyamamAM rAkheluM hoya te yAdazakti; "memarI [rimAInDara' yaMtrIkaraNa na. (saM.) yaMtranI vyavasthA goThavavAmAM AvI yAdapatra ., na. (saM.) yAda karavA mATeno patra; smRtipatra; yaMtrodyoga . (yaMtra+udyoga) yaMtro dvArA thato kArakhAnAno yAdava chuM. (saM.) yaduno vaMzaja (2) zrIkRSNa dhaMdho rojagAra eivo vAda; InDasTriyAlijhama' yAdava(-vAsthaLI) strI. yAdavonI aMdara aMdaranI laDAI yaMtrodyogavAda 5. yaMtrodyogo vadhavAthI dezanI AbAdI che ane katala (2) aMdara aMdaranI laDAI yaMtrodyogavidyA strI. (saM.) yaMtrodyoga aMgenI vidyA: yAdava(05) vi. yAdavone lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #685
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir yAdI 6 68 (yuyopiyA yAdI strI, (phA.) TIpa; vitagavAra TAMcaNa (2) te aMte) "vALuM' arthamAM. udA. apamAnayukta noMdhavAnI copaDI; noMdhapothI (3) yAda; smaraNa yuktAkSara chuM. (saM.) joDAkSara; joDiyo varNa yAdIpatra kuM., na. (saM.) vigatavAra nivedana; "mamorenDama yuktAtmA chuM. (saM.) yukta AtmAvALo-yogI vAdacchika vi. (saM.) marajiyAta; aicchika (2) yuktAyukta vi. sAruMnarasuM; yogyayogya mitAkSara aNaciMtavyuM (3) daivayoge thayeluM; kudaratI yuktAhAra chuM. (saM.) yogya, pathya ne parimita AhArayAdeza vi. (-zI) (saM.) jevuM; jenA jevuM (AkramaNa yuktAhArI vi. (saM.) mApasara khAnAra; mitAhArI thAna na. (saM.) vAhana (2) avakAzayAna (3) zatru sAme yukti strI. (saM.) tadabIra, karAmata (2) cAlAkI, caturAI yAne saMyo. (a. yAnI) athavA; yA (3) nyAya; tarka (4) joDavuM te; joDANa yAma puM. (saM.) traNa kalAka; pahora, prahara yuktipuraHsara, yuktipUrvaka kri.vi. yuktithI; yuktibhera yAmamatsya na. (saM.) khagoLamAM dakSiNano eka tArA samUha yuktiprayukti strI. sArAnarasA upAya karavA te; vividha yAmAM strI. (saM.) rAtri; rAta yuktio ajamAvavI te kirAmatI yAminI strI. (saM.) rAtri; rAta yuktibAja, yuktimAna vi. catura; hoziyAra (2) zodhaka yAminI(0nAtha, 0pati) . (saM.) caMdra yukliDa . (i.) eka gaNitazAstrI pAmya vi. (saM.) yama saMbaMdhI (2) dakSiNa dizAnuM yuga puM. (saM.) paurANika rIte pADelA kALanA lAMbA cAra pAmyottara vi. (saM.) dakSiNamAMthI uttaramAM jatuM vibhAgomAMno dareka (satya, tretA, dvApara ane kali) yAyAvara vi. (saM.) sthaLAMtara karanAra pakSIono prakAra) (2) jamAno (2) 5. parivrAjaka; bhikSuka yuga na. (saM.) yugala; yugma; 'vina'evuM bhavya kArya yAra chuM. (phA.) dosta; mitra (2) Azaka; jAra yugakArya na. (saM.) yuga pravartAve ke yuga para prabhAva pADe yA raba udgha (phA.) he Izvara; he bhagavAna yugadharma . yugano pradhAna dharma yArabAja vi. (phA.) kAmuka, viSayI (2) chinALavuM yugadhvaja puM. (saM.) yuganA cihnarUpa dhvaja ke nizAna vArabAjI strI, (phA.) mitrAcArI; dostI (2) jArakarma yugapada kri.vi. (saM.) ekI sAthe (3) vyabhicAra; chinALuM yugapalaTo chuM. (saM.) yuga palaTAya te; yuga parivartana yArI strI. dostI; pyAra (2) strIpuruSano anucita prema yugapravartaka vi. yuga pravartAvanAra; yuga badalanAra (2) ke saMbaMdha (3) saDha chUTo mUkavAno dora . jenA mahAna puruSArthathI jagatamAM yugAMtara thAya yArDa kuM. (i.) vAra; traNa phUTanuM mApa (2) vADo; vADA te (puruSa) jevI moTI AMtarelI jagA. udA. relavecAI yugamAna na. (saM.) samayanA gALAnuM mApa yArna puM. (i.) kRtrima reSA yugala na. (saM.) joDuM; belaDuM yAvaka ., na. (saM.) aLato (2) bApheluM anAja yugadharavuM. (saM.) yugapravartaka vAla,(-La) strI, (taka) siMhanI garadana paranA vALa yugAcAra chuM. yugano khAsa AcAra; yugadharma pAvacaMdradivAkarau ki.vi. (saM.) sUrya ane caMdra hoya tyAM yugAnuyuga kri.vi. (saM.) yugoyuga; yuge yuge; samaye samaye sudhI; haMmezane mATe yugAMta muM. (saM.) yugano cheDo (2) pralayakALa samaya thAvajIvana kri.vi. (saM.) AkhI jiMdagI yugAMtara na. bIjo yuga-jamAno; yugapalaTo (2) saMkrAMtino vAvatu saMyo. (saM.) jyAM sudhI (2) haMmeza mATe yugoyuga ki.vi. (saM.) yuga pachI; yuga ke yugo sudhI yAvadAyuM ki.vi. vAvajajIvana; maratAM sudhI lipi yugma na. (ka) (saM.) joDuM belaDuM vAvanI strI. yavana strI (2) yavana bhASA (3) grIka yugmakoNa chuM. vyutkramakoNa; "olTaraneTa eNngala vAska, (-kAcArya) paM. niruktanA lekhaka karIne yuTarna paM. (.) UlaTo vaLAMka vAhoma kri.vi. (avastAH ohAma) kurabAnIno pokAra yuTiliTI strI. (iM.) upayogitA pALastrI. yAla siMhanI garadana paranA vALa yaMtrazAstrI yuTiliTeriyana vi. (i.) upayogItAmAM mAnanAruM yAMtrikavi. (saM.) yaMtranuM yaMtra saMbaMdhI (2) yaMtra jevuM (3) 5. yuTiliTeriyanijhama na. (i.) upayogIpaNuM e ja nIti yIsTa na. (i.) khamIra: eka rasAyaNI tattva; Atho evo eka mata-siddhAMta yu.ena.e. puM. yuno, yunAITeDa nezansa orgenijhezananuM yuTopiyA pu. (i.) Adarza samAjavyavasthA ane sukhaTUMkuM rUpa tila saMpattivALo kAlpanika beTa ke tevo pradeza yA sthiti; yukelipsa na. (i.) eka vRkSa ke tenA pAnamAMthI banAveluM Adarza rAjaya (2) Tomasa maree lakhela e nAmano yukta vi. (saM.) joDAyeluM (2) yogya ghaTatuM (3) (samAsane graMtha For Private and Personal Use Only
Page #686
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir yuta 6 69 [yogacihna yuta vi. (saM.) yukta; sahita; joDAyela yurejhiyana na. (I.) yuropanA puruSa ke strIthI eziyAyuti strI, (saM.) yoga; milana; meLApa; joDANa vAsI strI ke puruSanuM thayeluM saMtAna yudhiSThira paM. (saM.) pAMca pAMDvomAM sauthI moTo-dharmarAja yureziyama na. (i.) reDiyama nIkaLe che tevI eka dhAtu yuddha na. (saM.) laDAI; saMgrAma yurenasa 5. (i.) sUryano eka graha yuddhakedI puM. yuddhamAM pakaDAto sainika, kedI yureniyama na. (iM.) eka dhAtu (mULa tattva) yuddhakhora vi. (saM., phA.) akAraNa yuddha karavAnI TevavALuM; yuremiyA puM. (I.) mUtrapiMDano eka roga nAhaka laDAyaka : yureziyA puM. (i.) yuropa-eziyAno bhego vistAra yuddhajvara pu. yuddhathI garamane yuddhakhora banatuM mAnasa ti yuropa chuM. (i.) eziyAnI pazcime ane AphrikAnI uttare yuddhaniSedha chuM. yuddhano sarvathA niSedha; yuddha tyajavAmAM mAnavuM bhUmadhya samudrane pele pAra Avelo eka khaMDa [vatanI yuddhamokuphI strI. thoDA samaya mATe yuddha baMdha rAkhavuM te yuropiyana vi. (i.) yuropane lagatuM (2) puM. yuropano yavAda 5. (saM.) yuddha sArI ke Avazyaka vastu che ane yuropIya vi. yuropanuM ke te saMbaMdhI te kharuM che evo vAda; 'miliTerijhama' yuraoNlaoNjisTa chuM. (iM.) mUtramArgane lagatA rogonuM nidAna yuddhavAdI vi. yuddhavAdamAM mAnanAruM ane cikitsA karanAra sarjana yuddhavAMchuM vi. (saM.) yuddhanI icchA rAkhanAra yuvaka chuM. yuvAna; juvAna yuddhavidyA strI, (saM.) laDavAnI kaLA ane zAstra [phAyara' yuvakapravRtti strI, yuvakone yogya che mATenI vizeSa pravRtti yuddhavirAma paM. yuddhavizrAMti strI (saM.) yuddhanI mokUphI; "sIjha yuvatI strI. (saM.) juvAna strI yuddhazAstra na. (saM.) juo "yuddhavidyA' yuvarAja paM. (saM.) pATavI kuMvara yuddhArUDha vi. (saM.) yuddhe caDeluM, belijanTa yuvarAjapada na. (saM.) pATavI kuMvarano darajjo yuddhottara vi. yuddha pachInuM yuddha patyA pachI zAMtinA yuvarANI strI. pATavI kuMvaranI strI kALamAM karavAnuM - hAtha dharavAnuM yuvA puM. (saM.) yuvAna; taruNa puruSa (puruSa yunAna pu. (phA.) grIsa yuvAna vi. yuvAvasthAmAM AveluM; juvAna (2) puM. tevo yunAnI vi. yunAna(grIsa)nuM ke tene lagatuM (2) yuvAvasthA strI. juvAnI; yuvAnI musalamAnonuM - temaNe khIlaveluM (vaiduM). dhUkA strI. (saM.) jUpha Tolo yuniTa kuM. (.) ekama; mULa ghaTaka (2) vIjaLI keTalI yUtha na. (saM.) ToLuM; samudAya; "krAuDa [varga vaparAI e mApavAno ekama yUtha 5. (i.) javAna; yaMga' (2) javAnI (3) na. yuvAyuniphaoNrma puM. (iM.) gaNaveza yUnAna pu. (phA.) grIsa deza yuniphaoNrsiTI strI. (I.) ekarUpatA; samAnatA dhUpa chuM. (saM.) yajJanA pazune bAMdhavAno thAMbhalo yuniyana na. (i.) (majUra vagere) mahAjana saMgaThita maMDaLa yUmArka na. (i.) vaiSNavonuM tilaka (2) joDANa yUriyA . pezAbamAMno eka (jherI) kSAra (2) eka yuniyana jeka puM. (I.) briTiza rAjayano dhvaja rAsAyaNika khAtara; yuriyA sUicave yunivarsa na. (iM.) brahmAMDa; vizva niyama ye saMyo. (saM. api, prA. vi. avi) "ya" jema ja artha yunivarsala laoN . (iM.) sArvatrika kAyado (2) kudaratano yena kuM. (jApAnI) jApAnI calaNano (rUpiyA jevo) eka yunivarsiTI strI. (iMca) vidyApITha, vizvavidyAlaya sikko yuno strI. (I.) TUMkamAM "yuno" kahevAthI vizvanAM sonI yenakena prakAreNa za... (saM.) game te prakAre game tema karIne saMyukta saMsthA; saMyukta rASTrasaMgha (yu.ena.o.) yoga puM. (saM.) meLApa; saMgama (2) upAya; IlAja (3) yuko 5. (iM.) UDatI rakAbI; pUratI vaijJAnika mAhitI paramAtmA sAthe saMbaMdha karavAno upAya (4) maLI jAya evo AkAzamAM dekhAto padArtha cittavRttino nirodha (5) yogadarzana (6) avasara; yuboTa strI. (i.) DUbakanaukA-AgaboTa; "sabamarIna prasaMga; lAga (7) sUrya ke caMdranA amuka sthAnamAM yuyutsA strI. (saM.) yuddha karavAnI icchA AvavAthI thatA sattAvIsa viziSTa avarasamAMno dareka yuyutsu vi. (saM.) yuddha karavAnI icchAvALuM (jayo.) (8) vyutpatti (vyA.) (9) saravALo yurina na. 5. (iM.) pezAba; mUtara yogakSema pu., na. (saM.) je vastu na hoya te meLavavI ane yurinala strI. na. (iM.) mutaraDI; zaucAlaya hoya tenuM rakSaNa karavuM te () kuzaLatA; AbAdI (3) yuriyA na. (i.) nAITrojanayukta sapheda dANAdAra khAtara- bharaNapoSaNa rAsAyaNika khAtara (2) 5. pezAbamAMno eka kSAra yogacihna na. (saM.) (1) vattAnI nizAnI (ga.) For Private and Personal Use Only
Page #687
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir yogadarzana uos [ rakta yogadarzana na. (saM.) pataMjalipraNIta yogazAstra yojaka vi. (2) . (saM.) yojanA karanAra yogadazA strI. (saM.) dhyAnAvasthA[kriyA; sakyoga; phALo yojakatA strI. yojavAnI zakti ke AvaData : yogadAna na. (saM.) koI kAmamAM koIne sAtha ApavAnI yojana paM. (saM.) cAra gAuM; ATha mAIla; Azare tera yoganidrA strI, (saM.) adha nidrA ane ardhI samAdhinI kilomITara (aMtara) sthiti (2) yuganA aMtamAM viSNunI nidrA yojanagaMdhA strI, (saM.) matsyagaMdhA; satyavatI (2) kastUrI yogabala (saM.) (-La) na. yogathI prApta thatI zakti yojanA strI. (saM.) goThavaNa; vyavasthA (2) kArya paratve yogabUDa vi. (saM.) yogamAM bUDeluM-magna rIta, vastu, uddeza vagereno pahelethI karelA vicAra, yogabhUmikA strI. (saM.) yoganI viziSTa avasthA-sthiti saMkalanA vagere (3) Alekhana yogabhraSTa vi. (saM.) yogamAMthI caLeluM yojanAkIya vi. saM.) yojanAne lagatuM yogamAyA strI. (saM.) yoganI jAduI zakti (2) sRSTinI yojanApUrvaka kri.vi. (saM.) yojanAbaddha rIte utpatti karanArI IzvaranI zakti (3) durgA yojavuM sakri. (saMjayu) joDe sAMdhavuM, jADavuM (2) yojanA yogamudrA strI. khecarI vagere pAMca mudrAomAMnI dareka (2) karavI; racavuM, goThavavuM (3) nImavuM; mukavuM (4) - yoganI viziSTa kriyA taiiyAra karelo gUgaLa mAM pravRtta karavuM yogarAja gUgaLa chuM. (saM.) vividha auSadhionA yogathI thojita vi. (saM.) yojavAmAM AveluM yogarUDhavi. (saM.) yogarUDhithI prApta thayelA arthavALo zabda yoddho(-dha) 5. (saM.) laDavaiyo; sainika yogarUDhi strI. zabdanI traNa prakAranI arthabodhaka yoni(-nI) strI. (saM.) strInI jananeMdriya (2) utpatti vRttizakti-mAMnI eka yoga, rUDhi ane yogarUDhi), sthAna; Adi kAraNa (3) deva, manuSya, pazu vagere jemAM yoga-vyutpatti-tema ja rUDhi baMnethI zabdano artha jevI jIvanI jAta nakkI thAya che. udA. paMkaja (vyA.) yorkara . (i.) baeNTsamaeNnanAM beTa ane vikeTanI vacce TapI yogavasiSTha na. (saM.) eka (saMskRta) vedAnta graMtha paDe te rIte bolara dvArA nakhAto dave (yogArthavALuM yogavidhAstrI, (saM.) yogasaMbaMdhI vidyAke zAstra (ga.) yaugika vi. (saM.) yoga saMbaMdhI (2) batpattisiddha yogaviyogacina. (saM.) vattAochAnuM (2) AvuM cihna yauna vi. (saM.) yoni saMbaMdhI (2) yonimAMthI janmeluM (3) yogazAstrana. (saM.) yoganuM nirUpaNa karanAruM zAstra ti lohInA saMbaMdhavALuM (4) lagna saMbaMdhamAMthI thatuM yogasamAdhistrI. (saM.) pUrNa dhyAnamAM jIvanuM lIna thaI javuM yauvana na. (saM.) juvAnI; jobana; yuvAvasthA yogasAdhanA strI. yoganI sAdhanA yauvanaveza(-Sa) vi. juvAnIne zobhAvato veza yogasiddha chuM. yoganI siddhi prApta karanAra; yogI yauvanA strI. yuvatI; juvAna strI yogasUtrana. (saM.) pataMjalie racelo yogazAstrano prasiddha thayeza vi. juvAna; yuvAna sUtrAtmaka graMtha yogahaTha strI. (saM.) yogInI haTha [AnaMda yogAnaMda . (saM.) yoganA abhyAsathI maLato parama yogAnuyoga chuM. jogAnujoga saMyoga pramANe; saMjogavazAt yogAbhyAsa puM. yoganI tAlIma 2 DuM. (saM.) gujarAtI lipinA cAra ardhasvaromAMno bIjo yogAyoga puM. anukULa ane pratikULa saMjoga-samaya [artha raIsa vi. (a.) riyAsatavALo; amIra; jAgIradAra (2) yogArtha 5. (saM.) zabdano yoga athavA vyutpatti parathI thato gRhastha (3) saradAra; AgevAna voginI strI. (saM.) yogAbhyAsa karanArI strI; tApasI rakajhaka strA. ('jaka'no kirbhAva) kheMcAkheMcI; takarAra (2) (2) durgA ane zivanI tahenAtamAM rahetI ATha ApavA levAmAM AnAkAnI upadevIomAMnI dareka rakama strI. (a.) cIja (2) dAgIno; ghareNuM (3) moTI yogirAja puM, juo "yogIrAja saMkhyAmAM nANuM (4) saMkhyA (ga) (5) gaNitano yogI puM. (saM. yoginuM) yogasAdhanA karanAra; tapasvI; hisAba maMDAve che te lakhANa [2kamavAra yogI(rAja, vezvara, gAMdra, gendra, -gezvara) puM. (saM.) rakamabaMdha vi. (a) jathAbaMdha (2) ki.vi. ekajumale (3) yogIoma zreSTha (ra) mahAdeva rakamavAra kri.vi. (a.) rakamanA krama pramANe; rakamadITha yogya vi. (saM.) chAjatuM; ghaTatuM; lAyaka rakA(-)bI strI. (phA.) nAnuM chIcharuM eka pAtra; "sosara' yogyatAstrI. yogya hovuM te; lAyakAta; pAtratA viAjabI rakAsa puM. kharAba aMjAma; bUruM pariNAma (2) phajetI yogyAogya vi. yogya ane ayogya; vAjabI ane gera- rakta vi. (saM.) rAtuM; lAla (2) rAgavALuM (3) na. lohI (tApasa For Private and Personal Use Only
Page #688
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir raktakaNo 601 [ragaziyuM gADuM raktakaNa pu. lohImAM hoto (rAto ne dhoLo) sUkSma aNu; rakhanI strI. rakhata-rekhA; rAkha-rakhopuM (2) mAna; zarama korpaskala' kiDha rakhapata strI. pata-AbarU rAkhavI te (2) rakhAvaTa raktakoDha chuM. (saM.) lohIvALI rasI jharyA kare evo eka rakharakha nA talapavuM-talasavuM te (2) (mAMdagImAMthI) cena raktakSaya kuM. (saM.) lohI kSINa thAya evo roga na paDavuM te dhigadhagavuM raktakSINatA strI. (saM.) zarIramAM thatI lohInI ghaTa rakharakhavuM a.kri. rakharakha karavuM (2) a.kri. dhIkavuM; raktacaMdana na. (saM.) rAtA raMganI sukhaDa; ratAMjaLI rakharakhAva 5. (hiM.) dekharekha; sAcavaNI raktadAna na. (saM.) lohI ApavuM te; blaDa Donezana' rakha(-khevALa chuM. (saM. rakSApAla, prA. raktavAla) rakSaka; raktadAha . (saM.) lohImAM thatuM jalana cokIdAra; rakhopo aipAtuM mahenatANuM raktaparIkSA strI. (saM.) lohInI tapAsaNI mirakI rakha(-be)vALI strI. (-Lu) na. rakSaNa; cokI (2) te badala raktapAta yuM. (saM.) lohInuM paDavuM-vahevuM te (2) khUnA- rakhAstrI. vagaraparaye rAkhelI strI (2) rAkhela upapatnI raktapAtI vi. raktapAta thAya ke thayo hoya tevuM rakhApata strI. rAkharakhopuM (2) pata (AbarU) rAkhavI te raktapitta na. (saM.) lohIvALI rasI jharyA kare tevo eka rakhAyatuM vi. vADa-vAvetara meLAmAM na hoya evuM (khetara) koDha (2) jemAM nAka-moM vageremAMthI lohI paDe che rakhAvaTa strI. rakhapata (2) taraphadArI; pakSapAta athavA lohImizrita kAMI paDe che evo eka roga -rakhu vi. rAkhanAra, rasanAra, sAcavanAra, saMbhALanAra raktabaka strI. (iM.) lohI maLe evuM sthAna; "blaDa beMka' evA arthamAM nAmane aMte. udA. ghararakhu raktavardhaka vi. (saM.) zarIramAM lohI vadhAranAruM rakhe, (0) kri.vi. kadAca; kadApi raktavAhaka vi. (saM.) nasomAM lohI vahAvanAruM. rakheLavuM sakri. rAkhavAnuM karavuM; rAkha bheLavavI raktavAhinI strI. (saM.) rakta vahenArI naLI; dhamanI rakho, pitho) puM. (saM. ra uparathI) gAma ke khetaranI raktavikAra chuM. (saM.) lohIno bagADa cokI karanAra raktastrAva pu. lohInuM vahevuM te (2) jhADA vATe lohInuM rakhopuM na. rakhavALuM; cokI (2) cokI badalanuM mahenatANuM javuM te - eka roga rakhAstrI. (saM. rakSA, prA. rakhA) rAkha; bhasma [(3) haTha raktAtisAra puM. (saM.) lohInA jhADA thAya evo eka roga raga strI. (kA.) nasa; raktavAhinI (2) manovRtti, valaNa raktAbhisaraNa na. (saM.) zarIramAM lohInuM haravuM-pharavuM te raga puM, na. (I.) banUsa (2) dhAbaLo raktAzaya na. (saM.) lohInA saMcayanuM sthAna; hRdaya ragaDa strI. mAlisa; ragaDavuM te (2) ati zrama rakti strI. (saM.) Asakti; laganI ragaDa paM. pravAhIno ghaTTa ragaDo (2) vi. ghATuM; ghaTTa raktima vi. (saM.) rAtuM; lAla ragaDadagaDa kri.vi. jematema karIne; Aste Aste ratimA strI, lAlAza; rAtI jhAMya ragaDapaTTI strI. khUba ragaDavuM te rakSaka vi. (2) puM. (saM.) rakSaNa karanAra; bacAvanAra ragaDabujhAruM na. jADI buddhinuM ke bhalIvAra vinAnuM mANasa rakSaNana. (saM.) rakhavALI; bacAva; pAlana (2) sAcavaNI ragaDamala(-la) puM. kasaratI juvAna (2) jaMgalI jevuM; rakSaNAtmaka vi. rakSaNa para dhyAnavALuM; "Diphensiva'; aDabotha [vavI (4) herAna karavuM; pajavavuM proTekTiva' siMbhALavuM; sAcavavuM ragaDavuM sakri. ghUMTavuM (2) coLavuM (3) khUba mahenata karArakSavuM sakri. (saM. ra) rakSaNa karavuM (2) bacAvavuM (3) ragaDAjhaghaDA pu.ba.va. jhaghaDATA; takarAra rakSA strI. (saM.) rakSaNa (2) rAkhaDI (3) rAkhoDI ragaDATa puM. vaitaruM; sakhata majUrI (2) herAnagati; pajavaNI rakSAtmaka vi. (saM.) rakSA vizenuM rakSaNAtmaka ragaDo . ('ragaDavuM' parathI) jADo pravAhI padArtha (2) pravArakSApoTalI strI, kAMDe bAMdhavAnI abhimaMtrita rAkhaDI (jaina) hI nIce Tharato kacaro (3) khaTapaTa; jhaghaDo (4) paMcAta rakSAbaMdhana na. rAkhaDI bAMdhavAnI kriyA ragatapItiyuM patanuM rogI; raktapittavALuM rakSiNI vi. rakSaNa karanArI (2) strI. rakSaNa karanArI strI ragadAra vi. (phA.) majabUta; joradAra rakSita vi. (saM.) rakSAyeluM ragadoLavuM sakri. dhULamAM ragaDavuM; kharaDAya ema karavuM rakhaDapaTTI strI. rakhaDavuM te; pherA; dhakkA ragaraga strI. (sara. rakharakha) kAlAvAlA; AjIjI rakhaDavuM a.kri. rajhaLavuM; nakAmA pherA khAvA (2) ThekANe na ragaragavuM sakri. karagaravuM; kAlAvAlA karavA paDavuM (3) adhavacathI vaNasI javuM (4) rakhaDI javuM ragaragAvavuM sakri. "ragaragavuM'nuM preraka (2) AzA ApI khaDAu vi. rakhaDatuM; bhaTakatuM (2) harAyuM duHkhI karavuM (3) TekAvavuM; valakhAM marAvavAM rakhaDAmaNa na. (-NI) strI. nakAmI rakhaDapaTTI ragaziyuM vi. dhIruM, dhImuM; susta (2) kaMTALo upajAve evuM rakhaDu(Dela) vi. rakhaDA; bhaTakela gaziyuM gADuM za..... atyaMta dhIme ne muzkelIthI cAlatuM kAma For Private and Personal Use Only
Page #689
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org ragiyuM, raMgIlu ragiyuM, raMgIluM vi. ('raMga' uparathI) haThIluM; jiddI (2) amuka raMga-mananA valaNavALuM raghavA, (Ta) puM. utAvaLano gabharATa; bAvarApaNuM (2) hAMphaLAMphAMphaLAM thaI karAtI doDAdoDa raghavATiyApaNuM na. raghavATa karavo te raghavAyuM (-TiyuM) vi. raghavATa karanAruM (2) becena raghu puM. eka sUryavaMzI rAjA; rAmanA prapitAmaha raghukula(-La) na. raghu rAjAno vaMza raghu(0naMdana, 0nAtha, 0pati, vIra) puM. (saM.) rAmacaMdra racana na. (-nA) strI. (saM.) racavuM - banAvavuM te (2) goThavaNa; vyavasthA (3) kRti racanAtmaka vi. jemAM kAMIka navuM racavAnuM hoya tevuM racapaca kri.vi. taraboLa racayitA puM. (saM.) racanAra; racanA karanAra (2) sarjaka racavuM sa.kri. (saM. ra) racanA karavI; banAvavuM (2) nirmANa karavuM; pedA karavuM racavuM a.kri. (de. racya) (pravAhInuM) jamInamAM UtaravuM pacavuM (2) rAcavuM; Asakta thavuM 602 racAva chuM. racavuM-sajavuM te; racanA; sajAvaTa racita vi. (saM.) raceluM; banAveluM [mazagUla raceluMpaceluM, racyuMpacyuM vi. (racavuM + pacavuM) rata; tallIna; raja strI. (saM.) aNu; dhULano kaNa (2) dhULa; kastara (3) na. strIno mAsika aTakAva (4) puSpano parAga (5) vi. thoDuM; jarAka rajaka chuM. (saM.) dhobI rajaka na. (saM.) dANopANI; annajaLa rajakaNa strI. puM. dhULano kaNa rajako puM. methInI jAtanuM ghAsa rajakoza puM. phUlano aMDakoza ke raja rajata puM. (saM.) rUpAnuM (2) dhoLAza paDatuM (3) na. rUpuM rajamahotsava puM. pacIsa varSa pUrAM thatAM UjavAto utsava; 'silvara jyubilI' rajani(-nI) strI. (saM.) rAtri; rAta rajani(-nI)(0kara, 0nAtha, 0pati) puM. (saM.) caMdra rajani(-nI)cara puM. (saM.) nizAcara; rAtre pharanAra rajanI strI. (saM.) rAtrI, rAta rajanIza puM. (saM.) caMdra; cAMdo rajapUta vi., puM. (saM. rAjaputra) rajapUtAnAnA kSatriya rAjavaMzano AdamI ke tene lagatuM rajapUtAI strI. rajapUtapaNuM rajapUtANI strI. rajapUtanI ke rajapUta strI rajapUtAnA puM. bhAratano e nAmano pradeza; rAjasthAna rajapUtI strI. rajapUtapaNuM rajaba puM. (a.) hijarI sanano sAtamo mahino [ raTavuM rajamAtra vi. (saM.) ra4 jeTaluM; taddana najIvuM rajavADI vi. (rAja+vADo) rajavADAnuM ke tene lagatuM (2) ThAThamAThavALuM rajavADuM na. dezI rAjya [saMsthAna (3) rAjAno mahela rajavADo kuM. dezI rAjya (2) rajapUto rahetA hoya te prAMta; rajasa puM. (saM.) rajoguNa (2) raja rajasvalA (saM.) (-LA) strI. aTakAvavALI strI rajasrAva puM. (saM.) aTakAva Avavo te (2) strIno mAsika dharma rukhasada rajA stra. (a. rijA) maMjUrI; saMmati (2) chUTI (3) rajAI strI. thoDA rUnI oDhavAnI amuka prakAranI godaDI rajAkajA strI. (a. rijAkajA) mAMdagI (2) aNadhArI Aphata (3) mRtyu Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rajAciThThI(-TTI) strI. rajA ApatI ke mAgatI ciThThI rajisTara na. posTa oNphisamAM noMdhAvI laIne vizeSa surakSitapaNe mokalAto kAgaLapatra (2) sarakAramAM noMdhavuM - noMdhAvavuM te (3) noMdhapatraka rajisTarDa leTara puM. (IM.) noMdhaNI karAvelo patra rajisTrAra puM. (IM.) noMdhaNIdAra (2) mahAmAtra; kulasaciva rajisTrI strI. (IM.) phI laI noMdhavAno copaDo (2) phI laI noMdhaNI karavAnuM kAryAlaya rajisTrezana na. (IM.) noMdhaNI; noMdhaNIkAma; paMjIkaraNa rajI strI. ('raja' uparathI) bArIka retI rajU vi. (a. rajUa) najara sAme rAkheluM; hAjara kareluM rajUAta strI. rajU karavuM - thavuM te rajeraja vi. badhuM ja; jarAya choDyA vinA rajoguNa puM. (saM.) prakRtinA traNa guNomAMno bIjo (pravRttino hetabhUta guNa) (2) krodha; tAmasa rajoguNI vi. rajoguNavALuM ke tene lagatuM (2) krodhI; tAmasI [dhULa cATavI rajoTavuM a.kri. (kapaDuM) roLAvuM ne dhULathI meluM thavuM - rajoTI strI. ('raMja' uparathI) jhINI dhULa [pUMjaNI rajoNo, (-yaNo) puM. (24+haraNa) odho; jaina sAdhunI rajodarzana na. (saM.) pahelI vAra rajasvalA thavuM te rajonivRtti strI. (saM.) strInI vadhatI jatI uMmara sAthe mAsikadharmanuM baMdha thavuM te rajoyaNo puM. juo '2joNo' rajju strI. (saM.) dorI; doraDuM [LavAnI dhamAla ke mahenata rajhaLa(05TTI) strI. (0pATa) puM. rajhaLyA karavuMte (2) rajharajhaLavuM akri . nakAmuM ke kAmadhaMdhA vagara rakhaDavuM - bhaTakavuM rajhaLATa puM. rajhaLavuM-rakhaDavuM te; rajhaLapATa rajhaLu vi. rakhaDu; rajhaLavAnI TevavALuM [te; japavuM te raTaNana. (-NA) strI. (-na)na. (saM.) (-nA) (saM.)strI. raTavuM raTavuM sa.kri. (saM. 2) vArevAre yAda karavuM - bolavuM; japavuM For Private and Personal Use Only
Page #690
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 6 3 [ ratalI raDDasa vi. radI; sAva halakI jAtanuM riotala zrIkRSNanuM eka nAma raDakaMNa(muM), raDakuM vi. jarAkamAM ke vAraMvAra raDyA karatuM; raNajaMga puM. moTuM yuddha; sakhata jhapAjhapI; raNayajJa raDatI sUrata vi. raDatA - udAsI caherAnuM raNajita vi. yuddhamAM jItanAra raDathaDa puM. raththaDa; jADuM lIMpaNa raNajhaNavuM a.kri. (nUpura vagerenuM) jhaNajhaNavuM - khaNakhaNavuM raDabaDa kri.vi. veravikhera veiravikhera thaI javuM raNajhIka strI yuddhano jhapATo ke zastrAsanI jhaDI raDabaDavuM aki. (da. ra3HkhasI paDeluM+gabaDavuM) raDavaDavuM; raNadUra na. laDAInuM vAdya; turAI raDamasa vi. raDavA jevuM thayeluM (2) raDeraDuM thaI gayeluM raNathaM(sta)bha . yuddhamAM meLavela jItano smaraNaspaMbha raDavaDa strI. raDavaDavuM te; rakhaDapaTTI raNadvIpa puM. (saM.) raNodyAna; "osesisa" raDavaDavuM a.kri. (2DabaDavuM parathI) rakhaDavuM; kuTAvuM raNadhArI muM. (saM.) laDavaiyo; yoddho raDavuM akri. (saM. raTati, prA. raDaI) rudana karavuM (2) raNadhIra(-) vi. yuddhamAM dhIra - aDaga sa.kri. -ne udezI duHkhI thavuM (3) dayA Ave te raNadhvaja puM. (saM.) yuddhano vAvaTo rIte varNavavuM raNabaMko muM. raNazUro; yuddhamAM vIratA batAvanAro raDavuM a.kri. (da. ra4 = gabaDeluM) gabaDI javuM raNabhUmi(-mI) strI. (saM.) laDAInuM medAna; yuddhakSetra; raDAkUTa strI. (-To) 5. rovuM - phUTavuM te (2) baLApo; samarAMgaNa kaMkAsa (3) vyartha zrama; kaDAkUTa raNabherI strI. (saM.) raNaziMgA jevuM yuddhanuM eka vAgha raDAra na. (iM.) vimAna vahANa vagerenAM nizcita sthAna, raNayajJa chuM. (saM.) raNa ke dvIparUpI yajJa dizA, jhaDapa vagere sUcavatuM vIjasaMcAlita TIvI jevuM raNaraMga kuM. kUca ke tenuM medAna (2) laDAIno jusso; eka yaMtra mUikIne raDavuM te utsAha [(2) yuddhanuM zokhIna raDAroLa strI. (raDavuM + de. rola = kolAhala) poke poka raNaraMgIluM vi. yuddha karatI vakhate AnaMdamAM AvI janAruM raDyuMkhavuM vi. (da. raTTa + khaDavuM) vikhUTuM - bhUluM paDeluM raNavakhata muM. unALAno baporano vakhata; raNaveLA (2) bhAgye koIka (3) verAyeluM; vIkharAyeluM raNavATa strI. raNakSetrano rasto (2) bahAravaTuM raDha strI. (saM. ram, prA. raDa) laganI (2) haTha; Agraha raNavAdya na. laDAInuM vAjuM; yuddha samaye vagADAtuM vAgha raDhiyAra vi. reDhiyALa; nadhaNiyAtuM (2) ravaDatuM (3) raNavAsa puM. rANInuM rahevAnuM vAsasthAna; aMtaHpura; nakAmuM; namAluM janAnakhAnuM jivuM - maraNa pAmavuM te raDhiyALuM vi. (saM. rADhA uparathI) suMdara; moka; namaNuM raNazayyA strI. laDatAM laDatAM yuddhanA medAna upara poDhI raNa na. (saM. RNa, prA. risa) RNa; devuM; karaja raNaziMguM(-gaDu) na. yuddhamAM vagADavAnuM vAdya; "bhUgala' raNa na. (saM. IriNa, prA. IriNa) retInuM medAna (2) raNazUra, (92) vi. yuddhamAM bahAdura; zUravIra raNa; vagaDo raNasaMgrAma . moTuM yuddha (2) raNabhUmi; yuddhakSetra raNa na. (saM.) yuddha (2) laDAInuM medAna raNasthala (saM.) (-La) na. samarAMgaNa-laDAInuM medAna raNaka strI. raNako; raNakAra (2) avAja; dhvani raNahAka strI. laDAInI kikiyArI - hAkala ke garjanA raNakavuM a.kri. (saM. rasatkAra, prA. raNakkAra) raNakAro raNAgata strI taiyArI; ThekANuM; kAryavidhi (jema ke, jamavAno thavo - karavo (2) pADAnuM bolavuM vakhata thayo paNa haju rAMdhavAnI raNAgatuM nathI.) raNakAMTho paM. raNanA kinArAne aDIne Avelo pradeza raNAMgaNa na. (saM.) raNabhUmi; samarAMgaNa riko raNako (-kAra, kAro) pR. (raNakavuM uparathI) dhAtunI vastu raNita vi. (saM.) raNakAra karatuM; raNakatuM (2) raNakAra; khakhaDavAno avAja (2) te avAja thaI gayA bAda raNI(-NiyuM) vi. (saM. RNa parathI) devAdAra; oziyALuM nIkaLyA karato kaMpato - pUjato sUra yuddhabhUmi raNIdhaNI muM. kartAhartA, zaktizALI mANasa raNakSetra na. (saM.) raNabhUmi (2) laDAInuM medAna; raNodyAna pu., na. (saM.) raNamAM bAga; raNadvIpa raNagADI strI, loDhAnA bakhtara vagerethI susajaja tathA rata vi. (saM.) lIna; mana (2) Asakta khADAmaiyA vaTAvI zake tevAM paiDAMnI racanAvALI topa rata strI. Rtu; mosama vagerevALI yAMtrika gADI; Tenka ratana na. ratna (2) AMkhanI kIkI raNagIta na. laDAInuM gIta ratanajota strI. eka vanaspati jeiTaluM eka aMgrejI vajana raNacaMDI strI. (saM.) raNayuddhanI devI (2) vIrAMganA ratala puM. (arala) lagabhaga sADI ADatrIsa rUpiyAbhAra raNacAturya na. (saM.) saMgrAmamAM laDavAnI pravINatA rataliyo . ratalanA vajananuM toluM raNachoDa puM. (saM. raNaseMDa = yuddhamAM kuzaLa uparathI) ratalI vi. ratalanuM (2) (saMkhyAvAcaka joDe) amuka ratalanuM For Private and Personal Use Only
Page #691
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ratavA 674 (rapeTavuM ratavA puM. (saM. raktavAta, prA, ratavAa) lohI vikArathI rathakheDana vi. ratha hAMkI jANanAra; kazA sArathi thato cAmaDIno eka bALaroga ti rathanA (thA)trA strI. aSADa suda bIjanuM parva, jyAre devane ratAza strI. ('rAtuM' uparathI) lAlAza; AchuM lAla hoya rathamAM besADI pherave che. (2) rathamAM besI karAtI ratALu na. (.raktAlu, rattAlua = sakarakaMda uparathI) eka musApharI rAtuM kaMda (2) (saurASTramAM) sakkariyuM riAtuM sukhaDa rathasaptamI strI. (saM.) mahA suda sAtama-eka parva ratAMjalI(-LI), ratAMdalI(-LI) strI. (saM. raktacaMdana) rathArohaNa na. (saM.) rathanI savArI ratAMdha vi. juo "ratAdhaLuM' rathArohI vi., pR. rathamAM besI yuddha karanAra yoddho ratAMdhatA strI. (saM.) ratAMdhaLApaNuM [rAte na dekhe tevuM rathAsana na. (saM.) rathanI beThaka; rathamAM besavAnuM sthAna ratAMdhaLuM vi. (saM. rAtrabdha, prA. rAMdhalA, rattiaMdha) raghAMga na. (saM.) rathanuM paiDuM-cakra cikrapANi rati strI. (saM.) Asakti; anurAga (2) prIti; AnaMda rathAMgapANi chuM. (saM.) hAthamAM cakra dhAraNa karanAra vikhuM; (3) kAmakrIDA; saMbhoga (4) kAmadevanI strI (5) rathI(-thika) puM. rathamAM besI laDanAra yoddho (2) eka caMdranI soLa kaLAomAMnI eka hajAra yoddhAo sAthe ekalo laDanAra yoddho rati(vakarma, kriyA, 0kIDA) strI. (saM.) saMbhoga; mithuna rathotsava 5. (saM.) rathayAtrAno utsava [jADuM lIMpaNa rati(vanAtha, 0pati) paM. (saM.) kAmadeva raththaLa-thoDavuM. (saM. stara uparathI) mATI ane chANanuM ratI strI. (saM. ratikA, prA. ratti) canoThI jeTaluM kada rathya . (saM.) ghoDo (2) na. paiDuM ke vajana (ra) vi. thoDuM; jarAka thioDuM racyA strI. (saM.) zerI; phaLiyuM (2) rAjamArga ratI(0pUra, bhAra) vi. ratI (canoThI) jeTaluM (2) jarAka; rada vi. (a. ra6) nakAmuM; bAtala kareluM ratuMbaDuM, ratUmaDuM vi. ("rA' uparathI) lAlAza paDatuM rada kuM. (saM.) dAMta (2) hAthIdAMta ratova(-vA)I kri.vi. rAte ne rAte; rAtorAta radana 5. (saM.) dAMta ratna na. (saM.) kImatI patthara (maNi vagere) (2) dareka radabAtala vi. nakAmuM, radabAtala kareluM; phoka kareluM jAtimAM utkRSTa vastu (3) samudra valovatAM nIkaLelI radiyo chuM. (rada' uparathI) kahelI vAtane rada kare tevo cauda vastuomAMnI dareka (lakSmI, kaustubha, pArijAtaka, sAmo javAba (2) khulAso surA, dhanvantari, caMdramA, kAmadudhA, airAvata, raMbhA radIpha strI. (saM.) gajhalamAM dareka betanI pAchaLa vAraMvAra vagere devAMganAo, ucca zravA, halAhala, sAraMga- Avato zabda (2) gajhalano prAsa dhanuSa, pAMcajanya zaMkha ane amRta) (4) nararatna raddI vi. (2da uparathI) nakAmuM gaNI bAtala kareluM; rada ratnakalAkAra 5. hirAno kArIgara (2) hirAghasu rana puM. (I.) krikeTanI ramatamAM ramanArA be khelADIoe ratnakalI strI. jenI kUkhe ratna janme tevI strI AuTa thayA vinA, bolane beTathI phaTako mArIne ratnagarbhA strI. (saM.) pRthvI sAmasAmA doDavuM te ke tethI gaNAto ramatano AMka ratnaciMtAmaNi pu. ciMtAmaNi; iccheluM ApanAra maNi ranaAuTa vi. (I.) rana levA jatAM khelADI rada thAya te ratnajaDita vi. ratnathI jaDeluM ranara muM. (iM.) zaratamAM doDanAra (2) krikeTamAM dAva ratnaparIkSakavi., pR. (saM.) jhaverI [parakhavAnI AvaData lenArane badale doDanAra khelADI Avela khelADI ratnaparIkSA strI. (saM.) ratna-hIrA pArakhavA te ke te ranaraapa vi. (i.) vijetA khelADInI pachInA krame ratnapArakhu vi. ratna pArakhI jANe evuM; ratna parIkSA ranavana vi. astavyasta; chUTuMchavAyuM karanAruM eika naraka (jaina) ranave puM. (I.) vimAnanA uDAna-utarANa mATenI doDapaTTI ratnaprabhA strI. (saM.) ratnanuM teja ke kAMti (2) sAtamAMnuM raniMga vi. (I.) doDatuM (2) saLaMga cAlu rahetuM (3) ratnamAlA (saM.) (-LA) strI, maNionI mALA ke hAra na. doDavAnI kriyA ratnavidhA na. ratnanAM vividha pAsAMnI jANakArI ApatuM rannAde strI. (saM. ratnAdevI, prA. rannAde) sUryanI patnI vijJAna rAMdala (2) TopalImAM javArA vAvIne devI besADe ratnAkara (saM.) ratnonI khANa; samudra miAlA che te (janoI ke lagna vakhate) ratnAvali (saM.) (-lI) strI. aneka ratnonI hAra; ratna- rapaTa strI, doTa; utAvaLI cAla raWDa puM. juo "raththaDa' rapATI strI, (-To) 5. AMTo; phero (2) lAMbI doDa; ratha puM. (saM.) upara ghummaTa jevA chatravALuM eka vAhana gabaraDI (3) rapeTavuM - thakavavuM te (4) sakhata rIte (2) laDAInuM prAcIna vAhana kAma levuM te kirAvI thakavavuM rathakAra paM. (saM.) ratha banAvanAra; sutAra rapeTavuM sakri. khUba josathI doDAvavuM (2) khUba mahenata For Private and Personal Use Only
Page #692
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rapeTI(-To)) 65 [ ramADavuM rapeTI strI. (-To) 5. pATI; AMTo (2) lAMbI; doDa ramajhama strI. nUpurano avAja (2) ki.vi. rUmajhUma (3) thakavavuM te ramajhamATa 5. jhAMjharano ramajhama avAja rapha vi. (iM.) kharabacaDuM (2) kAcuM ramaNa muM. (saM.) kAnta; pati raphatAra strI. (phA.) rItabhAta (2) gati (3) jhaDapa TuikaDe ramaNa na. ramavuM te; vilAsa; krIDA raphateraphate kri.vi. (phA.) dhIredhIre; thoDethoDe (2) TukaDe- ramaNabujhAruM na. mATInuM jADuM DhAMkaNa (2) tenA jevuM beDoLa, raphAI strI, unnati; utkarSa (2) AtmabalidAna (3) DhaMgadhaDA vinAnuM kAMI paNa viraNakhaNa cappa, soyA zarIramAM bhoMkavA vagere najarabaMdhInI kriyA ramaNabha(-bha)maNa kri vi. (ramavuM+bhamavuM) astavyasta; raphIka puM. (a). mitra; dosta ramaNA(-NI) strI. (saM.) strI (2) suMdara strI rapha vi. (a. raphaa) nATheluM; palAyana karI gayeluM ramaNIka (saM. ramaNa+saMskRtAbhAsI 'ika tadrita pratyayathI raphucakkara vi. palAyana karI gayeluM ema banelo gu. zabda saMskRtamAM A zabda nathI.) vi. suMdara raphU chuM. (a.) tUNavAnuM kAma (2) kri.vi. kUNI levAya ramaNIya vi. (saM.) manohara raphugara 5. TUNanAra kArIgara; tUNiyo ramaNIyatA strI. manoharatA ragarI strI, raphUgaranuM kAma; tUNavAnuM kAma ramaNuM na. khullI jagA; cogAna (2) dAdara be kakaDe hoya raphedaphe kri. vi. (a. raphaadaphaa) phanAphAtiyA; astavyasta tyAre vacce mukAtuM pahoLuM pagathiyuM (3) bArasAkhano (2) veraNacheraNa; veravikhera eka bhAga (4) jharUkho; raveza raba 5. (a. rabba) paramezvara; paravaradigAra ramaNuM na. ramaNa ; kIDA rimavAnI rIta (3) (lA.) yukti rabaDI strI (hi.) bAsuMdI, sArI rIte ukALeluM dUdha ribara ramata strI. ('ramavuM' uparathI) khela; kIDA; gammata (2) rabara na. (i.) eka prakAranA jhADanA rasano banato padArtha ramatagamana strI, jadI jadI jAtanI ramato khela rabarasTaeNmpa . (i.) rabarano sikko; chApa (2) dekhAvano ramataroLiyAMna.ba.va. nakAmI rakhaDapaTTI (2) kAmane badale ke kahevA khAtarano hodo ke sattA (3) nAma mAtranI ramata karyA karavI te rimatAM ramatAM sadhAya evuM te sattA dharAvato hodo-daro -sattA ramatavAta strI, sAva sahelI, ramata jevI vastu ke kAma (2) rabala na. (i.) aNaghaDa patharo: kabara ramatArAma paM. eka ThekANe TakIne na rahenAra, badhe rakhaDyA rabAba na. (a.) eka taMtuvAdya; ravAba karanAra rabAnI strI, pu. (pha.) ravAba vagADanAra - vAdaka ramatiyALa, ramatIluM vi. ramatamAM ja cittavALuM, rabArI 5. di. rabbArI) DhoranA dhaMdhA sAthe saMbaMdhita eka ramatuM vi. "ramavuM'nuM vartamAnakuMdata (2) chUTuM; baMdhanarahita jAtino puruSa; desAI (3) DhIluM; taMga nahi evuM (4) mokaLuM; khulluM rabArIvADa strI. (-Do) 5. rabArIno latto, mahollo ramamANa vi. (saM.) lIna; ramI raheluM; AnaMda mAnatuM rabI puM. (a.) vasaMtaRtu ke tyArano rabIpAka; ziyALu pAka ramarama kri.vi. evo avAja thAya tema (2) jIbha upara rabIulaavala paM. (a.) hijarI sanano trIjo mahino ravarave tema - thato ravaravATa rabIula Akhara . (a.) hijarI sanano cotho mahino ramaramATa . ramaramavuM te; jhapaDarbhara avAja rabI(-vI)pAkavuM. ziyALu pAka (2) vaizAkha-jeThamAM pAkatuM ramaramAvavuM sakrijorathI mAravuM anAja ramala paM. (a. ramsa, saM. ramala) pAsA pheMkI bhaviSya rabaDa, (-2) na. rabara jovAnI vidyA (2) tenA pAMca dhAtunA pAsA . rAma paM. (i.) eka jAtano pIvAto zarAba ramavuM aki. (saM. ramate, prA. ramaI) khelavuM (2) AnaMda ramakajhamaka strI. jhAMjhara rUmajhUma Thamake tema laTakAthI cAlavuM mANavo (3) manamAM ke yAdadAsta para satata hovuM - te (2) jhagamagATa, caLakATa (3) sauMdarya, zobhA tyAMthI na khasavuM ke bhulAvuM. jema ke, vAta ramyA karavI, ramakaDuM na. bALakone ramavAnI vastu ramI rahevI (4) kAmakrIDA karavI (5) tamAzo - khela ramakhANa na. mAraphADa; tophAna; dhiMgANuM (2) baMDa: hullaDa karavo (bhavaiyAnuM) (6) dAva khelavo (pAsA, pattA) ramakhANiyuM vi. ramakhANa macAve tevuM (7) lADa karavAM (8) nakAmuM rakhaDavuM; rajhaLavuM ramacI strI, sonAgera: eka jAtanI lAla mATI 2mastaLa, rastAna na. ramakhANa; hullaDa ramajAna chuM. (a) hijarI sanano navamo mahino ramatu vi. ramatuM; ramanAre ramajAna-Ida (a.) eka musalamAna tahevAra ramA strI. (saM.) suMdara strI (2) (viSNupatnI) lakSmI ramajAniyuM vi. ramajAna mAsamAM upavAsa karanAruM [mArI ramAkAMta paM. (saM.) (lakSmInAtha) viSNu, prabhu ramajhaTa strI, taDAmAra; jhaDI (2) hathiyArothI prabaLa mArA- ramADavuM sakri. "ramavuM'nuM preraka (2) paTAvavuM; phosalAvavuM For Private and Personal Use Only
Page #693
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ramA(0nAtha, 0pati) uopha [ rasadarzana ramA(vanAtha, 0pati) . (saM.) viSNu prabhu raveza puM. (phA. raviza) mALano bahAra paDato bhAga; jharUkho ramIstrI. (iM.) gaMjIphAnAM pattAnI eka ramata [IkhaLa (2) rivAja; dhAro ramUja strI. mana khuzathAyatevIgammata (2) mazkarI vinoda; ravaiyuM na. ghaNuM nAnuM veMgaNa (2) uparathI thoDuM cIrI, ramUjadAra strI. (a., phA.) ramUjavALuM; ramUjI masAlo bharI karAtuM - bharatanuM zAka (vAMsa ramUjI vi. gammatI; TIkhaLI, vinodI ravaiyo chuM. (saM. ravaka, rapaka, prA. ravaya) dahIM valovavAno rameza puM. (saM.) ramApati; viSNu ravaiyo chuM. (phA. raviA) zirasto; rasama; dhAro ramya vi. (saM.) ramaNIya; rUpALuM, manohara ravo . dANAdAra loTa (2) dhAtuno rasa jAmI jaI banelo ramyatA strI. -tva) (saM.) na. ramaNIyatA [bheda dANo (2) goLanI cIkI ramyA strI, (saM.) rAtrI (2) madhyAhRtino eka avAMtara- raziyana vi. (i.) raziyAnuM ke tene lagatuM (2) puM. teno rayaNa(-NI, -nI) strI. (saM. rajanI, prA. rayaNI). vatanI (3) strI tenI bhASA Avelo deza 20 strI. garamI: garamInI asara raziyA pe. (i.) yuropanI pUrve ane eziyAnI uttare rava puM. (saM.) avAja; dhvani; nAda (2) tAna; umaMga razmi na. (saM.) kiraNa (2) strI. lagAma (3) rAza ravaI strI. (saM. ravaka, rUpaka, prA. ravaya) nAno ravaiyo rasa puM. (saM.) jIbhathI mAlUma paDato svAda (khATo, khAro, ravaDavuM a.ki. (raDaraDavuM uparathI) rakhaDavuM; bhaTakavuM (2). gaLyo, tIkho, kaDavo, tUro e che) (2) zarIranI sAta rakhaDI paDavuM; rajhaLI paDavuM dhAtuomAMnI prathama (rasa, rakta, mAMsa, majjA, meda, ravarava kri.vi. ravarave tema; cacare temagitimAna dekhAvuM hADa ane vIrya e sAta); annanuM prathama rUpAMtara ravaravavuM a.kri. cacaravuM(2) avAja sAthe (vALAnI jema) (jemAMthI pachI mAMsa, meda, virya vagere sAta bane che.) ravaravATa kuM. ravaravavuM te (3) kAvya jovA sAMbhaLavAthI sthAyI bhAvono udraka ravAja chuM. sAraMgI jevuM eka taMtuvAda; rabAba; ravAba thatAM thato alaukika AnaMda (zRMgAra, hAsya, karuNa, ravADo khuM. rasto; mArga (2) sobata (3) haTha; mamata vIra, raudra, bhayAnaka, adbhuta, bIbhatsa ane zAMta 2vAdAra vi. dANAdAra [ucApata e nava prakArano) (4) prIti; AnaMda (5) mamata; ravAdArI(-NI) strI. (phA.) taraphadArI; pakSapAta (2) sarasAI (6) drava; pravAhI (7) vanaspati ke phaLanuM ravAnagI strI. (phA.) javuM - ravAnA thavuM te; vidAyagIrI pravAhI (8) sAra; sattva (9) lAbha; napho (10) (2) te vakhate ApelI bheTa (3) paragAma ravAnA sonuM, rUpuM vagere dhAtune ogALIne kareluM pravAhI karavuM-mokalavuM te (11) pAro (12) pArA, dhAtuo vagerenI bhasma ravAnA kri.vi. (a) mokaleluM; vidAya kareluM rasakapUra na. sapheda raMganI eka upadhAtu (vaidaka) (2) pAro ravAnAciTTI(-kI) strI. mAla bahAra laI javAnI ciThThI mArIne kareluM eka rasAyana; "kalomala' ravAnI strI. (phA.) vaheNa; pravAha (2) tIkSNatA; dhAra rasakasa chuM. tattva (2) phaLadrupatA (3) lAbha risano bhaMga ravAnukArI vi. (saM.) avAjanA anukaraNathI thato (zabda). rasakSati strI. (saM.) rasanI jamAvaTamAM thatI khAmI (2) ravAne krivi. ravAnA; mokaleluM; vidAya kareluM rasakhilAvaTa strI. kAvyarasanI jamAvaTa ravAla strI. (phA. rahavAra) ghoDA temaja baLadanI (amuka rasagulluM na. eka baMgALI mIThAI ekadhArA vegavALI) eka prakAranI cAla rasadheluM vi. bhAva ke AnaMdathI ke te mATe gheluM baneluM ravi puM. (saM.) sUrya (2) ravivAra yamunA rasajJa vi. rasa oLakhanAra - samajanAra; sahRdaya (2) ravi(kanyA, tanayA, vasutA) strI. (saM.) sUryaputrI puM. tevo mANasa (3) rasAyanI vaida ravikAMta paM. (saM.) sUryakAnta maNi (2) bahirgoLa dega kAca rasajJatA strI, (saM.) rasajJa hovApaNuM jJAna-samaja ravidina 5. (saM.) ravivAra rasajJAna na. (saM.) rasanuM jJAna-samaja (2) kAvyarasanuM ravinaMda, () puM. (saM.) yamarAja rasa(-sA)Niyo chuM. DhoLa caDAvavAnuM kAma karanAra kArIgara ravibiMba na. (saM.) sUryanuM AbhAmaMDaLa rasataraboLa vi. pUrNa rIte rasika, saMpUrNa rIte rasano ravimaMDaLa na. (saM.) sauramaMDaLa; sUryamaMDaLa [vAra anubhava karanAruM [sthiti ravivAra 5. (saM.) aThavADiyAno eka divasa; Aditya- rasava na. (saM.) pravAhIpaNuM: dravatA (2) kAvyagata rasanI ravivAruM vi. ravivAre AvatuM ke zarU thatuM rasathALa paM. (saM.) kAvyagata rasa ke raso jemAM hoya tevo ravI vi. rabI; vasaMtaRtu ke tyArano rabIpAka - kAvyagraMtha ke tevI kavitA raveNI strI, jheraNI (2) suSTinI utpatti vizenA ullekha- rasadarzana na. (saM.) kAvyarasanI kadara karavAnI sthiti ke vALI pATaupAsanAmAM rajU thatI bhajanavANI kAvyanI khUbI-khAmI batAvavI te nI (ema (2) rahimaranA For Private and Personal Use Only
Page #694
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org rasadAyI(-yaka)] rasadAyI (-yaka) vi. (saM.) rasa Ape evuM; rasa paDe evuM (2) AnaMdano anubhava karAvanAruM rasadAra vi. (saM., phA.) rasavALuM; lahejatadAra rasadRSTi strI. (saM.) rasanI-kAvyAnaMdanI dRSTi; sauMdaryadRSTi rasadhara puM. (saM.) megha rasana na. (saM.) rasanA; jIbha (2) svAdanI kriyA rasanalikAstrI, kaMThamAMnI thUMkanI naLI [rAza(4) kaMdoro rasanA strI. (saM.) jIbha; rasikA (2) doraDuM (3) lagAma; rasaneMdriya strI. (rasanA + indriya) jIbha; jihvA rasaprada vi. (saM.) rasa ApanAruM; kAvyagata rasano AsvAda ApanAruM rasapriya vi. (saM.) rasika Soc rasabasa vi. rasathI paripUrNa rasabhaMga puM. (saM.) rasamAM bhaMga paDavo te; rasakSati rasabhera kri.vi. rasapUrvaka, hoMzabhera; umaMgathI rasama strI. (a. rasma) rIta; rivAja; dhAro; zirasto rasamagna vi. (saM.) rasathI taraboLa rasamaya vi. (saM.) rasathI paripUrNa; rasapUrNa [maNi rasarAja puM. (saM.) pAro (2) zRMgAra rasa (3) kavi zirorasavaMta vi. rasavALuM rasavaMtI strI. (saM.) haradaLa vanaspati rasavAhinI strI. (saM.) annanA rasane laI janArI naLI (2) pANIne laI janArI (jhADanI nasa) rasavikAra puM. vRSaNamAM rasa UtaravAno roga; 'harniyA' rasavuM sa.kri. (saM. rasayati, prA. rasai) DhoLa - opa caDAvavo (2) suzobhita karavuM [bhAvanA rasavRtti strI. (saM.) rasabuddhi; rasa samajavAnI zaktirasazAstra na. (saM.) rasAyanazAstra (2) kAvyAdi kalAnA rasanuM zAstra; rasamImAMsA rasasiMdUra na. pAro ane gaMdhaka; eka rasAyaNa rasaLavuM a.kri. DhIla karavA nakAmA Amatema pharyAM karavuM [ta rasaLAjI strI., (-Ta) puM. rasaLavuM te; nakAmo vakhata kADhavo rasA strI. (saM.) pRthvI; dharA rasAkazI(-sI) strI. (raso = doraDuM + kasavuM = kheMcavuM) caDasapUrvaka kheMcAkheMcI, gajagrAha jevI spardhA rasANiyo chuM. juo 'rasaNiyo' rasADhya vi. rasathI bhareluM; rasapUrNa rasAtala (saM.) (-La) na. pAMcamuM pAtALa rasAtmaka vi. (saM.) rasavALuM; rasapUrNa (2) pravAhI rasAdAra vi. (raso + dAra, rasAvALuM; rasadAra rasAnaMda puM. kAvyagata rasano anubhavAto AhlAda rasAnubhava puM. (saM.) kAvyagata rasane mANavAnI kriyA rasAboLa kri.vi. (saM. rasA = pRthvI + boLa = boLavuM) pRthvI DUbe-rasAtaLa jAya tema [ rasI rasAbhAsa puM. (saM.) kAvyamAM anucita viSaya ke sthAnane lakSIne upajAvelo rasa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rasAyaNa(-na) (saM.) na. dhAtu, pArA vagerenI bhasmavALI auSadhi (2) jarA (ghaDapaNa) ane vyAdhi dUra karanAra auSadha (3) rasAyanavidyA rasAyaNa(-na)vidyA strI. dhAtu, pAro vagere mAravAnI ke tAMbuM vagere halakI dhAtuonuM sonuM banAvavAnI vidyA (2) rasAyaNazAstra ['kemikala laeNboreTarI' rasAyaNa(-na)zAlA(-LA) strI. rasAyaNI prayogazALA; rasAyaNa(-na)zAstra na. bhautika padArthonAM tattvo tathA temanAM parivartananAM pariNAmonI carcA karatuM zAstra; 'kemisTrI' (2) rasAyanavidyA rasAyaNa(-na)zAstrI puM. rasAyaNazAstrano jANakAra rasAyaNI(-nI) vi. rasAyaNa saMbaMdhI (2) puM. rasAyanazAstrI rasArdra vi. (saM.) rasataraboLa [(3) vi. rasavALuM rasAla puM. (saM.) AMbo (2) svAdavardhaka cIja ke masAlo rasAladAra puM. ghoDesavAra TukaDIno nAyaka; risAladAra; baTAliyanano nAyaka rasAlo puM. (a. risAlaha) ghoDesavAra palaTana (2) amaladAra ke zrImaMtanAM parijana, parivAra vagere rasAlo huM. nAno graMtha; nAnuM pustaka rasAvayava puM. (saM.) rasanAM aMga; rasano bhAga rasAzraya puM. (saM.) rasano Azraya rasAzrita vi. (saM.) rasano Azaro karI rahetuM rasAsakta vi. (saM.) rasamAM Asakti ke rAgavALuM rasAsvAda puM. (saM.) rasa cAkhavo te; rasAnubhUti (2) kAvyagata rasano anubhava [bhareluM rasALa(-LuM) vi. rasavALuM (2) phaLadrupa (3) pravAhIthI rasALa strI. kUvAnA pANInA mApano AMka (2) puM. AMbo; svAdavardhaka cIja ke masAlo rasika vi. (saM.) rasavALuM; rasapUrNa (2) rasiyuM; bhAvuka; rasajJa (3) puM. tevo mANasa rasikaDuM vi. rasika (lAlityavAcaka) rasikatA strI. rasika hovApaNuM (2) rasAsvAda rasikA strI. rasajJa ke rasIlI strI (2) jIbha rasita vi. (saM.) cAkheluM (2) rasayukta; kAvyagata rasavALuM (3) avAja karatuM; gAjatuM (4) raseluM; DhoLavALuM rasiyaNa vi. rasika strI rasiyuM vi. (saM. rasika, prA. rasi) rase UbharAtuM; rasa mANavAne utsuka (2) rasa anubhavanAruM (3) caDase caDanAruM; caDasIluM (4) zokhIna; vilAsI rasI strI. (saM. rasikA, The. rasiA) para; tenA jevuM pANI (2) roganAM jaMtuonI banAvelI davA (jene soyavALI picakArI vaDe zarIramAM dAkhala kare che.) For Private and Personal Use Only
Page #695
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rasI] 678 rabatara rasI strI, (saM. razmi, prA. rassi) pAtaLuM doraDuM; doraDI viSaya ke evA tattvajJAnano vAda; 'misTesijhama rasI strI. goLa vagereno pravAhI pAtaLo rasa rahita vi. (saM.) vagaranuM; sivAyanuM (2) ki.vi. sivAya; rasI strI. pa2; pAca vagara; vinA rasIda strI. (phA.) pahoMca; pAvatI rahIma vi. (a.) kALuM; kRSNa (2) 5. paramezvara rasIdabuka strI. (pha., i.) rasIdanI copaDI; pAvatI buka rahIza vi. ('rahevuM" uparathI) rahevAsI; nivAsI rasIdI vi. rasIdane lagatuM raheThANa na. rahevAnuM sthAna; nivAsa: mukAma rasIluM vi. rasa bhogavavA utsuka rasiyuM (2) chabIluM, raheNAka na. rahevAnuM sthaLa, raheThANa (2) rahevA mATe suMdara (3) rasathI bhareluM; svAdiSTa vaparAtuM mukhya ghara rasUla . (a.) pegaMbara; khudAno dUta raheNI strI, rahevAnI rIta rasulekhudA chuM. khudAno pegaMbara; phirasto; devadUta raheNIkaraNI strI, vartana; rItabhAta; AcAravicAra raseza(zvara) . (saM.) zrIkRSNa; rasano svAmI rahema strI. dayA; anukaMpa (2) kRpA maherabAnI raseMdriya strI. (saM.) rasanA; jIbha rahemata strI. dayA; anukaMpA raso paM. (saM. rasaka, prA, rasaa) athANAM, zAka, murabbA rahemadila vi. kupALuM: dayALa vagereno masAlAvALo jADo rasa rahemadilI strI. kRpALutA; dayA raso paM. (prA. rassi) jADuM doraDuM; rasso rahemadRSTi, rahemanajara strI. kRpAdRSTi; dayAdaSTi rasoiyaNa strI. "rasoIyo'nuM strIrUpa rahemarAhe kri.vi. maherabAnInI rIte rasoiyo chuM. rasoIno dhaMdho karanAra puruSa rahemAna vi. dayALu (2) 5. parama kRpALu paramezvara rasoI strI, (saM. rasavatI, apa, rasoI, prA. rasava) rahemiyata strI, kRpAdRSTi; rahemanajara (2) vi. rahemarUpa; rAMdhavAnI kriyA; rAMdhaNuM (2) rAdheluM ana; bhojana rahema mujabanuM; "kopenzaneTa' rihevAtuM nathI. rasoIghara na. rasoDuM; rasoI karavAnuM sthAna rahevAvuM a.kri. rahI zakavuM (2) cena paDavuM. udA. duHkhe rasoIpANI na. bhojana ke tene lagatuM kAma rahevAsa puM. rahevuM - vasavuM te (2) raheThANa rasoDAkharca na. rasoDAnuM khAdhAkharca; bhojanakharca rahevAsI-zI) vi. rahenAruM, rahIza; vatanI rasoDuM na. (saM. rasavatI, prA. rasavai+) rasoI karavAnI rahevuM kri. (saM. rati, prA. rahaI) vasavuM; nivAsa jagA; rasoIghara (2) rAMdhavAnI kriyA karavo (2) TakavuM; TheravuM (3) bAkI hovuM (4) jIvavuM; rasotpAdaka vi. rasavRtti janmAvanAruM jIvatA rahevuM (5) mAvuM; samAvuM (6) aTakavuM; rasotsava puM. AnaMda bharelo occhava karanAra thobhavuM (7) zAMta paDavuM; svastha thavuM (8) nokarIe rasodIpaka vi. (saM.) kAvyarasane AlaMbana dvArA khaDo lAgavuM (9) garbha rahevo (10) hovuM (bIjA zabdo raso dIpana na. (saM.) kAvyagata rasane khaDo karavAnI sAthe. udA. DhIlA rahevuM) (11) vartamAnakUdata sAthe vibhAvanI kriyA 'te kriyA cAlatI rahe che' e arthamAM udA. te ghera rasonmatta vi. (saM.) rasathI unmatta-gheluM baneluM; rasadheluM kAgaLa lakhato rahe che. (12) bIjA kriyApadanA rasormi strI. (saM.) rasanI ke rasika Urmi; rasanI lahera bhUtakRdaMta sAthe 'te kriyA pUrI karavI" e arthamAM. udA. rasollAsa paM. (saM.) rasano-rasanAno ullAsa-AnaMda te bolI rahyo. (13) bhUtakRdaMta sAthe te kriyA cAlu rasoLI strI. (saM. rasapUlikA, prA. rasaliA) zarIranI hovI e arthamAM. udA. huM vicArI rahyo chuM ke have sapATI upara UpasI AvelI gAMTha; varasoLI mAre zuM karavuM. rasto chuM. (phA. rAstaha) mArga; rAha (2) upAya; IlAja raheMTa 5. saM. araghaTTa, prA. riharTa, rahaTa) reMTa; rasmorivAja pu.ba.va. (a.) paraMparA; rUDhi vAvakuvAmAMthI pAvaThI upara ghaDA ke DolacAMnI mALA rassI strI. (saM. razmi, prA. rassi) rasI; doraDI dvArA pANI kADhavAnI yojanA ane samagra sAdhana rasso . raso; jADuM doraDuM rahesavuM saki. resavuM, cIrI nAkhavuM; katala karI nAkhavuM rahanasahana strI. (hi.) raheNIkaraNI; rItabhAta rahyuM vi., ud. ('rahevuM'nuM bhU.ka) nakAravAcaka vAkya rahanumA vi. (phA.) pathadarzaka; bhomiyo pachI, 'to bhale eTale thobhatuM', 'bhale ema na kare rahanumAI strI. (phA.) mArgadarzana; doravaNI evA bhAvano udagAra. udA, na Ave to rahyuM. na raharaha kri.vi. DUsakeDUsake (2DavuM) Ave to rahyo. (2) basa; rahyuMsahyuM rahasya na. (saM.) chUpo bheda (2) marma; tattva; gUDhArtha rahyuMsahya vi. bAkI baceluM-vadheluM; eajUThuM rahasyavAda paM. (saM.) vastu gUDha hoI svAnubhavano ja raLatara na. (raLavuM parathI) kamANI; kamAI (2) upArjana For Private and Personal Use Only
Page #696
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org raLavuM raLavuM sa.kri. (saM. ralati, prA. ralai) kamAvuM (2) upArjana karavuM raLAu vi. raLatuM; kamAtuM (2) napho thAya tevuM raLiyAta vi. ('raLI' uparathI) khuzI; prasanna (2) raLiyAmaNuM; suMdara raLiyAmaNuM vi. suMdara; raDhiyALuM; manohara raLI strI. khuzI; prasannatA (2) hoza; koDa TUMka vi. (saM.) garIba; rAMka (2) pAmara; tuccha raMkatA strI. (saM.) zaMka hovuM te; garabI hovuM te raMga puM. (saM., phA.) lAla, pILo vagere varNa ke tenI bhUkI ke tenuM pravAhI (2) paTa; asara (3) AnaMda; mastI; tAna (4) kaipha; nazo (5) prIti; sneha (6) AbarU; vaTa (7) raMgabhUmi; 'sTeja' (8) raNakSetra; samarAMgaNa (9) aphINano kasUMbo (10) dhanyavAda (11) tAna raMgaaMdhatA strI. raMgane oLakhI zakavAnI ke be raMga vacceno gge taphAvata pArakhavAnI AMkhanI azakti raMgakAma na. raMga banAvavAnuM ke raMgavAnuM kAma [karaNI raMgaDhaMga puM. (prAyaH ba.va.) bAhya dekhAva; rItabhAta; raheNIraMgata vi. raMgeluM (2) suzobhita raMgata strI. raMganI chaTA; ronaka (2) majA; AnaMda raMgatALI strI. harakhanA UbharAnI tALI [darzAvatuM raMgadarzI vi. (saM. raMgadarzana) raMganI zobhA ke majA-ronaka raMgadarzitA strI. (saM.) ronaka; zobhA raMgadarzitAvAda puM. juo 'romaeNnTisijhama' raMgadevatA strI. (saM.) nATyabhUminI adhiSThAtrA devI raMgadveSa chuM. alaga raMganA loko pratyeno dveSa ke judAIno bhAva raMganAzaka vi. (saM.) raMga dUra karanAruM raMganirdeza yuM.ba.va. juo 'raMgasaMketa' raMganI cUDI strI. raMgita cUDI paheranArI vadhU (2) bhAbhI raMganI roLa strI. ghaNo AnaMda raMgapaTa puM. (saM.) prakAzanA kiraNamAMthI amuka krama vAra varNa ke raMga judA paDI paTarUpe dekhAya te; 'spekTrama raMgapaMcamI strI. vasaMtapaMcamI raMgapANI na. kephI pINuM pIvuM te raMgabahAra strI. AnaMdanI reluMchela (2) tamAzo raMgabAjI strI. (phA.) mojamajA (2) gaMjIphAnI eka ramata raMgaberaMgI vi. vividha-bhAtIgaLa raMganuM raMgabhaMga puM. (saM.) AnaMdamAM bhaMga paDavo te raMgabhInuM vi. premamAM taraboLa raMgabhUmi(-mI) strI. (saM.) jenA upara nATaka thAya che te UMcI jagA (2) nATakazALA, nATyagRha raMgabheda puM. alaga varNanA loko pratye bhedabhAva; raMgadveSa raMgabhera kri.vi. harakhabhera; ullAsathI raMgAlaya raMgabhoga puM. (saM.) viSayabhoga raMgamahela puM. (saM.) bhogavilAsa mATe bAMdhela suMdara makAna (2) mahelano mukhya-beThakano khaMDa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir raMgamaMca puM. nATakazALA, raMgabhUmi: 'thiyeTara' raMgamaMcIya vi. (saM.) raMgamaMcane lagatuM raMgamaMDapa puM. utsava nimitte zaNagArelo maMDapa (2) raMgabhUmi (3) devamaMdirano khullo coka; cAcara raMgarakhuM vi., na. raMgane pakaDI rAkhe-pAko karI zake evuM dravya, jema ke, phaTakaDI; maoNrDanTa' raMgarasa puM. bhogavilAsa; premarasa (2) kaMkuno raMga raMgarasiyuM vi. bhogavilAsa karanAruM; vilAsI (2) AnaMdI bhogavilAsa raMgarAga puM. gAnatAna; mojamajA (2) tamAzo (3) raMgarAtuM vi. raMgIluM; mojI; rasika raMgarUTa puM. (i. rikruTa) lazkaramAM navo bharatI thanAra sainika raMgarUTI strI. lazkaramAM navI bharatI karavAnuM kAma raMgarUpa na. ghATa; dekhAva; suMdaratA (2) (lA.) AkRti raMgareja puM. (phA.) kapaDAM raMganAra; raMgAro raMgarejI strI. (phA.) raMgalAno dhaMdho raMgarogAna na. (prAyaH ba.va.) raMga ane rogAna (vagerenI suzobhitA) (2) raMgavAnuM kAma [roLayeluM raMgaroLa puM. atiAnaMda (2) vi. raMgathI taraboLaraMgalo puM. mazkaro; vidUSaka; hasAvanAro (bhavAI ke nATakamAM) raMgavihIna vi. (saM.) raMga vinAnuM; raMgahIna raMgavuM sa.phrI. raMga caDAvavo (upara copaDIne ke temAM boLIne) (2) mIThuM-maracuM bhabharAvavuM raMgazAlA(-LA) strI. (saM.) nATakazALA (2) raMgavAnuM kArakhAnuM (3) raMgATInuM makAna [kaLA raMgasaMketa puM. bhajavaNI ane maMcana vize nATakakAre nATakamAM karela sUcana ke nirdeza; raMgasUcana raMgasUcana na. juo 'raMgasaMketa' raMgahIna vi. (saM.) raMga vinAnuM raMgAI strI. raMgavAnI majUrI (2) raMgavAnI saphAI ke raMgATa chuM. raMgavAnuM kAma ane kaLA raMgATakAma na. kApaDa raMgavAnuM kAma raMgATiyuM vi. raMgATa saMbaMdhI; raMgATI raMgATI strI. raMgATa (2) raMgavAnuM kArakhAnuM raMgATI puM. raMgareja; raMgAro raMgADuM, (-Do) puM. raMga ogALavAnuM kUMDuM (2) moTuM vAsaNa raMgAmaNa na. (-NI) strI. raMgavAnI majUrI (2) raMgavAnuM kArya [karanAra; raMgareja raMgAro puM. (saM. raMgakAra, prA. raMgaAra) raMgavAnuM kAma raMgAlaya na. (saM.) raMgamaMca, raMgabhUmi; 'thiyeTara' For Private and Personal Use Only
Page #697
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir raMgA 68 0 (rAkA raMgAnuM vi. raMgavALuM, raMgIna gaNikA (3) gaMjIphAnuM rANInuM patuM raMgita vi. raMgeluM raMDIbAja vi. vezyAnA chaMdamAM paDeluM; vyabhicArI raMgI vi. saM. raginu) raMganuM zokhIna (2) (samAsamAM raMDIbAjI strI, raMDIbAjapaNuM; vezyAbAjI; chInALuM cheDe) raMgavALuM. udA. "bahuraMgI' (3) AsaktivALuM raMtideva puM. (saM.) prasiddha dAnavIra caMdravaMzI rAjA raMgI strI, eka jAtanI lAla mATI ke tenuM kUMDuM raMdavuM sakri. raMdo mArI sApha karavuM-lIluM karavuM raMgIkaraNa na. (saM.) raMgavihInane raMgavALuM karavuM te raMdAmaNa(-NI) na., strI. rado pheravavAnI majUrIraMgItiyuM na. suthAranuM raMgInuM corasa khAnuM | mahenatANuM ke tenuM kAma ojAra; raMdho raMgIcaMgI vi. manamojI raMdo . (phA.) lAkaDuM cholI lIsuM karavAnuM eka sutArI raMgIjaMgI vi. AnaMdI; zokhIna raMdhavArI strI. ("rAMdhavuM" uparathI) rasoiyaNa raMgIna vi. (phA.) raMgeluM; raMgavALuM (2) mojIluM raMdhAvuM a.kri. "rAMdhavuM'nuM karmaNi (2) kAma siddhi thavuM; raMgInatA (phA, saM.) raMgInI strI, raMgIpaNuM phAvavuM; lAbhavuM raMgabhaMgI vi. riMga + bhaMga) raMgIluM ane vyasanI (2) raMdho . raMdo (sutAranuM ojAra) raMgarasiyuM: vilAsI raMdhita vi. (saM.) rAMdheluM raMgIluMvi. (saM. raMga= illA prA. ragillI AnaMdI; mojI; raMdhra na. (saM.) chidra; kANuM (2) doSa; kalaMka; DAgha rasiyuM (2) suMdara; khUbasUrata (3) izakabAja; icchI pratA strI. (saM.) chidrALu hovApaNuM raMgecaMge kri.vi. vinA takarAre, khuzIthI raMbhaNa (saM.) (-) na. cuMbana (2) AliMgana raMgoLI strI. (saM. raMgAvalI, prA. raMgAvalI) jamIna para raMbhaNa na. (saM.) gAyanuM bhAbharavuM te raMga pUrI pADelI bhAta ke te pADavAnuM eka ojAra raMbhA strI. eka apsarA (2) suMdara strI (3) keLa raMca vi. raMja, jarA; thoDuM (2) tadana (3) tuccha raMbhAphaLa na. keLuM paMcAMdIkAmanuM eka ojAra raMja strI. (phA.) duHkha; kheda, dilagIrI (2) aphasosa raMbho chuM. hAthAvALuM khodavAnuM (koza jevuM) ojAra (2) raMjaka strI. baMdUka phoDavA mATe tenA kAna para mUkelo jarA saMbhoru vi. strI. (saM.) keLa jevA sAthaLa vALI suMdara strI jeTalo dArU (2) palIto; uzkeraNI rApuM. (saM. rAjA, apa. rAu, rAA) rAjA (udA. rAnavaghaNa) raMjaka vi. raja; thoDuM rijaka (2) puM. raMgareja; raMganAra rAiTa vi. (i.) sAcuM; kharuM (2) jamaNuM (2) paM. hakka raMjaka vi. (saM.) khuza kare tevuM (samAsane cheDe) udA. mano- rAiTara vi. puM. (i.) lekhaka raMjana na. (saM.) khuza karavuM te (2) raMgavuM te rAITiMga na. (I.) lakhavuM te [vAnI bAMdhelI thokaDI raMjana vi. manoraMjaka rAiTiMga peDa na. (i.) korA kAgaLonI patro vagere lakharaMjanIya vi. (saM.) AnaMda ApavA jevuM rAkhatuM na. rAI caDAvelA dahIMmAM phaLanI bArIka kacuMbara raMjavuM sa.ki. (saM. ) raMjita (khuza) karavuM (2) du:kha nAkhI banAvelI vAnI pAmavuM; duHkhI thavuM rAIphala strI. (i.) eka jAtanI baMdUka raMjavuM akri. (phA. raM) dukhI karavuM; pIDavuM; kanaDavuM rAisamila strI. (iM.) cokhA chaDavAnuM kArakhAnuM raMjADa kuM., strI. ('raMja' uparathI) bagADa; nukasAna (2) rAI strI. (saM. rakta = tAMbu uparathI) rAvatI, ghareNAmAM tophAna; mastI (3) kanaDagata; saMtApa; kaleza vaparAtuM reNa (paMkti. udA. vanarAI raMjADavuM sakri. raMjADa karavI (2) kanaDagata karavI rAI strI, (saM. rAji, prA. rAiA) (samAsamAM) zreNI; raMjADI vi. raMjADa karanAruM rAI strI. (saM. rAjikA, prA. rAI) eka jAtanAM raMjita vi. (saM.) regita; raMgAyeluM; raMgeluM (2) prasanna; masAlAnAM bI niAkhavAM te AnaMdita (3) Asakta; anurakta rAImIThuM na. najara utAravA rAImIThuM utArI agnimAM raMDa vi. (saM.) vAMjhiyuM (2) dhutAruM rAunDa (i.) vi. goLa (2) puM. goLAkAra (2) cakkara raMDavo . (saM. raMDApati, prA. raMDavAM) strIvaza puruSa; levuM te nAmarada (2) rAMDelo puruSa; vidhura rAunDa-Tebala-kaoNnpharansa strI. (i.) aneka netAo ekaThA raMDA strI, (saM.) rAMDa, raMDI (eka gALa) maLI mahattvanA carcAspada viSayonI carcA karavAnI raMDApo 5. vidhavApaNuM; vaidhavya pariSada [(2) rAjaputra raMDAvavuM sakri. "rAMDavuM'nuM preraka rAUta puM. (saM. rAjaputra, prA. rAutta) vIra-bahAdura puruSa raMDAvuM a.kri. "rAMDavuM'nuM karmaNi rAkA strI. (saM.) paDavAnA bhAga sivAyanI zuddha raMDI strI. nAcavA-gAvAno dhaMdho karatI strI (2) vezyA pUnamanI rAtri For Private and Personal Use Only
Page #698
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rAkApati, rAkeza 68 1 [rAjatilaka rAkApati, rAkeza paM. (saM.) caMdra; caMdramAlikSaNavALo mANasa rAcavuM akri. (saM. jayate, prA. racai) rAjI thavuM (2) rAkSasa yuM. (saM.) dAnava, daitya; asara (2) rAkSasa jevA zobhavuM; suMdara dekhAvuM (3) lIna thavuM; magna thavuM rAkSasI vi. rAkSasanuM (2) rAkSasanA jevuM; gaMjAvara; rAja puM. (phA.) rahasya; gupta bAbata vikarALakUra riyo dAMta rAja puM. (saM. rAjanuM) rAjA (2) samAsamAM "rAjA'nuM rAkSasI strI, rAkSasanI strI (2) rAkSasa strI (3) kUta- pUrvapadamAM thatuM saMskRta rUpa. udA. rAjamahela rANI strI. moDhAmAMno kUtarIyo dAMta, rAkSasI rAja na. rAjya rAkha strI. (saM. rakSA, prA. rakakhA) rAkhoDI; bhasma rAjacaMga na. (saM.) rAjayanuM aMga; rAjayano vibhAga rAkha strI. rakhAta rAja-Aropa chuM. (saM.) rAjaya pratyenA gunAno Aropa; rAkhaDI strI. (saM. rakSA, prA. rakhkhA) aniSTathI bacavA ipIcamenTa suilatAnI (2) akasmAta kAMDe bAMdhavAmAM Avato doro (jema ke, baLevane divase rAjakadaivaka na. rAjayano tathA IzvarI kopa; AsamAnI bahena ke gora bAMdhe che te) rAjakanyA strI. (saM.) rAjakuMvarI; rAjakumArI rAkhaNa(vahAra(-2)) vi. rAkhanAruM; rakSaNa karanAruM di rAjakartA chuM. (saM.) rAjya karanAra; rAjA rAkhadAnI strI, bIDInI rAkha vagere rAkhavAnuM pAtra; "aiza- rAjakarmacArI chuM. (saM.) sarakArI nokara; rAjya sevaka rAkhavuM sakri. (saM. rakSati, prA. rakakha) ramavuM; sAcavavuM; rAjakavi paM. rAjAno mAnya ke Azrita kavi riAjanIti pALavuM; bacAvavuM (bola, mAna) (2) saMgharavuM (3) rAjakAjapuM. rAjayane lagatuM kAmakAja, sarakArI kAmakAja (2) dhAraNa karavuM; batAvavuM (dayA, jora) (4) hovA devuM; rAjakAraNa na. rAjayavahIvaTa; poliTiksa' rahevA devuM (kAyama rAkhavuM) (5) kharIdavuM; upayoga rAjakAraNI vi. rAjakAraNane lagatuM (2) . rAjakAraNamAM mATe pAse rahe ema karavuM (2) ADA saMbaMdha mATe bhAga lenAra mANasa potAnuM karavuM (parastrI ke parapuruSane) (7) anya rAjakArabhAra !. rAjakAja; rAjayano vahIvaTa kriyApadanA (bhUtakALanA) rUpa sAthe sAtatyano artha rAjakArabhArI chuM. pradhAna; vajIra; maMtrI (ra) mutsadI batAve. udA. jhAlI rAkhavuM; lakhe rAkhavuM. rAjakArabhAruM na. rAjakAja; rAjavahIvaTa rAkhI strI. (saM. rasikA, prA. rakhiA) juo "rAkhaDI rAjakIya vi. rAjA ke rAjya saMbaMdhI; "paoNliTikala' rAkhoDavuM sakri. anAjane rAkha caDAvavI; rakheLavuM rAjakIya kedI . rAjadrohane kAraNe kedamAM pUravAmAM rAkhoDiyuM vi. rAkhoDInA raMganuM Avelo rAjakAraNI puruSa rAkhoDI strI, bhasma; rAkha rAjakuTuMba na. (saM.) rAjakula; rAjAnuM kuTuMba rAkhoDI vi. rAkhoDiyuM rAjakumAra chuM. (saM.) rAjAno dIkaro; rAjaputra; kuMvara rAkhoDI strI, rAkha rAjakumArI strI. rAjAnI dIkarI; rAjakanyA; kuMvarI rAga paM. (saM.) moha; mamatA; Asakti (2) gamo; meLa; rAjakula (saM.) (-La) na. rAjAnuM kuTuMba banata (3) krodha; gusso (4) lAla raMga (5) rAjakuMvara kuM. rAjakumAra; rAjaputra manoraMjana thAya tevI gAvAnI rIta (da) avAja; sUra rAjakuMvarI strI. rAjakumArI; rAjakanyA rAgaDo !. lAMbo sAda (gAvAno ke raDavAno) rAjakedI puM. rAjakIya kedI (2) rAjadrohane kAraNe kedamAM rAga(-gi)NI strI. (saM. rAgiNI) rAganI strI (dareka pUravAmAM Avela kedI - rAganI cha manAya che.) (2) rAganI peTA-jAti rAjakrAMti strI, rAjasattAnI UthalapAthala - pherabadalI rAgadveSa pu.ba.va. prIti ane IrSyA Asakti-rAga rAjagaro chuM. eka jAtanuM pharALanuM anAja rAgaprakopa chuM. (saM.) rAganI atizayatA; atizaya prabaLa rAjagAdI strI. rAjAnuM siMhAsana rAmAvega puM. iM.) utkaTa Asakti; "pazana rAjaguru chuM. (saM.) rAjAno gora-purohita rAgiyatA strI. (saM.) rAga gAvAnI Dhaba-paddhati; 'melaDI rAjagora paM. rAjaguru (2) brAhmaNanI eka aTaka rAgI vi. (saM. rAginuM) premI; anurakta (2) saMsArI rAjaghATa puM. (saM.) dilhImAM jamanA-kinAre AveluM eka (3) raMgeluM; raMgAyeluM dhAma (gAMdhIjInI samAdhinuM sthAna) rAghava chuM. (saM.) raghuno vaMzaja (2) zrIrAma rAjacihna na. (saM.) mugaTa, chatra, cAmara, daMDa vagere rAca na. ojAra (2) rAcaracIluM, gharavakharI (3) vAsaNa rAjAnAM cihna (2) bhaviSyamAM rAjA thaze evuM (4) . sALamAM jenA vatI tANo UMco nIco thAya sUcavatAM keTalAMka sAmudrika cihna (3) rAjAnA che te, dorIthI gUMthelI banAvaTa sikkAnI chApa [TIluM-tilaka-cAMllo rAcaracIluM na. gharano sarasAmAna; "pharnicara rAjatilaka na. (saM.) rAjayAbhiSeka vakhate rAjAne karAtuM For Private and Personal Use Only
Page #699
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org rAjadarabAra rAjadarabAra puM. rAjAne rahevAnuM ane darabAra bharavAnuM moTuM makAna 68 2 rAjadaMDa puM. (saM.) rAjAno daMDa; eka rAjacihna (2) rAjAe karelI zikSA (3) rAjAnI sattA rAjadUta puM. (saM.) rAjAno-rAjayano elacI, 'eNmbeseDara' (2) moTara sAikalano eka prakAra rAjadUtabhavana na. (saM.) rAjadUtanuM kAryAlaya tathA nivAsanuM sthAna; elacIkacerI; 'embesI' rAjadautya na. (saM.) rAjadUtanuM kAma ke pharaja rAjadroha puM. (saM.) rAjA ke rAjyano droha rAjadrohI vi. (2) puM. (saM.) rAjadroha karanAra rAjadvAra na. (saM.) rAjAnA mahelano daravAjo (2) rAjadarabAra [rAjakAraNIya rAjadvArI vi. rAjA ke rAjya saMbaMdhI; rAjakIya (2) rAjadharma puM. (saM.) rAjAno dharma; rAjAnuM kartavya rAjadhAnI strI. (saM.) rAjA raheto hoya evuM ke rAjyanuM mukhya zahera; pATanagara rAjana puM. rAjA (saMbodhana) (2) rAjA [berajo; rALa rAjana puM. (iM. rejhina) eka jhADamAMthI nIkaLato rasa; rAjanagara na. rAjadhAnI; mukhya mahera rAjanIti strI. (saM.) rAjazAsananI nIti ke vidyA rAjanItijJa vi. (saM.) rAjanItinuM jANakAra - temAM catura (2) rAjakAraNI rAjanItizAstra na. (saM.) rAjyanuM nItizAstra; 'paoNliTiksa' rAjanaitika vi. rAjanItine lagatuM; 'poliTikala' rAjapatra na. (saM.) rAjyanI samAcArapatrikA; 'gaeNjheTa' rAjapatrita vi. (saM.) gaeNjheTamAM prasiddha-nirdeSita thayeluM ke karAyeluM rAjapATa na. rAjagAdI rAja(-jya)pAla puM. rAyano pAlaka puruSa; 'gavarnara' rAjaputra puM. (saM.) rAjakumA2; rAjakuMvara rAjaputrI strI. (saM.) rAjakumArI; rAjakuMvarI rAjapuruSa puM. (saM.) rAjAno nokara ke amaladAra (2) rAjakAraNI rAjapUta rajapUta rAjaprakaraNa na. rAjakAraNa rAjapramukha puM. rAjyonA ekamano baMdhAraNIya vaDo-pramukha rAjabaMdhAraNa na. rAjyanuM baMdhAraNa rAjabIja vi., puM. rAjAnA vaMzamAM janmeluM (mANasa) rAjabhakta vi. (2) puM. rAjAno bhakta rAjabhakti strI. rAjA pratyenI saMpUrNa vaphAdArI rAjabhavana na. (saM.) rAjAno mahela; rAjyapAlanuM ke gavarnaranuM nivAsasthAna rAjabhaMDAra puM. rAjA ke rAjyano khajAno; rAjakoza Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir | rAjasa rAjabhAga kuM. rAjA ke tAlukadAre kheDUta pAsethI levAno khetInI upajano bhAga sittAvAra bhASA rAjabhASA strI. rAjyanI - tenA kAmakAja ane vahIvaTanI rAjabhoga puM. (saM.) vaiSNava maMdiramAM baporano eka bhoga tathA tenAM darzana rAjamahela puM. rAjAno mahela rAjamahora strI. rAjAno sikko [pAsa AvelAM rAjya rAjamaMDaLa na. rAjAonosamudAya (2) koI rAjyanI Asa rAjamAtA strI, rAjAnI mAtA rAjamAna rAjezvarI vi. (saMkSepamAM rA. rA.) je puruSane kAgaLa lakhAto heya tene uddezIne vaparAtuM vizeSaNa rAjamAnya vi. rAjAe mAneluM; pratiSThita (2) rAjya baMdhAraNathI mAnya; 'konsTiTyuzanala' rAjamArga puM. (saM.) dhorI rasto (2) sArvajanika rasto rAjayoga puM. (saM.) pataMjalie varNavelo aSTAMgayoga (2) rAjA thAya tevo grahono yoga (janmakuMDaLImAM) rAjayogI puM. (saM.) rAjayoga jene siddha che tevo yogI rAjarakSaka puM. (saM.) rAjAnI sagIraavasthAmAM tenA taraphathI rAja calAvanAra adhikArI; 'rijanTa' (2) rAjAno aMgarakSaka rAjaratna puM. rAjyanA ratna jevo puruSa - eka jUno ilakAba rAjaramata strI. rAjakAraNI dAvapeca, yuktiprayukti (2) rAjakhaTapaTa (3) rAjakIya kAvAdAvA rAjarAjezvara puM. rAjAono rAjA; mahArAjAdhirAja rAjarANI strI. rAjAnI strI; paTarANI rAjarIta(-ti) strI. (saM.) rAjAnA darabAranI rItabhAta rAjaroga puM. kSaya; 'TI.bI.' (AcAravALo rAjA rAjarSi puM. (saM.) kSatriya vaMzano RSi (2) RSinA jevA rAjalakSaNa na. (saM.) rAjicahna [patrikA rAjalekha puM. (saM.) rAjAno lekha; DhaMDhero; AjJApatrarAjavahIvaTa puM. (saM.) rAjyano vahIvaTa; rAjakArabhAruM rAjavahIvaTadAra puM. rAjavahIvaTa karI jANanAra rAjavidyA strI. (saM.) rAjanIti (2) sarva vidyAomAM uttama vidyA [rAjA jevo bhAgyazALI mANasa rAjavI vi. rAjAne chAje tevuM; rAjasI (2) puM. rAjA (3) rAjavuM a.kri. (saM. rajayate, prA. raja) prakAzavuM; zobhavuM; suMdara dekhAvuM rAjavaida(-gha) puM. moTo prakhyAta pratiSThita vaidya rAjazAsana na. rAjAnI AjJA pramANe rAjya calAvavuM te (2) rAjA nAraphate cAlato rAjavahIvaTa; 'maoNnArkI' rAjazAstra na. (saM.) rAjanItizAstra rAjAzAhI strI. rAjAnI marajI pramANe cAlato rAjya vahIvaTa; rAjAzAhI; 'maoNnArko' rAjasa vi. (saM.) 2oguNavALuM ke tene lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #700
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir kuzaLa rAjasattA 68 3 [ rAtavALI rAjasattA strI. rAjAnI ke rAjayanI sattA (2) rAjya rAjyanIti strI. rAjya calAvavAnI vidyA: daMDanIti calAvanAra sattA rAjasattA saMbaMdhI rAjyapaddhati strI. (saM.) rAjaya calAvavAnI paddhati-rIta rAjasattAka vi. jemAM rAjAnI sattA cAlatI hoya tevuM (2) rAjyapAla S. (saM.) rAjapAla (2) rAjayano baMdhAraNIya rAjasabhA strI. rAja-sasaMda; saMsada (2) rAjAono vaDo"gavarnara' darabAra (3) khAsa varganA lokonA pratinidhionI rAjyaprakaraNa na. rAjakAraNa (2) rAjyane lagatA viSaya dhArAsabhA; "kAunsila oNpha sTeTa rAjyaprakaraNI vi. rAjaya prakaraNa saMbaMdhI rAjasI vi. rAjAne yogya udA. rAjasI ThATha (2) rAjasa rAjyabaMdhAraNa na. rAjataMtranuM baMdhAraNa - te calAvavAnAM rAjasUya yuM. (saM.) sarvopari rAjA vaDe potAnA dhArAdhoraNa ke teno kAyado sittAvAra bhASA rAjayAbhiSeka vakhate karAto eka yajJa sarvisa rAjyabhASA strI. (saM.) rAjabhASA (2) rAjavahIvaTanI rAjasevA strI. (saM.) rAjayanI sevA ke nokarI; pablika rAjyarasika vi. (saM.) rAjyanI bAbatamAM rasa letuM- temAM rAjasthAna na. eka dezI rAjaya (2) jUno rAjapUtAnA [vijayanI kIrti-gaurava rAjasthAnI vi. rAjasthAnanuM (2) strI. rAjasthAnanI bhASA rAjyalamI strI. rAjAnI zobhA-vaibhava-aizvarya (2) rAjasva na. (saM.) rAjAnuM ane rAjayanuM dhana rAyelobha puM. (saM.) rAjya meLavavAno lobha rAjahaMsa yuM. (saM.) lAla cAMca ane pagavALo eka jAtano rAjayavahIvaTa pu. rAjavahIvaTa; rAjakArabhAra haMsa; "svAna rAjA karavo) rAjyavyavasthA strI. rAjayabaMdhAraNa (2) rAjakArabhAra rAjA ki.vi. (lA.) olavAI jAya tema (udA. dIvo rAjyavyavahAra puM. rAjyanuM kAmakAja rAjA chuM. (saM.) rAjaya karanAra puruSa; rAjavI (2) rAjAnI rAjyazAstra na. rAjaya saMbaMdhI zAstra; "poliTiksa' saMjJAnuM patuM (gaMjIphAmAM) (3) bhoLo ne udAra rAjyasabhAstrI, rAjasabhA, vidhAnasabhA tei ke tenI vidhi svabhAvano mANasa rAjyAbhiSeka puM. (saM.) rAjAne rAjagAdI upara besADavuM rAjAjJA strI. (saM.) rAjAno hukama rAjyArohaNa na rAjaya upara besavuM te (2) rAjayAbhiSeka rAjApurI strI, kerInI eka jAta ane tenuM vRkSa ['monArkI rAjyAzraya paM. (saM.) rAjayano Azraya - AdhAra ke Teko rAjAvAda 5. rAjA ja zAsaka hovo joIe evo mata-siddhAMta; rAjyasana na. (saM.) rAjagAdI; rAjasihAsana rAjAvAdI vi. (saM.) rAjAvAdamAM mAnanAra rAjha 5. (phA.) marma; bheda; rahasya [(3) phariyAda rAjAdhirAja puM. rAjAono rAjA; mahArAjA rADa strI. (saM. rATi, prA. rADi) cIsa; bUma (2) kajiyo rAjita vi. (saM.) alaMkRta; zobhita rADa(-DA)rADa strI. rADa upara rADa pADavI te ke bUmAbUma; rAjiyo 5. rAjA (pa.) (2) marelAne udezI kUTatI vakhate cIsAcIsa [(3) bara gAvAnuM gIta; marasiyo rAhuna. juvAra bAjarI ke sarakaTano vADhelo sAMTho (2) tIra rAji(-jI) strI. haroLa; paMkti rADo pu. juvAra bAjarIno sAMTho rAjI vi. (a.) prasanna; khuza (2) saMmata; sahamata rANI strI. (saM. rAjJI, apa. rANia) rAjAnI strI (2) rAjIkhuzIstrI, kuzaLatA, sahIsalAmatI (2) svecchA; hoMza strI rAjakartA (3) gaMjIphAnuM pANInuM patuM rAjInAmuM na. nokarImAMthI chUTA thavAnI athavA dAvA rANIjAyuM na. rANInuM saMtAna vageremAM koI paNa bAbatamAM haTI javAnI rAjIkhuzI rANIvAsa puM. raNavAsa; aMtaHpura; janAno darzAvatuM lakhANa rANuM vi. (saM. rAjan parathI vikasela rANaka, prA. rANA) rAjIpo chuM. khuzI; prasannatA guma thaI gayeluM; bujhAyeluM (dIvA mATe) rAjIvalocana vi. kamaLa jevAM locana - AMkhovALuM rANuMdhaba vi. sAva rANuM; taddana aMdhAruM giolo rAjezrI vi. udAra; doluM; rAjA jevuM rANo puM. (saM. rAjAnaka, apa. rANA) rAjapUta rAjA (2) rAjezvara, rAjendra puM. (saM.) rAjAdhirAja rAta paM. (da. rIa) vALaMda (vANaMdanuM mAnavAcaka rAzI strI. (saM.) rANI (2) sUryapatnI rannAde cilaNa saMbodhana) rAjaya na. (saM.) rAjAnI hakUmatano pradeza (2) sattA; rAta strI. (saM. rAtri, prA. ratti) rAtri; rajanI rAjayakartA(-7) paM. (saM.) rAjaya karanAra; rAjA; zAsaka rAtajanuM vi. rAte ujAgara karanAruM rAyakAla (saM.) (-La) . rAjayano samaya-kArakirdI rAjago pu. rAte jAgaraNa karavuM te (jaina) rAjyakrAMti strI. rAjaya ke rAjasattAnI UthalapAthala rAtaDiyo DuM. rAtI juvAra (2) rAtA raMgano eka paththara rAjyataMtra na. (saM.) rAjayanuM taMtra rAta(dahADo, odivasa) kri.vi. rAtre ne divase; haMmezAM rAjayadhurA strI, (saM.) rAjayanI javAbadArI rAtapALI strI. rAtanI pALI; rAte paNa kAma cAlavuM te For Private and Personal Use Only
Page #701
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rAto 684 (rAmarasa rAtaba strI. (a.) roja niyamita pUruM pADavAnuM ke levAnuM rAE vi. (saM. rAsabha parathI) gAmaDiyuM (2) aNaghaDa; sIdhuM (2) dararojanuM maLatuM bhaththu asaMskArI rAtarANI strI, eka phUlachoDa; lajAmaNI rAbho chuM. jADo; hRSTapuSTa mANasa (2) gAmaDiyo (3) rAtavarata kri.vi. game te vakhate miATe rahevuM te rAma puM. (saM.) dazaratha rAjAnA putra; rAmacaMdra (2) rAtavAso kuM. rAte kyAMka mukAma karavo ke khetaramAM cokI jamadagni putra parazurAma (3) baLadeva; baLarAma (4) rAtivAra puM. chello dAva lenAro chokaro paramezvaranuM eka nAma (5) jIva; dama; hoza (6) rAtuM vi. (saM. raktaka, prA. rattaa) lAla raMganuM (2) vartamAna kRdaMtane aMte lAgatAM "te kriyA karavAnI Asakta; rata; lIna (samAsane cheDe. udA. raMgarAtuM) TevavALuM - masta mANasa evo artha sUcave che. udA. rAtuMcaTaka, rAtuMcoLa (tuM + saM. cola = rAtA raMganuM bhamatArAma (7) "te vargamAM moTuM' e artha batAvavA majITha) vi. khUba rAtuM; tadana lAla nAmanI pahelAM mukAya che. udA. rAmakuMDALuM vagere (2) rApILuM vi. uzkerAyeluM; AkaLuM; chaMcheDAyeluM Ano (vyAja) (9) ghaDiyA; pADA rAtmAnuM vi. hRSTapuSTa ne AnaMdanuM rAmakahANI strI, vItakakathA; duHkhanI kahANI rAte kri.vi. rAtrie; rAtane samaye rAmakI strI. (hi) bAvI; sAdhunI strI; sAdhurI rAtorAta ki.vi. rAte ne rAte; rAtavakhate; ratovAI rAmakuMDALuM na. moTuM kUMDALuM rAtri, (-trI) strI. (saM.) sUrya Athame ne Uge tenI rAmacaMdra puM. (saM.) dazarathanA putra; rAma vacceno samaya; rAta; nizA rAmajaNI(nI) strI. (saM. rAma + janI) nAcanArI; rAtrikAla(-La) puM. (saM.) rAtrinA samayano gALo gaNikA (2) devadAsI prakAranI strI rAtri(-trI)caryA strI, (saM.) rAtre pharavuM te; rAte karavAnI rAmaThAThiyuM na. bhAMgItUTI jUnI vastu - kriyA (2) rAtanI rona kei mAnapAna rAmaDoLI strI. ThAThaDI; nanAmI; zabavAhinI rAtri(-trI)bhojana na. (saM.) rAte jamavuM te; rAtanuM jamaNa rAmaDhola pu. moTuM nagAruM rAtri(-trI)zAlA(-LA) strI, rAte kAma karatI nizALa rAmaNa strI. ('rAmAyaNa" uparathI) pIDA; ApadA; Aphata (dhaMdhAdArI mATe); "nAITa skUla" rAmaNadIvo . (saM. laMbanadIpaka, laMbanadIa) varaghoDAmAM rAtre ki.vi. rAte; rAtrie pirama anurAgiNI kanyA varanI mAtA maMgaLano divo le che te; lAmaNadIvo rAdhA strI. (saM.) vRSabhAnu gopanI kanyA; zrIkRSNanI rAmatulasI strI. (kRSNa = kALIthI judI evI) eka tulasI rAdhA(kAMta, 0ramaNa, vallabha) paM. zrIkRSaNa preimALa rAmadavAropuM. (saM. rAma+dvAra) rAmanuM maMdira (2) dharmazALA rAdhAgAMDuM vi. rAdhA jevuM gAMDuM, premaviThThala; vevaluM; rAmadAsa puM. mahArASTranA eka suprasiddha saMta rAdhAcaMpo . camelIno choDa rAmaduvAI strI. rAmanA nAmanI ANa rAdhikA strI. (saM.) rAdhA rAdhA dvArA pAlita) rAmadUta chuM. (saM.) vAnara (2) hanumAna rAdheya puM. (saM.) karNa (dhRtarASTranA sArathi adhirathanI patnI rAmadvAro . rAmanuM maMdira (2) dharmazALA rAna na. (saM. araNya, prA. ranna) jaMgala; vagaDo (2) rAmadhaNa na. dhaNI vinAnI rakhaDatI gAyonuM ToLuM ujjaDapradeza [(3) gamAra (4) aNaghaDa; akasabI rAmadhUna strI. rAmanAmanI dhUna - jorathI ja rAnaTI, (-vI, -) vi. jaMgalI; vagaDAu (2) asabhya rAmanavamI strI. (saM.) caitra suda noma; rAmacaMdrajIno rAnI vi. jaMgalI; jaMgalavAsI janmadivasa rAnIparaja strI. (saM. araNya, prA. raNa + saM. prajA) rAmanAma na. rAmanuM-prabhunuM nAma riAmanAmI rAnI pradezamAM vasatI AdivAsI jAta rAmanAmithuM na. rAmanAmavALuM gaLAnuM eka ghareNuM (2) rApha, (Do) puM. (saM. rapha, prA. rapha) sApa ke uMdaranuM rAmanAmI na. jenA para rAmanAma chApyA hoya tevI picheDI dara (2) kIDI, UdhaI vagerenuM upara pocI mATInA rAmapagaluM na. rAmanAM pagalAMvALuM mInAkArI ghareNuM DhagalAvALuM dara rAmapAtra(nara) . baTeruM; zako rAba, (DI) strI. (saM. rabbA, da. rabbA) ukALIne jADo rAmaphaLa na. eka phaLa karAto zeraDIno rasa (2) loTa zekI gaLAza nAkhI rAmaphaLI strI. rAmaphaLanuM jhADa kareluM eka garama pAtaLuM pINuM rAmabANa na. kadI niSphaLa na jAya tevuM rAmanuM bANa (2) rAbAthANuM na. ADIavaLI paDelI cIjavastuo vi. niSphaLa na nIvaDe tevuM; amogha rAbeto chuM. (a. rAbitaha) dhAro; rivAja; rIta rAmabharU-ro, ro) so pu. rAmano bharoMso-zraddhA rAbhaDuM vi. bharyA zarIravALuM; hRSTapuSTa rAmarasa puM. rAmanI bhaktino AnaMda (2) mIThuM, lUNa For Private and Personal Use Only
Page #702
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rAmarAja(-jya) huM 85 [ rASTrapitA rAmarAja(-) na. rAmacaMdrajInuM rAjaya (2) tenA jevuM rAvaNiyo chuM. (rAvaNuM' uparathI) gAmano cokIdAra; nyAyathI calAvAtuM sukhI rAjya gAmano corAno havAladAra rAmaroTI zrI. rAMdhelA annanI bhikSA (2) mAlapUo/maMDaLI rAvaNuM na. (saM. rAjakula, prA. rAula = rAjagRha; darabAra) rAmalIlAstrI. rAmanI kathAnuM nATaka(ra) pharatAnaTonInATaka- rajapUta ThAkoranI mijalasa (2) ThAkoranuM mRtyu aMge rAmA strI. (saM.) strI (2) suMdara strI zoka manAvavA lokAIe javuM te (3) gAmanI nAta rAmAnaMda 5. rAmAvata saMpradAyanA sthApaka, prasiddha vaiSNava ke paMca bheguM thavuM te (4) sipAIone rahevAnuM ThekANuM AcArya, sahajAnaMda svAmInA e guru rAvata vi. (saM. rAjaputra, prA. rAunta = rAjaputra, kSatriya) rAmAnuja, (jAcArya) 5. (saM.) viziSTAdvaitanA pravartaka paM. ghoDAvALo (2) ghoDesavAra yoddho (3) vi. prasiddha vaiSNava AcArya bAhoza, cAlAka (4) zUravIra rAmAyaNa na. (saM.) zrIrAmanI jIvanakathA (2) vItakakathA rAvatI strI, ghareNAmAM vaparAtuM reNa; halakI dhAtunI raja (3) lAMbI vAta; TAyeluM (4) strI. muzkela kAma; rAvaLiyo S. (saM. rAjakula, prA. rAula uparathI) e rAmaNA kahenAra nAmano jAtano AdamI khAnuM rANIvAsa rAmAyaNI vi. rAmAyaNane lagatuM (2) rAmAyaNanI kathA rAvaLuM na. rAvaNuM (2) rAjadarabAra; rajavADo (3) janAnarAmAvatAra 5. (saM.) viSNuno rAmarUpe avatAra rAza strI. (saM. rAzi) bhAgIdArI (2) vyAjamudala (3) rAmI 5. (saM. ArAma = bagIco uparathI) mALI sarAsarI (4) rAzithI maLatAM jAti, guNa, svabhAvavagere rAmezvara na. (saM.) dakSiNanuM eka tIrthadhAma rAza . Dhagalo (2) jaththo [(2) lagAma; acheDo rAmaiyuM na. rAmapAtra; zakoruM rAza strI. (saM. razmi, prA. rasti) doraDuM (16 hAthanuM) rAmaiyo 5. suMDha vinAno pANI kADhavAno kosa rAzavA kri.vi. gADAnA baLadanI rAzanA mApa (soLa rAmo chuM. (saM. rAma uparathI) gharakAma karanAra nokara; "ghATI' hAtha)nA aMtare (muMbaI); gharaghATI [paTAvALo rAzi chuM. (saM.) Dhagalo(2) gaNitano AMkaDo (3) strI. nakSarAmozI(-sI) . paheregIra; cokiyAta (2) sipAI; tranAM bArajhUmakhAMmAMnuM pratyeka (meSa, vRSabha, mithuna, karka, rAya strI. (phA.) dhAraNA; abhiprAya; mata siMha, kanyA, tulA, vRzcika, dhana, makara, kuMbha ane mIna) rAya paM. (saM. rAjA, prA. rAyA) rAjA (2) dhanavAna mANasa rAzicakra na. (saM.) rAzimaMDaLa (3) keTalAMka vizeSanAmonA aMtamAM Ave che. udA. rAzI vi. (a.) kharAba; naThAruM tei te rAjakIya ekama kalyANarAya rASTra na. (saM.) deza (2) rAjaya; pRthvI paranA dezono rAyako 6. gheTAMbakarAM pALanAra; rabArI rAkaTuMbana. (saM.) jUnA briTiza sAmrAjayanAM aMgabhUta rAyajaga . rAjasUya yajJa (2) (lA.) koI paNa samAraMbha rASTronuM aicchika maMDaLa rAyaNa strI, (saM. rAjAdanI, prA. rAyaNI) eka jhADa ane rASTragIta na. rASTranA mAMgalika ke rAjakIya prasaMge gAvAnuM tenuM phaLa rASTranI sattAe mAnya kareluM dezAbhimAnanuM gIta rAyaNakokaDI strI. sUkaveluM rAyaNa (bhAratanuM 'janagaNamana adhinAyaka' e mukhya ane rAyaNamALA strI. sonAnA rAyaNa jevA maNakAnI mALA 'vaje mAtaram' e sahAyaka rASTragIta) rAyaNuM na. rAyaNanuM phaLa[kacuMbara nAkhI banAvelI vAnI rASTrajIvana na. (saM.) rASTranA lokonuM-rASTrIya jIvana rAyatuM na. rAItuM; rAI caDAvelA dahIMmAM phaLanI bArIka rASTradevatA chuM. (saM.) rAkuladeva (2) vi. rASTradevanuM pUjaka rAyavara pu. vararAjA (lagnagItamAM) (2) uttama rAjA rASTradroha pu. (saM.) rASTrano droha-tenA hita vize bevaphAI rAla strI. (saM.) rALa (jhaTa saLagI UThe tevo eka jAtanA rASTradharma puM. (saM.) prajAno rASTra pratyeno dharma vRkSamAMthI maLato padArtha) [cArI rASTradhvaja puM. rASTrano potAnA pratIkane sUcavato vAvaTo rAva strI, phariyAda (2) sahAyatA mATenI AjIjI (3) rASTrapati muM. samagra rASTrano sattAdhIza; "presiDanTa -rAva . mahArASTramAM nAmane lagADAto sanmAnasUcaka zabda (rASTrapramukha zabda vadhAre yogya.) ke padavI udA. rAmarAva rASTrapati zAsana na. maMtrImaMDaLa pAsethI sattA laI rAvaTI(-ThI) strI. goLa chajuM; agAzI (2) nAno taMbu rASTrapatinI sIdhI dekharekha nIce rAjayapAla dvArA thato rAvaNa pu. (saM.) daza mAthAvALo laMkAno rAjA (2) vi. rAjyano vahIvaTa (rASTrapramukha zAsana vadhAre yogya) - cIso pADatuM-pADanAruM [uparathI) bharatharInuM taMtuvAdya rASTrapitA puM. rASTranI AjhAdIne unnatinA pitA-ghaDavaiyA rAvaNahaththo(-Wo) 5. (saM. rAva = rovuM; avAja karavo (2) mahAtmA gAMdhIne lagADavAmAM Avelo rAvaNiyuM vi. rAvaNane lagatuM (2) rAvaNanA jevuM sanmAnasUcaka zabda For Private and Personal Use Only
Page #703
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rASTrapUjA 68 6 [riphlemezana rASTrapUjA strI. rASTravAda; rASTranI ekAMtika pUjA rAhu chuM. (saM.) purANAnusAra nava grahamAMno eka; sUryacaMdrane rASTrapramukha puM. samagra rASTranA sattAdhIza; rASTrapati grahaNa vakhata grasanAra pIDAkArI graha (2) vipna rASTraprema . rASTrabhakti strI. (saM.) rASTra ke deza mATe karanAra vyakti prema ke bhakti tei mATenuM heta ke prema rAhe kri.vi. raste; rIte; mujaba rASTrabhAva puM. (0nA) strI. (saM.) rASTra vizenI lAgaNI, rALa strI. (saM. rAlA, prA. rAlA) jhaTa saLagI UThe tevo rASTrabhASA strI. AkhA rASTramAM cAle evI sAmAnya sAlanA vRkSamAMthI maLato guMda bhASA (bhAratanI rASTrabhASA hindI che.) rAMka(-kuM) vi. (saM. rAMka) garIba; sAlA; daridra (2) narama rASTramA vi. (saM.) rASTramAnya kareluM aizokanuM dharmacakra) svabhAvanuM (3) nabaLuM; durbaLa rASTramudrA strI. rASTranuM pratIka (bhAratanA rASTradhvajamAMnuM rAMkaDuM vi. rAMka svabhAvanuM rASTravAda paM. rASTra eka svataMtra ghaTaka che mATe tenuM hita rAMga strI. koTanI divAlanI bAju (2) savArI sAdhavuM evo vAda; rASTrapUjA; "nezanAlijhama' rAMjhaNa(-NI) (da. raMjaNa) pagano eka roga; "sAyaTikA' rAsabhA strI. (saM.) rASTranA lokonI pratinidhirUpa rAMTa strI. vAMka; valaNa (2) aNabanAva; virodha sabhA; lokasabhA; "pArlAmenTa' rAMTuM vi. rAMTavALuM; vAMke rASTrasamUha chuM. (saM.) amuka rASTrono samUha ke jUtha rAMDa strI. (saM. raMDA) rAMDelI, vidhavA (2) vezyA rASTrasaMgha puM. rASTrono saMgha; "lIga opha nezansa' rAMDavuM a.kri. vidhura ke vidhavA thavuM rASTri(-STrIya vi. rASTranuM; rASTrane lagatuM rAMDa vi. bAyeluM rASTi-khI)yakaraNa na. rASTranI mAlikInuM karavuM te, rAMDavo muM. bAyalo nAmarda nezanalAijhezana [liTI' (2) rASTrabhAva rAMDarAMDa strI. vidhavA (2) nirAzrita vidhavA rASTrIyatA strI. (saM.) amuka rASTranuM hovuM te; "naizanA- rAMDelI vi., strI. vidhavA rASTroddhAra paM. (saM.) rASTrano uddhAra rAMDhavuM na. (saM. raMguka, prA. raMTua) doraDuM rASTrapayogI vi. rASTrane upayogI, rASTranuM hitakArI rAMdala strI. sUryapatnI rannAde rAsa 5. (2) strI. rAza (doraDuM) rAMdhaNa na. rAMdhavAnuM kAma - kriyA; rAMdhaNuM rAsa puM. (saM.) gAtAM gAtAM goLAkAre pharatAM-pharatAM nRtya rAMdhaNagesa puM. rAMdhavA mATe cUlAno gesa ke temAM gavAya evuM gIta (2) uttarapradezanuM eka rAMdhaNachaTha e. zrAvaNa vada chaTha lokanATya; nauTaMkI (3) rAjasthAnanuM eka lokanATya rAMdhaNiyuM na. (saM. dhana, prA. raMdhaNa) rasoDuM, rasoIghara rAsakrIDA strI. (saM.) rAsalIlA; rAsa ramavo te rAMdhaNiyo chuM. rasoIyo rAsaDo . (banelo banAva varNavato) eka jAtano garabo rAMdhaNI strI, nAnuM rasoDuM (2) rAMdhavAnI rIta-Dhaba rAsabarI strI, (I.) eka pINuM (2) bora jevuM eka phaLa rAMdhaNuM na. rAMdhavAnI kriyA (2) rAMdhelI rasoI (3) rAsabha . (saM.) gadheDo rAMdhavAnI rIta kiravI (2) sAdhavuM; phaLa meLavavuM rAsabhI strI, (saM.) gadheDI rAMdhavuM.ki. (saM. raMdhati, raMdhai) khorAka pakavavo; rasoI rAsalIlA strI, zrIkRSaNe gopIo sAthe karelI rAsanI rAMpa chuM. (saM. raMpa parathI) moTI rAMpaDI kriIDA; rAsakrIDA (2) rAsadhArIono e bhajavI rAMpaDI strI. (saM. 2pa) karasaNamAM UgeluM nakAmuM ghAsa kADhI batAvavAno abhinaya nAMkhavAnuM khetInuM ojAra rAsAyaNita-nika (saM.) vi. rasAyaNane lagatuM; "kemikala' rAMpa(vela)vuM sa.ki. rAMpaDI pheravavI rAsAyaNI(-nI) vi. rasAyaNane lagatuM (2) rasAyaNazAstra rAMpalI strI, juo "rApI rAso chuM. eka prakAranuM vIrarasanuM kAvya [(3) upAya rAMdhI strI, (saM. 25) mocInuM eka ojAra; rAMpalI rAha pu. (phA.) rasto; mArga (2) strI, rIta; tareha; cAla riekTara na. (i.) paramANubhaThThI rAhagIra chuM. (phA.) vaTemArgu; musAphara riekazana na. (i.) pratyAghAta; pratikriyA rAhata strI. (a.) sukha; ArAma; visAmo; duHkhamAM dilasojI - madada (2) chUTachATa; "kansezana' rikta vi. (saM.) khAlI; zUnya (2) na. zUnyAvakAza rAhadArI pu. vaTemArga (2) strI. rastA uparathI laI javAtA rikUTa 5. (i.) lazkaramAM tAjI bharatI thayela sainika mAla upara levAto kare; tenI rajAciThThI (3) rAhabarI riTiMga na. (i.) lazkaramAM bharatI karavAnuM kAma rAhabara 5. bhomiyo; mArgadarzaka rikleima ki.vi. (i.) nava prApta thAya ema (jamIna) rAhabarI strI, bhomiyA thavuM hovuM te (2) netRtva riphlemezana na. (iM.) navesarathI meLavavAnI kriyA For Private and Personal Use Only
Page #704
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org rikzA(-kSA),gADI rikzA(-kSA),gADI strI. (IM.) mANasathI kheMcAtI be paiDAMnI gADI (2) traNa paiDAMnI nAnI moTaragADI rijanTa puM. (i.) sagIrano niyukta vAlI ke rAjakartA rijansI strI. (iM.) sagIranA vAlInA adhikArano samaya rijharvezana na. (i.) anAmata rAkhavApaNuM (2) agAuthI noMdhaNI karAvavI te; ArakSaNa 68 [e rijhalTa na. (IM.) pariNAma; phaLa rijharva kri.vi. anAmata rakhAya ema (2) khAsa rIte rokAya rijhavDa vi. (iM) khAsa alAyaduM rAkheluM; boTI rAkheluM (2) anAmata tarIke rAkheluM; ArakSita (3) agAuthI noMdhAyeluM rijhavaTa(-Na) strI. rIjhavavAnI kaLA rijhAmaNuM na. rIjhavavuM te ke te mATe apAtI vastu rijhAvavuM sa.kri. rIjhavavuM; prasanna karavuM; rAjI karavuM rijhAvuM a.kri. rIjhavuM; rAjI thavuM; prasanna thavuM riTa strI. (IM.) kAnUnI ke adAlatI AjJA ke hukama te meLavavA mATenI arajI ke riTapiTizana strI. (IM.) adAlatI hukama meLavavA mATenI variSTha adAlatane karAtI arajI [vi. vApasI riTarna na. (i.) AvakaverA vagerenuM niyatapatraka (2) riTarnajarnI strI. (IM.) vaLatI musApharI [parata TikiTa riTarna TikiTa strI, (i.) AvavA-javAnI bhegI TikiTa; riTAyaramaeNnTa na. (IM.) nivRtti riTAyarDa vi. (i.) nivRtta thayeluM (nokarI ke ramatamAMthI) riTrospekTiva vi. (IM.) pazcAdavartI riTrospekzana na. (IM.) pazcAddarzana riddhi strI. (saM. Rddhi) samRddhi; aizvarya (2) gaNeza patnI riddhisiddhi strI. riddhi ane siddhi; sukha ane saMpatti (2) gaNapatinI be patnIo rinyUala na. (i.) navIkaraNa (2) navInIkaraNa ripablika vi. (iM.) prajAsattAka rAjya (2) gaNarAjya; gaNataMtra ripablikana vi. (iM.) prajAsattAka rAjyane pasaMda karanAruM ripu puM. (saM.) zatru; duzmana ripera na. (IM.) (okAma) samAravuM te; samArakAma; marAmata riperiMga na. (IM.) marAmata; samArakAma [nI noMdha riporTa puM. (IM.) savistara hevAla (2) dAktarI cikitsAriporTara puM. (i.) hevAla ApanAra (2) khabarapatrI riporTiMga na. (i.) hevAla mATenI sAmagrI ekaThI karI lakhI levAnuM kAma riprinTa strI., na. (IM.) punarmudraNa riplAikArDa na. (i.) javAba lakhavA mATenA kArDa sAthenuM (bevaDuM) TapAlanuM javAbapattuM ke kArDa riplAipeiDa vi. (IM.) javAba maLe te mATe agAuthI 0 Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [rivaoNlvara nANAM bharela [karavuM te riphaMDa na. (IM.) pAchuM cUkate karavuM te (2) punaH bharapAI riphAinarIstrI. (IM.) khanijatelanI gALaNI-tenuM kArakhAnuM riphaoNrma naM. (IM.) sudhAro riphaoNrmara vi. (i.) sudhAraka [nAsto vagere riphrezamaeNnTa na. (i.) tAjA thavuM te (2) tene mATenAM cAriphrezameMnTa rUma puM. (IM.) tAjA thavAno oraDo riphlekTara puM. (IM.) parAvartaka kAca riphleksa-eNkzana na. (IM.) pratikSipta kriyA ribana strI. (iM.) paTTI (kApaDanI); phIta ribAmaNa(-NI) strI. ribAvAnI pIDA; pajavaNI ribAvavuM sa.kri. 'rIbavuM'nuM karmaNi ribAvuM a.kri. 'rIbavuM'nuM preraka [ka rAhata-chUTa ribeTa strI. (iM.) cUkate karavAnI rakamamAM apAtI kasara rimAinDara puM. (i.) (yAda ApavA mATe) pharI lakhAto patra; smRtipatra; yAdapatra rimAnDa na. (IM.) gunegArane vadhu tapAsa mATe jelamAM pAcho mokalavo ke polIsanA kabajAmAM soMpavo te rimArkapuM. (IM.) TippaNI; vizeSa noMdha (2) Takora; TIkA rimAinDara na., puM. (IM.) yAdapatra; smRtipatra (2) punaHsmaraNa rimoTa na. (IM.) dUrathI niyaMtraNa karatuM ilekTronika sAdhana rimoTa-kanTrola puM. (IM.) dUra saMcAlaka sAdhana (2) dUravartI niyaMtraNa rimoTa sensiMga na. (IM.) sudUrasaMvedI vibhedana riyAja strI. mahenata; parizrama (2) abhyAsa; mahAvaro riyAlijhama na. (IM.) vAstavavAda dezI rAjya; rajavADuM riyAsata strI. (a.) rAjya; kUmata (2) jAgIra (3) riyAsatI vi. rajavADI; jAgIrI [sahAya (4) chuTakAro rilIpha strI. (IM.) rAhata (2) ajamAyeza (3) madada; rilIphavarka na. (IM.) rAhatakArya rile puM. (iM.) AkAzavANI-dUradarzana 52nuM prasAraNa (2) sahaprasAraNa ke punaHprasAraNa rileTiva vi. (i.) sApekSa (2) sagAMsaMbaMdhI rileresa strI. (IM.) TappAdoDa virsa vi. (i.) viparIta; UlTuM rivAja puM. (a. ravAja) cAla; dhAro; prathA; rUDhi rivAyata strI. (a.) paraMparA; praNAli (2) vArtA; kahAnI rivijhana na. (IM.) pharI joI-tapAsI javuM te; punarAvartana (2) phe2-tapAsa riveTa puM. (IM.) eka bAju mAthAvALo ane bIjI bAju joDavAnI vastumAM parovyA pachI TIpIne joDI devAya tevo khIlo [zakAya evI kaLavALI pistola rivaoNlvara strI. (IM.) eka vakhata bharye aneka bAra karI For Private and Personal Use Only
Page #705
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org rivyu huM 8 8 rivyu puM. (IM.) pharI tapAsa; punarvilocana (2) avalokana riztedAra vi. (phA.) saguM; saMbaMdhI riztedArI strI. sagapaNa, sagAI, saMbaMdha rizto puM. (phA.) nAto; saMbaMdha; sagapaNa rizvata strI. (a.) lAMca; ruzavata rizvatakhora, rizvatI vi. lAMciyuM; ruzavatakhora STi vi. naSTa; barabAda (2) pApajanaka (3) amaMgaLa karanAruM (4) amaMgaLa (5) jokhama risarca strI., na. (iM.) saMzodhana risarcapepara na., puM. (iM.) saMzodhanapatra; zodhapatra risarcamaeNgejhina na. (IM.) zodhapatrikA; saMzodhanapatrikA risarcaskaoNlara puM. (IM.) saMzodhanakartA; variSTa vidyArthI risAmaNI strI. risAvuM te (2) lajAmaNIno choDa risAmaNuM vi. jarAkamAM risAI jAya evuM (2) na. rIsa risAvavuM sa.kri. rIsamAM Ave tema karavuM [thavuM; krodhe bharAvuM risAvuM akri. (saM. riSTati, prA. rissai) krodhathI nArAja risALa(vuM) vi. risAmaNuM; risAvavAnA svabhAvavALuM risiTa strI. (IM.) pahoMca; pAvatI, rasIda risIvara puM. (IM.) sagIranI ke kajiyAnI milakatanI vyavasthA mATe nimAto sarakArI amaladAra (2) saMdezo jhIlavAnuM yAMtrika sAdhana (Teliphona, vAyaralesa vagerenuM) risepzana na. (IM.) satkAra, sanmAna, svAgata karavuM te (2) lagna bAda varavadhUne maLavA mATeno samAraMbhameLAvaDo; satkAra samAraMbha risepzana kamiTI strI. svAgata samiti risesa na. (IM.) (kAma ke zALA vageremAM) vacce maLatI chuTTI-ArAmano samaya; vizrAMti risaoNrsa na.,puM. (IM.) prAptisthAna; saMsAdhana risTaoNca na. (IM.) kAMDA ghaDiyALa, kAMDAnuM ghiDayALa rispaoNnsa puM. (IM.) pratibhAva; javAba (2) sAnukULa paDagho; pratyAghAta riharsala strI. (IM.) nATya saMvAda vagere agAuthI punaHsthApana abhyAsa mATe bhajavavAM te; pUrvaprayoga; pUrvAbhyAsa rihebiliTezana na. (IM.) punarvasana; punarvasavATa (2) [rvasavATa kendra rihebiliTezana senTara na. (IM.) punarvasana kendra; punariMga strI. (IM.) vIMTI (2) ramatagamata ke akhADAnI yA zaeNrabajAranI aMdaranI jagA; phona, ghaMTaDI vagereno [mANasa riMgamAsTara chuM. (IM.) sarkasanI tAlIma ApanAra mukhya riMgaNa na. juo 'rIMgaNa' riMgaNI strI. juo 'rIMgaNI' riMgaNuM na. juo 'rIMgaNuM' avAja Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [rI(viMchaDI piMgalIDara puM. (IM.) ToLakIno saradAra-AgevAna riMcha na. juo 'rIMcha' riMchaDI strI. juo 'rIMchaDI' riMchaDuM na. juo 'rIMchaDuM' [bephikara [cAlavuM riDarapesTa na. (i.) eka cepI roga hiMda puM. (phA.) zarAbI; dArUDiyo (2) vi. nizcita; rI puM. RSabha svaranI saMjJA rIkhavuM a.kri. (saM. rikhyati, prA. rikakhai) bhAMkhoDiye rIjha strI. ('rIjhavuM' uparathI) khuzI; AnaMda; prasannatA rIjhavavuM sa.kri. rIjhe ema karavuM [saMtuSTa thavuM; prasanna thavuM rIjhavuM a.kri. (saM. Rdhdhati, prA. rii) khuza thavuM; rIDa strI. (prA. rADi) rADa; ciciyArI; bUma; pokAra rIDara puM. (IM.) (yuni.mAM amuka kakSAno) eka prakArano adhyApaka (2) vAcaka (3) strI. vAMcanamALA rIDiyAramaNa strI, bUmAbUma (2) hokArA; hAkoTA rIDiMga na. (IM.) vAcana (2) bhaviSya vAcana (3) pAThAMtara (4) abhyAsa rIDiMga rUma puM. (IM.) vAcanakhaMDa rIdyuM vi. (de. riddha = pAkuM) vaparAIne majabUta thayeluM (2) duHkha veThI kaThaNa thayeluM (3) nagharoLa; sudhare nahi evuM (gunegAra) rIta strI. rIti (2) karakariyAvara rItabhAta strI. cAlacalaNa; vartaNUka (2) karakariyAvara rItarivAja puM.ba.va. rIta ane rivAja rItasara kri.vi. rIta pramANe; dhoraNa pramANe rIti strI. (saM.) prakAra; tareha (2) paddhati; rUDhi; dhAro (3) Dhaba (4) kAvyanI te te varNana paddhati; 'Dikzana' rIte nA. pramANe; peThe (2) tarIke (3) rivAja - paddhati pramANe rIdhasIdha strI. riddhisiddhi rIbavuM sa.kri. (saM. ri) kanaDavuM; khUba duHkha ApavuM rIma na. (IM.) vIsa ghA (kAgaLa); 480 ke 500 sITano kAgaLano thoka For Private and Personal Use Only rIra strI. (saM. rI uparathI) rADa; bUma rIla strI., na. (iM.) doro vITelI garagaDI ke bhUMgaLI (2) sinemAnAM dazyonI lAMbI paTI rIsa strI. (prA. rusA) risAvuM te; roSa; gusso rIsavuM sa.kri. risAvuM; krodhe bharAvuM phaLa - eka zAka; vaMtAka - rI(-ri)gaNa na. (saM. riMgaNI, de. riMgaNI) rIMgaNInuM [choDa rI(-ri)gaNI strI. (saM. riMgaNI, de. riMgaNI) rIMgaNAno rI(-ri)gaNuM na. rIMgaNa; vaMtAka [prANI rI(-ri)cha na. (saM. RkSa, prA. riccha) eka rAnI hiMsa rI(-ri)chaDI strI. rIMchanI mAdA
Page #706
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rI-ri) chaDI 68 9 [lakhapati rIta-ri) chaDuM na. rIMchanuM baccuM rudrAvatAra . rUdrano avatAra; rudra jevuM krodhI rUpa ruAba chuM. (a. aba) ropha (2) damAma; bhabhako rudrI strI. zivanI stutinuM eka vaidika sUkta ke teno rUAbadAra vi. ruAbavALuM; damAmadAra (2) bhabhakAdAra agiyAra vAra pATha rukAvaTa strI. rokANa (2) aTakAyata; "bAra' radhira na. (saM.) lohI; rakta; khUna rukko DuM. (a. rakkaa) TUMkI ciThThI (2) dastAveja rudhiravAhinI strI, lohI laI janArI dhamanI (lohIvA rUma na. (saM.) sonuM rUdhirastrAva chuM. (saM.) lohI paDavuM te (2) strIone thato rukmiNI strI. (saM.) zrIkRSNanAM paTarANI rudhirAbhisaraNa na. zarIramAM rudhiranuM pharavuM te rUphamI . rukmiNIno bhAI rubAba na. eka jAtanI sAraMgI; rabAba (u) rukSa vi. (saM.) rUkSa, lUkhuM, zuSka (2) kaThora rubAyata strI. (a. bAi) copAI (arabI, phArasI ke rukSatA strI. kaThoratA (2) zuSkatA. rUbiDiyama na. (I.) eka jAtanI kiMmatI dhAtu rUkha pu. (phA.) gAla (2) cahero; sikala (3) valaNa rubI puM. (raziyana) raziyAno eka kiMmatI sikko rukhasata(-da) strI, (a.) barataraphI; rajA (2) paravAnagI rUmalAvavuM sakri. "rUmalAvuM'nuM preraka ruNa vi. (saM.) mAMduM; bImAra; rogI rumADo . ('rUmavuM' parathI bUmAbUma; zorabakora ruNavidyA strI. rogonA abhyAsa sAthe saMkaLAyela vidyA gumAvavuM sakri. 'rUmavuMnuM preraka ke vijJAna; "paoNlaoNjI' rUmerijhama puM. (iM.) vAno roga (2) saMdhivAno roga rugNAlaya na. davAkhAnuM, auSadhAlaya; hakImakhAnuM gurutsA zrI. (saM.) rovAnI icchA rucavuM a.kri. (saM. te, prA. rucca0) gamavuM; pasaMda paDavuM 26su vi. (saM.) aTakAvavA cAhatuM ruci strI. (saM.) icchA; bhAva (2) pasaMdagI suiMdara dizA strI. raDavAnI icchA rucikara vi. (saM.) ruci utpanna kare tevuM (2) game evuM; radipu vi. (saM.) raDavA mAgatuM rucikaratA strI. (saM.) rucikara hovApaNuM ruvAMTI strI. ('rUvuM" uparathI) kUmaLA ane jhINA vALa racita vi. (saM.) raceluM; gamatuM; bhAvatuM (2) cira ruvAMTuM na. revuM rucibhaMga kuM. rasabuddhine na gamavuM te sviAdiSTa ruyela(-luM) vi. rUthI bhareluM rucira vi. (saM.) suMdara; manohara 2) ruci thAya evuM; ruzanAI strI. (pha. rozanAI) zAhI (2) rozanI saciratA strI. (-tva) na. (saM.) rucira hovuM te ruzavata strI. (a. rizvata) lAMca rucirA strI. (saM.) eka akSarameLa chaMdanuM nAma ruzavatakhora vi. (a. rizvatakhora) lAMciyuM guja(-jA) strI. (saM.) pIDA; roga ruzavatakhorI strI. (phA.) lAMciyApaNuM rujhAna na. (a.) jhoka, ruci ruSTa vi. (saM.) gusse thayeluM; krodhe bharAyeluM rujhAvavuM sa.ki. rUjhavuM'nuM preraka cAmaDI-rUjha AvavI rusavA vi. (phA.) phajeta; badanAma; beAbaru rujhAvuM a.ki. 'rUjhavu'nuM bhAve; ghA purAI upara navI rustama vi. (phA.) mahAna zUravIra (2) ustAda (3) paM. rubA chuM. (a.) dara; hodo (2) pada, upAdhi e nAmano IrAnano eka prAcIna mazahUra yoddho runayama na. (i.) e nAmanI eka mULa dhAtu ruM chuM-chaDuM) . juo "rUchuTa-chaDuM)' vi. borDa, apaMga rudana na. (saM. 2vuM te; roNuM; vilApa phuDa na. (saM.) mAthuM; zekuM (2) mAthA vinAnuM dhaDa (3) rudaya na. hRdaya; aMta:karaNa kuMDamuMDa vi. goLamaToLa (2) kApelAM mAthAMnI mALA rUdita na. (saM.) rudana (2) vi. raDeluM DuMDamALa strI. mANasanI khoparIonI hAra rUdiyuM na. hRdaya; aMtaHkaraNa rUMdha(oNa, vana) na. juo "rUMdha(0Na, 0na)' ruddha vi. (saM.) rokAyeluM; rUMdhAyeluM (2) aTakAveluM rUMdhana na. (saM.) rokavuM, rokAvuM ke gUMgaLAvuM te (2) rudra vi. (saM.) bhayaMkara; bhayAnaka (2) 5. mahAdeva (3) akaLAmaNa; rUMdhAmaNa e nAmanA agiyAra devomAMno eka rUMdhavuM sakri. juo 'rUMdhavuM rudratA strI, (saM.) rudra hovApaNuM rUMdhAmaNa strI, juo "rUMdhAmaNa' rudratAla 5 (saM.) saMgItano eka tAlafprAcIna mahAlaya rUMdhAvavuM sakri. juo rUMdhAvavuM rudramALa, rudramahAlaya paM. (saM.) siddhapuramAM Avela eka rUMdhAvuM a.kri. juo 'rUMdhAvuM" rudrayAga 5. (saM.) rudrane udezI karAto yajJa 2vuM(-vADuM) . juo 'rUvuM-vADuM) rudrAkSa , strI, eka vRkSa ane tenuM bI rU chuM. (phA.) ma; cahero (2) kAraNa rudrANI strI, (saM.) rudrapatnI pArvatI rU na. (da. a) bI kADhI lIdhelo kapAsa For Private and Personal Use Only
Page #707
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 2.] SEO (rUsaNuM rU. 5. rUpiyAnuM saMkSipta rUpa ke krame yA kAraNe rUparaDI strI, (tucchakAramAM) rUpiyo rUe kri.vi. (phA. rU, rUe strI =kAraNa) pramANe; AdhAre rUparaMga na.ba.va. (saM.) rUpa ane raMga-tenI chaTA; bAhyarUkSa vi. (saM.) rukSa; lakhuM; zuSka (2) kaThora (3) kharabacaDuM dekhAva; "geTaapa' T(2) Acho khyAla; TUMkuM dhyAna rUkSatA strI. zuSkatA 2) kaThoratA rUparekhA strI. (saM.) mAtra rUpa batAvanArI rekhA; rekhAdarzana rUkha strI. rukha (2) aTakaLa (3) vicAra; abhiprAya (4) rUpavatI vi., strI. (saM.) rUpALI bajAranuM valaNa; bhAvatAla (5) yogya prasaMga; mokha rUpavAna vi. (saM.) rUpavALuM; suMdara; manohara rUkha, (03) na. (saM. vRkSa, prA. rukakha) eka rAkSasa kadanA rUpavijJAna na. vibhinna vijJAnamAM viSayavastunA bAhya thaDavALuM ekaluM UbheluM jhADa; gorasa AMbalI (rUkhaDa rUpanuM nirUpaNa karatuM vijJAna; "morpholaoNjI' = vilakSaNa yogI) rUpasuMdarI strI. (saM.) atyaMta rUpavatI strI rUkhaDo chuM. eka jhADa; varakhaDo (2) gorakhaAMbalInuM jhADa rUpAkhyAna na, dhAtunAM rUpo banAvavAM te rUjha strI. rujhAvuM te rUpAtmaka vi. vastumUlaka (2) vyAkaraNamAM padothI pUrNa rUjhavuM aki. (saM. ruhyate, prA.rujhaI) rujhAvuM rUpALuM vi. suMdara; manohara; ramaNIya; dekhAvaDuM ti rUTa . (i.) mArga; rasto (AvavA javAno). rUpAMtara nA rUpamAM pheraphAra; anya rUpa; svarUpa badalavuM rUTa na. (i.) mULiyuM (2) mULa (3) aMga (dhAtu) rUpAMtarita vi. saM.) rUpAMtara pAmeluM, bIjA rUpamAM mukAyeluM rUTina na. (iM.) nityakrama; dinacaryA rUpAMtarita rajA strI. (saM.) ardha pagArI rajAnuM pUrA rUThavuM sa.ki. (saM. 2STa, prA. rUTha nAmadhAtu) kopavuM; gusse pagAranI rajAmAM rUpAMtara; "kaoNmyuTeDa lIva' thavuM (2) risAvuM rUpAMde strI. rUpALI dehavALI strI rUDAstrI. ("rUDuM' parathI) rUpALApaNuM; suMdaratA (2) sArA- rUpiyA na., muM. rUpaghaTaka; "morphina' paNuM (3) bhalApaNuM; bhalapaNa rUipALuM; dekhAvaDuM rUpiyAbhAra vi., pR. rUpiyAnA vajana jeTaluM; tolA jeTaluM rUDuM vi. (saM. rUpa, prA. rUe, rUva) sAruM; uttama, suMdara rUpiyo chuM. (saM. rUkhaka) so nayA paisAnI kiMmatano rUpAno rUDeruM vi. vadhu rUDuM (lAlityavAcaka) sikko rUDha vi. (saM.) ghaNA kALathI pracAra ke vaparAzamAM hovAthI -rUpI vi. rUpAnuM; rUpALuM (samAsane aMte udA. bahurUpI) deDha thayeluM; ghara karI gayeluM rUpuM na. (saM. rUdhyakam, prA. ruppaa) sonA-cAMdI jevI eka rUDhAcAra chuM. (saM.) rUDha banI gayelo AcAra thiI UlaTo) dhAtu; rajata; cAMdI rUDhArtha 5. (rUDha+artha) zabdano rUDhathaIgayelo artha (yogArtha- rUperI vi. rUpAnuM; rUpA jevuM rUDhi strI. (saM.) rUDha thayelI rIti ke rivAja (2) te rUpeDI strI. rUpiyo (tiraskAramAM) kAraNathI zabdano amuka arthabodha karAvavAnI zakti rUNaka . (saM.) rUpiyo rUDhigrasta vi. (saM.) rUDhimAM jakaDAyeluM-jhasAyeluM rUbarU kri.vi. (phA.) samakSa; pratyakSa; moDhAmoDha rUDhicusta vi. (saM.) rUDhine vaLagI rahenAruM rUbala pu. (i.) raziyAno rUpiyA jevo sikko rUDhiparasta vi. rUDhicusta rUma strI, puM. (I.) oraDI; kholI; khaMDa rUDhiprayoga puM. bhASAmAM rUDha-rUDhithI jeno vizeSa artha thato rUmajhUma kri.vi. jhAMjharano avAja thAya ema hoya evo zabdaprayoga; rUDhaprayoga; "iDiyama' jhima rUmalA(vA)vuM a.ki. rUmavA (dhUmavA) para caDavuM; gAMDarUDhivAda puM, paraMparAvAda; eka sAhityikavAda; "kanjharveTi- paNathI rUmavuM (DhoranuM)[(yuddhamAM) (2) bhaTakavuM, pharavuM rUpa na. (saM.) AkAra; dekhAva; svarUpa (2) sauMdarya (3) rUmavuM a.kri. (prA. maha = milana karavuM) jorathI ghUmavuM veza (4) vAkayamAM vAparavA pratyaya vagere lagADIne rUmAla pu. (phA.) (hAthamAM lUchavAno) lUgaDAno kakaDo taiyAra karelo zabda - pada (vyA.) (5) vi. (samAsane rUmAla UThAva strI. eka phUla do mAlInI ramata aMte) sarakhuM; samAna (udA. duHkharUpa) rUralavi. (i) gAmaDAnuM-nelagatuM; grAmINa (2) gAmaThI rUpaka na. (saM.) eka prakAranuM nATaka (2) eka arthAlaMkAra, rUla chuM. (iM.) niyama; dhAro; kAnUna (2) amala; zAsana jemAM upameyane upamAna sAthe tadrupa ke abhinna rUlara puM. (i.) rAjavI; zAsaka thiI karAyela nirNaya batAvI varNana kareluM hoya che; meTAphara rUliMga na. (i.) carcA mukadamA vagerenA vize sattAsthAnerUpakakathA strI. rUpakane AdhAre taiyAra thayelI vArtA-kathA rUvuM na. (saM. rAmaka) $vuM; zarIra uparano nAno vALa; roma; (2) rUpakagraMthi: "elagarI' (3) anyokti ruvAMTuM eika deza; "raziyA" rUpaghaTaka chuM. uktino laghutama sArtha aMza; "morphima rUsa puM, na. (phA.) yuropa-eziyAmAM saLaMga phelAyelo rUpamugdha vi. (saM.) sauMdaryathI mohita thaI gayeluM rUsaNuM na. ('rUsavuM" parathI) risAvuM te For Private and Personal Use Only
Page #708
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rasI 69 1 [ reDiyama rUsavuM akiM. roSe bharAvuM; gusse thavuM; rIsa karavI TUMkuM nirUpaNa; zabdacitra; "skeca rUha kuM., na. (a.) AtmA; jIvAtmA rekhAcitraNa na. (saM.) rekhAthI ja citra doravuM te; rekhAMkana rUhAnI vi. (phA.) jIvAtmA ke AtmA saMbaMdhI rekhAMkana na. lITI doravI e (2) lITI dvArA citronI raMguM na. rUdana; raDavuM te bhAta upajAvavI e; "skeca" (3) lITI dvArA makAna $(-2)chuM(-chaDu) na. TUMko vALa ke tAMtaNo vagerenA mApano khyAla Apavo e; "plAna' j(-2)dha strI. (0Na, ona) na. (rUMdhavuM parathI) rUMdhAvuM rekhAMza puM. (saM.) uttara ane dakSiNa dhruvamAMthI pasAra thatI te (2) rokANa; pratibaMdha (3) AMTI; aDakhAmaNa pRthvInA goLA uparanI lITI; 'laeNnjiTaTyUDa' rU-2)dhavuM sakri. (saM. ruMdhati, prA. phudhai) rokavuM (2) rekhAMzavRtta na. (saM.) rekhAMzanuM vartuLa gUMgaLAvavuM phidhAvAnI kriyA rekhika vi. eka dhAtacihanavALuM samIkaraNa, jeno Alekha rU2)dhAmaNa na. (-NI) strI, rUMdhAvuM te; gUMgaLAmaNa (2) rekhAthI darzAvI zakAya; 'lAiniyara' 3-2)dhAvavuM sakri. rUMdhavuM'nuM preraka raMga na (i.) cIMtharuM rU-ruM)dhAvuM a.ki. "rUMdhavuMnuM karmaNi registAna kuM., na. (phA.) retALa pradeza; marabhUmi rUM-6)vuM(-vADuM) . (saM. roma, prA. roma) ruvAMTuM regyulara vi. (iMca) niyama pramANe (2) samayasara [sAdhana re ud. (saM.) e ! o ! (saMbodhanano udgAra) (2) regyuleTara na (i.) koI paNa yaMtrane niyamanamAM rAkhanAra kAvyamAM pAdapUrti mATe nirarthaka mukAto akSara regyulezana puM. (.) dhAro; kAyado reIka strI, (i.) relagADInA DabbAonI hAra reca puM. (saM.) julAba (2) (lA.) dhamakI; Dara reiTa kuM. (.) bhAva; dara; "reTa' recaka vi. (saM.) julAba karAve evuM (2) zvAsa bahAra reiDa strI. (iM.) ociMto chApo mAravo te; "reDa Digalo kADhatuM (3) paM. prANAyAmamAM chelle zvAsa choDavAnI reinakoTa paM. (.) varasAdamAM na palaLe tevA kApaDano kriyA; recaka [zvAsa bahAra kADhavo te reInja paM. (saM.) sImArekhA recana na. (saM.) reca ke julAba thavo ke karAvavo te (2) reipa pu. (i.) baLAtkAra jagI strI, chUTuM paracUraNa; moTA nANAnuM nAnuM paracUraNa reiliMga juo "reliMga rejimenTa strI. (i.) pUrA kada ke saMkhyAnI lazkarI TukaDI; reiskorsa juo resakorsa palaTana reinjara 5. (I.) jaMgalakhAtAno cokIdAra rejhara . (iM.) astro; sajiyo reka puM. (i.) vastuo mUkavA mATeno ghoDo rejhignezana na. (i.) rAjInAmuM; tyAgapatra reka(-ko)Dana. (I.) noMdha (2) daphatara; phAIla (3) strI. rejhina na. (i.) hAla grAmophona vAjAnI thALI - cULa (4) paM., na. rejhisTansa na. (I.) pratikAra; sAmano parAkASThA; AMka; chellI hada rejhonansa puM. (I.) anuvAda reka(-ko)DakIpara vi. (I.) daphataradAra rimavAnuM beTa reTa pR. (iM.) bhAva; dara rekeTa na. (i.) Tenisa, baeNDamiMgTana, phuvozanI ramata rRTa . (.) uMdara rekeTa na. (I.) chetarapiMDIthI paisA paDAvavAno petaro reTinA strI, (I.) netrapaTala; daSTipaTala (2) paDyuMtra; tarakaTa reDa strI. (i.) chApo; dhADa; daroDo pUMTha, keDo rekorDiMga na. (i.) dhvanimudraNa gRhapati reDa vi. jADuM ragaDA jevuM; jema ke, jADuM reDa (2) strI. rekTara 5. (i.) yunivarsiTIno eka adhikArI (2) reDa vi. (i.) lAla; rAtuM (2) 5. lAla raMga rejhina na. (iM.) eka prakAranuM plAsTika reDa-elarTastrI. (iM.) sAbadA rahevA mATeno saMketa (saMsthA rekTiphAIDa vi. (i.) zuddha kareluM reDakraoNsa na. (i.) ghAyalonI sAravAra karatI vizvavyApI rekha ratrI. (saM. rekhA) rekhA (2) dAMte jAvelI sonAnI reDalAiTa strI, (I.) rAtI battI (2) cetavaNI TapakI (3) nAnI khIlI (4) ki.vi. jarAye; jarAke reDa-laeNmpa . (i.) bhayasUcaka lAla battI rekhato pu. (phA.) phArasI ane urdU kavitAno eka DhALa reDavavuM sakri. (da. 23 = gabaDeluM) roDavavuM; nibhAvI levuM rekhanuM sa.ki. rekhA ke lITI AMkavI (2) gabaDAvavuM (3) roLavavuM bharavuM; aMdara nAMkhavuM rekhA strI, (saM.) lITI; AMko (2) hAra; paMkti reDavuM sakri, pravAhInI dhAra karavI (2) dhArA calAvIne rekhAkaMsa 5. upara rekhA dorI karAto kesa (ga.) reDiyama na. (I.) vikiraNadharmI eka tattva - dhAtu rekhAgaNita na. (saM.) bhUmiti; kSetramiti reDiyama na. (i.) prakAza ApanArI vidyA zaktivALI rekhAcitrana. rekhAothI doraluM citra (2) koInA jIvananuM eka dhAtu For Private and Personal Use Only
Page #709
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir reDiyeTaro 69 2 (revaMta reDiyeTara na. (I.) kiraNotsarga dvArA oraDAmAM garamI repharmezana na. (I.) sudhArA [nirAzrita phelAvavAnuM yaMtra (2) yaMtramAM pharatA ke vahetA pANIne rephayujI . (i.) visthApita (2) zaraNArthI (3) ThaMDuM karanAra sAdhana [sivAya thato garamIno saMcAra rephija(-jare)Tara chuM. (i.) jenI aMdara mUkelI vastuo reDiyezana be padArtho vacce ekamekanA saMbaMdhamAM AvyA ThaMDI thaI sArI rahe athavA TharI jAya tevuM eka yaMtra reDiyo paM. (i.) tAra vagara, avAja dUra saMbhaLAvavAnuM - sAdhana; prazItana; zItaka; "phrIja' cibo ke sAMbhaLavAnuM yaMtra ke te kriyA; dUradhvanikSepaka rebaco chuM. (cahebaco uparathI) pANInI DhoLADhoLa; kAdava; reDiyo-ekiTava vi. (i.) aNubomba phoDavAthI prasaratuM rebajheba ki.vi. (sa. jhebajhebAM) parasevAthI nItaratuM dhyeya (rajakaNa vagere) kiravAnI vidyA hanI vidA ema. reDiyogrAphI strI. (i.) reDiyamanI madadathI Alekhana remiTara vi. (i.) mokalanAra reDiyolaoNjisTa chuM. (i.) eksa-re ke bIjA prakAranA taraMgo rela strI (da. reli) pUra (2) puSkaLatA dvArA maLatAM citraNothI rogonuM nidAna ane cikitsA rela strI. (i.) relaveno pATo karanAro dAktara relagADI strI, AgagADI, gADI; vIjaLIgADI reDI vi. (iM.) taiyAra rela(-lama) chela zrI. relIne chalakAI javuM te (2) puSkaLatA reDIpajhezana na. (i.) taiyAra kabajo relabhADuM na. (saM.) relagADIne TikiTa kharca mArga reDhiyALa vi. ravaDatuM; dhaNI vinAnuM (ra) nakAmuM; namAluM rela-lAIna strI. (i.) relagADIno pATo (2) relagADIno 28 vi. 2khaDatuM; nadhaNiyAtuM; saMbhALa vinAnuM (2) jADuM relavuM e.kra. di. rellaI) rela AvavI; jozathI vahevuM reNa strI. (saM. rajani. prA. rayaNi) rAtri; rAta (2) javuM; paravaravuM (3) sakri. jorathI reDavuM (4) reNa strI. reNu; raja; jhINI dhULa DhoLavuM (5) relamAM tANI javuM raNa na. dhAtunI sAMdha karavAnuM jhAraNa relave sakri. pUra AvI chAI devuM (2) relamAM tANI javuM reNagara . reNa karanAra; "velDara' relavuM na. eka jAtano pANIno sApa; jasA5 miArga reNavuM sakri. reNa devuM; jhAraNa karavuM relave, (lAIna) strI. (i.) gADInA pATAno mArga, relareNI strI. (saM. rajanikA, prA. raSi) rAtri relave jaMkazana na. (iM.) be ke vadhu dizAomAMthI jayAM reNu chuM., strI. (saM.) dhULa; raja AgaLa gADIo ekabIjIne vaTAve tevuM mathaka reNukA strI. (saM.) parazurAmanAM mAtA (2) pRthvI relave borDana, (i.) relavenuM kAma saMbhALanAra sarakArI taMtra reTa na. (saM. reta, prA. rena) vIrya; zukra; dhAtu relave sTezana na. (i.) relagADIne UbhA rahevAnuM sthAna; reta strI. (saM. retra) jhINI retI rAkhavAnuM pAtra tyAM karAtuM tenuM makAna vagere; rela-mathaka retadAnI strI. lakhANanI zAhI cUsavA bhabharAvavAnI reta relasaMkaTa na. pANInI relathI UpajeluM saMkaTa jivuM te retavo !. khodatAM bahu retI nIkaLe evo kUvo relArela strI. ('rela" uparathI) relamachela; relIthI chalakAI retALa vi. retIvALuM relAvuM a.kra. relo cAlavo; DhoLAvuM retiyuM na. retadAnI; rajiyuM (2) vi. retInuM; retIvALuM reliMga strI, (I.) lokhaMDanI ke simenTanI vADa retI strI, (saM. retra,prA. re) paththarano jhINo bhUko, vAlukA relI strI, (I.) svayaMsevaka, baLavIra jevA samUha, rena strI. (i. reina) ghoDAnI lagAma vagereno meLAvaDo ke tenI kvAyata (2) saMmelana rena strI. rAta; reNa (rAtri) relo . ('rela' uparathI) nAno pravAha renesA muM. (i.) navajAgRti; punarjAgRti; punarjAgaraNa revaDI strI. khAMDanI sAcaNI ane talanI eka banAvaTa renka 5. na. (I.) dara; hodo (2) varga; zreNI revata chuM. (saM. revuM = kUdavuM) ghoDo; revaMta renTa pena. (i.) bhADuM revatAcaLa . (saM. revatAcala, revata; giranAra renTa eNkTa . (i.) bhADuAta dhAro-kAyado revatI strI, sattAvIsamuM nakSatra (2) balarAmanI patnI repa strI. (i.) ArohanI mIMDa (-saMgIta) revanyu strI. (.) mahesUlI Avaka repara na. (i.) vIMTALavAno kAgaLa revanyuminisTara 5. (i.) mahesUlI pradhAna repha chuM. (saM.) akSara upara karAtuM 'rUnuM cihna revara puM, (i.) khristI dharmanI dizA ApanAra pAdarI repharansa yuM. (i.) saMdarbha (2) ullekha revaMcI strI. (phA. raviMdacInI) eka vanaspatino guMdara - repharI muM. (i.) paMca (2) khelapaMca; nirNAyaka (ramata- eka auSadhi viparAto revaMcIno guMdara gamatomAM) (3) parIkSaka revaMcIno goLa chuM. julAba mATe temaja raMga vagere mATe repharmeTarI strI. (iM.) gunegArane sudharavAnI jagA revaMta chuM. (saM. revuM = kUvuM) ghoDo; revata For Private and Personal Use Only
Page #710
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir revA(0)] 69 3 [rogacALo revA (saM.) (jI) strI, narmadA nadI raiyata strI, (a.) prajA; vastI revolyuzanana. (i.) paribhramaNa phero (2) sAmAjika krAMti reyatavArI vi. (2) strI. bArobAra kheDUta pAsethI mahesUla revolyuzanarI vi. (i.) krAMti lAvavAno prayatna karanAra ugharAvavI te (jamInadArIthI UlaTuM) ke tene lagatuM (2) -nA mata-siddhAMtanuM revata, (veka, agiri) puM. (saM.) giranAra parvata rezanana. (i.) phALavaNI pramANe niyata pramANa-mApa (2) ro strI. (iM.) paMkti ; 'lAina' phALavaNI pramANenuM sIdhuM ro strI, hada (2) zumAra rezanakArDa na. (i.) rezana mATenI sIdhAciThThI roka vi. rokaDuM (padyamAM) rezanAlAIjhezana na. (i.) suyojana; suvyavasthA roka vi. (2) strI. ('rokavuM uparathI) rokaNI rezanAlijhama na.(i.) viveka buddhivAda roka 5. (i.) khaDaka rezaniMga na. (I.) jarUranI vastuonI niyata phALavaNI rokakaLa strI, (-LATa) paM. rovuM ne kakaLavuM te; rudana karavI te; mApabaMdhI kiMtu ke tenuM banAveluM kApaDa rokaToka vi. rokavuM ke TokavuM te; kazo paNa vAMdho ke virodha rezama na. (phA. abrezama) eka jAtanA kIDAnA lALanA rokaDa vi. rokaDuM; "keza" rezamI vi. rezamanuM (2) rezama jevuM suMvALuM rokaDa strI. rokaDA paisA; "keza" vilyu reziyo chuM. anupAta; pramANa rokaDa-kiMmata strI. rokaDa letAM ApavAnI kiMmata; "keza reSA strI. (saM.) rekhA; lITI rokaDa-jamA . rokaDuM jamA karAveluM nANuM; "keza-DipojhiTa' resa strI, (i.) ghoDadoDanI zarata; tene lagato jugAra rokaDanANuM na. rokaDuMnANuM; "reDI manI" resakorsa 5. (I.) ghoDadoDanuM medAna vALuM rokaDameLa . rokaDethI ApyA-lIdhAnI copaDI resAdAra vi. (raso + dAra) resAvALuM; taMtuvALuM; tAMtaNA- rokaDavahI strI. jemAM nANAMnI hAthohAtha levaDadevaDa thatI resiTezana na. (iM.) mukhapATha; mukhapATha bolI javuM te hoya te, "kezabuka', resi(-)DenTa 5. (I.) aMgrejI amala vakhate dezI rokaDavecANa na. rokaDethI vecANa; keza-sela" rAjayomAM rakhAto aMgrejI sattAno pratinidhi rokaDiyuM vi. rokaDa vahevAra karanAruM (2) hAjarajavAbI resIma strI. (i.) kalagI vigereno) rokaDiyo paM. nANAM rokaDA ApanAra mANasa: "keziyara' raso puM. (saM. reSA uparathI) taMtu (vanaspati, phaLa rokaDI strI. divasanA sAdhAraNa samaya uparAMta savAre je resTahAusa na. (i.) vizrAmagRha, pathikAzrama vadhu kAme rokAya che ke tenI rokaDI majUrI resTorAM na., strI, (phrenca) jayAM khorAkI pANInI sagavaDa rokaDuM vi. udhAra na rAkheluM paNa tarata ApeluM nANuM) hoya tevI hoTala (2) nagada nANuM (noTa nahi) (3) kAMI paNa reMkaDI strI. (-Do) chuM. (saM. ratha, prA. ra7 uparathI rahikala, chupAvyA vinA tarata kaheluM (kathana) (4) na. tevo raeNkaLI, reMkaDI) nAnIbaLadagADI (2) bhAratInAnI lArI javAba pheMkavuM akri. (prA. rekka) gAya - bheMsanuM bAMghaDavuM rokavuM sakri. aTakAvavuM; javA cAlavA ke thavA na devuM; raMgalAvuM a.ki. (moTe bhAge pazue) mastImAM UchaLavuM AMtaravuM (2) kAme vaLagADavuM; nokarImAM rAkhavuM (3) ke zarIranA maraDATa sAthe cAlavuM vepAradhaMdhAmAM nAkhavuM (nANuM). reMcabo . rebaco: kIcaDa rokANa na. rokavuM ke rokAvuM te () aTakAyata reMjIpejI vi. namAluM (2) utsAha vagaranuM bIjo dAva rokANakAra chuM. (saM.) nANAM ke mUDI rokanAra kiMmata reMTa chuM. (telugu raoN, marAThI laMDa = be) gillIdaMDAno rokANa-kiMmata strI. rokAyela nANAM parathI AkArAya te reTa puM. (saM. araghaTTa, prA. ahaTTa, rahaMTa) kUvAmAMthI rokANabajAra na. nANAM rokavA aMgenuM bajAra; zera ke pANI kADhavAnI DhocakAMvALA cakkaranI yojanA nANAbajAra reMTamALa strI. reTanAM DhocakonI pharatI hAra; ghaTamALa rokUTa strI. rovuM ane kUTavuM te; raDAroLa reTiyAbAraza(-sa) strI. bhAdaravA sudi bAraza (gAMdhIjInI rokeTa na. (I.) tIra ke gabArA peThe gaganamAM yAMtrika rIte janmatithi) sAdhana pheMkAtuM sAdhana () e prakAranI AtazabAjI reTiyo chuM. ('reTa' parathI) hAthe sUtara kAMtavAnuM cakranuM eka rAkhavuM a.kri. (sutAre raMdhAthI) lAkaDAnI sapATI sIdhI reTIDI 5. reTiyo sapATakaravIvyiAdhi; bImArI(2) eka coghaDiyAnuM nAma reTUDo chuM. reTa roga paM. (saM.) bagADa; vikAra; taMdurastImAM bagADo; resavuM sakri. (da, resia) raheMsavuM rogagrasta vi. (saM.) rogamAM sapaDAyeluM; bImAra 2 5. dhana, saMpatti (2) sonuM rogacALo 5. rogano phelAvo; rogano upadrava For Private and Personal Use Only
Page #711
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir rogajanaka 694 || lavamaeNreja rogajanaka vi. (saM.) roga pedA kare evuM; rogakAraka roTIvahevAra puM. sAthe jamavA-jamADavAno saMbaMdha rogajaMtu na. (saM.) roga pedA kare evuM-roganuM jaMtu; roganI roTeriyana vi. roTarI klabanuM sabhyapada dharAvanAra bArIka jIvAta roTezana na. (i.) parikramaNa; paribhramaNa (2) vArApharatI rogadoga . (roga + saM. doSa) varasAda vagerenI pIDA roTuM na. barAbara pAkatAM pahelAM sukAIne cIbhaDAI gayelI (2) vaLagADa vagerenI pIDA (3) bhaya; bIka besvAda sopArI (2) rAmuM - jaDa mANasa risto roganidAna na. (saM.) rogaparIkSA; rogane pArakhavo te; roDa kuM. (.) rasto; mArga (2) caDAva: UMcANavALo "DAyAgnosisa [nIroga roDa puM. (iM.) lokhaMDanA saLiyo rogamukta vi. (saM.) rogamAMthI mukti-sAjuM thayeluM; roDavavuM akri. gabaDAvavuM rogavidyA strI. (saM.) roga vizenI vidyA; rogavijJAna; roDA pu.ba.va. (rIDavavuM uparathI) doTa; gabaraDI tholojI' roDiyama na. (I.) e mULa dhAtu rogAna puM, na. (phA. raugana) tela, mINa, lAkha vagerenuM roDI strI. doDa; doDo; haDI eka jAtanuM mizraNa (lAkaDAM, lUgaDAM vagere upara roDuM na. paththara vagereno aNaghaDa TukaDo caDAvAya che.) roNa strI. rohiNI nakSatra rogi(yuM, 04, 09) vi. mAMduM; rogavALuM roNa na. kaMdana; rudana (2) jhaghaDo rocaka vi. (saM.) ruci karAve tevuM; gamatuM; rucikara roNuM na. (saM. rodana, prA. raaNa) rudana rocana na. (saM.) rucavuM te () bhabhako; damAma rotaDa(-DuM,-la) vi. ('rovuM' uparathI) jhaTa roI paDe evuM roja puM. (pha.) divasa (2) eka divasanI majUrI (3) rotuM vi. ("rovuM'nuM va.) raDatuM; raDyA karatuM - kri.vi. haMmeza; kAyama udyama; kAmadhaMdho rodaDuM(muM) na. vItakanI kathanI (2) rudana rojagAra paM. gujarAta mATe karavAno dhaMdho; nokarI ke rodana na. (saM.) rudana; raDavuM te rojagAravero paM. rojagAra para levAto vero, vyavasAya vero rodha puM. (saM.) aTakAva; rukAvaTa rojagArI strI, rojagAra; kAmadhaMdho rodhaka vi. (saM.) rodha (rukAvaTa) karanAruM; aTakAvanAruM rojadAra chuM. (pha.) dahADiyo; rojathI kAma karanAra rodhana na. (saM.) rodhavuM te; aTakAva; rukAvaTa rojanAmuM na. rojameLa ['DAyarI' rodhavuM sa.ki. rokavuM; aTakAvavuM rojanIzI strI. dararojanA kAmanI noMdhapothI; vAsarikA; rodhita vi. (saM.) thaMbhAveluM rojabaroja ki.vi. (phA.) rojaroja; dararoja rona strI. (iM. rAunDa) rAtanI cokI mATe pharavuM te rojamadAra vi. puM. dahADiyo; roja para majUrI karanAra ronaka strI. (a.) teja; bhapako rojameLa pu. dararojano rokaDa hisAba (2) te lakhavAno ronakadAra vi. ronakavALuM; bhapakAdAra yiMtra copaDo roniyo chuM. (I.) mULa lakhANanI nakalo kADhavAnuM eka rojaroja; rojiMdA kri.vi. haMmezAM pratidina ropa 5. ("ropavuM' parathI) ropo; choDa (2) ropavAnI kriyA rojiMdAra vi. puM. rojathI kAma karanAra; dADiyo [kamANI ropaNa na. (saM.) ropavuM te; ropaNI rojidArI strI. rojagAra; rojI (2) rojanI majUrI (3) ropaNI strI. ropaNa; vAvaNI; ropavAnuM kAma - kriyA rojiMduM vi. rojanuM; nityanuM [pedAza ropavuM sakri. (saM. ropu) vAvavuM (2) jamInamAM thoDuM rojI strI. rojagAra (2) gujarAna (3) rojanI Avaka; dATIne UbhuM karavuM (udA. vAMsaDo ropavo) rojIroTI strI. (hi.) jIvananirvAha (2) AjIvikA ropave paM. (I.) rassImArga; raghumArga rojo yuM. (a) moTA ane dhArmika musalamAnanI kabara (2) ro.pA. na. (za.pra.) rojameLa pAnAMnuM TUMkuM rUpa musalamAnano divasano upavAsa (pazu; nIlagAya ropita vi. (saM.) ropeluM; sthApeluM (2) vAveluM rojhana. (saM. rohyA, prA. rokjha) ghoDAne maLatuM eka jaMgalI ropITa strI. rokUTa; rovuM ne chAtI pITavI te rojhaDI strI. rojhanI mAdA (2) rojhanA ghATanI ghoDI ropo !. ropa; choDa pritApa; teja; dAba rojhI(-jhiyo) vi. eka jAtano kapAsa (rASTrIya maMDaLa roka(-ba) . (ruAa uparathI) bhapako; dabadabo (2) roTarIklaba strI, (I.) dhaMdhAdArI lokonuM eka AMtara- rokabaMdha, rophabhera (phA.) ji.vi. rothI: rophaparvaka roTalI strI. (saM. roTTa, prA. roTTa)ghauMnA loTanI pAtaLI goLa roDa vi. jaDa; mUrkha, arasika (eka pakSI vAnI jADI bhAkharI (2) AjIvikAnuM bharaNapoSaNa robina na. (i.) lAla chAtIvALuM madhura kalarava karanAruM roTalo chuM. (saM. roTTa, prA. roTTa) hAthe thApIne banAvelI robo, (09) . (i.) yaMtramAnava roTI strI, roTalI (2) pAuroTI rAma ., na. (saM.) ruvAMTuM; rUvuM zarIra uparanA vALa For Private and Personal Use Only
Page #712
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lavara SEY lakaDakaDa roma na. (i.) ITAlInuM jANItuM zahera (2) prAcIna turkI rosTara na. (i.) kAmanA vArAnI yAdI-yojanA romana vi. (i.) romanuM ke tene lagatuM ke tenuM rahevAsI roha pu. kaLI; aMkura romana-kaeNthalika vi. . (i.) khristI dharmane prAcIna roha na. (saM.) eka ghAsa; eka jhADa samayathI cAlyo Avato mukhya phirako ane teno rohaDo chuM. eka jhADa anuyAyI roharI strI, bhekhaDa romaharSa paM. (saM.) romAMca (2) vi. romAMca kare evuM raoN-hAusa na. (i.) hArabaMdha-aDoaDa ghara romaharSaNa vi. (saM.) rUMvADAM khAM karanAruM; romAMcaka rohiNI strI. (saM.) cothA nakSatranuM nAma (2) baLarAmanI romaMtha . (saM.) vAgoLavuM te; vAgoLavAnI kriyA mAtA (3) caMdranI paTarANI (4) nava varSanI kanyA romaMthaka na. (saM.) vAgoLanAruM te te pazu rohita vi. (saM.) rAtuM (2) puM. harizcaMdra rAjAno putra romAnsa S. (i.) praNayamastI (2) praNayasaMbaMdha rohilo pu. paThANonI eka jAti romAvali(-lI, -LI, Li) strI. (saM. romanuM+avali) rohilo chuM. rohila khaMDano vatanI (dATa; pAyamAlI thavAM te: romaharSa roLa 5. jhADAUlaTI vagereno upadrava; marakI (2) gajaba; romAMca puM. (saM.) (lAgaNIthI) zarIra uparanAM rUvAM UbhAM roLavAvuM a.kri. ciDAvuM; khijAvuM romAMcaka vi. romAMca kare evuM; romaharSa roLavuM sakri. (saM. rolayati, prA. rolAM. "prA. phula = romAMcikA strI. romAMca kare evI ghaTanA ke evuM ekAMkI loTavuM; ALoTavuM'nuM preraka 'rola = loTAvavuM; romAMcita vi. (saM.) romAMca thayo hoya tevuM ragadoLavuM) coLavuM; masaLavuM (2) ragadoLavuM; meluM romiyo 5. (i.) zeksapiyaranA "romiyo-juliyeTa' karavuM (3) kacarI mArI nAkhavuM nATakano nAyaka (ra) izka mANasa roLAgara vi. kamAu; kamAnAra romaeNnTika vi. (i.) kautukapriya; raMgadarzI (2) premottejaka rocuM vi. gAmaDiyuM; jaMgalI; asabhya (2) DhaMgadhaDA vinAnuM romAnTisijhama na. (I.) raMgadarzitAvAda roMco . rAbho; jaDaso rombasa puM. (I.) samacaturbhuja roMDhuM na. trIjo pahora; cAreka vAgyAno vakhata royala vi. (iM.) eka khAsa kadano 20" guNyA 28"nA roMDho chuM. trIjA pahoranuM jamaNa; vALu; roMDhuM mApano (chApavAno kAgaLa) (2) zAhI; darabArI raudra vi. (saM.) rudra saMbaMdhI (2) bhayaMkara; ugna (3) paM. raoNyalTI strI. (I.) lekhaka vagerene temanI kRtinA vecANa raudrapaNuM; rudratA (4) kAvyanA nava rasamAMno eka upara je mahenatANuM TharAvI ApavAmAM Ave te; rIpya vi. (saM.) rUpAnuM (2) rUpA jevuM; rUperI kRtivecANa -- puraskAra; hakasAI; hakasI 2) rAjatva rIpyamahotsava paM. pacIsa varSe UjavAto utsava (rajata royuM vi. ("rovuMuparathI) pIyuM; raDyuM mahotsava) rola paM. (.) abhinetAno te te pAtragata abhinaya (2) raurava na. (saM.) eka narakanuM nAma potapotAno bhAga bhajavavAnI kriyA rauhiNeya puM. (saM.) budhano graha (2) zanino tAro (3) rola paM. (I.) vIMTo; phIMDaluM (2) na. hAjarIpatraka (3) rohiNIno putra balarAma rUlara; AMkaNI rolara . (i.) gabaDe tevo goLa ghATa (jema ke, chApakhAnAno; jamIna dAbavAno) roluM vi. bAi: murkha (2) namAluM. GI rovaDAvavuM sakri. raDAvavuM; "rovuM'nuM preraka lapuM. (saM.) gujarAtI lipino cAra ardhasvaromAMno trIjo rovAvuM a.kri. "rovuM'nuM bhAve la puM. (saM.) piMgaLamAM 'laghuno sAMketika varNa rovuM akri. (saM. 26, prA. rova) raDavuM (2) ne raDavuM; laI levuM'nuM kRdantarUpa. jema ke, laI javuM vagere -nuM duHkha karavuM ke gAvuM (3) na. raDavuM te; roNuM laIne nA. ('levuM'nuM saMbaMdhaka bhUtakRdaMta) ne lIdhe; ne kAraNe rozana vi. (phA.) caLakatuM (2) jAhera (2) kri.vi. hAthamAM pakaDIne (3) upADIne udA. rozanadAna na. (phA.) jALiyuM; ajavALiyuM ene laIne rozanI(-nAI) strI. (ghaNA dIvAono) sAmaTo prakAza lau chuM. (sara. a. lavUjha, laphajha = bola, zabda, vacana) . (2) zanAI musalamAnI riyAsata samayano rAjAnI pAse raheto roSa chuM. (saM.) gusso; krodha mazkaro; lovo roSita vi. (saM.) roSavALuM; gusse bharAyeluM lakaDadhakaDa ki.vi. dhamadhokAra; jhapATAbaMdha For Private and Personal Use Only
Page #713
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lakaDiyuM 69 6 | lakhalakha lakaDiyuM vi. lAkaDAnuM (2) kaThaNa (3) jhADane paNa bALI lakSita vi. (saM.) dekhADeluM (2) dekheluM; nihALeluM (3) nAkhe evuM hima) (4) na. masAlA rAkhavAnI khAnAM- lakSaNAthI jANeluM (vyA.) aMte udA. 'ekalalI' vALI lAkaDAnI peTI(roga; pakSAghAta; "perelisisa' -lakSI vi. (saM.) lakSavALuM; lakSatuM (sAmAnyarIte samAsane lakavo . (a. lakavaha) zarIranuM ekAda aMga rahI javAno lakSma na. (saM.) eMdhANa; nizAna lakI vi. (i.) nasIbadAra; sadbhAgI (2) strI, na. kaDe lakSmaNa puM. (saM.) zrIrAmano nAno bhAI, sumitrAno putra paheravAnuM sAMkaLI jevuM eka ghareNuM lakSamaNarekhAstrI, (saM.) vaTAvI zakAya tevI maryAdA kehada lakIra strI, lITI; rekhA [(kaTAkSamAM) lakSmIstrI (saM.) viSNunI patnI; dhananI adhiSThAtrI devI; lakaM(-)bo chuM. (a. lukamaha) koLiyo (2) lAbha; phAyado cauda ratnomAMnuM eka (2) dhana; dolata (3) patnI lakUdI strI. lAkaDI [bahudhA) lakSmI(0kAMta, anAtha, 0pati) chuM. (saM.) viSNu lakkaDa na. (. lakuTa; prA. lakDa) lAkaDuM (samAsamAM lakSmItAla paM. (saM.) eka jAtano tAla (saMgIta) lakkaDakAma na. lAkaDAnuM kAma; sutArIkAma lakSmInArAyaNa pu.ba.va. (saM.) lakSmI sahita rahelA lakkaDakoTa pu. lAkaDAnI banAvelI dIvAla (2) lAkaDAno - nArAyaNa (2) viSNu banAvelo dhakko lakSmI(pUjana) strI. (pUjA) na. (saM.) Aso vada lakkaDakhoda kuM. lAkaDAne cAMca mArI TocanAruM eka pakSI terasane divase karAtI lakSmInI pUjA [vAna lakaDadhakkaDa kri.vi. lakaDadhakaDa; dhamadhokAra lakSamI(vaMta, vaMtuM, 0vAna) vi. (saM.) paisAdAra; samRddhilakkaDa dhakke kivi. sakhata rIte; jorathI (2) dhamakAvIne lakSya vi. (saM.) lakSa ApavA jevuM (2) tAkavAnuM; tAkI lakkaDapITha strI, lATI; lAkaDAnuM pIThuM zakAya tevuM (3) joI zakAya - jANI zakAya tevuM (4) lakkaDaphoDo . lAkaDAM phADanAra; kaThiyAro (2) lakkaDakhoda na. dhyeya (5) lakSa; hetu (6) nizAna tAkavAnuM); lakkaDazI(sI) vi. lAkaDA jevuM kaThaNa gola' (3) lakSyArtha (8) jenuM lakSaNa bAMdhavAnuM hoya lakkaDazI lADu chuM. eka mIThAI te (tarka) lakkaDasI vi. lakkaDazI; lAkaDA jevuM kaThaNa lakSyagAmI vi. (saM. lakSmIgAminuM) lakSya tarapha janAruM lakkaDiyuM vi. (2) na. lakaDiyuM; masAlApeTI lakSyabiMdu na. tAkavAnuM kendra; lakSya; dhyeya lakajharI strI. (I.) bhogavilAsa (2) bhautika lakSyavedha chuM. (saM.) dhArelA nizAnane toDI pADavuM te sukhasagavaDa (3) sukhasagavaDavALuM vAhana basa) lakSyavedhaka vi. (saM.) lakSyane vedhanAruM; lakSyavedhI lakajharI-basa strI. (i.) ArAmadAyaka basa; vaibhavI basa lakSyavedhitva na. lakSavedhIpaNuM; nizAnabAjI likSavedhaka lakSa vi. (saM.) lAkhanI saMkhyAnuM (2) pu. lAkhano AMkaDo lakSyavedhI vi. (saM. lakSyavedhinuM) dhAreluM nizAna pADanAra; ke saMkhyA; 1,00,000 (3) na. dhyAna (4) udeza lakSyArtha puM. (lakSya + artha) muvArthano bAdha thaye teno (5) (tAkavAnuM nizAna vaDe sUcavAtuM saMbaMdhI evo je bIjo artha levo paDe che te lAkSaNika lakSaka vi. (saM.) -ne batAvanAruM; sUcaka (2) lakSaNAzakti artha (vyA.) nizAna lakSacorAsI(-zI) strI, lakhacorAsI; corAsI lAkha yoni lakSyAMka chuM. (saM.) lakSyamAM levAno ke bAMdhelo aMka; aMtima ane tenuM cakra lakha vi. lakSya (jagato; dazya jagata) (2) lAkha; lakSa lakSaNa na. (saM.) cina; nizAnI (2) guNa; bIjI lakha strI, tIvra abhilASA thavI te; chaMda (2) lakSmI vastuthI judo pADanAra khAsa dharma (3) tevA dharmanuM lakhacorAzI strI, corAsI lAkha janmanuM cakra kathana; vyAkhyA (vyA.) (4) DhaMga; AcaraNa lakhaNa na. (saM. lakSaNa) lakSaNa; cihana (2) Adata; Teva lakSaNavaMtuM vi. sulakSaNuM (2) (kaTAkSamAM) naThArA lakSaNavALuM lakhaNI na. ('lakhavuM parathI) TIpa; yAdI (dAna ke lakSaNAstrI. (saM.) lakSyArthanobodhakarAvanAra zabdanI zakti ugharANInI) (2) lakhavAnuM kArya lakhANa lakSaNIya vi. (saM.) dhyAnamAM levA yogya lakhaNuM na. lakhavAnuM vataraNuM; lekhaNa (2) chUTAchevanuM lakSadhA ki.vi. (saM.) lAkha rIte-prakAre lakhata nakarArasahI sAthenuM lakhANa (2) nasIbanA lekha lakSa vasA kri.vi. avazya; jarUra lakhata-pattara na. kAgaLiyA uparanuM lakhANa (2) game tevuM lakSavuM sakri. (saM. lakSa) tAkavuM (2) tAkIne besavuM (3) (kAcuM ke acokkasa) lakhANa aTakaLa karavI (4) zodhI kADhavuM; joI javuM lakhapati pu. lakSAdhipati; lakhapati lakSadhI vi. dhAreluM nizAna pADanAruM lakhalakha vi. (saM. lakSa uparathI) caLakatuM; caLakATavALuM lakSAdhipati chuM. (saM.) lAkha rUpiyAnI pUMjIvALo; lakhapati lakhalakha kri.vi. ghUje ema lakSAlakSa na. (saM.) dazya-adezya; zeya-aya lakhalakha ki.vi. babaDyA kare ema For Private and Personal Use Only
Page #714
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org lakhalakhavuM. lakhalakhavuM a.kri. jhaLakavuM; jhaLAMjhaLAM thavuM lakhalakhavuM a.kri. (saM. la) tIvra bhUkha lAgavI (2) tIvra abhilASA thavI Seo lakhalakhavuM a.kri . dhrUjavuM; kaMpavuM lakhalakhavuM akri. babaDyA karavuM (2) kUtarAnI jema cATavuM lakhalakhATa puM. (saM. lakS uparathI) jhagajhagATa (2) lavAro (3) saNako; pIDA (4) ghoMghATa lakhalakhATa puM. (saM. lakh uparathI) dhakhaNA; bhUkha lakhalakhuM na. baDabaDATa; bakavATa lakhalakhuM na. AchI dhrujArI; TADhiyA tAvanI dhrujArI lakhalUTa vi. jemAM lAkho rUpiyA lUMTAyA hoya tevuM; bezumAra (2) kharcALa; uDAu lakhavuM sa.kri. (saM. likh) lakhANa ka2vuM (2) AlekhavuM lakhavuM sa.kri. (saM. lakS, prA. lakakha) avalokavuM; jovuM lakhalakhA strI. ('lakhavuM' uparathI) uparAuparI ke vAraMvAra lakhavuM te lakhAI strI. lakhavAnuM mahenatANuM (2) lakhavAnI rIta lakhANa naM. lakhavuM te (2) lakheluM te lakhANapaDhANa na. lekhita purAvo (2) patravyavahAra (te lakhApaTTI, (TI) strI. lakhalakhA karavuM - vAraMvAra lakhavuM lakhAmaNa na. (-NI) strI. lakhavAnuM mahenatANuM lakhAro puM. lavAro; nakAmI TakaTaka lakhAro puM. ('lAkha' u52thI) lAkhanI cUDI vagere banAvanAro; maNiyAra (2) lAkha caDAvavAnuM kAma karanAro lakhAlakha strI. lakhalakhA; uparAuparI ke vAraMvAra lakhavuM [Dhaba lakhAvaTa strI. ('lakhavuM' uparathI) lakhANa (2) lakhavAnI lakhitaMga vi. (saM. likhitam) (patra) lakhanAra; likhitaMga lakhI strI. saurASTranI ghoDInI eka jAta lakhezarIvi. (saM. lakSezvara, prA. lakakhesara) tAlevaMta (2) puM. lakhapati; lakSAdhipati [tema karIcitarAmaNa karavuM lakhoTavuM sa.kri. lAkha caDAvavI (mATInA vAsaNane) (2) lakhoTA-cokaThuM na. lakhoTAnuM hoya tevuM cokaThuM; 'eNbaeNksa' lakhoTI strI. (saM. lAkSA + vRttaka) kAca ke paththaranI (ramavAnI) nAnI goLI lakhoTo puM. moTo lakhoTI lakhoTo chuM. agatyanA ke sarakArI kAgaLono sIlabaMdha bIDo lakhkhaNa na. lakSaNa; cihna lakhyA lekha puM.ba.va. vidhie lakhelo lekha; nasIba laga nA. lagI; sudhI -lagaTa vi., kri.vi. saLaMga; ekadhAruM; lagAtAra lagaDIstrI, sonA ke cAMdInI pATa-DhALo dorAnuM gUMcaLuM lagaDuM na. (saM. lag uparathI) gadheDAnuM chAlakuM ke cokaThuM (2) lagaNa nA. (saM. lag uparathI) lagI; sudhI |lagnagIta lagata vi. (saM. lag) lagatuM; najIkanuM (2) strI. saMbaMdha; gharobo (3) nA. pAse; joDe; lAgIne lagatI strI. saMbaMdha; vaga (2) zarama (3) pakSapAta lagatuM vi. saMbaMdhI; lAgu paDatuM; najIkanuM [muhUrta lagana na. (saM. lagna) lagna; paraNavuM te (2) lagnanuM lagana strI. ('lAgavuM' uparathI) laganI; Asakti laganagALo puM. lagnanI mosama laganaghaDI strI. lagananI mukhya kriyA karavAnI ghaDI-mudata laganapaDo puM. lagnano zubha divasa lakhI lagnapatrikAnuM mokalAtuM kaMkunuM paDIkuM laganasarA strI. laganagALo; lagnanI mosama laganiyo chuM. varane teDavA janAro kanyA taraphano sago (2) vi. laganasarAne lAyaka (zikhaMDa) laganI strI. laDha; lahe; lata [Azare lagabhaga kri.vi. (de. laga dvirbhAva) pAse; aDoaDa (2) lagarIka vi. lagAra; lagIra (2) kri.vi. thoDA vakhata mATe lagavADa strI. ADo saMbaMdha (strIpuruSano) lagavuM na. nakkI karela bhAve da22oja amuka vastu levI te lagavuM sakri. lAgavuM; vaLagavuM; pahoMcavuM lagADavuM sakri. ('lAgavuM'nuM preraka) aDakAvavuM (2) copaDavuM (3) vaLagADavuM; lAgu karavuM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lagADavuM sa.kri. saLagAvavuM lagAtAra kri.vi. lAgalagATa; satata; ekadhAruM lagAma strI. (phA.) ghoDAnA moMnuM loDhAnuM cokaThuM (2) tene bAMdhelI hAMkanAranA hAthamAM rahetI dorI (3) aMkuza lagAra (-reka) vi. thoDuM (2) kri.vi. thoDA vakhata mATe lagAva dhuM. lagADavAno padArtha (2) mINa [(2) ThokavuM lagAvavuM sa.kri. ('lAgavuM'nuM preraka); aDakAvavuM; mAravuM lagI nA. lagaNa; sudhI [vakhata mATe lagIra, (-reka) vi. lagAra; jarAka (2) kri.vi. thoDA lage nA. lagI; sudhI lageja na. (IM.) (relave) utAruno sAmAna lagejavAna na. (IM.) utAruo sAthe rAkhI na zake tevo moTo mAlasAmAna rAkhavAno utAru AgagADIno eka khAsa Dabbo [lagabhaga; pAse lagolaga nA. (de. laga = najIka) cheka pAse; aDIne (2) lagna vi. (saM.) lAgeluM; vaLageluM (2) lIna; Asakta (3) na. jeTalo samaya pRthvI eka rAzimAM rahe teTalo vakhata (4) koI zubha kArya karavAnuM muhUrta (5) paraNavAnuM muhUrta (6) paraNavuM te; vivAha lagnakAla(-La) puM. lagna ke bIjA zubha kAryanuM muhUrta lagnakuMDalI (saM.), (-LI) strI. janmakuMDaLI lagnagALo puM. (saM.) lagnanI mosama; laganagALo lagnagIta na. (saM.) lagna vakhate gAvAnuM gIta; gANuM For Private and Personal Use Only
Page #715
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lagnajIvana 698 [[laTakamaTaka lagnajIvana na. (saM.) gharasaMsAra; dAMpatyajIvana ladhuvArtA strI. (saM.) ladhukathA; nAnI vArtA lagna(atithi) strI. (dinaka divasa) pu.lagnano divasa laghuzaMkA strI. pezAbanI hAjata [DajharTezana' lagnapatrikA strI. (saM.) kaMkotarI laghuzodha prabaMdha chuM. (hi.) saMzodhanAtmaka saMkSipta prabaMdha; lagnaparvaNI strI. (saM.) lagnano tahevAra lacaka strI. layakAtI cAla (2) macakoDa lagnabhaMga kuM. (saM.) chUTAcheDA lacakalacaka ki.vi. ('lacako' uparathI) lacake ne lacake; lagnaviccheda 5. chUTAcheDA; phAragatI moTemoTe koLiye; utavALathI lagnAdhipati chuM. (saM.) lagnasthAnano adhipati lacakavuM a.kri. lacI javuM (2) karamoDAvuM; sAMdhAmAMthI (janmakuMDaLImAM); lagneza UtarI javuM (3) madathI cAlatAM kammarethI jarA maraDAvuM lagneza khuM. (saM.) juo "lagnAdhipati lacako pu. loco (2) lacako dALa vaccenI) lagharavaghara vi. cIMtharehAla; phATelAM kapaDAMvALuM lacako dALa strI. DhalI dALa (pravAhI ane bhabharI ladhimAM strI. (saM.) ladhupaNuM (2) ATha siddhiomAMnI eka lacapaca kri.vi, pravAhIthI tarabALe ane loMdA jevuM hoya - ati laghu thaI javuM te tema ladhu vi. (saM.) nAnuM (2) halakuM (3) saheluM (4) chaMdamAM lacapacatuM vi. taraboLa hRsva svaranA mApanuM; eka mAtrAnuM (5) TUMkuM lacapacavuM a.kri. lacapaca thavuM laghuka vi. ghaNuM nAnuM-laghu lIvuM a.kri. bhArathI namI javuM laghukaMsa puM. () Avo kasa; nAno kasa lacIluM vi. lacatuM; lacI jAya tevuM; lavacIka laghukAya vi. (saM.) ThIMgaNuM; vAmana lacchI(-chUchI strI. dorAnI nAnI AMTI (2) dahIMnI laghukoNa pR. 90 aMzathI nAno koNa-khUNo kiomleksa laghugraMthi strI. (saM.) laghutAgraMthi; "inphiriyoriTI lazkedAra vi. (hi.) majedAra (2) AkarSaka laghujana puM. (saM.) nAno ke halako mANasa ('gurujanano laccho(-9cho) pR. (mAMjo pAyelA) doranI AMTI (2) viparyAya) paganAM AMgaLAnuM eka ghareNuM ladhujIvI vi. (saM.) TUMkA AvaradAvALuM; alpAyu lajavavuM sakri. (saM. la) lAje tema karavuM; lajAvavuM laghutama vi. sauthI nAnuM (2) 5. amuka rakamomAMnI darekathI lADavuM sakri. "lAjavuMnuM preraka jene zeSa vinA bhAgI zakAya evI nAnAmAM nAnI rakama lajAmaNI strI. ('lAja uparathI) aDavAthI jenAM pAna laghutama sAdhAraNa avayavI vi. (saM.) laghuttama sAdhAraNa saMkocAI jAya che evo eka choDa; lAjulADI bhAjya chuM. (saM.) laghutama; amuka rakamomAMnI darekathI lajAmaNuM vi. lAja pamADe tevuM; lAja Ave tevuM; zaramajanaka jene zeSavinA bhAgI zakAya tevI nAnAmAM nAnI rakama lajAvavuM sakri. lajADavuM; lAje tema karavuM ladhutA, (I) strI. (saM.) nAnApaNuM; nAnapa (2) tucchatA lajjA strI, (saM.) lAja; zarama (2) apakIrti laghutAvAcaka vi. ladhutA batAvanAra ['noveleTa lajjAnvita vi. (saM.) zaramiMda (2) zaramALa laghunavala strI. (saM.) kathA-sAhityano eka prakAra; lakjhAyamAna vi. (saM.) lAjatuM; zaramAtuM laghuprabaMdha chuM. (saM.) koI eka viSaya para lakhelo nibaMdha; lajjALu(-Lu) vi. lAzIla, zaramALa monogrApha' [(varNa) (2) ALasu lajjAvaMta vi. (saM.) lajjAthI namI gayeluM; zaramiMdu laghuprayatna vi. (saM.) thoDA prayatnathI uccArAya tevo lajjA(vAna, 0zIla) vi. (saM.) zaramavALuM, zaramALa laghubhAva 5. (saM.) laghugraMthi ke laghutAnI lAgaNI lajjAspada vi. (hi) lajjA janmAve tevuM; zaramajanaka ladhurekhA strI. (saM.) (-) AvuM-eka virAmacihna lajjAhIna vi. (saM.) zarama vinAnuM, berathama; nirlaja laghumatI strI. thoDA mata dharAvato pakSa (2) evA loko lajita vi. (saM.) lajajA pAmeluM, zaramAyeluM (3) thoDA mata hovA ke dharAvavA te laTa strI. (saM. laTUvA) thoDA vALanI sera (2) vaDanI laghulAghavI strI. taddana sUkSma thaI zakavAnI eka yaugika mULI-vaDavAI (3) amuka (sUtaranA) tAra ke dorAnI vidyA (2) cAlAkI; peca; yukti AMTI (4) motInI sera khUibI; zailI (3) lacaka laghulipi strI. boleluM jaladI lakhI zakAya tevI TUMkA laTaka strI. (saM. "laTakavuM" uparathI) laTako (2) chaTA; saMketovALI lipi; zIghralipi; zerTahenDa grAphara laTakaNa, (-NiyuM) vi. ('laTakavuM" uparathI) laTakatuM; jhUlatuM laghulipika, laghulekhakavuM. (saM.) laghulipimAM lakhanAra; "sTeno- (2) na. kAnanuM eka laTakatuM rahetuM ghareNuM laghulekhana na. laghulipimAM lakhavuM te laTakaNiyALuM vi. laTakAtuM; lacakavaMtu; laTakAM karI cAlanAruM laghuvayaska, laghuvI vi. (saM.) nAnI uMmaranuM; nAnakaDuM laTakamaTaka strI, chaTA; khUbI For Private and Personal Use Only
Page #716
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir laTakavuM SEE [ lathaDavuM laTakavuM a.ki. jhUlavuM; babaDavuM; raMgAvuM (2) AdhAra rahita laDabaDavuM a.kri. aDabaDiyuM khAvuM thavuM; vacce rakhaDI javuM (3) TIMgAvuM laDabaDiyuM na. Thokara khAI lathaDI paDavuM te laTakAvavuM sakri. laTakavuMnuM preraka laDavADa strI. ('laDavuM' parathI) jhaghaDo; kajiyo; vaDhavADa laTakALuM vi. laTakAvALuM (2) laTakA karanAruM laDavADiyuM vi. laDyA karavAnA svabhAvavALuM (2) jene laTakuM na. laTako; nakharuM kAraNe laDAI cAlatI hoya tevuM laTako paM. zarIrano mohaka hAvabhAva - cALo; nakharuM laDavuM sakri. (saM. lavaDhavuM; Thapakodevo (2) a.kri. sAmalaTakojhaTako 5. saheja-sAja navarAzano samaya (2) sAme vAdavidA, TaMTo, bolAbolI, mArAmArI ke yuddha ki.vi. daivayoge; aNadhAryuM - laDAI karavAM (3) korTe cavuM (4) aNabanAva thavo laTakamaTako 5. AMkha ane zarIrano cALo; nakharuM laDavaiyo chuM. yoddho; sipAI laTapaTa vi. premAsakta; ekabIjAne vaLageluM - coTela (2) laDelaDA(DI) strI. laDAlaDa strI. ghAlamela; khaTapaTa (3) kri.vi. jhaTapaTa; jalasI laDAI strI. 'laDavuM" parathI) yuddha; jaMga (2) TeTo; jhaghaDo laTapaTiyuMvi.utAvaLiyuM(2) khuzAmatiyuM (3)na. vALaMdanI laDAka,(kuM) vi. laDakaNuM [lakaNuM astro ghasavAnI cAmaDAnI paTI thiI javuM laDAyaka vi. laDI zake tevuM (2) laDAInA khapanuM (3) laTavuM akri. namI paDavuM (2) lIna thavuM (3) nabaLuM laDAvavuM sakri. ('lADa' uparathI) lADa karavA laTAko paM. paMcAta (2) nakharuM (3) bAkI rAkhavuM te ti laDAvavuM sakri. 'laDavuMnuM preraka; bajhADavuM laTAra strI. AMTo, phero; cakkara; Amatema laherathI pharavuM laDI strI. ('laDa" uparathI) eka jAtanI vastuonI paMkti laTiyuM na. (laTa parathI) vALa (jarA tucchakAradarzaka) ke mALA (2) dorAnI laTa laDuM vi. laTI-namI paDe tevuM bhimaraDo laDuM na. tAra vIMTavAnuM sonInuM ojAra (2) dorAnI AMTI laTTu vi. narama theMza (2) paravaza (3) stabdha (4) pu. laghu chuM. (saM.) lADu; modaka lA(-)kAMDa . lo pIvAne kAraNe sarjAtI honArata laDhaNa strI. lata; Teva (2) paddhati laTTa vi. juo 'la' laNaNI strI, laNavAnI kriyA ke tenI mosama laTTI vi. juo laThThI' laNavuM (saM. lunAti, prA. luNaI) taiyAra thayelA pAkane laThTho . juo "lo' kApavo (2) phaLa meLavavuM lakopaTTo pu. juo "lopaTTo lata strI. laganI (2) Teva; vyasana laTha vi. (saM. laSTa = prakAzita, prA. la; saM. yaSTi, prA. latA strI. (saM.) vela; velI laTika) alamasta; jADuM ne majabUta (2) 5. goro latAkuMja strI, (saM.) velano kudaratI mAMDavo mAMDavo laThiyuM vi. laka (2) na. gADAno nIcalo bhAga jemAM latAgRha na. latAmaMDapa (2) puM. (saM.) latAono kudaratI lo raheto hoya che. latADa strI, pu. lAta; pATuM (2) pheravI toLavuM te; pharI laThi(-ThI)nuM vi. laTha; majabUta (2) lucyuM javuM te (3) gotha; gothuM laThorI strI. (da. lazkarI = ramaNIya strI) alamasta kanyA latADavuM sakri. nukasAna karavuM; kharAba karavuM laThoro chuM. majabUta bAMdhAvALo kAcI uMmarano chokaro-laDadho latApAza puM. (saM.) vela vIMTAvI te la(-TTa) vi. laTTa (2) laTha; DaMgoro latAmaMDapa chuM. (saM.) latAono mAMDavo; kuMjabhavana laThThAkAMDa . halakI jAtano dezI dArU latikA strI. (saM.) latA (lAlityavAcaka); vela laThThI(-ThThI) strI, nAno lo latIpha vi. (a.) sadguNI; sAduM; saraLa (2) AbarUdAra laThThA(-do) puM. (saM. lakha, prA. laDha = manohara, latIpho chuM. (a. latIphAha) hasavuM Ave evI vAtacIta; (priyabhASI) gADI ke gADAnAM paiDAMnI loDhAnI dharI ToLaTappo Tucako (2) laThTha mANasa (3) halakA prakArano dArU lattA strI, lAta lo(-kro)paTo(-) (saM. laSTi, prA. laTiTha + saM. puSTa, lattAprahAra chuM. (saM.) lAta ke lApho mAravo te viparAyache. prA. puTTa) majabUta: hRSTapuSTa mANasa lattAM na.ba.va. (prA. naMtaa) lUgaDAM ('kapaDAM sAthe lattAM laDakaNa, (-NuM) vi. TAkhora; laDavAnA svabhAvanuM latto 5. (phA. lattaha) zaherano bhAga mahollo: phaLiyuM laData strI. laDAI; pratikAra [paDI javuM (mAMdagIthI) lathaDapathaDa kri.vi. pANIthI bhIMjAIne taraboLa hoya tema lathaDavuM sakri. lathavuM (2) bolatAM aTakAvuM (3) dUbaLuM (2) lathapathara; ativyasta laDathaDiyuM na. lathaDiyuM; aDabaDiyuM lathaDavuM akri. ThokarathI gothuM khAvuM (2) bolatAM acakAvuM laDadhuM vi. laThTha; alamasta (2) na. tevuM chokaruM (3) dUbaLuM paDI javuM (mAMdagIthI) For Private and Personal Use Only
Page #717
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lathaDyio [labakalabaka lathaDiyuM na. gothuM; aDabaDiyuM lapavuM a kri. (saM. lipu) saMtAvuM (2) soDamAM bharAvuM lathapatha vi. khUba bhIMjAyeluM; taraboLa thayeluM (2) rebajheba lapasaNI strI, lapasavuM e (2) lapasavAnuM eka ramatanuM lathabatha kri.vi. saM. pui + bAtha) ekabIjAne jorathI eivI jagyA ke paristhiti vaLagyA hoya tema (2) kharaDAyeluM lapasaNuM vi. lapasI paDAya evuM (2) na. nakAmI lAMbI lathapathara kri.vi. DhaluM labaDatuM hoya ema (2) astavyasta lapasavuM a kri. khasI paDavuM; sarI javuM (2) patana thavuM ladabada ki.vi. (saM. lasu uparathI) pravAhIthI bharapUra (3) bhraSTa thavuM lAMbI vAta lacakA jevuM hoya tema (ra) DhIlA padArthamAM paDI lapasiMdara na, nakAmI lAMbI vAta; lapharuM (2) nakAmI lAMbI kharaDAyeluM hoya ema (3) lIna; cakacUra lapATa strI. thapATa; lapaDAka; lApho ladabadavuM a.kri. ladabada thavuM lapATiyo chuM. lapaDAka mAranAra; buTiyo [goThavAvuM ladANa na. ladAvuM ke ladAya te vizvanabharavAnuM mahenatANuM lapAvuMa.ki.saMtAvuM (2) soDamAM bharAvuM; aDoaDadabAIne ladAmaNa na. (-NI) strI. mAthe vajana bharavuM te (2) mAthe lapiyuM vi. lapalapa karanAruM; vAtoDiyuM (2) mAthAjhokiyuM ladAvuM a.kri. 'lAdavuM'nuM karmaNi lapUDuM vi. (saM. lapu) lapalapiyuM; vAtoDiyuM (2) peTamAM ladolada kri.vi. barobara pUrepUruM lAvuM hoya tema vAta na rahe tevuM; bahuboluM kriyA lapa strI. (saM. li uparathI) pIDA: upAdhi; lapharuM lapeTa strI. magadaLa joDInI eka kasarata (2) lapeTavAnI lapa ki.vi. jaladI; caTa lapeTavuM sa.ki. vIMTavuM (2) sameTavuM lapakalapaka ki.vi. lapAla5: lapake - lapake (2) lapakArA lapeTa paM. DhAMkaNa AvaraNa mAratuM hoya ema labakabaka rahI rahIne vedanA thAya lapeTo pu. kasabavALuM rezamI kApaDa ema (jema ke, gUmaDAmAM) kiravI lapaDavuM sakri, lapeDo karavo lapakavuM a.kri. lapakArA thavA - mAravA (2) utAvaLa lapeDa . (saM. lipu) laparaDo; jADo sAMko lepa lapa(-ba)kAvavuM sakri. bivarAvavuM (2) lapakalapaka thavuM lapoDa, (0zaMkha) vi., paM. boTAM vacana ApanAra; labADI lapakAro chuM. jIbhane labUkalabUka bahAra kADhavI te (2) lappaTa vi. (saM. lim uparathI) barobara sajajaDa coTeluM vedanAthI ke bhayathI koI paNa avayavanuM labUkalabUka lappaDa strI. lapaDAka; thappaDa thavuM te biolavuM te; lapako lappaDa vi. sajjaDa coMTI jAya tevuM DihApaNa (3) pIMjaNa lapakAro chuM. (saM. la, uparathI) tochaDAIthI vadhAre paDatuM lappana-chappana strI, na. paMcAta; chUpI ghAlamela (2) doDhalapako muM. (saM. lipu) gaMdA padArthano lacako (ra) DAma lappanachappaniyuM vi. lappana-chappana karanAruM lapako muM. (saM. la uparathI) tochaDAIthI vadhAre paDatuM lakhI vi. lapiyuM; vAtoDiyuM (2) mAthAjhIkiyuM bolavuM te () lapakAro mAthAkUTa lappo . (a. lapha = vIMTALeluM) bharacaka kasabavALuM rezamI lapachapa strI, ghAlamela (2) doDhaDahApaNa (3) mAthAphoDa; vaNATanuM kapaDuM (2) moTuM DhaMgadhaDA vagaranuM thIMga lapachapiyuM vi. mAthAkUTiyuM; mAthAkUTa karanAruM pica; phAMdo lappo pu. lapeDo; thaze lapaTa strI. (saM. lim uparathI) jhapaTa (2) aDaphaTa (3) lakho DuM, moTo koLiyo (2) loMdo lapaTajhapaTa strI. ociMtI graMTa mAravI te laphaDa(-2)phaphaDa(-2) kri.vi. labaDatuM, Amatema UDyA karatuM lapaTaNuM vi. lapaTI jAya tevuM (2) lapaTI javAya tevuM tathA page aTavAtuM hoya tema lapaTavuM a.kri. sarakavuM (2) lapaTAvuM lapharAbAja vi. lapharAMvALuM lapaTAvavuMsa kri'lapaTavuM, "lapaTAvuM'nuM preraka phasAvuM lapharuM na. lIMTano labako (2) chUTavuM muzkela bane tevuM vaLalapaTAvuMa kri. (saM. lipu) cIkaTamAM kharavuM (2) lalacAvuM; gaNa (3) (vastu ke kAma ke mANasa vaLagavAthI thatuM) lapaTuM vi. sajjaDa nahi tevuM; DhIluM (2) lAlacuM naDatara; pIDA; upAdhi (4) ADo ke lagnetara saMbaMdha lapataMga vi. khUba UMcuM ti laphaMgAI strI, (-veDA) pu.ba.va. laphaMgApaNuM lapaDAka strI, tamAco; lappaDa (2) Thapako ke khattA khAvI laphaMguM vi. (turkI lapaMga, laphaMga) kapaTI; dagalabAja (2) laparaDo DuM. jADo lepa; lapeDo laMpaTa; vyabhicArI (3) naphaTa; nirlajaja lapalapa strI. (saM. 1pa) bakabaka; lavAro laphApho chuM. (a. liphApho) parabIDiyuM; kavara jiladI lapalapa kri.vi. capacapa; jhaDapathI (2) labUkalabUka laba kri.vi. evA avAja sAthe (moMmAM mUkavuM) (2) lapa; lapalapATa kuM., strI, lavAro; bakavATa (2) utAvaLa; dhAMdhala laba pu. (phA.) mukhamAMthI nIkaLatI lALa (ra) hoTha lapalapiyuM vi. lapalapATa karanAruM; bolabola karanAruM () labakalabaka ki.vi. rIMrahIne vedanA thAya ema; lapakadhAMdhaliyuM (3) utAvaLiyuM lapaka (2) labakArA mAratuM hoya ema For Private and Personal Use Only
Page #718
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir labakAro lilutA labakAro paM. lapakArA; jIbhane labUkalabUka bahAra kADhavI lamaNuM na., (-No) paM. gAlanI uparano kAna AgaLano e (2) vedanAthI ke bhayathI koI paNa avayavanuM mAthAno bhAga labUkalabUka thavuM e piDelo zAhIno Dabako lakhyA pu. (a.) ghaDI; kSaNa labako pu. lapako; gaMdA padArthano lacako (2) kAgaLa para laya paM. (saM.) nAza; pralaya (2) lInatA; ekatAra thaI labaDadhakke kri.vi. dhamakAvIne; baLajabarIthI javuM te (3) virAma (saMgItamAM) (4) nRtya, gIta labaDavuM a.kri. (saM. lakhu) laTakavuM; raMgAravuM (2) AdhAra ane vAdyanI samatA (saMgItamAM) (5) koI svara - rahita thavuM; vacce rakhaDI paDavuM pocuM kADhavAmAM lAgato samaya dvata, madhya ane vilaMbita) labataruM vi. ('labaDavuM uparathI) nabaLuM; kSINa (2) narama (6) gAvAno DhaMga; svara kADhavAno DaMga labadAvuM a.ji. pravAhIthI taraboLa thavuM ke kharaDAvuM (2). layabaddha vi. (saM.) layane vaLagI raheluM saMDovAvuM; phasAvuM layabaMdha chuM. (saM.) samaya pramANe karAtI geyaracanAno eka labaduM vi. bhIMjAIne loMdA jevuM thaI javuM prakAra ke evI paristhiti; "rIdhama' labado . bhIMjAIne thayelo loco ke loMdo layamAdhurya na. (saM.) layanI mIThAza labarako puM. (saM. lapu) tochaDAIthI vadhAre paDatuM bolavuM layalA strI. (a) phArasI sAhityanI eka prasiddha mAzUka te (2) cATatAM jIbha AgaLa pAchaLa karavAnI kriyA (enA AzakanuM nAma majanUna) labalaba kri.vi. evo avAja thAya tema (jema ke, kUtarAnA layavAdya na. (saM.) laya pragaTa karatuM vAdya; jema ke tabaluM cATavAno) (2) utAvaLe layalA-majanuna nabava. (phA.) layalA ane teno mAzaka labalabATa pu. labalaba avAja (phArasI sAhityano) phiTakAra labalabATa . (-TI) strI. lavAro; bakavATa layAnI strIlyAnata; zarama; nAmozI (2) dhikkAra; labalakhiyuM vi. labalaba kare evuM ke karatuM; lavalaviyuM larnara vi. 5. (iM.) zikhAu (vyakti). labAciyuM vi. labAcAvALuM; cIMtharehAla lalakavuM sakri. icchavuM (2) lAlasA rAkhavI (3) lalacAvuM labAco chuM. (a. lubAda = varasAdamAM bhIMjAyeluM kapaDuM) lalakAravuM. (saM. lalurUku) lalakAravuM te (2) lalakAreluM gAna melAM phATelAM lUgaDAMno jatho (2) bhAMgyAtUTyA lalakAravuM sakri. lAMbe svare gAvuM (2) bUma pADavI (3) sarasAmAnano jatho (3) (bahu kImatI nahi evo) hAMkavA, jaladI calAvavA uzkeravuM - uttejita karavuM gharavApara (tiraskAramAM ne bahudhA bahuvacanamAM) (4) laDAInuM AhvAna karavuM paDakAravuM labADa(-DI) vi. saM. lapu uparathI) jUThuM bolavAnI lalacAma(-2)zuM vi. lalacAve evuM TevavALuM (2) dhUrta; lucyuM lalacAmaNI strI, lAlaca; lalacAvavuM ke lalacAve te labADI strI, jUThANuM; labADaveDA lalacAvavuM sakri. lAlacamAM nAMkhavuM (2) mohita thavuM labuDhA-lIbu kri.vi. bIkathI tharathare tema thavuM) lalacAvuMa kri. lAlacamAM phasAvuM; mohita thavuM; lAlasA karavI labocuM na. AMkhanI nIceno moDhAno bhAga; DAcuM lalanA strI. (saM.) lAlitya bharelI strI; suMdarI " (tucchakAramAM) (2) moM; moTuM lalATa na. (saM.) kapALa; bhAla niA lekha labotaruM vi. labataruM nabaLuM; kSINa; narama; pocuM lalATarekhA strI. (saM.) vidhAtAe lalATe lakhelA nasIbalabotaruM na. masotuM lalAma vi. (saM.) suMdara; ramaNIya labdha vi. (saM.) maLeluM, meLaveluM (2) na. saravALo (ga.) lalAmI strI. suMdaratA (2) lAlAza labdhakAma vi. pUrNa thayela icchAvALuM lalita vi. (saM.) manohara, suMdara (2) priya; game evuM labdhapratiSTha vi. jene pratiSThA maLelI che tevuM pratiSThita; (3) nAjuka; komaLa (4) paM. eka gaNameLa chaMda AbarUdAra; mobhAdAra chokarAMnI jaMjAba lalita na. mahArASTranuM eka lokanATya labdhA strI. (saM.) nAyikAno eka prakAra (2) dugdhA; bairI- lalitakalA (saM.) (-LA) strI. mana ane kalpanAnA zrama labdhi strI. prApti (2) siddhi (3) aizvarya (jaina) para mukhya AdhAra rAkhanAra kalA. udA. citrakaLA, labeka ud.(a. labaika) "sevAmAM hAjara chuM "jI sAheba saMgIta vagere; "phAIna ArTa evA arthano udgAra lalita sAhitya na. (saM.) AnaMdalakSI sAhitya labhya vi. (saM.) maLI zake evuM; meLavavA jevuM; prApya lalitA strI. (saM.) juvAna suMdara strI (2) durgAdevInuM labhyamAna vi. (saM.) meLavAtuM eka svarUpa-lalitAmbikA lamaNA(-NAM)jhIka strI. mAthAjhIka; mAthAkUTa lalutA strI. (saM. lala uparathI) lolupatA; lAla, lamaNA(-NAMto(pho)Da vi. strI. mAthAphoDa hovApaNuM (2) AturatA For Private and Personal Use Only
Page #719
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lalopatto, lallopacyo 002 || lahekavuM lalopattAM na.ba.va., lallopacyo strI. (saM. laluM uparathI; svaTa vagereno) nAno bhAga sara. de. lali = khuzAmata) savAsalAM, khuzAmata laviMgalatA strI, eka chaMdanuM nAma lava vi. (saM.) thoDuM; svalpa (2) puM. aMze; bhAga (3) lavivuiM vi. laviMga jevuM ke jevaDuM (2) na. kAnanuM eka nimeSano chaThTho bhAga (4) zrIrAmano putra ghareNuM (3) maracAMnI eka jAta lava strI. (saM. lapu) lavarI; bakavATa laviMgI strI, laviMgano choDa; laviMgaDI lava 5. (iM.) prema sthiApaka lavUro paM. (-riyuM) na. nakha ke norathI bharelo ujharaDo lavacIka vi. bhAge nahi paNa vaLe evuM narama; sthiti- lavA DuM. jIbhano loLo (2) uccAra lavaNa vi. khArAzavALuM (2) na. (sa.) mIThuM; namaka (3) lava . musalamAnI riyAsata vakhatanI mazkara; vidUSaka khAro samudra simudramAMno eka simudramAno eka lazu(-)na na. (saM.) lasaNa lavaNasamudra puM. (saM.) khArA pANIno purANokta sAta lazkara na. (pha.) sainya (2) ToLuM; dhADiyuM lavanDara vuM. (.) eka jAtanuM sugaMdhI tela (2) vi. raMganA lazkarazAhI strI, (phA.) lazkaranA baLathI cAlatuM rAjaya eka prakAranuM ke tenI paddhati; "miliTarijhama' vihANano khalAsI lavamaeNreja na.ba.va. premalagna lazkarI vi. lazkaranuM; lazkarane lagatuM (2) sainika (3) lavara pu. (I.) premI; Azaka lasaNa na. (saM. lazuna, prA. lasaNa) ugra gaMdhavALuM lavaramUchuM, (-chiyuM) vi. mUchano doro phUTato hoya evuM kaLIonA baMdhAyelA phaMDavArUpanuM eka kaMda lavarI strI, bolabola karavuM te; lavAro (2) roganI lasaNiyuM vi. lasaNavALuM (2) lasaNa jevuM (jema mULo) asaramAM nakAmI vAto karavI te (3) jIbha tima (3) vAMse lAgeluM; macyuM raheluM riMgano eka maNi lavalava strI, lavAro; bakabakATa (2) kri.vi. lavalava kare lasaNiyo pu. lasaNanI nAnI kaLI jeTalo tapakhIriyA lavalavavuMa kripalavalava karavuM; bakabakavuM, bolabola karyA karavuM lasaraka-lasaraka kri.vi. jhapATAbaMdha; lasarakAbhera lavalavATa(ro) 5. lavAro; bola bola karavuM te lasarako puM. jhapATAthI kheMcavuM ke ghasavuM te (2) ghasarako; lavalaviyuM vi. lavalava karatuM ke kare evuM; baDabaDiyuM lIsoTo; ujharaDo lavalI vi. (iM.) suMdara; manohara lasalasa ki.vi. (saM. la) lasalasatuM hoya ema lavalIna vi. tallIna; nimagna lasalasATa ji.vi. (phA.) ghasaghasATa (2) lasalasavuM te lavaleTara paM. (.) premapatra(3) paM. bahu ja thoDo aMza lasalasavuM a.kri. caLakavuM; teja mAravuM (2) ghI telathI taralavaleza vi. (saM.) thoDuM (2) kri.vi. jarApaNa; talamAtra boLa hovuM (3) AnaMdamAM khelavuM ke nAcavuM prikAzavuM lavavuM a.kri. (saM. lapati, prA. lavaI) lavAro karavo; lasavuMa.kri(saM. lasati, prA. lasai) zobhavuM (2) dIpavuM; game tema bakavuM (2) UMghamAM bakavuM lasaMtI vi. strI. (saM.) zobhatI; caLakatI lavaMga na. (saM. lavaMga, prA. lavaMga) juo 'laviMga lasoTavuM sakri, lasarake gheTavuM - vATavuM lava(-vi)giyuMvi. lavaMga jevuM ke jevaDuM (2) kAnanuM eka ghareNuM lassI strI. maThA jevI chAza ke dUdha ane pANInuM zarabata lavaMDara kuM. ratAza paDato bhUro raMga (2) eka sugaMdhI pravAhI lahara(rA)vuM akri. laharIo UThavI lavAjaNa na. (lAvaNya dvArA) sauMdarya (2) mulAyamapaNuM lahari(-rI) strI, (saM. laharI) taraMga; mojuM (3) oLakhANa; pichANa lahANa na. (saM. labhana, prA. lahaNa) lAbha; napho lavAjama na. (a. labAjima) zulka; amuka mudate lahANI(-Na) strI. (saM. labhanikA, prA. lahaliA) ApavAnI rakama (jema ke, pagAranuM, vartamAnapatranuM) khuzAlIne prasaMge bheTanI thatI vaheMcaNI ke tenI vastu lavAda 5. (a. livAja) paMca; madhyasthI (2) paMcAtiyo lahANuM na. (saM. lAbhanaka, prA. lAhaNa) zubhAzubha lavAdanAmuM na. lavAdane niyukta karato dastAveja (2) prasaMge nAtIlA vageremAM karAtI vaheMcaNI ke temAM lavAde Apelo cukAdo; paMcAyatanAmuM apAtI vastu uipabhoga (2) orato oriyo lavAdI vi. lavAda saMbaMdhI lahAva(-vo) 5. (sa. lAbhaka, prA. lAhaa) AnaMdano lavAdI strI, lavAdanuM kAma lahiyo chuM. (saM. lekhaka, prA. lehaa) lakhAvanuM kAma lavAra 5. (grAmya) luhAra jAti; luhariyAM karanAro mANasa: "skAibara lavAriyAM na.ba.va. luhAranuM kAma karatI jipsI jevI eka lahe strI. ('lahevuM' uparathI) laganI; tAna (2) lahejata lavAruM na. bakarInuM bacyuM; badIluM laheka strI, loko, lakavuM te lavAra 5. lavarI; bakavATa (2) vAhiyAta vAta lokavuM a.kri. (saM. lasa) jhUlavuM (2) lahekAthI cAlavuM, laviMga na. (saM. lavaMga) lavaMga (2) e prakArano (baMdUka, bolavuM vagere jevI kriyA karavI (3) pharapharavuM For Private and Personal Use Only
Page #720
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir laheko 3 | laMbagoLa laheko 5. zarIrano mohaka cALo ke maraDa (2) varNa laMgariyuM na. jhAMjhara; pagamAMnuM laMgara (2) lapharuM (3) laMbAvIne ke rAgaDo tANIne bolavuM te tenI kriyA yaMgIsa (4) pagamAMnI beDI lahejata strI, majA (2) svAda; lijajata laMgAra strI, lAMbI hAra, paMkti (2) sAMkaLa lahejatadAra vi. lahejatavALuM: madAra; svAdiSTa laMgAravuM sakri. laMgaravuM; laMgara nAkhI vahANa thobhAvavuM lahejI pu. (a) gAvA ke bolavAno laheko, laDhaNa thA (2) ekane bIjuM vaLagADI sAMkaLa karavI (3) kaMdAmAM Aroha-avaroha phasAvavuM [khoDaMgAvuM lahera strI. (saM. laharI, prA. lahari) taraMga; mojuM pANI, laMgAvuM a.kri. (saM. laMgu) laMgaDAvuM; laMgaDuM cAlavuM; pavana ke vicAranuM) (2) UMgha ke kephanI asara (3) laMgIsana. pataMganA divasomAM racAtuM laMgara lIlAlahera (4) majA; AnaMda laMgUra na. (saM. lAMgUla, prA. laMgUla) pUMchaDuM laherakhI strI. dhImI lahera ke mojuM laMgUra(-riyo) paM. vAMdaro laheravuM akri. taraMga UThavo; mojAMnI laharI cAlavI laMgUla na. (saM.) lAMgUla, pUMchaDI laherAvavuM sakri. havAmAM pharakAvavuM laMgUra na. khIjaDAnuM kumaLuM patuM-pAMDuM; pAlo laherAvuM sakri. taraMga UThavo (2) pavanamAM DolavuM laMgoTa puM. (saM. liMgapa, prA. liMgavaTa) laMgoTI jevI laheriyuM ne, mojAMnI bhAtano eka sAllo (2) UMghanuM jhokuM lAMbI paTavALuM tathA laMgoTInI peThe paherAtuM (3) strIonuM koTanuM eka ghareNuM zarUAtamAM trikoNa kakaDAvALuM eka vastra (2) nAnA laherI vi. AnaMdI (2) taraMgI (3) izkI (4) uDAu bALakane amuka rIte paherAvAtuM vastra brahmacArI (5) strI, lahera; mojuM; laherakhI laMgoTabaMdha vi. laMgoTa pahereluM (2) indriyanigrahavALuM; lahevuM sakri. (saM. lam, prA. laha) dhyAnapUrvaka sAMbhaLavuM laMgoTiyuM vi. laMgoTI paheratuM; nAnI uMmaranuM (2) samajavuM; pichAnavuM (3) bhALavuM (4) prApta laMgoTiyo chuM. bALapaNano mitra (2) bAvo karavuM; meLavavuM laMgoTIstrImAtrajananendriya DhaMkAyatema kammarebAMdhelI paTI laLakavuM a.ki. (saM. lalu) camakArA mAravA; caLakavuM (2) kedorI sAthe kheMcIne bAMdhavAnI lUgaDAnI paTI; kopIna umaMgathI DolatAM - DolatAM AvavuM (3) lAlasA thavI laMgoTo pu. moTo laMgoTa (2) (lA.) verAgI bAvo, sAdhu laLavuM akri. (saM. lalati, laData, prA. lalaI) namavuM (2) laMjha na.ba.va. (I.) phephasAM premathI umaLakAmAM AvavuM (3) laLakavuM, caLakavuM (4) laMghana na. (saM.) ullaMghana (2) lAMghaNa lAlasA karavI (5) mojathI DolatAM DolatAM AvavuM laMghanIya vi. oLaMgI ke uthApI zakAya evuM liMka puM. pAtaLI kammarano lAMka; maroDa zriIlaMkA laMghavuM sa.ki. ullaMghavuM (2) lAMghavuM viMdhAI gayuM laMka (vaparI), (-) strI, (saM.) rAvaNanI nagarI (2) baMdhAvuM a.kri. laMgaDAvuM (2) osavAI javuM. udA. zAka laMkeza puM. (saM.) rAvaNa; laMkApati pAMgaLuM; khoDavALuM laMghI strI. rAjiyA gAI kuTanArI strI (2) vaDAraNa laMgaDa, (DuM) vi. (saM. laMga uparathI; phA. laMga) lUluM; laMgho . zaraNAI vagADanAro (musalamAnI) laMgaDakhAM pu. laMgaDo mANasa (jarA majAkamAM) laMca puM, na. (I.) madhyAhnabhojana; baporanuM bhojana laMgaDAvuM akri. laMgaDuM cAlavuM; khoDaMgAvuM laMcaTAIma . (i.) baporanA bhojanano samaya laMgaDI, (ghoDI) strI, eka bALaramata laTha vi. saM. yaSTi, prA. laTika = lAThI uparathI) lAMTha; laMgaDI-phALakUda zrI. bALakonI eka ramata; Tripala jampa badamAza; dhUrta (cArI; viSathI; chinALavuM laMgaDuM vi. laMgaDa; luM laMpaTa vi. (saM.) lapaTAI laTuM banI gayeluM (2) vyabhilaMgaDo chuM. e nAmanI ke jAtanI kerI ke AMbo laMpaTatA strI. (saM.) laMpaTAI strI. laMpaTa hovApaNuM; laMgara na. (saM. baMgala) vahANa thobhAvI rAkhavA jamInamAM vyabhicArIpaNuM bharAya tema nAkhavAnuM vAMkA aMkoDAvALuM eka sAdhana laMba vi. (saM.) lAMbuM; vizALa (2) puM. ADI lITI para (2) sadAvrataH laMgarakhAnuM (3) strIonuM paganuM eka kATakhUNe dorelI UbhI lITI: "papenDikyulara' (ga.) ghareNuM (4) eka cheDe vajana bAMdhelI dorI; laMgIsa (3) . oLaMbo (4) dariyAnuM pANI mApavAnI liMga(-gA) strI. lAMbI hAra; laMgAra dorI giramAM laMbaka che. laMgarakhAnuM na. sadAvratanuM sthaLa; laMgara laMbaka chuM. (saM.) pariccheda; adhyAya (2) "kathAsaritsAlaMgaravuM sakri. laMgara nAkhI vahANa thobhAvavuM (2) ekane laMbakarNa vi. (saM.) lAMbA kAnavALuM (2) 5. gadheDo; bIjuM vaLagADI sAMkaLa ke hAra karavI (3) phaMdAmAM vaizAkhanaMdana nAkhavuM liMbagoLa vi., 5. aMDAkAra; "ilisoiDa' For Private and Personal Use Only
Page #721
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir laMbacorasa 007 { lAkhiyuM laMbacorasa vi.paM. pahoLAI karatAM laMbAI vadhu hoya evI lAibreriyana paM. (I.) graMthapAla: graMthAlayI cAra sarakhA kATakhUNAvALI AkRti; "reTegala' lAIma paM. (i.) cUno (2) lIMbu; "lenana' laMbataMtu vi. (saM.) lAMbA tAMtaNAvALuM (kapAsa mATe) lAIma-jyusa puM. (.) lIMbuno rasa ke zarabata laMbarekhA strI. (saM.) laMbe lITI (2) oLaMbAnI lITI lAima-vaoNTara na. (i.) cUnAnuM pANI (3) UrdhvarekhA lAIlAja vi. (a) nirupAya; lAcAra laMbavartula(-La); laMbavRtta na. laMbagoLa lAilAjI strI. (a.) nirUpAyatA; lAcArI laMbAI strI, lAMbApaNuM ke tenuM mApa lAilAha IllallAha muhaMmadarasUlullAha za.. (a.) laMbANa na, lAMbApaNuM; dUratA (2) laMbAvavuM te allA sivAya koI allA nathI, ne mahaMmada enA laMbAvavuM sakri. 'laMbAvuM'nuM preraka lAMbA thaIne sUvuM rasula che' e kalamo - islAmano mukhya siddhAMta laMbAvuM a.kri. lAMbu thavuM (2) ghaNo vakhata cAlavuM (3) lAivaTelikAsTa na. (iM.) jIvaMta prasAraNa; je te jagyAe laMbUza(-savi. (laMba', "lAMbu uparathI) sAdhAraNathI cAlI rahelA kAryakramanuM tatsaNa thatuM prasAraNa vadhAre lAMbuM ke UMcuM (2) puM. tevuM mANasa lAIsansa na. (i.) paravAno; sanada (2) rajAciThThI; laMbodara vi. (saM.) duMdALuM (2) puM. gaNapati [lAcAra adhikArapatra lA pUrva. (a.) nakAradarzaka pUrvaga. udA. lAIlAja; lAisansadAra vi. paravAno dharAvanAra; paravAnedAra lAITa na. (iM.) prakAza (2) dIvo (3) strI. rozanI; lAuDaspIkara chuM. (.) dhvanivardhaka yaMtra; "mAIkrophona' dIvAbattI (4) vIjaLI lAkaDana. (saM. lakakuTa, lakuTa, prA. lakakuDa) lakkaDa; lAkaDuM lAiTaniMga strI. (i.) AkAzI vIjaLI lAkaDakAma na, lakkaDakAma; suthArIkAma; lAkaDAnuM kAma lAiTara chuM. (i.) dIvAsaLI jevuM kAma detuM eka sAdhana lAkaDazIlADu chuM. eka mIThAI [(3) na. lakkaDiyuM lAiTahAusa na. (iM.) dIvAdAMDI (2) vIjaLIghara lAkaDiyuM vi. lAkaDAnuM, -nA jevuM (2) lAkaDIthI kAma letuM lAina strI. (i.) rekhA; lITI (2) paMkti; hAra (3) lAkaDI strI. (saM. lakuTa, prA. lakTa) soTI, lAThI relaveno pATo; relave lAIna (4) kAmadhaMdho rojagAra lAkaDIghoDo . lAkaDIno ghoDo banAvI ramAtI eka (5) dhoraNa; dhogyatA bALaramata lAInakliyara strI. (I.) relavenA ke anya koI mArga lAkaDuM na. (saM. lalluTa, lakuTa prA. laDa) jhADanAM sUkAM yA pravRtti tarapha javAnI salAmatInI nizAnI thaDa DALa vagere (2) baLatarA (3) ADakhIlI; naDatara lAInaDroMIga na. (iM.) rekhAMkana; rekhAcitra lAkSaNika vi. (saM.) lakSaNA saMbaMdhI; lahANAthI sucita thatuM lAinadorI strI. jakAta levAnI hadanI maryAdA (2) lakSaNa saMbaMdhI (3) khAsa lakSaNa sUcavanAruM, lAInabaMdha lAInasara ki.vi. sIdhI lAInamAM ke hAramAM; AkhA varganuM sUcaka kramasara; hArabaMdha kiranAra lAkSaNikatA strI. vizeSatA; khAsa lakSaNa lAInamaeNna puM. (.) vIjaLInA tAranI lAInanuM kAma lAkSA strI. (saM.) lAkha lAinara strI. (iM.) moTA dariyA kheDatI AgaboTa lAkSAgRha na. lAkhanuM banAveluM ghara-makAna lAInoTAipa na. (i.) akSaronA pratyeka bIbAne badale lAkSArasa puM. lAkhano rasa; aLato ekasAthe AkhI paMktino DhALo DhaLe e prakAranuM yaMtra lAkha . (saM. lakSa, prA. lakakha) so hajAra; nevuM hajAra ane tenuM mudraNa vattA hajAra (2) pu. lAkhano AMkaDo ke saMkhyA; lAipha strI. (I.) jidagI; AyuSya 1,00,000 lAipha inzyoransa S. (iM.) jiMdagIno vImo; jIvanavImo lAkha strI. lAlA kei nakazInuM kAma; 'lekara lAiphagArDa kuM. (i) aMgarakSaka; "boDIgArDa' lAkhakAma na. lAkha vaDe thatuM (dhAtu vagere para) raMgarogAna lAiphaTAima vi. (i.) AjIvana; jIvanabharanuM lAkhapasAya ., strI. (saM. lakSa + prasAda, lakakhapacA) lAiphabelTa chuM. (i.) AgaboTa, vahANa vagere DUbavAne eka gAma, eka hAthI ne lAkha rUpiyA ke bIjI koI TANe bacavA mATeno pavana bharelo rabarano goLa paTTo lAkha vastuono rAjAe Apelo sarapAva (2) lAiphaboTa strI. (i.) kUbatAne ke DUbavAnA saMkaTamAM moTAmAM moTo sirapAva bacAvavA mATenI hoDI lAkhavuM sakri. lAkhAvALuM karavuM; lAkha caDAvavI lAiphamembara 5. (iM.) AjIvana sabhya lAkhAgRha na. lAkSAgRha; lAkhanuM banAveluM ghara lAiphasTAila strI. (i.) jIvavAnI paddhati; jIvanazailI lAkhiyuM vi. lAkhanuM banAveluM ke lakheluM lAibrerI strI, (i.) graMthAlaya; pustakAlaya lAkhiyuM na. lAkhanuM kaMkaNa 1 bhAva For Private and Personal Use Only
Page #722
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org lAkhI lAkhI vi. lAkha jevA raMganuM (2) lAkhanuM banAveluM lAkhI vi. dhanavAna; udAra (2) asaMkhya paDeluM cAThuM DAgha lAkhuM na. (sa. lakSmaka, paM. lakakhaa) zarIra uparanuM janmathI lAkhuM vi. notarA vinA jamavA besI janAruM (2) mAgaNa lAkheNuM vi. (saM. lAkSaNya, prA. lakakhaNiya) pratiSThita; AbarUdAra; sulakSaNuM lAkheNuM vi. ('lAkha' uparathI) lAkha rUpiyAnuM; kImatI lAkho puM. (saM. lakSaka) sulakSaNavaMto-lAkheNo mANasa lAkhoTavuM sa.kri. lAkhavuM; lAkhavALuM karavuM (2) lAkhano opa Apavo 004 lAkhopati puM. lAkho rUpiyAno dhaNI; lakSAdhipati lAga puM. (saM. lagna) tAkaDo; dAva; prasaMga (2) AdhAra; TekaNa (3) yukti (4) pakaDa lAgaTa kri.vi. (saM. lag) satata; lagAtAra lAgaNI strI. ('lAgavuM' uparathI) mananI vRtti ke bhAva (2) dayA; samabhAva mukhya hoya tevuM; bhAvapradhAna lAgaNIpradhAna vi. vicAra ke tarka nahi paNa lAgaNI jemAM lAgaNIvaza na. lAgaNIne vaza thayeluM ke thAya evuM lAgaNIveDA puM.ba.va. ati lAgaNInI sthiti; tenAthI taNAI javuM te [svabhAvavALuM lAgaNIzIla vi. vadhAre paDatI lAgaNIvALuM; lAgaNInA lAgaNIzUnya vi. lAgaNI vinAnuM; hradayazUnya lAgata strI. thayeluM kharca (2) jakAta; lAgo lAgatuM-vaLagatuM vi. kuTuMbI ke koI bIjI rIte saMbaMdhI; levAdevA dharAvatuM; saMbaMdhavALuM lAgabiMdu na. jyAM baLa lagADAya te te biMdu lAgabhAga puM. saMbaMdhI tarIkeno hisso lAgalAgaTa kri.vi. satata; lAgaTa lAgaluM vi. (saM. lag uparathI) lagolaga AveluM (2) kri.vi. tarata ja; lagolaga AvyuM hoya ema lAgavaga strI, asara kare tevuM oLakhANa; vagavasIlo lAgavagiyuM vi. lAgavagavALuM; vaga dharAvatuM lAgavuM sa.kri. (saM. lagnati, prA. lagnai) saMbaMdha ke sparza thavo (2) saMbaMdha ke sagAI hovI (3) lAgaNI ke asara thavI (4) jaNAvuM; samajAvuM (5) dekhAvuM; bhAsavuM (6) athaDAvuM; vAgavuM (7) mIMcAvuM (hamaNAM ja AMkha lAgI che.) (8) kiMmata paDavI; kharca thavuM (9) zarU karIne jArI rahevuM (raDavA lAgyuM) (10) icchA thavI; hAjata thavI (bhUkha - tarasa) (11) maMDavuM; macyA rahevuM (12) lAgu thavuM; zarU karI devuM (nokarIe - dhaMdhe) (13) lAgu paDavuM; besatuM AvavuM (kUMcI, davA) (14) lAgu paDIne naDavuM (pANI lAgavuM) (15) strI ke puruSe kharAba saMbaMdha bAMdhavo. (16) bIjA kriyApada sAthe AvatAM te kriyA karavAmAM lAjALuM hAtha ke madada devAM athavA temAM maMDavuM evo artha batAve (karavA lAga; nAkhavA lAga) lAgavuM akri. saLagavuM lAgiyuM vi. AdhAra ApanAruM lAgiyuM-bhAgiyuM vi. lAgabhAga lenAruM (ra) leNadAra lAgu vi. vaLageluM; lAgeluM; saMbaMdha hoya tevuM (2) baMdha besatuM; anukULa AvatuM (3) kri.vi. cAlu; jArI lAgo puM. (de. lagnaa) dApuM; hakasAi (2) ka2; vero (3) saMbaMdha; sagapaNa (4) pIcho; kaMDo Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lAghava na. (saM.) laghutA (2) capaLatA; kuzaLatA (3) nAnama; halakApaNuM (4) kSullakapaNuM (5) tarkano eka guNa - thoDAthI ghaNAno khulAso thavo te (UlaTuM 'gauravadoSa') (6) saMkSiptatAnuM sAruM lakSaNa lAghavaguNa puM. (saM.) saMkSiptatAnuM sAruM lakSaNa lAdhavagraMthi strI. laghutAgraMthi; 'inphIriyoriTI kaoNmpleksa' lAcAra vi. (phA.) nirupAya, vivaza (2) garoba; dIna; pAmara lAcArI strI. lAcArapaNuM; vivazatA lAchaNa na. (saM. lakSaNa) lAkhuM; cAThuM; DAdho; lAMchana lAivara puM. lakSmInA pati; viSNu lAchAkuMvara puM. lakSmIputra; lakSmInaMdana; dhanavAna lAchAM na.ba.va. (saM. lAMchana) pagane taLiye tema ja hatheLImA lImaDAnAM pAnathI chAza chAMTI, tAvetAthI jhaDapathI vAraMvAra DAmavuM te-zeka karavo te lAchiyuM vi. aNaghaTatuM lAchI strI. (saM. lakSmI, prA. lacchI) lakSmI; saMpatti lAchuM na. (-cho) puM. pastAvo lAcho puM. lAMchana; badanAmI{malAjo (3) AbarU; pata lAja strI. (saM. lajjA, prA. lajjA) zarama (2) maryAdA; lAjaNa vi. lAjALuM; zaramALa; zaramAnAruM lAjama vi. lAjima; ghaTita; chAje evuM [eka choDa lAjalajAmaNI strI. lAjazarama; saMkoca (2) risAmaNIlAjavaMtI strI, lajAmaNI (2) vi. zaramALa (strI) lAjavAba vi. (a.) javAba na ApI zakAya evuM; avarNanIya (2) mUMguM; cUpa (3) advitIya; anupama (4) badhI bAbatothI para lAjavuM a.kri. (saM. lajjate, prA. lajjai) zaramAvuM; lajjA pAmavI (2) maryAdAmAM rahevuM lAjA strI. (saM.) DAMgaranI dhANI (2) AkhI DAMgara lAjAhoma puM. lagnanA vidhi daramyAna varakanyA vedImAM DAMgara home che te vidhi lAjALa vi. lAjavALuM; zaramALa svabhAvanuM lAjALI strI. lajAmaNI (2) vi., strI. lAjALuM lAjALuM vi. (saM. lAlu) zaramALa; lajjAvALuM For Private and Personal Use Only
Page #723
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lAjimo 00S lApANI lAjima vi. (a.) lAjama; ghaTita; chAje evuM lADuDI strI, nAno loDa lAjulADI vi. zaramALa (2) strI, zaramALa strI (3) lADubhaTTa . modakapriya ke AhArapriya mANasa lajAmaNI (vanaspati) lADo chuM. (saM. lAThya, prA. lapha) lADilo vararAja (2) lATa 5. (saM.) bharUca AsapAsanA pradezanuM prAcIna nAma lADakavAyo chokaro airthamAM A jINI nahi) lATa pu. lATo; mAjo; taraMga lANI strI. ('laNavuM" uparathI) laNaNI; kApaNI ( 'lahANI', lATa strI. (saM. laSTi, prA. larTi) ghANInuM UbhuM lAkaDuM lAta strI, (saM. lattA, prA. lanA) pagathI mAravuM te karelo (2) dharI (jema ke, gADAnI, reMTiyAnI) AghAta; pATuM (2) nukasAna :H paM. (I. laoNTa) jaththo; puSkaLa lAtATavuM sakri. lAtelAte mAravuM lATa che. (iM. loDo moTo sAheba - sattAdhIza lAtI strI. baMdara uparanI vakhAra; koThI loTabaMdha kri.vi. jaththAbaMdha; puSkaLa pramANamAM lAda strI, (saM. ladida, prA. ladi) ghoDe ke gadheDAnuM chANa lATasAheba pu. moTo sAheba; "lorDa lAdaNa na. lAdavuM ke lAdeluM te; "piMga lATAnuprAsa yuM. (saM.) bhinna samanvayavALA samAna arthanA lAdavuM sa.kri. (saM. lardayati, pA. ladeI) (gadheDA vagerenI samasta zabdonI AvRtti; eka zabdAlaMkAra (kA.zA.) pITha para) sAmAna bharavo; khaDakavuM (2) parANe mAthe lATiyuM na. rU pIlavAnA carakhAnI lATa [bhAga nAkhavuM phirasabaMdhI lATI strI. imAratI lAkaDAnuM pIThuM (2) carakhAno eka lAdI strI. paththaranI pAtaLI ane nAnI takhatI (2) lATo chuM. moja; taraMga lAdhavuM sakri. (saM. labdha, prA. ladhu) prApta thavuM; maLavuM lATo chuM. sAbu ke koI dhAtuno lAMbo TukaDo (2) jamIna sAthe vahANanuM retImAM coMTI javuM lAThI strI. (saM. laSTi, yaSTi, prA. laTiTha) jADI lAkaDI; lAnata strI. (a.) layAnata; lyAnata; zarama jeSTikA (2) saurASTranuM eka gAma lApaTa strI. lApoTa; thappaDa; tamAco lAThIcArja . (i.) ToLAne vikheravA karavAmAM Avato lApaTiyuM na. gAla sUjI javo; gAlapacoriyuM mAro (pANInA baMbAno ke lAThIono) (2) lApaTiyo chuM. agharaNIvALI strIne gAle kaMkuvALI thapATa lAThImAra [vAparavAnI rIta mAranAro dera; lApoTiyo; buTiyo lAThIdAva 5. (gu.) lAThIthI khelavAno dAva; tene lApatA vi. (a) guma thaI gayeluM; pattA vagaranuM lAThIdhArI vi. (saM.) lAThIvALuM; lAThI pakaDI hoya tevuM lAparavA vi. (phA.) beparavA; bedarakAra lAThIbAja vi. lAThI calAvavAmAM kuzaLa; lAThInA dAva lAparavAI strI. bepavA; bedarakArI khelanAra kirAtuM rAjaya lApazI(-sI) strI. (saM. lapasikA, prA. lakhasiA) lAThIrAja na. (saM.) lAThInA jorathI rAjaya karavuM te - ghauMnI eka mIThI vAnI; kaMsAra lADa na. (da. laphiI) hasAvI khelAvI rAjI rAkhavuM te lApI strI, sapheda ane belatelanI banAvelI lUgadI (2) tevuM vartana ke ceSTA [uchareluM lApoTa strI, tamAco, thapATa lADakaDuM(NuM, -vAyuM), lADakuM vi. vahAluM (2) lADamAM lApoTiyo chuM. lApaTiyo; buTiyo; agharaNIvALI strIne lADakI strI. lADakI putrI gAle kaMkuvALI thapATa mAranAro diyara lADako pu. lADako putra (2) ekano eka putra lApho pu. (phA. lApha) tamAco (2) uDAumANasa (3) bArIlADaNuM(-luM -vAyuM) vi. vahAluM; priya bAraNAM baMdha karavAno lAkaDAno ADo kakaDo; bhUMgaLa lADapADa na.ba.va. vadhAre paDatuM vahAla lAbaruM vi. sukomaLa; nAjuka lADalI vi., strI lADakI-lADalI (strI) (2) lADakI lAbI strI, lApI; lAMpI visAruM muhUrta (bALakI) (3) strI, lADI (lAlityavAcaka) lAbha puM. (saM.) phAyado; napho (2) e nAmanuM eka coghaDiyuM lADalo chuM. lAkaDo putra lAbhaka vi. (saM.) lAbha karanAra - meLavanAra lADavaNa strI. mAnItI strI lAbhakartA(-7), lAbhakArI(-raka) vi. lAbha kare tevuM lADavuM sakri. lADa karavAM (2) lADamAM risAvuM lAbhadAyI(-yaka) vi. lAbha ApanAruM lADavo pu. lADu (2) phAyado piraNelI vahu lAbhapAMcama strI. kArtika suda pAMcama lADI strI, (saM. lAkya, prA. laDu) komaLa kanyA (2) navI lAbhavuM chuM. maLavuM; prApta thavuM (ra) khATavuM giralAbha lADIluM vi. vahAluM (2) na. lADakavAyuM chokaruM lAbhAlAbha chuM. (saM.) napho ane nukasAna; lAbha ane lADI strI. gaMjIphAnI ramatano eka dAva [piDo; goLa - lAbhArthI vi. jene lAbha maLavAno che te (2) 5. lAbha lADu chuM. (saM. laDuka, prA.laDua) modaka; eka mIThIvAnI (2) meLavavAne pAtra vyakti For Private and Personal Use Only
Page #724
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lAbhojI e go lAvalazkara lAbhojI . tolatAM tolATa "ekane mATe te bola bole che. lAlabama vi. lAlacoLa; khUba lAla lAmaNadIvo paM. (saM. laMbana + dIpaka) prA. laMbaNadIpa) lAlamalAla vi. khuba lAla-rAta rAmaNadIvo; lagna vageremAM zukana tarIke levAto lAlabAI strI. Aga; lAya rAmaNadIvo lAlasA strI (saM.) utkaTa icchA; tuSNA lAmAM S. (tibeTI blAma) tibeTanA vaDA bauddha dharmaguru lAlasI vi. (saM.) lAlacu; lAlasAvALuM lAya strI. Aga (2) baLatarA (3) caTapaTI; utAvaLa lAlA paM. (saM. lalu) laherI; chelachabIlo; phakkaDa (2) lAyakavi. (a. lAika) yogya, ucita (2) lAyakAtavALuM; uttaramAM amuka jAtinA lokanA nAma pUrve Adarano pAtra (3) baMdhabesatuM; chAjatuM; anukULa zabda, jema ke, lAlA lajapatarAya (3) bApane mATe lAyakI(-kAta) strI, yogyatA; pAtratA saMbodhanano zabda (koI ThekANe) lAyagara 5. (i.) lAyana vattA TAigarano saMkSepa: siMthI lAlA strI. (saM.) lALa vAdhaNamAM utpanna karela mizrita saMtati lAlAI strI. chelAI; raMgIlApaNuM (2) zeThAI lAyagresa strI. (i.) lAIgaranI mAdA lAlAI strI, lAlapa, lAlAza nAjamAI, bhANiyA vagere lAyana paM. (I.) siMha lAlAjI chuM. chela: phakkaDa (ra) vallabhasaMpradAyanA AcAryolAyabala na. (I.) badanakSInuM lakhANa ke kathana lAlAtANa strI, he lAla ! tANIne upara le to bacAya lAyara na. (iM.) eka jUnuM videzI taMtuvAdya zikhI; haMphAsa (evA vArtA-prasaMga parathI) (2) nAlezIbharI muzkela lAyarI strI, (saM. lapu) bahu bolavuM te (2) patarAjI; sthiti Aitura, utkaTa (3) lAlaca lAyarIkhora vi. (phA.) lAyarI karanAruM, phAsakhora lAlAyita vi. svAdathI moMmAM pANI vaLyuM hoya tevuM (2) lAra strI. (saM. laharI) lAMbI hAra, oLa, paMkti lAlAza strI. lAlI; ratAza lArina 5. IrAnano eka prAcIna sikko lAlitya na. (saM.) lalitapaNuM, kAnti; manoharatA lArI strI. (iM. laoNrI) relanA pATA para ThelIne calAvavAnI lAlitya-mImAMsA strI. (saM.) sauMdaryamImAMsA; estheTiksa' | gADI (2) mAla vahI javAnI gADI (hAthanI ke moTara). lAlimA pu. lAlapa, lAlAza lAruM na. jhAMkharuM, jANuM (2) dhADuM; ToLuM lAliyAvADI strI, mAla vagaranuM; DhaMgadhaDA vagaranuM lAruM na. ADo saMbaMdha; lapharuM (2) oLakhANa lAliyo . lAla kUtaro ke baLada lAruM na. bakaruM lAlI strI. (lAla =rAtuM uparathI) ratAza (2) lAla raMgI; lArolAra ki.vi. hArabaMdha; hArohAra lipasTika' (3) ghaMTanI jIbha; lolaka lAla vi. (phA. lAlakaratna) rAtA raMganuM lADako dIkaro lAlI strI, putrI (2) chokarI lAla puM. (saM. lalu) chela; raMgIlo; bAMko (2) suputra; lAlUDuM vi. lAla raMganuM; rAtuM (padyamAM) lAla strI, mANeka (2) gaMjIphAnA pattAnI eka bhAta lAlajalAlI 5. akabaranA jamAnAno eka tolA vajanano lAla(odhUma, 0caTaka. 0coLa) vi. khuba lAla-rAtuM sono sikko [(3) paThANa lAlaca strI. (saM. la uparathI) lAlasa; lalacAvuM te; lAla puM. lAla; putra; chokaro (2) phAMkaDo; varaNAgiyo lobha (2) lalacAva ke lAlacamAM nAkhe tevI vastu, lAMca lAvaka na. lelADuM pakSI; lAvavuM phira lAlacaTaka vi. khUba lAla; lAlaghUma lAvavA, () strI. lAvavuM laI javuM; mokalavuM te; heralAlacu (-cUDuM) vi. lAlacavALuM; lAlaca rAkhanAruM liAla lAvaNa vi. (saM.) lavaNavALuM; khAruM (2) strI, lAvaNya; lAlacoLa vi. (lAla + saM. cola = rAtuM majITha) khUba suMdaratA (2) saMgItano eka tAla lAlajI pu. zrIkRSNanA bALasvarUpanI mUrti (2) lAvaNI strI. eka rAga ke DhALa; lalakArAya evI kavitA gosAMIjIno putra lAvaNIpatraka na, sarakArI leNAnuM AsAmIvAra patraka lAlajhaMDI strI aTakI javAno saMketa (2) bhayano saMketa lAvaNya na. (saM.) sauMdarya, lAlitya lAlaTena na. (i. lenTarna phAnasa lAvaNyamaya vi. (saM.) suMdara; svarUpavAna lAlana na. (saM.) lADa laDAvavAM te lAvarI strI. (saM. lapati, prA. lAviria, lAvira) eka lAlanapAlana na. lADamAM UcheravuM ke UcharavuM te; lAlapAla paMkhI nAme lAvaka(lAva)nI mAdA lAlapa strI, lAlAza; lAlI lAvaruM na. lAvakapakSI lAlapANI strI, dArU; madirA (2) lohI darakAra lAvaruM na. (da, lAvari -- karaDanAra) kUtarAnuM karavuM te (2) lAlapAla zrI. (lAlapAlana uparathI) oziyALa; paravA; kUtarAnuM bhasavuM te lAlabattI strI, bhayanI cetavaNI lAvalazkara na. saraMjAma sAthenuM moTuM lazkara P ! For Private and Personal Use Only
Page #725
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lAvavuM 60c [lignAITa lAvavuM sakri. (saM. lA. apa. lAviya = lAveluM) laI lAMgha, (oNa) na, strI, (saM. laMghana, prA. laMghaNI lAMdho; AvavuM; ANavuM (2) rajU karavuM girama rasa nakaroDo upavAsa; anazana lAvA, (0rasa) paM. (iM.) javALAmukhImAMthI nIkaLato lAMghaNI strI, gADI-gADAnA dhUsarAnI nIce mUkavAnI ghoDI lAvAra(-ri) vi. (a. lAvArisa) vArasa ke vaMzavArasA lAMghaNuM na. hetu sAdhavA lAMghaNa laI besavuM te (koInI vinAnuM; nirvaza sAme); anazana lAvuM na. (saM. lA uparathI) kUtarAnuM DAruM lAMghavuM a.ki. (saM. laghayati, prA. laMghaI) lAMgho karavo; lAvuM na. lAvavuM; kUtarAnuM bhasavuM ke karaDavuM nakoraDo upavAsa karavo (2) trAguM karavuM lAza(-sa) vi. (turkI) barabAda; pAyamAla lAMgho pu. lAMghaNa; upavAsa (2) lAMghaNuM; anazana lAza strI. (phA.) maDaduM lAMgho vi. 5. trAguM karanAro lAza strI. kAlabUta; joDAne ghATa ApavAnuM oThuM lAMca strI. (saM. saMcA, mA, saMcA) amaladAra ke sattAdhArIne lAsa strI. maDaduM; zaba chUpI rIte apAtI ke levAtI aghaTita rakama; rizvata; lAsara strI. (saM. zAsaka) DhIla; rasaLAjI ruzavata lAsara na. (iM.) lesara kiraNa lAMca(6khAuM, 0khora) vi. lAMciyuM; ruzavatakhora lasariyApaNuM na., lasariyAveDA pu.ba.va. rasabAjI (2) lAMcanivAraNa na. (a.) lAMcakhorI dUra karavI te; "eNnTI reDhiyALa ke bejavAbadAra karazana' [maLatara; 'karazana" lAsariyuM vi. rasaLATavALuM; kahe paNa kare nahi evuM lAMcaruzavata, lAMcarizvata strI. lAMca vagere jevAM khoTAM lAsu vi. saM. rukSa, prA. luha) lUkhuM; ghI ke cIkaTa vinAnuM lAMcavuM sakri. lacI-namI paDavuM (2) lAMca ApavI lAsu na. kaThoLa sivAyanuM anAja lAMciyuM vi. lAMca lenAruM; ruzavata khAnAruM, -nI AdatavALuM lAsuM vi. lIsuM, suMvALuM (ra) DijhAIna vinAnuM (3) paiso lAMchanana. (saM.) DAghakalaMka (2) doSa (3) cihna; nizAna na kharce ke ApavAmAM na samaje tevuM (4) kaMThamAM kazuM lAMchanA strI, lAMchana lAgavuM ke lagADavuM te; eba na paheryuM hoya tevuM lAMchita vi. (saM.) lAMchanavALuM; kalaMkita (2) nizAnIvALuM lAsya na. (saM.) saMgIta sAthenuM nRtya lAMTha vi. loMTha; khaMdhuM; zaTha (2) gAMThe nahi tevuM; tophAnI lAha strI. lAya; Aga dioDavuM lAMThAI strI, luccAI; zaThatA; badamAzI lAhavuM sa.kri, lAbhavuM; meLavavuM (2) zikAra para paDavuM- lAMThiyuM vi. juo 'lAMThI lAhAsila vi. (a.) phAyadA vinAnuM; naphA vinAnuM lApa . (.) dIvo (kAcanA poTAvALo), kaMDala lAhI strI, ghauMnA loTanI kheLa; lAI lAMpa pu. chalaMga; kUdako binAvelI lUgadI lALa strI. (saM. lAlA) moDhAno cIkaNo pravAhI lApI(-bI) strI. lApI; sapheda ane belatela ghUMTI lALagraMthi strI, lALarasa utpanna karatI graMthi lAMbI strI, (saM. bhakhikA) yAdadAsta; smRti lALAM na.ba.va. khuzAmata ke AjIjI ke karagaravAno bola lAMbIkUda strI, zakya eTalo lAMbo kUdako mAravAnI eka (2) bolavAmAM locA paDavA-goTA vALavA te prakAranI ezleTika spardhA; "laoNnga jampa' lALiyuMvi. ghaNI lALapaDatI hoya tevuM(chokaruM) (2)na, lALa- lAMbITUMkI strI. elaphela (2) takarAra; paMcAta thI badana palaLe nahi te mATe bALakane gaLe baMdhAtuM kapaDuM lAMbuM vi. (saM. laMba) laMbAI, samaya vageremAM ghaNuM lALiyuM na. kaNa bharAyela kaNasaluM dhiMTanuM lolaka lAMbuMcoDuM, lAMbupahoLuM vi. sArI laMbAI ane pahoLAIvALuM lALI strI. (saM. lolA) kAnanI nIce labaDatI cAmaDI (2) lAMbuMlaca, (-saraka) vi. ghaNuM lAMbu lALI strI, ziyALavAnI bUma; ziyALI (2) evI coro lAMbuM(-bhavuM) . (saM. lam uparathI) vibhAga; hisso paDe che te cIla (2) bhAgiyAonA bhAga vaheMcavA naMkhAtI ciThThI lALo puM. (saM. alAta) aMgAro; baLato koyalo likviDa na. (i.) pravAhI lAMka paM. laMka; kamarano vAMka-maroDa likviDeTara . (iM.) phaDacAmAM gayela peDhIno vahIvaTa lAMga . (saM. laMkA) vaTANA jevuM eka kaThoLa saMbhALanAra sarakArI adhikArI lAMga 5. laMgaDo mANasa likviDezana na. (I.) phaDacAmAM javuM te lAMga strI, vAsaNonI uparanIce karAtI mAMDaNI; utaraDa likhita vi. (saM.) lakheluM (2) na. lakhyA lekha; nasIba lAMgara na. laMgara (2) jahAja thobhAvavAnuM eka sAdhana likhitaMga vi. 'lakhanAra e arthamAM kAgaLa lakhavAmAM lAMgaravuM sakri. laMgAravuM; laMgara nAMkhI thobhAvavuM. vApare che: likhitaMga (saMkSepa li.) : lAgu(-gu)la na. (saM.) pUMchaDuM (kUtarA, vAMdarAnuM) lignAITa . (i.) kAco kolaso; (eka dhAtu) For Private and Personal Use Only
Page #726
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir licchavI lIka licchavI pu. bauddhakAlIna eka prajA liyana na. (i.) dhAraNAdhikAra; dhAraNA karavAnI sattA lijenDa strI. (iM.) daMtakathA; janazruti liyAkata strI. (a.) lAyakAta; yogyatA (2) vidvattA (3) lijjata strI, lahejata mA (2) rasa; svAda sAmarthatA sAmarthya [UrmigIta lijjatadAra vi. lahejatadAra; majedAra; svAdiSTa lirika na. (i.) UrmipradhAna kAvya; UrmikAvya (ra) liTamasa . (.) ratanajotanA phaLano rasa (tejAba ane lirikala vi. (i.) UrmipradhAna; 'sarjekTiva AlkalInI parakha mATe vaparAya che.) lilavaTa na. (saM. lalATapaTTa) nilavaTa; kapALa nilAma liTamasa-pepara 5. (i.) pravAhI padArthanA guNadharmanI lilAu(-ma) na. (po. leilova, nIlAmu) jAhera harAjI; parIkSA karavA mATe ratanajotano rasa copaDelo kAgaLa livara na. (i.) lIvara; kalejuM; kALajuM liTara 5. (i) (dazAMza paddhatimAM) pravAhInuM eka mApa liviMgarUma paM. (I.) dIvAnakhaMDa; beThakakhaMDa -teno (phenca) ekama _ti lisoTI strI, (saM. reSA) nAnI lITI ke ujharaDo liTarasI strI. (i.) sAkSaratA; vAMcatAM-lakhatAM AvaDavuM lisoTo pu. moTI lisoTI, ujharaDo liTarecara na. (i.) sAhitya; vAlmaya lisTa na. (iM.) yAdI; TIpa lithiyamana, (i.) eka mULa dhAtu zIlA chApanI chApaNI lihAja 5. adaba; viveka anusaMdhAna litho 5. (i.) zilA upara kotarIne raceluM chApakAma; liMka strI. (I.) joDAyelI ke joDanI kaDI (2) saMdhANa; lithogrApha 5. (.) paththara upara taiyAra karI lakhANane liMga na. cihna; nizAnI (2) jAti (3) sAdhana; hetu kAgaLa para chApavuM te (4) mAdevanI mUrti (5) puruSanI jananendriya (6) lidhogrAphara chuM. (I.) litho kAmano kArIgara liMgadeha zirIra lithogrAphI strI, (I.) lithogrAphanI vidyA kviAlIna liMga(deha) paM., (zarIra) na. (saM.) jIvAtmAnuM sUkSma linTa na. (i.) ghA para mUkavAnuM phulAlInanuM kapaDuM; liMgapUjA strI. zivaliMganI pUjA tiphAvata linTala na. (i.) bArIbAraNAne mathALe mukAtI simenTanI liMgabheda puM. strIpuruSa ke itara vaccenA jAtiviSayaka bhAvaTa liMgAnuzAsana na. vyAkaraNamAM jAtinA niyamo spaSTa karatuM lipasTika . (i.) hoTha raMgavAno padArtha (2) hoTha raMga zAstra vAnuM eka saMdaryaprasAdhana (3) hoTha raMgavAnI saLI liMgAyata puM. e nAmanA dauva saMpradAyano AdamI lipi(-pI) strI, (saM.) bhASAnA varNo lakhavAnI rIta liMgI vi. liMgavALuM; jAtIya lipi(-2)kAra 5. lahiyo (2) akSara kotaranAra kArIgara liMglisTa paM. (I.) bhASAvijJAnI; bhASAzAstrI lipi(-pI)baddha vi. lipimAM-lakhANa rUpe utAreluM-lakheluM liMglisTIksa na. (iM.) bhASAvijJAna; bhASAzAstra lipividyA strI (saM.) hastAkSaro parathI bhAvikathana karatI liMTa na. juo lIMTa' vidyA liTala na. (I.) bArIbAraNAMne mathALe mukAto lAkaDA ke lipTana strI. (i.) videzI AyAta thatI hatI te eka cA paththarano cApaDo athavA simenTanI jamAvaTa lima vi. (saM.) lIMpAyeluM; kharaDAyeluM (2) Asakta, phaseluM liMDI strI, juo lIMDI' livyaMtara na. eka lipimAMnuM lakhANa bIjI lipImAM liMDIpIpara strI. 'lIMDIpIpara' utAravuM-lakhavuM te; "TrAnsaliTarezana' [kAmanA liMpaNana. (0(-)gUMpaNa)na. juo 'lIMpaNa, gUpaNa)' liptA strI. (saM.) meLavavAnI icchA (2) lAlasA; liMpavuM sakri. juo lIMpavuM lipsa vi. (saM.) lisA karanAra lipaj>pavuM sa.ji. juo lIMpavuMjhUMpavuM liphApho pu. (a.) parabIDiyuM; "kavara' liMbaDI strI, juo lIMbaDI liTana (.) makAna upara caDhavA-UtaravAnuM mATenuM eka liMbuDo chuM. juo lIMbU" yAMtrika sAdhana; UMcakaNI (2) baDhatI liMbaNa strI, lIMbunuM jhADa; liMboI libarala vi. (2) paM. (.) udAramatavAdI (2) svataMtra liMbu na. (saM. nibu) juo lIMbu libarTI strI, (i.) AjhAdI, svataMtratA - liMbuDI, liMboI strI, juo lIMbuDI, lIMboI libAsa . (a) lekhA'; pozAka liMboLI strI, juo "lIMboLI'; lImaDAnuM phaLa limarIka na. (I.) pAMca paMktinuM haLavuM kAvya liMboLI strI, lIMboLI; pahoLA moMnuM eka moTuM vAsaNa limiTa strI. (iM.) hada; maryAdA (2) sImA ke sIma lI strI, moTI Aphata; gajaba limiTeDa vi. kAyadAthI sahiyAruM (jema ke, kaMpanI) (2) lI DuM. (cInI) Azare 3/4 grAmanuM cInI vajana maryAdita lIka strI. (hi.) lITI (2) paMkti; hAra (3) pratiSThA For Private and Personal Use Only
Page #727
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lIkejo 1 0 | lIlo dukALa lIkeja 5. (a. lihAja) kANuM chidra (2) kANAMmAMthI lIla strI, baMdhiyAra pANImAM ke tevI jagAmAM thatI lIlI pravAhI vahevuM-cUvuM te (3) gupta vigata bahAra cIkaNI vanaspati; sevALa (2) strI, Ula; jIbha AvavI te (4) gaLatara IiDa uparano mela (3) dAMta parano chArI-kherI [vAchara lIkha strI. (saM. lisA, prA. likakha) jU nAmanA jaMtunAM lIla strI, (saM. nIla) nIla paraNAvavo te (2) Akhalo: likhiyuM . lIkha ke jUkADhavAnI jhINA dAMtAnI kAMsakI lIlakAvuM sakri. lIluM lIluM thavuM ke dekhAvuM () vi. lIkhanAM IMDavALuM (3) tevuM mAthuM lIlachoyuM vi. lIlAza paDatuM (2) lIlI chAlanuM lIga strI, (I.) samAja; samUha (2) muslima lIga lIlapa strI, lIlAza; lIlApaNuM mATenI pracalita saMjJA lIlapaNuM vi. zubha; zukana ke nasIbadAra pagalAMvALuM lIgala vi. (i.) kAnUnI; kAyadAkIya lIlama na lIlA raMganuM eka ratna lIcI strI. (cInI lica) pUrva bhAratamAM thatuM e nAmanuM lIlayA ki.vi. (saM.) ramatamAM; sahaja rIte; sahelAIthI eka phaLajhADa ke tenuM phaLa lIlavo !. kaThoLano lIlo dANa (jema ke, pApaDI, lIjIe, lIje ud. "levuM'nuM vidhyartha rUpa; svIkArI tuverano) aivatAre karelAM kAma (4) tenuM nATaka lIjha na. (.) bhADApaTTa lIlA strI. (saM.) kIDA; khela (ra) addabhuta khela (3) lITI strI, (saM. lekhA, apa, lIha, lehA) pahoLAI lIlAkAra chuM. (saM.) lIlA karanAra; Izvara vagaranI sImA (2) hAra; oLa (3) pada; kaDI (4) lIlAgara, (-rI) strI. bhAMga hada; sImA lIlANa na. lIlotarIvALo pradeza lITo pu. jADI lITI-rekhA (2) lisoTo (3) ujharaDo lIlAdhANA pu.ba.va. kothamIra, dhANAbhAjI lIDa na. (i.) sIsuM (dhAtu) lIlApuruSottama puM. (saM.) zrIkRSNa (tethI UlaTuM maryAdAlIDa strI. (I.) sarasAI puruSotama = kIrAma) lIDara chuM. (I.) netA; AgevAna (2) vartamAnapatrano lIlAmuM na. vAgavAthI thayeluM lIluM cAThuM ke jhAmuM agralekha; taMtrIlekha; 'eDiToriyala' lIlAlahera strI. sArA varasadAne lIdhe thatI AnaMdanI lIDarazipa na. (i.) netRtva; netAgIrI paristhiti (2) AbAdI avatAra lIthikaeNsiDa puM. (iM.) pezAba vATe jato eka tejAba lIlAvatAra dhuM. (saM.) lIlA khAtara viSNue lIdhelo lIda strI. (da, ladI) lAda lIlAvatI strI. (saM.) prasiddha gaNAtI bhAskarAcAryanI putrI lIdhuM sakri. 'levuM'nuM bhUtakALa (2) vi. lIdheluM lIlAvAda 5. (saM.) sRSTi Izvare lIlAmAM racI che-tenI lIdhe nA. laIne; tethI; teTalA mATe; kAraNe lIlA che, evI mAnyatA-vAda lIdhela, (-luM) vi. 'levuMnuM bhUtakRdanta lIlAvigraha chuM. (saM.) lIlAthI bhaktonI icchA pUrI karavA . lIna vi. (saM.) laya pAmeluM (2) garaka; tallIna dharelo deha (jema ke zrIkRSNano) lInatA strI. (saM.) tallInatA; magnatA lIlAza strI, lIlApaNuM, lIlapa lInana na. (i.) kApaDanI eka jAta lIlAzIlatA strI. (saM.) haMmezAM ramaNa karavApaNuM lInImenTa na. (iM.) coLavAnuM eka tela lIlAsaMvaraNa na. lIlA saMkelavI te; dehamukti lIpIyara na. (I.) je varSamAM phebruArI mAsanA "29 lIlI ghoDI strI, bhAMga (2) bhAMgano kepha [paya tevuM varSa thI bhAgavAthI Avata) lIlI cA strI, eka ghAsa ke tenI ukALIne cA peThe pivArtA lIpaNa na. (lIpavuM' parathI) jamIna upara karelo chANa- lIlIjhaMDI strI. AgaLa vadhavAno saMketa (2) sabasalAmATIno lepa kiravo matano saMketa lIpavuM sakri. (saM. lipu) chANa mATInI gArano lepa lIlI parikramA strI. mathurA pradezamAM puSTimArgIya lIphaleTa strI, na. (i.) saMyukta pAMdaDAmAMnuM eka dala- vaiSNavonI bhAdaravA vada bArasathI kArtika suda pAMcama patra (ra) niyamonuM kAgaLiyuM (3) copAniyuM sudhInI vraja corAsI kozanI parikramA lImaDI strI, (saM. nimba, apa, liMbaDa, liMba) nAno lIlIpIThI zAkabajAra aiMgUTho UMco rAkhI cIDavavuM te lImaDo (2) lImaDAnI jAtanuM koI paNa nAnuM jhADa lIlIpopo paM. bIjAnI nAsIpAsI joI khuzI darzAvavA (jema ke, mIThI lImaDI) jhADa; lIMbaDo lIlIsUkI strI. (lIluM-sUkuM) sukha ane duHkha; caDatI paDatI lImaDo chuM. sukhAkArI chAMyo ApatuM ne lIluM rahetuM eka lIluM vi. (saM. nIla, prA. lIla) kAcI kerInA raMganuM (2) lIrA !. (ITAlI) iTAlI dezanuM mukhya calaNa bhInuM (3) rasAvALuM, tAjuM (4) khUba paisAdAra lIro paM. lUgaDAno lAMbo kakaDo, cIro lIlo dukALa za.pra. ativRSTine lIdhe paDelo dukALa For Private and Personal Use Only
Page #728
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lIluMchama G1 1 lUkharI lIluMchama vi. khUba lIluM luchAvuM a.ji. 'lUchavuM'nuM karmaNi lIluMpILuM vi. khUba krodhAyamAna luTaNiyuM vi. lUMTI jAya tevuM (2) vadhu bhAva (kiMmata) lenAruM lIleruM vi. vadhu lIluM (lAlityavAcaka) tAjuM zAka luTAuvi. lUMTanuM, lUMTanelagatuM (2)nadhaNiyAtuM (mAlasAmAna) lIlotarI strI, tAjI lIlI vanaspati (2) bhAjIpAlo; luTAru, (-ro) 5. lUMTanAro; dhADapADu lIva strI, (i.) rajA; chuTTI (2) paravAno luTAvavuM sakri. 'lUTavuMnuM preraka lIvara na, (I.) kale; kALajuM luTAvuM a.kri. 'lUTavuMnuM karmaNi lIluM vi. (da. liya = pAtaLuM nAnuM kareluM) kharabacaDuM uThavuM a.kri. (saM. lo lUThavuM; gabaDavuM; ALoTavuM bihena nahi tevuM suMvALuM (2) sarakaNuM (3) lAsariyuM luNArI, (-garI) strI, varane mAthe lUNa utAranArI tenI lIsuMlasa vi. sAva lIsuM miryAdA lupta vi. (saM.) lopAyeluM; nAza pAmeluM lIha(-hI) strI. (saM. lekhA, prA. lIhA) lITI (2) hada; luptatA strI. (-tva) na. (saM.) lupta thavA ke hovApaNuM lI(-lioTa na., strI, nAkano cIkaNo maLa; seDAM luptaprAya vi. (saM.) lagabhaga nAza pAmeluM; moTe bhAge lIM(-liM)TiyuM vi, vAraMvAra jene lIMTa AvatuM hoya tevuM lopAyeluM (ra) na. lIMTa luchavAno kApaDano TukaDo lubdha vi. (saM.) lobhiyuM; lAlacu (2) lobhAyeluM; mohita la(-liIDI strI. (saM. laMDa, de. liMDa - liDiA) goLInA lubdhaka chuM. (saM.) pAradhI; vyAdha AkAranI aghAra (uMdara - bakarI vagerenI). lubdhAstrI. lobha; AturatA (2) moha pAmelI strI tima lIM( li)DIpIpara strI. auSadhamAM upayogI lAMbI pIpara luza(-)luza(-sa) kri.vi. vagara cAle; jhaTajhaTa khavAya lIM( li)DuM na. nAnA goLA jevo kaThaNa maLa (gadheDA, UMTa luhAra chuM. (saM. lokAra, prA. lora) loDhuM ghaDavAno dhaMdho vagereno). karanAra jJAtino AdamI aisthAyI kArIgara jJAti) lI( liM)paNa, (08-guM)gUpaNa)na.lIMpaNa; jamIna para karelo luhAriyAM na.ba.va. lavAriyA (luhAranuM kAma karatI eka chANa mATIno lepa (2) lepa karavo ane gAra karavI luMgI strI, (hi) kAchaDI vALyA vagara keDe vIMTavAnuM vastra lIM(-liM)pavuM, (0(-)gUMpavuM) sakri. (saM. liMpati, prA. luMcana na. (saM.) vALa TUMpI nAkhavA te lipaI) chANamATInI gArano lepa karavo luMcavuM sakri. vALanuM sUcana karavuM; TUMpavuM lIMpha nA zarIramAM vahetuM jaLamaya dravya; plekha lucita vi. (saM.) lUcana kareluM, vALa TUMpI nAkheluM lI li)baDI strI, lImaDI; nAno lImaDo luMTa strI, juo lUMTa' lI(liM)baDo 6. lImaDo luMTaNiyuM juo 'lUMTaNiyuM' lIM(-liM)baNa strI. libaNa; lIMbunuM jhADa [phaLa luMTaphATa strI, juo 'lUMTaphATa' lIM(-liM)bu na. (saM. nibU, prA. liMbu) liMbu; liMboInuM luMTavuM sakri. juo lUMTavuM lIM(kali)buuchALa vi. lIMbu uchALyA pachI heThuM paDe teTalA luMTAu vi. juo lUMTAu" samaya sudhInuM lIMbu rAkhI doDavAnI eka ramata luMTAluMTa strI, juo "lUMTAlUMTa' lIM(-liM)bucamaco !. dAMta vacce camaco mUkI tenA para luMTAvavuM sa.kri. juo 'lUMTAvavuM lI(-li)buDI, lI(-liM)boI strI, (saM. liMbu, prA. liMbu) luMTAvuM a.kri. juo 'lUMTAvuM liMbuDI, liMboI, liMbunuM jhADa luMDApaNuM na. juo "lUDApaNuM lIM(-liM)boDI strI. liMbAI liMboLI; lImaDAnuM phaLa kuMDI strI, juo lUMTI" lIM(-liMboLI strI, (saM. nimbaphalI, prA. nibalI) luMDo . juo 'lUDo luka strI. juo 'lUka' laMba strI, juo lUMba" lukaAuTa na. (i.) levAdevA puiruSa-kkIma luMbadhuM sakri. juo "lUbavuM' lukamAna puM. (a.) kurAnamAM varNavelo eka vidvAna DAhyo suMbikA strI. (saM.) adhdhara laTakatI thAMbhalI sthiAna lukAvuM sakri. lUka lAgavI, lUlavuM laMbinI strI, (saM.) eka prAcIna upavana - buddhanuM janmalagAI strI. (hi.) patnI, bhAryA lUTa-lu) strI, unALAnA garama pavanano jhapATo (2) lu luccAI strI. luccApaNuM, badamAzI vyibhicArI; laphaMge lAgavAthI thato roga niAno goLo luccuM vi. kapaTI, doMguM (2) khaMdhuM; pa; pahoMceluM (2) lUo muM. (saM. lava uparathI) vaNavA mATe lIdhelo kaNakano luchaNiyuM na. lUchavAnuM kapaDuM vagere je hoya te (2) lU-lu)ka, lU-lu)kha strI, lu; unALAnI garama havA ke aMgUcho; TuvAla enAthI thato roga luchAvavuM sakri. 'lUchavuM'nuM preraka lUkharI strI, khasa (ra) khUjalI pADA For Private and Personal Use Only
Page #729
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org lUkhasa lUkhasa strI. cAmaDIno eka roga; sUkI khasa lUkhAza strI, lUkhApaNuM khiyuM na. nAnI calama; mATInI cUMgI lUkhuM vi. (saM. lUkSa, rUkSa, prA. lukakha) cIkaTa vinAnuM (2) rasa vinAnuM; sUkuM (3) nirdhana; khAlI (4) koruM lUkhuMpA(-pU)khuM vi. taddana lUkhuM; cIkaTa vinAnuM-koruM lakheruM vi. vadhu pramANamAM lUkhuM lUgaDAMbora na. paherelAM lUgaDAM sAthe karAtuM snAna lUgaDAMlattAM na.ba.va. (lUgaDuM + prA. naMtaa) lUgaDAM ane tevI bIjI vastuo lUgaDuM na. (saM. lugga, prA. lugba) kapaDuM; vastra (2) sAllo lUgadI strI. pravAhI sAthe ghUMTIne banAvelo loMdo (2) dora pAvAno loMdo 71 2 lUchaNiyuM na. gharane sApha rAkhavA bAraNA AgaLa mUkavAmAM AvatuM kAthI ke kaMtAnamAMthI banAveluM lUNuM lUchaNuM na. ('lUchavuM' uparathI) luNiyuM lUchavuM sa.krI. (de. luMcha) lUgaDAthI ghasI sApha karavuM, lovuM (2) koIne ghasavuM, lagADavuM ke coMTADavuM lUjha vi. (i.) DhIluM; zithila (2) bejavAbadAra (3) laMpaTa; kAchaDIchyuM (4) chUTaka lUTa strI. lUMTa; lUMTavuM te (2) lUMTelo mAla lUTalUTA, lUTaphATa strI. lUMTaphATa; lUMTavuM te lUTavuM sa.kri. (saM. lUMTati, prA. luTTai) lUMTavuM; baLAtkAre harI levuM; jhUMTavI levuM lUTAlUTa strI. ('lUTavuM' parathI) lUMTAlUTa; uparAuparI ke aneka sthaLe lUMTaphATa macI rahevI te lUThavuM akri. gabaDavuM; ALoTavuM lUNa na. (saM. lavaNa, prA. lUNa-loNa) mIThuM; nimaka lUNacAM na.ba.va. mIThuM caDAvelAMathANAnAM cIriyAM-khAriyAM lUNalAM na.ba.va. lUNa utAravI te [karanAra; kRtaghna lUNaharAma vi. nimakaharAma; jenuM khAdhuM hoya tenuM ja bUruM lUNaharAmI strI. (a.) nimakaharAmI; kRtaghnatA lUNahalAla vi. nimakahalAla; jenuM anAja khAdhuM hoya tene vaphAdAra rahenAra; kRtajJa lUNahalAlI strI. (a.) nimakahalAlI; vaphAdArI; kRtajJatA lUNI strI. (saM. lavaNitA, prA. lUNiA) eka khArIkhATI bhAjI (2) ATApATAnI ramatamAM jItanA cihnarUpe pATa bahAra AvatAM lavAtI capaTI dhULa (3) ATApATAnI ramatamAM karAtI ADI pATaDI [kSAra lUNo puM. bhInAzathI IMTa, cho vagere khavAine upara vaLato lUtA strI. (saM.) kIDI (2) karoLiyo lUtAtaMtu na. karoLiyAnuM jALuM ['aIDiyA' latAvarga puM. (saM.) vIMchI, karoLiyA jevAM jaMtuono varga; lUpa strI. (IM.) garbhanirodha mATe yonimAM mukAtI AMkaDI [lekhanapaddhati lUma strI. (saM. luMbI, prA. laMbI) phaLanuM jhUmakhuM; laMba lUma strI. (iM.) sALa; vaNavAno saMco [phUlano guccha lUmakhuM na., (-kho) puM. jhUmakhuM; moTI lUma (2) phaLa ke lUmajhUma strI. lUmakhuM (2) kri.vi. bhapakAbaMdha lUmajhUmavuM a.kri. lUmakhAbhera laTakavuM [karavo lUmavuM akri. laTakavuM (2) namI javuM (3) khUba prayatna lUlI, (0bAI) strI. (saM. bhUl uparathI) jIbha; lolA lUluM vi. (saM. lU, lUna) laMgaDuM (2) apaMga; azakta; nirbaLa (3) pAyA ke AdhAra vagaranuM; laTakatuM lUluMlaca vi. taddana lUlU-DhIluM [lUMTelo mAla lUM(-luM)Ta strI. (saM. luT uparathI) lUTa; lUMTavuM te (2) lUM(-luM)TaNiyuM vi. luTaNiyuM; lUMTI jAya tevuM lUM(-luM)TaphATa strI. lUMTaphATa; lUMTavuM te[levuM; jhUMTavI levuM lUM(-luM)TavuM sa.kri. (saM. luMTati, prA. luTTai) luTavuM; harI lUM(-luM)TAu vi. luTAu; lUMTanuM; nadhaNiyAtuM lUMTalUMTA, lUM(-luM)TAlUM(-luM)Ta strI. lUTAlUTa; uparAuparI aneka sthaLe lUTaphATa macI rahevI te lUM(-luM)TAvavuM sa.kri. 'lUMTavuM'nuM preraka lUM(-luM)TAvuM a.krI. 'lUMTavuM'nuM karmaNi lUM(-g)DApaNuM na. gulAmagIrI lUM(-lu)DI strI. dAsI; gulAmaDI lUM(-luM)Do puM. dAsa; gulAma lUM(-luM)ba strI. (de. laMbI) lUma; phaLanuM jhUmakhuM [rahevuM lUM(-luM)bavuM akri. lUmavuM; lUmanI jema laTakavuM (2) namI le 'levuM'nuM AjJArtha bIjo puruSa ekavacana (2) urdU. 'vAha', 'ThIka' e arthano udgAra leiTa juo 'leTa' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir leiTaphI juo 'leTaphI' leina strI. (IM.) zerI; galI; lena leka na. (IM.) moTuM taLAva; sarovara lekina saMyo. (phA.) paNa; paraMtu laeNksikogrAphI strI. kozakalA laeNksikolaoNjI strI. (IM.) kovijJAna laeNkcara puM. (IM.) vyAkhyAna; bhASaNa; pravacana laeNkcarara puM. (IM.) vyAkhyAtA (kaoNlejano adhyApaka) laeNkTomITara puM. (IM.) dUdhano kasa ke pheTa mApavAnuM yaMtra lekha puM. (saM.) lakheluM te; lakhANa (jema ke, zilAlekha vidhinA lekha) (2) khata; karAranuM lakhANa (3) TUMko nibaMdha [lakhanAra lekhaka puM. (saM.) lakhanAra; lahiyo (2) graMtha ke lekha lekhaNa(-NI) strI. (saM. lekhanI) kalama lekhana na. (saM.) lakhavuM te (2) lakhANa lekhanakalA (saM.) (-LA) strI. lakhavAnI kaLA [bhASAzailI lekhanapaddhati strI. (saM.) lakhavAnI rIta; ibArata (2) For Private and Personal Use Only
Page #730
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lekhanapITha of 3 lepaDI lekhanapITha strI, (saM.) lakhavAnuM Tebala; 'Tebala' [paddhati patra; nAmapatra [(2) sUvuM; ADA paDavuM lekhanazailI strI. (saM.) lekhakanI lakhavAnI zailI-rIta ke leTavuM akri. (saM. leti, prA. leTTa) loTavuM; ALoTavuM lekhanasAmagrI strI, lekhanasAhitya na. lakhavAno sAmAna leTarahITa strI. (i.) uSNatAmApakathI mApI na zakAya lekhanI strI. (saM.) lekhaNa; kalama tevI garbhita garamI lekhanIya vi. lakhavA jevuM laeNTina strI, (I.) prAcIna romanI bhASA lekhapatra puM, na. (saM.) karAra; dastAveja; "DokyumenTa leTrina na. (iM.) jAjarU; saMDAsa sIsAnI patarI lekhavuM(-vavuM) sakri. hisAbamAM levuM; gaNakAravuM leDana. (i.) chApakhAnAmAM bIbAMnI lITIo vacce mukAtI lekhA strI. (saM.) lITI; rekhA leDI strI. (I.) bAnuM; mAnavaMta strI (2) "saranI lekhikA strI. strI lekhaka patnIno tevo ilakAba lekhAkAra chuM. (hi) hisAbanIza leDI-DaoNkaTara strI. (iM.) strI dAktara; mahilA tabIba lekhAparIkSaka chuM. oDiTara leNa strI. gillIdaMDAnI ramatamAM vakaTa pachIno dAva; leMDa lekhita vi. lakheluM; lekhI kripavi. lakhIne leNa vi. ('levuM. uparathI) lenAra' e arthamAM zabdanelekhitavAra, lekhI vi. lekhita; lakhANamAM hoya evuM (2). cheDe (udA. jIvaleNa) (2) . leNuM; levAnuM te lekhinI strI. (saM.) lekhaNa leNadAra 5. leNAvALo; leNiyATa (2) karaje dhIradhAra lekhI vi. lekhita; lakheluM karanAra mANasa; ApeluM pAchuM mAganAra nibaMdha lekhuM na. (saM. lekhaka, prA. lekaa) moMe gaNAya evo leNadeNa strI. levaDadevaDano saMbaMdha (2) leNAdeNI; RNA TUMko sahelo hisAba (2) gaNatarI; hisAba (3) gajuM leNAkhata na. leNA aMgenuM lakhANa ke khatapatra; bonDa lekhuMjokhuM na. (hi.) mUlyAMkana leNAdeNI strI, pUrvajanmanuM mAgatuM ApavAnuM ke levAnuM hoya lekhe nA. hisAbe; pramANe (2) vAsta; khAtara tevo saMbaMdha; RNAnubaMdha (2) levaDadevaDano saMbaMdha lekhya vi. (saM.) lakhavA yogya ke lakhI zakAya tevuM leNiyATa, (-ta) 5. leNadAra; leNAvALo sAro saMbaMdha lega che. (i.) paga Avato te te cApa leNuM na. ApeluM pAchuM levAnuM te () traNA legagaDjha na. (i.) krikeTanI ramatamAM page bAMdhavAmAM leNuM na. karaja; devuM legabAya puM. (.) beTane nahIM paNa beTsamenanA zarIrane leNuMdaNuM na. juo leNadeNa ja aDyo hoya evA daDAthI meLavelA-maLelA rana letala vi. lenAruM; levAvALuM [muzkelI lebeka strI. (i.) krikeTanI ramatamAM paganI bAjue letANa strI. lemela; hAyavoya; gabharAmaNa (2) bhAre vaLAMka laI daDo vikeTamAM Ave te letIdetI strI. levaDadevaDa; levuM devuM te; Apale mizIna legaskavera chuM. (.) krikeTanI ramatamAM dAva lenAranI barA- letha strI. (i.) saMgho; loDhAno ghATa utAravAnuM yAMtrika bara pAchaLa UbhA rahevAnI jagA pAsenI vikeTa ledhara na. (iM.) cAmaDuM. legasTampa na. (i) krikeTanI ramatamAM dAva lenAranA pagaledharaklotha na. (i.) cAmaDA jevA dekhAvanuM jADuM kApaDa lejara chuM. (iM.) aMgrejI paddhatinI khAtAvahI-copaDo ledharagujha pu.ba.va. (iM.) cAmaDAno sAmAna lejisleTiva vi. (i.) vaidhAnika lena strI. (iM.) sAMkaDI zerI, galI lejisleTiva kAunsila strI. (iM.) upalI dhArAsabhA lenolina strI. (I.) gheTAMnI cAmaDImAMthI maLatI lejImastrI (phA. lejama) kasaratanuM eka sAdhanaketenI kasarata dhoLIpILI eka vastu lejhara na. (I.) cuMbakIya AvRttivALo vikiraNano strota leveja strI. (i.) bhASA lejhara-prinTa na. (i.) lejharanI madadathI thatuM chApakAma lenDaskepa chuM. (.) kudaratI dekhAva ke tenuM citra; paridRzya lejhara-prinTara na. (I.) lejharanI madadathI chApakAma karatuM lenDo . (.) cAra paiDAMvALI gADI yaMtra lenthanama na. (i.) eka mULa dhAtu leTa vi. (i.) moDuM lensa puM. (iM.) aMtargoLa ke bahirgoLa kAca (2) AMkhanA leTa phI strI, (I.) TapAlamAM vakhatathI moDA kAgaLa nAMkhavA naMbara aMge mukAto kAcano maNi-netramaNi mATe levAtI vadhArAnI rakama ke te peTenI TikiTa lenseTa na. (I.) zItaLAnI rasI TAMkavAnuM sAdhana leTara 5. (i.) patra; patta (ra) varNamALAno koI paNa lepa . (saM.) DhIlA padArthano pAtaLo thara; kharaDa (2) - akSara ke varNa kharaDa karavAno DhIlo padArtha (3) pAvuM te; Asakti leTara-baoNksastrI (I.) TapAlanAkhavAnI peTI, TapAlapeTI lepaka pu. (saM.) lepa karanAra; kharaDa karanAro leTaraheDa kuM. (iM.) mathALe chApela nAma-saranAmAvALo lepaDI strI. darada upara lagADavA ke mUkavAnI lUgadI For Private and Personal Use Only
Page #731
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lepaDo 14 levuM leparDa vi. laI paDe evuM; gaLe paDe evuM; gaLe paDuM lelU-luMTa vi. levA lUTavAnI chUTa hoya evuM nadhaNiyAtuM leparDa namoI na UDavAthI tene bhoMya saraso ThaMDo mAravo (2) lakhalUMTa; atizaya te; thopaTa lelUra vi. Uthe gherAyeluM (2) ghaNuM; atizaya leparDa vi. lapa na choDe tevuM; lapiyuM leluM(-luM)ba ki.vi. lelUbe ema (2) bharacaka phaLAthI lepaDo chuM. popaDo; thara (2) lepa (3) lIMpavuM te levaDastrI. (lavuM+saM. vRtti parathIvaDa) udhAralevAno vyavahAra lepana na. (saM.) lepa karavo te (2) lepAvuM te; Asakti levaDadevaDa strI. uchInuM levA-ApavAno saMbaMdha; Apale lepavuM saki. copaDavuM; thapeDavuM (2) vaLagavuM; coMTavuM (3) levaDAvavuM sakri. levuM'nuM preraka (2) dhamakAvavuM; ThapakAravuM lIMpavuM; gAra karavI (3) khavaDAvavuM lepAvuM a.kri. kharAvuM (2) Asakta thavuM levala na. (i.) sarakhI sapATI; samatalatA (2) (sapATIleprasI strI. (i.) raktapittano roga; kuSTharoga rine) thI gaNatAM) UMcAI (3) kaDiyA sutAranuM sapATI lepho chuM. (saM.) vaLagelo kAdavano loMdo (paga, joDA vage- lAvavAnuM sAdhana reilaveno phATaka lephaTa vi. (I.) DAbI bAjunuM; DAbu levala-kaoNliMgana. (.) relave para thaIne jato pagarasto; lephaTananTa chuM. (i.) sahAyaka ucca lazkarI amaladAra levalapaTTI strI. (i.) levala levAnI paTTI lekTisTa paM. (.) vApapaMthI; DAberI levANa na levuM te; kharIdI (2) leNuM leba strI. (i.) (leboreTarInuM TUMkuM rUpa) prayogazALA levAdevA !., strI, ApavAlevAno ke bIjI koI paNa lebara puM. (.) zrama; majUrI (2) mahenata (3) paM. zramika jAtano saMbaMdha (2) darakAra; paravA samudAya levAla na. (iM.) kharIdanAruM (zara bajAramAM vaparAtuM) lebara peina na. (i.) prasUti pIDA; prasava pIDA levAlI strI, kharIdI ('vecavAlIthI UlaTuM) lebarara pu. majUra; zramajIvI levAvuM a.kri. levuMnuM karmaNi (2) (zarIranuM) sukAvuM - lebarakoTa strI. (i.) majUra adAlata phikku paDavuM (3) khasiyANA paDavuM; zaramAvuM lebala na. (i.) nAmadAmavALuM patuM ke pATiyuM (2) chApa levI strI. (I.) sarakArI pharajiyAta ugharANuM lAgo (2) lebAsa 5. pozAka, paheraveza rAjA ke garvanarano lokane maLavAno darabAra leboreTarI strI. (iM.) prayogazALA levuM sakri. (saM. lAti, prA. leI) svIkAravuM (2) pakaDavuM; lebhAgu vi. laIne nAsI janAruM (2) ahIMtahIMthI pArakuM grahaNa karavuM; jhAlavuM (3) khAvuM-pIvuM (dUdha lezo ke laIne potAnuM banAvanAruM [pINuM; na. lIMbu cA?) (4) mAnya rAkhavuM; Teko Apavo (pakSa, uparANuM) lemana strI. (-naDa) na. (i.) lIMbunuM zarabata jevuM eka (5) kharIda karavuM (popaTakyAre lIdho?) (6) bheLavavuM; lemana yUsa puM, na. (i.) lIMbuno rasa ke tenuM zarabata dAkhala karavuM (e kAmamAM ene na lezo.) (7) kiMmata lemanasoDA strI. (iM.) lIMbusoDA levI (A dhotiyAnuM zuM lIdhuM?) (8) dhAraNa karavuM (veza leminezana na. (i.) citro ke phoTA para pAtaLuM pAradarzaka levo) (9) dAkhavavuM(zakalevo) (10) doravuM, teDI javuM paDa athavA jhINuM kapaDuM caDAvavAnI kriyA mUiMjhavaNa (gunegArane sAthe lIdho) (11) jhUMTavavuM; paDAvavuM; lemUka strI levuM ne mUkavuM-choDavuM te; bAMdhachoDa (2) lemela; vinAnuM karavuM (AbarU, vakhata, jIva, lAMca) (12) lemena puM. (i.) AmaAdamI (2) je te viSaya kSetranI dhamakAvavuM; Thapako Apavo (gunegArane dekhatAM ja phojabahArano mANasa dAre tene lIdho) (13)upADavuM; uthaLAMtara karavuM khurazI lemelI strI. vAraMvAra levuM ane mUkavuM te (utAvaLanA pAse lo.) (14) bolavuM; uccAravuM (tanuM nAma na gabharATamAM) (2) maravAnI taiyArI; bhoMye levAno lezo.) (15) vahoravuM (hAya levI) (12) noMdhavuM; vakhata (3) tevo gabharATa ke mUMjhavaNa utArI levuM (tamanuM saranAmuM laI lo.) (17) kApavuM; lempa kuM., na. (i.) harakoI prakArano dIvo; battI utAravuM (nakha, vALa) (18) Ape ke kare tema karavuM leyara na. (i.) stara; paDa (kAma levuM) (19) tapAsa karI samajavuM (mApa, tAga, lerakhaDuM vi. AnaMdI (2) na. lerakhuM (lAlityavAcaka) khabara) (20)mAgavuM pUchavuM (AjJA, rajA, paravAnagI) lerakhuM !.. na. ('laheravuM' parathI) lUmakhuM jhUmakhuM (21) upADavuM; rajU karavuM (vAMdho levo) (22) pUrva laeNriksa na. (iM.) svarapeTI zabdathI sUcita thatI kriyA batAve (zvAsa levo) (23) lelIna vi. (saM. lamalI) lavalIna; tallIna; nimagna bIjA kriyApadanI sAthe AvatAM te kriyA pUrI karavI leluM na. kola pAtharavAnuM kaDiyAnuM ojAra athavA vahelI patAvavI evo artha batAve (bAI leluM na. sAtabhAyA; eka pakSI levuM; jamI levuM) For Private and Personal Use Only
Page #732
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org levuMdevuM] levuMdevuM na. levaDadevaDa (2) leNAdeNI; RNAnubaMdha leveTarI strI. (i.) hAthapaga dhovAnI oraDI leza vi. (saM.) jarAka (2) puM. aNu; thoDo bhAga lezamAtra vi. bahu ja thoDuM (2) kri.vi. jarAka paNa lesa strI. (IM.) sonerI jarInI kinAra lesana na. (IM.) pATha (2) padArthapATha (3) vidyArthIe gharethI taiyArI karI lAvavAnuM kAma ke bhaNatara; gharakAma; gRhakArya [cATaNa; lehana lehya vi. (saM.) cATavA yogya ke caTAya evuM (2) na. beMkavuM sa.kri. lahekavuM; jhUlavuM leMghI strI. bALakanI sUMthaNI; nAno ledho leMgho puM. moTuM sUMthaNuM; coraNo lecI strI. pAtaLI be paDavALI roTalI leMDa strI, (telugu roMDU=be) leza; gillIdaMDAnI ramatamAM vakaTa pachIno dAva; reMTa laiMgika vi. (saM.) liMga ke jAtisaMbaMdhI; jAtIya laoN dhuM. (IM.) kAyado; kAnUna; dhAro (2) niyama; siddhAMta loI strI. (saM. loma uparathI) kAmaLa; UnanuM kApaDa (2) lUo; piMDa loka puM. (saM.) janatA; janasamUha (2) varga; jAti (3) karmaphaLa bhogavavAnAM mAnelAM judAMjudAM sthAna ke jagata (svargaloka vagere) (4) sAmAnya ke pArakuM mANasa laoNka na. (iM.) tALuM; rakhavALiyuM laoNkaapa strI. (IM.) kAcI jela; laoNkapa laoNkaAuTa puM.,na. (IM.) taLAbaMdhI; laoNkAuTa lokaadAlata strI. lokanI phariyAda sAMbhaLI tarata cukAdo ApatI kAnUnI jAheravyavasthA (2)janatArUpI adAlata lokakathA strI. lokomAM pracalita vAta (2) daMtakathA lokakalyANa na. (saM.) lokAnuM bhalAInuM kArya lokakavitA strI. (saM.) lokomAM pracalita kavitA lokagata vi. (saM.) lokomAM pahoMceluM-prasareluM lokagamya vi. (saM.) lokone samajAya tevuM-saraLa lokagIta na. (saM.) lokomAM gavAtuM pracalita-lokone game tevuM gIta laoNkageTa puM. baMdhano eka prakArano daravAjo lokacarcA strI. (saM.) lokomAM cAlatI vAta lokajIvana na. lokanuM - samAjanuM jAhera jIvana lokatraya na. (saM.) tribhavana (svarga, mRtyu ane pAtALa) lokataMtra na. (saM.) prajAtaMtra; lokasattAka rAjyataMtra lokanATya na. lokomAM bhajavAtuM nATyasvarUpa lokanAyaka puM. (saM.) lokono nAyaka-AgevAna lokaniyukta vi. (saM.) lokoe nImeluM {ghaDatara lokanirmANa na. (saM.) loko ke prajAnuM - tenA samAjanuM lokanRtyana. (saM.) sAmAnyalokamAM cAlatuMnRtya-tenoprakAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 15 lokavidita lokanetA puM. (saM. lokono-prajAkIya netA; lokanAyaka laoNkapa na. (IM.) kAcI jela [UtaratI kakSAno adhikArI lokapAla (saM.) (-La) puM. dikpAla (2) rAjyapAlathI lokaprasiddha vi. (saM.) jagamazahUra; jagaprasiddha lokapriya vi. lokomAM priya-asara pAmeluM vagovaNuM) lokabatrIzI(-sI) strI. lokomAM bolAvuM te (vakhANa ke lokabolI strI, sAhitya ane lokavyavahAramAM svIkA rAyelI mAnyabhASA sivAyanI tyAM tyAM lokomAM pracalita AMtarika vyavahAranI alikhita vANI lokabhASA strI. (saM.) sAmAnya janatAnI bhASA lokabhogya vi. Amalokone rasa paDe evuM lokamata chuM. lokono abhiprAya; janaruci [lajjA lokamaryAdA strI. (saM.) lokomAM pracalita rUDhi (2) lokalokamAga strI. (saM.) lokonI sarvasAmAnya mAgaNI lokamAtA strI. (saM.) samagra janasamudAyane poSanArI lakSmI (2) nadI (3) jagatanI mAtA lokamAnasa na. lokanuM samUhagata mAnasa; 'mAsamAinDa' lokamAnya vi. lokomAM mAna pAmeluM; lokoe svIkAreluM (2) puM. TiLaka mahArAja [saMsArayAtrA lokayAtrA strI. (saM.) A lokamAM jIvana gujarAvuM te; laoNkara na. (IM.) beMkamAMnuM grAhakonuM kImatI vastuo rAkhavAnuM surakSita khAnuM (2) tALAvALuM khAnuM, peDhI ke kabATa lokarAjya na. (saM.) lokonuM-prajAkIya rAjya lokarIti strI. (saM.) lokomAM pracalita-sAmAnya rItarivAja lokaruci strI. (saM.) lokono gamo; lokonI marajI lokala strI. (IM.) dhImI gatie doDatI ne badhAM sthAnoe UbhI rahetI gADI, basa vagere (3) moTA zaheranA bhAgo ane parAMmAM doDatI Trena (3) vi.sthAnika; taLanuM lokalajjA strI. lokalAjI; lokomAM niMdA thaze tevo bhaya lokalaborDa strI., na. (IM.) jillA ke tAlukAmAM jyAM sudharAI nathI zvetI tyAMnI sthAnika svarAjayanI saMsthA lokalAgaNI strI. lokonI lAgaNI-mamatA lokalAja strI. lokomAM naThAruM kahevAvAno Dara [janatA lokavaraNa strI. ujaLiyAta koma sivAyanI zramajIvI lokavaMdha strI. (saM.) lokone vaMdanIya lokavANI strI. (saM.) lokAmAM cAlatI vAta ke vicAra vagere (2) lokono abhiprAya lokavAdya na. (saM.) lokapracalita vAjiMtra lokavAyakA strI. (saM.) aphavA; kivadaMtI lokavArtA strI. lokakathA (2) kAlpanika vastuvALI madhyakAlIna padyavArtA-laukika kathA [AMtaravigraha lokavigraha puM. (saM.) lokomAM-tenA vargo ke varSomAM cAlato lokavidita vi. (saM.) janatAmAM jANItuM For Private and Personal Use Only
Page #733
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir lokavidyA) 1 6 || loTamanuM lokavidyA strI, lokAzrita paraMparAo, rUDhio, kathAo, lokopakArI(-2ka) vi. (saM.) lokopakAra kare tevuM; janatAnuM kAvyo vagereno abhyAsa; "phokalora' bhaluM karanAra khipanuM lokavRtta na. (saM.) lokajIvana, samagra samAjajIvana (2) lokopayogI vi. (saM. lokopayoginu) lokone upayogIprajAne lagatA samAcAra lokhaMDa na. (saM. lohakhaMDa, prA. lohakhaMDa) loDhuM; loha lokavyApI vi. (saM.) lokonAM ke AkhA jagatamAM vyApeluM lokhaMDI vi. lokhaMDanuM banAveluM (2) ghaNuM majabUta (3) lokazAsana na. lokazAhI (2) loko dvArA cAlatuM rAjya; daDhanizcayI; aNanama (4) vAhananI kilomITaranI DemokrasI" [amuka jAtanI eka zALA noMdhaNInI vigata batAvanAruM patraka lokazALA strI. sAmAnya janatA mATenuM zikSaNa ApatI laoNga na. (I.) laghugaNaka lokazAhI strI. (saM.) prajArAjaya; DemokrasI laoNgaTebala na. (I.) laghuguNakatAlikA lokazikSaNa na. (saM.) janasamUhanI keLavaNI laoNgabuka strI. (i.) kArya rojanIzI (2) kAryanoMdhavahI lokasattA strI. (saM.) lokonI sattA-adhikAra laoNgeridhama na. (I.) ghAtAMkagaNana - gaNita; laghuguNaka lokasattAka vi. (saM.) lokasattAvALuM; prajAsattAka sibhA laoNgo . (i.) oLakhacina lokasabhA strI. (saM.) Ama lokonI-prajAnA pratinidhinI laoNgopethiyA pu. (i.) bhASAvikAra lokasaMgraha . (saM.) lokahita; lokakalyANa loca puM. (saM. luMca) mAthAnA vALa potAne hAthe TUMpI lokasAhitya na. janatAne karNopakarNa maLeluM sAmAnya rIte kADhavA te (jaina) graMthastha na thayuM hoya ane jenA racanArano paNa khyAla locaka na. (saM.) loco; goLo (2) sutAranuM eka ojAra na hoya tema lagabhaga svayaMbhU koTinuM hoya tevuM rasaLatuM (3) kAjaLa (4) sApanI kAMcaLI vADamaya locakarma na. vALa cUMTavAnuM kAma (jaina) lokasevaka chuM. prajAsevaka; lokasevA karanAra locana na. laMcana; TUMpI nAkhavuM te (2) chInavI levuM te lokahita na. (saM.) lokonuM hita; janahita lAgaNI locana na. (saM.) AMkha; nayana lokahRdaya na. (saM.) lokonA hRdayano bhAva; lokonI locanatAraka puM. (saM.) AMkhanI kIkI lokAI strI. (-cAra) pu. lokomAM cAlato vyavahAra ke locanA strI. (saM.) jhaMkhanA; talasATa rUDhi (2) maraNa prasaMge zoka darzAvavA javuM te locanA juo loca" laoNkAuTa puM. (i.) (mAlika) kArakhAnAvALA kAmabaMdhI kare locaniyuM nA locana; AMkha (padyamAM) [loco vaLavo - te (majUronI haDatAlathI UlaTuM); tALAbaMdhI ' locavAvuM a.kri. locAmAM paDavuM; gUMcavAvuM; saMDovAvuM (2) lokAcAra ! (saM.) lokomAM pracalita vyavahAra locavuM akri. (saM. luMcati, pa. laMcai) vALa cUMTI kADhavA lokAdara 5. loko ke samAja taraphathI maLeluM mAna (jaina) (2) (saM. loca ke roca) talasavuM; Amatema lokAttara na. (saM.) paraloka: lokAMtara becenIthI ALoTavuM lokApavAda puM. (saM.) lokomAM naThAruM kahevAyuM te - vagoNuM locAvuM sakri.locavAvuM; gUMcAvuM (2) (AMkhanuM) bhAre thavuM lokAyukta vi., pR. (saM.) koIpaNa kSetramAM chevaTano nyAya loco chuM. (saM. locaka) loMdo; lacako (2) co; DabUca - nirNaya karanAra sarvocca padAdhikArI (3) garabaDa; goTALo (4) vAMdho; takarAra lokArpaNa na. (saM.) loko vacce jAhera prasiddhi karavI; locopoco pu. loco; lacako; pio; loMdo [vaLavA te vimocana (prAyaH pustakanuM) (2) loko mATe khulluM locolaboco pu. garabaDagoTo; cUMtho (2) jIbhanA locA mUkavuM te locolApazI strI, garabaDagoTo (2) thoDuMghaNuM sthAna lokArpita vi. (saM.) lokone arpaNa thayeluM - soMpAyeluM laoNja strI. (I.) vIzI; rahevA jamavAnI sagavaDa ApatuM lokA(-ke)liTI strI. (i.) pradeza; kSetra (2) latto; sthaLa laoNjika na. (iM.) tarkazAstra; pramANazAstra (2) take loke(-keTa na. (i.) strIonuM gaLAnuM eka ghareNuM laoNjikala vi. (iM.) tArkika lokezana na. (i.) nizcita sthAna, ThAmaThekANuM loTa chuM. (da. roTTa) bArIka bhUko; ATo lokeSaNA strI. (saM.) lokomAM pratiSThA ke yazanI kAmanA loTa paM. (i.) jaththo viAsaNa (2) svarga vagere lokanA sukhanI kAmanA loTakuM na. (loTuM uparathI) caDavo; mATInuM pANInuM nAnuM lokokti strI. (saM.) lokavAyakA (2) "kahevata rUpe rajU loTako paM. mATIno ghaDo ke DhocakuM thato eka alaMkAra loTasa(-NiyuM) vi. loTatI-gulAMTa khAtI (pataMga) lokottara vi. (saM.) alaukika, asAdhAraNa loTapoTa vi. lothapotha (2) goTamoTa lokopakAra chuM. (saM.) lokonuM bhalu; sArvatrika kalyANa loTamanuM vi. loTa mAganAruM (bhikhArI) For Private and Personal Use Only
Page #734
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir laoNTarI G17 [lolIpopa laoNTarI strI. (i.) TikiTo vecI kharIdanArAomAMthI jene lopAmudrA strI. (saM.) agasva-RSinI patnI nasIbe Ave tene inAmo ApavAnI zarato karAtI lophara vi., pR. (iM.) bhaTakela; badamAza; labADa eka prakAranI dhUtavyavasthA (2) nasIbano khela loba strI. yAdadAsta (2) Adata; Teva loTavuM akri. (saM. lortiti, prA. loi) leTavuM, ALoTavuM loba strI. kAnanI bUTa loTiyuM vi. (loTuM uparathI) loTAnA taLiyA jevuM; borDa lobaDI(-rI) strI. (apa. loaDI) bArIka UnanI kAmaLI roDuM (2) ghaMTImAMthI loTa vALavAnuM lUgaDuM jiAti) ke oDhaNI (govAlaNo oDhe che tevI). loTiyo 5. vahorAnI eka jAti (ziyA musalamAnanI lobaDI strI. TekarI upara Avela UMcI jagA-sthaLa loTI strI. 'loTavuM' uparathI) nAno loTo (2) mAthuM lobAna 5. (kA. labAna) eka vakSano gaMda guMdara (dhupake auSadhi) loTuM na. nAno mATIno ghaDo; mATInuM loTA jevuM vAsaNa laoNbI strI. (iM.) osarI (2) gelarI (3) potAnA hita loTenzana na. (iM.) vIjaLInuM haLavuM dabANa mATe sabhyone potAnA tarapha vALavAnA prayAso loTo pu. dhAtunuM eka pAtra-kaLaziyo (2) dasta (jhADo) loblaDapresara na. (I.) lohInuM nIcuM-dhImuM dabANa loDa kuM. (I.) vajana; bhAra (2) vIjaLInuM dabANa lobha paM. (saM.) lAlaca; tRSNA (2) ciMgUsAI loDiMga na. (iM.) bhAra bharavo te lobhana vi. (saM.) lobhAmaNuM (2) na. pralobhana; lAlaca loDenama na. (iM.) aphINano arka lobhanIya vi. lobha karavA jevuM loDha puM. (saM. loi, de. loDha) vATavAno paththara (2) lobhAmaNuM vi. lalacAve tevuM; lalacAvanAruM pANInuM lATa jevuM mojuM; pUrano ghoDo (3) tApathI lobhAvavuM sakri. "lobhAvuM'nuM preraka; lAlacamAM nAkhavuM ogaLIne bAjhelo mATIno go; loDhAno laThTho (4). lobhAvuM a.kri. lobhamAM paDavuM; lalacAvuM [bhAna bhUleluM vAMdho; takarAra [(kapAsa) lobhAMdha vi. (saM.) lobhathI aMdha baneluM; lobhane lIdhe loDhavuM sakri. (saM. loThayati, prA. loDhaI) carakhAthI pIlavuM lobhita vi. (saM.) lobhAyeluM; lalacAyeluM; lalacAveluM loDhAM naba.va. kArIgaranAM loDhAnAM ojAro lobhI, (-bhiyuM) vi. lobhavALuM (2) kaMjUsa; ciMgUsa loDhI strI. (saM. loha, prA. lohaDio) loDhAnI tavI loma puM, na. (saM.) vALa; rUvuM; roma lotuM na. (saM. loha, apa. lohahaha) eka dhAtu; lokhaMDa lomaviloma vi. (saM.) UlaTuM-sUlaTuM; avaLuM-savaLuM (2) loti(-thi)yuM na. bacakuM bharavuM te; vaDacakuM anizcita dazAvALuM lotha strI. lAza; maDaduM (2) upAdhi; pIDA (3) vi. tadana lomaharSa paM. (saM.) roma khaDAM kare evI lAgaNI; romAMca thAkI gayeluM (4) narasuM, nakAmuM laoNyara chuM. (i.) dhArAzAstrI; vakIla [paDavuM lothapotha vi. sAva thAkI gayeluM loravuM a.kri. caMcaLa thavuM (2) jaladI cAlavuM (3) lacI lothavuM a.kri. becenImAM Amatema ALoTavuM loravuM sakri. nakha mArIne ghAyala karavuM lothiyuM na. (saM. luMtha) kUtarAnuM bacakuM bharavuM te; vaDacakuM lorAvavuM sakri. 'loravuM'nuM preraka lotho pu. (phA.) juvAranuM kaNasaluM lorAvuM a.kri. loravuMnuM karmaNi lodhara DuM. bATa, puSkaLa tela nAMkhI banAvelo loTa laoNrI strI. (iM.) bhArakhaTAro; moTaraTraka lodhara DuM., na. eka jAtanuM jhADa laoNrDa kuM(I.) eka ilakAba ke te dharAvanAra (2) Izvara lodhI vi., pR. mAchalAM pakaDanAra; mAchImAra; DhImara lola na. AdivAsIomAM vasaMtotsava vakhate gavAtuM gIta lodhI strI, lodhA jAtinI strI rikama (loka.) lona strI. (I.) amuka zarate levAtI uchInI ke vyAjUkI lola vi. (saM.) caMcaLa; hAlatuM (2) suMdara (3) Atura laoNna strI. (iM.) hariyALI lola udeka pAdapUraka laoNna-Tenisa na. (I.) Tenisa lolaka na. laTakatI ane jhUlatI vastu (2) ghaDiyALanuM laoNnga jampa . (i.) lAMbo kUdako; lAMbIkUda - loLiyuM (3) kUkaDAne gaLe laTakato snAyuno loco laoNnDrI strI. (iM.) dholAIghara; kapaDAM dhovAnI dukAna lolaNI strI, laTakALI cAlavALI strI lopa puM. (saM.) lupta thavuM te; dekhAtuM baMdha thavuM te (2) lolatA strI. AturatA (2) lolupatA nAza pAmavuM te lolavilola vi. (saM.) suMdara; surekha lopakavilopa karanAruM [(2) atizayokti (3) khuzAmata lolA strI. (saM.) jIbha (2) AkAzI vIjaLI lopaDacopaDa na. (lepavuMcopaDavuM) cIkaTa; ghI, tela vagere lAlAzi vi., strI. (saM.) caMcaLa AMkhavALI loparI strI. (lepaDI uparathI) thapolI; poTisa kiravuM lolita vi. (saM.) hAlatuM; jhUlatuM; DolatuM [lAlaca lopanuM sakri. (saM. lupa) ullaMghavuM na mAnavuM (2) ullaMghana laoNlIpaoNpa strI. (i.) saLIne cheDe lagADela gobo (2) For Private and Personal Use Only
Page #735
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (vakI lolupa 018 lolupa vi. (saM.) lalutAvALuM; tRSNAtura; lobhI vRttivALuM loLiyuM na. DAMgara-kAMga vagerenI hUMDI lolupatA strI. lalutA; lAlacu hovApaNuM loLo khuM. (saM. lula uparathI) jIbha; jIbhanuM TeravuM lola ke. (saM. luhAlaraDA gAtA karAto eka avAja loMkaDI strI, (prA. lukka = chupAyeluM) ziyALanI jAtanuM lolo chuM. (jIbhano) jhUlato snAyu, loLo eka nAnuM copaguM prANI lovaDA(-rA)vavuM sakri. 'lohavuM'nuM preraka loMgakoTa . (.) lAMbo koTa-Dagalo lovAvuM ane kri. lohavuM'nuM karmaNi [lagADavAnuM) laoNgajampa chuM. (.) lAMbo kUdako lozana na. (I.) jaMtunAzaka davAvALuM pravAhI (bahArathI loMgazaoNTa vi. (I.) dUravartI loTa na. (saM.) mATInuM heThuM loMTha vi. lAMTha; khaMdhuM (2) gAMThe nahi tevuM; tophAnI laoNsa paM. (I.) nukasAna; toTa; khoTa [sAmAna loMThamuM vi. paisAdAra; mAtabara (2) laThTha; majabUta laoNsTa proparTI strI. (i.) khovAyela ke nadhaNiyAto mAla- laThAI strIlAMThapaNuM; loMThakApaNuM (2) zrImaMtAI loha na. (saM.) loDhuM; lokhaMDa lauThiyuM vi. lAMThiyuM; khaMdhuM (2) gAMThe nahi tevuM; tophAnI lohakaDhA strI. loDhAnI kaDhAI; peNI (3) saMpattivAna; samRddha (4) hiMmatavALuM lohakATa pu. loDhAno kATa loMThuM na. chokaruM (ra) paisAdAra lohakAra chuM. (saM.) luhAra loMTho paM. loMTha mANasa (2) yAra; rAkhelo (3) chokaro lohacuMbaka na. loDhAne AkarSavAnA guNavALuM eka tattva; laoNDI na. lUMDI; cAkaDI; nokaraDI (dAsIthI janmeluM camakahANa; "maeNgneTa' (2) cuMbaka lagADeluM loDhAnuM lorDa vi. lucyuM; doMguM (2) kajiyALuM (3) tophAnI (4) sAdhana loMdo chuM. cIkaNA narama padArthano loco lohacuMbakatva na. loDhAne AkarSavAno guNa; "maeNgneTijhama' loMbaDI(-rI) strI. bArIka UnanI kAmaLI ke oDhaNI lohatatva na. (saM.) loha dhAtu sAthe saMkaLAyela eka rakta laukika vi. (saM.) lokomAM cAlatuM (2) A lokanuM; dunyavI poSaka tattva (3) . lokAcAra; lokIka (4) kharakharo karavo te lohabhasma strI. (saM.) lohanI bhasma; eka rasAyaNa lauvo chuM. (sara. a. lai = bola; zabda) lIo; lohamArga . (saM.) relave; relano pATo - vidUSaka; rAjAno mazkara [dhikkAra lohayuga puM. (I) loha dhAtunI jANakArIvALo yuga dhyAnata strI. (a. lAnata) layAnata; zarama (2) phiTakAra; lohara chuM. jAso; mUrkha (2) lophara; rakhaDela yA tophAnI blyukemiyA puM. (I.) lohInuM kensara juvAnaDo lohariyuM vi. gAmaDiyuM (2) nirlajja, bezarama lohalaMgara na. hAthIne page bAMdhavAnI sAMkaLa (2) bahu vajanadAra vastu va chuM. (saM.) gujarAtI lipino cAra ardhasvaromAMno cotho lohavuM sakri. (prA. luha) lUchavuM (2) ghasI kADhavuM vakaTavuM. (teluguvakaTu=eka) gillIdaMDAnI ramatamAM 'eka' lohazaMku chuM. (saM.) lokhaMDano khIlo vakapha vi. (a. vakapha) sArvajanika (2) dharmAdA (3) lohita vi. (saM.) lAla; rAtuM (2) na. rakta; lohI [evuM dharmAdAmAM apAtI bakSisa lohiyALa (-LuM) vi. lohIvALuM; lohI vahyA karatuM hoya vakaravuM a.kri. (saM. vi + ku) bagaDavuM; vIpharavuM (2) lohiyuM na. tAvaDI (2) kaDhAI (3) lokhaMDanuM bakaDiyuM bakavuM; phATavuM (3) pharI javuM; vAMkuM bolavuM lohI ne. (saM. lohita, prA. lohia) rudhira; zoNita vakarI strI, (-ro) 5. (saM. vikraya, prA. vikra6) vecANa (ra) vaMza; kuLa (2) vecANanuM nANuM (3) vecAyelo mAla lohIukALo . baLApo; kaMkAsa; jhaghaDo vakala pu. jAta; tareha (2) samUha; jaththo lohItara vi. sAmAnuM lohI reDIne tenI dAjha zamAve vakaLavuM akri. khAkhI karavuM evuM; bhAre khunnasavALuM, pIluM zirIravALuM vakAra yuM. (saM.) "va" uccAra (2) "va varNa lohIlu(-lo)hANa vi. lohInA relAthI kharaDAI gayelA vakArAta (saM.) jene cheDe 'va' vyaMjana hoya tevuM lohIvA pe. strIono eka roga, raktapradara vakAlata strI. (a.) vakIlAta; vakIlanuM kAma lohIvikAra chuM. (saM.) (rogathI) lohIno bagADa vakAlatanAmuM na. asIla taraphathI vakIlAta karavAnI sattAno loLa strI. mAranuM nizAna; soLa (2) lAkhanI baMgaDI (3) lekha; vakIlAtanAmuM lUma; jhUmakhuM (4) vi. rAtuM; lAla [eka ghareNuM vakAsavuM sa.ki. (saMvi+ kisa)(mo) pahoLuM karavuM - phADavuM loLiyuM na. (saM. lola, prA. lola) strIonuM kAnanI bUTanuM vakI strI. (a. vAkIa) saMbhava (2) AzA, umeda For Private and Personal Use Only
Page #736
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vakIlo 91 9 vigRtavuM vakIla pu. (a.) sanaMdI kAyadAzAstrI (2) elacI; vakhate kri.vi. kadAca; saMbhavataH; kadAcita pratinidhi (3) koInA pakSanI vAta rajU karanAra; te vakhatovakhata kri.vi. vAraMvAra; ghaNIvAra mATe mathanAra vakharI strI, gharavakharI; gharano sarasAmAna [bhAga vakIlAta strI. vakIlanuM kAma vakhallo 5. vANAnA doSathI thato kapaDAno nuksAnIvALo vakIlAtanAmuM na. vakIlAtanI sattAno lekha vakhavakhavuM a.ki. bhUkhanAM valakhAM mAravAM (2) khAuM khAuM vakkara chuM. (a. vakara)mobo; vajana (2) DhaMga; lAyakI karavuM (3) talapavuM; valopAta karavo khikhaDadhaja vakkara vi. vAMkA svabhAvanuM (2) da>; lAMThA vakhaMbhara vi. (saM. vilaMbhara) bahu moTuM; bhayaMkara (2) vaktavya vi. (saM.)bolavA jevuM (2) na. bhASaNa; kathana vakhANa na. (saM. vyAkhyAna, prA. vakhANa) prazaMsA; vaktA vi. (saM.) bolanAra; bhASaNa ke kathA karanAra prazasti; tArIpha (2) vyAkhyAna; pravacana (jaina). vastukAma vi. (saM.) bolavA-kahevAnI icchAvALuM vakhANavuM sakri. (saM. vyAkhyAna, prA. vakhANaI) prazaMsA vakatRtA strI, (-tva) na. (saM.) bolavAnI chaTA-kuzaLatA karavI (2) vigatathI kahevuM; varNavavuM ['golana' vaknatva na. chaTAdAra bolavuM-bhASaNa karavuM te vakhAra strI. (saM. vakSaskAra, prA. vakhAra) koThAra; godAma; vastRtvakaLA strI. chaTAdAra bolavAnI-bhASaNa karavAnI vakhAriyo chuM. vakhAravALo (2) vakhArano nokare; "godAmaAvaData ke kauzala zikti kIpara vakatRtvazakti strI. chaTAdAra bolavAnI ke bhASaNa karavAnI vastu vi. (saM. pakSa, prA. vakakha) nAmane lAgatAM "-nA vakatra na. (saM.) mukha; moTuM valaNa, laganI ke pakSanuM' e arthamAM; taraphadArI vakatrI strI, (saM.) strI-vaktA karanAra udA. gharavakhu vakra vi. (saM.) vAMkuM; trAMsuM (2) puM. vakIgraha vakhuM na. pakSa (2) otha; Azraya (3) vaga vakragati vi. (saM.) vAMkI cAla cAlanAruM (2) kuTila, lucce vakhUTuM vi. vikhUTuM; chUTuM paDeluM [(2) saMkaTa; vipatti vakratA strI (saM.) vakrapaNuM (2) vaLAMka, karnecara (ga.) vakho chuM. (saM. vikSobha, prA. viha) bhUkhamarAnuM saMkaTa vakratuMDa vi. (saM.) vAMkA moMvALuM - vAMkI sUMDhavALuM () vakhoDavuM sakri. (saM. vikSoTayati, prA. vikhoDaI) khoDa puM. gaNapati (3) popaTa kADhavI (2) niMdA karavI vakradarzI vi. (saM. vakradarzina) vAMkAdekhuM; vAMkuM jonAra (2) vaga puM, strI. (saM. varga, prA. vacca) pakSa; tarapheNa (2) kharAba kebUruM jonAra(3) doSake khAmI jonAra; sinika jagA; savaDa (3) taka; avasara [lagatuM vakradarzitA strI. -tva) na. (saM.) vAMkadekhApaNuM vagaDAu vi. (vigaDo uparathI) jaMgalI; rAnI; jaMgalane vakrAMta vi. vAMkA dAMtavALuM (2) puM. gaNapati vagaDo chuM. (saM. vikaTa, prA. vigaDa) jaMgala; ujjaDa pradeza; vakradRSTi strI. (saM.) bADI najara (2) vAMkuM ja jonArI rAna krodhanI ke dveSanI najara (3) vi. tevI najaravALuM; vagadApaNuM na. vagadAM vINavAM te; phAMphAM mAravAM te sAmAno doSa joyA karanAruM vagadAra vi. pagavALuM; vaga dharAvatuM vakabhAva 5. (saM.) vAMkApaNuM (2) chaLakapaTa vagadAM na.ba.va. phAMphAM; lapiyAvaDA vakrI vi. vAMkI Doke gAnAruM (2) vAMkuM cAlatuM (graha mATe) vagaduM vi. lepaDuM; lapiyuM vakIkaraNa na. (saM.) vAMkuM na hoya tene vAMkuM karavuM te vagara na. (a. bigaira) vinA; sivAya vakrIbhavana na. (saM.) (kiraNonuM) vAMkA thavuM te vagara-5gArI vi. pagAra vinAnuM; mAnAI; "oNnararI vakrIbhAva puM. (saM.) vAMka (2) apramANiktA; ADApaNuM vagavasIlo chuM. (vaga + vasIlo) vaga ne vasIlo; moTAnI vakrokti strI. (saM.) kaTAkSanuM vacana (2) vAMko bola () sAtheno saMbaMdha, tenI otha ke kumaka; moTI lAgavaga eka kAvyAlaMkAra sthila) chAtI vagaLa paM., na, (saM. viphala. prA. vigala) bega (2). vakSasthala na., (-La), vakSasthala na. (saM. vakSasa, vakSa- bhraSTatA; varNasaMkaratA (3) kapaTa; chaLa vakha na. viSa; jhera vagaLavaMzI vi. varNasaMkara; varNonI seLabheLavALuM vakhaNAvuM sakri. vakhANa thavAM; prazaMsA thavI vagADavuM sakri. vAge ema karavuM; bajAvavuM (2) vAgevakhata . (a. vakta) kALa; samaya (2) taka (3) mAThI lAge ema karavuM [(ra) pakSapAta karanAra, hAlata (4) navarAza (5) vAra; phero (jema ke, ene vagiyuM, vagIluM vi. vaga uparathI) oLakhItuM; vagavALuM keTalI vakhata kahuM?). nivAra -vagu kri.vi. (vaga parathI) taraphanuM; bAjunuM (udA vakhatabevakhata kri.vi. (phA. bevakta) game tyAre; avAra- ekavaNuM) gUiMcAvuM; saMkaDAmaNamAM AvI paDavuM vakhatasara ki.vi. yogya vakhate; samayasara vagRtavuM akri. (saM. vi+ saMgrathita, pra. gurthI) bharAvuM; For Private and Personal Use Only
Page #737
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vagUtI 2 [ vajaniyuM vagUvi. gUMcavAI gayeluM (2) niMdA pAmeluM vacanIya vi. (saM.) rahevA ke bolavA jevuM () niMdA thavA vagere vi. (a. vageraha) ane bIjA; ityAdi ThikANe pAtra; niMdya vagesage ki.vi. lAgatAvaLagatAmAM; vagavasIlAvALe vacanIyatA strI. na. lokApavAda; lAMchana vago chuM. (saM. vargaka, prA. vaccaa) lattA; bhAga; vADo; vacamAM ki.vi. (vaca parathI) vacce; maLe pADa; poLa [uparathI) niMdA; phajetI vacaluM vi. vacamAMnuM; madhyenuM; madhyama vagoNuM na., (-vaNI) strI, (-varNa) na. ('vagovavuM vacavaca strI. (-cATa) na. vacamAM uddhatAIthI baDabaDavuM te vagovavuM sakri. (saM. vigrocati, prA. vigovaI = phajeta vacavacivuM vi. vacavacATa karanAruM, bola bola karyA karanAruM karavuM) niMdA karavI; niMdavuM; phajetI karavI [anAja vacaLavuM akri. (saM. vicala) kathaLavuM; bagaDavuM (2) magaja vagharaDuM na. rAtI sAThI jevI gaMgara (2) kUzakAmAMthI kADheluM khasI javuM; gAMDA thaI javuM (3) madathI chakI javuM vagharaNuM na. (saM vigraha) aDacaNa; vipna; ADakhIlI vacALa strI. vaccenI khAlI jagyA vagharo paM. (saM. vigraha) TaMTo; aNabanAva (2) vipna (3) vacALo . ('vaca uparathI) na vaparAto khUNo bagaDyuM ke maLavA mAMDavuM te vaceTa vi. vacaluM vacamAMnuM; madhyenuM vaghAra 5. (saM. vigrAha. prA. viSpAra-vagdhAra) dhI ke vaceTiyo 5. dalAla (2) madhyasthI karanAra: 'miDalamaeNna' telamAM maracAM, rAI, hiMga vagere kakaDAvI dALa, kaDhI vacce kri.vi. (saM. vyacya, prA. vizci) vacanamAM; madhyamAM vageremAM chamakAravuM te (2) chamakArela zAkano raso (2) aMdara; mAMhe (3) daramiyAna (4) paraspara; (3) mamaro; Tucako; uzkeraNI anyonya vaghAraNI strI, hiMga (2) vaghAravAnI Dhaba ke rIta vaccovaca ki.vi. barAbara vacce (2) bALaka; chokaruM vadhAravuMsakri. (saM. vyAdhArayati,prAvaththAI) vadhAra karavo vaccha pR., (-chUcha) na. (saM.vatsa, prA. vaccha) vAcharaDuM (2) baDAI hAMkavI (3) napho karavo athANuM vaccha(-9)nAga paM. eka jherI vanaspati vahAluM vaghAriyuM vi. vadhAra dIdheluM (2) na. vaghArI taiyAra karela vaccha(-chUchola vi. (saM. vatsala, prA. vacchala) priya; vaca na. (saM.) vacana; bolavuM te; bola vachiyAta pu. moTA vepArI taraphathI paradeza mAla kharIdanAra vaca strI. (da. vyayya, vicci = madhya) vacce hovuM te; ke vecanAra ADatiyo madhyasthatA (2) kri.vi.vacce (udA. vacagALAnuM) vachiyAtI vi. vachiyAtane lagatuM vacakaluM na. aDadhethI ADuM paDavuM te; vAMdho (2) harakata; vachuTAvavuM sakri. vachUTavuM' nuM preraka vAMdho (3) vi. vAMkuM; ADuM vachuTAvuM a.kri. 'vachUTavuMnuM bhAve vacaka(-kA)vuM a.kri. (saM. vyatyaya, prA. vizcaya) mAThuM vachUTavuM akri. (saM. vimucyate, prA. viSNudaI) chUTuM paDavuM; lAgavuM (2) risAvuM (3) cheDAvuM (4) vaccethI chaTakI chUTavuM (2) chUTIne UDavuM javuM (5) vipharavuM vachUTuM vi. vikhUTuM; juduM paDeluM; chUTuM paDeluM vacakuM na. vidga; vacakaluM (2) vAMdho; vAMkuM; aDacaNa vacherI strI, (sara. vaccha) nAnI ghoDI; ghoDInuM mAdA bacyuM vacako . mAThuM lAgavuM te () vAMdho (3) vahema vacheruM na. ghoDInuM bacyuM vacagALo DuM. be cIjo vaccenI khAlI bhAga vachero paM. (saM. vatsatara, prA. vacchayara) nAno ghoDo (2) vacaDavuM sakri. valUravuM; ujharaDA pADavA[(3)saMkhyA (vyA.) vAchaDo (taratamAM khasI karelo). vacana na. (saM.) veNa; kathana; vAkya (2) pratijJA; kola vacho chuM. di. viccho) viyoga; viraha vacanaciTTI strI. (saM.) vacanapatra; hUMDI; "promisarI noTa' vachoDavuM sakri. (saM.vikSoTyati, prA. vicchoDaI) vachUTe vacanapAlana na. (saM.) vacana pALavuM te; kahyA pramANe karI ema karavuM; chUTuM pADavuM batAvavuM te kiravA baMdhAyeluM vachoyuM vi. (da. vicchoIya) vikhUTuM paDeluM (2) vinAnuM vacanabaddha na. (saM.) vacanathI baMdhAyeluM bolyA pramANe vachovuM sakri. chUTuM pADavuM; alaga karavuM vacanabANa na. kaDavo zabda [pharI javuM te vaja strI, eka prakAranI vanaspati vacanabhaMga kuM. (saM.) vacanane uthalAvavuM te; vacana ApI vajana na. (a.) bhAra (2) tola (3) dabANa vaga (4) vacanabhraSTa vi. vacana na pALatuM vacanabhaMgI mobho; mAna (5) balAtmaka svarabhAra; "sTresa' vacanAmRta na. (saM.) amRta jevuM vacana ke vANI (2) vajanadAra vi. vajanavALuM (2) AbarUdAra; pratiSThita sahajAnaMdanI vANIno graMtha ciMkeluM vajanapeTI strI, vajaniyAM rAkhavAnI peTI vacanikA strI. (saM.) avataraNa; pramANa ke sUkti tarIke vajanavakkara na.ba.va. vajana ke vakkara, mobha; pratiSThA vacanI vi. vacana pALanAruM (2) satyavAdI; prAmANika vajaniyuM na. amuka vajananuM kATaluM For Private and Personal Use Only
Page #738
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vajaha 72 1 ( vaDavAgni-nala)-naLa) vajaha strI. (a. vaja) hetu; kAraNa karavuM (2) a.kri. (veLAnuM) pasAra thaI javuM (3) vajA strI. samaja; buddhi (2) vRtti; valaNa (3) phAMphAM (pANInuM) pAchuM haThavuM; osaravuM (4) nAsI javuM vADavuMsa.ki. (saM. vAdayuM. prA. vAva)vagADavuM; bajAvavuM vaTasAvitrI strI. (saM.) jeTha pUrNimAne vaDanI nIce jenI vajIphadAra vi. (2) 5. vajIphAvALo; jAgIradAra pUjA karAya che te devatA; tenuM parva vajIpho chuM. (saM.) InAmamAM maLelI jamIna; bheTa sogAta vaTahukama muM. mukhya ke sarvane lAgu paDato hukama (2) khAsa vagere (2) nivRtti vetana; pAna" (3) pagAra sattAthI kADhelo tAtkAlika hukama; "orDinansa [ dhIradhAra vajIra chuM. (a.) pradhAna (2) pAdazAhano mukhya salAhakAra vadaMtara vi. ghareNiyAta; gIravI mUkeluM (2) na. vaTAva; amaladAra (3) zetaraMjanuM eka mahoruM [amala vaTAu vi. vaTAvI zakAya tevuM (khata) vajIrI(-rAI, rAta) strI. vajIrano oLo, kArakirdI ke vaTANo pu. maga jevo e nAmanA kaThoLano dANo vajIreAjhama paM. (a.) vaDApradhAna; pradhAnamaMtrI vaTAva chuM. (se. vaTu uparathI) chUTa; mudalamAMthI kAMI vajUna. (a.) (nimAja paDhatA pahelAM) namAja paDhavA kAraNathI je ochuM levAya athavA kApI apAya te (2) hAtha, paga, moM hAtha vagere dhovAM te [pAyo moTA sikkAnuM paracUraNa letAM je ochuM Ave te (3) vajUdana. (a.) kharApaNuM; vAstaviktA (2) mULa AdhAra; vecANa uparanuM vaLatara viTemArgu; musAphara vaje strI. (a. vajaa) pAkelA anAjanA rUpamAM levAmAM vaTAvaDo yuM. (saM. vamevADuka, prA. vaTTavAhaa) pravAsI; AvatuM mahesUla; gaNota [(jamIna, pagAra vagere) vaTAvavuM sakri. (sara. ma. vaTANe) moTA sikkAnuM paracUraNa vaje strI. (a, vajA) jemAMthI gujarAna cAle tevI vastu nANuM levuM (2) hUMDI, noTa vagerenAM nANAM karavAM vajjara na. IndranuM Ayudha - vaja (2) mULa pAyo vaTAvavuM sakri. (sara. vaTavuM) pasAra karavuM; oLaMgavuM vaja na. (saM.) dadhici RSinAM hADakAMnuM baneluM IndranuM vaTALa puM. (saM. viTTAla) vaTalAvApaNuM; AbhaDacheTa; bhraSTa Ayudha(2) AkAzI vidyuta; vIjaLI (3) phUlanI dAMDI tA (2) potAno dharma choDI bIjo dharma svIkAravo te vajakAya vi. vaja jevI kaThaNa kAyAvALuM vaTALavuM sakri. vaTalAvavuM; bhraSTa karavuM jivuM te vajadaMtI strI. (saM.) eka vanaspati; aseLiyo vaTALo chuM. vaTALa; bhraSTatA (2) svadharma choDI bIjA dharmamAM vajapANi pu. Indra vaTikA strI. (saM.) goLI; vaTI (Ayurvedika davAnI) vajapAta paM. vIjaLInuM paDavuM che ke teno kaDAko (2) moTuM vaTI(-TiyuM) vi. vaTa-TekavALuM saMkaTa AvI paDavuM te; moTI Aphata vatI strI. (saM.) vaTikA; goLI vajaprahAra kuM. (saM.) vaja jevo daDha ke sakhata prahAra-ghA -vaTuM anu. (saM. vRtta, prA. baTTa) 'teno dhaMdho ke kAmakAja vajabAhu chuM. (saM.) atyaMta majabUta bAvaDAMvALu ke "paNuM' e arthamAM nAmane aMte lAge che. (udA. vajaya vi. (saM.) kaThaNa; kaThora; durbhedya pradhAnavaTuM). vajalepa pu. kadI ukhaDe nahi tevo lepa vaTemArgu chuM. (saM. vATa + mArga) musAphara; rAhadArI vaTa puM. (saM.) vaDanuM jhADa; vaDalo vaTezarI strI, vATakharca (2) bhAthuM; bhAtuM vaTa vi. (da. varu) mukhya; badhA mATenuM -vaTo anu. (saM. vRttaka, prA. vaTaa) AcaraNa ke dhaMdhAno vaTa strI. (saM. vRtti, prA. vaTTa) Teka; paNa (2) AbarU artha batAvato anuga (jema ke bhogavaTo) (3) dhIradhAra karavI te (4) 5. ropha vaDa kuM. (saM. vaTa, prA. vaDa) vaDavAIvALuM eka jhADa; vaDalo -vaTa anu. hovApaNuM evo bhAva batAvato anuga. udA. vaDa vi. di. va6) vaDuM (samAsamAM vaparAtuM) udA. vaDasAsu gharavaTa (2) nukasAnI; vaLatara (3) verano badalo vaDakuM, (-cakuM) . bacakuM (2) chaNako; krodhathI javAba devo vaTaka strI, . uparanI ke vadhArAnI rakama; uparAmaNI vaDagUMdo muM. eka jhADa; rAgUMdo vaTakaNuM vi. vaTake evuM (pazu) dUidha detAM acakAvuM vaDachaDa strI. tANakheMca (2) rakajhaka vaTakavuM a.ki. rIsamAM khasI javuM; vaMkAvuM (2) dujhaNA Dhore vaDadAdo pu. dAdAno pitA; paradAdo vaTapUrNimA strI, (saM.) jeThI pUnama; vaTasAvitrI vaDapaNa na. moTApaNuM; moTA hovApaNuM vaTala(-lA)vuM a.ki. (saM. viThThalati, prA. viThThalaI) halakI vaDalo pu. vaDanuM jhADa manAtI jAti ke dharmamAM javuM (2) dharmAtara karavuM vaDavA strI. (saM.) ghoDI (2) samudramAMno agni vaTaloI strI. (saM. vartalohikA, prA. vaklohiA) vaDavAI strI. (saM. vaTapAtikA, prA. vaDavAIo) vaDanI - tAMbaDI; bogharaNA jevuM vAsaNa vivAnI kuzaLatA DAbamAMthI phUTIne labaDatuM mULa vaTavahevAra 5. rItarivAja (2) AbarU ke mobho sAca- vaDavAga(-go)La strI. rAtre UDatuM eka pakSI vaTavuM sakri. (saM. vartate, prA. vaI) oLaMgavuM; pasAra vaDavAgni(-nala) (saM.) (-naLa) puM. samudramAM rahelo agni For Private and Personal Use Only
Page #739
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vaDavo 72 2 vataravuM vaDavo . (saM. var3a, prA. varu + ua) pUrvaja (2) bApa vaNajArAnI poTha ke kAphalo athavA mAno bApa vaNajArI strI, vaNajArAnI strI vaDasasaro 5 sasarAno bApa vaNajAruM na. vaNajArAno dhaMdho vaDasAsu strI sAsu ke sasarAnI mA pitarAjI vaNajAropuM. (saM.vANijayakAra. prA.vaNijajAra) baLadovaDAI strI. 'va' parathI) moTAI; kIrti (2) abhimAna; nI pITha upara mAla bharI dezaparadeza laI janAra vepArI vaDAgaruM vi. (saM. paTa, prA. vaDa + agara) dariyAkinAre vaNatara na. vaNavuM te (ra) vaNATa: pota khADIomAM pANI sUkavIne banAveluM gAMgaDAdAra(mIThuM) vaNaprIchyuM vi. prIchavAmAM ke gaNatarImAM nahi AveluM vaDAraNa strI. (sara. prA. vaDhara) khavAsaNa; rANInI dAsI vaNamAgyuM vi. nahi mAgeluM; mAgyA vagaranuM nirlobha vaDAro chuM. ('varDa dvArA) vaDAI; baDAI; zekhI miAnImA vaNalobhI vi. (vaNa = vinA + lobha, lobharahita; vaDiyAI strI. (varDa + AI) vaDI AI; bApa athavA vaNavuM sakri. (saM. vinAti, prA. viNaI) AmaLavuM; vaDiyuM vi. pratispardhI; barobariyuM (vAnagI bhAgavuM doraDuM) (2) sALa vaDe kapaDuM banAvavuM (3) vaDI strI, (saM. vaTikA) coLAnI dALanI eka banAvaTa, velaNa vaDe roTalI vagere karavuM (4) pATiyA upara loTa vaDIla vi. saM. va6. prA. vaDilsa) (kuTuMbamAM) pUjaya; moTuM; masaLIne (sevo) pAvI murabbI (2) puM. tevo mANasa (3) pUrvaja vaNasavuM a.kri. (saM.vinazyati, prA. vizassaI) bagaDavuM; vaDIlazAhI strI. vaDIlanI AjJA mujaba cAlatI-temAM kharAba thavuM (2) nAza pAmavuM mAnamobho sAcavavAne AdhAre banatI vyavasthA (2) vaNasADa 5. bagADa (2) nAza vi. tene lagatuM vaNasADavuM sakri. bagADavuM; kharAba karavuM; nAza pamADavuM vaDIlopArjita vi. (vaDIla + upArjita) bApadAdAe raLeluM vaNAI strI, vaNavAnI rIta (2) vaNavAnuM mahenatANuM (2) bApadAdAnA vArasAmAM maLeluM [udA. vaDasAsu) vaNATa puM, vaNatara; pota vaDuM vi. (saM. va. prA. va6) moTuM (samAsamAM 'vaDa rUpa, vaNATakAma na. vaNavAnuM kAma vaDuM na. (saM. vaTaka, prA. vaDaa) aDadanI dALanI eka vAnI vaNika chuM. (saM.) vANiyo (2) vepArI -vana. (saM. puTaka, prA. vuDA) paDInA arthamAM saMkhyA- vaNikabuddhi strI. (saM.) vaNika ke tenA kAmakAjane yogya vAcaka zabdane lAge che. udA. ekavaDa, beva. tevaDa buddhi (2) vi. vepArI buddhinuM cilAvavI te -vaDuM vi. kada (Da) batAvavAnA arthamAM A, je ke, te vaNikavRtti strI, vANiyAvidyA (2) vepAra vaDe AjIvikA vagere sarvanAmone lAge che. udA. AvatuM, jevaDuM, keva vaNiya(-yara (saM. vanacara, vanecara, prA. vaNayAra, vaDe nA. vatI; thI; dvArA; mAraphata vaNeyara)na. vanamAM pharanAruM bilADInA jevuM eka nAnuM vaDeruM vi. (saM. vaDatara, prA. vayara) vaDIla; moTuM copaguM prANI batAve che. udA. Atmavata vaDhakaNa-zuM), vaDhAruM vi. 'vaDhavuM" uparathI) kajiyAkhora; -vatu (saM.) nAmane lAgatAM '- nI peThe, nI jema' artha jhaghaDAkhora -vatuM ('vAnanuM mULa saMskRta rUpa. strI, 'vatI') nAmane vaDhavADa strI. ('vaDhavuM" uparathI) kajiyo; takarAra; kaMkAsa lAgatAM 'vALuM artha batAve che. udA. puSpavat vaDhavADiyuM vi. vaDhakaNuM; TaMTAkhora, kaMkAsiyuM; kajiyAkhora vataDavuM sakri. (saM. vitRdati, vidruDaI) nakhathI khaNavuM ke vaDhavuM a.kri. takarAra karavI (2) mArAmArI karavI (3) phADI nAkhavuM sakri, Thapako Apavo; khijAvuM vatanana. (a.) mULa gAma ke deza (2) InAmadAkhala sarakAra vaNa nA. (saM. vinA, prA. viNA) vinA: vagara: sivAya taraphathI maLelI jAgIra (3) jamInajAgIranI Upaja (udA. vaNalobhI; vaNanotaryuM) vatanadAra vi. (2) 5. jAgIradAra (2) jamInadAra vaNa na. kapAsa, kapAsano choDa ke kapAsanuM khetara vatanadArI strI, jAgIradArI; jamInadArI preimI vaNakara chuM. vaNavAno dhaMdho karanAra vatanaparasta vi. (a., phA.) dezapremI; dezabhakta; rASTravaNakarI strI. vaNavAnI majUrI (2) vaNavAnuM kAma vatanapararatI strI. (phA.) vatana mATeno prabaLa prema; vaNacho chuM. (saM. vanachAyA, prA. vAcchAyA) jhADanI svadezAbhimAna; svadezapUjA chAyA nIcenI otha vatana-pharoza vi. (a.) dezadrohI vaNacho chuM. badalo; kiMmata vatanapharozI strI. (a.) dezadroha vaNaja puM. (saM. vANijya prA. vANijjA) vepAra, dhaMdho vatanI vi. (2) 5. mULa rahIza nivAsI; rahevAsI (2) strI. vepAranI vastu; "kaoNmoDiTI' vataraDavuM sakri. (saM. vitRdati, prA. vinuDaI) vaDavuM; vaNajAra strI. (saM. vANijyakAra, prA. vaNijajAra) nakhathI khaNavuM ke phADI nAkhavuM For Private and Personal Use Only
Page #740
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vataraDA) G2 3 || vanaDe, (0maeNca) vataraDA pu.ba.va. ujharaDA guNa, kazAmAM paNa vadhAro thavo; moTA thavuM (2) vataraNuM na. lakhavA-cItaravAnI kalama; lekhaNa bacavuM; bAkI rahevuM (3) AgaLa javuM; TapavuM, pragati vatareka kri vi. (saM. vyatireka) vinA; vagara (2) paM. karavI vyatireka; bheda; abhAva (3) apavAda vadhavuM sakri. vadha karavo; hatyA karavI [phAMsInA mAMcaDo vatAvavuM sakri. pajavavuM (2) cheDavuM vadhastaMbha puM. saM.) vadha karavA mATe, laTakAvavAno staMbha; vatI nA. vaDe; thI (2) mATe; badale (udA. lAvaNyavatI vadhasthAna na. (saM.) vadha karavAnI jagA (2) katalakhAnuM vatI vi., strI, (saM. "vat' uparathI) "vALInA arthamAM vadhAI(-maNI) strI. (saM. varyApana, prA. vadvAvaNa) vatIpAta 5. vyatipAta khuzInA samAcAra; vadhAmaNI (2) khuzakhabara lAvanArane vatIpAtiyuM vi. vyatipAtiyuM apAtI bheTa (3) mubArakabAdI miNI vatuM na, (saM. varSa uparathI) hajAmata vadhAmaNuM na. maMgaLakArya nimitte mAtAnuM pUjana (ra) vadhAvate nA. (saM. vRtta) vaDe; thI nakAmuM laMbANa: TAyeluM vadhAravuM sakri. (saM. vadharthati, prA. viddhAraI vadhAro karavo; vatesara vi. ('vistAra parathI) vistAravALuM (2) na. umeravuM (2) vistAravuM (3) bacata karavI; bAkI vattA vi. '-mAM vadhAre' evo artha batAve che. rAkhavuM bihAranuM; "esTrA vatuM vi. (vadhatuM uparathI) vadhAre; umerAtuM (2) na. (kApa- vadhArAnuM vi. bahAranuM umerAyeluM, 'eDizanala' (2) vAne badale mAMgalika vadhavuM' vAparatAM) hajAmata; vatuM vadhAre vi. adhika; vizeSa; vadhu miryAdA vagerethI) vatuMochuM vi. vadhAre ke ochuM; thoDuMjhAjhuM vadhArepaDatuM vi. joIe ke ghaTe tethI vadhAre mAtrA, kada, vanneka vi. (saM. vyatireka, zreSTha (2) nA. vinA; vatareka vadhAro pu. umero; vRddhi (2) napho (3) bAkI; silaka vatro paM. cUra, bhUko (4) sAMdhaNa; puravaNI (5) vartamAnapatrano vadhAro vatsa puM, na. (saM.) vahAlo putra; bALaka (2) na. vAchaDo tarIke kADhelo aMka vastara . saM.) saMvatsara varSanA pAMca prakAramAMno eka vadhAvavuM sakri. (saM. vadhupayati, prA. vaddhAvaI) bhaktithI (2) varSa athavA ArzIvAda detAM phUlacokhA nAkhavA (2) vatsarAja paM. (saM.) eka rAjA; udayana (mALavAno) harSabhera AvakAra Apavo vatsala vi. (saM.) mAyALu; snehALa vadhAvo 5. vadhAvavAnI sAmagrI; dANAnI capaTI nAkhatAM vatsalatA strI. vAtsalya; vahAla eka dANo vadhavo te ('veNathI ulaTuM). vatsA strI. (saM.) vahAlI putrI (2) vAchaDI vadhu vi. (saM. vardhate, prA. viddhaI parathI) vadhAre vada kri.vi. (saM. vadi) kRSNapakSamAM (2) strI. kRSNapakSa vadhupaDatuM vi. vadhAre paDatuM; vadhArAnuM vadatovyAghAta puM. (saM.) pote bolelI vAtathI viruddha vadhU strI (saM.) vahu, juvAna patnI (2) putranI vahu bolavuM te (eka tarkadoSa) vadhUkuM vi. vadhAre paDatuM; vadhArAnuM vadana na. (saM.) mukha; moM (2) cahero; sikala vapUjana na. (saM. 5.) vahuA vadara strI, pIMjaNIno eka bhAga vadhUvara na.ba.va. varaghoDiyuM; navadaMpatI vadara 5. parapoTo vadheravuM sakri. (saM.vRddha + karU, prA. vaddhayaraI) balidAna vadavuM sakri. (saM. va) bolavuM; kahevuM ApavuM (2) (nALiyera) phoDavuM (3) kApavuM vadi ki.vi. (saM.) kRSNapakSamAM (2) strI kRSNapakSa; vada vadhdha vi. (saM.) vadha karavA yogya-pAtra vadI strI, (saM. vRddhi) vadha; saravALA ke guNAkAramAM, ekama vadhyuMghaTyu vi. vadhAre ke ochuM; kAMI khUTatuM ke vadhatuM (2) dazaka vagere koI eka sthAnanA saravALA ke guNAkAranI vaparAza bAda vadheluM; bAkI baceluM AvelI rakamamAMthI ekamano AMkaDo rAkhI bAkInA vana na. (saM.) jaMgala; araNya; rAna sthAnanA aMka AgaLanA sthAnanI rakamamAM uttarottara vana na, ekAvanamuM varSa umeravAmAM Ave che te (ga.) vanakuLa na. vanamAM paheravAnuM jhADanI chAlanuM vastra; valkala vadha puM. (saM.) kApIne mArI nAkhavuM; katala vanakrIDA strI. (saM.) zikAra (2) vanamAM khelAtI ramata vadha strI, vadhAro; vRddhi (2) guNAkAra: 'malTipala vanakhaMDa 5. (saM.) vanano vibhAga; renja' vadhaghaTa strI. ochuMvatuM thavuM te vanagamana na. (saM.) vanamAM javuM te vadhadaMDa kuM. (saM.) mRtyudaMDa; motanI sajA [sila' vanacara vi. (saM.) vanamAM rahenAruM, jaMgalI (2) . tevuM vadharAvaLa strI, vRSaNano eka roga: aMDavRddhi: 'hAiDo- mANasa ke prANI (3) vAMdaro vadhavuM a.kri. (saM. vadhate, prA. viddhaI) saMkhyA, kada, mApa, vanaDe, (0maeNca) strI, (I.) eka divasIya spardhA (krikeTanI) For Private and Personal Use Only
Page #741
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vana-De gema 24 [vaDuM vana-De gaeNma strI. (i.) eka divasamAM pUrI thatI ramata (2) vanauSadhi strI. (saM.) jaMgalamAM thatI auSadhi (2) maryAdita samaya-khelADI-ovaranI meca devo ke devI auSadhinA kAmamAM AvatI vanaspati vanadevI strI. (-vatA) pu.ba.va. (saM.) vanano adhiSThAtA vanDaraphula vi. (iM.) adbhuta vanadevI strI, (saM.) vananI adhiSThAtA devI vanya vi. (saM.) jaMgalanuM; jaMgalane lagatuM harSolgAra vananirmANa na. (saM.) vanIkaraNa; vanavRddhi vansamora paM. (I.) "eka vAra pharIthI' evA arthano vanapraveza puM. (saM.) ekAvanamAM varSamAM praveza karavo te vAta strI. vipatti; duHkha vituM (2) vAvaNI; ropaNI vanapraveza puM. (saM.) jaMgalamAM dAkhala thavAnI kriyA vapana na. (saM.) vALa kapAvavA te; hajAmata karAvavI te; vanabhojana na. gAma bahAra ramya jagAe karelI ujANI vaparAza strI, pu. vApara; upayoga; khapa gharAka vanamahotsava puM. (saM.) rastAnI AjubAju tema bagIcAomAM vaparAzakAra vi. vaparAza karanAra; vAparanAra (2) grAhaka; ekasamaye sAthe bhinnabhinna sthaLe vRkSo vAvavAno vaparAzI vi. vaparAza mATenuM vaparAtuM; upayogI maMgaLa prasaMga vapu na. (saM.) zarIra, kAyA; aMga; deha vanamAlA(-LA) strI. vananA phUlanI mALA vaphA strI. (a) vacanane vaLagI rahevuM te; prAmANikapaNuM vanamAlI(-LI) 5. zrIkRSNa (2) bhakti; zraddhA; vizvAsa sviAmI-bhakta vanarAI strI. (saM. vanarAjikA, prA.vanarAIo) vanarAjI vaphAdAra vi. vacanane vaLagI rahenAruM (2) vizvAsu (3) (2) lAMbo jaMgalano pradeza (3) jaMgalamAMno pagarasto vaphAdArI strI. vacanane vaLagI rahevuM te (2) svAmIvanarAja (saM.) vanano rAjA - siMha; sAvaja bhakti (3) niSThA (4) rAjabhakti vanarAjita-jI) strI. (saM.) lAMbo jaMgalano pradeza (2) vabhUTa(-Tha)Na na. pIDA (2) ApadA; Aphata jaMgalamAMno pagarasto vibho chuM. (vibhava uparathI) sAhebI (2) maryAdA; adaba vanavAsa . (saM.) vanamAM vasavuM ke vicaravuM te AiraNyaka (3) pratiSThA; vajana vanavAsI vi. (saM.)vanamAM vasanAruM, rAnIparaja; AdivAsI; vamana na. (saM.) UlaTI; bakArI; okavuM te vanave . (i.) ekamArga vamanuM sakri. (saM. vama) okI kADhavuM; UlaTI karavI vanazrI strI, jaMgalanI zobhA; vanalakSmI vamaLa na. vahetA pANImAM thatuM kUMDALuM - bhamaro (2) vanasthalI (saM.) (-LI) strI. araNyano pradeza gUMcavaNa (3) muzkelI vanaspati strI. (saM.) jhADa, choDa, vela vagere; jhADapAna vaya na., strI, (saM.) ummara; AyuSa vanaspati ghI na. vanaspati (telIbiyAM)nA telano vayaNa na. (saM.vacana) bola; vacana (umaralAyaka rAsAyaNika prakriyAthI dhoI-ThArIne banAvAto ghI jevo vayaska vi. vayamAM AveluM; uMmare pahoMceluM - pukhta (2) padArtha ['boTanI vayasya puM. (saM.) mitra; sobatI; dosta vanaspativijJAna na. vana, vanaspati vagerene lagatuM zAstra; vayasyA strI sakhI; sahiyara; bahenapaNI vanaspatizAstra na. juo vanaspativijJAna vayogata, vayovRddha vi. (saM.) gharaDuM; vaDIla viradAna vanaLA strI. (saM. laMDaLa) caMDaLa (2) bhAyaDA jevI strI vara vi. (saM.) uttama (2) paM. vararAjA (3) pati (4) (3) sagarbhA thavAnI zakyatA na hoya tevI kanyA -vara vi. nAmane lAgatA "zreSTha, uttama' evo artha thAya. vanA strI. vanitA; strI; nArI udA. paMDitavara jeima ke, kadAvara; gaMjAvara vanA nA. vinA; sivAya; vagara -vara anu. nAmane lAgato pratyaya; -vALuM artha batAve che. vanAgni pu. davAgni; dAvAnaLa varaka, (-ba) puM. (a) sonAcAMdInuM cheka pAtaLuM pataruM vanikA strI. (saM.) upavana; nAnakaDuM vana varakanyA na.ba.va. paraNanAra yuvaka ne yuvatI vanitA strI. (saM.) strI; nArI; mahilA varakhaDI strI, e nAmanuM eka jhADa vanIkaraNa na. (saM.) vRkSo UgADI vana banAvavuM te (2) varaghoDiyAM na.ba.va. navadaMpatI (2) lagnanA varaghoDAmAM vanaropaNa; vananirmANa bhiAnavanuM jatAM bALako (3) nAsto karavA vara joDe jatAM jAnanAM -vanuM vi. vinAnuM evA arthamAM nAmane lAge che. udA. chokarAM [(2) phajetI vanecara vi. (2) paM. (saM.) vanacara; jaMgalI varaghoDo . (vara + ghoDo) paraNavA jatA varanI savArI vaneru vi. (saM. vanacaraka, prA. vanavarA) rakhaDela; jaMgalI; varajavuM sakri. tajavuM; varjavuM saMskAra vagaranuM varaDu na. (prA. varahADa = phaNago nIkaLavo) vyaMjana sAthe vano chuM. (saM. vinaya, vivekavinaya joDAtuM u-UkAranuM cihana; jema ke, ', "' vano chuM. (hi. bano) vararAjAno sahAyaka aNavara varaDuM na. vaiTuM; phUTelo - Ugelo kaThoLano dANo For Private and Personal Use Only
Page #742
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir varaNo 25 [varALayaMtra varaNa strI. jAti: nAta: varNa khipATiyAnI dIvAla varasadahADo yuM. AkhA varSano samaya (2) varSamAM Avato varaNI (NAI) strI. makAnapAchaLa bAMdhelI IMTa-cUnAnI ke eka divasa 3) ki.vi. AkhuM varSa vidhi varaNAgiyuM vi. varaNAgI karanAruM; zarIrane ghareNAM vagerethI varasalAmI strI. (saM.) lagnamAM apAtI eka bheTa ke teno zaNagAranAruM (2) izkI (3) koDIluM varasavuM a.kri. (saM. varSati, prA., varisaI) varasAda varaNI(-NAgata, -gI) strI. TApaTIpa; chelAI; bhapako paDavo (2) varasAda jema paDavuM ke reDAvuM (3) sakri. varaNI strI. (saM. varaNa = varavuM te uparathI) kriyAkarma varasAdanI jema chUTathI ApavuM ke varavuM. karAvavA brAhmaNane pasaMda karI tenuM pUjana karavuM te (2) varasAda puM. (saM. varSArAtra, prA. varisArasa, vAsAratta) pasaMdagI - dioraDuM vAdaLamAMthI pANInuM paDavuM te (2) uparathI moTA varata paM., strI, (saM. varatrA, prA. vararA) kosa kheMcavAnuM jaththAmAM paDavuM te uipayogI varata na. ukhANuM: samasyA varasAdI vi. varasAdane lagatuM; varasAdamAM kAma Ave tevuMvarataNiyo chuM. (saM.vartana, prA.vANa = vetana) rAvaNiyo; varasALo chuM. (saM. varSAkAla, prA. variyAkAla - varisAla) gAmano rakhavALa (2) pagI (3) bhomiyo; vaLAviyo comAsuM, varSARtu varatavaratulA na.ba.va. vibhinna kare te vrato varasI strI, juo "varazI varatavuM a.kri. vartavuM; cAlavuM (2) banavuM; thavuM varasI(-zI)tapa na. eka divasa upavAsa ane eka divasa varatavuM sa.kri. pArakhavuM; khoLakhavuM (4) rIta ApavI udA. pAraNAM te prakAranuM eka varSanA samayanuM khAsa vrata bahenane kaMI varasyA nahi. (jaina) varatAro chuM. ('varatavuM' uparathI) bhaviSyakathana varasta-)da strI. (saM. varSAsana dvArA) varSovarSe maLatI varada (-dA) vi., strI. (saM.) varadAna denAra; kRpALu bAMdhI rakama varSAsana varadAna na. (saM.) devadevI ke saMte prasanna thaI AzA pUrI varaseka vi. Azare eka varSanuM pADavA ApeluM vacana varasovarasa ki.vi. dareka varSe varadAyI(caka) vi. (saM.) varada varadAna denAruM; kRpALu varalUpa na. peTamAM goLI caDavAnuM darda [pALI varadI strI. (a. varadI uparathI) khabara; kaheNa (2)hukama varaMDa (saM.) (-Do) puM. (saM. varaMDaka, prA. varaMDaa) osarI; (3) kharIdI mATe agAuthI apAto orDara (4) varATI(-TikA) strI. (saM.) koDI gaNaveza varADa kuM., strI. bhAga; hisso; vAMTo varadIbhathuM-tyu) na. (a.) gaNaveza aMge apAtuM bhathuM varADa paM. vidarbha varadha strI. (saM. vRddhi) (prAyaH lagnanA) muhUrtanI ADe varADuM na. (saM. varATaka, prA. varADaa) doraDuM; vare; rAMDhavuM rahelA divasomAMno dareka (2) lagnapUrvanI eka varANiye kri.vi. AdhAre; hUMphe maMgaLavidhi varAta strI. (saM. vara + yAtrA athavA vAta) lagnanI jana varama 5. (a.) sojo (rogano prakAra) (2) barAta (muslimomAM pracalita) varamAM strI, paraNavA janAra vararAjAnI mAtA varAta strI. (phA) hisso; bhAga; bhAgabaTAI varamALa(-LA) strI. svayaMvaramAM kanyA pasaMda karelA varane varAdha strI. nAnAM chokarAMne thato eka roga; sasaNI paherAve che te mALA (2) paraNatI vakhate varakanyAnA varApa strI, tala5; AturatA (2) varasAda AvI gayA kaMThamAM naMkhAtI sUtaranI mALA bAda thoDA divasa ughADa nIkaLatAM pANI cusAI jAya varayAtrA strI. (saM.) varaghoDo che tevI jamInanI sthiti vararAjA chuM. paraNavA jato vara-yuvaka varApavuM aki. varasAda baMdha thatAM bheja ocho thavA varalI-maTakuM na. eka prakArano jugAra [patipatnI varAvavuM sakri. "varavuM'nuM preraka varavadhU (sa.) na.ba.va. navAM paraNelA vara ane vahu; varAvuM a kri. "varavuM'nuM karmaNi varavuM sakri. (saM. varayati, prA. vara) pasaMda karavuM (2) varAsa strI. ghAMTo pADI raDavuM e; seMkaDo vara tarIke pasaMda karavuM; paraNavuM nirasuM varAsana na. (saM.) uttama Asana - beThaka aivatAra varavuM vi. (saM. virUpa, prA. varUva) beDoLa; kadarUpuM (2) larAha puM. (saM.) Dukkara; sUvara (2) viSNuno trIjo varazI strI, (saM. varSa uparathI) maranAranI pahelI vArSika varAhamihira paM. (saM.) cothI sadImAM thaI gayela gaNitI tithie karavAmAM AvatI kriyA ane khagoLazAstrI [(2) baLatarA; dAjha (3) jusso varasa na. (saM. varSa, prA. varisa) varSa; sAla varALa strI. pANI garama thatAM tenuM vAyurUpe thatuM rUpAMtara varasagAMTha strI. varSagAMTha; janmadivasa; bartha-De' varALayaMtra na. varALathI cAlatuM yaMtra For Private and Personal Use Only
Page #743
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir varALiyuM 2 6 [varNavicAra varALiyuM vi. varALane lagatuM (2) varALavALuM (3) kAraNe UMcAnIcAM aMgeno jhaghaDo; "klAsavora' jemAMthI varALa nIkaLe che evuM (4) na. varALa vargavyavasthA strI. (saM.) zALAnA varganI vyavasthAnIkaLavAnuM bhUMgaLuM ke bAkuM goThavaNa varAM kripavi. veLAe; vakhate udA. lAkha varAM vargazikSaka chuM. (saM.) je te vargano havAlo dharAvanAra zikSaka varAMga vi. (saM.) suMdara avayavovALuM (2) na. uttama vargasaMgharSa 5. (saM.) vargavigraha aMga; uttamAMga; mAthuM divALI strI vargI vi. (saM.) varganuM varga saMbaMdhI (2) eka ja varganuM vAMgI(-ganA) strI. suMdara aMgavALI strI; ghATIlA vargIkaraNa na. (saM.) varga pADavA te; pRthakkaraNa; pratavArI; varAMsavuM a.kri. bharose bhUla khAvI (2) pastAvuM; aphasosa "klAsiphikezana' karavo; bharoMse rahI pastAvuM vargIkaraNavijJAna na. sajIvonA vargIkaraNa saMbaMdhI vijJAnavaraso paM. bharo; vizvAsa (2) pastAvo; pazcAttApa nI eka zAkhA; 'TeksonaoNmI' [vargIkaraNa karAyeluM variyALI strI. (saM. bRhayAlI) mukhavAsa tarIke vaparAtuM vargIkRta vi. (saM.) varga pramANe alaga alaga chAMTeluM (2) eka svAdiSTa bI vargIya vi. vargasaMbaMdhI (2) eka ja varganuM variSTha vi. (saM.) sarvottama (2) uccatama; sarvopari varcasa-sva) na. (saM. varcasa + vinathI thayela "varcasvI' varu chuM., na. (saM. vRka, prA. va) kUtarAne maLatuM AvatuM zuddha che.) dIti; teja (2) baLa; parAkrama (3) vIrya eka copaguM hiMsaka prANI varcasvI vi. saM. vacesvina) varcasavALuM; tejasvI; vIryavAna varuNa paM. (saM.) pANIno adhiSThAtA deva; pazcima dizAno varja paM., na. (saM.) varjavuM te; choDI devuM te ti dipAla (2) sUryamALAno eka graha; "yUna' varjana na. (saM.) (-nA) strI. tyAga karavo te tarachoDavuM varUDa na. palALIne phaNagAvela DAMgara varjanIyavi. (saM.)tyajavA jevuM pAtra(2) niSiddha-manA kareluM varUDiyuM vi. varUDanuM banAveluM varjavuM sakri. varajavuM; tajavuM; choDavuM; choDI devuM [AveluM varUtha na. (saM.) hAthanuM lokhaMDanuM bakhtara (2) DhAla varjita vi. (saM.) choDI dIdheluM; tyajeluM (2) dUra karavAmAM vareThI strI. (saM. varasuSTi, prA. varaThi) vara taraphathI varSa vi. (saM.) varjanIya; tyajavA yogya apAtuM lagnanI khuzAlInuM jamaNa (2) janoI dIdhA varDikaTa puM, na. (i.) amita; paMcano cukAdo-nirNayabAda apAtuM jamaNa pheMsalo prikAra vareDuM na. rAMDhavuM; sIMcaNiyuM; pANI sIMcavAnuM doraDuM varNa puM. (saM.) raMga (2) akSara (3) rUpa; sauMdarya (4) vareNya vi. (saM.) pasaMda karavA yogya (2) pradhAna; zreSTha varNa ., strI. hiMdu samAjanA cAra vibhAgamAMno dareka (3) pUjaya viparAza; kharaca; kharca (2) jJAti. udA. aDhAra varNa varo paM. (varavuM = vaparAvuM) nAta jamADavI te (2) khUba varNaka na. (saM.) varNanAtmaka nirUpaNa varo(-ro)ThIstrI (saM. vajuSTi, prA.varakaThi) juo 'vareThI' varNadharma chuM. (saM.) dareka varNano dharma-pharaja varIDa strI. garbha dhAraNa na karanArI strI ke pazu mAdA varNana na. (saM.) varNavavuM ke varNaveluM te; khyAna (2) prazaMsA varka na. (i.) kAma varNanAtmaka vi. varNanarUpa; nirUpaNAtmaka varkara . (iM.) kArIgara; kAryakara varNanIya vi. (saM.) varNavavA yogya nirUpaNa karavA jevuM varkazaoNpa strI. (iM.) kAryazibira (2) udyogazALA varNapaTa . (saM.) raMgapaTa; raMgono paDado; "spekaTrama' varkiMga kamiTI strI. (i.) kAryakAriNI samiti; kArobArI varNabheda puM. (saM.) varNo vacceno bheda; jAtibheda varga kuM. (saM.) moTA samudAyano eka bhAga (2) jAta varNamaMDaLa na. sUryanI AsapAsanuM lAla raMganuM bASpIya pramANe pADelA jaththAmAMno dareka (3) zreNI; koTi; kUMDALuM; "kraoNmosphiyara' kakSA (4) zALAmAM zreNIvAra vidyArthIone bhaNavA varNamAlA (saM.) (-LA) strI. bhASAnA mULAkSaro; kakko besavAno oraDo (5) koIpaNa saMkhyAne tenI te varNalopa 5. (saM.) uccArita akSaranuM UDI javuM te (vyA.) saMkhyAthI guNatAM Avato guNAkAra - dvighAta; skavera varNavavuM, varNavuM sakri. (saM. varNa) varNana karavuM; vigate (ga.) kahevuM (2) vakhANavuM vargaNI strI, vargIkaraNa (2) pratabaMdhI; pratavArI varNavAvuM a.ki. "varNavavuMnuM karmaNi [evo mata-siddhAMta vargaNIkAra 5. (jamIna) vargIkaraNa karanAra (2) pratavArI varNavAda puM. (saM.) varNo ane peTAvargo cAlu rahevAM joIe ke pratibaMdhI karanAra ["kvera rUTa' (ga.) varNavAdI vi. varNavAdamAM mAnanAruM vargamUla (saM.), (-La) na. vargarUpa guNAkAranI mULa saMkhyA; varNavicAra chuM. (saM.) uccAraNanA dhvanighaTakonI vividha vargavigraha chuM. samAjanA vargovargo vacce hitavirodhane prakriyAonI vicAraNA For Private and Personal Use Only
Page #744
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir anukrama varNavyavasthA 729 [valIallA-lA) varNavyavasthA strI, (saM.) varNonI vyavasthA cAra varSo dvArA vadhupanA strI, (saM.) vadhAI; vadhAmaNI AveluM thatI samAjavyavasthA virNAnuprAsa - vardhita vi. (saM.) vadheluM; vadhAreluM; umereluM; umeravAmAM varNasagAI strI. (saM.) sajAtIya vargonuM Avartana; vardhiSaNa vi. (saM.) vadhavAnI IcchAvALuM; unnati cAhanAruM varNasaMkara vi. (saM.) bhinna varNanA strIpuruSathI utpanna vaniyara . (iM.) nAnAmAM nAnuM mApa levAnI eka thayeluM (2) vyabhicArIthI utpanna thayeluM (3) 5. prakAranI paTTI tevo mANasa varma na. (saM.) kavaca; bakhtara (2) rakSaNa varNAnukrama puM. mULAkSara pramANeno krama (2) kakkAvArImAM varmIphaoNrma epenDiksa na. (I.) AMtrapuccha nRipavarya) varNAnukramaNI(-NikA) strI, mULAkSara pramANe goThavelo -varya na. (saM.) uttama zreSTha (samAsane aMte. maMtrIvarya, sigAI varSa na. (saM.) bAra mAsano samaya: varasa (ra) prAcIna varNAnuprAsa paM. (saM.) sajAtIya vargonuM Avartana; varNa- bhUgoLa mujaba) pRthvIno amuka khaMDajema ke, bhAratavarSa vaNazrama . (saM.) (samAjanAtathA vyaktinA)varNavAra ane varSagAMTha strI. dara varSe AvatI janmatithi AzramavAravibhAga ane temanAM kartavyonI vyavasthA varSaNa na. (saM.) varasavuM te; varasAda vaNataravi. (saM.) bhinna varNanuM alaga alaga jAti vaccenuM varSaphaLa na. varSa daramyAna bananAra banAvono varatAro (2) na bhinna varNa; livyaMtaraNa; "TrAnsaliTarezana' varSabhara ki.vi. AkhuM varSa varNita vi. (saM.) varNaveluM; nirUpeluM varSavuM a.kri. (2) sakri. (saM. varSa) varasavuM -varNa vi. (saM. varNa parathI) (samAsane aMte lAgatAM) varSA strI, (saM.) varasAdanI Rtu - zrAvaNa ane bhAdaravo '-nA varNa, - raMgavALuM'. udA. ghauMvarNa tivuM (2) varasAda; vRSTi muibAraka varyu vi. (saM.) varNanIya (2) jenuM varNana karavAnuM che. varSAbhinaMdana na. navuM varSa besavAnuM abhivAdana; sAlavartaNUka strI. vartavAnI rIta; cAlacalagata; AcaraNa varSAraMbha 5. (saM.) varSARtuno AraMbha; varasAdanI zarUAta vartana na. (saM.) AcaraNa; rItabhAta (2) vartAva varSAraMbha puM. varSano AraMbha; varasanI zarUAta vartamAna vi. (saM.) cAlu; hamaNAMnuM (2) Adhunika (3) varSAsana na. (saM. varSa + Asana) rAjaya taraphathI nivRtta pu.ba.va. samAcAra; khabara (4) puM. vartamAnakALa (5) thayA pachI varSovarSe besI rahevA mATe gujarAna arthe svAmInArAyaNanA saMpradAyanA navadIkSite levAnA maLatI vArSika rakama; varakhAsana niyamo [batAvanAro kriyApadano kALa varSovarSa kri.vi. dareka varSe akaLAvuM; mUjhAvuM vartamAnakALa paM. cAlu samaya (2) cAlu samayanI kriyA valakhavuM a.kri. (saM.vi + 1) valakhAM mAravAM (2) vartamAnakRdaMta na. kriyApadanuM vartamAnakALanuM kRdaMta valakhATa 6. valakhavuM te; valakhuM vartamAnapatra na. chApuM; samAcArapatra; "nyUsa-pepara valakhAM na.ba.va. phAMphAM (2) mUMjhavaNa vartavuM a.kri. (saM. vRta) AcaraNa karavuM; AcaravuM (2) valaNa na. (sa. valuM uparathI) vRtti; mananuM vaLavuM te (2) thavuM; hovuM (3) sakri. pArakhavuM; jovuM (4) rIta (rastA ke nadIno) vAMka; vaLAMka (3) kAvyamAM kaDImAM pramANe ApavuM virtana aMtabhAganA zabdonuM navI kaDInA AraMbhamAM kaDavAne vartAva chuM. ('vartavuM' uparathI) AcaraNa; rItabhAta (2). aMte vaLavuM e; Uthalo (4) naphAtoTAnI uparAmaNI varti (kA) strI. dIveTa; vATa (2) citra doravAnI pIMchI (5) maroDa -vartI vi. (saM.) (samAsane aMte) rahenAruM. udA. madhyavartI, valaya na. (saM.) kaMkaNa; kaDuM (2) kUMDALuM; vartula kendravartI [(2) maMDaLa; goLa valavala strI. (valavalavuM parathI) vadhAre paDatI caMcaLatA vartula (saM.), (-La) na. goLAkAra kUMDALuM; "sarkala' (ga.) (bolavA, besavA, UThavAmAM); ghaDI sakhaNuM na rahevuM vartulA(-LA)kAra vi. goLa AkAranuM-ghATanuM te (2) vagara pUchyuM bolabola karavuM te; cibAvalApaNuM varlsa na. (sa). daMtamUlavALo moMnI aMdarano bhAga valavalavuM a.ki. (da. baDabaDa) bolabola karavuM (2) -vardhaka vi. (saM.) vadhAranAruM. (samAsamAM. udA. hitavardhaka). rotAM rotAM bolavuM; vilApa karavo (3) valakhAM mAravAM vardhana na. vadhavuM te; vRddhi (2) AbAdI valavalATa pu. valopAta (2) saLavaLATa bihuboluM vardhanI strI. (saM.) sAvaraNI valavaliyuM vi. valopAta karatuM (2) valavala karyA karatuM; vardhamAna paM. viSNu (2) jainonA covIsa tIrthaMkaromAMnA valaMdo pu. (i. holeMDa uparathI) holeMDano rahevAsI; Daca covIsamA - mahAvIra svAmI (3) vi. vadhatuM jatuM vali-lI) strI. (saM.) karacalI; rekhA (4) AbAda thatuM jatuM[(2) vadhAmaNuM (3) utsava valI muM. (a.) pIra; oliyo vadhupana na. (saM.) nADI chedana kriyAnA aMgarUpa eka saMskAra valIallA(-lA)ha . (a.) allAhano mitra For Private and Personal Use Only
Page #745
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org valUra] valUra strI. ('valUravuM' parathI) khUjalI; khaNaja; khaMjavALa valUravuM sa.kri. khaNavuM; utaraDavuM; khaMjavALavuM valUro(-riyuM) puM., na. nahora ke nakhano ujharaDo; lavUro vasUriyuM vi. valUryA karatuM [sa.kri. vaLagavuM vasUMda(-dha)vuM, vaLuM(-LuM)dhavuM a.kri. maMDavuM (2) peMdhavuM (3) vale strI. (a. valaha) hAlata; dazA (2) bhUMDA hAla valoNAvAra puM. valovavAno divasa; chAza karavAno divasa valoNAvAre kri.vi. AkhoghaDIe; vArevAre valoNI strI. nAnI ravAI; nAnuM valoNuM valoNuM na. valovavuM te (2) valovavAnI goLI valoNuM na. valovavAnuM sAdhana; 2vAI; ravaiyo valopAta puM. adhIrAInuM AkaLApaNuM (2) AkraMda; kalpAMta valopAtiyuM vi.valopAta karanAruM; tevA svabhAvanuM valoriyuM na. marelA DhoranA mAMsanI sukavaNI valovavuM sa.kri. (saM. viloDayati, prA. vilolaI) mAkhaNa kADhavA dahIMne ravaiyA vaDe ghUmavuM (2) sakhata carcavuM; gUMthavuM valka, (09) na. (saM.) jhADanI chAlanuM vastra valgara vi. (IM.) aziSTa; abhadra (2) azlIla valgA strI. (saM.) dhoDAnI lagAma; cokaDuM [azlIlatA valgA(-lye)riTI strI. (IM.) aziSTatA; abhadratA (2) valmi(-kSmI)ka kuM., na. (saM.) rAphaDo vallakI strI. (saM.) vINA vallabha vi. (saM.) vahAluM (2) puM. priya; pati (3) zrI vallabhAcArya - prasiddha vaiSNava AcArya vallabhA strI (saM.) priyA; patnI vallari(-rI) strI. (saM.) maMjarIvALI AchI DALI vallAha za.pra. (a.) bhagavAnanA sama-sogaMda valli(-llI) strI. (saM.) vela; vallarI; latA varlDa vi. (prA. valla uparathI) rAMDhuM; phaMTAtuM (2) pahoLuM coDuM (3) vakhuM (udA. mAvalluM) [jhUlIne sukAvuM vavaTA(-ThA)vuM akri. (saM.vAta = vAyu uparathI) pavanamAM vavaLavuM akri. kharasa AvavI; valUravuM; khaMjavALavuM (2) valakhAM mAravAM vavaLATa puM. caLa; khaNaja (2) saLavaLATa [kAbU; niyamana vaza vi. (saM.) tAbe; zaraNe (2) mugdha; mohita (3) puM. vazavartI vi. (saM. vazavartina) tAbe rahenAruM -vazAt kri.vi. (saM.) (samAsamAM nAmane aMte ) 'ne lIdhe', 'ne kAraNe' evA arthamAM. udA. daivavazAt vazitva na. (saM.) tAbedArI (2) yoganI ATha siddhiomAMnI eka - sarvane vaza karavAnI zakti vaziyara puM. (saM. viSadhara, prA. vihara) nAga; sarpa; [RSi vaziSTha puM. (saM.) raghuvaMzanA kulaguru; eka prasiddha vaidika sApa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 28 | vasiyatI vazI puM. (saM. vasatika, prA. vasaIa = vastI karI rahetuM) juo 'vasI' [abhicAra vazIkaraNa na. (saM.) vaza karavuM te (2) vaza karavAno maMtra, vazeka vi. vizeSa (2) puM. sAro meLa vazekAI strI. vizeSatA (2) bhalAI vasa strI, vastu; cIja vasati(-tI) strI. (saM.) vavuM te; vastI (2) vAsa; raheThANa (3) lokasaMkhyA (4) bALabaccAMno bharAvo (5) vaselI jagA vasati(-tI)gaNatarI strI. vastInI gaNatarI vasati(-tI)patraka na. mANasonI saMkhyAnI gaNatarInI noMdha vasati(-tI)visphoTa puM. (saM.) vastIno jhaDapI vadhAro vasana na. (saM.) kapaDuM; lUgaDuM [(3) mAThuM; aNagamatuM vasamuM vi. (saM. viSama, prA. visama) muzkela (2) karuM vasavaso puM. (a.) aMdezo; vahema; mananI mUMjhavaNa vasavATa puM. vasavuM te; raheThANa (2) AvIne vasavuM te vasavAyuM na., (-yo) puM. (saM. vyAvasAyika, prA.vivasAI) gAma taraphathI pasAyatAM ApI vasAvelA vALaMda, dhobI, vagere kArIgara varga vasavuM akri. (saM. vasati) rahevuM; mukAma ka2vo (2) manamAM hasavuM (3) dilamAM UtaravuM vasaMta strI, na. (saM. vasana, prA. vasaI) vara taraphathI kanyAne apAtI (vastrAdinI) bheTa [rAganuM nAma vasaMta puM., strI. caitravaizAkhanI Rtu; RturAja (2) eka vasaMtatilakA strI. (saM.) eka chaMdanuM nAma vasaMtapaMcamI strI. (saM.) mAdha suda paMcamI [utsava vasaMtapUjA strI. (saM.) vasaMta Rtu besatAM thatuM pUjana ke vasaMtamAlatI strI. (saM.) zakti vadhAranArI eka rAsAyaNika davA [chAMTavALuM dhoLuM vastra vasaMtiyuM na. vasaMta RtumAM strIo pahere che te kasUMbAnI vasaMtI vi. vasaMta saMbaMdhI (2) pILuM vasaMtotsava puM.(saM.) vasaMtaRtuno utsava vasA strI. (saM.) meda; carabI vasANuM na. (prA. visAhaNa) auSadhio nAkhI banAvelo pAka (2) gAMdhiyATAnI cIja vasAta strI. juo 'visAta' vasAvuM akri. 'vasavuM'nuM bhAve (2) 'vAsavuM'nuM karmaNi vasAvo puM. 2kho; rakhevALa; cokIdAra vasAhata strI. (saM. vas uparathI) mULasthAnethI bIje karAto vAsa ke tenuM sthAna (2) saMsthAna; 'kaoNlonI' vasAhatI vi. vasAhatane lagatuM (2) vasAhata karI rahenAruM vasiyata strI. (a.) vAraso (2) vasiyatanAmuM vasiyatanAmuM na. vArasA viSenuM lakhANa; vila' vasiyatI vi. vasiyatane lagatuM For Private and Personal Use Only
Page #746
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vasiSThI (29 [ vahIvaTa vasiSTha puM. (saM.) vaziSTha [karanAra vastraparidhAna na. (saM.) kapaDAM paheravAM te vasI chuM. (a.) vazI: vahIvaTa karanAra: gAmano baMdobasta vastrarahita vi. (saM.) kapaDAM vagaranuM; nAguM pUruM vasIlAdAra vi. sagavaDavALuM, vagadAra lAgavaga ke madada vaccasvAvalaMbana na. vastranI bAbatamAM svAvalaMbana; jAte vasIlo ! (e. vasIla) moTA sAthe saMbaMdha; temanI kAMtI potAnI kapaDAMnI jarUriyAta pUrI karI levI te vasu na. (saM.) sonuM (2) dhana, dolata (3) paM. sUrya (4) vastraharaNa na. (saM.) vasa khUMcavI levAM te ATha devonA eka maMDaLamAMno dareka vastrahIna vi. (saM.) vastra vinAnuM, vasrarahita vasu vi. saM. vaza, prA. vasa) vaza; adhIna vastrAbhUSaNa pu.ba.va. (saM.) vastro ane AbhUSaNo vasudeva paM. (saM.) zrIkRSNanA pitA vastrAlaMkAra paM. ba.va. (vastra + alaMkAra) vastro ane vasudhA,(-matI), vasuMdharA strI. pRthvI dUidha detI baMdha thavI AbhUSaNo-ghareNAM vasUkavuMa kri. (saM.avazuSkati, prA. vasuI) (gAyabheMsa) vasla chuM. (a) mulAkAta; meLApa (2) saMbaMdha vasUla na. (a.) mAgatA peTe cUkate thayelI rakama (2) vahana na. (saM.) upADavuM - UMcakavuM te; UMcakIne laI javuM Avaka; AmadAnI (3) mahesUla (4) kri.vi. cUkate te (2) vahevuM te (pANInuM); vaheNa thAya ke thayeluM hoya tema niAra amaladAra vahavuM sakri. (saM. va) vahana karavuM; vahevuM (2) akri. vasUladAra chuM. (a., pha.) Avaka athavA mahesUla ugharAva- pravAharUpe vahevuM (3) javuM vasUlabAkI strI, (a.) vasUla karavAnuM bAkI rahela mahesUla vahANa na. (saM. vAhana, prA. vAhaNa) nAva; moTo machavo vasUlAta strI. vasUla karavAnI sAtha; mahesUla (2) vasUla vahANabaMdho . vahANAM bAMdhavAnuM kAma karanAra kArIgara karavuM ke levuM te vAhaNavaTI muM. khAravo; nAvika (2) dariyAI vepArI (3) vasUlAtI vi. vasUlAtane lagatuM vahANano mAlika vaso pu. ("vIsa" uparathI) vIghAno vIsamo bhAga (2) vahANavaTuM na. dariyAmAM vahANa pheravavAM te (2) vahANo savApAMca hAtha (3) so ke vIsano anukrame somo vaDe vepAra karavo te (3) dariyAnI musApharI ke vIsamo aMza vahANavidyA strI. (saM.) nAva calAvavAnI kaLA-zAstra; vasta strI. vastu; cIja [(2) bahoLuM kuTuMba hovuM te naukAzA vastAra puM. (saM. vistAra) chokarAkhaiyAnI sArI evI vRddhi vANiyuM na. vahANane taLiye bAjhatI chIpalI vastAraNa vi., strI. bahoLA parivAravALI strI vahANuM na. (saM. vibhAti uparathI vibhAna, prA. vastArI vi. bahoLA kuTuMbavALuM (2) ghaNAM chokarAM haiyAMvALuM vihANa) prabhAta; paroDhiyuM vasti 5. peDu; mUtrAzaya; basti vahAra strI. (saM. vyAkara, prA. vAhara = madada mATe vastI strI, vasatI; lokasaMkhyA; janatA bolAvavuM) sahAyatA; madada (2) uparANuM vastIgaNatarI strI, janasaMkhyA gaNI levI e vahAla na. prIti; heta; mAyA vastIpatraka nI janasaMkhyAnI nAmavAra yAdI vahAlaka vi. vahAla karatuM AvatuM vahAla icchatuM vastu strI, (saM.) padArtha; cIja (2) satya; sAra (3) na. vahAlapastrI, (oNa,0NuM)na. prema; prIti niAvaliyo | nATaka ke kathAno viSaya; "plaoNTa' vahAlama puM. (saM. vAblabhya, prA. vallabha) priyatama, pati; vastutaH kri vi. (saM.) kharI rIte; sAcuM jotAM; tattvataH vahAlasoyuM vi. vahAlamAM UchareluM; lADakuM; lADakavAyuM vastutAstrI. (-tva)na. kharApaNuM; vAstavikapaNuM [sTika vahAlI strI. priyA; vallabhA; priyatamA; patnI vastudarzI vi. (saM.) kharI vastu batAvatuM ke jotuM; riyAli- vahAluM vi. (saM. vallabhaka, prA. vallahaa) priya; pyAruM vastunirdeza 5. graMthanA viSayanuM ke vArtAnuM sUcana vahAlezarI vi. hitecchuM; hitaiSI; bhaluM icchanAruM vastuni vi. (saM.) paralakSI; vastulakSI (AtmalakSIthI vahAlo pu. priyatama; nAvaliyo; pati UlaTuM) "ojekTiva vahAlovahAlI na.ba.va. Azaka ne mAzUka; patipatnI vastulakSI vi. juo "vastuniSTha' kiravI te; "bArTara" vahAva chuM. vaheNa; pravAha vastuvinimaya puM. (saM.) nANAM nahi, paNa vastunI Apale vahI strI. (a. variyA) khudAno saMdezo (2) veLa; dhUna vastusaMkalanA strI. kathA ke nATakanA vastunI yojanA-gUMthaNI vahI strI. (saM. vahikA, prA. vahiA) nAmAno copaDo vastusthita vi. (saM.) vAstavika; yathAsthita (2) vaMzAvaLInI copaDI (3) copaDI (korI ke lakhelI) vastusthiti strI. (saM.) vAstaviktA; kharI hakIkata vahIpUjA strI, (-jana) na. (divALIne divase karAtuM) vastra na. (saM.) kapaDuM; lUgaDuM copaDAonuM pUjana; copaDApUjana[levaDadevaDa; saMbaMdha vastragALa vi. (saM.) kapaDAMthI gALeluM vahIvaTa puM. kArabhAra, baMdobasta (2) paddhati; zirasto (3) For Private and Personal Use Only
Page #747
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vahIvaTakatI 3 s (vaLagavuM vahIvaTakartA chuM. (saM.) vahIvaTa karanAra; "ekjhikyuTara vahevArIkuM vi. madhyama prakAranuM kAma sare tevuM vahIvaTadAra 5. kArabhArI (2) mAmalatadAra vahevAru vi. madhyama; sAdhAraNa (2) vahevAramAM cAlI zake vahIvaTadArI strI, vahIvaTadAranuM kAma ke hodo tevuM; AcAramAM utArI zakAya tevuM; vyavahAra vahIvaTI vi. vahIvaTane lagatuM niAmuM rAkhanAra bhATa vahevuM sakri. (saM. vahati, prA. vaI) UMcakavuM (2) vahIvaMco !. (vahI + vAMcavuM) vaMzAvaLI vAMcanAra; peDhI- khamavuM; veThavuM (3) a.kri. pravAharUpe saravuM (4) vahu strI. (saM. vadhU, prA. vahuA, chokarAnI strI, putravadhu ghasaDAvuM (pa) jatuM rahevuM; vItavuM vahuasta-vIra strI. navoDhA strI; tAjI paraNIne AvelI vaheLiyuM na. nAno vaheLo; vahetA jaLano nAno pravAha putravadhU vaheLo chuM. (saM. vAha, prA. vAhalaa) vahetA pANIno vahugheluM vi. vahu pAchaLa gAMDuM; vahuvanuM nAno pravAha (2) vaheNano khADo [vibhAjana vahujI na.ba.va. putravadhU (mAnArthe) (2) puSTimArganA vaheMcaNa na. (-NI) strI. vaheMcavuM ke bhAga karavA te (2) gosvAmI kesvAminArAyaNa saMpradAyanA AcAryanI patnI vaheMcavuM sakri. (saM. vijayate, prA. vihaMcaI) hisso vahuvano pu. vahughelo pADavo (2) darekane bhAga pramANe ApavuM vahuvara strI. navoDhA strI (2) na. lagnano varaghoDo (3) vahoNa chuM. sImamAMno vaheNathI paDI gayelo khADo na.ba.va. dhaNIdhaNiyANI; navuM paraNeluM joDuM vahoNuM vi. saM. vihIna, prA. vihINa) vinAnuM; vihoNuM; vahuvAru strI. juvAna mAnItI vahu vagaranuM [bhikSA; bhikSAmAM maLeluM te vaheNa, (-na) na. (saM. vahana, prA. vahaNa) pANIno pravAha vahorata strI. vahoreluM te; kharIdI (2) jokhama (3) vahema vuM. (a. vahama) zaka; saMdeha (2) bhrama; khoTI mAnyatA vahoratiyo chuM. kharIdanAra ne vecanAra (2) vahoravAnuM kAma vahemacUka strI, saMdehane kAraNe thayelI bhUla karanAra vahekAvuM a.kri. vahema lAvavo; vahemamAM paDavuM zaMkAzIla vahoravuM sakri. (saM. vyavaharati, prA. vavaharaI) kharIda vahemI, (0luM), vahemALe vi. vahemavALuM; vahemathI bhareluM; karavuM (2) saMgharavuM (3) mAgI lAvavuM (4) annanI vahera puM. (vaheravuM uparathI) vahetAM paDelo bhUko (2) gocarI karavI (jaina) (5) mAthe levuM (jokhama). phATa; cIro mihenatANuM vahora(rA)vADa strI, vahorAone vasavAno latto vaheraNa na. vahera (2) vaheravAnI kaLA (3) vaheravAnuM vahoro chuM.(saM. vyavaharaka, prA. vivAharaI) loTiyo; ziyA vaheraNa na. vaheravAnuM sAdhana; karavata [majUra musalamAnanI eka jAtano AdamI (2) musalamAnonI vaheraNiyo chuM. vaheranAra; lAkaDAM paheravAnuM kAma karanAra eka jamAtano AdamI (3) hiMduonI eka avaTaMka vaheraNI strI. lAkaDAM vaheravAnuM kArakhAnuM; "so mila' vadvipuM. (saM.) agni, Ataza; devatA vaheravuM sakri. karavata vaDe be bhAgamAM kApavuM vahiMvAlA strI. agnijavALA: agninI moTI jALa vaherAI zrI. vaheravAnuM kAma (2) vaheravAnuM mahenatANuM vaLa puM. (saM. val, prA. vala uparathI) AmaLo; AMTo vaherAmaNa na. (-NI) strI. vaheravAnuM mahenatANuM (2) saMbaMdha; vaga (3) yukti; karAmata (4) dAva; vahero chuM. taphAvata (2) AMtaro ritha; vAhana lAga (5) aMTasa; kIno (da) mamatA; Agraha vahelI strI. (da. velsa = chAparAvALI gADI) vahela; vaLI strI, veLa; gAMTha vahela strI. (I.) eka moTuM jaLacara prANI-mAchalI vaLavaLa puM, strI, na. anukULatA ane pratikULatA (2) vahelaDI strI, juo 'velaDI' ghATa ane dAvapeca (3) vi. dAvapecavAnuM vaheluM vi. (saM. vahI, prA. vahilla) utAvaLuM; jaladI vaLavaLa kri.vi. game te samaye sagavaDa agavaDano vicAra vaheluM moDuM vi. vakhatasara nahi tevuM vaheluM ke moDuM (2) karyA vinA ziAMta paDavuM te - kri.vi. vaheluM ke moDuM ema (2) game tyAre; sagavaDe vaLako muM. ('vaLavuMuparathI) baphAvA para AvavuM te (2) vaheleruM vi. vaheluM (lAlityavAcaka) vaLagaNa na. nisabata; saMbaMdha (2) vaLageluM kAma ke mANasa vahevAra chuM. (saM. vyavahAra, prA. vavahAra) saMbaMdha; gharavaTa (3) ADo saMbaMdha (2) dhIradhAra ke levaDadevaDanuM kAma (3) vartaNUka, vartana vaLagaNa na. bhUtapreta (2) lapa (3) upAdhi (4) AcAra; AcaraNa (5) duniyAdArInA saMbaMdha vaLagaNI strI, kapaDAM nAkhavAnI ADA vAMsanI yojanA ke kAmakAja () rUDhi, vahIvaTa vaLagavuM a.kri, (saM. avalagyati, vilaNyati, prA vahevAriyuM vi. vahevArane lagatuM (2) vahevArIkuM valagnaI, vilagnaI) bAjhavuM; lapeTAvuM (2) vahevAriyo pu. levaDadevaDamAM cokhavaTavALo (2) vahevAra AgrahathI maMDavuM cAlanAro (3) zAhukAra (4) vepArI vaLagavuM a.kri. (bhUta pretAdino) vaLagADa thavo For Private and Personal Use Only
Page #748
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vaLagATa-Da) cha3 1 vaMta vaLagATa(-Da) paM. bhUta ke kAMI vaLagavuM te (2) (bhUta- varlDa na. (saM. valaya, prA. valaa) jamInanuM paDa (2) pretanI) jhoDajhapaTa [(3) kAmadhaMdhe caDAvavuM pANInAM jamInamAM vahetAM vaheNa(3) mananataraMga: veLa vaLagADavuM sakri. "vaLagavuM' nuM preraka (2) mAMthe nAkhavuM vagUMko . keLavaNI; tAlIma (2) vaLoTa; sArI rItabhAta vaLaNa na. vaLavuM e; valaNa (2) jAMghanuM mULa vaLaM(-LuM)(-dha)vuM sakri. (saM. vilubdha, prA. viluMdha, vaLataTikiTa strI. javA AvavAnI TikiTa; 'riTarna-TikiTa' vizuddha) valUMdavuM; vaLagavuM vaLatara na. ('vaLavuMuparathI) badalA tarIke je kaMI majare vaLo . jADI moTI vaLI [[viveka ApavAnuM hoya te vaTAva; chUTa vaLoka puM. ('vaLavuMuparathI) ghATa; maroDa (2) rItabhAta; vaLatara rajA strI. badalAnI rajA vaLoTa puM. ghATa; maraDa (2) rItabhAta; viveka vaLatA(-tAM, tI) kri.vi. ('vaLavuM' uparathI) pachI (2) vaLoTavuM sakri. ullaMghavuM; oLaMgavuM (2) caDiyAtuM thavuM vadhArAmAM; vaLI (3) pachI tarata; pachI (3) samayanuM pasAra thavuM vaLatuM vi. ('vaLavuM' uparathI) sAmuM (2) pAchuM pharatuM. udA. vaMka vi. (saM.) vAMkuM (2) kuTila (3) puM. ADuM valaNa vaLato javAba; vaLatI TapAla vaka-vilokaNI strI, vAMkuM jonArI; trAMsI AMkhe jonArI vaLadAra vi.vaLavALuM; AMTAvALuM; pecavALuM(2) maraDATavALuM; vaMkAI strI, vAMkAI; vakratA (2) ADAI vaTavALuM (3) mijAjavALuM khUijalI, saLavaLATa vaMkAvuM adi, risAvuM; ADA thavuM (2) vAMkuM thavuM; vaLAMka vaLavaLa strI. (saM. valuM uparathI) khaja; khaMjavALa; ke vAMkamAM javuM; vaLavuM vaLavaLavuM a.kri. khaNa AvavI (2) TaLavaLavuM (3) vaMkAza strI, vAMkApaNuM; vAMkAI taraphaDavuM te vaMga strI. (saM.) klAI (dhAtu) (2) baMga - pazcima baMgALa vaLavaLATa muM. vaLavaLavuM te (2) saLavaLavuM te (3) taraphaDavuM vaMcaka vi. (saM.) ThagAruM (2) pu. dhUrta, Thaga; chataranAruM taLavaLiyuM vi. vaLavaLATa karanAruM (2) asthira gativALuM vaMcakatA strI. chetarapIMDI, dhUrtatA vaLavuM akri. (saM. valati, prA. valaI) vAMkuM thavuM (2) vaMcana na. (saM.) ThagavuM te (2) ThagAvuM te maraDAvuM (3) pAchA pharavuM (4) mananuM valaNa thavuM vaMcanazIla vi. (saM.) chetaryA karanAruM (5) kasAvuM (6) sudharavuM (7) baMdhAvuM (aMboDo, lADu, vaMcanA strI. (saM.) ThagAI (2) bhrama vacane) (8)-mAM lAgavuM, vaLagavuM (vAte vaLyA.) vaMcavuM kri. bacavuM (2) chetaravuM; ThagavuM; dhUtavuM (9) thavuM; banavuM (lIla vaLavI, ToLe vaLavuM) (10) vaMcANa na. vAMcavuM te; vAcana palaTAvuM; javuM (vaLato dahADo, vaLatI veLA) (11) vaMcAvuM sakri. niMdA thavI (2) koInI pAse vaMcAvavuM phAyado thavo; saravuM vaMcita vi. (saM.) chetarAyeluM (2) vimukha; hIna; vagaranuM vaLAmaNa na. vidAya viMcheravuM sakri. vIMkhavuM; UyuM chatuM ke AghuMpAchuM karavuM vaLAmaNa na. vALavAnuM kAma; "pholDiMga' (2) vAsIduM vaMjuzadhyA strI. nanAmI; zabavAhinI vALavuM te (3) vALavAnI rIta (4) vALavAnA kAmanuM vaMjhA strI. (saM. vacce, prA. vaMjhA) vaMdhyA; vAMjhaNI strI mahenatANuM vaLatuM; osaratuM viMjhAdoSa chuM. vAMjhaNI hovAnI khAmI vaLAmaNuM na. vaLAvavuM te; vidAya (2) dilAso (3) vi. vaMjhApo pu. vAMjhiyApaNuM; vaMdhyatva vaLAvavuM sakri, "vaLavuM', "vALavuM'nuM preraka (2) vidAya vaMjhI strI, vAMsanI khapATa jioramAM vAto pavana-cakrAvAta karavuM; mArge pADI AvavuM - vaMToLa(-Liyo) puM. (saM. vartula, prA. vaMtola) kUMDALAM karato vaLAviyo chuM. ("vaLAvavuM' uparathI) vaLAvo; bhomiyo vaMTha paM. zarIramAM vAyunA goLA AvavA te (2) vATamAM saMbhALa rAkhanAra vaMTha vi. (saM.) ThIMgaNuM (2) kuMvAruM; vAMDhuM vaLAvuM na. bhomiyAnuM kAma (2) tenuM mahenatANuM vaMThavuM a.kri. (saM. vinaSTa, prA. viNaTha uparathI nAmadhAtu) vaLAvo chuM. vaLAviyo; vATamAM saMbhALa rAkhanAra hAthathI javuM; hada bahAra javuM (2) phATavuM; vahI javuM vaLAMka puM. (rastAnuM) vaLavuM te; maraDATa; vaLAMka; maroDa (3) bagaDavuM; kuchaMdamAM javuM vaLiyAMpaLiyAM na.ba.va. vaLelAM aMga ne paLiyAM (2) vaheluM vi. vyabhicArI, chinALavuM (2) bhraSTa thaI gayeluM ghaDapaNa thira; popaDo vaMDI strI, (saM. varaMDikA, prA. varaMDiA) khullI jamInanI vaLiyuM na. AMTaNa; cAThuM (2) parasevAno DAdha; vadhu (3) AsapAsanI nAnI bhIMta vaLI strI. (saM. vali, prA. valI, prA.valI) pAtaLo lAMbo vaMDo chuM. (saM. varaMDa, prA. varaMDa) moTI vaMDI (2) tenA soTo (je ke, ghara bAMdhavAmAM vaparAya che.) vaDe AMtareluM moTuM sthAna (3) mahollo dhinavaMta) vaLInA. ('vaLavuM" uparathI) vadhArAmAM, uparAMta (2) pharIne -vaMta vi. (saM. vata) 'vALuM arthamAM nAmane cheDe (udA. For Private and Personal Use Only
Page #749
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vaMtara-ro) (vApaTuM vaMtara na. (-ro) chuM. (saM. vyaMtara) bhUta, preta striI vaMtha vi. (saM.) vaMzanuM; vaMzI; vaMzaja vaMtarI strI. (saM. vyaMtarI, prA. vaMtarI) bhUtaDI (2) badasUrata vA saMyo. (saM.) athavA; ke; yA vaMtAka na. (saM. vRttAka) rIMgaNuM (zAka). vAyuM. (saM. vAta, vAyu, prA. vAu) pavana; vAyu (2) vaMtAkaDI strI. rIMgaNI; rIMgaNAMno choDa taraMga; phoTo (3) zarIra para gaDagUmaDa nIkaLavAno, -vaMtuM vi. "vALuM arthamAM nAmane che.. jema ke, prANavaMtuM mAthAmAM ke kAnamAM casako nAMkhavAno ke sAMdhA rahI vaMdana na. (na) strI. (saM.) namana; namaskAra praNAma javAno roga (4) roga ke vicAranuM mojuM vaMdanavAra strI. (saM.) phUlapattAMnuM toraNa -vA kri.vi. (sara.saM. vyApa, prA. vAya) 'jeTale aMtarekejeTaluM vaMdanIya vi. (saM.) vaMdana karavA yogya; vaMgha e arthamAM nAmane lAge che. (udA. khetaravA; rAzavA) viMdavuM rA.kri. (saM. ve) praNAma karavA; namavuM vAIDabaoNla puM. (iM.) krikeTanI ramatamAM bahAra naMkhAyelo vaMdita vi., (-tA) vi., strI. (saM.) pUjaya; AdaraNIya beTadharathI na ramI zakAya tevo daDo vaMdemAtaram za... (saM.) mAtRbhUmi (bhArata) ne vaMdu chuM vAIna 5. (iM.) drAkSano dArU (eka jayaghoSaNA) (2) namaskAra kahevAno ke patramAM vAipha strI. (iM.) patnI; gharavALI aMte lakhavAno eka prayoga (3) na. bhAratanuM bIjA vAirasa na. (i.) viSANu kramAMkanuM rASTragIta vAilDa lAipha strI. (i.) vanya prANIjIvana vaMdo . eka jIvaDuM vAivA pu. (iM.) ucca upAdhi vakhatanI maukhika parIkSA vaMgha vi. (saM.) vaMdanIya; vaMdanane yogya vAisa (I.) 'upa", "-nI nIcenA darajajAnuM e arthano vaMdhya vi. (saM.) vAMjhiyuM; niSphaLa upasarga (jema ke, vAIsa cAnselara, vAIsa presiDenTa) vaMdhyatva na, vAMjhiyApaNuM vAisa-cAnselara puM. (i.) kulapati; kulAdhipati vaMdhyA strI, vAMjhaNI strI vAisa-caeNramaeNna 5. (iM.) upAdhyakSa vaMdhyAdoSa chuM. vAMjhiyApaNuM hovAnI zArIrika khAmI vAIsa-prinsipAla puM. (I.) upAcArya cikatI vaMdhyAputra chuM. asaMbhavita vastu kiravuM te vAisara chuM. (I. vaoNzara) be ghaTTa bhAga joDavA vacce mukAtI viMdhyIkaraNa na. (saM.) pharI garbha dhAraNa karatuM na thAya tevuM vAisaroya pR. (I.) rAjAno pratinidhi; gavarnara janaralavaMza puM. (saM.) putrapautrAdikano krama; kuLa (2) olAda; no samakakSa dezano hAkema saMtati (3) vAMsa (4) vAMso vAI strI. (saM. vAtika, prA. vAIA) bebhAna thavAno vizakara vi. (saM.) vaMzakArI vi. vaMza cAlu rAkhanAruM vAyuroga; mRgI; phepharuM; hisTiriyA' vaMzama . (saM.) vaMzaparaMparA; "jIniyolojI vAeka na. vAyaka, vAkya vaMzagata vi. peDhI dara peDhI cAlyuM AvatuM; vaMzaparaMparAgata; vAu strI, pagamAM paDatI phATa 'herITirI' vArasadAra vAu vi. magajamAM gharIvALa: vAyala vaMzaja vi. (saM.) vaMzamAM utpanna thayeluM (2) pu. saMtAna; vAucara na. (i.) kharIdInuM bharatiyuM; ocariyuM; AMkaDo vaMzadhara vi.,yuM. (saM.) vaMza cAlu rAkhanAra putra krimathI (2) sAbitI mATeno kAgaLa vaMzaparaMparA strI. (saM.) peDhIno krama (2) kri.vi. peDhInA vAka puM. (da. vakkasa ke vakka) kasa; sattva (2) loTa baMdhAya vaMzaparaMparAgata vi. vaMzaparaMparAthI cAlyu AvatuM evI tenI cIkAza vaMzalocana na. (saM.) vAMsakapUra vistAra vAka strI. (saM.) vAcA; vANI vaMzavADI strI, (saM.) vaMzarUpI vADI; saMtAna (2) kuTuMba; vAkaDavuM vi. saheja sAja kaDavuM vaMzavistAra puM, vaMza vadhAravo ke AgaLa calAvavo te vAkaLa pu. mahI ane DhADhara nadI vacceno pradeza vaMzavRddhi strI, vaMza vadhavA ke AgaLa calAvavo te vAkuMbo . choDamAM phUTato nakAmo phaNago vaMzavRkSa na. (saM.) peDhInAmuM (2) vaMzavistAranuM jhADa; vAkepha, (0gAra) vi. (a. vAkipha) jANatuM; mAhitagAra vezAvaLIno AMbo (2) pravINa; nipuNa vaMzavelo . (saM.) vaMzarUpI velo; saMtati vAkephagArI strI, mAhitagArI; jANakArI (2) nipuNatA vaMzastha chuM. (saM.) eka varNameLa chaMda vRikSAkRti vAkacAturI strI, (-) (saM.) nA bolavAnI caturAIvaMzAvaLi(-LI) strI. (saM. vaMzAvalI) peDhInAmuM; vaMzavRkSa; hoziyArI ke cAlAkI vaMzI vi. vaMzane lagatuM; vaMzanuM. udA. sUryavaMzI, caMdravaMzI vAchila (saM.), (-La) na. zabdano abhipretathI judo artha vaMzI strI, vAMsaLI; veNu karI bIjAnI vAtane uDAvI devI te vaMzastha chuM. (saM.) eka cheda vAkapaTu vi. (saM.) bolavAmAM catura For Private and Personal Use Only
Page #750
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vArUpatA cha3 3 [vAcanamAlA(-LA) vAkapaTutA strI, vANI kauzala; bolavAnI caturAI vAdAna na. (saM.) kanyA ApIza" ema kahevuM te; sagAI vAphAcAra chuM. (saM.) bhASAnA rUDha zabdonAM banelA (2) vacana zabdaprayoga; rUDhiprayoga vicana; kathana vAgevatA strI. (saM.) vANInI devI; sarasvatI vAkya na. (saM.) pUrNa artha batAvato zabdasamUha (2) vAgdhArA strI. (saM.) vANIno pravAha; asmalita vANI vAkyakhaMDa kuM. (saM.) vAkyano aMza ke TukaDo vAgabANa na. (saM.) bANa jevI tIkSNa vANI; maheNuM vAkyadoSa chuM. (saM.) vAkyanI racanAmAM rahelI khAmI vAgmitA strI. (saM.) AlaMkArika ane asarakAra vANIvAkyapUrti strI. (saM.) adhUruM vAkya pUruM karavuM te kahevApaNuM : vAkyaracanA strI. (saM.) vAkyanI racanA; sinTeksa vAmI puM. (saM. vAminuM) sAro vaktA vAkyavicAra chuM. (saM.) vAkyanI racanAnuM vivecana vAgyajJa strI. (saM.) vANIthI calAvelo yajJa; vANIno vAkyazuddhi strI. (saM.) vAkyanA AMtarika svarUpanI bIjAnA bhalA mATe upayoga circA svAbhAvika karavAnI sthiti vAgyuddha na. (saM.) mAtra zAbdika yuddha (2) garamAgarama vAkyartha chuM. (saM.) vAkyano artha vAgye kri.vi. ( vAgavuM' nuM bhU.ka.) vAgatAM; vAge tyAre vAkyAMza puM. (saM.) vAkyakhaMDa; vAkyano TukaDo vAgvilAsa paM. (saM.) AnaMdapUrvaka paraspara saMbhASaNa (2) vAkharo paM. (saM. upaskara, prA. vakhAra, vikakhara) gharagatu kaMI tathya ke tattvaprApti vinAnI khAlI DAcAkUTa sarasAmAna (prAyaH ghara' sAthe Ave che.); vakharI vAgyavahAra 5. (saM.) vANI dvArA thato vyavahAra vAkhopuM. (a.vAkiaha) vakhobhUkhamarAnuM saMkaTa(2) marakI vAgha chuM. (saM. vyAdha, prA. vadhU) eka hiMsaka prANI vAga strI. (saM.) vAka; vANI vAdha na. bakarAM-gheTAMnuM ToLuM vAga strI. (saM. valgA, prA. vagyA) lagAma: cokaDuM vAghaNa strI. vAghanI mAdA eika polAdI hathiyAra vAgaDa kuM. (sa. "vagaDo') gujarAtanI pazcimottara kaccha ane vAghanakha pu. vAghanA nakhanuM bALakanuM ghareNuM (2) nahoravALuM gujarAta vacceno eka retALa pradeza (2) kapAsanI eka vAghabAraza(-sa) strI. Aso vadi bArazanI tithi jAta vAgharI chuM. jALa vagere bichAvI pakSIo vagereno zikAra vAgaDiyuM vi. vAgaDa pradezanuM (2) na. strIonuM eka vasa karanAra (2) zikArI; AkheTaka (cAmaDuM; vyAghacarma vAgaDI vi. vAgaDa dezane lagatuM [valakhAM; phAMphAM vAghAMbara na. (saM.) vara ke Asana mATe taiyAra kareluM vAghanuM vAgalAM na.ba.va. (saM. valga, prA. vaga + luM) vAMgalAM; vAghAMbarI vi. vyAghacarma dhAraNa kareluM hoya tevuM vAMgaluM na. (saM. valyuli) vAgola; vAgoLa vAdhiyo chuM. (saM. valyA; prA. vA uparathI) ghoDAnI vAgavuM a.ki. (saM. vAghate, pra. vaccaI, vajaI) avAja lagAmanA be cheDAmAMno dareka prakArano do nIkaLavo (vAghano) (2) IjA thavI, jakhamavuM (3) vALI strI. pATiyAnI dhAramAM khAMco pADavAno eka (amuka kalAkano) samaya thavo viDavAgoLa vAghelo chuM. rajapUtanI eka jAta vAgaLuM na. (saM. valyuli, vAzuda, prA. vaguli) vAgatuM; vAgho chuM. (saM. vAsa + yugma) Dagalo; pozAka (2) gAMsaDI vAgADaMbara chuM. (saM.) zabdono ADaMbara (2) nakAmo pralApa vAcika abhinaya puM. (saM.) vANI dvArA hAvabhAva pragaTa vAgIza puM. vakrapati; vANIno svAmI (2) bRhaspati karavAM ke thavA te siAhitya vAgIzvarI strI. (saM.) sarasvatI zAradA vADamaya na. (saM.) vANIthI pUrNa, vANImaya (2) na. vAgezrI puM. (saM.) eka rAga-mAlakozanI rAgiNI vADamayI vi. sAhityika vAgola strI, na. (saM. valyuli, vAlgada, prA. vaguli) vADamayI strI. sarasvatI devI vAgatuM; vAgavuM; vaDavAgoLa vAca strI. (saM.) vANI; bolI (2) bolavAnI zakti vAgoLa . DhoranuM vAgoLavuM te; ogALa [vaDavAgoLa vAcaka vi. (saM.) bolatuM (2) (samAsane cheDe)darzaka; bodhaka vAgoLa strI, na. (saM. valyuli, vAlgada, prA. vaguli) (3) pu. vAMcanAra (4) (artha darzAvanAra) zabda vAgoLavuM sakri. (saM. vyAgolayati, prA. vagolaI) vAcaka(varga) puM. (saM.) (ochaMda)na. (saM.) vAMcanArAono khAdheluM moMmAM AvI pharI cAvavuM (Dhora) (2) dhImedhIme varga; vAMcananuM zokha dharAvato samUha cAvI khAtAM vAra lagADavI jALa vAca-kAcha na.ba.va. (lA.) vANI ane brahmacarya vAsnAla (saM.) (-La) strI, phasAvI de tevI vANI; zabda- vAcana na. (saM.) vAMcavuM te (2) vAMcavAnI Dhaba (3) vAdaMDa puM. (saM.) moTethI dhamakAvavuM che ke e rUpI daMDa dhArAsabhAmAM carcA mATe bila AvavuM te; "rIDiMga' (2) vAyuddha giyuM che tevI kanyA vAcanamAlA (saM.) (-LA) strI. bALako vAMcIne abhyAsa vAgdattA vi. (saM.) jenA sagapaNa vize vacana apAI karI zake tevA pAThovALuM pAThyapustaka For Private and Personal Use Only
Page #751
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAcanA 63 4 [vADa vAcana strI. (saM.) pustakanuM mULa lakhANa; pATha; 'TesTa' vAjitrazALA strI. vAjuM ke koIpaNa vAdya vagADatAM (2) tenuM paThana karavuM ke karAvavuM te zIkhavanArI zALA vAcanAlaya na. (saM. vAcana + Alaya) chApAM vagere vAjiba vi. (a.) yogya; vAjabI vAMcavA mATe rakhAtAM hoya te sthAna; "rIDiMga-rUma vAjiyA vi. (2) pu.ba.va.pANI pAIne pakavela (ghauM) vAcasika vi. (saM.) vacana-vANIne lagatuM vAjiMtra na. juo 'vAjitra' vAcaspati chuM. (saM.) bRhaspati; devonA guru (2) vAjI chuM. (saM.) ghoDo mahAvidvAna (3) eka ilakAba vAjIkaraNa na. (saM.) vIryavardhaka auSadha - prayoga vAcaspatya na. (saM.) e nAmano eka saMskRtakoSa vAjuM na. (saM. vAghaka, prA. vajaa) vA, ghA ne ghasarako vAcA strI. (saM.) vANI; bolI (2) bolavAnI zakti ke e traNa paikI koIthI dhvani nIkaLe tevuM sAdhana (2) vAcAbaMdhana na. (saM.) pratijJAbaddha thavuM te (ekasarakhA lakSaNavALA lokanuM) maMDaLa vAcAbaMdhI strI, vANIno saMyama [bolanAruM vAjovAja kri.vi, jhapATAbaMdha; jhaDapathI vAcAla (saM.) (-La) vi. bahuboluM (2) chaTAdAra vAjhoDuM na. pavananuM tophAna; jhaMjhAvAta; vAvAjhoDuM vAcika vi. (saM.) vAcA saMbaMdhI; vAcAnuM (2) saMdezAnI vATa strI. (saM. varmA, prA.vaTTA) rasto; mArga (2) vANI (3) khuzakhabara pratIkSA: rAha Avato loDhAno pATo (2) diveTa vAcika abhinaya paM. (saM.) vANI dvArA hAvabhAva pragaTa vATa strI, (saM. varti, prA. vaTa) paMDo upara caDhAvavAmAM karavA ke thavA te aibhidheyArtha vATakaDI strI, nAnI vATakI [vATakaDI vAcya vi. (saM.) bolavA yogya (2) kahevA dhAreluM (3) vATakI strI. (saM. varta, prA. vartu, prA. va) nAno vATako; vAcyArtha puM. (vAcya + arthI zabdanI abhidhAzakti dvArA vATakuTiyo chuM. rastAmAM lUMTanAro lUMTAro (2) dalAla nIkaLato mULa artha, abhidheyArtha [chAMTA; vAchaMTa vATako chuM. moTuM chAluM, dhAtu, mATI vagereno kaToro vAchaTa strI. (vAyu + chAMTa) pavanathI UDelA varasAdanA vATakharaca 5., (-cI) strI, musApharIno kharca (ra) vAchaTiyuM na. vAchaTa aTakAvavA bArI-bAraNAM para kareluM musApharI daramyAna kharacavAnI rakama chajuM [mAdA baccuM vATaNo(-Niyo) . vATavAno goLa patharo; nizAtaro vAcha(-chara)DI strI. (saM. vatsarUpa, prA. vaccharUa) gAyanuM vATapAchu chuM. mArgamAM rUMdhI musApharone lUMTanAra (2) navo vAcha(-72) na. (saM. vatsarUpa, prA. vaccharUa) gAyanuM rasto kADhanAra; pahela karanAra bacyuM; vAchaDuM. nirabaeN vATamAra, (-2) vi, puM. vATADu; vATakUTiyo vAcha8-72)Do chuM. (saM. vatsarUpa, prA. vaccharU5) gAyanuM vATarakhu vi., . mArgamAM rakSaNa karanArI vAcharu-2) na. (saM. vatsarUpa) gAyanuM bacyuM; vAcharaDuM vATavuM sakri. (saM. vartayati, prA. vaI) kacaravuM; lasoTavuM vAchaMTa strI. pavanathI UDelA varasAdanA chAMTA (2) vaheMcavuM (3) niMdA karavI; bUruM thAya ema kahevuM vAchaMTiyuM na. vAchaMTa rokavA bArIbAraNAM para kareluM chajuM vATavo . (saM. vRtta, prA va = goLAkAra) pAnasopArI vAchUTa strI. gudA vATe pavana nIkaLavo ~ pAdavuM che ke paisA vagere rAkhavAnI ghaNAM paDavALI eka prakAranI vAja puM, yajJa (2) saMgrAma (3) bANanuM pIchuM (4)vega; kothaLI; baTavo tAna (5) ghoDo (ka) ghI (7) baLa (8) anna vATasara vi. (2) paM. (vATa + saravuM) vaTemArgu; rAhadArI vAja vi. (prA. vajja = trAsavuM parathI) kaMTALeluM (2) vATAghATa strI. (saM. vaTa = toDavuM + ghaTu = joDavuM) thAkeluM; ghareluM (3) strI. tobA; pIDA; kaMTALo bhAMjagaDa; paMcAta (3) carcAvicAraNA; maMtraNA -vAjana na. ('vAjavuMuparathI) vAjiMtro ane tenI vATikA strI. (saM.) nAno bagIco; vADI[(2) vADakI dhAmadhUma (samAsamAM) vATIjhI. (saM. vartikA, prA. vakruiA) (nALiyeranI) kAcalI vAjanagAjana na. vAjategAjate prasaMga ujavavo te vArTa na. (saM. vartasa) bogharaNAnA ghATanuM vAsaNa vAjapeya puM. (saM.) vijaya ane abhiSeka vakhate karAto vATe nA. dvArA; vaDe; mAraphata eka prakArano somayAga [kAnUnI vATe puM. vATasaruM; musAphara; vaTemArga vAjabI vi. (a. vAjiba) ghaTita; yogya (2) nyAyI; vATo pu. goLa lAMbo vIMTo (2) peTa para vaLatI moTI vAjavuM a.kri. (saM. vAghate, prA. vajaI) vAgavuM; bajavuM karacalI (3) simenTa ke cUnAnI goLa kinAra (vAdyanuM) vADa strI, (saM. vATa, prA. vADa) jamInanI AjubAju kAMTA vAjApeTI strI. sUrapeTI; dhamaNiyuM vAjuM "hArmoniyama' vagerethI karelI ADa kaNabIvADa vAjitra na. (saM. vAritra) vAjuM; vAgha vADa strI. (saM. vATaka, prA. vADaa) mollo; lo. udA. For Private and Personal Use Only
Page #752
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vADakI o 3 5 [ vAtAnukUla vADakI strI, vATakI; chAlI (4) vAgindriya; jIbha (5) svara; sUra vADako na. vATako; moTuM chAluM vANI strI, vaNakaranI sALa [ochI evI zabdALutA vADava kuM. (saM.) brAhmaNa (2) vaDavAgni vANIvilAsa paM. (saM.) vANIno vilAsa; nakkara carcA vADAbaMdhI strI. alaga alaga vADAmAM baMdhAvuM te; judAI; vANIviveka puM. vANIno viveka; vicArapUrvaka bolavuM te pakSApakSI (2) vi. vADAmAM baMdhAyeluM evuM vANIzUruM vi. bolave baLiyuM; baDAIkhora; baDAInI vAto vADiyuM na. khajUra bharavAno ke te bharelo sAdaDIno thelo; karanAra svitaMtratA - vADhiyuM. gijjara vANI svAtaMtrya na. (saM.) icchA mujaba vANI vAparavAnI vaDiyo DuM. vahANa vagerenuM sutArIkAma karanAra; (pArasI) vANo pu. (saM. vAna, prA. vANa) vaNatAM naMkhAto ADo vADI strI. (saM. vATikA, prA. vADiA) bAga; bagIco doro-nAra [munIma (2) phUla gUMthIne karelo zaNagAra (3) nAtavarA vagere vANotara puM. (saM. vANijayaputra, vANitri) gumAsto; mATe bAMdhelI vacce cokavALI jagA (4) nAno vADo vANotarI strI, vepAranI cIjavastu ke mahollo; poLa jevI jagA [milakta vANotaruM. gumAstAnuM kAma; gumAstAgIrI [Ubho tAra vADIvajIpho chuM. jAgIra, khetara vagere (2) samaddhi; mAla- vANItANo chuM. vANo ane tANo; vaNatAM naMkhAto ADovADIvastAra chuM. kuTuMbakabIlo; chokarAM haiyAM vAta chuM. (saM.) pavana (2) zarIranI kapha, vAta, pitta vADo chuM. (saM. vATaka, prA. vADaa) ghara pachavADe AMtarelI * traNa dhAtuomAMno eka vAyu khulI jagA (2) bakarAMdheTAM pUravAnI jagA (3) khulluM vAta strI. (saM. vArtA, prA. vattA) vArtA; kathA (2) jAjarU; saMDAsa hakkIkata; bInA; vRttAMta (3) lokamAM cAlatI kharI vADo pu. latto; mahollo khoTI vAta; gAmagapATo (4) kaheluM ke kahevAnuM te. vADoliyuM na. jhADanI AsapAsa karelI nAnI vADa ('ApanI vAtane te samajyo.') (5) vAtacIta; vADha puM. zeraDInuM khetara (2) zeraDI pIlavAno saMco saMbhASaNa (6) moTI-agatyanI ke agharI bAbata; vADha puM. vADhavuM uparathI) kApa; jakhama (2) dhAra (3). visAta (emAM te kaI moTI vAta che?) (7) viSaya; cUMka (4) kApaNI bAbata (bIjAnI vAtamAM huM mAthuM mArato nathI.) (8) vADhakApa strI. cIravuM ke kApavuM te (dAktare zarIrane) rIta; vartana; vahevAra (rAjakAraNanI vAta judI che.) vADhakaTiyopuM. vADhakApa karanAro (dAktara) (2) bhAMjagaDiyo (9) varNana; guNagAna (emanI te vAta thAya ?) vADhavuM sakri. (saM. vardhati, prA. vaDhaI) kApavuM; cIravuM (10) sarasAI; vAda (emanI zI vAta karavI ?) vADhiyuM na. vADiyuM; khajUra bharavAno ke te bharelo sAdaDIno (11) kahevAnuM ke karavAnuM te (vakhata Ave tyAre thelo [(2) caDasa vAta.) (12) yojanA; goThavaNI (mArI badhI vAta vADhiyo chuM. (saM. vRdhu, prA. vaDha) utkaTa icchA; gaLako mArI gaI.) (13) gupta bheda; rahasya (tenI vAta vADhI strI. (sara. ma. vADhaNe) ghI pIrasavAnuM ghaNuMkharuM bahAra paDI gaI che.) [kare evuM nALacAvALuM dhAtunuM ke mATInuM vAsaNa vAta(vekara, kAraka) vi. (saM.) vAyu kare - vAtavikAra vAddha vi. vADhanAra; kApanAra vAtakukuTa kuM. (saM.) pavananI dizA darzAvatuM yaMtra vANa strI, bolI; vANI vAtagulma . (saM.) vAyunA prakopathI zarIramAM thatuM gUmaDuM vANa na. kAthI, bhIMDI, khajUrInAM pAMdaDAM vagerenI (khATalo vAtabavi. vAtarogane haranAruM [vArtAlApa (2) gappAM bharavAmAM ghaNuMkharuM vaparAtI) kAthInI dorI vAtacIta strI. (saM. vArtA + 'cita' parathI) saMbhASaNa; vANijya na. (saM.) vepAra; vANikavidyA [lagatuM vAtajvara puM. (saM.) vAtaprakopathI thato javara-tAva vANijyika vi. saM.) vANijya viSayaka (2) vANijyane vANiyAbuddhi strI.vANiyAnI akkala-caturAI mihollo vAtaDa vi. vAtoDiyuM; vAto karyA karanAruM vANiyAvADa strI. (-Do) paM. vANiyAonA vasavATano vAtaDAhyuM vi. (saM.) vAta karavAmAM DAhyuM-catura ke kuzaLa vANiyAvidhA strI, vANiyAveDA pu.ba.va. (saM. vANijaka vAtaDI strI. vAta; vArtA (padyamAM) + vidyA, prA. vANiyaa + vidyA) vANiyAnI rIta vAtadoSa chuM. (saM.) vAyudhAtumAM doSa; vAtavikAra ke vartana (karakasara, vakhata vartIne kAma levuM vagere) vAtaprakopa chuM. (saM.) vAyuvikAra thavo te vANiyo pu. vepAra karanAra varga pAchaLathI jJAtirUpamAM vAtahara vi. (saM.) vAyuno roga dUra karanAra; vAtapna goThavAI jatAM e nAtano puruSa (2) eka jIvaDuM vAtAnukUla vi. (saM.) ThaMDI garamIthI jarUra pramANe makAnanI vANI strI. (saM.) sarasvatI (2) vacana; bolI (3) vAcA havAne anukULa kare evuM For Private and Personal Use Only
Page #753
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAtAnukUlana 63 6 | vAmana vAtAnukUlana na. (saM.) havAne samadhAraNa karavAnI prakriyA vAdyasaMgIta na. (saM.) vAjiMtranuM saMgIta (2) garamIne sahya batAvatuM upakaraNa-tApaniyaMtraka - vAdhaNa(CNI) strI, heDakI; aTakaDI sAMkaDI paTI ke dorI ukhAniyaMtraka - paddhati ["erakaMDizanDa' vAdhara(-rI) strI (saM. vardha, prA. vadha-vRddha) cAmaDAnI vAtAnukUlita vi. (saM.) vAtAnukUla karAveluM ke karAtuM; vAdhavuM a.kri(saM vardhata, prA. vaddhaI) vadhavuM bAMdho vAtAyana strI. (saM.) bArI vAna puM. (saM.varNa, prA.vana) varNa; raMga (2) na. zarIrano vAtAvaraNa na. (saM.) pRthvIne vIMTaLAIne raheluM vAyunuM -vAna vi. (saM. vata nuM pu.e.va.) zabdane cheDe 'vALanA AvaraNa (2) paristhiti; AjubAjunA naitika ke arthamAM lAge che. jema ke, vegavAna; gADIvAna mAnasika saMjogo TivavALuM vAna chuM. (i.) mAla ane mANasonI avarajavara mATe vAtUna-to)DiyuM, vAtu(to)DuM vi. ghaNI vAto karavAnI vaparAtI moTI gADI (2) bhArakhAnAno Dabbo vAtsalya na (saM) mamatA; prema (moTAno nAnA pratye) vAnagI strI (saM. varNikA, prA. vaniA) namUno (2) vAtsalyamUrti vi. vAtsalyanI mUrti samuM; ati vatsala (2). navAInI cIja strI. vAtsalyanI mUrti; sAkSAt vAtsalya niAma vAnaprasthAzramapuM. gRhasthAzrama pachIno Azrama; trIjo Azrama; vAtsAyana chuM. (saM.) nyAyabhASya tathA kAmasUtranA lekhakanuM jemAM mANasa vanamAM rahIne saMnyAsanI taiyArI kare che. vAda puM. (saM.) carcA; zAstrArtha (2) bhAMgajaDa; takarAra vAnara chuM. (saM.) vAMdaro; kapi (3) caDasAcaDasI (4) jJAnavijJAnanA koI viSayamAM vAnaraceSTA strI. aDapalAM; vAnaraveDA [bALakono samUha kADheluM anumAna ke tAraNa; 'thiyarI'. udA. vikAsavAda vAnarasenA strI. (zrI rAmanI) vAMdarAnI senA (2) nAnAM vAdagrasta vi. (saM.) carcAspada; matabhedavALuM vAnI strI, eka jAtanI mIThI vAra[(jamaNanI) vAnagI vAdana na. (saM.) vagADavuM te; bajAvavuM te vAnI strI. (saM. varNikA, prA. vaniA) cIjavastu vAdaparastI strI. (saM., phA.) vAdapUjA; koI paNa eka vAnI strI. kuMbhAranI vAsaNa raMgavAnI rAtI mATI; geru vAda pratyenI laganI - teivuM (2) maDadAnI rAkha; bhasma vAdapriya vi. tarkabaddha carcA-vicAraNA karavI gamatI hoya vAnuM na. (saM varNa, prA. vanaa + 3) vasta: cIja; jaNasa vAdavivAda pu. (saM.) carcA; sAmasAmA tarkabaddha savAla- vAno chuM. (saM. varNaka, prA. vanaa) eka sugaMdhIdAra padArtha javAba [vAdasabhA (2) lepa; pIThI vAdasthalI strI. (saM.) vAdavivAda ke te jAmavo te; vAparavuM. (vAparavuM parathI) vaparAza; upayoga vAdaLa na. (saM. vAIla, prA. vala) AkAzamAM ekaTho vAparavuM sakri. (saM vyApati, vyApriyata, prA. vAvaI, thayelo varALano goTA jevo samUha (je varasAdarUpe vAvaraI) upayogamAM levuM (2) kharcavuM (3) khAvuM nIce paDe che.) pIvuM (jaina) vAdaLI vi. vAdaLI raMganuM (2) vAdaLamAM thaIne Avato vApasa kri.vi. (phA.) pAchuM; vaLatuM (sakhata tApa) (3) strI. nAnuM vAdaLa (4) pANI vApi(-pI) strI. (saM.) vAva (mukhyatve dIrthikA prakAranI cUsI rAkhe tevA eka dariyAI jAnavaranI ke tevI kRtrima pagathiyAvALI lAMbA ke kATakhUNiyA prakAranI) pedAza; "aMja vAphera puM. najIvo taphAvata vAdaLuM na. (saM. vAIla, prA vadalo vAdaLa; megha vA-bArI strI. (-riyuM, -2) na. havAnI avarajavaranuM vAdAnuvAda puM. (saM.) vAdavivAda; eka vAdanI pAchaLa jALiyuM; havAbArI: 'venTileTara' rajU thato bIjo vAda vAma strI, vAmA; nArI; suMdara strI vAritra na. (saM.) vAjiMtra; vAjuM vAma kuM., strI (saM. vyAma, prA. vAma) be hAtha pahoLA vAdI vi. (saM.) vadanAra; bolanAra (samAsane aMte) jema karatAM chAtI sAthe thatI laMbAInuM mApa; vAMbha ke, gAMdhIvAdI, satyavAdI (2) (samAsane cheDe) vAma vi. (saM.) suMdara (2) DAbuM (3) UlaTuM; pratikULa vAdamAM mAnanAruM jema ke, vedAMtavAdI (3) vAda (4) adhama; nIca piDakhe sUvuM te karanAra (4) phariyAdI [khela karanAra madArI; gAruDI vAmakukSi strI. (saM.) DAbuM paDakhuM (2) jamyA bAda DAbe vAdI, (vagara) . muralI vagere vagADIne (sApa vagereno) vAmaNuM vi. (saM. vAmana, prA. vAmaNa) ThIMgaNuM; vAmana vAdaluM vi. mamatI; vAde caDhe tevuM (2) caDesUluM; taMtIluM (2) halakaTa (3) kadarUpuM; badasUrata vAdovAda kri.vi. spardhAmAM (2) utAvaLathI vAmana vi. (saM.) ThIMgaNuM (2) paM. baline chaLavA thayelo vAdya na. (saM.) vAjuM; vAditra; vAjiMtra viSNuno pAMcamo avatAra (3) ThIMgaNo (4) dakSiNa vAdhavaMdana. (saM.) vAdyo vagADanArAMono samUha; "orakesTrA dizAno diggaja (5) (lA.) lucco For Private and Personal Use Only
Page #754
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAmanarAvatAra) 63. [vArasa vAmanAvatAra dhuM. vAmanarUpe viSaNano pAMcamo avatAra vAyasI strI, (saM.) kAgaDI vAmamArga . taMtramArga, zAkta saMpradAya vAyA nA. (iM.) dvArA; mAraphata; ne mArge thaIne vAmamArgI vi. vAmamArganuM ke tene lagatuM; devIbhakata vAyu puM. (saM.) pavana (2) AtaraDAMmAM caDato gALo (3) vAmanuM sakri. (saM. vAmathati, mA vAmai) pheMkI devuM; ochuM na. vAI; mRgI karavuM (2) ochuM karavuM; maTADavuM (3) tajavuM (4) vAyukAraka vi. (saM.) vAyuno roga karanAra UlaTI karavI (5) a.kri ghaTavuM, ochuM thavuM vAyugoLo khuM. (saM.) vAyuno eka roga viAtAvaraNa vAmAM strI. (saM.) nArI (2) suMdara strI (3) lakSmI (4) vAyucakra na. (saM.) pRthvInI AsapAsanuM vAyunuM paDaLa, sarasvatI gillAtallAM; bAnAM vAyucara na.vi.AkAzamAM pharanAra (2) (saM.) pakSI; khecara vAmATAmAM puba.va. anizcayamAM vakhata gALavo te; vAyujIva . (saM.) vAyumAM rahetAM jIvajaMtu [(2) bhIma vAmAMga na. (saM.) DAbuM aMga-paDakhuM (2) ardhAganA; patnI vAyu(vatanaya, naMdana, putra, suta) . (saM.) hanumAna vAmI vi. vAmamArgI vAyupravacana na. (saM.) AkAzavANI parathI prasArita thatuM vAmoru strI. (saM. vAma + Uru) suMdara jAMghavALI strI ke karAtuM pravacana; reDiyo-vArtAlApa vAya chuM. (saM. vAta) vAyu; havA (padyamAM) vAyuprasAraNa na. (saM.) AkAzavANI parathI thatuM ke karAtuM vAya strI. zAbAzI; vAhavAha prasAraNa; "broDakAsTa' vAyaka na. veNa; vAkya vAyubhakSI vi. saM.) vAyune bhakSaNa karI jIvanAruM vAyaka na. kaheNa; pATamAM padhAravAnuM nimaMtraNa vAyumaMDaLa na. vAtAvaraNa; vAyucakra vAyakA strI. (saM. vAcA, prA. vAyA) UDatI vAta; aphavA vAyuyAna na. (saM.) vimAna vAyupravacana vAyaDAI strI. (-veDA) pu.ba.va. vAyaDApaNuM; vAyaDuM vartana vAyuvArtAlApa pu. (saM.) AkAzavANI paranuM pravacana; vAyaDuM vi. (saM. vAtika, prA. vAIa) peTamAM vAyu utpanna vAyuvegamApaka na. pavananI jhaDapa mApavAnuM sAdhana; kare tevuM (2) phaDAkA ke baDAI mAravAnI TevavALuM (3) "enimaoNmITara' vicitra svabhAvanuM; cibAvaluM vAyuvegI vi. (saM.) pavanavegI; vAyu jevA vegavALuM vApaNuM na. (saM. upAyana, prA. uvAyaNa) paraNI AvelAM vAyuzAstra na. (saM.) vAyu aMgenI vidyAvAyucakrazAstra varavadhUne ke sImaMtinIne sagAMo dvArA apAtuM vAyuzAstrI puM. vAtAvaraNamAM thanArA pheraphAro darzAvatuM khuzAlInuM jamaNa (kabUlAtanuM lakhANa zAstra jANanAra; miTiyolojisTa' vAyadAciTTI(-dI) strI. amuka mudate paisA ApavAnI vAyaka na. vAyaka; vAkya; vacana vAyadAno sodo za... amuka mudate amuka bhAve mAla vAyolina na. (i.) phiDala; eka taMtuvAdya levAno saTTAno vepAra vAyoleTa vi. jAMbalI (2) 5. jAMbalI raMga vAyadAsara ki.vi. vAyadA pramANe; mudatasara vAra puM. (iM. yArDa) traNa phUTa (nevuM se.mI.) jeTaluM mApa vAyado pu. (a.vaada) mudata; avadhi (2) mudata para vAra kri.vi. () nAmane aMte pramANe, anusAra evA karavAnuM kAma arthamAM udA. kramavAra (udA. umedavAra vAyaramena puM. (iM.) vIjaLInAM doraDAMnI dekharekha rAkhanAra -vAra pu. (phA.) vALuM' arthamAM nAmano lAgato pratyaya ane marAmata karanAra kArIgara vAra 5. (saM. vAra, pra. vAra) aThavADiyAnI dareka divasa vAyaralesa chuM. (I.) binatArI saMdeza ke tenuM phiTiMga (2) strI vakhata; samaya(3) vakhata; phero udA. pAMca vAyariMga na. (i.) vIjaLInA tAra makAnamAM nAMkhavA te vAra (4) DhIla; vilaMba vAyaro paM. (saM. vAtara, prA. vAyara) sakhata pavana (2) vAra-kavAra puM. sArA-naraso dahADo nivAravuM-dUra karavuM te zirasto; phezana [kApaDanI eka jAta vAraNa puM. (saM.) hAthI (2) na. vAravuM-aTakAvavuM te (3) vAyela na. (iM. vaoNila) eka jAtanuM strIonuM vastra; vAraNuM na. (saM. vAraNaka) ovAraNuM; dukhaDuM vAyalavi. (saM. vAtta, prA. vAyadvArA) taraMgI, daDhatA vinAnuM vAratahevAra puM. vAraparaba(-q) na. utsavano divasa; sAro vAyavaDiMga strI, na.vAvaDiMga; marI jevAM ekaauSadhinAM bI vAra ke parva; avasara vAyavIya vi. vAyu saMbaMdhI (2) vAyavya khUNAne lagatuM vAratA strI, vArtA kathA (2) TUMkI vArtA; "zorTa sTorI vAyavya vi. (saM.) vAyu saMbaMdhI; vAyavIya; havAI (2) vAraniza juo 'vArniza kiravI (2) ovAravuM , uttara - pazcima khUNAne lagatuM (3) strI, uttara ane vAravuM sa.ki. (saM. vAyate, prA. vAraI) aTakAvavuM; manA pazcima vacceno khUNo - dizA vArasa pu. (phA. vArisa) maranAranI milakata javAbadArI, vAyasa yuM. (saM.) kAgaDo hakadAvo vagereno hakadAra For Private and Personal Use Only
Page #755
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vArasanA] vArasanAmuM na. vasiyatanAmuM vArasAgata vi. vArasAmAM UtareluM; vaMzaparaMparAgata vArasAhaka(-kka) puM. vArasAno adhikAra vAraso puM. vArasane maLelI maranAranI milakata vagere; vArasAI vAraMTa na. (iM. vaoNranTa) gunegArane pakaDavAno ke te aMgenI koI tapAsa vagere karavAno sarakArI hukama vAraMvAra kri.vi. (saM.) vAreghaDIe; pharIpharIne vArANasI strI. (saM.) kAzI; banArasa (vAraNA ane asi nadInAM saMgama upara Avela tIrthasthaLa) vArApharatI kri.vi. vArApramANe; eka pachI eka vArApherA puM.ba.va. vAraMvAra AvavuM-javuM te (2) badalAvuM te (dazAnuM); caDatI paDatInA palaTA vArAbaMdhI strI. vArA pachI vAro vArAhI strI. durgAmAtAnuM eka rUpa; verAI mAtA vArAMganA strI. (saM.) gaNikA; vezyA; vAravanitA vAri na. (saM.) pANI; nIra; jaLa vArigRha na. (saM.) pANInI TAMkI (khAsa karIne moTI) vArija na. (saM.) kamaLa vArita vi. (saM.) vAreluM; aTakAveluM vArida puM. (saM.) meSa (2) na. vAdaLuM vAridhi puM. (saM.) samudra; udhi; jaLanidhi vArI strI (saM. vAra, prA.vArA) vAro; krama (2) badalo levAno avasara [suMdara vAru urdU. (saM. vAruka, prA. vArua) ThIka (2) vi. sAruM; vAruNa vi. varuNadevane lagatuM vAruNI strI. madirA; dArU (2) pazcima dizA vAreghaDIe kri.vi vAraMvA2; vArevAre vArevAre kri.vi. vAreghaDIe; vAraMvAra vAro puM. (saM. vAraka, prA. vAra) vArI; krama; pALI (2) aNojo; pAkI vAro chuM. (saM. vAra) ghaDo; kuMbha [AvatuM (vyAja) vArovAriyuM vi. vAra pramANe divaso gaNIne kADhavAmAM vArtA(-rtA) strI. (saM.) vAta; kathA (2) bInA; hakIkata samAcAra vArtAkAra puM. (saM.) vArtA-kathA kahenAra ke racanAra vArtAlApa puM. (saM.) sAmasAmI vAta karavI te vArti(-tti)ka na. (saM.) vivecanavALI TIkA (2) puM. bAtamIdAra; ta [vRddhAvasthA; ghaDapaNa vArSaka(-kya), vArdhaka(-kya) na. (saM. vArdhaka, vArdhakya) vArniza puM. (iM.) lAkaDAne polIsa karavAnuM dravya-eka pravAhI banAvaTa vArSika vi. (saM.) varasevarase AvatuM ke thatuM (2) varasa saMbaMdhI (3) na. dara varase prakTa thatuM patra 38 [vAvaliyo vArSikotsava puM. (saM.) eka varSa pUruM thaye UjavAto utsava vArNeya puM. (saM.) vRSNikuLanA - zrIkRSNa vAla pu.ba.va. (saM. valla) pApaDImAMthI maLatA vaTANA jevA dANAnuM eka kaThoLa; jhAlara vAla puM. (IM. vAlva) naLI vagerenI aMdara rAkhelo eka bAju UMco thaI zake tevo paDado vAlaTyUba strI. (IM. vAlvaTyUba) sAikala, moTara vagerenI vATamAMnA praveza chidra ADe mukAtI chidra para capocapa coMTI jatI pAtaLI naLI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAla puM. (saM. vallabha, prA. valla) traNa ratI jeTaluM tola vAlapApaDI strI. vAlanI sIMga vAlama puM.ba.va. pati; kaMtha; nAvaliyo (2) hoLI pAse Ubho karelo manuSyAkRti cADiyo [rAjA vAli(-lI) puM. (saM.) sugrIvano moTo bhAI; eka vAnara vAlida puM. (a.) pitA; bApa vAlidA strI. mA; mAtA vAlidI(-dai)na na.ba.va. mAbApa; mAtApitA vAli(-lI)suta puM. aMgada; vAlinaMdana vAlI strI. ('vAla' uparathI) nAnA dANAnA vAla vAlI puM. (saM.) murabbI; rakSaka; pAlaka vAlIdina puM. (saM.) zALAnA vidyArthIonA vAlIoe bhegA maLavAno divasa vAlIvArasa na. rakSaka ane pAlaka vAlukA strI. (saM.) retI; vek vAlukAyaMtra na. kalAka jANavAnI retI bharelI zIzI (2) rasAyana bharelI kuppI; retI bharelA mATalAnI aMdara rAkhIne tapAvavAnuM sAdhana vAloLa strI. (saM. vallaphalI, prA. vallahalI) eka zAka vAlmIki puM. (saM.) rAmAyaNa racanAra RSi vAva strI. (saM. vApI, prA. vAvI) aMdara UtaravAnAM pagathiyAvALI lAMbA ke kATakhUNiyA AkAranI ne chelle kUvo hoya tevI jaLAgArarUpa racanA; dIrSikA vAvaTA-kAThI strI. vAvaTAno daMDa-sthaMbha [nizAna vAvaTo puM. (saM. vAyupaTTaka, prA vAu) dhajA pharakAvavAnuM vAvaDa puM. (saM. vAyupaTTaka, mA vAuTTa) uparathI 'vAvaDo' dariyAI joradAra pavana uparathI) bhALa; patto; samAcAra (2) roganuM phelAvuM te vAvaDI strI. nAnI vAva vAvaNiyo puM. bIja oravAnuM sAdhana vAvaNI strI. vAvavuM te ke te mATenI Rtu ke mosama vAvara puM. vAvaDa; roganuM phelAvuM te (2) samAcAra; bhALa vAvaravuM sa.kri. vAparavuM; upayogamAM levuM (2) kharca karavuM; kharcavuM vAvaliyo puM. (saM.vAta, prA vA) vAyu; pavana; havA For Private and Personal Use Only
Page #756
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAvavI [vAhavAha vAvavuM sakri. (saM. vApayati, prA vAvaI) ugADavA mATe vasAvavuM (3) mahekavuM; sugaMdhita karavuM jamInamAM bI ke ropA nAkhavAM - ropavuM vAsaMtI vi. (sa) vasaMta Rtu; vasaMta Rtune lagatuM vAvaMToLa pu. vaMToLiyAnuM tophAna; jhaMjhAvAta vAsaMtI strI. mAdhavI nAmanI vela vAvA ke. ('vAhavAha' uparathI) (bALabhASAmAM) sAruM; vAsita vi. (saM.) suvAsita kareluM majevuM (2) strI. jhabhaluM vAsaMdI strI, sAvaraNI vAvAjhoDuM na. (saM. vAta, prA. vAa + jhoDuM, prA. phoDa vAsinI vi., strI, vAsI vi. (saM.) (moTe bhAge samAsane = jhUDI pADavuM) vAvaMToLa; varasAda sAthenuM pavananuM cheDe) rahenAruM (u.dA. puravAsinI, nagaravAsI) tophAna; jhaMjhAvAta vAsI vi. (saM. vAsita, prA. vAsiya) AgalA divasanuM; vAvAdaLa na. (vA + vAdaLa) josathI vAto pavana ane vadhAre vakhata rahevAthI bagaDI gayeluM (2) bIjA vAdaLa; tophAnI vAdaLI (2) saMkaTa; Apatti divasanuM; UtaratuM vAvAza ki.vi. khullAmAM; pavana lAge tevAmAM vAsi(-sI, sI)duM na. (saM. vAsita, prA. vAsio dvArA) vAvuM sakri. (saM. vAti, prA. vAI) (pavananuM) kuMkAvuM (2) DhoranuM chANa, mUtara vagere kacaro; paMjo (zarIrane TADhanI) asara thavI vagADavuM; bajAvavuM vAsuki chuM. (saM.) nAgono rAjA vAvuM sakri. (saM. vA, prA. vA) (moTe bhAge phUMkIne) vAsudeva paM. (saM.) (vasudevanA putra) zrIkRSNa vAvuM sakri. (saM vi+jan, prA. vijA, viyA) viyAvuM vAsupUjya, (svAmI) chuM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa vAvetara na. vAvavuM te (2) vAveluM te (3) vAvelI jamIna tIrthakaromAMnA bAramA vAzastrI. (saM.vAsu, prA. vAsa) kAgavAza; kAgaDAne bolAvI vAsubhadra puM. (saM.) juo "vAsupUjaya' khAdya kehaviSyAnnanAkhavuM te pioLa; mahollo vAsela vi. (vAsI rAkhela) paDatara rAkheluM khetara vAsa chuM. (saM.) vasavATa (2) mukAma; ghara; sthAna (3) vAso chuM. dahADo (khAsa karIne prasava thayAno) ti vAsa strI, durgadha (2) gaMdha vAso pu. (saM. vAsaka, prA. vAsaa) rahevuM e; vAsa karavo vAsakasajjA strI. (saM.) premInA AgamananI rAha joI vAsopiyo 5. rAtre khetaramAM vAso karanAro; vAsotI vastrAbhUSaNa (tathA ghara vagere) sajAvI taiyAra thayelI vAstava na. (saM.) vAstaviktA (2) vAjabIpaNuM nAyikA vAstava vi. vAstavikapha barobara; sAcuM dirAIne nahi) vAsakoTa kuM., na. (iM. vesTakoTa) bAMDiyo aDadho koTa vAstavadarzI vi. vAstavikatA hoya tevuM jonAruM (bhAvanAthI vAsakSepa chuM. jainamuni dvArA karuNA darzAvavA ziSyone vAstavavAda paM. (saM.) vAstavika ke vAstavadarzItAmAM AzIrvAda ApavA temanA mAthA para sugaMdhI dravyonuM mAnato vAda; yathArthavAda; 'riyalijhama' cUrNa nAkhe che te deihavAsanA ane zAstravAsanA vAstavika vi. (saM.) kharekhara (2) vAjabI, yogya vAsanAnnaya na. (saM.) traNa prakAranI vAsanA : lokavAsanA, vAstaviktA strI. sAcI hakIkta (2) vAjabIpaNuM vAsagRha na. (saM.) nivAsasthAna (2) zayanagRha vAstu na. (saM.) ghara bAMdhavAnI jagA (2) ghara (3) vAsaNa na. (saM. vAsana, prA. vAsaNa) pAtra; kAma vAstupUjana [zAMti mATenI pUjA vAsaNamUsaNa na. rAMdhavA jamavA vagerenAM vAsaNa vAstupUjA strI. (-jana) na. navA gharamAM rahevA jatAM karAtI vAsanA strI. (saM.) pUrvanA saMskArothI makkama thayelI vAstuvidyA strI. makAna bAMdhavAnI vidyA; sthApatyavidyA; kAmanA (2) icchA; kAmanA vastuzAstra vAsanAtmaka vi. (saM.) vAsanA thI bhareluM; vAsanAmaya vAse nA. (a. vAsitaha) kAje; arthe [udgAra vAsanAdeha chuM. (saM.) liMgazarIra vAha u.phA.) kevuM sAruM ; zAbAza ! evo prazasAno vAsanApUrti strI. (saM.) vAsanA pUrNa thavI te vAhaka vi. (saM.) vahenAruM (2) UMcakanAruM; kheMcanAruM; laI vAsanAbaddha vi. (saM.) vAsanAthI baMdhAyeluM janAruM (3) hAMkanAra vAsara puM. (saM.) divasa; vAra nizI vAhana naM. (saM.) jamIna para AvajA mATe vaparAtuM sAdhana vAsarIta-rikA) strI. (saM. vAsara uparathI) DAyarI; roja- (gADI, pazu vagere) (2) vicAra, lAgaNI ke kArya vAsala vi. vAsela (2) paDatara rAkheluM khetara pragaTa karavA mATe vaparAtuM sAdhana; mAdhyama vAsava chuM. (saM.) indra vAhanabhaththu-hyuM,-6)na.pravAsa mATe maLatI vadhArAnI rakama; vAsavI strI, indrANI kanveyansa vigere lAvavA-laI javAM te; 'TrAnsaporTa vAsavuM sa.ki. (saM vas = AcchAdana karavuM) baMdha karavuM vAhanavyavahAra pu. vAhananI avarajavara; utAru mAla vAsavuM sakri. (saMvAza = avAja karavo) vagADavuM (2) vAhavAha strI. (phA. vAha) kIrti (2) udvAha For Private and Personal Use Only
Page #757
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAhI 070 [ vAMDhI vAhavuM sakri. samajAvavuM; paTAvavuM; chetaravuM; dhUtavuM vAMkaDo chuM. varane ApavAnI rokaDa rakama; paraThaNa vAhavuM sakri. ('vahavuM', saM. vAhya uparathI) vyatIta karavuM; vAMkasAthiyo chuM. vAMkAM pAMkhovALo sAthiyo gALavuM; vahe ema karavuM [enAma vAMka(-kA)dekhuM vi. bhUlo jonAruM, bIjAnA doSa jonAruM vAhida vi. (a) ekamAtra (2) pu. IzvaranuM-khudAnuM vAMkAI (-za) strI. vAMkapaNuM (2) AvaI (3) chelAI; vAhinI vi., strI. (saM.) vahenArI (udA. zabavAhinI) chelapaNuM (2) strI. nadI (3) senA; lazkara (4) nasa vAMkAboluM vi. avaLI vAta karanAruM; bolIne pharI janAruM vAhinIpati 5. (saM.) senApati vAMkiyuM na. saLiyA, naLa vagerenA joDANa mATenI vAMkI vAhiyAta vi. (saM.) vyartha; nakAmuM (2) kharAba; halakuM AkRtino TukaDo -vAhI vi. (saM.) vahenAruM; UMcakanAruM (prAyaH samAsane aMte vAMkuM vi. (saM. vakra, prA. vaMka) vaka; sIdhuM nahi evuM, Te udA. bhAravAhI) viAyu; pavane; havA (padyamAM) (2) saraLa nahi evuM; kuTila (3) avaLuM; khoTuM (4) vAholiyo muM. (saM. vAta, prA. vAa dvArA) vAvaliyo; viruddha; sAme thayeluM (5) na. vAMdho; gerasamaja; vAhya vi. (saM.) vahI zakAya evuM (2) halakaM: vajanamAM phoruM aNabanAva (6) vAMkuM te; vakratA vALa chuM. (saM. vAla) keza; movALo; bAla vAMkuMcULa-yu)kuM vi. ADuM-avaLuM; sarpAkAra vALaNa na. ('vALavuM = pAchuM pheravavuM) utAra; asara dhoI vAMkuMTeDa vi. sAva vAMkuM; sAva vaLI gayeluM nAkhavAnI zaktivALuM te (2) pratikAra vAMkuMvasamuM vi. AvuMtevuM (2) rIsa caDe evuM vALavuM sakri. (saM. vAlayati, prA. vAlaI) vAkuM karavuM; vAMgalAM na.ba.va. (saM. valga, prA. vacca + nuM pratyaya) namAvavuM (2) vALIne AkAra karavo ke goThavavuM (jema vAgalAM; valakhAM; phAMphAM ke, lADuM, bIDI, aMboDo) (3) gaDI vALavI (4). vAMdhuM na. kotaravALuM nANuM (2) lohIvA pAchuM pheravavuM (davuM, mana, badalo) (5) kacaro kADhavo vAMdho chuM. (saM. varga, prA. vagU) varga; jAta (ghara vALavuM) (6) upara chAvaravuM; DhAMkavuM (dhULa vAMdho pu. moTuM kotara vALavI, cheDo vALavo) (7) pANI javAno rasto vAMcana na. (saM. vAcana zuddha rUpa vAcana' che.) vAcana; karavo (khetaramAM) (8) AvelI kriyA ke prasaMga pUrAM vAMcavuM te (2) vAMcavAnI Dhaba (3) abhyAsa karavAM (varasI vALavI) vAMcanAlaya na. (zuddha rUpa vAcanAlaya) vAcanAlaya vALavuMjhUDavuM sakri. vALIjhapaTI sApha karavuM vAMcavuM sakri. (saM. vacanA preraka vAcu parathI) lakheluM manamAM vALaMda chuM. (saM. vAlabaMdha, prA. vAlabaMdha) hajAma; nAvI; ke moTethI ukelavuM (2) bhAkhavuM gAMdhajo; nApita vAMcavuM sa.kri. icchavuM; vAMchavuM vALApheMcI strI. (vALo + kUcaDo) dAgInA dhovAnI vAMchanA strI. vAMchA; IcchA; kAmanA vALAnI pIMchI vAMchanIya vi. (saM.) icchanIya; icchavAyogyaicchA karavI vALAcUM(-cuM)ka strI. tAranI nAnI khIlI vAMchavuM sakri. (saM. vAMchati, prA. vaMchaI) icchavuM; cAhavuM; vALAvIMjaNo paM. sugaMdhIvALAno banAvelo paMkho [kaDI vAMchA strI. (saM.) icchA; vAMchanA vALI strI. (saM. vAlI) (strIAnuM) nAkanuM ghareNuM-natha (2) vAMchita vi. (saM.) iccheluM; icchita vALu strI. (saM vAlukA, prA vAluA) veLu, retI; kAMkarI vAMchuM (06) vi. icchuka; icchA karanAruM. vALana. (saM. vikAlaka,prA. viAlaa) sAMja pachInuM bhojana vAMjha, (0NI) strI. (saM. vaMdhyA, mA, vaMjhA) saMtati na thatI -vALuM vi. (saM. pAlaka, prA. vAlaa) "-nA saMbaMdhanuM', hoya tevI strI; vaMdhyA (2) vAMjhiyApaNuM -nI mAlikInuM, -nA dhaMdhAnuM vagere arthomAM nAmane vAMjhaNuM vi. saM. vaMdhya, prA.vaMjha) vAMjhiyuM, jene kadI saMtAna aMte (udA. dUdhavALuM; dahIMvALuM) rioga na thayuM hoya tevuM (2) jene phaLa na Ave tevuM vALo chuM. ('vALa' uparathI) dhAtuno lAMbo tAra (2) eka vAMjhiyAbAruM na. vAMjhiyAnuM binavArasI (2) ekano eka; vALo chuM. (saM. vAlaka, prA. vAlae) eka prakAranAM sugaMdhI chokaro [vAMjhiyApaNAnI khoDa mULiyAM; khasanAM mULiyAM; uzIra mitra vAMjhiyAmaheNuM na. saMtAna na ja thayAM hovAnuM maheNuM; vALo chuM. jherano utAra (2) mUkelA maMtrane pAcho vALavAno vAMjhiyuM vi. saMtati na thatI hoya tevuM; vAMjhANuM (2) phaLa vAMka chuM. (vAMkuM uparathI) aparAdha; khAmI; doSa (2) ke lAbha na thato hoya tevuM vakratA; rAMTa (3) strIonuM hAthanuM eka ghareNuM vAMTa . (saM. vaTu parathI) hisso; bhAga TuikaDo vAMkaguno chuM. bhUlacUka (2) aparAdha; guno vAMTo pu. vAMTa; hisso (2) garAsa ke naravAnI jamInano vAMkaDiyuM vi. vAMkuM (lAlityAvAcaka) vAMDhI vi., strI. paraNyA vinAnI strI vAra:* For Private and Personal Use Only
Page #758
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vAMDho 4 1 [vikRta vAMDho chuM. (saM. vaMTa, de. vaMTha = apariNIta) kanyA na vikaraNa puM. (saM.) saMskRtanA eka gaNanA dhAtune bIjA maLavAthI kuMvAro rahelo gaNanA dhAtuthI judo pADanAra pratyaya vAMdara chuM. (saM. vAnara) vAMdaruM vAnaraveDA vikaraNa vi. (saM.) indriya vinAnuM vAMdara(rA)veDA pu.ba.va. vAMdarA jevI ceSTAo karavI te; vikarAla (saM.) (-La) vi. DarAmaNuM; bhayAnaka bhISaNa vAMdarI strI, vAMdarAnI mAdA mAMnuM eka prANI vikarNa vi. kAna vinAnuM (2) khUNA khAMca vinAnuM (3) vAMdaruM na. vAnara - mANasa jevuM paNa pUMchaDIvALuM kALA . corasanAM be sAmasAmAM koNabiMdune joDanArI sIdhI vAMdaro paM. (saM. vAnara, prA. vannara, vANara) nara - vAnara; lITI; "gonala' (ga.) [vividha karma (2) cAMpa; ghoDo (3) tALAno khIlo; ulALo (4) vikarma na. (saM.) niSiddha ke kharAba karma, durAcaraNa (2) eka prakAranuM dArUkhAnuM (5) bhAra upADavAnuM eka yaMtra vikarSaNa na. (saM.) ('AkarSaNa'thI UlaTuM) pAchuM kheMcavuM vAMdavuM sakri. (saM. vaMdane, prA. vaMdaI) vaMdavuM; namana karavuM ke dhakelavuM te; 'ripaljhana' vikala (saM.) (-La) vi. vihvaLa; vyAkuLa (2) zakti vAMdo pu. vaMdo (2) thaDa ke vALamAMthI phaTato nakAmo phaNago vinAnuM asamartha (3) apUrNa (4) paM. vikalA; vAMdhAkhora(-riyuM) (phA.) vi. vAMdhA vacakA kADhyA karanAruM kaLAno sAThamo bhAga ti; vighaTana vAMdho 5. (saM. bAdhaka) harata; aDacaNa (2) virodha; vikalana na. (saM.) (saMkalanathI UlaTuM) chUTuM pADI nAkhavuM jhaghaDo; takarAra kei virodhanuM kAraNa vikalA strI, (saM.) kaLAno sAThamo bhAga; kSaNathI paNa vAMdhovacako 5. bhUlacUka khoDakhAMpaNa (2) kaMI ne kaMI chidra thoDo vakhata (2) eka aMzano 3600mo bhAga (ga.) vAMphaLa vi. vAyala (2) phogaTa; mAla vagaranuM (3) viveka vikalAMga vi. zarIre khoDavALuM; apaMga vinA bole ke vAvare tevuM vikalpa chuM. (sa) tarkavitarka (ra) cAlI zake tevI ghaNI vAMsa puM. (saM.vaMza, prA. vaMsa) eka jhADa (2) teno soTo vastuomAMthI game te eka levAnI chUTa hovI te; tevI (3) valoNAno ravaiyo (4) sAtaATha hAtha jeTaluM mApa vastu (vyA.) (3) aicchika viSaya vAMsakapUra ne, polA vAMsamAMthI nIkaLatA kapUra jevo eka vikalpanA strI. (saM.) viparIta ke viruddha ke vizeSa kalpanA padArtha; vaMzalocana vikalpa ki.vi. vikalpa tarIke; vikalpamAM [thavuM vAMsakUda zrI. (ko) 5. sthitisthApaka vAMsa dvArA nizcita vikasavuM a.kri. (saM. vikalsa) khIlavuM; UghaDavuM; praphullita | UMcAI prApta karavAnI eka spardhA: 'pola-vaoNlTa' vikasAvavuM sakri. 'vikasavuMnuM preraka vAMsaDo . polA vAMsano soTo vikasAvuM aki. "vikasavuMnuM bhAve vAMsaphoDo chuM. vAMsanA chAbaDAM vagere banAvanAro vikasita vi. (saM.) khIleluM; vikAsa pAmeluM vAMsalaDI strI, vAMsaLI; baMsI (lAlityavAcaka) vikaLa vi. (saM. vikala) juo 'vikala' vAMsalI strI. nAnI vAMsalo vikaLA strI, juo 'vikalA" miAnasika bagADa vAMsalo chuM. (saM. vAzI, prA. vAMsa) vAMsanA (have vikAra chuM. (saM.) pheraphAra; parivartana (2) zArIrika ke lAkaDAnA) hAthAvALuM lAkaDAM cholavAnuM sutArI ojAra vikAra vi. vikAra ke pheraphAra karanAruM vAMsaLI strI,(saM.vaMzI, prA.vaMsI) baMsI; phUMkIne vagADavAnuM vikAravaza vi. vikArane vaza thayeluM naLI jevuM eka vAgha (2) rUpiyA bharavAnI sAMkaDI vikArI vi. (sa) vikArane uttejita karanAruM vistAra lAMbI kothaLI (bahAra nIkaLatAM je keDe baMdhAtI.) vikAsa paM. (saM) khIlavuM te (2) utkrAMti (3) phelAva: vAMsI strI, cokhAnI eka jAta vikAsapatra puM. (saM.) eka prakAranuM bacatapatra (2) rASTrIya vAMsI strI. (saM. vaMzikA, prA. vaMsiA) dAtaraDA jevuM vikAsa bacatapatra hathiyAra besADeluM phaLo toDavAnuM lAMbA vAMsanuM sAdhana vikAsavAda muM. utkrAMtivAda; jagatanA padArthonuM utkramaNa vAMse nA. ("vAMso' parathI) pUMThe; pachavADe; pAchaLa thayA kare che e prakArano mata-siddhAMta vAMso khuM. (saM. vaMza = karoDa parathI) baraDo; pITha vikAsazIla vi. vikAsa pAmatuM; vikasI raheluM; vikAsa vi upa. (saM.) judAI, virodha ke UlaTApaNuM batAve karavAnA svabhAvavALuM (viyoga); puSkaLapaNa ke vizeSatA batAve (vinAza) vikiraNa naM. (saM.) vikharevuM te (2) garamI ke prakAzanAM (2) bahuvrIhi samAsamAM 'vagaranuM evA arthamAM kiraNonuM pheMkAvuM te; reDiyezana' Avato upasarga (vimukha) vikIrNa vi (saM.) vIkharAyeluM; patharAyeluM (2) veravikhera vikaTa vi.(saM.) muzkela (2) durgama (3) vikarALa; bhISaNa vikRta vi. (saM.) vikAra pAmeluM; vikAravALuM (2) baMgaDI vikaraNa na. (saM.) juduM pADavuM te gayeluM (3) beDoLa For Private and Personal Use Only
Page #759
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vikRti 4 2 [vicArasvAtaMtrya vikRti vi (saM.) vikAra tinI cakalIo te toDIphoDI nAkhavuM te nAkhavuM te vikeTa strI. (I.) krikeTanI ramatanI traNa dAMDIo ane vighaTTana na. (saM.) (nA) strI. vighaTana (2) toDIphoDI vikeTakIpara . (.) vikeTanA sthAnane sAcavanAra khelADI vighAta puM. (saM.) AghAta; prahAra (2) saMhAra; nAza (3) vikendrita vi. (saM.) kendrathI dUra ke mokaLuM; "DisenTralAijhUDa' aDacaNa; vipna vikendrIkaraNa na. (saM.) kendrasthAnamAMthI dUra karavApaNuM vighAtaka vi. nAza karanAruM, saMhAraka vikToriyA strI, (i.) eka jAtanI ghoDAgADa; bagI vighoTI strI, (saM. vigrahavRttikA, prA. viSpaudiA) dara vikrama puM. (saM.) parAkrama; zaurya (2) vikramAditya vIghe AkArAtuM ke bharavAnuM mahesUla vikrama saMvata muM. vikrama rAjAthI cAlelo saMvatsara (TUMkamAM vighna na. (saM.) harakata; naDatara (2) saMkaTa; muzkelI vi.saM.). prisiddha rAjA vinakartA vi. (2) paM. vipna karanAra kiranAruM, IrSAkhora vikramAditya paM. (saM.) ujjanano mAlava gaNarAjyano eka vibasaMtoSI vi. vina karavAmAM rAjI thanAruM (2) IrSA vikraya chuM. (saM) vecANa (2) vakaro vicakSaNa vi. (saM.) catura; buddhimAna (2) cAlAka vikrAMta vi. (saM.) parAkramI (2) vikarALa; DarAmaNuM vicaraNa na. (saM.) vicaravuM te; bhramaNa karavuM te karavo vikriyA strI. (saM.) pheraphAra; vikAra vicaravuM a.kri. (saM. vica) javuM; Amatema pharavuM; pravAsa vikretA yuM. (saM.) vecanAra; vepArI khiNAyeluM vicalana na. (saM.) pAdapruti; mArgazruti (2) khasavuM e vikSata vi. (saM.) ghavAyeluM; haNAyeluM (2) pIDita (3) (3) vakrIbhavana (4) halanacalana karavuM te (5) vikSipta vi. (muM) vikSepa pAmeluM; aDacaNa pAmeluM viSayAMtara khisI gayeluM vikSubdha vi. () vikSobha pAmeluM; khaLabhaLI UTheluM vicala(-La), vicalita vi. (saM.) asthira; hAlatuM (2) vikSepa puM. (saM.) aDacaNa (2) asthiratA (3) mUMjhavaNa vicAra chuM. (saM.) manathI ciMtavavuM te; manana karavuM te (2) (4) vAra; vilaba abhiprAya (3) udeza; Azaya (4) kalpanA; manasUbo vikSobha paM. khaLabhaLATa; kSobha (5) nizcaya (6) viveka, maryAdA (7) pariNAmano vikha na. (saM. viSa) jhera; viSa; vakha khyAla (8) ciMtA kihyuM; zANuM vikhavAda puM. jhera pedA thAya tevI bolacAla, takarAra, kajiyo vicAraka vi. (saM.) vicAra karanAruM; ciMtanazIla (2) vikhaMDana na. (saM.) TukaDe TukaDA karavA te vicAragrasta vi. (saM.) UMDA vicAramAM paDeluM-lIna; vikhANa strI. na. vakhANa vicAramagna vikhUTuM vi. (saM vizudyate, prA vichuI = vachUTavuM vicAraNA strI. (saM.) vicAra karavo ke karAyelo te uparathIjuduM; sAthamAMthI chUTuM paDI gayeluM vicAraNIya vi. (saM.) vicAravA mATenuM ke vicAravA yogya vikhe nA. (saM. viSaye uparathI jUnI gujarAtImAM viSaI- (2) ciMtya vicAra karavAmAM thatI bhUla viSe) vize; aMdara hioya tene chUTuM karI nAkhavuM; veravuM vicAradoSa chuM. vicArapaddhati ke tenI saraNIno doSa; vikheravuM sakri. (saM. viSpharayati, prA. vikhera) bheguM vicArapUrvaka kri.vi. vicAra karIne (2) vivekapUrvaka vikherAvavuM sakri. vikheravuM'nuM preraka vicAramagna vi. (saM.) vicAramAM DUbI gayeluM, vicAramAM vikherAvuM akri. "vikheravuMnuM karmaNi tallIna vikhyAta vi. (saM.) jANItuM; prasiddha; nAmI vicAra(vaMta, 0vAna) vi. vicAra karanAruM; vicAravALuM vikhyAti strI. (saM.) prasiddhi; prakhyAti vicAravAyuM che. manamAM vicAro AvyA karavA te vigaThana na. (saM.) saMgaThanathI UlaTuM te; vighaTana vicAravinimaya 5. vicAronI Apale vigata vi. (saM.) gata; atIta (2) mRta; maraNa pAmeluM vicAravuM sakri. vicAra karavo; (2) dhAravuM; kalpavuM (3) vigata strI. (saM. vyakti dvArA) bInA; bAbata; hakIkata carcavuM; pUchavuM; tapAsavuM vigati strI. (saM.) adhogati; avagati vicArazakti strI. (saM.) vicAravAnI zakti vigate (-tavAra) kri.vi. dareka vigata sAthe; vistArapUrvaka vicArazIla vi. (saM.) vicAra kare evuM vicAravaMta vicalita vi. (saM.) pIgaLI gayeluM (2) tadana pAkI gayeluM vicArazUnya vi. (saM.) vicAra vinAnuM, avicArI (2) viguNa vi. (saM.) guNarahita; nirguNa (2) viruddha manamAM gUMcavAyeluM; mUMjhAyeluM [kramabaddhatA vagere guNavALuM aivayavo chUTA pADavA te vicArasaraNi (-NI) strI. vicAranI saraNI, tenI paddhati, vigraha pR. (saM.) yuddha; saMgrAma (2) zarIra (3) samAsanA vicArasRSTi strI, vyaktinA samagra vicArono samUha vigraharekhA strI. (saM.) laghurekhA (-) AvuM virAmacihna vicArasvAtaMtrya na. (saM.) vicAra darzAvavAnI-karavA vighaTana na. (saM.) chUTuM pADavuM te; pRthakkaraNa karavuM te (2) kahevAnI ke phelAvavAnI svataMtratA For Private and Personal Use Only
Page #760
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vici] vici strI. (saM.) mojuM; taraMga [acokkasapaNuM vicikitsA strI. (saM.) saMdeha; zaMkA (2) bhUla (3) vicitra vi. (saM.) tarehavAra; vilakSaNa (2) adbhuta; navAI pamADatuM vicitratA strI. vilakSaNatA; vicitrapaNuM vicI strI. (saM.) vici; mojuM 683 vicchinna vi.(saM.) viccheda pAmeluM; chedAI gayeluM; alaga visphurita vi. (saM.) chAMTeluM (2) kharaDeluM; lIMpeluM [nAza viccheda puM. (saM.) kApa; cheda (2) vibhAga (3) viyoga; vichaLAmaNa na. vIchaLeluM pANI; vIMchaLAmaNa vichaLAvavuM sa.kri. 'vIchaLavuM'nuM preraka vichoha chuM. (saM. vikSobha) viyoga; judAI; viccheda [ta vijakAro huM. vijakAvavuM te; padArthamAM vIjaLI pedA thAya vijakAvavuM sa.kri . vIjaLIno camakAro karavo (2) vIjaLI bharavI; 'cArja' vijana vi. (saM) mANasanI avara javara vinAnuM; ekAMta; verAna (2) na. verAna jagA; ekAMta jagA vijanita vi. (saM.) janma pAmeluM (2) utpanna thayeluM vijaya puM. (saM) phateha; jIta; jaya vijayaDaMko puM. vijaya sUcavato DaMko-avAja vijaya, (0patAkA) strI. (vAvaTo) puM. (saM.) vijayasUcaka vAvaTo ke jhaMDo vijayapadma puM. (saM.) vijayacihna; 'TraoNphI' vijayayAtrAstrI,vijayanI ujavaNInI yAtrA [jayastaMbha vijayastaMbha puM. vijayanI yAdagIrI mATeUbhokarelo staMbha; vijayA strI. (saM.) durgA; pArvatI (2) bhAMga vijyAdazamI strI. (saM.) dazerA; Aso suda dasama vijayI vi. (saM.) phatehamaMda; vijetA vijAti strI. (saM.) bhinna jAti; bhinnapaNuM (2) bhinna prakAra (3) bhinna varga [ka prakAranuM vijAtIya vi. (saM.) bIjI jAtanuM (2) bhinna jAti, varNa vijigISA strI. (saM.) jItavAnI icchA; jayecchA vijetA puM. (saM) vijaya meLavanAra; jItanAra vijoga kuM. viyoga; chUTuM paDavuM te (2) viraha vijogaNa(-NI) vi., strI. viyogI strI; virahiNI vijogI(-giyuM) vi. viyogI; virahI; chUTuM paDeluM vijJapti strI. (saM.) vinaMtI; araja; vijJApanA (2) jAherakhabara vijJAta vi. (saM.) sArI rIte jANeluM vijJAna na. (saM.) savizeSa jJAna; zAstrIya jJAna; 'sAyansa' (2) anubhavajJAna (3) brahmajJAna; tattvajJAna vijJAnakathA strI. (saM.) vijJAna ane TekanaoNlaoNjIno samanvaya sAdhatuM kathAsAhityanuM eka svarUpa; 'sAyansaphiksana' [vitala(-La) vijJAnazAstrI puM. vijJAnI; vaijJAnika; sAyanTisTa' vijJAnI chuM. savizeSa jJAna dharAvanAra; vaijJAnika; vijJAnavettA; 'sAyanTisTa' vijJApaka vi. (saM.) jAhera karanAruM; mAhitI ApanA (pustaka ke copAniyuM) (2) jAherAta ApanAra vijJApana na. (-nA) strI. nivedana; vinaMtI (2) jAherAta vijhana na. (IM.) darzana; dRSTi vijhA(-sA) puM. (IM.) videza javAnI paravAnagI; pravAsaparavAnagI; dezapraveza-paravAnagI vijhiTa strI. (i.) (dAkta2, vaida) daradIne ghera mulAkAte javuM te (2) mulAkAta [mahenatANuM vijhiTa phI strI. (IM.) dAktaranuM mulAkAta ApyA badalanuM vijhiTara puM. (IM.) mulAkAte AvanAra ke janAra; mulAkAtI vijhiTiMga kArDa na. (IM.) mulAkAta karavA mATe, jANa karavA mATenI chApelI ciThThI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir viTa puM. vezyAno anucara; bhaDavo (2) nATakamAM nAyakanAyikAno vidUSaka jevo sAthI viTa na. (IM.) buddhicAturya; narmavRtti; camatkRtipUrNa hAsya upajAve evI buddhi viTapa puM. (saM.) DALI (2) DALImAMthI nIkaLato phaNago viTaMbaNA strI. (saM. viDaMbanA) duHkha; saMtApa; muzkelI (2) mAthAkUTa; mAthAphoDa [prajIvaka viTAmina na. (IM.) khorAkamAM hotuM eka prANIdAyI tattva; viTo puM. (IM.) koI vAta ke vicAra ke nirNayane nakAravAno haka; nakAraka viThThala, (nAtha) juo 'viThThala' viThobA puM.ba.va. (saM. viSNu, prA. vijhu dvArA marAThI) paMDharapura maMdiramAMnA pAMDuraMga viThThalanAtha - viSNu viThThala, (nAtha) puM. (saM. viSNu, prA. viThTha+la) zrIkRSNa; viSNu viDaMbana na., (-nA) strI. (saM.) anukaraNa (2) upahAsa; mazkarI (3) chaLa (4) muzkelI; pIDA viNa nA. (saM. vinA, prA. viNA) vinA; sivAya; vagara viNAmaNI strI., (-g) na. anAjamAMthI vINI kADhelo nakAmo bhAga (2) vINavAnI majUrI viNAvavuM sa.kri. 'vINavuM'nuM preraka viNAvuM a.kri. 'vINavuM'nuM karmaNi vita na. (saM. vitta) vitta; dhana [kAmadeva; anaMga vitanu vi. (saM.) azarIrI; tana-zarIra vinAnuM (2) puM. vitatha vi. (saM) asatya; mithyA [dAna vitaraNa na. (saM.) vaheMcaNI; 'DisTribyuzana' (2) arpaNa; vitarka puM. (saM) eka tarka pachIno bIjo tarka (2) saMdeha; zaMkA (3) tarkavitarka; vividha tarka vitala (saM.) (-La) na. sAta pAtALamAMnuM bIjuM For Private and Personal Use Only
Page #761
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vitaMDA, (0vAda) 7 44 vidroha vitaMDA strI. (0vAda) puM. (saM.) khoTo bakavAda; nakAmI vidhamAna vi. (saM.) hayAta; vartamAna (2) hAjara mAthAjhIMka (2) potAno pakSa ja na hoya ane mAtra vidyA strI. (saM.) jJAna (2) tenuM zAstra ke kaLA sAmA pakSanuM khaMDana ja karyA karavuM te (tarka.) (samAjavighA) (3) vijJAna; "sAyansa (4) vidyA; vitADavuM sakri. ('vItavuM'nuM preraka) duHkha devuM; pajavavuM (2) saravALA ke guNAkAramAM ekama dazaka vagere koI eka pasAra karavuM (divasa) taMbu sthAnanA saravALA ke guNAkAranI AvelI rakamamAMthI vitAna puM, na. (saM.) caMdaravo; chata (2) maMDapa (3) ekamano AMkaDo rAkhI bAkInA sthAnanA aMka vitAvavuM sakri. vitADavuM; pasAra karavuM tattva AgaLanA sthAnanI rakamamAM uttarottara umeravAmAM vitta na (saM.) dravya; dhana (2) zakti; baLa (3) sAra; Ave che te (5) jIva ane bahmanA abhedane viSaya viziNA strI. (saM.) dravyAdi meLavavAnI AkAMkSA-icchA karanArI cittanI vRtti -vida vi. (saM.) samAsamAM uttarapada tarIke Avato vidyAguru chuM. vidyA zIkhavanAra guru; zikSaka; 'prophesara" jANanAra' artha batAve che. (kalAvida) vidyAdAna na. (saM.) vidyAnuM dAna; bhaNAvavAnuM badalA vidagdha vi. (saM.) sArI rIte baLI gayeluM (2) catura; vinAnuM kAma hoziyAra (3) vidvAna vidyAdhara chuM. (saM.) eka devayonino deva (2) vidvAna vidagdhatA strI. (saM.) vidagdha hovApaNuM; viddhatA vidyAdharI strI. (saM.) vidyAdharavarganI strI vidarbha . (saM.) madhyapradezamAMno eka deza; Ajano varADa vidyAdhAmana. (saM.) vidyAnuM dhAma vidyAmeLavavAnuM sthAnake vidAya vi. vaLAveluM; mokaleluM (2) strI chUTA paDavuM te; (moTuM)mathaka; zALA; pAThazALA koleja ke yunivarsiTI javAnI chUTa vighAdhikArI muM. keLavaNIkhAtAno uparI adhikArI vidAyagIrI strI. rajA ApavI te; vaLAvavuM te vidyAdhyayana na. (saM.) vidyAbhyAsa; vidyA bhaNavI te vidAraka chuM. (saM.) vidAraNa karanAra; cIrI nAkhanAra vidyApITha strI, na. vidyAnuM dhAma; "yunivarsiTI vidAraNa na. (4) vidAravuM te () cIrI nAkhavuM e; vidyAbhyAsa puM. (saM.) bhaNatara; keLavaNI | mArI nAkhavuM e bhiAgI nAkhavuM vidyArthinI strI, vidyA bhaNanAra chokarI; chAtrA vidAravuM sakri. (saM. vida) cIravuM; kakaDA karI nAkhavA (2) vidyArthI chuM. (saM. vidyArthina) vidyA bhaNanAra chokaro: chAtra vidArita vi. (saM.) cIreluM; nAza pamADeluM vidyArthI-rthi)bhavana na. (saM.) chAtrAlaya vidita vi. (saM.) jANamAM AveluM; jaNAyeluM; jANItuM vidyAlaya na. (saM.) zALA; pAThazALA vidIrNa vi. (saM.) vidArita; cirAyeluM (2) marI gayeluM vidyAvAna vi. (saM.) vidyAvaMta; vidvAna (2) zikSita vidura puM. (saM.) dhRtarASTra tathA pAMDano nAno bhAI vidyAvyAsaMga kuM. (saM.) bhaNavAnI prabaLa Asakti viduSI vi., strI. (saM.) paMDitA; vidvAna strI vidyAzAkhA strI. (saM.) vidyAlayanI je-te jJAnanI zAkhA; vidUra vi. (saM.) khUba-atyaMta dUra mitra "phekalTI' vidUSaka pu () mazkaro; raMgalo (2) nATakamAM nAyakano vidyAsAgara chuM. (saM.) vidyAno sAgara; mahApaMDita vidUSakapaNuM na. (saM.) maccharApaNuM; raMgalAveDA vidhuta strI. (saM.) AkAzI vIjaLI (2) yAMtrika vIjaLI vidUSayana na. dUSita karavuM ke bagADavuM te vidyutapravAha paM. (saM.) vIjaLIno pravAha vidRSTi strI. (saM.) vikArI ke khoTI daSTi; kudaSTi vidhutavAhaka vi. (saM.) jemAMthI vIjaLInuM vahana thaI zake videza . (saM.) paradeza; bIjo mulaka-deza tevuM (2) 5. vIjaLInuM vahana karanAra videzagamana na. (saM.) videzamAM javuM te; "emigrezana vidyutavegI vi. vIjaLInA vegavALuM, ati tvarita videzI vi. (2) . () paradezI; bIjA dezanuM rahevAsI vidyutazakti strI. (saM.) vIjaLI ke tenI zakti ke baLa videzIya vi. (saM.) paradezI (2) paradezathI AveluM vidyottejaka vi. (saM.) vidyAne uttejana ApavuM te videha, (-hI) vi. (saM.) azarIrI (2) vigata maraNa vidyopArjana na. (saM.) vidyA meLavavI te - bhaNavuM te pAmeluM (3) kevalya pAmeluM, mAyApAzathI mukta thayeluM, vivopAsanA vi. (saM.) vidyAnI upAsanA; bhaktipUrvaka jIvamukta (4) pu. janakarAjAnuM rAjaya vidyAbhyAsa karavo te videhamukti strI. maraNa bAda prApta thatI mukti ("jIvana- vidhuDhegI vi. vIjaLInA vegavALuM; ati tvarita rikhA muktithI UlaTa) vidyutavallatA, lekhA) strI. (saM.) vIjaLInI vAMkIcUMkI videhI vi. avasAna pAmeluM (2) jIvanamukta vidgama na. (saM.) paravALuM (2) kUMpaLa; phaNago videhI vi. (saM.) azarIrI (2) videhamAM rahenAruM vidrupa vi. virUpa; kadarUpuM, badasUrata viddha vi. (saM.) vIMdhAyeluM (2) vaparAyeluM vidroha pu. baLavo; sAme thavuM te; baMDa For Private and Personal Use Only
Page #762
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vidrohI) 45 [vinodinI vidrohI vi. baLavo karanAra (2) bora vidhyasta vi. (sa) nAza pAmeluM vidvajana 5. (saM.) vidvAna mANasa; paMDita vidhvaMsa chuM. (sa) nAza (2) nikaMdana vidvatA strI. (saM.) paMDitAI; jJAna vina nA. (saM. vinA) viNa; vinA viddhabhogya vi. (saM.) vidvAnone ja rasa paDe evuM vinata vi. (saM.) namra (2) namI gayeluM vidvAna vi. (saM.) jJAnavAna; paMDita; jJAnI vinati strI. (saM.) vinaMti; vinaMtI (2) namratA viSa paM. (saM.) zatrutA (2) bhAre adekhAI; ISa vinamra vi. (saM.) vizeSa namra [ke teno paMtha (bauddha) vidveSI vi. (saM.) vidveSavALuM; zatrutAnI bhAvanAvALuM vinaya puM. (saM.) namratA (2) sabhyatA (2) AcAra dharma -vidha vi. (saM.) (samAsane aMte) rItanuM (udA. bahuvidha) vinayana na. (saM.) gANitika nahIM paraMtu buddhigamya vidharmI vi. (saM.) virodhI ke bhinna dharmavALuM viSayone lagatI vidyA; "ArTsa vidhavA strI. (saM. vidhu = ekalA thaI javuM parathI) jeno vinayI (yazIla) vi. (saM.) vinayavALuM; vivekI pati marI gayo hoya tevI strI vinayazIlatA (saM.) vinayitA (sa) strI. vinayIpaNuM vidhavAvivAha !. (saM.) vidhavAnuM punarlagna vinavaNI strI vInavavaMte keapIla(2) AjIjI; kAlAvAlA vidhavidha vi. bahu prakAranuM; vividha-anekavidha vinazvara vi. (saM.) tadana nazvara: kSaNabhaMgura vidhA strI. (saM.) prakAra; rIta [(3) strI. vidhAtrI vinaSTa strI. nAza pAmeluM (2) bhraSTa (3) phanAphAtiyA vidhAtA ! (saM) sRSTi utpanna karanAra brahmA (2) paramAtmA vinaMti(-tI) strI. (saM. vijJaptikA, prA. vivAriA) vidhAtrI strI, prArabdhanI adhiSThAtrI devI; chaThThInA lekha vinati; vinavaNI; arajI; AjIjI lakhanAra devI [(4) sevA (5) upAya vinaMti(-tI)patra na. vinaMtI karato patra ke lakhANa vidhAna na. (saM.) vidhi; rIta (2) zAstrAjJA (3) kriyA vinA nA. (saM.) sivAya; vagara vidhAnasabhA strI. kAyadA ghaDanArI sabhA; 'lejisleTiva vinAnuM vi. vagaranuM; rahita; vihoNuM esembalI' [(3) racanAra; ghaDanAra vinAyaka puM. (saM.) gaNapati; gaNeza vidhAyaka vi. (saM.) racanAtmaka (2) puM. vyavasthA karanAra vinAza puM. (saM.) bhAre khAnAkharAbI, moTo nAza vidhi puM. (saM) brahmA (2) bhAgyadevatA (3) paM., strI. vinAzaka, (02), (-kArI) vi. vinAza karanAra samaya kriyA (4) kriyAno krama ke paddhati (5) zAstrajJA (6) vinAzakAla (saM.), (-La) vinAza thavAno ke maraNano saMskArakArya vinAzikA strI, loDhAnA bakhtaravALe eka laDAyaka jahAja, vidhiniSedha chuM. amuka karavA na karavA mATenI zAstrajJA "DisTroyara [karanAruM (2) nAza pAme tevuM; nazvara vidhipUrvaka (saM.) vidhisara (saM.) kri.vi. vidhi pramANe; vinAzinI vi., strI. vinAzI vi. (saM. vinAzi) nAza niyamasara vinipAta . saM) avanati; paDatI; patana vidhirUpa vi. (saM.) amuka karavAnI AjJAvALuM; AjJArUpa vinimaya puM. (saM.) adalAbadalo; pherabadalo (2) vaTAva vidhivakratA strI. (saM.) deva ke paristhitinI dekhItI viniyama puM. (saM.) vizeSa niyama; niyamana karanAra; - viparItatA [gata rivAja pramANe regyulezana vidhivat ki.vi. (saM.) cokkasa rIta pramANe (2) paraMparA- viniyamana na. (saM.) vizeSa prakAranuM niyaMtraNa vidhivighaTana na. (saM.) zAstramAM jaNAvyA pramANenA viniyoga puM. (saM.) upayoga; prayoga - kriyAkAMDa, karmakAMDa viniveza puM. (saM.) goThavaNI (2) praveza[kheMcI levI te vidhu puM. (saM.) caMdramA; sudhAkara viniveza 5. (hi.) mUDIrokANamAM ghaTADo (2) mUDI pAchI vidhura puM. (saM. vidhu = ekalA thaI javuM + "ura' pratyaya) vinIta vi. (saM.) saumya; vivekI (2) suzikSita (3) jenI patnI marI gaI hoya evo puruSa narama pakSanuM; "libarala" (4) hAiskUla ke vinayavidheyavi. (saM) karavA yogya (2) adhIna; AjJAdhAraka (3) maMdirano abhyAsakrama pAra karI gayeluM na. vAkyamAM udezane vize je kaMI kahevAyuM hoya te vinItapa paM. baMdhAraNIya mArge rAjakIya sudhArAo mATe vidheyaka vi. (saM.) (adhiniyamano) kharaDo; musado (2) pravRtti calAvavAmAM mAnato "libarala" ke "maoNDareTa' pakSa vidhAnasabhAmAM rajU thato kAyadArUpa kharaDo; 'bila' vinegara puM, na. (i.) zarabata (2) athANAM jevI cIjo vidheyAtmaka vi. (saM.) vidheyarUpa; vidhAnavALuM, "paoNjhiTiva' bagaDatI aTakAvatuM eka drAvaNa; sarako vidheyavardhaka vi. vidheyanA arthamAM vadhAro karanAruM (2) na. vinoda paM. (saM.) moja; AnaMda (2) mazkarI; TIkhaLa; tevuM pada (vyA.) [artha batAvatuM kriyApadanuM rUpa majAka (3) nirdoSa hAsya; hyumara" (4) hAsyano bhAva vidhyartha 5. (saM.) zAstrAjJA, preraNA, upadeza; pharajano vinodinI vi., strI AnaMdI; mojIlI; TIkhaLI For Private and Personal Use Only
Page #763
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vinodI 4 6 [vibheda vinodIvi. saM. vinodina) vinoda karanAruM ke karI zake evuM vibodha vi. (saM.) jANavuM te (2) bhAnamAM AvavuM te (3) vinyAsa puM. (saM.) goThavaNa (2) mUkavuM te jJAna vipakSa vi. (saM.) sAmA pakSanuM; virodhI pakSanuM (2) paM. vibhakta vi. (saM.) vibhAga kareluM (2) chUTuM paDeluM ke pADeluM ; sAmAvALiyo; duzamana vibhakti strI. (saM.) nAmano kriyA sAthe saMbaMdha dekhADanAra vipakSI(01) puM. (saM.) viruddha pakSanuM; virodhI pratyaya (vyA.) (2) vibhaktatA; vibhakta hevuM ke thavuM ? vipata (-tti) strI. duHkha; Aphata (2) muzkelI; aDacaNa ( [(3) aizvarya vipatha puM. (saM.) kumArga; avaLo rasto vibhava chuM. (saM.) vaibhava; jAhojalAlI (2) dhanadolata vipathagAmI vi. (2) . kumArge janAra; durAcaraNI; vibhaMjana na. (saM.) vibhakta thavuM te (2) cUro thaI javuM te avaLe raste janAra vibhA strI. (saM.) prakAza; teja (2) zobhA (3) kiraNa vipada(-dA) strI. (saM.) vipatti, Apatti; Aphata vibhAkara paM. (saM.) sUrya prabhAkara viparIta vi. (saM.) UlaTuM; virodhI (2) pratikULa vibhAga 5 (saM.) bhAgano bhAga (2) hisso (3) khAtuM; viparyaya, viparyAsa puM. (saM.) UlaTapUlaTa thaI javuM te (2) "DipArTamenTa' (4) pAMkha; zAkhA; 'viMga mithyAjJAna; hoya tenAthI UlaTuM ja samajavuM te (3) vibhAgavuM sakri. chUTuM pADavuM; alaga karavuM (2) vaheMcavuM garabaDa vibhAgI, (05) vi. vibhAganuM, -ne lagatuM; "Divijhanala' vipala (saM.) (-La) strI. paLano 60mA bhAgano samaya vibhAgIkaraNa na. (saM.) alaga na hoya tene alaga karavA vipazyanA strI. (saM.) vizeSarUpe potAnI jAtane jovI te paNuM; vibhAjana vipAkavuM. (saM.) paripakvatA; paripAka (2) pariNAma; phaLa vibhAjaka vi. (saMI juduM pADanAra; alaga karanAra (2) vipAzA strI. (saM.) AjanI biyAsa nadI bhUmitimAM bhAga karavA vaparAtuM sAdhana; 'DivAiDara vipina na. (saM.) vana; jaMgala; araNaya vibhAjana na. (saM.) bhAga pADavA te; "breka-apa" vipinavihAra chuM. (saM.) vanavihAra vibhAjita vi. (saM.) vibhAgamAM vaheMcAyeluM vipinavihArI vi. vanamAM vihAra karanAruM vibhAjya vi. (saM.) bhAgI zakAya ke bhAgavA jevuM (2) vipula vi. (saM.) vizALa; vistIrNa (2) puSkaLa chUTuM pADI zakAya tevuM vipulatA strI. vizALatA; puSkaLapaNuM vibhAjyatA strI. vibhAjyapaNuM vipra . (saM.) brAhmaNa vibhAva 5. (saM.) sthAyI bhAvane utpana ke udIpta karanAra viprakarma na. (saM.) brAhmaNanAM saMdhyA vagere karma (phATaphUTa sAmagrI, paristhiti vagere [(3) kalpanA viprayoga kuM. (saM.) viyoga: vipralaMbha (2) viccheda, vibhAvana na. (saM.) dhAraNa; "konsepTa (2) avadhAraNa viprayogI vi. (saM.) virahI; viyogI (2) duzmana vibhAvanA strI (saM.) avadhAraNa (2) ciMtana (3) kalpanA vipralabdha vi. (saM.) chetarAyeluM; vaMcita thayeluM (2) vibhAvarI strI. (saM.) rAtri; rAta; rajanI nAsIpAsa thayeluM; nirAza thayeluM vibhAvasa 5. (saM.) sUrya (2) caMdra (3) agni vipralaMbha chuM. (saM.) viyoga; viraha (2) chetarapiMDI vibhinna vi. (saM.) bhinna, pRthaka, alaga pADeluM vipralaMbhita vi. (saM.) vikhUTuM paDeluM (2) chetarAyeluM vibhiSaka vi. (saM.) bhaya utpanna karanAra nAno bhAI vipralaMbhI vi. (saM.) chetaranAruM [ahita vibhISaNavi. (saM.) vikarALa (2) puM. rAvaNano rAmapakSIya vipriya vi. (saM.) aNagamatuM; priya na hoya tevuM (2) vibhISikA strI. bhaya; Dara; dahezata viplava paM. (saM.) baLavo; aMdhAdhUMdhI (2) vipatti (3) vibhuvi (saM.) sarvavyApI; nitya; acala (2) zaktimAna; vinAza(4) DUbI jaInAza pAmavuM te (5) UthalapAthala samartha (3) mahAna; zreSTha (4) paM. prabhu; Izvara viplavakArI(-2) vi. (saM.) viplava karanAruM; baLavo vibhutA strI, (-7) na. (saM.) vibhupaNuM piramezvara karanAruM ['revolyuzanisTa' vibhurAyA pu.ba.va., vibhuvara pu. (saM.) paramAtmA; viplavavAdI vi. baLavo jarUrI che ema mAnanAruM; vibhUti strI. (saM.) saMpatti, aizvarya (2) divya ke alaukti vipharAvavuM sa.ki. "vapharavuM'nuM preraka nirAza zakti (3) yajJanI bhasma (4) sAmarthya, mahattA viphala (saM.) (-La) vi. niSphaLa; phaLarahita (ra) hatAza; vibhUSaNa na. (saM.) AbhUSaNa; alaMkAra; ghareNuM viphala(La)tA strI. niSphaLatA (2) hatAzA, nirAzA vibhUSA strI. (saM.) zaNagAranI sajAvaTa (2) zobhA vibuddha vi. (saM.) jAgeluM; sajAga; jagADeluM (2) hoziyAra vibhUSita vi. (saM.) zaNagAreluM (2) zobhI UTheluM (3) cetI gayeluM vibheda puM. (saM.) juduM pADavuM te (2) bheda; pharaka (3) vibudha pR. (sa.) jJAnI; paMDita (2) deva zatruvaTa; aMTasa For Private and Personal Use Only
Page #764
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vibhedana 40 [[virahI-hita) vibhedana na. (saM.) vibheda pADavAnI kriyA vimugdha vi. (saM.) mohita; ati Asakta (2) brAMta; vibhora vi. vikaLa (2) magna; lIna (3) matta; masta bhramita (3) gabharAyeluM; gabharAI gayeluM vibhrama . (saM.) vilAsayukta eka hAvabhAva (2) saMzaya vimUDha vi. (saM.) mUDha banI gayeluM; jaDa buddhivALuM (3) bhrAMti [rAyeluM (4) vibhrama thayo hoya tevuM vimokSa puM. (saM.) mokSa; vimukti vibhrAMta vi. bhramita thayeluM (2) bhaLatuM; ghUmatuM (3) gabha- vimocana na. prasiddha-jAhera karavuM te; lokArpaNa (2) vizrAMti vi. strI. (saM.) gabharATa (2) gUMcavaNa; vibhrama vimokSaNa; tadana chUTakAro vimasa(-ka) vi. (saM.) udAsa; khinna (2) gabharAyeluM viyata na. (saM.) AkAza; gagana (3) jenA mananuM ThekANuM nathI tevuM viyara chuM. (iM.) nadImAM bAMdhelo ADabaMdha vimarza, (-6) . (saM.) Alocana, samIkSA (2) carcA- viyAvuM a.kri. (saM. vijAyate, prA. viAI) prasava vicAraNA (3) nATya racanAmAM aNadhArI rIte thavo (sAmAnyataH pazune); jaNavAnI kriyA thavI phalaprApti thavAnI aMtima saMdhi; avamarza saMdhi viyukta vi. (saM.) juduM paDeluM; alaga kareluM (2) viyoga vimala (saM.) (-La) vi. nirmaLa; svaccha (2) zuddha; pavitra pAmeluM vimala paM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA viyukti strI. judAI; chUTA thavAnI kriyA (2) viyoga bAvIsamA ane pAMcamA (sarakhAM nAma che.) viyoga pu. (saM.) judA paDavuM te (2) viraha; vimukti vimalanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaro- viyoginI vi. strI. (saM.) virahiNI; vijogaNa mAMnA teramA viyogI vi (saM. viyoginuM) virahI; virayukta vimala(La)tA (saM.) strI. nirmaLatA (2) pavitratA viyojaka vi. (saM.) chUTuM pADanAra (2) bAda karavAnI vimAtA strI. (saM.) sAvakI mA; aparamA rakama-saMkhyA (gA) [bAdabAkI (ga.) vimAna na. (saM.) AkAzamAM pharI zake tevuM vAhana-havAI viyojana na. (saM.) vizleSaNa; chUTuM paDavuM te (2) jahAja (2) devanuM nivAsa-bhavana (jaina) viyojaya vi. chUTuM pADavA yogya; alaga karavA yogya vimAnagati strI. (saM.) UMce taraphanI gati; Urdhvagati virakta vi. (saM.) anurAga ke spRhA vinAnuM (ra) udAsIna vimAna (gRha, ghara,0mathaka)na.vimAnImathaka; eroDrAma virakti strI (saM.) vairAgya; rAga ke Asaktino abhAva vimAnacAlaka paM. (saM.) vimAna calAvanAra "pAilaTa viracita vi. (saM.) racela nimita: nirmANa karela vimAna(nI) chatrI strI. (saM.) vimAnamAMthI nIce kUdIne viraja vi. (saM.) raja vinAnuM (2) svaccha (3) pavitra UtaravA mATenI chatrI; "perezUTa' ["eramela virajA strI. (saM.) dugadivI vimAnaTapAla strI. (saM.) vimAnathI jatI-AvatI TapAla; viraNa (saM.) (vALa) puM. eka sugaMdhIdAra mULa; vIraNa vimAnadaLa na. havAIdaLa; "eraphorsa virata vi. (saM.) virAma pAmeluM; nivRtta thayeluM vimAnamathaka na. juo vimAnagRha virati strI. (saM.) vairAgya, virakti (2) virAma; nivRtti vimAnavADo chuM. (saM.) vimAnane rAkhavAnuM makAna; hengara vitha vi. ratha vinAnuM, rathamAMthI paDI gayeluM [thavuM vimAna-vijJAna na. (saM.) vimAnane lagatuM vijJAna viramavuM a.ki. (saM. virA) aTakavuM; thobhavuM (2) zAMta vimAnavidhAstrI. (saM.) vimAna calAvavAnI vidyA [sevA virala (saM.) (-luM) vi. durlabha (2) AchuM AchuM (3) vimAnasevA strI. (saM.) vimAna dvArA apAtI ke levAtI alpa (4) nirjana (5) ajoDa; aneruM vimAnI vi. vimAnavAnuM ke te saMbaMdhI (2) 5. vimAna virasa vi. (saM.) svAda vinAnuM, besvAda (2) rasa calAvavAnuM jANato mANasa; pAilaTa' vinAnuM, nIrasa (3) viSaNa (4) paM. rasabhaMga vimAnI-mathaka na. vimAnane UDavA UtaravAnuM mathaka ke virasatA strI, nIrasatA; khinnatA; svAdano abhAva sTezana; "eroDrAma viraha 5 (saM.) priyajanano paraspara viyoga (2) viyoga vimArga kuM. (saM.) avaLo rasto; unmArga; kumArga virahAkAvyana. (saM.) viraha upara lakhAyeluMkAvya; "elajI' vimAsaNa strI. vimAsavuM te; pastAvo (2) UMDI ciMtA virahajvara puM. (saM.) virahathI thayelo javara-du:kha thayeluM vimAsavuMa kri. (saM.vimarzayati, prA.vimasia) pastAvuM; virahavyAkula (saM.) (-La) vi.virahAtura, virahathI vyAkuLa pAchaLathI ciMtA karavI (2) vicAravuM; vicAramAM paDavuM virahAgni paM. viraharUpI agni; viyogano prabaLa tApa vimukta vi. (saM) svataMtra; tadana mukta (2) tajeluM; choDeluM virahAtura vi. virahathI vyAkuLa baneluM; virahavyAkuLa vimukti strI. (saM.) tadana chuTakAro; mukti virahiNI vi., strI. (2) strI (saM.) priyanA virahavALIvimukha vi. (saM.) moM pheravI lIdhuM hoya tevuM; parAmukha viyoginI strI viyogI (2) pratikuLa, viruddha thaI beTheluM virahI-hita) vi. (saM.) jene viraha thayo hoya tevuM; For Private and Personal Use Only
Page #765
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir virahI (c) 4 8 [vileja posTa . virahI chuM. (saM. virahinuM) virahavALo puruSa virodhAbhAsI vi. (saM. virodhAbhAsina) dekhAtA virodhaviraMca, (-ci) puM. (saM.) brahmA bhAvavALuM (2) virodhAbhAsavALuM virAga 5. (saM.) vairAgya, virakti virodhI vi. saM. virodhinuM) virodha karanAruM, vairI; zatru virAgiNI vi., strI, virakta strI; vairAgaNa siMnyAsI (2) viruddha; UlaTuM (3) paM. duzmana virAgI vi. (saM. virAginuM) vairAgyayukta (2) paM. sAdhu; vila na. (i.) vasiyatanAmuM mRtyupatra virAja vi. (saM.) rAjA vinAnuM vilakSaNa vi. (sa.) vicitra; adUbhuta; asAdhAraNa virAjamAna vi. (saM.) prakAzamAna (beTheluM ke hAjara e vilakSaNatA strI. vicitratA; asAdhAraNapaNuM arthamAM mAnavAcaka) (2) birAjamAna vilagavuM sakri. vaLagavuM; lAgavuM virAjavuM a.kri. (saM. virAju) prakAzavuM (2) zobhavuM; vilajja vi. (saM.) lajajA vinAnuM, nirlajaja zobhA ApavI (3) birAjavuM vilana 5. (i.) khalanAyaka virAjitavi. (saM.) suzobhita, zobhI UTheluM(2) prakAzita vilapana na. (saM.) vilApa (3) birAjamAna thayeluM paramezvara, paramAtmA vilapavuM a.ki. (saM. vilapu) moTethI raDavuM; vilApa karavo virATa vi. (saM.) moTuM; bhavya; ati vizALa (2) paM. vilaya(na) na. (saM.) ogaLI javuM te (2) garaka thaI virATa kuM. jene tyAM pAMDavo ajJAtavAsa rahyA hatA te javuM te (3) nAzaH laya mANavuM (4) hava masyadezano rAjA; virATarAjA vilasavuMa ki. (saM. vila)jhaLakavuM (2)AnaMda karavo (3) virATadarzana na. (saM.) virATa puruSanuM darzana [brahma vilasita vi. (saM.) jhaLakatuM, camakatuM (2)na.vilAsa;nakharuM virATapuruSa chuM. sarvavyApI AtmA vizvapuruSa (2) akSara vilaMba chuM. (saM.) DhIla; vAra karavI te virAdhanA strI. (saM.) aparAdha karavo te (jaina) vilaMbakArI vi. laMbANa karanAruM 'saspenDeDa" (3) dhImuM virAdhavuM sakri. pIvuM; dUbhavavuM vilaMbita vi. laTatuM (2) vilaMba thayo hoya evuM; virAma paM. (saM.) thobhavuM; aTakavuM te (2) ArAma; vilApa paM. (saM.) rudana; AkaMda; moTethI raDavuM-ravuM te visAmo (3) aMta; avasAna vilAyata strI. na. (a.) vatana (2) turkono asala deza virAmacina. (vAMcatAM) thobhavAnI arthasUcaka nizAnI (3) gorA lokono deza (4) iMgleMDa -virAmavuM e kri. aTakavuM; thobhavuM; baMdha paDavuM; aMta vilAyatI vi. vilAyatanuM ke tyAM baneluM (2) svadezanuM nahi Avavo (2) visAmo levo evuM; paradezI (3) asAdhAraNa; vicitra virAmasthAnana. (saM.) visAmo levAnI jagyA (2) vAkya- vilAvuMa kri. (saMvi+ lI) karamAvuM; karamAI javuM (2) mAM virAma levAnuM arthasUcaka sthAna khuirazIvagere pIgaLavuM (3) nAza pAmavuM (4) vilIna thavuM virAmAsana na. (saM.) virAma levAnuM sAdhana; ArAma- vilAsa pe (saM.) khela; kIDA (2) cenabAjI; mohaka virAva paM. (saM.) avAja; dhvani (2) bUmabarADA (3) hAvabhAva (3) zRMgArakIDA pakSIno kalavara (4) ciciyArI saMpatti; vAraso vilAsapriya vi. (saM.) vilAsanuM zokhIna; vilAsI virAsata strI. mRta vyaktinA uttarAdhikArIne maLatI vilAsitA strI. (saM.) vilAsIpaNuM (2) laherIpaNuM viruddha vi. (saM.) UlaTuM; pratikULa; UMdhuM vilAsinI strI. (saM.) vilAsavALI strI virUpa vi. (saM.) kadarUpuM; baDoLa (2) bhinna rUpavALuM vilAsI vi., pR. (saM. vilasinuM) kAmAsakta; viSayI virecana na. (saM.) julAba; davA laI peTa sApha karavuM te- (2) cenabAjI uDAvanAra; laherI [maraNa pAmeluM reca (2) kalAkRti vizeSa karIne nATaka dvArA bhAvakanI vilIna vi. (saM.) lIna thaI gayeluM (2) laya pAmeluM (3) lAgaNIo, Avego vagerenuM vizodhana ane zamana vilInIkaraNa na. (saM.) vilIna karavuM te; joDI devuM te; karavuM te; "ketharsisa mara jhUiMTavI lIdheluM virodha 5 (saM.) viruddhatA; pratikuLatA; zatruvaTa (2) vilupta vi. (saM.) lupta thaI gayeluM; lopa pAmeluM (2) kajiyo; takarAra (3) e nAmano alaMkAra vilumi strI. (saM.) lupta thavuM te; lopa virodhaka vi. (saM.) virodha karanAruM vilumbavi. (saM.) lobhAyeluM (2) khUba Asakta nikazo virodhadarzaka vi. virodha batAvanAruM vilekhya vi. (saM.) cItaravA jevuM (2) na. citra (3) virodhayAdI strI. (saM.) vAMdhAnI noMdha vileja na. (i.) gAmaDuM virodhavAcaka vi. (saM.) virodha batAvanAruM vileja-polIsa pu. (iM.) gAmaDAmAMno rakSaka sipAI virodhAbhAsa chuM. mAtra dekhIto virodha (2) tevA vilejaposTa strI, (i.) gAmaDAMnI cokI (2) gAmaDAnI varNanavALo eka arthAlaMkAra TapAla For Private and Personal Use Only
Page #766
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vilejaposTamaeNna vilejaposTamaeNna puM. (IM.) gAmaDAMno TapAlI vilepa puM. (0na) na. (saM.) lepa karavo-copaDavuM te (2) lepa karavAno padArtha exe vilokana na. (saM.) jovuM te; tapAsavuM te (2) dRSTi; najara vilokavuM sa.kri . (saM. vilok) bArIkIthI jovuM(2) tapAsavuM vilocana na. (saM.) AMkha; dRSTi (2) jovuM te [ta vilopa,(na) naM. (saM.) lopavuM ke lopAvavuM te (2) maravuM vilobhana na. (saM.) pralobhana; lAlaca viloma vi. (saM.) viparIta; UlaTuM [puruSanovivAhasaMbaMdha vilomalagna na. ucca jJAtinI strI sAthe UtaratI jJAtinA vilola vi. hAlatuM; asthira (2) suMdara (3) vivecana vivakSA strI. (saM.) kahevAnI icchA (2) kahevAno uddeza vivakSita vi. (saM.) kahevA dhAreluM [bhoMyaruM vivara na. (saM.) dara; chidra (2) kotara (3) guphA (4) vivaraNa na. (saM.) spaSTIkaraNa; samajUtI; 'kaoNmenTarI' vivaraNikA stro. (saM.) TUMke TUMke gALe samAcAra ApatI patrikA; 'buleTina' vivarNatA strI. (saM.) phIkAza [paDI gayeluM vivarNa vi. bhinna varNanuM (2) judA raMganuM (3) jhAMkhuM vivarta puM. (saM.) bhrama; mithyAbhAsa (2) cakrAkAra pharavuM te (3) koI eka vastumAMnI bIjIsamAna lAgatI vastunA AropavALI paristhiti (4) kAraNathI viSama sattAe utpanna thatuM kArya [pharavuM te (3) parivartana vivartana na. (saM.) parAvartana (2) paribhramaNa; cakrAkAre vivartavAda puM. (saM.) koI eka vastumAM bIjI samAna lAgatI vastuno bhrama thayA pachI ene satya tarIke mAnI levAno siddhAMta vivartita vi. (saM.) pAchuM phareluM; parivartana pAmeluM (2) macakoDAI gayeluM (3) cakrAkAra pheraveluM vivardhita vi. (saM.) sArI rIte vRddhi pAmeluM vivaza vi. (saM.) parAdhIna; paravaza (2) vyAkuLa; vihvaLa (3) lAcAra; nirupAya vivastra vi. (saM.) lUgaDAM na pahareluM; nAguM vivasvAna puM. (saM.) sUrya vivAda puM. (saM.) carcA (2) jhaghaDo (3) matabheda (4) korTamAM cAlato jhaghaDo ke dAvo (5) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA ekavIsamA vivAdagrasta vi. jhaghaDAmAM paDeluM (2) jene viSe vivAda cAle che tevuM; vivAdita (3) nizcita nahIM evuM vivAdAspada vi. (vivAda + Aspada) vivAdane jemAM sthAna che tevuM vivAdI puM. (saM. vivAdina) vivAda, jhaghaDo ke dAvo karanAra (2) vi. saMvAdI sAthe naLI bhaLato svara; vAdI [vizamavuM vivAha puM. (saM.) vevizALa; sagAI (2) lagna [keprasaMga vivAhavAjana na. vivAha ke tevo dhAmadhUmavALe avasara vivAhita vi. (saM.) jenuM sagapaNa thayuM hoya tevuM (2) [thayu hoya tevI kanyA vivAhitA vi. strI. paraNelI strI (2) jenuM vevizALa vivAhotsava puM. (saM.) vivAhano ke tene lagato utsava; lagna-samAraMbha paraNeluM Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vividiSA strI. (saM.) jANavAnI icchA; jijJAsA vividiSu vi. (saM.) jANavAnI icchAvALuM; jijJAsu vividha vi.(saM.) aneka prakAranuM; bhAtabhAtanuM vividhatA strI. vividha hovApaNuM (2) vaividhya vividhalakSI vi. (saM.) vividha prakAranA lakSa ke hetuvALuM; 'malTiparpajha'[uccAraNa (jema ke vivRta e-oN) vidyuta vi. (saM.) ughADuM; khulluM (2) vistRta (3) pahoLuM vivRti strI. (saM.) bhASya; TIkA; vivaraNa vivRtta vi. (saM.) goLa pharatuM; gabaDatuM; ghUmatuM vivRddha vi. (saM.) khUba ja vadheluM (2) khUba gharaDuM vivRddhi strI. (saM.) vizeSa buddhi; vikAsa viveka yuM. (saM.) kharuMkhoTuM jANavAnI zakti; vivekabuddhi (2) sabhyatA; vinaya [samajabuddhi vivekadRSTi strI. (saM.) viveka karI zake evI dRSTi ke vivekabuddhi strI, sArAsAra chUTo pADavAnI buddhi vivekabhraSTa vi. (saM.) vivekazakti vinAnuM; vivekarahita vivekayukta vi. (saM.) vivekavALuM; vivekI; vinayI vivekazUnya vi. (saM.) viveka vinAnuM; avivekI vivekahIna vi. (saM.) avivekI; vivekazUnya vivekAdhikAra puM. (saM.) vivekabuddhi pramANe sattA vAparavI te; vivekAdhIna sattA (2) potAne yogya lAge tevuM karavAnI sattA vivekAdhIna vi. (saM.) vivekathI thatuM vivekitA strI. (saM.) vivekI hovApaNuM; vinayitA vivekI vi. (saM. viveki) viveka buddhivALuM; samaju; sabhya (2) jJAnI; vicAravAna [samIkSaka vivecaka vi. (2) puM. vivecana, TIkA ke samIkSA karanAra; vivecana na. (saM.) spaSTIkaraNa (2) TIkA; guNadoSa judA pADI batAvavA te [paryeSaNA vivecanA strI. (saM.) vivecana; vivecakanuM kArya; samIkSA; vivecanAtmaka vi. (saM.) vivecanavALuM (2) vivaraNAtmaka vivecita vi. (saM.) vivecana karAyeluM [pAradarzaka vizada vi. (saM.) vistRta; nirmaLa (2) spaSTa; saraLa (3) vizadatA strI, spaSTatA (2) vistAra [spaSTIkaraNa vizadIkaraNa na. (saM.) vistAra karavApaNuM; vistAravALuM vizamavuM akri. (saM. vi+ zam) virAmavuM; zamavuM; zAMta thaI javuM (2) laya pAmavuM (3) maraNa pAmavuM For Private and Personal Use Only
Page #767
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vizastra] vizastra vi. (saM.) zastrahIna; niHzastra vizaMka vi. zaMkA vinAnuM vizAkhA strI., na. (saM.) soLamuM nakSatra vizArada vi. (2) puM. (saM.) nipuNa (2) paMDita; vidvAna vizAla (saM.) (-La) vi. moTuM vistIrNa vizikha vi. (saM.) mAthe zikhA-coTalI nathI tevuM (2) viziSTa vi. (saM.) vizeSatAvALuM; asAdhAraNa; vilakSaNa viziSTatA strI. (-tva) na. vizeSatA; lAkSaNiktA; asA [bANa mAnyatA [rAmAnuje pravartAvelo vedAMtano siddhAMta viziSTAdvaita na. cit ane acit sAthenuM brahmachee prakArano vizIrNa vi. (saM.) bhAMgItUTI gayeluM; jIrNa (2) chinnabhinna thaI gayeluM [svaccha vizuddha vi. (saM.) taddana pavitra; nirdoSa (2) nirmaLa; vizuddhIkaraNa na. (saM.) azuddhane vizuddha karavAnI prakriyA vizuddhi(-ddhatA) strI.(saM.) vizuddha hovApaNuM; nirmaLatA vizRMkhala (saM.) (-La) vi. baMdhana vinAnuM; svataMtra (2) uddhata; kAbU bahAra gayeluM vize nA. saMbaMdhI; -ne lagatuM (2) aMdara; mAMhe vizeka vi. vizeSa [puM, taphAvata (4) asAdhAraNa dharma vizeSa vi. (saM.) vadhAre (2) khAsa; asAdhAraNa (3) vizeSaka vi. vizeSatA umeratuM (2) na. kAyadA vageremAM vizeSa umero 640 vizeSajJa vi. (saM.) tadvida; niSNAta vizeSaNa na. (saM.) nAmano guNa ke saMkhyA batAvanAra zabda vizeSataH kri.vi (saM.) mukhyatve; khAsa karIne [asAdhAraNatA vizeSatA strI. vadhArepaNuM (2) taphAvata (3) utkRSTatA; vizeSanAma na. (saM.) vastu, mANasa AdinuM khAsa nAma te; nAmano eka prakAra (vyA.); vyaktivAcaka saMjJA vizeSAdhikAra puM. (saM.) vizeSa ke khAsa adhikAra; haka vizeSAMka chuM. sAmayikano khAsa aMka; 'speziyala isyu' vizeSya na. (saM.) vAkyamAM vizeSaNathI jeno guNa ke vadhAro batAvavo hoya tevo zabda vizodhana na. (saM.) vizuddha karavuM te (2) pavitra karavuM te vizodhita vi. (saM.) vizuddha kareluM ke thayeluM vizraMbha chuM. (saM.) vizvAsa (2) rahasya; khAnagI vAta vizraMbha(kathA, 0vArtA) strI. khAnagI vAta; rahasyavArtA; [sthAna; visAmo (3) zAMti vizrAma puM. (saM.) visAmo; ArAma (2) ArAma levAnuM vizrAma(gRha) na. (0ghara, 0bhavana) na. vizrAMtigRha; chAnIvAta ArAmagRha; DAkabaMgalo; 'resTa-hAusa' vizrAMta vi. (saM.) thAkI gayeluM (2) vizrAMti pAmeluM; zAMta vizrAMti strI. vizrAma; ArAma (2) zAMta thavuM te; aMta vizrAMtigRha na. virAmagRha; ArAmagRha; 'resTa hAusa' vidyuta vi. (saM.) prakhyAta; nAmI (2) jANeluM; sAMbhaLeluM [vizvezvarI vizliSTa vi. (saM.) chUTuM paDeluM ke pADeluM pRthakkaraNa vizleSa puM. (Na) na. (saM.) chUTuM pADavuM ke paDavuM te; vizva na. (saM.) jagata; samagra sRSTi vizvakartA puM. (saM.) vizvanA sarjaka paramAtmA vizvakarmA puM. (saM.) devonA zilpazAstrI; prajApati (2) Izvara (3) sutAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vizvakoza puM. (saM.) jJAnakoza; 'eNnsAiklopIDiyA' vizvajanIna vi. (saM.) samasta vizvanuM; -ne lagatuM (2) bhUtamAtra pratyenuM [yajJanuM nAma vizvajita vi. (saM. vizvajit) vizvane jItanAruM (2) eka vizvanAtha puM. (saM.) svAmI; paramezvara (2) kAzImAM AveluM zivanuM jyortiliMga vizvabaMdhutva na. (saM.) vizvamAM sarva mATe bhrAtRbhAva ke prema vizvabeMka strI. (saM., IM.) AMtararASTrIya nANA-vyavahAra mATenI beMka; AMtararASTrIya beMka; 'varlDa beMka' [siTijhana' vizvamAnava puM. (saM.) vizvavyApI dRSTivALo mAnava; 'varlDa vizvayuddha na. (saM.) AjanA vizvamAM vyApeluM-jagatanA ghaNAkharA dezonI vaccenuM yuddha; 'varlDa vaoNra' vizvavikhyAta vi. (saM.) jaga-prakhyAta; jagajAhera vizvavidyAlaya na. yunivarsiTI; vidyApITha [raheluM vizvavyApI vi. (saM. vizvavyApin) AkhA jagatamAM vyApI vizvazAMti strI, sakala jagatanI zAMti; 'varlDa-pIsa' vizvasanIya vi. (saM.) vizvAsa karavA lAyaka; bharosApAtra vizvasanIyatA strI. (saM.) vizvasanIya hovApaNuM vizvasta vi. (saM.) vizvAsu; vizvasanIya vizvasaMsthA strI. (saM.) vizvanI ke vizva jeTalI vizALa vizvavyApI saMsthA [sarvavyApI (3) puM. viSNu vizvabhara va. (saM.) AkhA jagatanuM poSaNa karanAra (3) vizvabhaMrA vi., strI. vizvanuM poSaNa karanArI; annapUrNA (2) strI. pRthvI; dharA vizvA strI. (saM.) pRthvI vizvAmitra puM. (saM.) eka prasiddha RSi vizvAsa puM. (saM.) bharoso; khAtarI (2) zraddhA; pratIti (3) itabAra; yakIna vizvAsadhAta puM. (saM.) koIe mUkelo vizvAsa toDavo te vizvAsa ApIne avaLuM karavuM te; dagalabAjI vizvAsadhAtI vi., puM. (saM.) vizvAghAta karanAra; dagalabAja vizvAsapAtra vi. (saM.) vizvasanIya; bharosApAtra vizvAsI vi. (saM. vizvAsa parathI) vizvAsu (2) puM. isu khristI viSe vizvAsa - zraddhA rAkhanAra; khristI vizvAsu vi. vizvAsa rAkhanAra (2) vizvAsapAtra; vizvAsa rAkhavA yogya [(3) vizveza vizvezvara puM. (saM.) vizvanAtha; kAzImAMnA mukhya mahAdeva vizvezvarI strI. (saM.) jagadaMbA pArvatI For Private and Personal Use Only
Page #768
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir viSa) G51 [visaMvAda-ditA) viSa na. (saM.) jhera; haLAhaLa (2) dveSa; khAra viSayAMdha vi. viSayabhogamAM aMdha baneluM; kAmAMdha viSaba vi. (saM.) viSahara, jhera dUra karanAruM viSayI vi. (saM. viSayanuM) viSayAsakta; kAmI (2) viSacaka na. (saM.) eka doSamAMthI anekanI paraMparA pedA viSayanuM; -ne lagatuM thavI te ke tevI pravRtti viSa-vaidha viSayecchA strI. (saM.) viSayabhoganI icchA; viSayavAsanA viSacikitsaka vi. (pu.) jheranI asara dUra karanAra vaidya; viSavRkSa na. (saM.) koI paNa jherI jhADA viSANa vi. (saM.) udAsa; bina (2) kIkuM; nisteja viSAkta vi. (saM.) viSabha, jherI viSadaMta paM. (saM.) sarpano jherI dAMta viSANa na. (saM.) ziMgaDuM. viSadhara chuM. (saM.) nAga; jherI sApa viSANu chuM. (saM.) aNu jevAM sUkSma jherI jaMtu; "vAirasa viSadhArI vi., pR. (saM. viSadhArinuM) nIlakaMTha; mahAdeva viSAda . (saM.) hatotsAha thavAnA kAraNe thatuM duHkha (2) viSapAna na. (saM.) jhera pI levuM te kheda; dilagIrI (3) nirAzA; anutsAha viSaprayoga kuM. (saM.) viSa ApavuM ke davAmAM vAparavuM te viSAdamaya vi. (saM.) vizAdathI bhareluM; atyaMta khinna viSama vi. (saM.) asamAna; khADATekarAvALuM (2) muzkela viSAdayogayuM. (saM.) viSAdano te aMgeno-udbhavato yoga (3) pratikULa (4) dAruNa (5) ekI saMkhyA viSAdI vi. (saM., muM. vizAdinuM) vizAdamAM paDeluM viSama-apakSaka . (saM.) cheda jeTalA ke tethI moTA viSuva(0rekhA) strI (saM.) (0vRtta) na, pRthvInI dharInI aMzavALA apUrNAMka madhyamAM kATakhUNe kalpeluM vartuLa; "ikveTara' viSamaghAta vi. (saM.) viSama-aNasarakhA ghAtavALuM (ga.) viSpa(-)cikA strI. (saM.) kogaLiyuM; "kolerA' viSamajavara puM. (saM.) rahI rahIne Avato tAva; jIrNa jvara vikhaMbhaka puM. (saM.) AgalI kathAno sAra tathA AvanAra viSamatithi strI. (saM.) ekI saMkhyAnI tithi [trikoNa vastu sUcana karato nATakano upoddAta - avataraNa viSama(-bhuja)trikoNa chuM. (saM.) traNe asamAna bAjuvALo viSTA strI. (saM.) maLa; naraka viSamaya vi. (saM.) jherathI bhareluM; jherI viSTi strI. (saM.) samAdhAnInI vATAghATa ke vAtacIta viSamaMtra chuM. (saM.) jhera utAravAno maMtra viSTikAra puM. (saM.) samAdhAna mATe darakhAsta laI janAra viSaya puM. (saM.) indriyagrAhya padArtha (2) bhogya padArtha; viSThA strI. (saM.) mAnava viSTA (2) hagAra; caraka (3) bhoganuM sAdhana (3) kAmabhoga (4) vicAra mATe ke lIMDI (4) lIMDe (5) chANa vi. vibhu; sarvavyApI bhaNavA mATenI vastu (5) majakUra; mudo () deza; viSNu puM. (saM.) sRSTinuM pAlana karanAra Izvara-rUpa (2) janapada (7) udeza; hetu viSNupada na. (saM.) vaikuMTha (2) AkAza viSayaka vi. (saM.) (amuka viSayane lagatuM, -ne aMgenuM viSNapadI strI, (saM.) gaMgA nadI; bhAgIrathI viSayabhoga paM. viSayo bhogavavA te; kAmabhoga viSNapriyA strI. (saM.) lakSmI (2) tulasIno choDa viSayalaMpaTa vi. viSayabhogamAM laMpaTa; vyAbhicArI, kAmuka viSNuloka puM. (saM.) vaikuMTha loka viSayavArI strI. viSayavAra goThavaNI; viSayonI kramavAra viSNuvAhana na. (saM.) garuDa [eka stotra yAdI viSNu sahastranAma na. (saM.) viSNunAM sahastra nAma varNavatuM viSayavAsanA strI viSayabhoganI vAsanA, kAmecchA visadeza vi. (saM.) asamAna; judA prakAranuM viSayavikAra paM. viSayane lIdhe thato vikAra (2) kAmarUpI visarAvavuM sakri. "vIsaravenuM preraka vikAra vicArI kADhanArI (samiti) visarga kuM. (saM.) kAra jevo uccAra karavAnuM (:) AvuM viSayavicAriNI vi., strI. sabhAmAM rajU karavAnA TharAva cihna (2) dAna (3) tyAga viSayasukha na. (saM.) viSayabhoganuM sukha [iMdriyajita visarjana na. (saM.) choDI devuM te (2) vidAya thavuM ke karavuM viSayAtIta vi. (saM.) viSayavAsanAne tarI gayeluM; te (3) samApti (4) mokSa [(2) tyajI dIdheluM viSayAtmaka vi. (saM.) viSayone lagatuM viSayarUpe raheluM visarjita vi. (saM.) ATopI ledhaluM visarjana karAyeluM viSayAnaMda puM. (saM.) viSayasukha; viSayabhogano AnaMda visavAsI strI. vasAno vIsamo bhAga; vighAno cArasomo viSavijJAna na. viSavidyA strI. jhera aMgenuM vijJAna - bhAga (2) lAkaDAnuM eka mApa zAsa; TeksikolojI' vi.saM. 5. vikrama saMvata'nuM TUMkuM rUpa viSayAsakta strI. (saM.) viSayalaMpaTa; kAmI; kAmuka visaMgata vi. (saM.) asaMgata; visaMvAdI viSayAsakti strI. (saM.) viSayasukhanI laganI; viSaya- visaMgati strI. (saM.) asaMgati; visaMvAda nurAga viSayamAM UtarI javuM te visaMyojana na. chUTuM karI nAkhavuM te pritikULatA viSayAMtara na. viSayano pheraphAra prastuta viSayamAMthI anya visaMvAda 5. (-ditA) strI. (saM.) asaMgati (2) virodha; For Private and Personal Use Only
Page #769
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir visaMvAdI pa2 [[viMTALAvuM vasaMvAdI vi. (saM. visaMvAdina) visaMvAdayukta viharavuM a.kri (saM. viThTha, prA. vihara) pharavuM (2) vihAra visA muM. (iM. vijhA) pAsaporTa para viziSTa dezamAM dAkhala karavo thavAnI rajAno zero (2) videzamAM adhivAsano vihasita na, mUddAsya: hAsyanA cha prakAramAMno eka paravAnagI patra; 'vijhA' vihaMga na. (saM.) pakSI; vihaga . (a.bisAta) vasAta; kiMmatanuM mahattva (2) vihaMgadezya na. (saM.) paMkhInI jema UMcethI jovAyela dazya gajuM: dama (3) gaNatarI; lekhuM; hisAba vihaMgadaSTi strI. pakSInI peThe badhI paristhitine ekIsAthe visAmo chuM. (saM. vizrAma, prA. vissAma, visAma) thAka uparathI joI levI te khAvo te; vizrAMti (2) visAmo levAnI jagA (3) vihaMgama na. (saM.) vihaMga; pakSI rasto lAMbo hoya tyAre thAka khAvA nanAmI mUkavAnuM vihaMgAsnAna na. pakSIonI jema chIcharA pANImAM hAthathI sthAna [vIsAI) bhUlI javuM; vismaraNa thavuM pANI uDADI zarIra upara nAkhI karAtuM snAna visAravuM sakri. (saM. vistArayati prA. vistAraI, vihaMgAvalokana na. (vihaga + avalokana) vihaMgadaSTithI visAro .vIsarI javuM te; vismaraNa kareluM nirIkSaNa; paMkhIdarzana; "baM-AibU viskI na. (I.) dArU vihAra chuM. (saM.) krI (2) AnaMdathI haravuM pharavuM te (3) vismalana na. (saM.) bhUla (2) khaDI paDavuM e - bhramaNa (4) (bauddha) maTha sthAna vistaraNa na. (saM.) vistaravuM te; phelAvo; prasAra vihAramaTha . (saM.) vihAra karIne rahevAnI jagyA ke vistaravuM a.ki. (saM. vistR) vistAra pAmavuM; phelAvuM vihAriNI vi. strI. vihAra karanArI strI vistAra chuM. (saM.) phelAvo (2) vadhAro (3) vizALatA vihArI vi. (saM.) vihAra karanAra ke vicaranAra (4) bahoLo parivAra ke kuTuMba vihikala na. (i.) vAhana veiluM vistArapUrvaka ki.vi. vistArathI; laMbANapUrvaka vihita vi. (saM.) barAbara mukAyeluM (2) (zAstra) pharamAvistAravuM sakri. (saM. vistu) vistAra karava; laMbAvavuM vihIna vi. (saM.) vinAnuM; rahita; vagaranuM (2) vadhAravuM [pahoLuM, vistRta vihInatA strI. abhAva; vinAnuM hovApaNuM vihIna vistIrNa vi. (saM.) vistAravALuM, vistAra pAmeluM (2) vihoNuM vi. saM. vihIna, prA. viNa vihINa) vinAnuM; vistIrNatA strI. vistAra hovApaNuM vihuvala (saM.) (-La) vi. bAva, bebAkaLuM (2) Atura vistRta vi. (saM.) vistAravALuM (2) pahoLuM (3) AmaLuM visthApana na. (saM.) paristhitivazAt TharIThAma thayelAne vidvala(-La)tA strI. bAvarApaNuM; AturatA anya sthaLe khaseDavA ke haTAvavA te viMga strI. (i.) zAkhA; pAMkha (2) vimAnano evo visthApita vi. (saM.) nirvAsita; " DiplesTa (AdhArarUpa) pahoLo bhAga (3) nATakano paDado visphAra chuM. (saM.) kaMpavuM-dhrujavuM te; dhRjAro (2) kholavA- vikhavuM sakri. juo vIMkhavuM" ughADavAnI kriyA (3) dhanuSyano TaMkAra vichiyo chuM. juo "vIMchiyo' visphArita vi. (saM.) pahoLuM, phATeluM (2) camakI gayeluM vichI chuM. juo "vIMchI' visphaliMga kuM. (saM.) taNakho vichIDo chuM. juo "vIMchIDo visphoTa kuM. (saM.) khulAso; spaSTatA (2) phollo viMchuM chuM. juo 'va' visphoTaka vi. phUTe evuM ke phoDI nAkhe evuM (dravya) (2) vichuMDo chuM. juo "vIMchuM" phUTI nIkaLe tevuM risano sthAyI bhAva viThThavA pu.ba.va. juo "vIMchuvA vismaya puM. (saM.) Azcarya; acaMbo; acaraja (2) adbhuta vija(-jhINuM na. juo "vIja(-jhINuM" vismayakArI(-2ka), vismayajanaka vi. vismaya pAmaDe tevuM viMjaNo pR. juo vIMjaNo (2) Azcaryajanaka viMjhavuM sakri. juo vIMjhavuM vismaraNa na. (saM.) bhUlI javuM te; vismRti viMTalI strI. (-lo) pR. juo "vIMTalI(-lo) vismita vi. (saM.) vismaya-navAI pAmeluM viMTavuM sakri. juo "vIMTavuM vismRta strI (saM.) bhUlI javAyeluM; yAdamAMthI cAlyuM gayeluM viMTAvavuM sakri. juo "vIMTAvavuM vismRti strI (saM.) vismaraNa; bhUlI javuM te vAta viMTAvuM adi. juo "vIMTAvuM" visaMbha pu. (saM.) viThaMbha; vizvAsa (2) rahasya; khAnagI viMTALavuM sakri. juo "vIMTALavuM vihaga na. (saM.) pakSI; vihaMga viMTALAvavuM sakri. juo "vIMTaLAvavuM vihata vi. (saM.) jakhamI (2) haNAyeluM; haNI nAkheluM viTALavuM akri. juo vIMTALAnuM For Private and Personal Use Only
Page #770
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir viMTI] 75 3 vInavAvuM viTI strI, juo vIMTI vijazakti strI. (saM.) vidyutabaLa; UrjAzakti viTo . juo "vIMTo' vIjaLI strI. (saM. vidyuta, prA. vaju, vijajulaA viMDa-mila strI. (i.) pavanacakkI vijulA) AkAzamAM vAdaLAM athaDAvAthI thatI viMDhAravuM sakri. juo "vIMDhAravuM agnirekhA (2) yAMtrika baLathI athaDAvAthI thatI eka viMDhArAvavuM sa.ki. juo 'vAMDhArAvavuM prakAranI zakti; vIja; vidyuta viMDhArAvuM akri. juo vIMDhArAvuM vIjaLIkaraNa na. vIjaLI ApavI ke pUrI pADavI te vidha strI, juo vIMdha' vIjaLIghara na. vIjaLImathaka na, vIjaLI jayAM utpanna thAya viMdhaNI strI, juo "vIMdhaNI' ke jyAMthI badhe mokalAya te sthAna; "pAvara-sTezana viMdhaNuM na. juo "vIMdhaNuM vijANa na. yAMtrika vIjaLIno sUkSma aNu; IlekaTrona" vidhavuM sa.ki. juo "vIMdhavuM' vIjANuyaMtra na. (saM.) vIja saMcAlita yaMtra viMdhAvavuM sakri. juo "vIMdhAvavuM viTikA strI. (saM.) nAgaravela ke tenA pAnanuM bIDuM viMdhAvuM akri. juo "vIMdhAvuM viccenI parvatamALA vITo puM. (I.) potAnI marajI mujaba karavAnI sattA vidhya 5. (giri) (saM.) dakSiNApatha ne uttarApatha vIDiyo paM. cuMbakIya paTTI parathI prazya-zrAvya citra darzAvatuM viMdhyAcala(La) 5. vidhya parvata vina vIjaLIka sAdhana jiovAnI cuMbakIya paTTInI DabbI viMdhyATavI strI, (sa.) vidhyAgirinI baMne bAja Avela vIDiyo kaeNseTa strI, (I.) dazyazrAvya citra aMkita karI vizottarI vi. (saM.) vIsathI vadhAre (2) strI. mahAdazAno vIDiyo-gema strI. (i.) vIDiyo mazIna para ramI zakAya eka prakAra (jayo.) evI ramata vIkSaNa na. (saM.) bArIka tapAsa (2) sUkSma najara viNavuM sakri. (saM. vicinoti, prA. viciNAI) cUTavuM vizAstrI. (saM.) javuM te (2) nihALavuM te (3) avalokana (ra) pasaMda karavuM (3) (anAjamAMthI kAMkarA vagere) vIkhara(rA)vuM akri. (saM. viSkirati, prA.vikikharAI) upADI levuM; dUra karavuM veravuM; chUTA paDI javuM [(3) mRta vINA strI. (saM.) bIna; eka taMtuvAdya va(-vi)gata strI. vigata; hakIkata (2) bInA; bAbata viNAkAra puM. (saM.) vINA vagADanAra vi(-vi)gatavAra ki.vi. vigatavAra; dareka vigata sAthe vaNAkAra chuM. vINAkRti strI. (saM.) vINA jevA ghATa (2) vIzuM na. (-gho) 5. (saM. vigraha, prA. vigraha) jamInanuM vi. viNA jevA ghATavALuM eka mApa (pacIseka gUThAnuM) viNAkAvya na. (saM.) UrmigIta; lirika vIcita-cI) strI. (saM.) taraMga; mojuM vINA(0dhara, 0pANi) paM. nArada RSi vIcimAlA (saM.) (-LA) strI, taraMgonI hAra vINAvAdaka vi. (saM.) vINA vagADanAra vIchaLavuM sakri. (saM. viSNurahita, prA. vaccharaI) pANI vINAvAdana na. (saM.) vINA vagADavI te reDI halAvI sApha karavuM; svaccha karavuM vINAvAdinI strI. (saM.) sarasvatI vichaLAvuM akri. vIchaLavuM'nuM karmaNi vINAvINa strI. vidyA karavAnI kriyA [vItarAga) vichI(-chu) puM. (saM.vRzcika, prA. vichie, vicchiA , vIta vi. (saM.) jatuM raheluM (2) choDI dIdheluM (udA. viThThaa) pUMchaDIe jherI AravALuM AThapaguM karacalAnA vItaka na., strI. vIteluM te (2) saMkaTa; Apatti dekhAvanuM eka nAnuM jatuM; vIMchI vitatRSNa vi. (saM.) tRSNA vinAnuM; tRSNA cAlI gaI vichuvA pu.ba.va. ('vIchI' uparathI) (strIonuM) pagane che tevuM aMgUThe paheravAnuM ghareNuM vijulA) vidyuta vItarAga(-gI) vi. saM. vItarAga, vItarAginuM) rAgavIja strI (saM. vidhata. prA. vija: viliA, Asakti naSTa thaI gaI che tevuM che tevuM vIjakAro paM. padArthamAM utpanna thayela vIjazakti ['cArja vitalobha vi. lobharahita, nirlobha, lobha nAza pAmyo vIjakAvavuM sakri. padArthamAM vIjazakti utpanna karavI; vItavuM a.kri. (saM. vRtta, prA. vitta nAmadhAtu) gujaravuM; vIjacuMbaka na. vIjaLIthI thatuM cuMbaka, ilekTro megneTa pasAra thaI javuM (2) duHkha paDavuM; saMkaTa thavuM vijaNo chuM. (saM. vijana, prA. vIjaNa) vIMjaNo; paMkho vItI strI. Apatti; vItaka; jema ke ApavItI [prakAra vijadarzaka na. (saM.) vIjaLI che ke te kevI che te batAvatuM vIthi(-thI) strI, (saM.) mArca; rasto (2) eka nATya , yaMtra-sAdhana [padArtha mukAya te; "ilekTroDa vInavavuM sa.ki. (saM. vijJApati, prA. vinnavaI) vinaMti, vIjadhruva paM. (saM.) vIjadrAvaNamAM vahana karavA be vAhaka anurodha ke AjIjI karavI vIjavAhaka vi. (saM.) vIjaLI vahI zake evuM: "kaMDakTara' vInavAvuM a.&i. "vInavavuM'nuM karmaNi For Private and Personal Use Only
Page #771
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vInasa 54 vi-viveTalo vinasa strI. (I.) prema ke sauMdaryanI (romanapurANAnusAra) viluM vi. (prA. vilahaa = sapheda) zaramiMduM; bhoMThuM (2) devI nAsIpAsa thayeluM (3) rajhaLatuM; vikhUTuM. vI.pI. (pI.) na. (i.) akela dAma Akhe maLe evuM viza-sa) vi (saM. vizati, prA. vasaI) ogaNIsa vattA TapAlamAM AvatuM pArasala, bukaposTa vagerenuM pArsala eka (2) paM. visano AMkaDo ke saMkhyA; "20 vipharavuM a.kri. (saM. vispharati, prA. viSpharaI) vakaravuM; vizana(okhI, vahorI) strI. paraNetara nArI | gusse thavuM; uzkerAvuM [karato dalAla; vImA-dalAla vIzI strI. vIsI, visano samUha (2) vaNATamAM tANAnA vImA ejanTa chuM. (i.) vImo utarAvI ApavAnuM kAma tAranI eka gaNatarI (3) avidhisara paisAnI vImA kaMpanI stra, vImo utAranAra maMDaLI levaDadevaDa karatuM eka jUtha vImA polisI strI. (i.) vImo teno karAra (2) vImAkhata vIzI strI. paisA ApavAthI taiyAra rasoI maLe te jagA vImAvALA vi. puM. vImAno dhaMdho karanAra mANasa vIzIvALo 5. vIzIno mAlika vImo chuM. (phA. bImatI vastu ke jiMdagIne nukasAna vIsa vi. saM. vizati prA. vasaI) ogaNIsa vattA eka pahoMcatAM te badala paisAthI thatI bharapAI; isyoransa (2) paM. visano AMkaDo ke saMkhyA; "20' (2) teno karAra (3) te peTe bharavAno hapato (4) vIsanahorI strI, (kaTAkSa ke niMdAnA bhAvamAM) paraNetara jokhamabharyuM sAhasa nArI vIra vi. (saM.) zUra; parAkramI (2) puM. tevo puruSa (3) visamavuM a.kri. (saM. vizramate, prA. vilsamaI, visaI) vIro; bhAI (4) vIra rasa vizrAMti levI; thAka levo (2) zAMta thaI javuM (3) vIra strI. bharatI; veLa; juvALa TharavuM-TharI javuM jivuM; yAdamAMthI nIkaLI javuM virakarmana. (saM.) vIratA bhareluM ke vIrane chAje evuM kAma vIsaravuM sakri. (saM. vismarati; prA. vismarAI) bhUlI viraDo DuM. (saM. vivara. prA. viara) nadI ke taLAvanA visarAvuM akri. "vIsaravuM, "visarAvuMnuM karmaNi - sUkA bhAgamAM pANI mATe khodela khADo visA pu.ba.va. vIsa guNyA ekathI dasa sudhIno ghaDiyo vIraNa (saM.), (vALa) puM. eka sugaMdhIdAra mULa; viraNa visAyaMtra na. ekathI nava sUlaTA ane navathI eka UlaTA viratA strI. (-tva) na. (saM.) zUravIratA; parAkrama (2) krame guNavAnuM yaMtra - zaurya, vIrya vIsI strI. juo "vIzI viradharma chuM. (saM.) zUravIratA; bahAdurI vI.sI.Ara. na. (iM.) vIDiyo kaeNseTa rekorDaranuM TUMkuMrUpa vIrapasalI strI zrAvaNI pUrNimAne divase bhAI taraphathI vI.sI.pI. na. (I.) viDiyo keseTa pleyaranuM TUMkuMrUpa bahenane apAtI bheTa vi(-vi)khavuM sakri. (saM. vilipati; prA. vikikhavaI) vIraprabhu !. (saM.) mahAvIrasvAmI pIMkhavuM; cUMTI nAkhavuM; vikherI nAkhavuM (2) cuMthI vIrabhadra paM. (saM.) zivano eka gaNa kADhavuM; ukheLavuM virabhUmi strI. vIronI janmadAtA bhUmi vi(-vi)chiyo chuM. ('vIMchI uparathI) eka ghareNuM vIrarasa chuM. (saM.) kAvyanA nava rasomAMno eka vi(-vi)chI chuM. (saM. vRzvika, prA. vichie, viThThaa) virahAka strI, yuddhaprasaMge yoddhAnI bhayaMkara garjanA pUMchaDIe jherI AravALuM karacalAnA dekhAvanuM AThapaguM vIrAtana na. zUrAtana; vIratA jherI jaMtu vIrAsana na. (saM.) (yoganuM) eka Asana vIM(-vi)chIDo chuM. vIMchI (2) vRzcika rAzi virAMganA strI, (saM.) vIra- bahAdura strI vi(-vi)chuM chuM. vIMchI virI strI. (vIro uparathI) vIranI bahena vi-vichuMDo chuMvIMchIDo [paheravAnuM eka ghareNuM vIreMdra pu. zreSThamAM zreSTha bahAdura vi-vi) chuMvApuM. ba.va. vIchuvA; strIonuM paganA aMgUThe viro paM. (saM. vIra) (bahenane) bhAI vi(-vi)(-jhINuM na. sutAranuM vIMdhavAnuM ojAra; vIpaNuM virocita vi. (saM.) vIrane ucita chAje evuM vi(-vi)jaNo chuM. (saM. vajana, vajana, prA. vIjaNa) virya na (saM.) zukra dhAtu (2) viratA; baLa; parAkrama paMkho; havA nAMkhavAnuM sAdhana viryapAta puM. (saM.) vIryasrAva; vIrya jharI javuM e vi(-vi)jhavuM sakri. (saM. vIte, prA. vijaI, prA. vIryavaMta, viryavAna vi. (saM.) parAkramI; baLavAna vijaI) havAmAM jorathI ghumAvavuM vIryasmalana, vIryastrAva puM. vIrya jharI javuM-kharavuM te vi(-vi)TalI strI. (-lo) puM. strIonuM nAkanuM ghareNuM vIryahIna vi. (saM.) nAmarda, nirbaLa; napuMsaka vIMvikeTalo chuM. di. viTaliA) vIMTo (2) pathArIno vilAM na.ba.va. ToLAmAM ja pharatAM eka jAtanAM paMkhIo vIMTo: vIMTALelo goLa AkAra (3) phIMDaluM For Private and Personal Use Only
Page #772
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir va-viMgeTavuM G55 vaikansI vi-vi)TavuM sakri. (saM. veSTayati, prA. viMTaI, vaI) (5) vyAkhyA; TIkA (9) dhaMdho; AjIvikA (2) lapeTavuM; vIMTALavuM (2) ghero ghAlavo zabdanI artha batAvanArI zakti (vyA.). vIM(-vi)TAvavuM sakri. vIMTavuM'nuM preraka vRttikA strI. (saM.) AjIvikA pUratuM (pagAra, ziSyavRtti vi(-vi)TAvuM a.kri. "vIMTavuMnuM karmaNi vagere) apAya te; "sTAipenDa vi(-vi)TALavuM sakri. lapeTavuM, goLa vIMTavuM vRtra(-trAsura) puM. (saM.) eka rAkSasa, jene indra mArelo vi(-viTALAvavuM sakri. "vIMTALavuMnuM preraka vRthA kri.vi. (saM.) phogaTa; niSphaLa; nakAmuM vi(-vi) TALavuM a.kri. vIMTALavuMnuM karmaNi (goLaghareNuM vRddha vi. (saM.) gharaDuM (2) vaDIla (3) vadheluM vi-viveTIstrI. (vIMTavuM uparathI) AMgaLI upara paheravAnuM vRddhatva na. (saM.) ghaDapaNa; vRddha hovApaNuM vi(-vi)To . (vaTavuM uparathI) vIMTALelo goLa AkAra vRddhA vi., strI. (saM.) gharaDI thayelI (2) strI. DosI (2) pathArIno vIMTo veThIne sAthe rAkhavuM vRddhAvasthA strI. ghaDapaNa; vArdhakya vi-vi)DhAravuM sakri. (saM. pITha, prA. vIMDha) agavaDa vRddhi strI. (saM.) vadhAro () AbAdI (3) saMskRta vIM(-vi)DhArAvavuM sakri. vIDhAravuM'nuM preraka svaromAM thato eka pheraphAra (vyA.) [AbAda vi(-vi)DhArAvuM a.kri. "vIDhAranuM karmaNi vRddhigata vi. (saM.) vadhI gayeluM; vistAra pAmeluM (2) va-vi)dha naM. ('vIMdhavuM' uparathI) veha; kANuM nAkuM vRzcika 5. (saM.) vIMchI (2) vIMchuDo - AThamI rAzi va(-vi)dhaNI strI, chidra pADavAnuM ojAra vRSa chuM. (saM.) vRSabha; Akhalo ziva vI(-vi)dhaNuM na. (saM. vidhana, prA, vidhaI) vIjaNuM, vRSaketu . (saM.) (naMdI-poThiyA saMbaMdha e cihna hoI) sutAranuM vIMdhavAnuM ojAra vRSaNa pu. na (saM.) aMDa; goLI (2) zudragraMthi: va(-vi)dhavuM sakri. (saM.vidhita, prA. vidhaI) vIMdha pADavuM; narajananagraMthi kANuM pADavuM (2) kocavuM; bhoMkavuM (3) ArapAra kADhavuM vRSabha paM. (saM.) vRSa; Akhalo; tevo (poTha upADanAro) vi(-vi)dhAvavuM sakri. vIMdhavuMnuM preraka poThiyo; (khasI na karelo hoya tevo) (2) khUTa; sAMDha vi-vi)dhAvuM a.kri. "vIMdhavuMnuM karmaNi (3) rAzicakramAMnI bIjI rAzi vuDa kuM. (iM.) ghA vRSabhadhvaja puM. (saM.) naMdI - poThiyAne saMbaMdhe e cihna vUThavuM sakri. (saM. vRSTa, prA. va) varasavuM hoI) vRSaketu, ziva vUDakaTa na. (iM.) lAkaDA para kareluM bIjuM vRSala puM. (saM.) zudra (2) nIca; pApI mANasa vUDavarka na. (iM. lakkaDakAma; lAkaDAnuM kAma viSalI strI. (saM.) zUdra strI (2) kulaTA strI vUlanamila strI. (iM.) UnanuM kApaDa vaNavAnuM kArakhAnuM vRSTi strI. (saM.) varasAda; varSA vRka na. (saM.) varu; nAra (2) e nAmano peTano gaNAto vRSNi chuM. (saM.) zrIkRSNano eka yAdava pUrvaja eka agni (jeno jaTharAgni khUba prabaLa kahevAyo che. vRta na. (saM.) pAMdaDAM ke phaLanuM dIMTuM; DIMTiyuM * che te) bhIma vRMda na. (saM.) ToLuM; samudAya vRkodara kuM. (saM.) (jeno jaTharAgni khUba prabaLa kahevAyo vRMdagAna (saM.) samUhagAna; "korasa vRkSa na (saM.) (nAnuM-moTuM) jhADa; taru vRMdasaMgIta na. badhAe sAthe karavAnuM saMgIta ['orkesTra' vRkSavATikA strI. (saM.) bagIco; vADI , vRMdavAdana na. ekasAthe aneka vAdyonA vAdananuM saMgIta; vRkSAropaNa na. jhADa ropavA-vAvavAM te vRMdA strI. (saM.) tulasIno choDa (2) rAdhikA (3) jAlaMdhara vRta vi. (saM.) vIMTAyeluM (2) pasaMda karAyeluM; varAyeluM rAkSasanI patnI vRtta na. (saM.) vartana (2) akSarameLa chaMda (3) vartuLa (4) vRMdAvana na. (saM.) gokuLa najIka AveluM tulasInuM vana samAcAra (5) vRttAMta; hakIkta veiTa na. (iM.) vajana; boja vRttakhaMDa . vartuLano bhAga; "semenTa" (ga.). veiTara chuM. (.) (hoTela, vIzI vagereno) hajUriyo; vacitra na. viziSTa ghaTanAonA mukhya mukhya bhAgone khijamatagAra (2) hoTelano nokara kramAnusAra rajU karatuM calacitra; DokyumenTarI veiTa liphiMTaga na. (i.) koI paNa jAtanuM bhAre vajana vRttapatra na. (saM.) samAcArapatra; chApuM; akhabAra UMcakavAnI eka kasarata vRttAMta paM. na. (saM.) hakIkata; varNana (2) khabara; samAcAra veiTiMga na. (i.) rAha jovI te vRtAMta-nivedaka na. (saM.) khabarapatrI; "riporTara" veITiMgarUma strI. (i.) relave sTezana upara upalA varganA vRtti strI (saM.) cittamAM UThato vicAra; cittano vyApAra musApharone besavA - UThavAno oraDo; pratIkSAlaya (2) mananuM valaNa (3) svabhAva; prakRti (4) vartana vaikansI strI. (i.) khAlI jagyA (nokarI, beThaka vageremAM) go) jhA. tarata For Private and Personal Use Only
Page #773
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vekaro] vekaro chuM. kAMkarIvALI jADI retI vekaLo chuM. nAno vaheLo; vokaLo-vaheLo vaeNkezana strI. (IM.) (zALA vageremAM) lAMbI rajAono gALo (2) saMsthAkIya sAmudAyika lAMbI rajAo vekyUma na. (iM.) polANamAMno zUnyAvakAza vekyUma klInara na. (IM.) makAnamAM rajoTI kacaro sApha karavAnuM vIjaLI saMcAlita sAdhana [thobhana-breka vekyUmabreka strI. (IM.) zUnyAvakAzanI yojanAvALI veksina na. (i.) zItaLAno roga aTakAvavA apAtI rasI veksineTara puM. (IM.) zItaLAnI rasI mUkanAra dAktara veksinezana naM. (IM.) baLiyA TaMkAvavA te; rasIkaraNa vaikhavuM sa.kri. (saM. vi + I) nihALavuM; jevuM; bArIkAIthI jovuM (2) tapAsavuM [(4) trAsa; tApa vega puM. (saM.) gati; jhaDapa (2) jusso; josa (3) casako vaeNgana na. (IM.) mAlasAmAna bharavAno-bhArakhAnAno Dabo vegavAna vi. (saM.) vegIluM; vegavALuM; jhaDapI [alaga vegaLuM vi. (saM. viyagnaba, prA. veggala) dUra (2) juduM; vegaLe kri.vi. Ape; cheTe; dUra Qus {vetra veThiyo puM. veTha karanAro; veThe pakaDelo vagara paisAno nokara veDaphavuM sa.kri. nakAmuM kharacI nAkhavuM; uDAvI devuM (2) bagADavuM [pUraNapoLI; veDhamI veDamI strI. (saM. ver parathI ve ane enA parathI) veDavuM sakri. (prA. viDa= bhAMgavuM) veDIthI toDavuM-utAravuM (phaLa) [khodelo khADo; vIraDo veDavo huM. (sara. vIraDo) taLAva ke nadImAM pANI mATe -veDA puM.ba.va. '-nA jevuM vartana' e arthamAM zabdane aMte (udA. nAradaveDA) vaiDAMga puM. azva; ghoDo viDayuM na. veDavAnuM sAdhana veDavAnI); veDiyuM veDI strI. cheDe jALIdAra jhoLIvALI lAMbI lAkaDI (AMbo veDo puM. (AMbo vagere phaLajhADa) veDanAro veDha puM. (sa. veSTaka, prA. veDha) AMgaLI uparano sAMdhA AgaLano kApo (2) bethI vadhAre AMTAvALI vALAnI vIMTI vegI, (luM) vi. (saM.) vegavALuM; jhaDapI (2) utAvaLiyuM vecavAla vi. vecavAvALuM; vecanAra vicAvAnuM valaNa vecavAlI strI. vecavAnI mAgaNI (zaeNra vagerenI); vecavuM sa.kri. (saM. vetyayati, prA. veccai) kiMmata laIne ApavuM; vikraya karavo [evuM vecAu vi. vecavAnuM hoya evuM; vecavA mATenuM ke vecAya vecANa na. vecAvuM te (2) vecavuM te (3) vakaro vecANakhata na. vecAtuM ApyAnuM lakhANa ke dastAveja vecANavero puM. vecANa parano vero vecANiyuM vi. vecANa lIdheluM; kharIdeluM (2) vecI zakAya vecAtuM vi. kiMmata ApIne lIdheluM ke ApeluM [tevuM veja na. (IM.) vejiTeriyananuM TUMkuM rUpa vejA strI. Apatti; Aphata Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir veDhamI strI, veDamI; pUraNapoLI [AgaLano kApo veDho puM. (saM. veSTaka, prA. veDha) AMgaLI uparathI sAMdhA vaiNa strI, (saM. vanI, prA. vaNI) kapAsano choDa; vaNa veNa strI. (saM. vedanA, prA. veaNA) prasavanI pIDA veNa na. (saM. vacana, prA. vayaNa) vacana; bola vaiNa strI. vAMsaLI; bAMsurI [phUlano gajaro vaiNi(-NI) strI. (saM.) coTalo (2) aMboDe bAMdhavAno veNu strI. (saM.) vAMsaLI; baMsI; pAvo veNunAda puM. (saM.) vAMsaLIno avAja-sUra veta puM. ghATa; mokha (2) tajavIja; trevaDa vetana na. (saM.) pagAra; daramAyo vetanadara puM. (saM.) pagAradhoraNa vaitaniyuM vi. pagAradAra [jaNatara (prAyaH DhoranuM) vetara na. (saM. vijrAtra, prA. viatra) eka eka vAranuM vetaraNa strI. vetaravuM te (2) joItI goThavaNa; tajavIja vetaravuM sa.kri. (saM. vinti, prA. viatrai) zarIrane vejA strI. saMtati; saMtAna vejAM na.ba.va. valakhAM vejiTebala na. (IM.) vanaspati; (2) zAkabhAjI vejiTebala ghI strI. (IM.) khAdya telomAMthI thijAvI banAvela tela [bajAra; zAkapITha vejiTebala mArkeTa puM. (IM.) zAkabakAlAM phaLa vagerenI vejiTeriyana vi. (IM.) zAkAhArI; nirAmiSabhASI; vanaspatijanya padArthonuM AhAra karanAra vaeNTikana puM. (IM.) romanA popano mahela besatuM Ave tema lUgaDuM kAtaravuM (2) koI kAmanI joItI goThavaNa ke tajavIja karavI; ghATa besADavo (3) bagADavuM; UMdhuM mAravuM vaitasa puM., na. (saM.) netara vetasa(-sI)vRtti strI. netaranI jema (baLiyA AgaLa) namI javA chatAM sthitisthApaka rahevAnI vRtti vaitA puM.ba.va. (saM. vitta dvArA) bhalIvAra; DahApaNa; AvaData (2) DhaMga veTha strI. (saM. viSTi, prA. vevao) vagara dAmanuM vaitaruMvetAla (saM.) (-La) puM. eka jAtano bhUta (2) mRta zarIramAM (2) pharajiyAta vaitaruM (3) bhAra; pIDA; upAdhi veThavuM sa.kri. sahana karavuM; khamavuM (2) nibhAvavuM veThiyAvADa strI. gametema karI nAkhavuM te; kamane kareluM kAma peThelo bhUta (3) bhUtano rAjA (4) dvArapALa; vaitAlika -vettA puM. (saM.) jANanAra; jJAna dharAvanAra (vijJAnavettA) vetra na. (saM.) netara (2) dvArapALanI chaDI For Private and Personal Use Only
Page #774
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vetralatA vetralatA strI. (saM.) netarano choDa (2) netaranI soTI vetrAsana na. netaranuM Asana; netaranI khurazI vagere veda puM. (saM.) jJAna (2) zAstrIya jJAna (3) AryonuM sauthI prAcIna dharmapustaka - Rgveda, yajurveda, sAmaveda ane atharvaveda vedakAlIna vi. veda kAlanuM vedana na. (saM.) jANavuM e; jJAna (2) lAgaNI vedanA strI. (saM.) pIDA (2) jorathI bIjA lokone vAta saMbhaLAvavI (3) jJAna ke paricaya prApta karavo vedanIya vi. jANavA jevuM [bhAganosvarosAtheno mukhapATha veda(paThana) na. (opATha) puM. vaidika saMhitAonA te te vedapAThI puM. (saM.) svaro sAthe vedano pATha karanAra - veda bhaNelo mANasa [padu karavAno adhikArI vedapuruSa puM. (saM.) vedazAstra jANanAra brAhmaNa (2) goravada(0vacana, vAkya) na. (saM.) vedanuM vacana (2) tenA jeTaluM pramANabhUta vacana vedavida vi. vedana jANanAruM; vedaza [hoya tevuM vadavihita vi. (saM.) vedamAM jenuM vidhAna karavAmAM AvyuM vedavuM sa.kri. (saM. vid) jANavuM [dvaipAyana vyAsa vedavyAsa puM. (saM.) mahAbhAratanA racanAra vyAsa - kRSNa vadAMga (saM.) vedanAM cha aMgo (zikSA, kalpa, vyAkaraNa, nirukta, chaMda, jyotiSa) [(2) na. vedAMtadarzana vedAMta puM., na. (saM.) vedono aMtima bhAga - upaniSada vedAMtadarzana na. bAdarAyaNa vyAse racelAM brahmasUtra; cha vaidika darzanomAMnuM eka - uttara mImAMsA vedAMtI strI. (saM.) vedAMtanuM; vedAMta saMbaMdhI (2) puM. vedAMtamAM mAnanAra [oTalI ke kuMDa; yajJakuMDa vedi, (kA) strI. (saM.) homa vagere mATe taiyAra karelI vaiditavya vi. (saM.) jANavA jevuM; samajavA jevuM vaidiyuM vi. veda bhaNeluM (2) bhaNeluM paNa gaNeluM nahi evuM vedI strI. (saM.) juo 'vedi' vedokta vi. (saM.) vedomAM kaheluM; vedavihita vedokti strI. (saM.) vedavacana vedottara vi. (saM.) vedakALa pachInuM [jANavAnuMte; jJAna vedha vi. (saM.) jANavAnuM; jANavA yogya (2) na. vedha puM. (saM.) chidra; veha (2) vIMdhavuM te (3) graho vagerenuM nirIkSaNa (4) sutAra ke kaDiyAnA kAmamAM zAstrIya doSa (5) UMce rahelA padArthanI dizAno samatala rekhA sAthe khUNo; 'AlTiTyUDa' (ga.) vedhaka vi. (saM.) vIMdhI nAkha evuM; tIkSNa (2) asarakAraka vedhana vi. vIMdhanAruM (2) vedha karanAra (3) na. vIMdhavAnuM ojAra vedhana na. (saM.) vIMdhavAnI kriyA (2) vedha karavAnI kriyA vedhara-kaoNka chuM. (i.) pavanadizAdarzaka; vAtakukkaDa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 50 [verAna vedhavuM sa.kri. (saM vi) vedha pADavo (2) vIMdhavuM vedhazAlA (saM.) (-LA) strI. grahAdikanI gati vagere nIrakhavAnuM sthAna; 'objharveTarI' -vedhI vi. (saM.) (samAsane aMte) vIMdhanAruM. udA. marmavedhI vedhya vi. vIMdhavA jevuM (2) na. vIMdhavA mATenuM nizAna vena na. (saM. vAhana uparathI) baLadagADI ke DamaNiyuM vena (saM. vacana, prA. vayaNa uparathI) amuka vastunI ja jarUra che e mATenuM satata kahyA karavuM te; haTha; ra3 vena puM. (saM.) pRthu rAjAno duSTa pitA veneDiyama na. (IM.) eka mULa dhAtu venTileTara na. (iM.) jALiyuM; vA-bAriyuM (2) kRtrima zvasanakriyA mATenuM yaMtra [(2) havAujAza venTilezana na. (i.) makAnamAM havAujAza mATenI bArI vepamAna vi. (saM.) dhrujatuM; tharatharatuM [tevo vepAra vepalo puM. (tiraskAramAM) vepAra-dhaMdho (2) phAyado na hoya vepAra chuM. mAla vecavAsATavAno dhaMdho; kAmadhaMdho vepAra (0dhaMdho, rojagAra, 0vaNaja) puM. (saM. vyApAra + vANijya) vepAranuM kAmakAja; kAmadhaMdho vepArazAhI strI. vepArane mATe jamAveluM ke vepAranI dRSTivALuM rAja ke kUmata vepArI chuM. vepAra karanAra [kAtarI vephara strI. (IM.) baTATA, keLAM AdinI patarI-pAtaLI vera nA. (saM. velA = veLAe) lagI; sudhI (udA. sAMjavera = sAjaveLAe; sAMja lagI) vera na. (saM. vaira, saM. vaira) zatruvaTa (2) dveSa; jhera verajhera na. vera ane jhera; dveSa ane zatrutA [ta veraNa na. veravuM te; vikheravuM te (2) khetaramAM bI nAkhavAM veraNa vi., strI. verI-verabhAva rAkhanArI (strI) veraNakhe(-che)raNa vi. (veravuM + kheravuM, cheravuM) astavyasta veraNI strI. vAvavA mATe khetaramAM bI chAMTavAM te; veraNa (2) pUMkhavuM te; pUMkhaNI verabhAva chuM. zatruvaTa; dveSa veravAyuM vi. verI; duzmana (2) vera upajAve tevuM veravikhera kri.vi. verAyeluM ke vikharAyeluM hoya ema veravI puM. verI; zatru; duzmana veravuM sa.kri. (saM. vikerayati, prA. vierai) chUTuMTuM ke vIkharAtuM paDe ema karavuM (2)pAtharavuM (3) khUba kharcavuM veravRtti strI. (saM.) zatruvaTa; verabhAva varahAusa na. (IM.) godAma verAiTI strI. (i.) vaividhya; vividhatA (2) prakAra verAga puM. vairAgya; virAga verAgaNa strI. vairAgyavALI strI (2) sAdhuDI; bAvI verAgI puM. vairAgI (2) bAvo; sAdhu [vagaDo verAna vi. (phA. birAna) ujjaDa; nirjana (2) na. jaMgala; For Private and Personal Use Only
Page #775
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir verAvuM G58 (vaikalya verAvuM a.kri. "varavuM'nuM karmaNi (2) vIkharAI javuM; chUTuM veza(-5) palaTo pu. veza ke poSAka badalavo te; vezAMtara paDI javuM [duzmana; zatru vezabhUSA strI, pozAka AdinI sajAvaTa; viziSTa pozAka verI vi. (saM. vairinuM, prA. verI) vera rAkhanAruM (2) pu. vezavAsa chuM. (saM.) vezyAnuM ghara vere nA. (saM. dvAra, prA. vera) joDe; sAthe (lagna) (2) peThe vezyA strI. (saM.) gaNikA; vArAMganA; rAmajaNI vero . kara; jakAta vezyAgamana na. (saM.) vezyA sAthe vyabhicAra karavo vela strI, (saM. vellI, vallI, prA. velA, vellI) latA; vezyAgRhana. (saM.) vezyAno ke gaNikAonuM rahevAnuM sthaLa - lAMbI ne patharAtI ke UMce caDatI vanaspati ke makAna vyibhicAra karanAra vela strI, varakanyAnI jAnanuM gADuM vezyAgAmI vi.,yuM. (saM. vezyAgAmina) vezyA sAthe velakama ud. (I.) bhale padhAryA svAgatam (jAnaraDI vezyAvaTu na. vezyAno dhaMdho, vyabhicAra velaDI strI, zaNagArela vela (2) jAnamAM janAra strI; vezyAvADa strI. (-Do) 5. vezyAono latto velaDuM na. mAphAvALuM nAnuM gADuM [vaNavAno daMDako vesTana na. (saM.) vIMTALavuM te; vITeluM te (2) bAMdhaNa; DhAMkaNa velaNa na. (saM. vellana, prA. velaNa) roTalI vagere veSTita vi. (saM.) vATeluM DhAMkeluM (2) AcchAdita; kAMkeluM 'velabudI strI. (-ThTho) . bharatakAma ke citrakAmamAM vela vesaNa na. (saM. vesana, prA. vesaNa) caNAno loTa (2) vagerenI nakazI (TANuM (4) ApadAno samaya tenuM khIruM velA strI. (saM.) veLA; vakhata (2) vilaMba (3) khAsa vesara(-rI) strI. natha; vALI velAMTI strI. hRsva ke dIrgha InI mAtrA; aju veseli(-lAi)na na. (i.) (peTrolamAMthI maLato) eka veliDa vi. (.) kAyadesara mAnya; (2) tarkasaMgata yogya malama (2) ziyALAmAM cAmaDI narama rAkhavA velI strI. (saM. vellI, prA. vellA, vellI) latA lagAvAto eka jAtano sugaMdhIdAra malama velu strI. (saM. vAlukA) veLu, retI vesTa na. (iM.) nakAmuM velenTAina De . (i.) prema pradarzita karavA mATe UjavAto vesTeja na. (i.) bagADa; kacaro jeivuM pAtra 14mI phebruArIno divasa vesTapepara bAskeTa na. (i.) kacaro nAMkhavAnI TopalI velo . moTI vela (2) vaMzaparaMparA vehavuM. (saM. vedha, prA. veha) vIdha; zAra (2) nAmuM (3) dara velDara chuM. (i.) lokhaMDanA sAMdhAne reNa karanAra ti veLastrI, tANa, AMkaDI bAjhatI gAMTha (2) manano taraMga veliMga na. (i.) dhAtanuM (khAsa karIne) sAMdhavuM-raNa karavuM veLa strI, gaDagumaDa ke ghAnA dardane lIdhe sAMdhAnA mULamAM velyu strI. (I.) kiMmata; mUla; mola (2) upayogitA; veLa strI. (saM. velA) veLA vakhata (2) bharatI; jubAnI mahattva veLA strI. samaya; vakhata (2) vilaMba; vAra (3) khAsa velyuebala vi. (i.) kImatI [AkAraNI TANuM; prasaMga (4) muzkelI ke ApadAno prasaMga velyuezana na. (I.) kiMmata AMkavI te; AMkaNI; veLAveLA strI. sAro ane kharAba samaya (2) kaTANuM vello 5. strInA kAnanuM eka ghareNuM veLu strI. (saM. vAlukA, prA. vAluA) retI; vela velveTa na. (I.) makhamala veMkaTa 5. zrIviSNu ciMtAka; rIMgaNuM vevalAI strI. vevalApaNuM veMgaNa na. (saM. vAtiMgaNa, prA. vaUgaNa, vAiMgaNa) vevalAM na.ba.va. phAMphAM; valakhAM veMgaNI strI. vaMtAkano choDa; rIMgaNI vevaluM vi. (saM. vepaka, prA. vevaa) DhaMga vagaranuM; dAdhAraMguM veMgaNuM na. veMgaNa; vaMtAka; rIMgaNuM (2) lAgaNIveDA karanAruM (3) vAta bolI nAkhe tevuM; veMDhAravuM sakri. bhAra vahevo (2) bhAra ocho karavo (3) lapUDuM sisaro nibhAvavuM; ucheravuM timAM pharo cho ?) vevAI puM. (saM. vaivAddhi, prA. vevAhia) putra ke putrIno veta pu. veta; beta; goThavaNa; lAga; peca (jema ke, zA vevAIvaLoTa na. vevAI pakSanuM saguMsaMbaMdhI veta strI. (saM. vitasti, prA. vihatyi, phA. bAlita) vevANa strI, vevAInI strI-patnI hatheLInA aMgUThAnA TeravAthI te TacalI AMgaLInA vevizALa na. sagapaNa; sagAI TeravA sudhInuM lAMbAmAM lAMbuM aMtara vevizALiyo 5. vivAha goThavanAro mANasa vaita nA. kriyAnA vartamAnakadantanA rUpane lAgatAM, "te kriyA veza(-) puM. (saM.) pozAka paheraveza (2) rUpa; svAMga thavAnI sAthosAtha, tarotarata evo artha batAve che. vezagora . peDAno mukhya nAyaka; veza kADhanAra naTa (jema ke, jatAMveMta) veiMtiya mANasa veza8-1)dhArI vi. (saM.) veza lenAra (2) DhoMgI; luccuM vetiyuM vi. veMta jevaDuM (2) na. pAtALamAM hotuM manAtuM (3) paM. Thaga; lucco vaikalyana. (saM.) vyAkuLatA; gabharATa (2) gAMDapaNa; ghelachA For Private and Personal Use Only
Page #776
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vaikalpika pa9 vaizAkhanaMdana vaikalpika vi. (saM.) vikalpavALuM (2) marajiyAta vaiduM na. (saM. vaidyaka) vaidano dhaMdho vaikuMTha na. (saM.) viSNunuM dhAma; viSNuno divyaloka vaidUrya na. (saM.) eka nIla raMgano maNi vaikuMTha(0nAtha, 0pati, 0rAya) kuM. viSNu videhI strI, (saM.) videhanI rAjakanyA-sItA vaikuMThavAsa paM. vaikuMThamAM vAsa (2) avasAna; maraNa vaidharmena. (saM.) bhinna ke viruddha dharmavALA hovApaNuM (2) vaikharI na. (saM.) vANInI cothI koTi; spaSTa uccArAyelI nAstikatA vANI (parA, pazyatI, madhyama ane vaikharI) (2) vaidhavya na. (saM.) vidhavApaNuM; raMDApo thaDathaDATa dhANI phUTe tema bolAtI vANI vaidhAnika vi. (saM.) vidhAna saMbaMdhI; nirmANa saMbaMdhI (2) khAnasa vi. (saM.) vAnaprasthane lagatuM (2) puM. vAnaprastha baMdhAraNa saMbaMdhI; baMdhAraNIya (3) sAdhu saMnyAsI vaineteya puM. saM.) vinatIputra; garuDa ane aruNa vaibAnasavrata na. vAnaprasthane ghaTatuM vrata vaipulya na. (saM.) vipulatA; puSkaLatA vaicakSaNaya na. siM vicakSaNatA: kuzaLatA vaiphalya na. (sa.) viphalatA: niSphaLatA taicArika vi. (.) vicArane lagatuM, vicArakSetranuM vaibhava paM. (saM.) juo vibhava' vicitra na. (saM.) vicitratA; navAI; adbhutatA vibhAvazAlI(-LI) vi. (2) paM. vaibhavavALuM; mAletujAra vaijayaMta paM. (saM.) Indrano mahela (2) Indrano dhvaja (2) vaimaya na. (saM.) matabheda [(3) aNabanAva sAmAnya dhajA; dhvaja vaimanasya na. (saM.) vera, dveSa (2) nirutsAha; khinnatA vaijayaMtI strI. (saM.) dhvajA (ra) kALI tulasI (3) pAMca vaimalya na. (saM.) vimalatA; nirmalatA; svacchatA raMganI ghUMTaNa sudhI pahoMce tevI mALA (zrIkRSNanI) vaimAnikavi. (saM.) vimAnI; vaimAnavALuM ke te saMbaMdhI (2) (4) mALA vijJAnazAstrI; "sAyanTisTa' abhimAna vinAnuM (3) 5. vimAnavALo; pAilaTa' vaijJAnika vi. (saM.) vijJAna saMbaMdhI (2) puM. vijJAnI; vaimukhya na. (saM.) virodha; vimukhatA vyaktigata vaiDha 5. (veDho uparathI) hAthapaganI cAmaDI phATavAthI vaiyaktika vi. (saM.) vyaktine lagatuM ke tene aMgenuM; paDato cIro vaiyAkaraNa/-NI) vi. (saM.) vyAkaraNa saMbaMdhI (2) . vaiduM na. varaDuM; phUTelo-Ugelo kaThoLano dANo vyAkaraNazAstrI vaiNavika vi., pR. (saM.) veNuM-vAMsaLI vagADanAra vaira na. (saM.) vera; zatruvaTa; duzmanAvaTa vaiNika vi. (saM.) vINA vagADanAra vairabhAva puM. (saM.) verabhAva; zatruvaTa vaitathya vi. (saM.) vyarthatA; nirarthakatA, asatya vairalya na. (saM.) virala hovApaNuM; viralatA vaitanika vi. (saM.) pagAradAra (2) majUriyuM vairasya na. (saM.) rasahInapaNuM (2) besvAda hovApaNuM vaitaraNita-NI) strI. (saM.) yamapurImAM jatAM AvatI vairAga paM. (saM.) saMsAra uparanI Asaktino abhAva; kalpita paurANika nadI (2) svargagA virakti; vairAgya [sAdhu vaitaruM na. (saM. vahitra, prA. varitra) thAka lAge ke kaMTALo vairAgI vi. (saM.) verAgI; vairAgayukta (2) pu. bAvo; Upaje tevuM kAma (2) mahenatANuM vairAgni puM. (saM.) zatrutAnI Aga; prabaLa zatrutA vaitaro .vaitaruM karanAra mANasa (2) khUba vaitaruM karI zakanAra vairAgya pR., na. (saM.) vairAga; virakti; saMsAra paranI vaitAla-La) pu. vetAla; bhUtano rAjA; dvArapALa Asaktino abhAva vaitAlika puM. (saM.) savAramAM stutinAM gAna karI rAjAne vairI vi. (2) pu. verI; zatru; duzmana uThADanAra; mAgadha; cAraNa (2) vetAla sAdhyo hoya vairUkha na. (saM.) virUpatA; kadarUpApaNuM (2) be samAna tevo jAdugara varNonuM asamAna ke bhinna thavuM te (bhA.vi.). vaida(-q) paM. (saM. vaidya) roga jANI davA karanAra ziAstra vaivarta na. (saM.) pheraphAra; palaTo yamarAjA vaida-gha)ka na. vaiduM; roganAM nidAna, cikitsA vagerenuM vaivasvata muM. (saM.) vivasvAnA sUryano putra manu (2) vaida(gha)kIya vi. vaidaka saMbaMdhI vaivasvatI strI. (saM.) yamunA nadI (2) dakSiNa dizA vidagdha(-dhya) na. (saM.) vidagdhatA; caturAI (ra) viddhatA vaivAhika vi. (saM.) vivAha saMbaMdhI; vivAhane lagatuM vaidarbha puM. (saM.) vidarbha dazano rAjA; bhIma vaividhya na. (saM.) vividhatA; aneka prakAra hovApaNuM vaidarbhA strI. (saM.) vidarbha rAjAnI putrI-damayaMtI (2) vaizaMpAyana paM. (saM.) janamejayane mahAbhAratanI kathA ( nATakonI cAra rItiomAMnI komaLa varNovALI rIti saMbhaLAvanAra (kAvya) vida jANatuM vaizAkha 5. (saM.) vikrama saMvatano sAtamo mahino vaidika vi. (saM.) vedone lagatuM (2) vedomAM kaheluM (3) vaizAkhanaMdana paM. (saM.) gadheDo; laMbakarNa (2) mUrkha mANasa For Private and Personal Use Only
Page #777
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vaizAkhI OSO [ vaoNziMgasoDA vaizAkhI vi. vaizAkha mAsamAM AvatuM ke thatuM (2) vaizAkha vaoNTara chuM. (i.) pANI; nIra; jaLa mAsamAM thato (paMjAbano eka utsava) (3) apaMganI vaoNTarakalara chuM. (I.) jaLaraMga lAkaDAnI ghoDI voTarakUlara na. (i.) pANI ThaMDuM karavAnuM sAdhana vaizAlI strI. (saM.) licchavI rAjyanI rAjadhAnInuM nagara vaoNTara-TAiTa vi. (i.) juo vaoNTaraprUpha' (custa;jaLAbhedya vaizAlya na. (saM.) vizALatA voTaraprUpha vi. (I.) pANI jemAM na pesI zake tevuM jaLavaizika vi. vezyAne lagatuM (2) nAyakano eka prakAra; vezyA vaoNTaraphilTara na. (iM.) pANI zuddha karavAnuM eka sAdhana sAthe saMbaMdha rAkhanAra nAyaka vaoNTarabega strI. (i.) sAthe rAkhI zakAya tevuM pANInuM pAtra viziSTaya na. (saM.) viziSTatA; vizeSatA (2) vyaktitva voTaravarksana. (iM.) zahera vagerenI vasatIne pANI pUruM vaizeSika vi. (saM.) vaizeSika matanuM (2) 5. vaizeSika matanuM pADanAruM mathaka ke kArakhAnuM vArigRha anuyAyI (3) na. cha vaidika darzanomAMnuM kaNAda vaoNTiMga na. (i.) matadAna munie pravartAveluM darzana vaoNTiMgapepara na. (iM.) matapatra vizeSya na. (saM.) vizeSatA; viziSTatA vaoNDakA paM. (I.) eka jAtano (raziyana) dArU vaizya paM. (saM.) cAra varNomAMno trIjo khetI, gorakSA ane voNa na. kapAsano choDa vepAra karanAro varga vaoNmiTa strI. (i.) UlaTI, bakArI vazyavRtti strI. (saM.) vaizyano dhaMdho (2) vaizyano svabhAva; vaoNmiTiMga na. (i.) UlaTI thavI te dareka kAmamAM hAnilAbha jovAnI vRtti vaoNyala na. (.) eka prakAranuM sutarAu kapaDuM vaizva,(-zvika) vi. (saM.) vizvane lagatuM bilino vidhi vaoNrabonDa na. (i.) laDAI prasaMge jarUra paDatAM nANAM mATe vaizvadeva paM. (saM.) roja jamatAM pahelAM devone apAto kADhavAmAM AvatI sarakArI lona vizvAnara chuM. (saM.) jaTharAgni (2) agni (3) paramezvara; vaoNraMTa na. (I.) dharapakaDa karavAno sarakArI hukama (2) zera paramAtmA bajArane lagatAM vyAjano kAgaLa vaizvika vi. (saM.) vizvane lagatuM vilakSaNatA vaoNrDa kuM(I.) (koI vahIvaTa mATe paDato gAmano) vibhAga vaiSamya na. (saM.) viSamatA; asamAnatA; judApaNuM (2) (2) dardIone hospiTalamAM rAkhavAno vibhAga vaiSayika vi. (saM.) viSayane lagatuM vaoNrDara . (I.) kedIono mukAdama (2) hospiTalanA vaiSNava vi. (saM.) viSNu saMbaMdhI (2) viSNu ane temanA karmacArIno eka hodo judAjudA avatArI tattvanI bhakti-sevA-paricaryA- volanTarI vi. (i.) svaicchika: marajiyAta upAsanA karanAruM (3) 5. tevo mANasa vaoNlanTiyara chuM. (I.) svayaMsevaka (cIjavastu vaiSNavI strI. (saM.) vaiSNava strI (2) lakSmI volapIsa paM. (I.) dIvAla zobhAvavA mATenI kalAtmaka vaiSNavI vi. (saM., 5) vaiSNava saMpradAyanuM volarasa strI. (I.) eka mAchalI vaihAsika vi. (saM.) hasAvanAruM; mazkare pribhAva vaoNlasITa strI. (I.) mINabattI bALavAnI dIvI; vAsaNa vaoNisa pa (i) avAja, vANI (2) abhiprAya (3) vaoNlaTiyara 5. (i.) svayaMsevaka: svaicchika sevaka di vokaLo pu. nAno vaheLo; nALuM ti; sabhAtyAga vaoNlIbaoNla paM., strI, (i.) eka medAnI ramata ke teno moTo vaoNkAuTa puM. (I.) virodha darzAvavA sabhAmAMthI cAlyA javuM vaoNlTa . (i.) vIjaLInuM dabANa dekhADanAra ekama vokITokI na. (i.) najIkanA aMtare vAto karavAnuM vaoNlTamITara na. (i.) vIjaLInuM dabANa mApavAnuM sAdhana binatArI sAdhana; saMdezAvyavahAranuM jaMgama reDiyo vaoNlTamITara na. (I.) vidyuta pRthakkaraNa karavA vaparAtuM sAdhana sAdhana vokebyularI strI. (iM.) zabdasaMgraha; zabdabhaMDoLa vaoNlTeja na. (i.) vijaLInA dabANa ke tenuM mApa voca strI. (i.) jALavaNI (2) nAnI ghaDiyALa vaoNlyumana. (iM.) daLadAra graMtha ke tene maNako (2) ghanaphaLa vaoNca enDa vaoNrDa na. (I.) cokIpahero (3) avAjanuM pramANa ke tenI prabaLatA vaoNcamena chuM. (.) cokIdAra paheredAra vaoNzabesina na. (i.) hAthamoM dhovAnI kuMDI voTa kuM. (iM.) cUMTaNIno mata; abhiprAya vaoNziMga kaMpanI strI. (I.) (vilAyatI DhabanI dhobInI voTa kuM. (i.) eka ijanera (ra) (tenA nAma parathI) dukAna); dholAIdhara vIjaLIne mApavAno ekama (ma.vi.) voziMga pAuDara 5. kapaDAM dhovAno pAuDara ke bhUko voTabaMka strI. (i.) matabeMka (2) teno vistAra vaoNziMga mazIna na. (I.) kapaDAM dhovAnuM mazIna-upakaraNa voTara 5. (i.) mata ApanAra; matadAtA vaoNziMgoDA . (i.) dhovAno soDA ke khAro For Private and Personal Use Only
Page #778
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir voLAmaNa(huM)] 66 1 [vyaMjana vaLAmaNa(-NuM) vi. (vaLavuM parathI) vAMkuM; vaLAMkavALuM (2) ekAgratAmAM bhaMga [nizcaya; TharAva na. vAMka; vaLAMka (2) voLAvavA javAnuM kAma vyavasAya paM. (saM.) kAmakAja ke tenI khaTapaTa; udyoga (2) vaLAvavuM sakri. (prA. vola (valAvia)) vaLAvavuM; vyavasAyabaMdhu chuM. (saM.) dhaMdhAbhAI; samAna dhaMdho karanAra vidAya karavuM [sAthe janAra bhomiyo; voLAvo te te vyakti voLAviyo chuM. avaLAvavuM uparathI) vaLAvanAro; vaLAvavA vyavasAyalakSI vi. (saM.) vyavasAya ke dhaMdhAne lagatuM voMkaLo chuM. (saM.) vokaLo; nAno vaheLo; nAnuM vyavasAyI vi. (saM.) vyavasAyavALuM; udyamI vyakta vi. (saM.) spaSTa; khulluM (2) sAkAra baneluM vyavasthA strI. (saM.) baMdobasta (2) goThavaNa; jogavAI vyakti strI. (saM.) koI paNa vargamAMnuM eka (2) mANasa vyavasthApaka chuM. (saM.) vyavasthA karanAra; "menejara (3) vyakta thavuM te vyavasthAzakti strI. (saM.) vyavasthA karavAnI zakti; vyaktigata vi. (saM.) vyaktine lagatuM; vaiyaktika, aMgata vahIvaTI zakti vyaktitva na. -tA) strI, vyaktino vizeSa guNa vyavasthita vi. vyavasthAyukta; barAbara goThaveluM-goThavAyeluM vyaktivizeSa chuM. (saM.) khAsa ke vizeSa vyakti-mANasa vyavahAra puM. (saM.) vyApAra; kAmakAja; dhaMdho (2) vartana vyakti svAtaMtrya na. (saM.) vyaktigata ke vyaktinuM svAtaMtrya (3) lokarIti; rivAja (4) paraspara ApavAlevAno vyagra vi. (saM.) vyAkuLa; asthira mananuM; gabharAyeluM saMbaMdha kuizaLa vyagratA strI, vyAkuLatA; gabharATa vyavahAra(0kuzaLa, dakSa) vi. vyavahAranI bAbatomAM vyajana puM. (saM.) vIMjaNo; paMkho phelAvo vyavahArajJa vi. (saM.) vyavahAranuM jJAna dharAvatuM; vyavahAravyatikara chuM. (saM.) mizraNa (2) samudAya (3) saMbaMdha (4) kuzaLa vyatikrama . (saM.) ullaMghana karavuM te (2) viparyAsa (3) vyavahAriyuM vi. vyavahAra kuzaLa bAdhA; vipna bIjuM vyavahAru vi. vahevAruM, vyavahArya siArthaka vyatirikta vi. (saM.) atirikta; sivAya (2) bhina; vyavahAropayogI vi. (saM.) vyavahAramAM upayogI (2) vyatireka puM. (saM.) abhAva (2) judAI; bhinnatA (3) vyavahArya vi. (saM.) vahevAramAM mukAya ke utArAya tevuM zreSThatA (4) e nAmano eka arthAlaMkAra vyavahita vi. (saM.) vacce paDadAvALuM; DhaMkAyeluM vyatIta vi. (saM.) vItI gayeluM; bhUtakALanuM vyavahata vi. (saM.) vyavahAramAM mUkeluM ke ApeluM vyatIpAta chuM. (saM.) jayotiSamAM azubha manAto sattaramo vyaSTi strI. (saM.) samaSTino pratyeka aMza ke vyakita yoga (2) utpAta ke upadrava vyasana na. (saM.) Teva; lata (2) mAdaka padArtha levAnI vyatIpAtiyuM vi. upadrava karanAruM; tophAnI Teva (3) duHkha; ApadA (4) Aphata; jokhama (5) vyatIhAra chuM. (saM.) adalAbadalo; vinimaya nAza; khuvArI vyatyaya paM. (saM.) vyatikrama; ullaMghana karavuM te (2) svaro vyasanI vi. (saM.) vyasanavALuM (2) baMdhANI ane vyaMjanonI zabdanA vikAsamAM UlaTapAlaTa vyasanamukti strI. (saM.) vyasana choDAvavAnI jhuMbeza thavAnI kriyA vyasta vi. (saM.) verAyeluM (2) UlaTuM (3) vaheMcI nAkheluM; vyathA strI. (saM.) duHkha; pIDA; vedanA chUTuM paDeluM ADakatarI rIte sUcita vyathita vi. (saM.) vyathA pAmeluM; pIDita baMga(-gya) vi. (saM.) ekAda aMga vinAnuM; apaMga (2) vyabhicAra puM. (saM.) potAnA guNadharmane vaphAdAra na rahevuM vyaMga vi. kaTAkSathI kaheluM (2) na. vakrokita; kaTAkSa te (2) parastrI-puruSano ADo vyavahAra (3) kartavya- vyaMgacitra na. (saM.) ThaThThAcitra; "kaeNrikecara' (2) kArTUna bhraSTatA (4) niyata sAhacarya na hovuM te (jA.) baMgA(-)the pu. zabdAnI vyaMjanAvRttithI sUcita thato vyabhicAriNI strI, (saM.) chinALa strI gUDha artha; vArtha ane lakSyArthathI bhinna evovyabhicArI vi. (saM.) chinALavuM (2) puM. kAvyanA rasomAM vyaMgya artha sahAyaka saMcArI te te bhAva laMgo(-gyo)kti strI. (saM.) laMgokti; vakrokita; bhaMga vyaya paM. (saM.) kharca; vaparAza (2) heraphera vyaMgya vi. (saM.) ADakatarI rIte sUcavAyeluM (2) kaTAkSathI vyayI vi. (saM.) vyaya(kharca, vaparAza)vALuM kahevAyeluM (3) na. vAkyanA arthamAM raheto bIjo vyartha a. (saM.) phogaTa: mithyA (2) vi. nakAmuM: nirarthaka bhAva ziktithI vyakta karanAruM vyarthatA strI. phogaTapaNuM, nirarthakatA vyaMjaka vi. (saM.) spaSTa karanAruM; batAvanAruM (2) vyaMjanAvyavaccheda 5. (saM.) juduM pADavuM te; viccheda (2) nAza vyaMjana paM. na. (saM.) svaranI madada vinA jeno uccAra vyavadhAna na. (saM.) ADa; paDado (2) vacce AvatuM naDatara; na thaI zake te te varNa For Private and Personal Use Only
Page #779
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org vyaMjanaguccho vyaMjanaguccha puM. (saM.) joDAkSara zakti (vyA.) vyaMjanA strI. (saM.) vyaMgyArthano bodha karavAnI zabdanI vyaMjita vi. (saM.) vyaMgyArthavALuM (2) vyakta-spaSTa kareluM vyaMDala(-La) puM. (saM. vRhannaDA, prA. vinaMdalA, vikhaMDalA) napuMsaka; pAvaiyo vyaMtara puM.,na. vaMtara; eka jAtanuM bhUta ke teno loka (jaina) vyAkaraNa na. (saM.) bhASAnA zuddha prayogo, niyamo vagerenuM zAstra (2) pRthakkaraNa 062 vyAkaraNakAra chuM. vyAkaraNa racanAra; vaiyAkaraNa [vALuM vyAkaraNaduSTa vi. (saM.) vyAkaraNanA doSavALuM ke tenI bhUla vyAkaraNazAstra na. vyAkaraNa vyAkaraNazuddha vi. vyAkaraNanA doSa vinAnuM vyAkaraNI puM. vyAkaraNazAstrI; vaiyAkaraNI; vyAkaraNakAra vyAkula (saM.), (-La) vi. gAbharuM; bAvaDuM; gabharAyeluM; vihvaLa [vihvaLatA vyAkula(-La)tA strI. (saM.) gAbharApaNuM; gabharATa; vyAkhyA strI. (saM.) vastunuM pUratuM ane Avazyaka varNana; lakSaNa (2) vistRta ke spaSTa artha; TIkA vyAkhyAtA puM. (saM.) vyAkhyAna karanAra; 'lekcarara' vyAkhyAna na. (saM.) bhASaNa; koI viSayanuM vistArathI pratipAdana (2) pravacana [bAkhyAtA vyAkhyAnakAra puM. (saM.) vyAkhyAna karanAra ke ApanAra; vyAkhyAyita vi. (saM.) vyAkhyA karAyeluM (2) pAribhASika vyAkhyeya vi. (saM.) samajAvavAnI jarUravALuM [alaMkAra vyAghAta puM. (saM.) vighna; pratibaMdha (2) virodha (3) eka vyAghra puM. (saM.) vAgha; zArdUla vyAghracarma (saM.) vAghanuM cAmaDuM vyAghrAsana na. (saM.) vAghanI jema besavuM te (yoga) vyAghAMbara na. juo 'vyAghracarma' vyAja na. (saM. vi + Ajan = navuM janmAvavuM-vadhAravuM) nANAM vAparavA badala mULa rakama upara Apavo paDato vadhAro (2) bahAnuM; miSa (3) yukti; tadabIra vyAjakhAu vi. moTe vyAje nANAM dhIranAruM; vyAja para kamAI karanAruM [pahelAM parata thavAnI AvatI vyAjanI khoTa vyAjakhAda(-dha) strI. nANAM nakAmAM paDI rahevAthI ke mudata vyAjakhora vi. vyAjakhAu [bhAva ke da2 vyAjadara puM. (saM., phA.) seMkaDe karelA TakA-vyAja-eno vyAjamuddala na. vyAja ane muddalano bhego AMkaDo; rAza vyAjavaTaMtara na. vyAja ne vaTAva vagerenI Upaja vyAjavaTuM na. vyAja ane vaTAvano dhaMdho; nANAM vyAje pheravavAM te vyAjavero puM. maLatA vyAja parano vero-Teksa vyAju, (kuM) vi. vyAje dhIreluM athavA lIdheluM[lakhANa vyAjaciThThI(-TTI) strI. vyAja levAnI zarate dhIrelI rakamanuM [vyAhata vyAjokti strI. (saM.) eka ahaMkA2(2)chaLakapaTathIkahevuM te vyAdha puM. (saM.) pAradhI; zikArI (2) rudra tAro vyAdhi puM., strI. (saM.) roga; maraja (2) zArIrika pIDA vyAdhi (kara, 0kartA, 0kAraka) vi. (saM.) vyAdhi karanAra vyAdhikAraNa na. (saM.) roganuM kAraNa-nimitta vyAdhigrasta vi. (saM.) vyAdhimAM sapaDAyeluM; rogI vyAna puM. (saM.) paMcaprANamAMno eka vyApa puM. (saM.) vyApti; vistAra; pasAro; phelAvo vyApaka vi. (saM.) sarva ThekANe vyApI rahenAruM (2) vizALa vyApakatA strI. vizALatA; vyApakapaNuM vyApana na. (saM.) phelAvo; prasAra; vyApavuM te; 'Diphyujhana' vyApavuM sa.kri. (saM. vyAp) a.kri. koI cIjanI aMdara phelAvuM (2) prasaravuM; phelAvuM[dhaMdho (3) vepAra vyApAra puM. (saM.) prANI ke padArthanI kriyA (2) udyoga; vyApArI puM. vepArI [dezavyApI vyApI vi. (saM.) vyApaka (prAyaH samAsane aMte.) udA. vyAsa vi. (saM.) vyApeluM; phelAyeluM vyApti strI. (saM.) vyApavuM te (2) nityasAhacarya (nyA.) (3) sAdhana ne sAdhyano sAhacarya niyama Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vyAmoha puM. (saM.) sabaLa moha (2) ajJAna (3) bhrAMti vyAyAma puM. (saM.) kasarata; avayavonI kasavAnI kriyA vyAyAma(maMdira) na. (zALA) strI. kasaratazALA; 'jimneziyama' [eka rUpaka-prakAra vyAyoga puM. (saM.) vI22sa ane dvaMdvayuddhane lagato ekAMkIno vyAla (saM.) (-La) puM. sApa (2) citto (3) vAdha (4) dIpaDo (5) lucco mANasa vyAvartaka vi. (saM.) vyAvRtta karanAruM; juduM pADanAruM vyAvasAyika vi. (saM.) vyavasAya saMbaMdhI; dhaMdhArojagArane lagatuM vyAvahArika vi. (saM.) vahevAra saMbaMdhI (2) vahevAra vyAvRtta vi. (saM.) pAchuM phareluM ke pheraveluM (2) alaga kareluM ke thayeluM (3) niSiddha (4) AcchAdita; gherAyeluM vyAvRtti strI. vyAvRtta thavuM ke karavuM te (2) abhAva vyAsa puM. (saM.) mahAbhArata ane purANonA kartA parAzaraputra kRSNadvaipAyana vyAsa (2) jADAI; vistAra (3) vartuLanA madhyabiMdumAMthI pasAra thaI tenA paridhane be bAju aDatI lITI; 'DAyAmITara' (bhU.) vyAsapITha strI., na. vaktA ke kathAkArane UbhA rahevAnuM ke besavAnuM UMcuM sthAna [bhakti vyAsaMga puM. (saM.) mahAvaro; abhyAsa (2) Asakti; vyAsaMgI vi. vyAsaMgavALuM; abhyAsI; bhakta vyAsArdha puM., na. (saM.) trijayA; aDadho vyAsa, 'reDiyasa' vyAhata vi. athaDAIne pAchuM ThelAyeluM (2) niSphaLa nIvaDeluM (3) arthano eka doSa For Private and Personal Use Only
Page #780
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir vyAhati] 76 3 [zakavartI vyAhati strI. (saM.) vikSepa (2) bhaMga vrajezvarI strI. (saM.) vrajanI svAminI - rAdhA niAruM vyAti strI. (saM.) kahevuM te (2) gAyatrI maMtranA traNa puM, na. (saM.) ghA; jakhama (2) pAkI gayela ghA; AraMbhamAMnA OMkAra pachInA vadhArAnA bhU - bhuvaH vrata na. (saM.) niyamapUrvaka AcaravAnuM puNyakarma (2) amuka sva' e traNa zabda karavA na karavAno dhArmika nizcaya vyALa pR. juo bAla [vasthA vatacaryA strI. (saM.) vrata karavuM ke pALavuM te bukama puM. (saM.) UlaTo krama (2) ullaMghana (3) avya- vratadhArI vi. vrata lenAruM-lIdhuM che evuM vyutkrAMta strI. (saM.) bahAra nIkaLavuM-jatA rahevuM te (2) vratapAlana na. (saM.) vrata lIdhA pachI e na tUTe e mATe ullaMghana (3) moTI krAMti; UthalapAthala karmakArya karatA rahevuM te vyutkrAMti strI. (saM.) bulkama; ullaMghana [jAgRti vratabhaMga kuM. vratano bhaMga; vratane vacce toDavuM te vyutthAna na. (saM.) jorathI UbhA thavAnI kriyA (2) vratinI vi, strI. vrata AcaranArI-pALanArI strI vyathita vi. (saM.) jorathI UbhuM thayeluM (2) jAgrata thayeluM vratI vi. (saM.) vrata AcaranAruM vyutpatti strI. (saM.) zabdanI mULa utpatti; zabdano kramika vratotsava puM. (saM.) vrata daramyAna ane vratanI samApti thatAM vikAsa (2) vidvattA; prAvINya [(vyA.) karavAmAM AvatA utsava-ujavaNI vyutpana vi. (saM.) vidvAna; pravINa (2) sAbita (zabda). drIDA strI. (saM.) lAja, zarama; lajA vyutpAdita vi. (saM.) vyutpanna kareluM vrIhi puM. (saM.) cokhA bhUpuM. (I.) abhiprAya (2) dazya veha paM. viraha [khaLabhaLI UTheluM bhU poinTa na. (iM.) daSTibiMdu vehavikaLa vi. virahathI vyAkuLa thayeluM; viyogane lIdhe bRhayuM. (saM.) sainyanI goThavaNI (2) racanA; govaNI hAgni paM. virahAgni, viyogarUpI pIDA yUharacanA strI. sainyanI vyuhAtmaka racanA; sainyanI amuka AkRtima racanA yUhAtmaka vi. (saM.) bUha ke racanAne lagatuM vyoma na. (saM.) AkAza; AsamAna; gagana tha vyomagaMgA strI. (saM.) AkAzagaMgA zakuM. (saM.) uSmAkSaro (za, , sa, ha)mAMno prathama akSara vyomacara vi. (saM.) AkAzamAM UDanAra; vihaMgama zaka chuM. (a) vahema; zaMkA vyomayAna na. (saM.) vimAna; "eroplena' zaka chuM. (saM.) eka prAcIna jAtanA loka (2) saMvata (3) vyomarekhA strI. (saM.) kSitija; "horAIjhana' zAlivAhana calAvelo saMvata (I.sa. 78thI) vahIpa paM. (I.) daMDaka (2) lokasabhA; vidhAnasabhA zakaTa na. (saM.) gADuM (baLadanuM vAhana) vagerenA rAjyavahIvaTamAM pakSane doranAra vyakti zakatuM na. (saM. zalka, prA. sa% = chAla) heluM; yUtho vaDIla na. (I.) paiDuM; cakra zakadAra vi. (phA.) jenA para zaka jato hoya tevuM zuikana zIlacaeNra strI. (i.) paiDAMvALI khurazI (dardI mATe) zakana kuM., na. (saM. zakuna) bhAvi zubhAzubhasUcaka cihna; vraja na. (saM.) vRMdAvana (gokuLa pAse) (2) govALonuM zakaniyALa vi. zubhasUcaka; zukanavALuM gAma (3) paM. samUha; ToLuM zakapravartaka vi. (saM.) zaka pravartAvanAruM; jenA smaraNamAM vrajanAtha puM. (saM.) vrajanA svAmI, zrIkRSNa saMvata zarU thAya tevuM; yAdagAra vrajanAra strI, (-rI) strI. vrajanI gopI zakamaMda vi. (phA.) saMzayagrasta; zakavALuM, vrajabhASA strI, eka bolI - vraja dezanI bhASA zakarakhora(-ro) pR. (phA.) phUlomAMthI rasa cUsanAruM eka vrajabhUmi strI. (saM.) vrajamaMDala(-La) na. mathurAnI pakSI (2) mIThI vAnIono zokhIna khiDabUcuM AsapAsamAM AhIrono prAcIna pradeza zaka(-ka)raTeTIstrI. (prA. zarkarA, phA. zakaraTeTI) TeTI; vaja(mohana, 0rAja, 0rAya, lAla) paM. bhagavAna zaka(-)rapAro 5. (phA. zakarapArA) ghauMnI eka mIThI zrIkRSNa; bAlakRSNa taLelI vAnI vigereno zikAra karavo te vrajavanitA strI. vrajanI strI; gopI zakarAbAjI strI. (zakarAbAja dvArA) zakarA chUTA mUkI pakSI vrajavihArI vi. (2) paM. vrajamAM vihAra karanAra (zrIkRSNa) zaka(-)riyuM na. mIThA kaMdanI eka jAta; sakkariyuM vrajavuM a.kri. (saM. vra) pharavuM; javuM zakaro (phA. zikaha) (ObAja) paM. bAja pakSI vrajAMganA strI. (saM.) gopI; gopAMganA zakavartI vi. (saM.) zakapravartaka; jenA smaraNamAM zaka vartAya vrajedra puM. (saM.) zrIkRSNa evuM (2) yAdagAra For Private and Personal Use Only
Page #781
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zaktidAyI 64. [zatanI zakala vi. bhAga; khaMDa; kakaDo zakra . (saM.) Indra; zacipati zakavuM ane kri. (saM. zapha) zaktimAna thavuM (2) saMbhavavuM zakrANI strI. (saM.) indranI patnI, IndrANI; zacI (mukhya kriyApadane sahAyaka rUpe ja vaparAya che. jema zaNa, zakhasa puM. (a. zansa) mANasa; isama; AsAmI ke, bolI zakaze.) zambiyata strI. (a.) vyaktitva (2) mANasAI zakAra . (saM.) sata + prA. kAra = kriyA, AkRti) sakAra; zaga strI. (saM. zikhA, prA. zidhA) dIvAnI jyota barakana; sAsa (zvAsa). zagaDIstrI. (saM. zakaTikA.prA.sagaDiA) kolasA bALavAnuM zakAri chuM. (saM.) zakone harAvanAra ujajainano vikramAditya eka sAdhana; cUlAnuM kAma ApatI banAvaTa; sagaDI zakIla vi. (a) suMdara; rUpavALuM; dekhAvaDuM zagarAma na. zigarAma (eka vAhana). zakuna na. (saM.) bhAvi zubhAzubhasUcaka citra; zukana zaci(-cI) strI. (saM.) indrANI; indranI patnI zakuni na. (saM.) paMkhI (2) paM. duryodhanano mAmo zaci(-cI)pati muM. (saM.) Indra zakuMta puM. (saM.) mora (2) na. pakSI; paMkhI zaTara puM, na. (i.) (kheMcIne ughADa-vAsa karI zakAya zakuMtalA strI. (saM.) menakA ane vizvAmitranI putrI; evI) bArIbAraNAM mATenI eka racanA; phareDI (2) duSyantanI patnI DhAMkaNuM zake kri.vi. (saM. zaMka dvArA) jANe ke (2) rakhe; kadAca zaTarapaTara ki.vi. ADuMavaLuM; gametema zake vi. zaka saMvatanuM; zAke zaTala na. (iM.) vaNATano kAMThalo (2) zaTala basa, Trena zakoruM na. (saM.) baTe; mATInuM koDiyuM; rAmapAtara zaTala-koka na. (iM.) beDamiMgTana ramavA mATenuM rabara ke zakkara strI. (phA. zakara, prA. sakkarA) sakkara; khAMDa; sAkara tharamokolanA daddA para pIMchAM khosIne banAveluM phUla zakkaraTeTI strI, juo "zakaraTeTI zaTala Trena strI. (iM.) zahera ane tenAM parAM tathA najIkanA zakkarapAro . juo "zakarapAro sthaLoe doDatI relagADI (thoDA DabAvALI) zakkariyuM.. juo zakariyuM zaTha vi. (saM.) dhUrta, luccuM (2) puM. tevo mANasa zakkala strI. (a. zikala) kila; cahero; svarUpa zaThatA strI. (tva) na. luccAI; dhUrtapaNuM zakAdAra vi. ghATIlA suMdara caherAvALuM (2) mohaka; zaNa na. (saM.) bhIMDInI jAtano eka choDa (2) tenA resA bhabhakAdAra (3) kuMbhAranA cAkaDA uparathI vAsaNa utAravAnI darI zakkI vi. (hi.) vAtavAtamAM saMdeha ke zaMkA karanAra; vahemI zaNagaTa puM. saNagaTa; ghUMghaTa; ghUmaTo zakyo chuM. (a. sikkaha= chApa ke zakala= caherA uparathI) zaNagAra paM. (saM. zRMgAra, prA. siMgAra) zarIrane cahero; suMdara bhavyacahero (2) ghareNAM vagerenI bhabhaka zobhAvanAra vasa, AbhUSaNa vagere zakti strI. (saM.) zabdArtha ApanArI traNa zaktimAMnI zaNagAravuM sakri. suzobhita karavuM (2) ghareNAM paheravAM pratyeka (2) sAmarthya; baLa (3) devI (4) eka astra zaNagAvuM sakri. saNagAvuM; phaNago phUTavo zaktidAyaka vi. (saM.) tAkAta ApanAra, baLaprada zaNago chuM. saNago; aMkura; phaNago zaktidAyI vi. (saM.) zakti ApanAra, baLaprada zaNabhIMDI strI, zaNano choDa zaktipUjaka vi., pR. devIno upAsaka zaNavI chuM. (saM. zakunavi, prA. sauNavi-suNavI) prANIzaktipUjA strI. (saM.) devIpUjA; devInI upAsanA onI bhASA parathI zukana jANakAra mANasa zaktiprada vi. (saM.) zakti ApanAruM; zaktidAyaka zaNiyuM na. ('zaNa' uparathI) zaNanuM kapaDuM; gUNapATa (2) zaktimatI vi. strI. (saM.) zaktimAna strI [kAryadakSatA ktAna zaktimattA strI. (saM.) zakti hovI tenuM sAmarthya (2) zata paM. (saM.) so; '100' (2) vi. sonI saMkhyAnuM zakti(0mAna) (saM.), (saMpana) vi. baLavAna; samartha zataka na. (saM.) sono samudAya (2) saikuM; zatAbdI zaktisaMpana vi. (saM.) zaktizALI; zaktimAna zatIkIrti chuM. (saM.) jaino anAgata covIsa tIrthakaromAMnA zaktihIna vi. (saM.) zakti vinAnuM; nirbaLa; nirmAlyA dasamA aibajano AMkaDo ke saMkhyA zakya vi. (saM.) banI zake ke karI zakAya evuM; saMbhAvya zatakoTi vi. (saM. strI.) so karoDa saMkhyAnuM (2) puM. eka (2) vAstavika zatakratu puM. (saM.) yajJa karanAra (2) Indra zakyatA strI. (saM.) saMbhava; zakya hovuM te bheda(vyA.) zatagaNuM vi. (saM.) so gaNuM zakyabheda puM. (saM.) kriyApadanA zakyArthasUcaka prayogano zatadala vi. (saM.) so pAMkhaDIovALuM (2) na, kamaLa zakyArtha puM. (saM.) zakyatA batAvanAra kriyApadanI zatAbI vi., strI. (saM.) ekI sAthe sone mArI nAkhe zakyArthasUcaka bheda tevuM For Private and Personal Use Only
Page #782
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zatadhA) G65 [ zabdavedhI zatadhA kri.vi. (saM.) so rIte-prakAre zabarI strI. (saM.) zrIrAmanI paramabhakta eka bhIlaDI zatadru strI. (saM.) satalaja nadI zaba-vola vi. saM.) raMgaberaMgI; kAbaracItaruM [paNuM zatapratizatana. (hi.) soe so TakA; AkheAkhuM [bharatiyuM zaba(-volatA strI. (-tva) na. citravicitratA; kAbaracItarAzatamI strI. (rA.) vahANamAM caDAvelA mAlanI rasIda- zabalita vi. (saM.) asaravALuM (2) mizrita, upAdhivALuM zatamukha vi. (saM.) so mukhavALuM (2) so rIte thatuM zaba(vA)sana na. (saM.) eka yogAsana zatazaH kri.vi. (saM.) so prakAre-rIte (2) so vAra zabe-barAta strI (a., phA.) eka musalamAnI tahevAra zatasAI strI. (saM. zata uparathI) so zlokavALo graMtha; zabevasya strI (a., phA.) milananI rAtri; saMyogarAtri - sAtaso kaDIvALI kAvyaracanA zabda chuM. (saM.) avAja (2) bola; vacana (3) arthayukta zatAbdI strI. (saM.) saikuM (2) so varSe ujavAto utsava - eka ke vadhAre akSarono samuccaya (vyA.) [gItakAra zatAyu vi. so varSa sudhI jIvanAruM; dIrdhAyuSI zabdakAra puM. (saM.) (navA navA) zabda banAvanAra (2) zatAvadhAna na. (saM.) ekIsAthe so vAto para dhyAna ApavuM zabdakoza(-Sa) chuM. (saM.) bhASAnA zabdonA saMgrahano graMtha ke sAMbhaLI yAda rAkhavI ke tevI zakti zabdacamatkRti strI. zabdacAturI strI. (-2) na. vAkya zatAvadhAnI vi. ekasAthe so vAto para dhyAna ApI ke chaMdamAM varSonI bhAtIgaLa racanA; jhaDa-jhamaka; zakanAra; zatAvadhAnavALuM eliTarezana" (kA.zA.) zatAvarI strI, (saM.) eka vanaspati zabdacitraNa na. zabdacitranuM Alekhana lipi zatAMza puM. (saM.) somo bhAga (2) so bhAga-hissA zabdacitralipi strI. zabdanA sUcakacitra dvArA lakhavAnI zatru chuM. (saM.) verI; duzmana (2) pratipakSI zabdajALa strI, vAjhALa; khAlI zabdono ADaMbara zatruba puM. (saM.) lakSmaNano bhAI (2) vi. zatrughAtaka zabdaparIkSA strI zabdanA-dhvani-avAja parathI pArakhavuM zatrutA strI. (tva) na. (saM.) zatruvaTa; duzmanAvaTa te (2) zabdono artha AvaDe che ke nahIM enI tapAsa - zatrubhAva, zatruvaTa strI. duzmanAvaTa; vera zabdapothI strI. bALakane citro dvArA zabdo zIkhavavA zani kuM. (saM.) e nAmano graha (2) zanivAra (3) nIlama mATenI copaDI, pAThyapustaka ' [purAvo zanivAra chuM. (saM.) aThavADiyAno sAtamo divasa zabdapramANa na. (saM.) zabdajJAnanuM sAdhana (2) zAbdika zanivariyuM vi. zanivArane lagatuM (2) na. zanivAre pragaTa zabdaprayoga pu. zabdono prayoga-upayoga ke vApara (2) thatuM sAmayika rUDhiprayoga; 'iDiyama zanivAruM vi. zanivAre AvatuM ke thatuM zabdabaddha vi. (saM.) zabdamAM-lakhANamAM utAreluM; lakheluM zanizcara chuM. zani graha zabdabrahma na. (saM.) zabdarUpI brahma-veda (2) bhASA; za, zanaiH kri.vi. (saM.) dhImedhIme (2) kramekrame AidamI zabdathI pratIta thatI sRSTi zanaizcara chuM. (saM.) zanizcara; zani (2) verajhera (3) jherIlo zabdabhaMDoLa vi. (saM.) zabdono samUha ke saMgraha zanTiMga na. (iM.) relagADI ke tenA DabAne eka pATethI zabdabhedI vi. (saM.) mAtra zabda-avAjane AdhAre dhAryuM bIje laI javA te (2) ejina dvArA DabAonI heraphera bANa mAranAruM; zabdavedhI [(vyA.) zapatha puM. (saM.) sogaMda; kasama zabdayogI vi. nAma sAthe saMbaMdhamAM vaparAtuM; nAmayogI zapathanAmuM na. (saM.) sogaMdanAmuM; "ephiDeviTa zabdaracanA strI. zabdonI goThavaNI (2) bolavA zaba, (-q) na. (saM.) maDaduM; lAsa [AvatI peTI; kaoNphina' lakhavAnI zailI [yojanA zabapeTI strI. mRtadehane mUkI lavAtI ke kabaramAM dATavAmAM zabdalAlitya na. (saM.) zabdonuM lAlitya-madhura racanA ke zaba-ba-baira a. (a., phA.) zubharAtri; "guDanAITa' zabdalipi strI. (saM.) zabda zabda (varSe nahIM) judI saMketazabanama na. (phA.) jhAkaLa (2) jhAkaLa jevuM jhINuM ne vALI lipi; phAyariTika' ti; Direzana mulAyama malamalanuM kApaDa [gADI zabdalekhana na. (saM.) zrutalekhana tarIke zabdo lakhAvavA zaba-1)vAhinI strI. maDaduM laI janArI gADI; maDadA- zabdavicAra paM. (saM.) zabdanA mULathI laI tenA prayoga zaba-va)parIkSaNa na. (saM.) zabaparIkSA (2) strI, zabanI sudhInI mImAMsA dAktarI tapAsa; posTamorTama ke teno sabhya zabdavRtti strI. (saM.) juo "zabdazakti' zabara chuM. (saM.) vanamAM rahetI eka jAti; bhIla jAti zabdavedha chuM. (-dhitA) strI. (saM.) zabda ke avAja parathI zabavAhinI strI. mRtadeha laI javA mATenuM vAhana; nizAna vIMdhavuM te DeDa-baoNDI vAna' zabdavedhI vi. (saM. zabdadhinuM) mAtra zabda-avAjane zabAnA vi. (phA.) rAta saMbaMdhI; rAtanuM AdhAre dhAryuM bANa mAravAnuM-mAranAruM For Private and Personal Use Only
Page #783
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zabdavyatyaya 76 6 [zarada zabdavyatyaya paM. zabdonA viparyaya; "mUrijhama zamA strI. (a.) mINabattI (2) dIvI zabdazakti strI. (saM.) zabdanI arthabodhaka zakti zamAdAnana. mINabattInI dIvI; "volsITa' [zAMti pAmeluM (abhidhA, lakSaNA ane vyaMjanA). zamita vi. (saM.) zAmeluM; zAMta kareluM ke thayeluM (2) zAMta; zabdazaH kri.vi. (saM.) zabdezabda; dareka zabda mujaba zamiyAno pu. zAmiyAno; taMbU (2) zaNagArelo maMDapa zabdazAstra na. (saM.) zabdanuM zAstra; vyutpattizAstra; zamI strI. (saM.) khIjaDAnuM jhADa; samaDo; khIjaDo eTimolojI' zamIpUjana na. zamI nAmanA vRkSanuM pUjana (dazerA para) zabdazuddhi strI. (saM.) zabdanI zuddhi; zabdano zuddha prayoga zarU chuM. (a.) ravi; sUrya zabdazleSa paM. (sa.) zAbdika pleSa: dviarthI zabdaprayoga zayatAna 5. (a.) Izvara sAme baLavo karanAra eka phirasto zabdasaMgraha 5. (saM.) zabdono saMgraha; zabdabhaMDoLa (2) badamAza; setAna; zetAna zabdasiddhi strI. (saM.) zabdanI zuddharacanA zayatAniyata strI, badamAsI; zayatAnapaNuM yita zabdastha vi. (saM.) zabdamAM mukAyeluM; zabdamAM raheluM zayatAnI vi. (rava.) zetAnI; tophAnI (2) strI. zetAnizabdAbara chuM. (saM.) jemAM artha ke bhAvanI nyUnatA hoya zayadA vi. (phA.) gheluM gADuM (2) premagheluM; dIvAnuM tevA bhAre bhAre zabda prayojavA te anirvacanIya zayana na. (saM.) sUvuM te (2) pathArI; zapyA (3) zabdAtIta vi. (saM.) zabdathI na varNavI zakAya evuM (2) ThAkorajIne poDhADavA te AiratI-pUjA zabdAnuzAsana na. (saM.) vyAkaraNazAstra zayanaAratI strI. (saM.) ThAkorajInA zayana veLAnI zabdArtha che. (saM.) zabdano artha (2) zAbdika artha zayanagRha na. (saM.) sUvAno oraDo; "beDarUma (2) zabdArNava paM. (saM.) sAgara jevaDo vizALa zabdasaMgraha, sUvAnA kAmamAM AvatuM makAna; zayanAgAra (bhoga zabdakoza [alaMkAra (ka.) zayanabhoga dhuM. (saM.) ThAkorajIne zayanaveLA dharAvAto zabdAlaMkAra . (saM.) zabdaracanAnI camatkRtivALo zayanayAna na. (saM.) sUvAnI sagavaDavALo relagADIno zabdAla(-Lu) vi. nakAmA vadhAre paDatA zabdovALuM ke tevI Dabo; "slIparakoca' zailInuM varbojha * [paraMparA zayita vi. (saM.) sUteluM (2) UMghI gayeluM zabdAvali'-lI) strI. (saM.) zabdonI mALA; zabdonI zayyA strI. (saM.) pathArI; seja (2) kAvyamAM padono zabdAzrayI vi. (saM.) zabda para AdhArita paraspara sumeLa-saMgatatA zabdALutA strI. artha thoDo paNa zabdonI bharamAra hovI zara kuM., na. (saM.) bANa; tIra (2) pAMcanI saMjJA te; zabdADaMbara; zabdabAhulya; "varbosiTI zara pu. dhArmika kAyado; zariyata zabdAMtara na. (saM.) bIjo zabda; zabdaphera zaracaMdra puM. (saM.) zaradaRtuno caMdra zama DuM. (saM.) iMdriyo ane vAsanAonI zAMti; zaraNa na. (saM.) Azraya; rakSaNa; otha; zaraNuM aMtarnigraha; saMyama (2) nitya naimittika karmo sivAya zaraNamArga . (saM.) bhagavAnane zaraNe rahevAno bhakti bIjAM karmo tarapha vRttinuM na javApaNuM (3) brahmajJAnamAM saMpradAya (2) puSTimArga jarUrI hilacAla sivAya bIjI badhI hilacAla zaraNAI strI. (phA. zahanAI) phUMkIne vagADavAnuM eka vAdya aTakAvavAnI kriyA (4) kSamA zaraNAgata vi. (saM.) zaraNe AveluM; Azraye AveluM zamatA strI. zama rAkhavAnI sthiti; zAMti (2) kSamA; zaraNAgati strI. zaraNe AvavuM te; zaraNe thavuM te dhIraja (3) sthiratA ['nyuTralAIjhezana' zaraNArthI vi. (saM. zaraNArthi) zaraNa icchanAruM; zaraNAzamana na. (saM.) zAMta paDavuM ke pADavuM te (2) mananI zAMti; gata; zaraNe AvavA icchatuM zamamaya vi. (saM.) zAMta prakRtinuM zaraNuM na. zaraNa; Azraya zamavuM (saM. zam) zAMta paDavuM; TATuM paDavuM (2) nAza pAmavuM zaraNya vi. (saM.) zaraNa daI zake evuM (3) ghaTavuM; ochuM thavuM (4) vIsamavuM; sIjhavuM zarata strI. (a. zata) hoDa; karAra (2) bolI zamazamavuM akri. (saM. zam) khamIne besI rahevuM (2) zaratanAmuM na. zarata karyAnuM lakhANa-karArapatra; zaratabaMdI hAlatuM cAlatuM baMdha thaI javuM (3) zAMta thaI rahevuM zaratabaMdI(-dhI) strI. zarata karavI te [karI hoya tevuM zamazera strI. (phA.) talavAra; taravAra zaratI vi. (phA.) zaratane lagatuM; zaratavALuM (2) zarata zamazerabahAdura vi. talavAra calAvavAmAM kuzaLa-pravINa; zaratkAla puM. (saM.) zarada Rtu pUnama (2) eka IlakAba [jANanAruM zaramUrNimA strI. (saM.) azvina pUrNimA, mANekaThArI zamazeriyuM vi. (phA.) zamazera-bahAdura; talavAra calAvI zarada strI. (saM.) AsothI kArtika mAsa sudhI rahetI tu zamaLI strI, eka pakSI; samaDI (2) varSa; varasa For Private and Personal Use Only
Page #784
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zaradapUnama [ zalya zaradapUnama strI. zarapUrNimA mANekaThArI pUnama zarIpha vi. (a.) UMcA kuLanuM (2) pratiti; AbarUdAra zaradI strI, (phA. zardI) ThaMDI (2) bheja (3) saLekhama (3) 5. moTA zaherano sarakAraniyukta eka nAgarika zaradutsava chuM. (saM.) azvina pUrNimAno-zaradapUnamano adhikArI, nagarazeTha utsava (zaradotsava azuddha) [pIMchuM zarIra na. (saM.) deha; tana; kAyA zarapaMkha paM. (saM.) bANano pIMchAvALo cheDo (2) bANanuM zarIradhArI vi. zarIrI; dehadhArI vyApAra zarabata puM, na. (a.) phaLa vagerenA rasanuM banAveluM pINuM zarIrayAtrA strI. (saM.) zarIrano nirvAha (2) zarIrano zarabatIvi.AchA raMganuM(2) strI eka jAtanuM bArIka kApaDa zarIraracanA strI, zarIranI racanA; deharacanA zarabha puM. (saM.) hAthInuM bacyuM; madaniyuM (2) ATha zarIraracanAvijJAna na. (saM.) zarIra kevI rIte banyuM te pagavALuM baLavAna kAlpanika prANI vizeno khyAla ApatuM vijJAna; "eneTomI zarama strI. (phA. zarma) lajajA (2) pratiSThA; ijjata (3) zarIra(vidyA) strI. (zAstra) na. zarIranI racanA malAjo; maryAdA (4) layAnata vagerenuM vijJAna, phijhiyolojI' zaramajanaka vi. (saM.) zaramAve-zaramiMdu kare tevuM zarIrazrama puM. (saM.) zArIrika zrama; jAta-mahenata; majUrI zaramAvavuMsakri. zaramAvuMnuM preraka(2) zaramakamAna rAkhI zarIrasaMpatti strI. (saM.) Arogya, zArIrika zakti; samaje-mAne ema karavuM; zaramathI manAvavuM-rIjhavavuM taMdurastI [saMbaMdha zaramAvuM a.kri. zarama AvavI (2) jhaMkhavANuM paDavuM zarIrasaMbaMdha 5. (saM.) zarIra sAtheno saMbaMdha (2) saMbhogazaramAzamIkri.vi. ekabIjAthI zaramAIne zaramamAM AvIne zarIrasudhAraNA strI. (saM.) zarIra-tabiyata sudhAravI te zaramALa vi. zaramAya evuM; zaramavALuM; lajjALu zarIrI vi. (saM.) zarIravALuM (2) puM. AtmA; jIvAtmA zaramiMdagI strI. (phA.) zarama; lajjA [gayeluM zaru na. (phA. sarva) eka jAtanuM jhADa; sara zaramiMdu vi. (phA. zaramiMdaha) zaramathI jhaMkhavANuM paDI zarU vi. (a. zurUa) AraMbhAyeluM; cAlu zarayu(-) strI. (saM.) ayodhyA pAsenI sarayU jaDI zarUAta strI. AraMbha; pahela zaravuM vi. saravuM; tINa kAnanuM; tarata sAMbhaLI lenAruM zarUthI kri.vi. pahelethI; zarUAtathI zaravuM vi. mATInI mIThI sugaMdhavALuM. zarUnuM vi. Adi, zarUmAM AveluM; AraMbhanuM zaravRSTi strI. (saM.) bANono varasAda; bALavarSA zarUmAM kri.vi. AraMbhamAM; zarUAtamAM zarazayyA strI. (saM.) bANonI pathArI (jemake bhISmanI) zareha . musalamAnI kAyado-zariyatA zarasaDo chuM. zirISanuM jhADa; kharasADiyo zarkarA strI. (saM.) sAkara (2) khAMDa, morasa zarasaMdhAnana. (saM.) nizAna uparabANa tAkavuM te [divaso zarTa na. (I.) khamIsa, paheraNa zarAdi(-dhi)mAM na.ba.va. zrAddhapakSa; bhAdaravA vadanA zaTiMga na. (I.) zarTa ke khamIsa mATenuM kApaDa zarAka chuM. (saM. sapha) dhIradhArano dhaMdho karanAra: nANAvaTI zarta strI. (saM.) zarata zarata karI hoya evuM (2) beMkamAM nANAM cUkavavAnuM kAma karanAra; rokaDiyo za vi. (saM.) zaratI; zaratane lagatuM; zaratavALuM (2) zarAphata strI. (a.) mANasAI; lAyakI; AbarU; zAhukArI zarma na. (saM.) kalyANa (2) hita (3) sukhacena zarAphI vi. zarAphane lagatuM (2) vAjabI, yogya zarma strI. zarama zarAphI strI. zarAphano dhaMdho (2) nANAvaTuM zarmanAka vi. (phA.) zaramajanaka; laprada zarAba . (a.) dArU; madirA zarmiSThA strI, (saM.) yayAtinI bIjI rANI zarAbakhAnuM, zarAbaghara na. dArUnuM pIThuM; kalAlakhAnuM zarva chuM. (saM.) ziva; zaMkara bhagavAna zarAbakhorI strI. dArUnI lata; dArUDiyApaNuM zarvarI strI. (saM.) rAtri; rAta; nizA zarAbabAjI strI. zarAbanuM vyasana; zarAbakhorI zarvarI(Opati, rAja, veza) paM. caMdra; rajanIpati zarAbI vi. dArU pInAra; dArUnuM vyasanI zarvANI strI, pArvatI; rudrANI [kaMda; "bITa' zarAbI strI. dArUno nazo tophAna; naTakhaTapaNuM zalaga(-joma ., na. (phA. zalkama) rAtA-jAMbalI raMganuM zarArata strI. (a.) badamAsI; duSTatA; nIcatA (2) zalabha na. (saM.) tIDa (2) paMtagiyuM zarAratI vi. (a.) tophAnI; naTakhaTiyuM (2) duSTa zalAkA strI. (saM.) saLI (2) pIMchI zarAva (saM.) (oDuM, luM) . zako; capaNiyuM zalAkApuruSa chuM. (saM.) uttama puruSamAMno dareka puruSa (jaina) zarAsana na. (saM.) dhanuSya; kAmaThuM zilAvarDa na. zarAvaluM; capaNiyuM; zako zariyata strI (a.) kurAnano hukama; islAmI kAyado zalya na. (saM.) tIra (2) kAMTo (3) puM. pAMDapatnI mAdrIno zarIka vi. (a) bhAgIdAra; sAmela bhAI (4) muzkelI; naDatara (5) vADhakApa; "sarjarI For Private and Personal Use Only
Page #785
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zalyakriyA zalyakriyA strI. (saM.) zastrakriyA; tabIbI vADhakApa; 'sarjarI' [rogano ilAja karavo te; 'sarjarI' zalyacikitsA strI. (saM.) tabIbI zastrakriyA dvArA darda ke zalyA strI. zilA; paththaranI chATa zava na. (saM.) zaba; maDaduM zavara puM. pahADI ke jaMgalI mANasa; zaba zaza, (0ka) puM., na. (saM.) sasaluM zazadhara puM. (saM.) caMdra zazAMka chuM. (saM.) caMdra zazi(-zI) puM. (saM.) caMdra zazikalA (saM.) (-LA) strI.caMdranI kaLA zazikAMta puM. (saM.) caMdrakAMta maNi zazinI strI. (saM.) caMdranI soLa kaLAomAMnI eka zazi(-zI)mukhIvi. (saM.) zazivadanI; caMdrajevA mukhavALI zazi(-zI)vadanI vi. (saM.) caMdra jevA mukhavALI zaziyara puM. (saM. zazadhara, prA. sasahara) caMdra zazilekhA strI. (saM.) zazikaLA; caMdrakaLA zazI puM. (saM.) caMdra (2) ekanI saMjJA ... zastra na. (saM.) (mAravAnuM) hathiyAra; Ayudha zastrakriyA strI. vADhakApa; 'oparezana'; 'sarjarI' zastrakriyAkhaMDa puM. (saM.) oNparezana mATeno khAsa khaMDaoraDo; 'oNparezana thiyeTara' 068 zastracikitsA strI. (saM.) vADhakApanuM vaiduM; 'sarjarI' zastratyAga puM. (saM.) yuddhamAM hathiyAra heThAM mUkI devAM e; 'DijhArsamenTa' vigerenI spardhA zastradoTa(-DA) strI. (saM.) zastranI zodha ke tenA saMgraha zastradhArI vi. zasra dhAraNa karanAruM (2) puM. yoddho zastraprayoga puM. vADhakApa; 'oNparezana' zastrayuddha na. zastrAsathI-hiMsaka yuddha zastravidyA strI. (saM.) zastra vAparavAnI vidyA zasravaidya puM. (saM.) vADhakApa karanAra vaidya; 'sarjana' zastrAgAra na. (saM.) zastro rAkhavAnuM makAna zastrAstra na.ba.va. (saM.) zastra ane anna; mAravAnAM tema ja pheMkavAnAM hathiyAra zasya na. (saM.) anAja; dhAnya zaha strI. (phA. zabda) zeha; sAmArthya zahanAjaka strI. (phA.) navavivAhitA; dulhana zaharayAra puM. (phA.) bAdazAha; rAjA zahAdata strI. (a.) zahIda thavuM te; zahIdI (2) zAhedI; sAkSI; purAvA zahALI strI. (saM. zephAlikA, prA. sehAliA) e nAmanuM phUlajhADa zahIda vi. (a.) dharmayuddhamAM prANa ApanAra zahIdI strI. zahIdapaNuM; dharmayuddhamAM prANatyAga; zahAdata Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ zaMkhalo zahUra na. (a. zuUra) AvaData (2) viveka; samaja (3) parAkrama zahenazAha chuM. (phA. zahanazAha) rAjAono rAjA; samrATa zahenazAhata strI. sAmrAjya; bAdazAhata [zahenazAhata zahenazAhI vi. zahenazAha saMbaMdhI (2) strI. bAdazAhI; zahera na. (phA. zahar) nagara; moTuM gAma zaherI vi. zaheranuM ke te saMbaMdhI (2) puM. zaheramAM vasanAra (3) nAgarika, 'siTijhana'[(2) soLa (3) zilA zaLa puM. (saM. zalAkA uparathI) gaDIthI paDelo AMko; saLa zaLI strI. (saM. zalAkA) saLI (2) pA rUpiyAno vepArI saMketa (3) vALaMdanI patharI zaMkara puM. (saM.) ziva (2) vi. zubhakara; sukhakara zaMkarAcArya puM. (saM.) kevalAdvaitanA pravartaka AcArya ke temaNe sthApela pIThano adhipati [jhADA-pezAbanI hAjata zaMkA strI. (saM.) zaka; saMdeha; vahema (2) kalpita bhaya (3) zaMkAkuzaMkA strI. (saM.) sArI, mAThI ke kharIkhoTI zaMkA zaMkAgrasta vi. (saM.) zaMkAmAM paDeluM; zaMkAyukta zaMkAprazna puM.,na. (saM.) zaMkArUpe UThato prazna; vivAdI muddo zaMkAvAda puM. (saM.) koI vAtamAM zraddhAne badale zaMkAnI ja vRtti hovI te; 'skrepTisijhama' [zaramAvuM zaMkAvuM akri. saMdehamAM paDavuM; vahemAvuM (2) saMkocAvuM; zaMkAzIla vi. vahemI zaMkAspada vi. (saM.) jene vize zaMkA hoya tevuM zaMkita vi. (saM.) zaMkAvALuM; vahemIluM zaMkI, (luM) vi. (saM.) zaMkAzIla; vahemIluM zaMku na. (saM.) upara jatAM aNiyALI thatI jatI goLa beThanI ghana AkRti (2) hajA2 abaja (3) sUryayaMtra (4) soyanI aNI (5) zikhara; Toca zaMkuccheda puM. (saM.) zaMkune chedatAM thatI AkRti zaMkudaMtI vi. (saM.) zaMkunA jevA dAMtavALuM zaMkuyaMtra na. (saM.) chAyAyaMtra; 'sana-DAyala' zaMkha puM. (saM.) eka jAtanA dariyAI prANInuM koTaluM jene phUMkavAthI avAja thAya che. (2) AMgaLI uparanuM tenA AkAranuM cihna (3) mUrkha [ke teno bhUko zaMkhajIruM na. (phA. saMgejarAhata) eka sapheda cIkaNo paththara zaMkhaNI strI. zaMkhinI; karkazA; kaMkAsiyaNa strI [avAja zaMkha(dhvani, 0nAda) puM. (saM.) zaMkha phUMkavAthI thato nAdazaMkhabhasma strI. (saM.) zaMkhanI bhasma-eka davA zaMkhabhArathI puM. (saM.) mUrkhaziromaNi zaMkhamotI na. (saM.) motIno eka khAsa prakAra zaMkhalA strI. zRMkhalA zaMkhalI strI. nAnuM jhINuM zaMkhaluM zaMkhaluM na. dariyAkAMThe maLI AvatuM nAnuM te te koTaluM zaMkhalo puM. nAno zaMkha For Private and Personal Use Only
Page #786
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir eka zaMkhADhoLa] zAmiyAno zaMkADhoLa chuM. maraNottara pATavidhi ziMkhapuSpI zAkhA strI. (saM.) DALI (2) vibhAga (3) judAM judAM zaMkhAvalI (li) strI. (saM.) (Li, -bI) eka vanaspati; gotro ke maMDaLomAM pracalita vedanI saMhitAno pATha ke zaMkhinI strI. (saM.) kAmazAstra pramANenA cAra vargomAMnA kramano bheda cothA varganI strI (pazvinI, citriNI, hastinI ane zAkhAmRga puM. (saM.) vAMdaro zaMkhinI); zaMkhaNI (2) zarIranI dasa nADIomAMnI zAkhI vi. zAkhavALuM; zAkha para cAlatuM zAkhapazAkhA strI. nAnI moTI badhI zAkhA; zAkhAprazAkhA zaMkhiyo chuM. dhoLo somala (eka jhera) zAgarita-da), zAgirda (phA.) puM. ziSya; celo (2) khodaka a. (saM.) zaMkhamAM bhareluM pANI sahAyaka; madadagAra zaMDha puM. (saM.) paMDha; napuMsaka zAkya na. (saM.) zaThatA; badamAsI; luccAI saMtanu . (saM.) caMdravaMzI rAjA pratApano bIjo putra zANa paM. (saM.) kasoTIno patharo; "Taca-sTona" (2) pA zaMbhavanAtha paM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthakaro- tolo; cAra mAsAnuM vajana (3) sarANano paththara (4) mAMnA trIjA karavata [pAtra zaMbhu chuM. (saM.) ziva; mahAdeva; zaMkara zANakuM na. sANayuM; sAnaka; zekoruM (2) bhIkha mAgavAnuM zaMbhumeLo chuM. (saM. "svayaMbhUnuM lAghava + meLo) judIjudI zANapa strI. (oNa) na. (zANuM parathI) DahApaNa; caturAI jAto ke vastuono avyavasthita samUha; khIcaDo (2) zANuM vi. (saM. sajAna, prA. sayANA) catura; DAhyuM aDhAre varNanuM seLabheLa thavuM te zANuM na. soNuM; samaNuM zaH pratya. (saM.) zabdane lAgatAM te krame-hisAbe evo zANe sarva. zA vaDe; zAnAthI; zeNe bhAva batAvato taddhita pratyaya udA. zabdazaH zAtA strI. (saM. zAta, prA. sAta, sAtA) zAMti; TADhaka -zAI vi. (phA. zAhI) nAmane aMte lAgatAM tene lagatuM, zAtAdAyaka vi. (phA.) zAtA ApanAruM (jaina). te rItanuM, tenA jevuM evo artha sUcave che. udA. zAthI sarva. zANe; zA vaDe (2) zA mATe-kAje-kAraNe * bAbAzAI tirakArI zAdI strI, (phA.) lagna zAka na. (saM.) khAI zakAya tevAM kaMda, phaLa, bhAjI vagere; zAdIzudA vi. (hi.) paraNeluM; lagnagraMthithI joDAyeluM zAkaTa puM. baLada zAtalana. (saM.) lIluMUgela ghAsa (2) na. hariyALI jamIna zAkaTAyana paM. (saM.) eka RSi; eka vaiyAkaraNa zAna strI. (a.) bhabhako (2) dekhAva; chaTA; Dhabachaba zAkaTika vi. (saM.) gADAne-zakaTane lagatuM (2) paM. baLada zAnadAra vi. chaTAdAra; ghATIluM (2) jAjaramAna zAkaNa(-NI) strI. zAkinI (2) pizAca, cuDela zAnazaukata, zAnasogAta strI. ThAThamATha, bhabhako (2) dama; zAka(0pAna, pAMdaDuM) na, zAkabhAjI; bhAjI sahitanuM zAka mAla (3) bAhozI zAka(pITha, bajAra) strI, na. zAkanuM bajAra zAnuM sarva. zenuM; zI vAta ke vastunuM (2) zA mATenuM zAkabhAjI strI. zAka ne bhAjI (2) sAmAnya ke najIvuM zAne kri.vi. zA mATe; zIdane gaNI kaDhAya evuM - mahattva vinAnuM te zApa chuM. (saM.) badaduvA; kaduvA zAkaMbharI strI. durgAmAtA (2) AjanuM sAMbhara zahera zApavuM sakri. (saM. zApu) zApa devo; kaduvA ApavI zAkAhAra 5. (saM.) vanaspatino ja AhAra; annAhAra zApita vi. (saM.) zApa pAmeluM zAkAhArI vi. (2) paM. annAhArI; "vejiTeriyana' deivI zAbAna chuM. hijarI sanano AThamo mahino zAkinI strI. (saM.) durgAnA gaNamAMnI eka pizAcI ke zAbAza ud. (phA.) sAbAsa; dhanya !; vAha ! zAkira chuM. (a.) Izvarane dhanyavAda ApanAra; kRtajJa zAbAzI strI. dhanyavAda; tArIpha zAnika puM. (saM.) pakSIono zikArI; pAradhI zAbda vi. (saM.) zabdasaMbaMdhI (2) maukhika zAke kri.vi. (saM. zaka uparathI) zaka saMvata pramANe zAbdajJAna na. (saM.) pramANabhUta mANasanA ke zAstranA zAkta vi.(saM.) zakti saMbaMdhI (2) zakti ke devInuM pUjana kathanathI thatuM jJAna (3) puM. tenuM pUjana karato mANasa zAbdika vi. (saM.) zabdanuM ke tene lagatuM (2) maukhika zAkya, (naMdana, muni, siMha) paM. (saM.) gautama buddha zAmakavi. (saM.) zamAveevuM; zAntikAraka(2) dabAvI denAra zAkhastrI. (saM. zAkhA) aTaka;kUkha; "saraneima' [AbarU zAmaLa, (-Liyo, -Lo) . (saM. zyAmala) zrIkRSNa zyAma zAkha strI. (sa, sAhya, prA. sakni) sAkSI; zAhedI (2) zAmaLuM vi. (saM. zyAmala, prA. zAmala, sAmala) kALuM; zAkha strI. sAkha; jhADa para sIdhesIdhuM pAkavA AveluM phaLa zAmaLo pu. zrIkRSNa zAkhapatra paM. zAkha darzAvato patra; zAkhI noTa; "kreDiTa noTa' zAmiyAno pu. (phA.) zamiyAno; taMbU For Private and Personal Use Only
Page #787
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zAmila zAmila vi. (a.) sAmela; bhaLeluM; joDAyeluM zAyada kri.vi. (phA.) kadAca; kadAcit zAyara puM. (a. zAira) kavi (2) vidvAna zAyarI strI. zAya25NuM (2) kAvyakaLA; kavitA -zAyI vi. (saM.) (samAsane aMte) 'sUnAra, poDhanAra' evA arthamAM (zeSazAyI) Gar zAra puM. kANuM; chidra zArakAma na. jamInamAM zAraDIthI zAra pADavo te zAraDI strI. zAra pADavAnuM aNIdAra ojA zAraDI chuM. moTI zAraDI (2) kUvAmAM vadhAre pANI lAvavA zAra pADavo te ke naLa jamInamAM utArI kUvo banAvavo te; 'baoNriMga' zArada(-dIya) vi. zarada RtunuM; -ne lagatuM zAradA strI. (saM.) sarasvatI devI (2) vANI zAradApITha strI. vidyApITha (2) zaMkarAcAryanI pazcima bhAratanI gAdI ke maTha (dvArakAno) zAravuM sakri. zAra pADavo (2) maheNAthI bALavuM-pajavavuM zAraMga na. (saM. zArga) sAraMga; e nAmanuM viSNunuM dhanuSya zAraMga(dhara, 0pANi) puM. viSNu zAri puM. (saM.) pAso ke zataraMjanuM mahoruM (2) menA zArIra vi. (saM.) zarIra saMbaMdhI (2) puM. dehI; jIvAtmA (3) na. zarIrazAstra zArka strI. (iM.) eka moTI mAchalI zArIrika vi. (saM.) zarIra saMbaMdhI; daihika zArdUla puM. (saM.) vAgha (2) citto zArdUlavikrIDita puM. (saM.) eka chaMda zArpanara na. (IM.) pensila cholavAno saMco zAla puM. (saM.) sAganuM jhADa [kImatI vasa zAla strI. (phA.) bharelI kinAranuM oDhavAnuM UnanuM eka zAlaka chuM. zyAlaka; sALo zAladuzAlA puM.ba.va. mAnArthe apAtAM zelApAghaDI vagere zAlabhaMjikA strI. (saM.) pUtaLI; bAvaluM zAlA (saM.) (-LA) strI. makAna; ghara (2) pAThazALA; nizALa (3) saMpradAya; 'skUla' zAlAM(-LAM)ta vi. zALAnA chellA varSanuM zAli strI. (saM.) DAMgara; zALa [lIso goLa paththara zAligrAma puM. (saM.) viSNunA pratIka tarIke pUjAto kALo zAlinI puM. (saM.) eka chaMda (2) vi., strI. 'zAlI'nuM strIliMganuM rUpa zAlivAhana puM. (zAli saM. svIkArAyela che paNa zAlI draviDa zabda che ane eno artha ghoDo thAya che.) zaka jAtino eka prasiddha rAjA; jenAthI zaka saMvata gaNAya che. zAlihotra puM. (saM.) ghoDo (2) ghoDA vagere jAnavaronuM vaiduM [zAhamRga zAlihotrI puM. jAnavarono vaidya; sAlotrI -zAlI(-LI) (saM.) vi. nAmane aMte lAgatAM 'vALuM' artha batAve che. (prabhAvazAlI-prabhAvazALI) zAlIna vi. (saM.) namra; vinayI (2) zaramALa; lajajALu (3) khAnadAna zAlInatA strI. (saM.) khAnadAnI (2) namratA; vinaya zAleya vi. (saM.) zALAne lagatuM; zALAsaMbaMdhI zAlo(-Lo)payogI vi. (saM. zAlopayogin) zALAnA vidyArthIone upayogI zAlmali puM., na. (saM.) zImaLAnuM jhADa zAva, (-ka) puM., na. (saM.) bALa; baccuM zAzvata vi. (saM.) nitya; sanAtana zAzvatatA strI. zAzvatapaNuM; amaratA; sanAtanatA zAzvatI vi. nitya; zAzvata (2) pRthvI (3) durgAmAtA (4) yogamAyA [rAjA; hAkema zAsaka chuM. (saM.) sattA bhogavanAra; zikSA karanAra (2) zAsana na. (saM.) zikSA (2) amala; rAjya (3) AjJA (4) upadeza [rtA zAsana(kartA, vakAra) puM. (saM.) zAsana karanAra; rAjayazAsanataMtra na. rAjyataMtra, rAjyavahI Ta zAsanapatra na. (saM.) hukamanAmuM; AjJApatra zAsanapaddhati strI. (saM.) rAjya karavAnI rIta ke prakAra zAsita vi. (saM.) zAsana pAmeluM; zAsanamAM AveluM zAstA puM. (saM.) zAsana karanAra; rAjA (2) zikSaka zAstra na. (saM.) dharmagraMtha (2) koI paNa viSayanuM tAttvika tema ja vyavasthita jJAna Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zAstrakAra puM. (saM.) zAstra racanAra zAstrajJa vi. (2) puM. zAstra jANanAra zAstrajJAna na. (saM.) zAstronuM jJAna ke UMDI samaja zAstradRSTi strI. (saM.) zAstrazuddha dRSTi; zAstramAnya samaja zAstrArtha puM. (saM.) zAstra viSayaka carcA (2) zAstranA arthanI carcA zAstrI puM. (saM.) zAstra jANanAra zAstrIya vi. (saM.) zAsa saMbaMdhI; zAstranuM (2) zAstrazuddha zAstrIyatA strI. zAsrayuddha hovuM te zAstrokta vi. (saM.) zAstramAM kaheluM [(3) (kaTAkSamAM) cora zAha puM. (phA.) musalamAna rAjA; bAdazAha (2) zarApha zAhajAdI strI. (phA.) bAdazAhanI putrI zAhajAdo puM. (phA.) bAdazAhanoM putra zAhajIruM na. (phA. zyAinarahU) eka vanaspati - auSadhi zAhajoga(-guM) (phA.) vi., kri.vi. prAmANika (2) svIkAravA joga; kAyadesara zAhabAja na. (phA.) bAja pakSI jevuM eka pakSI zAhamRga na. AphrikAnuM UDI na zake tevuM eka moTuM pakSI For Private and Personal Use Only
Page #788
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zAhamRgavRtti [zikSApAtra zAhamRgavRtti strI. (kA. zAhamurga) (zAhamRga peThe) bhaya zAMtipriyavi. (saM.) zAMti jene priya che tevuM; zAMtinuM cAka chatAM te nathI ema mAnavAnI manovRtti zAMtibhaMga kuM. (saM.) sulehazAMtino bhaMga zAhavaTa strI. (phA.) prAmANikapaNuM; cokhkho vahevAra zAMtimaya vi. zAMtithI bhareluM zAha sodAgara chuM. (phA.) moTo AbarUdAra sodAgara-vepArI zArga , na. (saM.) dhunaSya (2) viSNunuM dhanuSya zAhida vi. (a.) sAkSI ApanAra; gavAha (2) preyasI; zAMrga(zvara, 0pANi) puM. (saM.) viSNu premikA zikarAmaNa na. ( zikAravuM uparathI) hUMDI svIkAravI e zAhI strI. (phA. sipAhI) lakhavAmAM vaparAto pravAhI (2) hUMDI svIkAravAno vaTAva raMgIna padArtha; sAhI (2) tabalAM vageremAM mAdA paDa zikarAvavuM sakri. "zikAravuM'nuM preraka upara lagADAto kALo padArtha zikarAvuM a.kri. "zikAravuM'nuM karmaNi zAhI vi. bAdazAhane lagatuM (ra) samAsika zabdamAM 'ne zikala strI, (a, zikala) makhAkatiH cahero? sarata lagatuM' arthamAM (vANiyAzAhI, rAjAzAhI vagere) zikasta strI. (phA.) parAjaya; hAra; parAbhava zAhIcUsavuM, na. zAhIne cUsI letevo eka jAtano kAgaLa; zikaMjo kuM. (phA.) sakaMjo blaoNTiMga-pepara zikAkaI strI, mela kApanArI eka vanaspati; cikAbAI zAhIna . (phA.) bAjapakSI (2) trAjavAnI dAMDI zikAyata strI. (a.) phariyAda; bhUla kADhavI te zAhIvAda 5. sAmrAjyavAda zikAra chuM. (phA.) gammata, khorAka ke kasarata mATe zAhukAra 5. (phA. zAha = nANAvaTI uparathI) zarApha; pazupaMkhIne mAravAM te; mRgayA (2) e rIte mAreluM nANAvaTI (2) vaTavALo; prAmANika (3) (kaTAkSamAM) ke mAravA yogya prANI (3) bhoga; bhakSa cora; lucco zikArI(-2) vi. (phA.) zikAra saMbaMdhI (2) zikAra karanAruM zAhukArI strI. zAhukArapaNuM, prAmANiktA (2) luccAI (3) paM. zikAra karanAra; pAradhI zAhuDI strI, (saM. zrAvidha; prA. sAviha) jamInamAM boDa zikAravuMsa.kri, svIkAravuM ("hUMDI' mATe)[hoDI(kAzmIranI) karIne rahetuM eka aNIdAra pIMchAMvALuM prANI; sAhUDI zikAro chuM. (hi. zikavA) sahelagAha mATenI eka prakAranI zAheda puM. (a. zAhida) sAkSI pUranAra; gavAha zikotara(-rI) strI. (araba sAgaranA sokotro TApunI zAhedI strI sAkSI purAvo (2) paM. zAheda; sAkSI adhiSThAtrI devI) zikotarA jevI bhUtaDI zALa strI. (saM. zAli) DAMgara zikotaruM na. vaLageluM chUTe nahi tevuM bhUta zALA strI. zAlA; nizALa (2) makAna; ghara [zALI zikala strI. zikala; cahero; mukhAkRti -zALI pratya. (-lI) vALuM arthano pratyaya. jemake, zakti- zike nA. si; sudhdhAM; sahita zALI strI. (saM. zAli) DAMgara zikSaka chuM. (saM.) zikSaNa ApanAra ke. si.) zikSaNa ApanAra zikSakavarga zALopayogI vi. juo "zAlopayogI zikSakagaNa paM. (saM.) zikSakono samudAya ke samUha (2) zAMkara(-rI) vi. zaMkara saMbaMdhI (2) zaMkarAcAryanuM zikSaNa na. (saM.) keLavaNI (2) bodha; upadeza zAMDilya puM. (saM.) smRti tema ja bhaktisUtranA kartA-RSi zikSaNakalA (saM.) (-LA) strI. zikSaNa ApavAnI rItazAMta vi. (saM.) zAMtiyukta zAstrI zAMtacitta vi. (saM.) ThaMDA ke narama svabhAvanuM zikSaNakAra chuM. (saM.) zikSaNa kAma karI jANanAra: zikSaNazAMtarasa puM. (saM.) (kAvyamAM) nava rasamAMno eka zikSaNapaddhati strI. zikSaNa ApavAnI paddhati zAMti strI, (saM.) vega, lobha ke kriyAno abhAva; zamana zikSaNazAstra na. (saM.) zikSaNanuM zAstra (2) vidyAzAstra (2) kaleza, kaMkAsa ke yuddhano abhAva (3) nIravatA zikSaNa saMsthA strI. (saM.) zikSaNanuM ke keLavaNI viSayaka (4) mAnasika ke zArIrika upadrava ke vikAranuM maTI kArya karatI ke tAlIma ApatI saMsthA javuM te (5) dhIraja; khAmoza (6) vizrAma; nivRtti zikSaNIya vi. (saM.) zikSaNa ApavA ke levA yogya (2) zAMtidUta chuM. (saM.) zAMti karavA mATe mokalela-zAMtino zikSaNane lagatuM; zikSaNa viSayaka saMdezo laI jato dUta soLamA zikSA strI. (saM.) jJAna; bodha; zikhAmaNa (2) sajA (3) zAMtinAtha paM. (saM.) jaino vartamAna covIsa tIrthakaromAMnA eka vedAMga; uccArazAstra zAMtiniketanana. (saM.) jyAM sadAya zAMti maLe tevuM sthAna ke zikSApatrI strI, zikSA-bodha ApatuM lakhANa ke graMtha (2) | makAna(2) guruvara ravIndranAthe sthApelavizvavidyAlaya svAmInArAyaNa saMpradAyano eka mukhya bodhagraMtha zAMtipATha paM. zAMti mATe thato maMtrano pATha zikSApAtra vi. (saM.) zikSA-sajAne pAtra (2) sajApAtra; zAMtiprada vi. (saM.) zAMti Ape evuM daMDane pAtra paddhati For Private and Personal Use Only
Page #789
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zikSikA zikSikA strI. (saM.) strIzikSaka zikSita vi. (saM.) zikSaNa pAmeluM (2) saMskArI zikhara na. (saM.) parvatanI Toca (2) mathALuM; Toca (3) maMdirano ghumaTa zikharabaMdha(-dhI) vi. (saM.) zikharavALuM zikharamALa strI. UMcAnIcA parvatonI hAramALA zikhariNI puM. (saM.) sattara akSarano eka chaMda zikharI vi.,puM. DuMgara (2) vRkSa; jhADa zikhavaNI strI. bhaMbheraNI; chAnI zikhAmaNa zikhavADavuM akri. zIkhavavuM (2) bhaMbheravuM; uzkeravuM zikhaMDa puM. (phA. sira = dahIM + kaMda = khAMDa uparathI sirakaMda athavA hiM. zikharana) dahIMkhAMDanI banAvAtI eka mIThI vAnI [drupada rAjAno putra zikhaMDI vi. mAthe kalagIvALuM (2) puM. (saM.) mora (3) zikhA strI. (saM.) coTalI (2) choguM (3) mora vagerenI kalagI (4) agninI jALa zikhAu vi. zIkhatuM (2) binaanubhavI zikhAkaMda puM.,na. (saM.) rAtA jAMbalI raMganuM kaMda; DuMgaLI ke lasaNanI jAtanuM kaMda zikhAmaNa strI. (zIkhavuM uparathI) bodha; zikSA; salAha zikhAmaNiyuM vi. zikhAmaNa ApatuM; bodhaka zikhAsUtra na. (saM.) zikhA ane upavIta, brAhmaNanAM lakSaNa zikhI puM. (saM.) kalagIvALuM (2) mora (3) kUkaDo (4) agni zigarAma na. sigarAma; eka vAhana ziDyula na. (a. zikla) vigatavAra noMdha (2) pustakane aMte vigata darzAvato pariziSTarUpa lekha (3) anusUci ziDyula kAsTa strI. (IM.) baMdhAraNamAM pachAta gaNAtI jAtio pariziSTamAM alaga darzAvAtI hoI-temAM AvatI jAtio (2) anusUcita jAti 'esa.sI.' ziDyula TrAiba strI. (IM.) baMdhAraNamAM gaNAtI anusUcita AdijAtio 'esa.TI.' 72 zitAba vi. utAvaLuM; sitAba zitivi. (saM.) dhoLuM; gheruMbhU; nIlaraMganuM [(3) thAkeluM zithila vi. (saM.) narama; DhIluM paDI gayeluM (2) nirbaLa zithilatA strI. DhIluM paDI gayeluM te; nirbaLatA zinTo(-to) puM. jApAnano bauddha dharma zipa strI., na. (IM.) vahANa; jahAja zipa-brekiMga puM. (IM.) jahAja bhAMgavAM te ke teno udyoga zipiMga na. (IM.) vahANa, AgaboTa vagereno mAla caDAvavo-utAravo te ziphArasa strI. (phA. siphAriza) siphArasa; bhalAmaNa ziphArasI vi. (phA. siphAriza) ziphArasavALuM ziphTa strI. (IM.) pALI; vAro (2) sthaLAMtara [zirISa zibi puM. (phA.) holAne mATe bAjane zarIra ApanAra purANaprasiddha rAjA zibikA strI. (saM.) pAlakhI [karelIvyavasthAnI jagyA zibira puM. (saM.) taMbU (2) chAvaNI (3) vAda ke carcA mATe ziyaLa na. zIla; satItva; strInuM pAvitrya ziyaLabhaMga na. (phA.) strInI pavitratA naSTa thavI te ziyA vi. (a.) e nAmanA musalamAnI saMpradAyanuM [gayeluM ziyAviyA kri.vi. gabharAyeluM; bAvaDuM (2) bhoMThuM paDI ziyALa puM., strI. (vuM, -LiyuM) na. (saM. zRgAla, prA. ziAla, siAla) kUtarAnA varganuM eka jaMgalI prANI ziyALa(vI) strI. ziyALanI mAdA ziyALI strI. ziyALanI cIsa; lALI ziyALu vi. ziyALAmAM thatuM ke ziyALAne lagatuM ziyALupAka huM. ziyALAmAM thato pAka; ravIpAka ziyALo puM. (saM. zItakAla, prA. zIAla) (kArtikathI mAgha mahino) TADhanI Rtu Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zira na. (saM. 'ziras' ane 'zira' baMne. sara. phA. sara) mAthuM (2) Toca; mathALuM (3) lazkaranI AgalI hAra ziracchatra vi. (saM.) mAthAnA chatrarUpa; pAlaka; vaDIla ziraccheda puM. (saM.) mAthuM kApI nAkhavuM zirachatra vi. ziracchatra; mAthAnA chatrarUpa; vaDIla zirora vi. mAthApharela (2) jabaruM; zirorIvALuM zirorIstrI. (phA. sara+jorauparathI) jorAvarI; jabaradastI ziraTopa puM. mAthAnA rakSaNa mATeno Topa [uparI ziratAja chuM. (phA. sara+tAja) mAthAno mugaTa (2) vaDIla; zirapAva puM. zAbAzI badala ApavAmAM Avato poSAka (mAthAthI paga sudhIno) khilata (2) InAma (3) zAbAzI [choguM; kalagI; tAro zirapeca puM. (sara. prA. sarapaMca) pAghaDI ke pheMTA paranuM zirabaMdha puM. pAghaDI para bAMdhavAnuM zobhatuM mAthAbaMdhaNuM ziramora chuM. (zira + saM. mukuTa, prA. mauDa) mAthAno mugaTa (2) sarvazreSTha te zirasA kri.vi. (saM.) zira vaDe zirasAvaMdya vi. (saM.) mAthuM namAvavA jevuM; AdaraNIya; svIkArya; svIkAravA jevuM [kArakuna zirastedAra puM. (phA. sarriztedAra) amaladArano mukhya zirastedArI strI, zirastedAranuM kAma ke pada zirasto puM. (phA. sarriztaha) prathA; rivAja (2) niyama zirA strI. (saM.) raktavAhinI; nasa; (azuddha lohInI) 'veIna' [eka vAsaNa zirA(-ro)I strI. (a. surAhI) UbhA moMnuM pANInuM zirAmaNa na. (-NI) strI. savArano nAsto zirAvavuM sa.kri. nAsto karavo zirISa na. (saM.) eka jhADa; sarasaDo (2) tenuM phUla For Private and Personal Use Only
Page #790
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zirodhI oo 3 [ zistabaddha ziroI strI, zirAI; UbhA moMnuM pANInuM vAsaNa (3) na. kalyANa bAvIsamA zirodhArya vi. (saM.) mAthe caDAvavA-svIkAravA yogya zivakara chuM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA zirobiMdu na. (saM.) UMcAmAM UMcuM biMdu ke sthAna; Toca zivagati paM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA (2) trikoNanA mAthAnuM aNiyuM; "varTeksa" (ga.) caudamAM brihma; paramAtmA zirobhAga 5. (saM.) Tocano ke mAthAno bhAga zivatattvana. (saM.) sRSTimAMnuM kalyANakArI cetana tattva (2) ziromaNi puM. (saM.) cUDAmaNi (2) mukhya; zreSTha; nAyaka zivanirmAlya na. zivane arpaNa thayeluM ke (2) tenI peThe ziromAnya chuM. (saM.) mAthe caDAvavA-svIkAravA lAyaka upayogamAM na levA jevuM te (3) tyajavA jevuM ziroruha kuM. (saM.) mAthAnA vALa [kapALanI rekhA zivapurI strI. (saM.) kAzI; vArANasI zirorakhAstrI, nAgarI akSaranA mAthA uparanI rekhA (2) zivapriyA strI. (saM.) bhoga ziroroga che. (saM.) mAthAno roga zivamaMdira na. (saM.) zivAlaya; mahAdevanuM maMdira zirolikhita vi. (saM.) upara lakheluM mathALe lakheluM ti zivamArga pu. zaiva saMpradAya zirovirecanana. (saM.) chIMka lAvI mAthAno bagADa kADhavo zivamArgI vi. (saM.) zivamArganuM, -ne lagatuM niI rAta zirovedanA strI, (saM.) mAthAno dukhAvo vigere zivarAta-tri, trI) strI. (saM. zivarAtri) mAdhavadicaudasazirovelTana na. (saM.) mAthAno paheraveza-TopI, pAghaDI zivaliMga ne. (saM.) zivanuM liMgasvarUpI pratIka zilA strI. (saM.) paththaranI chATa ke TUkaDo zivaloka puM. (saM.) kailAsa; zivanuM dhAma zilAkAlIna vi. (saM.) zilAyuganuM ke te saMbaMdhI prinTiga zivA strI. (saM.) zivapatnI, pArvatI (2) haraDe (3) zilAchApatrI zilA uparakotarIne kareluM chApakAma; litho- dUrvA, dharo (4) ziyALanI mAdA zilAjita na. (saM.) DuMgarano rasa manAtI pauSTika auSadhi zivAmbu-prayoga kuM. (saM.) svamUtracikitsA zilAnyAsapuM. (saM.) makAna vagerenuM khAtamuhUrta, zilAropaNa zivAlaya na. (saM.) zivanuM maMdira zilApresa nA zilAchApanuM presa; litho-chApakhAnuM ! zizira strI. (saM.) poSa ne mAgha mAsanI ThaMDI Rtu zilAyuga puM. (saM.) paththarayuga; pASANayuga; 'sTona-eNja zizupuM, na. (saM.) bALaka;baccuM zriIkRSNavadha karyo hato. zilAropaNa na. (zilA + AropaNa) makAna bAMdhavAmAM zizupAla (saM.) (-La) paM. cedi dezano prasiddha rAjA jeno prathama teno pAyAno paththara mUkavo te - teno vidhi; zizumAra strI. (saM.) eka moTuM jaLacara prANI (2) nAnA khAtamuhUrta saptarSi tArAo; dhruvamasya [zALA-nizALa zilAlekha che. paththara upara kotarelo lekha zizuvihAra chuM. (saM.) bALakone gammata sAthe jJAna ApatI zilAlekhavidyA strI. (saM.) abhilekhavidyA zizUDI strI. (kha.) nAno ziphUDo (sisoTI) zilimukha puM. (saM.) bhamaro (2) na. bANa ziphUDo chuM. pIsavo; sisoTI ziliMga puM. (i.) eka aMgrejI sikko kUitarAno kAna zizna(-sna) na. (saM.) puruSanI gulvendriya; liMga ziloMdha na. (saM.) comAsAmAM UgatA bilADInA Topa; ziSTa vi. (saM.) bAkInuM (2) pharamAveluM (3) tAlIma ziloMchana. (saM.)khaLI ke khetaramAM paDelA kaNa vINI levAte pAmeluM (4) vidvAna, suzikSita (5) saMbhAvita (6) zilochavRtti strI. (saM.) zilaMcha vaDe jIvana calAvavuM te pu. ziSTa puruSa zilDa strI. (i.) DhAlanA ghATanuM pratIka (spardhAmAM) (2) ziSTatA strI. (saM.) ziSTomAM cAlato Avelo vyavahAra; vijayapadha ziSTono AcAra (2) sabhya rItabhAta (3) AdarazilDamaeNca puM,strI. (I.) vijayanA cihna-zila meLavavA satkAra (4) sabhyatA dekhADavA khAtara karavAno AcAra goThavAyelI ramata [(3) kotarakAma ziSTamAnya vi. (saM.) ziSToe mAnya rAkheluM-kareluM zilpa na. (saM.) kArIgarI; kaLA (2) bAMdhakAmanI kaLA ziSTAcAra chuM. (saM.) ziSTamAM cAlato Avelo vyavahAra zilpakarmana. (saM.) kalAkArIgarInuM kAma kalAkArIgarI (2) sabhya rItabhAta (3) AdarasatkAra zilpakalA(-LA) strI. zilpanI kaLA; koI paNa prakAranI ziSya puM. (saM.) celo (2) vidyArthI madadachAtravRtti zilpakAmana. (saM.) kotarakAma zilpakarma mANasa; zilpI ziSyavRtti strI. ziSyane tenA kharca peTe maLatI (nANAMnI) zilpakAra chuM. (saM.) kArIgara (2) bAMdhakAmamAM pravINa ziSyA strI. strIziSya (2) vidyArthinI zilpazAstra na. (saM.) zilpanuM zAstra zista strI. (phA. zasta nema) niyamabaddha vartana; zilpazAstrI puM. zilpazAstra jANanAra [kArIgara "DisiplIna' (2) vi. lAyaka zilpI vi. zilpane lagatuM (2) paM. zilpazAstrI (3) zistapAlana na. zista pALavI - zistamAM rahevuM te ziva vi. (saM.) zubha; kalyANakArI (2) paM. zaMkara; mahAdeva zistabaddha vi. zistavALuM, zistapUrvakanuM For Private and Personal Use Only
Page #791
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zIro zistabhaMga (c)(c)4 zistabhaMga kuM. (saM.) zistano bhaMga; azista zIgha(kavitA) strI. (kAvya) na. kazI paNa pUrvataiyArI ziLiyA vi. zILInAM nAnAM cAThAMvALuM, vinA tarata ja banAvelI kavitA sjiktA zikalI strI. juo bezakalI' zIghakavitva na. (saM.) zIgha kAvya racavAnI zakti (2) zikI strI, juo "zIMkI' zIghalekhana na. (saM.) jhaDapathI lakhavuM te; laghulekhana; ziMku na. juo "zIMku' [pApaDI (2) magaphaLInI sIMga laghulipimAM lakhavuM te ziMga strI. (da. siMgA) kaThoLanI ke tenA jevI bIvALI zIghatA strI. jhaDa5; utAvaLa ziM(-za)gana. (saM. zRMga, prA. siMga) ziMgaDuM (2) raNaziMguM zIdhrapatana na. vIryanuM jaladI vahI javuM te zi(-za)gaDATavuM sakri. ziMgaDA vaDe uparAuparI mAravuM zIdhralipi strI. TUMkAkSarI lekhanapaddhati; zorTahenDa zi(-zI)gaDI strI. nAnuM ziMgaDuM (2) baMdUkano dArU zIDavuM sakri. sIDavuM (kANuM, phATa vagere) pUravuM; pUrIne bharavAnI ziMgaDAghATanI naLI baMdha karavuM (2) bIDavuM (3) (devuM) vALavuM ti zi(-zI)gaDuMna. (saM. zRMga, prA. ziMga, siMga) pazunA mAthA zIta vi. (saM.) thayuM; ThaMDuM (2) na. zarIra ThaMDuM paDI javuM uparanoavayava(2) evA AkAranuMekavAdya; raNaziMgaDuM zItakaTibaMdha chuM. (beu) dhruvaAsapAsanIzItaLakaTibaMdhapradeza ziMgatela na. magaphaLInuM tela zItakAla(-La) . (saM.) ziyALo prikAra ziMgadANA pu.ba.va. magaphaLInA dANA zItajvara puM. (saM.) TADhiyo tAva (2) meleriyAno eka zi(-zI)gALa(-LuM) vi. ziMgaDAvALuM zItapitta na. (saM.) cAmaDIno eka roga (2) zILasa ziMgALI vi., strI. ziMgaDAMvALI zItarazmi che. (saM.) caMdraH caMdramAM ziM(-zI)gI vi. ziMgaDAMvALuM (2) strI. raNaziMgaDuM zItala(-La) vi. (saM.) ThaMDuM; zIta [mAMnA dasamA ziMgoTI strI, ziMgaDAMno vAMka (2) ziMgaDuM (3) ziMgaDAM zItalanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaro phUTe che te bhAga (4) ziMgaDAM para levAno eka kara zItala(-La)tA strI. zItaLatA; ThaMDI ziM-zI goDI strI. (saM. zRMgATaka=ziMgoDuM) jene ziMgoDAM zItalA(-LA) strI. (saM.) baLiyA (2) zItalAmA thAya che te velo zItalA(-LA)mAM strI. baLiyAnA roganI devI ziM(-zI)goDuM na. (saM. zRMgATaka, prA. ziMgADA, zItaLa vi. ThaMDuM; TATuM siMghADaa) pANImAM thatI eka velanuM phaLa (2) enA zItaLatA strI. ThaMDI AkAranuM eka dArUkhAnuM zItaLA, (mA) strI. zItaLA(baLiyA). ziMTo puM. (.) jApAnamAMnA dharmano eka phAMTo zItaLA sAtama strI. zrAvaNa suda ke vada sAtama; te divase zI (zuM uparathI) "zuM"nuM vi. strI. TADhuM khAvAno tahevAra karelI jagA; kolDa sToreja zIkara puM, na. (saM.) sIkara; pANInI chAMTa; pharaphara [jALI zItAgAra vi. (saM.) cIjavastuo sAcavavA mATe ThaMDI zIkI(-kalI) (zIkuM" uparathI) strI. baLadane moDhe baMdhAtI zItAMzu paM. (saM.) caMdramA [pANI zIkuM na. (saM. zikSaka, prA. ziwa) (khAdya mUkavAno) zItodaka na. (saM.) ThaMDuM pANI (2) ThAreluM ke ThaMDuM kareluM adhdhara laTakAvAya evo jhoLI jevo ghATa; zIkuM zItodakasnAna na. (saM.) ThaMDA pANIthI nAhavuM te zake(-be) nA. sikre; sudhdhAM zItoSNa vi. (saM.) ati garama ke ThaMDuM nahi evuM; sahetuM zIkha strI. (saM. zikSA, prA. zikhA) zikhAmaNa (2) zIda, (ne) kri.vi. ("kyAM jAo cho?" bolavuM amaMgaLa vidAyagIrI ke te veLA apAtI bheTa gaNAtuM hoI saM. siddha = siddhi bolavA uparathI zIda) zIkha strI. (phA. sIkha) aNIdAra polo loDhAno saLiyo zA mATe ? zuM kAma? kyAM ? (thelAmAMthI anAja kADhavA mATeno) zIdI chuM. (phA.) sIdI; habasI zIkha . (saM. ziSya) guru nAnakanA saMpradAyano anuyAyI zIdhuM na. rasoInI kAcI sAmagrI; sIdhuM zIkhadharma chuM. (saM.) guru nAnake sthApelo eka saMpradAya; zIpa strI, chIpa hiMdu dharmano eka phAMTo [(2) bhaMbheravuM; uzkeravuM zImaLa(-Lo) puM. (saM. zAlmali, prA. bili) eka jhADa; zIkhavavuM sakri. (saM. zikSaya, prA. simbava) bhaNAvavuM zIragara chuM. (phA.) sUtarane kAMjI pAnAra kArIgara zIkhavuM sakri. (saM. zikSata, prA. ziSmai) bhaNavuM; jJAna zIrIna vi. phA) mIThuM; madhura (2) mAzUka (irAnano) meLavavuM zIruM na. zIrA jevo ragaDo; khIruM zIkhe nA. zIke; sikre; sudhdhAM zIro paM. (phA.) (ghauMnA loTanI) ghauMnA bharaDAnI eka zIgha vi. (saM.) satvara (2) kri.vi. jaladIthI; utAvaLe mIThI vAnI (2) kAmasa; zeraDIno rasa ukALatAM tarI zIghrakavi paM. zIghra kavitA banAve tevo kavi Avato kALo bhAga | mitro For Private and Personal Use Only
Page #792
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zINI zIrNa vi. (saM.) tUTIphUTI gayeluM (2) jIrNa (3) cImaLAI ke sukAI gayeluM zIrSa na. (saM.) zIza; mAthuM (2) Toca; mathALuM zIrSaka (saM.) mAthuM (2) khoparI (3) mAthAno Topa (4) mathALuM (lakhANanuM); 'heDiMga' (pa) vi. (aMte samAsamAM) 'mathALAvALuM' e arthamAM [yogAsana zIrSAsana na. (saM.) mAthA upara UbhA rahevAnuM eka zIla (saM.) (-La) na. svabhAva (2) vartaNUka (3) cAritrya (4) ziyaLa (5) vi. (samAsane aMte) 'zIlanA svabhAvavALuM, zIlanI TevavALuM' evA arthamAM. udA. 'dAnazIla' [vALuM; cAritryavALuM zIla(-La)vaMta, zIla(-La)vaMtuM, zIla(-La)vAna vi. zIlazIza na. (saM. zIrSa, prA. zIsa, sImsa) mAthuM; zira zIzagara vi. (phA.) kAcanuM kAma karanAra kArIgara (2) arIsA banAvanAra kArIgara Qu zIzala na. mAthAmAM paheravAnuM eka ghareNuM [jAtanuMjhADa zIzama na. sIsama; kabATa vagerenA kAmanuM jAMbavA raMganuM eka zIzamahA(-he)la chuM. (phA. zIzaha + mahala) dIvAlo para kAca jaDyA hoya evI oraDI ke makAna [bATalI zIzI strI. kAcanuM (davA vagere bharavA vaparAtuM) eka pAtra; zIzo puM. (phA. zIza) moTI zIzI zILapa strI. zILApaNuM; ThaMDaka zILavA puM. (-za) na. zILIno roga [AvavAno eka roga zILasa puM., (-vAsa) na. ociMtA DhIMmaNAM thaI khaMjavALa zILI strI. (saM. zItalikA, prA. zIaliA) ociMtAM DhImaNAM thaI AvavAno eka roga zILIsAtama strI. zItaLAsAtama [vALuM zILuM vi. (saM. zItala, prA. sIala) zIlavAna; cAritryazILuM vi. ThuMDuM; zItaLa (2) sahanazIla (3) na. ThaMDo sAMyaDo (4) chAMyaDAvALI jagyA zILo puM. TADho chAMyo (2) chAMyaDAvALI jagyA zI(-zi)kalI strI. zIkalI, baLadane moMe baMdhAtI jALI zI(-zi)kI strI. paDiyA-patarALAMnI bAMdhelI thokaDI (2) zIklI [ghATa zI(-zi)kuM na. zIkuM; adhdhara laTakAvAya evo jhoLI jevo zI(-zi)ga strI. ziMga; bIvALI pApaDI; siMga (2) magaphaLInI siMga zIMga na. juo 'ziMga' zIMgaDAravuM sa.kri. juo 'ziMgaDAravuM' zIMgaDI strI. juo 'ziMgaDI' zIMgaDuM na. juo 'ziMgaDuM' zIMgALa(-LuM) vi. juo 'ziMgALa(-LuM)' zI(-zi)gALI vi., strI. ziMgaDAMvALI (2) e nAmanI eka jAtanI (ghoDI) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ zuddhAdvaita zIMgI vi. juo 'ziMgI' zIMgoDI strI. juo 'ziMgoDI' zIMgoDuM na. juo 'ziMgoDuM' zuka chuM. (saM.) popaTa (2) zukadeva zukadeva puM. (saM.) vyAsanA putra-bhAgavatanA kathAkAra zukapATha puM. (saM.) popaTanI jema paDhI javuM; artha samajyA sivAya kevaLa bolI javuM zukana puM., na. kuna (2) sArA-zubha zakuna zukanAvaLI strI. zukana-apazukana jovAnI pothI zukaniyALa vi. zakunavALuM (2) zubha-sUcaka [phateha zukara puM. (a. zukra) AbhAra; upakAra (2) subhAgya (3) zukarAnA puM.ba.va. upakAra mAnavo te (2) jayajayakAra; phateha zukkaravAra puM. zukravAra zukkaravArI strI. zukravAre bharAtuM bajAra - gujarI zukti strI. (saM.) chIpa (dariyAI) (2) nAnI chIpalI zukra puM. (saM.) e nAmano graha; 'vInasa' (2) zukravAra (3) na. vIrya; retasa [zukrAcArya zukra puM. (a. zukra) AbhAra; upakAra (2) subhAgya (3) zukragujArI strI. (phA.) AbhAra mAnavo te zukravAra puM. aThavADiyAno guruvAra ane zanivAra vacceno divasa (2) bhalIvAra zukravArI strI. zukkaravArI; zukravAranuM bajAra; gujarI zukravAruM vi. zukravArane laguM; zukravAranuM (2) zukravArathI zarU thatuM zukrAcArya puM. daityonA guru (2) kANo mANasa zukrANu puM. (saM.) vIryanA te te kaNa (2) puruSabIja zukrAnA puM.ba.va. (phA.) zukarAnA; upakAra mAnavo te (2) jejekAra (3) phateha zukriyA strI. (phA.) AbhAra; dhanyavAda zukla vi. (saM.) sapheda; dhoLuM (2) puM. brAhmaNono purohita zuklapakSa puM., na. suda pakSa; ajavALiyuM zugara strI. (iM.) khAMDa; sAkara zuci vi. (saM.) zuddha; pavitra (2) strI. zuddhatA; zucitA zucitA strI. (-tva) na. pavitratA; zuddhatva zuddha vi. (saM.) cokhkhuM; svaccha (2) pavitra (3) doSarahita (4) bheLaseLa vinAnuM For Private and Personal Use Only zuddha strI. zuddhi; sUdha; bhAna; khabara zuddhabuddha vi. (saM.) nirmaLa ane jJAnasvarUpa zuddhamati puM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA ekavIsamA zuddhAtmA puM. (saM.) pavitra hRdaya ane pavitra jIvanavALuM; pavitra hRdayavALuM [mata zuddhAdvaita na. (saM. zuddha + advaita) zrI vallabhAcArye sthApelo
Page #793
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zuddhi] zuddhi strI. (saM.) pavitratA; zuddhatA; svacchatA (2) prAyazcita karI pavitra thavuM te (3) dharmAMtara karelAne dhArmika kriyA karI mULa dharmamAM pAchuM ANavuM ke teNe AvavuM te (4) bhAna; jAgRti zuddhikartA vi. zuddhi-zuddha karanAruM zuddhi(patra, patraka) na. chApanI bhUlonI sudhArAnI yAdI zuddhIkaraNa na. (saM.) azuddhane zuddha karavuM te; zuddhi karavI te zuddhoccAra puM. (saM.) sthAna ke prayatnanA doSa vagara svara vyaMjana vagere bolavAM te (2) spaSTa uccAra zunI strI. (saM.) kUtarI; kUtarAnI mAdA zubha vi. (saM.) maMgaLaprada; kalyANakArI (2) na. bhaluM; kalyANa (3) pavitra coghaDiyuM gas zubhakartA vi. (saM.) zubha ke sAruM karanAruM (2) puM. zrIgaNeza zubhaciMtaka vi. zubhecchaka (2) bhaluM icchanAruM zubhatithi strI. (saM.) zubha zukanavALI tithi zubhadarzI vi. (saM.) zubha darzAvatuM (2) maMgaLa vAMchanAruM zubhadRSTi strI. (saM.) varakanyA lagana vakhate paraspara STimAM STi parovavAno eka vidhi (baMgALamAM) zubhamastu za.pra. (saM.) 'bhaluM thAo' evuM AzIrvacana zubhaMkara vi. (saM.) zubha karanAruM; kalyANakArI; maMgalakArI zubhAzaya puM. (saM.) zubha Azaya-hetu zubhAraMbha puM. maMgalamaya zarUAta zubhAvasara puM. mAMgalika prasaMga zubhAzaya puM. pavitra irAdo [evI AziSa ke AzIrvAda zubhAziSa, zubhAzIrvAda strI., puM. (saM.) 'zubha thAo' zubhAzubhavi. (saM.) zubha ke azubha; sAruMmAThuM [hitecchu zubhecchu(-cchaka) vi. (zubha + saM. icchaka) zubha icchanAruM; zubhecchAstrI. 'zubha thAo' evI icchA [lAyaka-yogya zubhopamAlAyaka vi. (zubha+upamA+lAyaka) zubha upamAone zubhra vi. (saM.) ujjavaLa; UjaLuM (2) sapheda (3) nirmaLa zumAra puM. (phA.) sumAra; Azaro; aDasaTTo (2) hisAba; gaNatarI [ zUnyavAdI vitaMDAvAda (2) nAstikavAda; 'nihilijhama' zuSkatA strI. sUkApaNuM; nIrasatA zuM sarva. (saM. kideza, apa. kisiu, kaisau) vastuvAcaka praznArtha sarvanAma (zuM kaho cho (2) beparavAI ke * tucchakAra arthe praznArthamAM vaparAya che. (tArAthI zuM thAya tema che ?) (3) vi. kayuM, kaI jAtanuM e arthamAM savAla pUchatAM vaparAya che. (te zo padArtha che ?) (4) AzcaryasUcaka (zo ropha !) (5) praznArthasUcaka (zo vicAra che ?) (6) keTalAka prayogomAM 'kaI', 'zuMya' jevo artha thAya che (zuMnuM zuM thaI gayuM.) (7) baMne ke badhA sa2khA evo bhAva batAvavA be zuM vaparAya che. (zuM moTA, zuM nAnA) (8) kri.vi. praznavAcaka (tame AvavAnA cho zuM ?) zuM anu. (saM. sama, prA. siuM) sarakhuM; jevuM (nAmane cheDe) jema ke, 'tobarANuM moM !'[nAmazuM tALI re lAgI.' zuM anu. (saM. sahita, prA. sahia) sAthe; sahita 'rAmazuMThI strI. (saM.) sUMTha zuMDa puM. (-DA) strI. (saM.) hAthIno lAMbo nAka jevo avayava; sUMDha (2) kamaLanI DAMDalI; mRNAla zuMDI puM. (saM.) hAthI [samajyo.) zuMya vi. zuM; kaMI (anizcitArthaka. udA. 'zuMya kahyuM ne zuMya zUkara na. (saM.) Dukkara; varAha (A prANI moDhe dAtaraDIvALuM hoya che. A bhUMDa nathI.) zUjha puM.ba.va. (i.) pagarakhAM; joDA zUDhamUDha vi. gabharATathI zUnamUna jevuM; sAva mUDha jevuM zUdra puM. (saM.) kArya karavAmAM chellA varNano mANasa zUdha strI. zuddhi; bhAna; jAgRti Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sUdhabUdha strI. sUdhabUdha; bhAna; saMjJA (2) akkala; samaja zUna strI. zUnya; mIMDuM zUinya sthiti zU(-sU)nakAra puM. ujjaDapaNuM; nIravatA (2) (cittanI) zU-sU)namUna vi. sAva mUka jevuM; sUnamUna zumAre kri.vi. Azare; aMdAjathI; aDasaTTe zulka na. (saM.) zALAnI phI; lavAjama (2) dAyajo; strIdhana (3) kanyAnI kiMmata tarIke vara pAsethI levAnuM dhana (4) mUlya; kiMmata (5) bhADuM (6) jakAta; dANa zuzrUSaka vi. (saM.) sevA karavAnI icchAvALuM (2) puM. sevaka [ziSyano sevAbhAva (3) sAravAra zuzruSA strI. (saM.) sevAcAkarI; baradAsa (2) AdarabhAva; zuzrUSAlaya na. (saM.) dardInI sevAcAkarI mATenuM davAkhAnuM; cikitsAlaya vigADAtuM vAgha; suSiravAdya zuSira vi. (saM.) chidrovALuM; poluM (2) na. phUMkIne zuSka vi. (saM.) sUkuM; rasa vagaranuM; lUkhuM (2)nIrasa; arasika zUnya vi. (saM.) khAlI (2) asata (3) bhAna ke saMjJA vinAnuM (4) (samAsane cheDe) rahita, vinAnuM. udA. jJAnazUnya (5) na. mIMDuM (6) abhAva (7) brahma zUnyatA strI. (-~) na. (saM.) khAlIpaNuM; riktatA zUnyatAla puM. (saM.) tAlamAM tALI nathI marAtI te sthAna; khAlI jato bhAga [mAinDeDa' zUnyamanaska vi.saM.) zUnya manavALuM; 'eNbasanTazUnyayuti strI. (saM.) saMkalana gaNita; saMkalita phalana zUnyalabdhi strI. (saM.) vikalana gaNita zUnyavat kri.vi. (saM.) zUnya peThe; hastI vagara zUnyavAda puM. (saM.) (Iza AtmA jevuM koI ja nathI evo) zUnyatvano bauddha tattvajJAnanAM eka vAda [mahAyAnI zuSkavAda puM. (saM.) koIpaNa sUkSma ke zubha tattvane vize * zUnyavAdI vi., puM. (saM.) zUnyavAdamAM mAnanAruM (2) For Private and Personal Use Only
Page #794
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zUnyazikharI ooo [cenuM zUnyazikhara na. (saM.) nirvikalpa dazA; samAdhidazA (zarIranA koI bhAgane) garama lUgaDA ke pANI vagere zUnyasamIkaraNa na. (saM.) vikala-samIkaraNa; Dipharenziyala dvArA garamI ApavI (3) bALavuM; duHkhI karavuM ikvezana' (ga.). zakahenDa na. (iM.) satkAra nimitte hAtha milAvI maLavAno zUra vi. (saM.) bahAdura; parAkramI (2) paM. zUravIra vidhi; hastadhUnane [kAra jUra na. zaurya; jusso zeksapiyara chuM. (.) madhyakALano jANIto aMgreja nATakazraNa na. sUraNa-eka kaMda zekha puM. (a.) ArabonI ToLIno uparI (2) musalazUratA strI. (-) na. zarya, zUravIratAbahAdurI mAnonI eka jAtano AdamI tiraMgI AdamI zramaNi paM. zromAM uttama; uttama zUravIra zekhacallI chuM. havAI killA bAMdhanAra (2) ALasu ane zUravIra vi. zUravALuM, bahAdura [bAdurI zekhara . (saM.) mugaTa; kirITa (2) mAthA para paheravAnI zUrAtana na. zUrApaNa(muM) . zUrAvaTa strI. zaurya; mALA (3) zikhara (4) (nAmane aMte) -mAM zreSTha zUruM vi. zUravALuM; zUravIra; bahAdura (2) parAkramI (munizekhara) zupUruM vi. pUrepUruM gheruM; mahAzuru (2) baLavAna zakhasa(-ca)llI . havAI killA bAMdhanAra zUrpa na. (saM.) sUpaDuM zekhI (-khAI) strI. (phA.) zekhAI; baDAI; patarAjI zUrpaNakhA strI. (saM.) rAvaNanI bahena zekhIkhora vi. baDAI hAMkanAra; baDAIkhora zUla na. (saM.) bhAlA jevuM eka prAcIna astra (2) zULI zeThavuM. (saM. zreSThI, prA. zeTTi, seTTi) moToAbarUdAra vepArI; (3) trizUla (4) kAMTo (5) zULa bhoMkAya jevuM darada zAhukAra (2) vANiyo (3) dhaNI; mAlika (nokarano) zUladhAriNI strI. (saM.) durgAdevI (4) vepArI vagerene saMbodhatAM vaparAto zabda zUla(odhArI, 0pANi) puM. (saM.) mahAdeva; zaMkara zeThAI satrI. zeThapaNuM (2) zeThano mobho zUlapANa, (-Ni) 5. (saM.) zaMkara; mahAdeva zeThANI strI. zeTha ke zeThanI strI zUlapANI(-Ne)zvara pu. (saM.) zaMkara; mahAdeva zeThiyo paM. zAhukAra (2) mAthe goro baLada zULa na. juo "zUla zeDa strI. (saM. zreDhI, prA. seDhi, seDhI) dhArA; dhAra (2) zuLI strI,(saM. zalikA) jamInamAM ropelo aNIvALo moTo enA jevo aNIdAra bhAga; zaga (3) kiraNonI sera jADo saLiyo, jenA para parovI motanI zikSA karavAmAM zeDayuM. (.) patarAM ke ghAsanuM DhAMkeluM cArebAju khulluM ke Ave che te ke tenI zikSA ochuMvatte khullI bAjuvALuM chAparuM (2) ochAyo; zugAla na. (saM.) ziyALa siMklana chavyA (3) citrano ghero bhAga (4) koDha, DhoraDhAMkhara zRMkhalA strI. (saM.) sAMkaLa (2) beDI (3) kaDIbaMdhakrama ke rAkhavA mATenI jagA zRMkhalAbaddha vi. zRMkhalAthI baMdhAyeluM (2) kramabaddha ziDaka vi. taratanuM ja doheluM (dUdha) (3) tAjuM garama zaMkhalita vi. saMkaLAyeluM (2) kramabaddha (3) joDAyeluM zeDAM na.ba.va. nAkamAMthI nIkaLatuM ghaTTa lIMTa zRMga na. (saM.) zikhara; Toca (2) ziMgaDuM (3) aNI zeDho . cheDo; khetaranI comera kheDyA vinAnI choDAtI zRMgAra paM. (saM.) vilAsa; rati (2) te mATenI strIpuruSanI paTTIjyAM cAra Uge che. ekabIjA pratyenI spRhA (3) zRMgArarasa (4) zaNagAra zeNe sarva. zAthI; zA vaDe; zA kAraNe (5) vi. sadara zetaraMja puM. (a. zataraMja) 64 khAnAMvALI sAmasAmA be zRMgAraka na. (saM.) siMdUra, kumakuma pakSonI 15-15 mahorAMvALI bauddhika ramata; caturaMga zRMgArarasa puM. (saM.) kAvyasAhityano navarasamAMno eka zetaraMjI pu. (phA. zataraMjI) eka jAtanuM raMgIna bhAtIgaLa zaMgAravuM sAki, zaNagAravuM, sajAvavuM asaravALuM pAtharaNuM kiranAra eka phirasto zRMgArita vi. (saM.) zaNagAreluM; vibhUSita (2) zRMgAranI zetAna paM. zayatAna; badamAsa (2) Izvara sAme baLavo zRMgArI vi. (saM.) zRMgAra saMbaMdhI (2) IkkI [(parvata) zetAniyata strI. zetAnapaNuM; badamAsI zRMgI vi. (saM. iMginuM) zigaDAMvALuM (2) zikharayukta zetAnI vi. tophAnI (2) strI. zetAniyata zRMgI strI. (saM.) raNaziMguM zetUra na. (phA. zahaDUta) eka jhADa (jenAM pAMdaDAM para ze sarva. zuMnuM vibhaktirUpa banatAM Adeza; zA mATe; kyAM rezamanA kIDA Uchare che.) (2) tenuM phaLa ze kri.vi. kyAM zetrujI strI, zetruMjI DuMgaramAMthI nIkaLatI eka nadI zeima strI. (I.) lakkA; lAja; zarama zetruMjo pu. saurASTra-gohilavADamAM pAlItANA pAseno e zeka puM. zekavuM te (2) garamAvo levo te nAmano pahADa (2) jainonuM eka tIrthasthAna kima zekavuM sakri. devatA upara nAkhI caDAvavuM ke kharuM karavuM (2) zenuM sarva. vi. zAnuM; zI bAbatanuM (2) kri vi. zA mATe; For Private and Personal Use Only
Page #795
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org zene] zene sarva. zAne; zA mATe zepaTa puM. reso (2) ghaMTI-khIlaDo zephAli(-lI) strI. (saM.) garamALAnuM jhADa [pravAhI padArtha zempu na. (iM.) mAthAnA vALa dhovA mATenuM sugaMdhIdAra zera juM. (saM. satera, prA. zaera) eka tola - 450 grAma zera puM. (phA.) vAgha (2) siMha (3) citto [urdU vagere) zera strI. (a. zikhara) kavitA; kavitAnI kaDI (phArasI, zaeNra puM. (IM.) dhaMdhA mATenI paMtyALI mUDI ke bhAgIdArIno niyata bhAga (2) tenuM khata zeragIra vi. (phA.) masta mAtaMga (hAthI) zeraDI strI. eka vanaspati - jenA sAMThAmAMthI goLa ne khAMDa bane che; zelaDI zeraDI strI. nAno sAMkaDo zeraDo-rasto; keDI zeraDI puM. pagavATa (2) lohI tarI AvavAthI moM para paDato lisoTo (3) sukAI gayelA AMsunA relAnA DAgha (4) dhrAsako (5) ThaMDuM pANI pItAM aMdara peTa sudhI thatI ThaMDakanI lisoTA jevI asara zaeNradalAla puM. zaeNrano (te levA-vecavA mATe) dalAla zeradila vi. (saM.) bahAdura; hiMmatavAna; nirbhaya zeradilI strI. (phA.) bahAdurI; hiMmata zaeNrabajAra na. zaeNranI levaDadevaDanuM bajAra zaeNrabajAriyo chuM. zaeNrabajAramAM kAmadhaMdho karanAra vepArI zaeNrabajArI vi. khAvApUratuM dhAna; roTalo (2) AjIvikA zaeNrabrokara puM. (IM.) zaeNronA sodA karanAra-karAvanAra dalAla; zeradalAla zeramATI strI. saMtati; saMtAna; bALaka zeramUDI strI. zaeNrathI ekaThI karelI mUDI; 'zera kaeNpiTala' [koTa zeravANI(-nI) (hiM.) eka prakArano lAMbo (uttarabhAratIya) zeravuM a.kri. cheravuM; pAtaLA jhADA thavA zerasaTTo puM. hAja2ne badale zeranA vAyadAno vepAra zera-sarTiphikeTa na. (i.) je te kaMpanI vagerenA bhAvano khyAla ApatuM pramANapatra zaeNraholDara puM. (IM.) zeravALo; zaeNra lenAra zerAmaNa na. cherAmaNa; pAtaLo jhADo zeriyuM vi. (co) puM. zera (450 grAma) vajana zeriyo puM. (-yu) na. zera vajananuM kATaluM; zerIko zerI strI. (de. serI) sAMkaDI galI (2) phaLiyuM; poLa zerInATaka na. (saM.) zerImAM bhajavAtuM viziSTa nATaka zero puM. arajI vagere para adhikArIe TUMkamAM kareluM TippaNa zela na.,puM. (i.) rUma, IMDuM vagerenuM kocaluM (2) topa vagereno goLo-Tero [pUjanano eka prakAra (loka.) zelaNa puM. rabArI ane vaizya, sutAra jAtino bAdhA ane zelaDI strI. zeraDI zelArI strI. strIonI zelA prakAranI eka kImatI sADI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 08 [ zailarAja zelAro puM. pANImAM AgaLa dhapavA zarIranA helArA mAravA te zelI strI. cakamakathI devatA pADavAnI dorI (2) bhasma; rAkha (3) (sAdhu-phakIra pahere che te) gaLAno doro zeluM na. kasabI uparaNo-khesa (2) (amuka komanI vidhavAe paheravAno khAsa eka) sAllo (3) strIonuM kasabI pAlavavALuM eka kImatI vastra zelo puM. (de. sellI = doraDuM uparathI) dohatI vakhate gAyane page bAMdhavAnuM doraDuM; noMjhaNuM zevastrI. seva; caNAnA loTanI lAMbIsaLI jevIekataLelI vAnI(2) ghauMnI karAtI saLI AkAranI eka vAnI zevagAMThiyA puM.ba.va. zeva ne gAMThiyAnuM bheLuM cavANuM zevamamarA puM.ba.va. zeva ane mamarAnuM bheLuM cavANuM zevaDo puM. jaina sAdhu zevara na. (IM.) hajAmata karavA mATenuM eka yAMtrika sAdhana zevAla(-La) strI. (saM. zevAla) lIla; sevALa (2) (saM. svad) bApha; varALa (3) ziMganI nasa [evuM zevALiyuM vi. zevALavALuM (2) AchI varALa nIkaLatuM hoya zezavA puM.ba.va. vaghArelA caNA zeSa vi. (saM.) bAkI raheluM (2) puM. zeSanAga (3) zeSa bhAga (4) strI. prasAda (5) bhAgAkAramAM vadhatI rakama (ga.) zeSanAga puM. nAgarAja [rUpI zayyA zeSazayyA strI. zrIviSNu bhagavAnanI zeSanAganI gUMcaLAzeSazAyI puM. (saM.) zeSa para zayana karanAra - viSNu zeha strI. (phA. zaha) harAvavuM te; dabAvavuM te (2) dAba chApa (3) zetaraMjanI ramatamAM sAmAnA rAjAne nAsavuM paDe tevI rIte potAnuM mahoruM goThavavuM te (4) pataMganA peca thAya tyAre ekadama dorI javA devI te zeharo puM. muslimomAM paraNatI vakhate varanA moM para rakhAto phUlano paDado zehazarama strI. zeha ke zarama; lAja ke maryAdA zeLo puM. (pITha para kAMTAvALuM) eka prANI zeM kri.vi. zA kAraNe; zAthI (2) zA mATe (praznArthaka) seMTalo puM. keMTalo; seMtalo (2) sAMTho; rADuM zaikSaNika vi. (saM.) zikSaNane lagatuM zaikSika vi. (saM.) uccAraNa-viSayaka zikSAne lagatuM zaitya na. (saM.) ThaMDaka; zItaLatA; TADhaka (2) ThaMDI. zaithilyana. (saM.) zithilatA; maMdatA; DhIlAza (2) kamajorI zaila puM. (saM.) parvata; DuMgara (2) vi. zilAone lagatuM zaila(kanyA, jA, tanayA) strI. (saM.) pArvatI zailajA vi.,strI. (saM.) zaila-parvatamAMthI nIkaLatI (nadI) (2) strI. pArvatI zailarAja puM. (saM.) himAlaya; girirAja For Private and Personal Use Only
Page #796
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zailalekha [zobhAspada zailalekha . (saM.) zilAlekha zocanA strI, zoka karavo te NiIya zailasutA strI. (saM.) gaMgA nadI; zailajA zocanIya vi. (saM.) zoca-vicAra karavA yogya; vicArazailAdhiya paM. (saM.) himAlaya zocavuM sakri. zoca karavo (2) vicAravuM zailI strI. (saM.) Dhaba; rIta (2) lakhANanI rIta; ibArata zothya vi. (saM.) zocanIya (2) vicAraNIya zailIvijJAna na. (saM.) sAhityakRtinI bhASA-zailInuM zoNa vi. (saM.) rAtA raMganuM (2) na. lohI vastunika vizleSaNa karatuM vijJAna; "sTAilisTiksa zoNita na. (saM.) lohI; rakta; "blaDa zailendra puM. (saM.) himAlaya zoNitabhInuM vi. lohIthI lathabatha-taraboLa zaileza paM. (saM.) himAlaya zotha chuM. (saM.) sojo; sojAno roga ["risarca zaiva vi. (saM.) ziva saMbaMdhI (2) paM. zivabhakta zodha puM,. strI. (saM.) zodhavuM te; saMzodhana; tapAsa; zaivAlinI strI. (saM.) nadI (2) zevALavALI nadI ke vAva zodhastrIzodhelI vastu zuiddhi karanAruM; meladUra karanAruM zaizavana. (-vAvasthA) (saM.) strI. bALapaNa, zizuavasthA zodhakavi. (2) paM. (saM.) zodha karanAra; zodhI kADhanAra (2) zo paM. (I.) dekhAva; pradarzana; bhabhako (2) nATaka, zodhakhoLa strI. zodhavuM te (2) tapAsa karavI te sinemA vagereno khela zodhagraMtha chuM. (saM.) prakAzita thayeluM saMzodhana kArya zoka paM. (a.) zokha; (hosa; icchA; koDa) [bIjI strI zodhana na. (-nA) strI. (saM.) zodhavuM te (2) svaccha karavuM zoka strI. (saM. sapatnI, prA. savakkI) sapatnI patinI te; zuddhi (3) parIkSA zoka paM. (saM.) kheda, dilagIrI (2) maraNa pachI zoka zodhapatra puM, na. (saM.) saMzodhana lekha; "risarca pepara vyakta karavAno lokAcAra zodhapatrikA strI. (saM.) saMzodhanaviSayaka lekho yA saMzodhanazaoNka puM. (i.) AMcako; dhakko; helo (2) vIjaLInA lekhone prasiddha karatuM sAmayika; "risarca-megejhina pravAhathI lAgato jhATako zodhana paddhati strI. (saM.) zodhakhoLa karavAnI paddhati; rIta zoka(kAraka, vekArI, vajanaka) vi. zoka utpanna karanAruM ke prakAra kiravAnI kriyA zokagrasta vi. (saM.) zokamAM DUbeluM; zokAtura zodhana-maraNa na. (saM.) padArtha para saMskAra karI ene zuddha zokapagaluM na. marelI zoka naDe nahi ema mAnI gaLAmAM zodhanIya vi. (saM.) zodhavA jevuM paherAtuM mAdaLiyuM ke ghareNuM sibhA zodhaprabaMdha chuM. (saM.) "thIsisa" zokasabhA strI. (saM.) maraNano zoka pradarzita karavA maLatI zodhavuM sa.kri. (saM. zudhu) khoLavuM; tapAsa karavI (2) zokArti-tura) vi. zokathI pIDita, zokagrasta parIkSA karavI (3) doSa dUra karavA; zuddha karavuM (4) zokAjaMli strI. (saM.) mRtyu bAda mRtakane apAtI na jANelI vastu khoLI kADhavI bhAvAMjali ['DI' zodhaMzodhA strI. uparAuparI zodha; khoLakhoLA; zodhAzodha zokAMtikAstrI, (saM.) aMte zoka pedA karatuM nATaka; kaNikA; zodhAzodha strI. khoLAkhoLa; zodhaMzodha zuiddha kareluM zokiyuM na. sogiyuM, jene soga hoya tevuM (2) zokadarzaka zodhita vi. (saM.) zodheluM, khoLeluM (2) tapAseluM (3) (3) na. zokadarzaka vasa-sADalo zodhita-vardhitavi. (saM.) sudhArelunevadhAreluM, sudhArA-vadhArAvALuM zokIna vi. (a.) zokhIna; zokhavALuM zopa strI. (i.) dukAna (2) peDhI zo-kesana. (I.) makAna ke dukAna vageremAM suMdara vastuo zaoNpiMga na. (I.) kharIdI karavI te batAvavA ke pradarzita karavA mATenuM kAcanuM kabATa zopiMga senTara na. (i.) ghaNI dukAnovALuM kharIdI kendra zaoN-kaoNjha noTisa strI. (I.) jhaghaDA Aropa vagerenuM kAraNa zaoNphara chuM. (I.) moTara hAMkavAno dhaMdho karanAra; "moTaramAgatI adAlatI noTisa DrAivara' [(3) zobhavuM ke zobhItuM te zokha chuM. hoMza; IcchA; koDa (2) mojamajA; raMgabAjI zobhana vi. (saM.) suzobhita; suMdara (2) maMgaLa; zubha zokhI, (vana) vi. zokha karanAruM; zokha mAranAruM zobhanazailI strI, suzobhita karavAnI rIta zoga puM. sagAmAM maraNa thatAM paLAto soga; zoka zobhanA strI. (saM.) zobhana-suMdara suzIla strI zogaTAbAjI strI, zogadAMthI ramAtI eka ramata zobhavuM a.kri. (saM. zum) suMdara dekhAvuM (2) chAjavuM; zogaTI strI, (-Tu) na. zogaTAbAjInuM mahoruM [sogANuM lAyaka hovuM ke dekhAvuM [AbarU zogiyuM vi. sogiyuM; zokavALuM (2) na. zokadarzaka vastra; zobhA strI. (saM.) suMdara dekhAva; sauMdarya (2) pratiSThA; zoca puM. (saM. zatru uparathI) zoka (2) phikara (3) pastAvo; zobhAyamAna vi. (saM.) zobhItuM; zobhAvALuM [saraghasa pazcAttApa [sogiyuM; zokamAM paheravAnuM kapaDuM zobhAyAtrAstrI, (saM.) Andotsavakevijaya prasaMgenIkaLatuM zocaka vi. (saM.) zoka karanAruM; dilagIrI anubhavatuM (2) zobhAspada vi. saM. zobhA + Aspada) zobhAve tevuM For Private and Personal Use Only
Page #797
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zobhito [zravaNapuTa zobhita vi. (saM.) suMdara; zobhItuM (2) zaNagArAyeluM zyAmasuMdara puM. (saM.) zrIkRSNa zobhI, vi. zobhatuM; sAruM dekhAtuM; zobhAyamAna zyAmAM strI. (saM.) soLa varSanI juvAna strI (2) rAdhA zora paM. () kolAhala, ghoMghATa (2) avAja; dhvani (3) rAtri (4) yamunA nadI [(dhAtuno) zorabakora puM. kolAhala; ghoMghATa zyAmikA strI. (saM.) kALAza (2) mela; kadaDo (3) kATa zaoNrUma puM. (I.) pradarzana mATeno oraDo yAla, (ka) 5. (saM.) patnIno bhAI; sALo zaoNrTa vi. (I.) laghu; nAnuM TUMkuM (2) ThIMgaNuM (3) saMkSipta zyana chuM. (saM.) bAja pakSI, zakaro zaoNrTakaTa kuM. (iM.) TUMko rasto; ADo rasto zraddhA strI. (saM.) AsthA; vizvAsa (2) daDha saMkalpa zorTasarkiTa strI. (i.) vIjapravAhamAM thatI kSati; ladhupatha; zraddhagamya vi. (saM.) zraddhA vaDe pAmI zakAya evuM laghuparipatha [laghulipi zraddhAjanaka vi. (saM.) zraddhA upajAve evuM zorTahenDa na. (i.) bolAtA zabdone lakhavAnI TUMkAkSarI; zrAvita vi. (saM.) zraddhAvALuM; zraddhAyukta zorTeja strI. (i.) taMgI; achata zraddhApAtra vi. (saM.) zraddhA rAkhavA lAyaka (2) vizvAsapAtra zaoNrsa strI. (i.) caDI; TUMkI caDDI zraddhAbhakti strI. (saM.) zraddhAjanita ke zraddhApUrNa bhakti zolo chuM. ekAeka saLagI UThavuM te; bhaDako zraddhAmaya vi. (saM.) zraddhAthI bhareluM; zraddhArUpa zoSapuM. (saM.) zosAvuM te (2) khAsa; sosa zraddhAlu-Lu) vi. (saM. zraddhALu) zraddhAvALuM; AsthAvALuM zoSaka vi. zoSI lenAruM (2) zoSaNa karanAruM zraddhAvAna vi. zraddhAvALuM; zraddhALu, AsthAvALuM zoSaNa na. (saM.) zoSavuM te; zoSAvuM te (2) pArakuM dhana, zraddhAspada vi. (saM.) zraddhApAtra; zraddheya mAla ke majUrI karavuM te; "eksaploiTezana zraddhAMjali strI. (zraddhA + aMjali) zraddhApUrvaka ApelI zoSavuM sakri. (saM. zuSa) cUsI levuM, cUsI sUkuM karI nAkhavuM aMjali (zrAddha tarIke) vizvAsapAtra zoSAvuM a.kri. ('zoSavuMnuM karmaNi, cusAvuM; sukAI javuM zraddheya vi. (saM.) zraddhA rAkhavA yogya (2) vizvasanIya; zoSitavi. (saM.) zoSAI gayeluM (2)kacaDAyela; pajavAyeluM zrama puM. (saM.) thAka (2) mahenata; takalIpha zaukata strI. (a.) aizvarya; vaibhava zramajIvana na. (saM.) zramajIvI jIvana zauca na. (saM.) svacchatA, pavitratA (2) malotsarga (3) zramajIvI vi. (saM. zrama + jIvinuM) zArIrika zrama karIne sUtaka (4) jAjarU javuM te jivuM vagere gujarAna meLavanAra (buddhijIvIthI UlaTuM) zaucakarmana. (saM.) zuddha thavAnuM karma; nAhavuM, dhovuM, jAjarU zramaNa paM. (saM.) bauddha ke jaina sAdhu pridhAna saMskRti zaucakUpa pu. pAyakhAnA mATeno khADo [karma zramaNa saMskRti strI. bauddha ke jaina kALamAM pravartelI saMnyAsazaucakriyA strI. (saM.) zaucakarma, zauca aMgenuM-zuddha thavAnuM zramaNI strIparivrAjikA (2) bauddha bhikhkhaNI (3) jaina zaucavidhi strI. (-dhAna) na, juo "zaucakarma' sAdhvI; gorANIjI zaucazAstra na. (saM.) zaucanuM-svacchatA aMgenuM zAstra; zramamUDI strI. zramarUpI mUDI (2) zramanI upajAu zakti seniTezana zramavaMta vi. (saM.) zramita; thAkI gayeluM zaucAlaya na. (saM.) saMDAsa; pAyakhAnuM, jAjarU zramavibhAga 5. kAma karavAnI mahenatanA bhAga pADavA zaunika pu. (saM.) pakSIono zikArI; pAradhI te; tenI vaheMcaNI eivuM; kaSTasAdhya zaurasenI strI. (saM.) eka prAkRta bhASA; zUrasenI zramasAdhya vi. (saM.) zrama-mahenata karavAthI ja maLI zake zaurya na. (saM.) zUratA; parAkrama; bahAdurI zramika puM. (saM.) mahenata karanAra; majUra ziauryagIta na vIrarasanuM gIta; zauryanuM varNanAtmaka ke zramita vi. (saM.) mahenata karIne thAkeluM zrAMta preraNAtmaka gIta zramopArjita vi. (saM.) zrama karI - mahenata karIne meLaveluM zauhara pu. (phA.) svAmI; pati [masANa (2) kabrastAna zrI vi. (saM.) zrama karanAruM; zramajIvI (2) zramathI zamazAna na. (0bhUmi(mI)) (saM.) maDadAM bALavAnuM sthAna; thAkeluM; zramavALuM zamazAnayAtrA strI. (saM.) zabane smazAne laI javuM te zravaNa na. (saM.) sAMbhaLavuM te (2) vedAdhyayana (3) zamazAnavairAgya paM. (saM.) kSaNika vairAgya bAvIsamuM nakSatra (4) . kAna (5) aMdha mAbApane mamazAniyo 5. DAghu; masANiyo kAvaDamAM besADI tIrthayAtrA karAvanAra-zAMtanu munine mazAnI vi. masANane lagatuM jJAnavatIthI thayela putra zazna strI. (saM.) dADhI-mUcha zravaNagocara vi. (saM.) kAnathI sAMbhaLI zakAya tevuM zyAma vi. (saM.) kALuM (2) paM. kALo raMga (3) zrIkRSNa zravaNapaTa puM. kAnano paDado zyAmala vi. (saM.) kALuM; zAmaLuM (2) paM. zrIkRSNa zravaNapuTa puM. kAnano gokhalo; kAna For Private and Personal Use Only
Page #798
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zravaNedriyo 781 ( zreyasI zravaNendriya strI. (saM.) kAna; karmendriya zrInAthajI . (saM.) eka vaiSNava yAtrAdhAma (2) viSNu zravavuM sakri. (saM. zU) zravaNa karavuM; sAMbhaLavuM zrInivAsa, zrIniketana paM. (saM.) lakSmInuM dhAma zraviSThA strI. (saM.) trevIsamuM nakSatra; ghaniSThA [kriyA zrIpati . (saM.) dhanavAna mANasa (2) lakSmIpati; viSNu zrAddhana. (saM.) pitRonI tRpti mATe zraddhAthI karAtI tarpaNa- zrIpAta chuM. saMnyAsI zrAddha(karma) na. (kriyA) strI. (saM.) zrAddha karavuM te () zrIpAMca vi. nAma pUrve mAnavAcaka zabda (dhana, dhAnya, pazu, zrAddha sarAvavAnI kriyA putra ane dIrdhAyuSya e pAMca zobhA). zrAddha(tithi) strI. (dina) na. (saM.) zrAddhano divasa zrIphaLa na. nALiyera (2) AMbaLuM jhADa zrAddhapakSa chuM. (saM.) zarAdiyA; bhAdaravA vadanA divaso zrIphaLI strI, nALiyerI (2) AMbaLAnuM jhADa (3) bIlInuM zrApa chuM. (saM. "zApa'no azuddha uccAra) zApa; badaduvA zrIbhASya na. (saM.) brahmasUtra para rAmAnujAcAryanuM bhASya zrAmaghera . vIsa varSanI vayathI nIcenI vayano bauddha bhikSuka zrImata vi. (saM.) zrImAna ['miDama" (2) bhAryA; patnI zrAma na. (saM.) zramaNapaNe saMnyAsa zrImatI vi., strI. (saM.) "zrImAna'nuM strIliMga; suzrI; zrAvaka vi. (saM.) sAMbhaLanAra (2) pR. jaina ke bauddha gRhastha zrImada puM. (saM.) dhanano garva [zabada zrAvaNa muM. (saM.) vikrama saMvatano dasamo mahino zrImaMta vi. tavaMgara (2) rAjAonA nAma AgaLa mukAto zrAvaNI strI. (saM.) zrAvaNa mahinAnI pUnama (2) baLeva zrImaMtAI strI, zrImatapaNuM; aizvarya zrAvikA strI. (saM.) zrAvaka-jaina ke bauddha-strI zrImAna vi. (saM.) dhanavAna (2) zobhAvAna (3) nAmanI zrAvya vi. (saM.) sAMbhaLavA yogya (2) sAMbhaLIne AgaLa mukAto AdarasUcaka zabda; zrIyuta mANavAnuM nATaka ('dazyathI UlaTuM). zrImukha na. bhavya ane suMdara mukha (2) pUjya ane pavitra zrAMta vi. (saM.) zramita; thAkeluM puruSanuM mukha ('Apa pote, svamukhe ema mAnArthe zAMti strI. (saM.) thAka; zrama vaparAya che.) [AdarasUcaka zabda zrI puM. (saM.) lakhANanA AraMbhamAM vaparAto maMgaLa zabda zrIyuta vi. (saM.) zrImAna; puruSanA nAma AgaLa mukAto (2) "zrImAna, zrImatI'no saMkSepa (nAmanI AgaLa zrIraMga kuM. (saM.) zeSazAyI viSNu, viSNu pribhu lagADAto Adara batAvanAro zabda) (3) strI, lakSmI zrIrAma paM. (saM.) rAmacaMdra (2) viSNuno eka avatAra; (4) saudarya zobhA (5) caMdranI soLa kaLAomAMnI zrIvatsa !. (saM.) viSNunI chAtI paranuM cihana zrIvara puM. (saM.) lakSmInA pati; viSNu tiramA zrIkaMTha paM. (saM.) ziva; mahAdeva; zaMkara zibdano uccAra zrI sumati puM. (saM.) jaina atIta covIsa tIrthakaromAMnA zrIkAra vi. (saM.) suMdara; majenuM; dekhAvaDuM (2) paM. "zrI" zrIhIna vi. (saM.) zobhA ke teja vinAnuM; zobhANIna zrIkAMta paM. (saM.) viSNu bhAgavata pribhu zruta vi. (saM.) sAMbhaLeluM (2) vidvAna; jJAnI (3) na. zrIkRSNa . (saM.) vAsudeva (2) viSNuno eka avatAra; vedavighA; zruti (4) jainonAM Agama zAstra zrIkhaMDa puM, na. (saM.) caMdananuM vRkSa (2) mora; zikhaMDI zrutajJAna na. (saM.) zAsanuM UMDuM zravaNajJAna (3) zikhaMDa zratadhara vi. (saM.) sAMbhaLavA mAtrathI yAda karI lenAra zrIkhAtuM na. copaDAnuM gharanuM khAtuM zrutalekhana na. sAMbhaLIne lakhavuM te; DikTazana' zrIgaNeza puM. (saM.) gaNapati; gaNeza zruti strI. (saM.) sAMbhaLavuM te (2) kAna (3) sAMbhaLelI zrIgaNezAya namaH za... (maMgaLa tarIke) gaNezane namaskAra vAta; kiMvadaMtI (4) veda (5) dhvani; avAja (2) pu.ba.va. prAraMbha zrutikaTu vi. (saM.) sAMbhaLavAmAM kaDavuM lAge tevuM zrIgopAla S. (kRSNa) paM. (saM.) zrIkRSNa zrutimAdhurya na. (saM.) karNamadhuratA zrIcakrana. (saM.) devI pUjAmAM vaparAtuM devInuM eka sAMketika kRtivaiSamya na. (saM.) visvaratAnAda vaiSamya layAtmaka pratIka sviAmI tareho ane zabdomAM karkaza dhvanionI goThavaNI zrIjI puM. (mAnArthe ba.va.) prabhu; viSNu (2) sahajAnaMda zreDhI strI. (saM.) ghaTatI ke vadhatI saMkhyA; "progrezana (ga.) zrIdatta puM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA zreDhIphala(La) zreDhIno saravALo (ga)[kakSA (3) darajjo AThamA zreNita-sI) strI. (saM.) paMkti; yara (2) zALAnuM dhoraNa; zrIdAmA puM. (saM.) sudAmo; zrIkRSNano mitra zreNika chuM. (saM.) rAjA biMbasAra (2) Agalo dAMta zrIdhara puM. (saM.) lakSmInAtha; viSNu (2) jainonA atIta zreNIbaddha vi. saM.) hArabaMdha AveluM yiza; puNya covIsa tIrthaMkaromAMnA sAtamA nigara zreya na. (saM.) mokSa (2) AtmakalyANa; hita; zubha (3) zrInagara na. (saM.) kAzmiranI rAjadhAnI (2) killAvALuM zreyasI strI, (saM.) eka vanaspati: haraDe eka For Private and Personal Use Only
Page #799
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zreyaskarI 82 [ SaTakoNata-zAkRti) zreyaskara vi. (saM.) zreya kare evuM; kalyANakArI zvazura puM. (saM.) pati ke patnIno bApa; sasaro zreyaskAma vi. (saM.) zreya icchanAra zvazuragRha na. (saM.) sAsarAnuM ghara; sAsaruM zreyasAdhaka puM, vi. (saM.) zreyAthI; kalyANakArI zvasurapakSa chuM. (saM.) sAsariyAMno-sasarAno pakSa; sAsariyAM zreyArthI vi., pR. (saM.) zreya cAhatuM; mumukSu kSu strI. (saM.) pati ke patnInI mAtA; sAsu zreyAMsanAtha . (saM.) jainonA vartamAna covIsa zvasana na. (saM.) zvAsa levo te (2) pavana; havA tIrthakaromAMnA agiyAramAM zvasanataMtra na. (saM.) zvAsozvAsa mATenuM zarIranuM AkhuM taMtrazreyobuddhi strI. (saM.) zreya tarapha vaLelI ke zreyArthI buddhi badhA avayavono samUha zreSTha vi. (saM.) sarvottama; sarvotkRSTa zvasavuMsakri. zvAsa levo; jIvavuM ni. dhAsa (4) nisAso zreSThatA strI. utkRSTatA; sarvottamatA sivi. (saM.) zvAsa lIdheluM ke mUkeluM(2) hAMphI gayeluM (3) zreSThI puM. (saM.) zeTha; mahAjanano AgevAna; zAhukAra zvAna puM. (saM.) kUtaro zroNi(-NI) strI. (saM.) thApo, nitaMba zvAnanidrA strI. (saM.) kUtarAnI UMgha; ardhajAgrata avasthA zrotavya vi. (saM.) sAMbhaLavA lAyaka-jevuM zvAnavRtti strI. haDe thavA chatAM TukaDo maLatAM doDavAnI vRtti zrotA pu. (saM.) sAMbhaLanAra simudAya vyApada na. (saM.) zikArI prANI liMka zrotAjana, zrotRvarga kuM., na. zrotAvarga; sAMbhaLanAro zvAsa . (saM.) nAkathI vAyu levA-mUkavo te (2) dama; zrotra kuM., na. (saM.) kAna zvAsanaLI strI. je dvArA zvAsa phephasAmAM jAya che te naLI zrotriya vi. (saM.) veda bhaNelo (2) 5. vedAbhyAsI zvAsozvA(-chuvA)sa (saM.) (zvAsa + uzvAsa) paM. zvAsa zrotrI vi. (saM.) zrotriya; veda bhaNelo (2) paM. lavo ane bahAra kADhavo te | vedAbhyAsI brAhmaNa zveta vi. (saM.) sapheda; zukla, dhoLuM [kharIto zropha chuM. nANAMnI dhIradhAra karanAra mANasa; zarApha zvetapatra . amuka hakIkata vize bayAna Apato sarakArI zrauta vi. zruti ke kAnane lagatuM (2) zruti ke veda saMbaMdhI tapiMDa kuM. magajanA mULamAM naLIo vinAnI nAnI graMthi; zrautAgni strI. (saM.) agnihotrano agni piTyuTarI glenDa zlatha vi. (saM.) DhIluM pocuM; narama 2) labaDI paDeluM zvetapradara kuM. (saM.) strIone thato eka roga (3) chUTuM; vIkharAyeluM zvetAMbara vi. sapheda vasavALo (2) 5. jaina dharmano e zlAghanIya vi. (saM.) glAvya; vakhANavA yogya nAmano eka saMpradAya ke teno anuyAyI visavALo zlAghA strI. (saM.) vakhANa; stuti; prazaMsA zvetAMbarI vi. (saM.) zvetAMbaranuM; -ne lagatuM (2) sapheda glAdhya vi. (saM.) vakhANavA yogya: prazaMsApAtra zvetAMzuka na. (saM.) zveta sADI zliSTa vi. (saM.) joDeluM; bheTeluM; maLeluM (2) zleSavALuM zliSTatA strI. vaLageluM hovuM te; saMyuktapaNe; zleSavALuM hovuM te zlIpada na. (saM.) hAthIpagAno roga; hAthIpaguM Sa chuM. (saM.) gujarAtI lipino cAra ukhAkSaromAMno zlIla vi. (saM.) zobhA ApanAruM (2) ziSTa; bhadra (za, Sa, sa, ha) bIjo zleSa paM. (saM.) be bhinna bhinna arthavALA zabdono SakAra paM. (saM.) 5 akSara ke teno uccAra prayoga (2) AliMgana (3) eka alaMkAranuM nAma SakArAMta vi. (saM.) cheDe pakAravALuM zleSArthI(-tmaka) vi. (saM.) zleSavALuM, dviarthI SaTa vi. (saM. SaTa, zleSAlaMkAra chuM. (saM.) zleSavALo alaMkAra; zleSa Saka na. (saM.) chano samUhachakko; chakaDuM (2) cha zleSma na. (saM.) kapha (2) lIMTa; seDo paMktionuM kAvya zloka puM. (saM.) cAra caraNanuM pada (2) anurupa chaMdanuM pada Sakarma na.ba.va. (saM.) brAhmaNanAM cha jAtanAM karma (3) (samAsane aMte) kIrti, yaza (udA. puNyazloka) (adhyayana, adhyApana; dAna; pratigraha; vajana,yAjana). zlokakAra chuM. (saM.) zlokanI racanA karanAra riheluM (2) tAMtrika cha karma (jAraNa, mAraNa, uccATana, zlokabaddha vi. (saM.) zlokamAM goThaveluM ke raceluM; zlokarUpe mohana, staMbhana, vidhvaMsana) (3) yoganAM cha karma zlokArdha zuM. (saM.) zlokano aDadho bhAga; aDadho zloka (dhauti, bastI, netI, naulI, trATaka, kapAlabhAtI) zvapaca, zvapAka chuM. (saM.) caMDALa; cAMDALa (4) zrAvakanAM cha karma divapUjana, gurubhakti, zvabha na. (saM.) vAMdhuM; kotara zAsavAcana, saMyama, tapa, dAna) [ herjhegona (ga.) zvabhavatI vi, strI, sAbaramatI pakoNa chuM., (-zAkRti) strI. (saM.) chakhUNAvALI AkRti; For Private and Personal Use Only
Page #800
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org cakra SaTcakra na.ba.va. zarIramAM gudAthI brahmaraMdhra sudhInAM manAtAM N cha cakro (mULAdhAra, liMga, nAbhi, t, kaMTha, mUrdha) (yogazAstra mujabanAM) Q3 SatilA strI. (saM.) poSa vada agiyArasanI tithi SaTkada vi. cha pagavALuM (2) cha padavALuM (kAvya) (3) puM. bhamaro [darzano SAjha na.ba.va. (saM.) SaTkarzana; vaidika tattvajJAnanAM cha SasaMpatti strI. (saM.) vedAMtanA adhikArImAM hovA joItA cha guNa (zama, dama, uparati, titikSA, zraddhA, samAdhAna) [vyAkaraNa, nirukta, chaMda, jyotiSa) SaDaMga na.ba.va. (saM.) vedanAM cha aMga (zikSA, kalpa, SaDAnana puM. (saM.) cha moDhAMvALo zivaputra; kArtikeya; skaMda SaRtu strI. cha Rtao (vasaMta, grISma, varSA, zarada, hemaMta, zizira) ghaja puM. (saM.) saMgItanA saptasvaromAMno pahelo (sA.) padguNa puM.ba.va. (saM.) aizvarya, vIrya, yaza, zrI, gAna, vairAgya e bhagavAnanA cha guNa (2) moTAI, dharma, bhAva, kIrti, jJAna, mananI svataMtratA e mAnavanA cha guNa (3) saMdhi, vigraha, yAna, Asana, dvaidhIbhAva, samAzraya e rAjanItinA cha guNa Sadarzana na.ba.va. (saM.) vaidika tattvajJAnanAM cha darzano (sAMkhya, yoga, nyAya, vaizeSika, mImAMsA, vedAMta) SabhAga puM. (saM.) chaThTho bhAga (2) pahelAMnA vakhatamAM mahesUla tarIke levAto Upajano chaThTho bhAga SaDbhAva puM.ba.va. (saM.) zarIranA cha vikAsa ke avasthA (janmavuM, hovuM, vadhavuM, pariNamavuM, ghasAvuM ane nAza pAmavuM) Sabhuja vi. (saM.) cha bhuvAvALuM (2) puM. SaTkoNa SamaMtrana. (saM.) kAvataruM; prapaMca [kaDavo, tIkho, tUro) SaDrasavuM.ba.va. (saM.)jIbhanAcharasa (gaLyo, khATo, khAro, SaDrAga, SaDurAga kuM.ba.va. bhairava, megha, zrI, mAlakausa, dIpaka, hiMdola e saMgItanA mukhya cha rAga SaDripu puM.ba.va. (saM.) manuSyanA cha AMtarazatruo (kAma, krodha, lobha, moha, mada, matsara) SamAsa puM. (saM.) cha mAsano gALo (mAsika) mAsika vi. (saM.) chamAsika; dara cha-cha mAse thatuM Samukha puM. (saM.) kArtikeya; SaDAnana SaSTi strI. (saM.) sATha [hIraka mahotsva SaSTipUrti strI. (saM.) sATha varSa pUrAM thavAM te ke tenuM parva; SaSTha vi. (saM.) chaThThuM SaSThAMza puM. (SaSa + aMza) chaThTho bhAga [chaThTho divasa SaSThI strI. chaTha (2) chaThThI vibhakti (3) bALakanA janmano paMDha puM. (saM.) zaMDha; napuMsaka SADava vi. (saM.) cha svarano rAga ke tAna [sakaMco(-jo) SAmAAsika vi. (saM.) chamAsika SoDaza vi. (saM.) soLa [vRddhi pAmatI ane ghaTatI SoDazakalA (saM.), (-LA) strI.ba.va. soLa kaLAo; caMdranI SoDazacahna na.ba.va. jamaNA caraNamAM svastika, java, jAMbu, dhvaja, aMkuza, kamaLa, aSTakoNa, UrdhvarekhA ane vajra tathA DAbA caraNamAM mIna, trikoNa, AkAza, gopada, kaLaza, ardhacandra ane dhunaSa esoLanizAnIo SoDazI strI. (saM.) soLano samUha (2) daza mahAvidyAo mAMnI eka (3) soLa varSanI navayauvanA SoDazopacAra puM.ba.va. (SoDaza + upacAra) pUjananA soLa upacAra (AvAhana, Asana, ardhapAdya, Acamana, dhuparka, snAna, vastrAbharaNa, yajJopavIta, gaMdha, puSpa, dhUpa, dIpa, naivedya, tAMbUla, parikramA, vaMdana) Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sa sa puM. (saM.) gujarAtI lipino cAra uSmAkSaromAMno (za Sa sa ha) trIjo sa nA. nAma pUrve lAgatAM prAyaH 'sAthe, sahita' ke kyAMka 'samAna'arthamAMbahuvrIhisamAsa banAveche. (sakuTuMba) sa pUrva. (saM. su, prA. sa) 'su, sAruM' e arthamAM prayojAto pUrvaga (udA. sapUta) saAdata strI. (a.) pratApa; teja (2) saccAI; bhalAI saI puM. (saM. saucika, prA. soi) darajI; merAI saIda vi. (saM.) tejasvI (2) nasIbadAra; bhAgyazALI (2) kalyANakAraka; kalyANakArI saIvADa strI. darajIono mahollo saIsa puM. (a.) sAIsa; ghoDAno rAvata sakaTama vi. sahakuTuMba; kuTuMba sahita sakaTuM vi. vAsaNa ke bAradAna sAthenuM (vajana kareluM) sakaDavuM sakri. tANIne jakaDIne bAMdhavuM sakarakaMda na. (saM. zarkarA + kaMda, prA. sakkarA + kaMda ke phA. zakara + kaMda) mIThA svAdavALuM eka kaMda; zakkariyuM saka(-+-)raTeTI strI. zakaraTeTI; zakkaraTeTI karapAro chuM. zakarapAro; zakkarapAro sakarNa vi. (saM.) kAnavANuM (2) cakora; sAvadha sakarmaka vi. (saM.) jene karmanI jarUra hoya tevuM (kriyApada) sakarmI vi. (saM. su + karman) bhAgyazALI; nasIbadAra; kismatavALuM sakala (saM.) (-La) vi. sarva; tamAma sakalaMkavi. (saM.) kalaMkavALuM (2) kalaMkti [kapaDuM; banAta sakalAta strI. (a. sirvAt) eka jAtanuM UnanuM mulAyama sakraMco(-jo)puM. (phA. zikaMjaha) aparAdhIonezikSA karavAno eka saMco; heDa (2) sakhata pakaDavAnuMyaMtra (3) kAbU; kabajo For Private and Personal Use Only
Page #801
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sarkaTako sakaMTaka vi. (saM.) kAMTAvALuM (2) vighnavALuM sakaMpa vi. (saM.) kaMpayukta; dhrujatuM sakAma vi. (saM.) kAmanAvALuM; kAmanAthI kareluM (2) phaLanI icchAvALuM (3) svArthabuddhivALuM sakAra chuM. DhaMga; AvaDa (2) svAda; sattva sakAra puM. sa akSara ke teno uccAra 084 sakAraNa vi. (saM.) kAraNavALuM (2) kri.vi. kAraNasara (3) kAraNasahita (4) sahetuka; hetusara sakArAMta vi. (saM.) aMte-cheDe 'sa'vALuM sakAvo na. nAhavA mATeno nAno hoja (2) naLanI cakalI sakAza puM. najIkanuM sthaLa; paDoza sakuTuMba vi. kuTuMbasahita; parivAra sAthe [sAthe sakopa vi. (saM.) gusse thayeluM; kopeluM (2) kri.vi. gussA sakkara strI. (saM. zarkarA, phA. zakara) sAka2; khAMDa sakka(-kkA)I vi. sikkAdAra (2) suMda2; majedAra sakkarakhora puM. sAkara khAnAro jIvaDo (2) mIThI vastuo bhabhakAdAra bahu bhAvatI hoya tevo mANasa sakkaraTeTI strI. juo 'sakaraTeTI' sakkarapAro chuM. juo 'sakarapAro'[(2) sakhata; majabUta sakkasa vi. (saM. suSa) sArI rIte kaseluM; khUba kheMceluM sakkAdAra vi. zakkAdAra; ghATIlA caherAvALuM (2) mohaka; [bhapako (2) zAkha; chApa sakko puM. (phA. sikkaha sikko) cahero (2) ropha; sakta vi. (saM.) coTeluM; vaLageluM (2) AsaktivALuM saklu chuM. (saM.) sattu; sAthavo [(2) karatuMkAravatuM. sakriya vi. (saM.) kAma karye jatuM; kAmamAM racyapacyuM rahetuM sakSama vi. (saM.) samartha; kAryakSama saksesiva vi. (iM.) anukrame; anukramazaH sakha strI., na. (saM. sukha) zAMti; jaMpa; sukha sakhaDI strI. (saM. saMskRtikA, prA. saMkhaDiA) rAMdhelA cokhA; bhAta (puSTimArgIya) sakhaNuM vi. (saM. sakSaNaka, prA. sakhkhaNana) aDapaluM nahi tevuM; sAlasa (2) jaMpavAnuM; udhamAta vinAnuM sakhata vi. sakhta; kaThaNa (2) dRDha; majabUta (3) kaThora; nirdaya (4) AkaruM; thakavI nAkhe tevuM (pa) khUba; hadathI yAde (udA. sakhata bhIDa) (9) kaDaka, ugra (7) AgrahabharyuM; joradAra (sakhata bhalAmaNa) (8) muzkela [narama chUTuM paDa sakhataLI strI. sukhataLI; joDAnI aMdara nAkhavAmAM AvatuM sakhatI(-tAI) strI. kaDakAI; kaThoratA (2) julama (3) baMdhI; pratibaMdha [hAlatuM (2) vikharAI gayeluM sakhaLaDakhaLa vi. (saM. skhallR + DakhoLavuM) DhIluM paDI gayeluM; sakhA puM. (saM.) mitra; bhAIbaMdha; dosta sakhAvata strI. (a.) dAna; kherAta (2) udAratA Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [saguMDaka sakhAvatI vi. dAnI; udAra (2) sakhAvatanuM sakhI vi. (a.) dAnI; udAra; dAnezvarI sakhI strI. (saM.) sAhelI; bahenapaNI; sahiyara [prakAra) sakhIbhAva puM. (saM.) sakhI ke patnIno bhAva (bhaktino eka sakhuna na. (phA. sukhuna) sukhana; bola; veNa; zabda sakheda vi. (saM.) khedayukta (2) kri.vi. kheda sAthe; dilagIrIpUrvaka [ugra; joradAra; muzkela sakhta vi. (phrA.) sakhata; majabUta; kaThora; AkaruM (2) khUba; sakhtI(bnAI) strI. (phA.) sakhatAI; sakhatI; kaDakAI (2) julama (3) pratibaMdha; baMdhI sabhya na. (saM.) mitratA; prIti; bhAIbaMdhI sakhyabhakti strI. bhagavAnane sabhyabhAve ke mitrarUpe bhajavavAno eka bhakti prakAra [jyota sagastrI. (saM. zikhA, apa. zigha, prA. sighA) zaga; dIvAnI sagaTo chuM. sAllo paheratAM kUkhe khosavAno cheDo; saraMgaTo sagaDa kuM.,strI. khabara; bAtamI; patto (2) pageruM; pagalAM sagaDaga vi. Dagumagu; asthira sagaDI strI. (saM. zakaTikA, prA. sagaDiA) zagaDI sagaNa puM. (saM.) keDo; pUMTha (2) 'laghu-laghu-guru' evo 'lalagA' prakArano eka gaNa sagatarI strI. sakhatarI; joDAmAM nakhAtuM narama chUTuM paDa sagapaNa na. (saM. svaka, prA. sagaa uparathI) sagAI; lohIno saMbaMdha (2) vivAha; vAgdAna sagarAma puM., na. zigarAma; zagarAma [rAkhavAnuM makAna sagarI strI. pArasI dakhamAnI aMdara Ataza akhaMDa sagarbha vi. garbha sahitanuM (2) puM. (saM.) sahodara bhAI ke bahena For Private and Personal Use Only sagarbhA vi., strI. (saM) garbhavatI; bhArevAI sagarbhAvasthA na. (saM.) peTamAM garbha hoya tyAranI sthiti; 'pregnansI' [garvathI sagarva vi. (saM.) garvayukta; magarUra (2) kri.vi. garvabhera; sagaluM vi. saguM; nikaTanuM saguM sagavaDa strI. jogavAI; anukULatA (2) sugamatA sagavaDiyuM vi. sagavaDavALuM; phAvatuM; anukULa paDatuM sagavaNa strI. saMrakSaNa; saMbhALa [saMbaMdha; sagapaNa sagAI strI. sagapaNa; vivAha; vAgyAna (2) lohIno sAMsAMI na.ba.va. sagAMvahAlAM; sagAMsaMbaMdhI sagIra vi. (a.) (kAyadA pramANe) kAcI uMmaranuM sagIrAvasthA strI. kAcI vaya; apUratI uMmara saguNa vi. (saM.) guNayukta (2) AkAra vagere guNavALuM saguNopAsanA strI. (saM.) saguNa brahma ke prabhunI upAsanA sadguruM vi. gurunI dIkSA lIdhI hoya tevuM; dIkSita guruvALuM saguM (saM. svaka, prA. sagaa) eka lohInuM ke lagnasaMbaMdhathI joDAyeluM (2) na. tevuM mANasa
Page #802
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir briti saguMvahAluM] cha85 [sajA saguMvahAluM na. sagAMsaMbaMdhI; saguM ke saMbaMdhI [bhAMDuM vagere sajadhaja vi. sa; taiyAra saguMsahodarana. (saM.) eka kuTuMbanuM mANasa; svajana; bhAI- sajanI strI. (saM. sujanA uparathI) sakhI, bahenapaNI (2) saguMsaMbaMdhI na. (saM.) zuM ane saMbaMdhI; saguM ke saMbaMdhI priyA AiMsuthI bhareluM saguMsAgavuM na. saguMvahAluM; saguMsaMbaMdhI sajala (saM.) (-La) vi. pANIvALuM; jaLavALuM (2) sagevage kri.vi. lAgatuMvaLagate sajavuM sakri. (saM. sajja) dhAraNa karavuM (2) zaNagAravuM sago puM. pALiyo (2) vi. 5. saguM (3) taiyAra karavuM (4) dhAra kADhavI sagotra-trI) vi. (saM.) eka gotranuM; pitarAI sajA strI. (phA.) zikSA; daMDa; nasiyata saghana vi. (saM.) gADha; ghana (2) nakkara (3) bharacaka sajAga vi. jAgrata (2) sAvadhAna; sAvaceta saghanatA strI. gADhapaNuM (2) nakkaratA tamAma sajAgatA strI. sAvadhAnI (2) jAgRti saghaLuM vi. (saM. sakala, jU.gu. sagalau) sakaLa; badhuM; sajAgaruM vi. ochI UMghavALuM sacakita vi. Azcarya pAmeluM (2) kri.vi. adhIrAIthI sajAta vi. sujAta; kulIna; khAnadAna (2) strI, samAna (3) navAIthI sajAti vi. (saM.) samAna jJAtinuM nAtIluM sacara vi. (saM.) cara; haratuM pharatuM [cara-acara badhAmAM sajAtIya vi. (saM.) eka jAti ke varganuM sacarAcara vi. (saM.) sthAvarajaMgamabadhuM (2)di vi.sarvatra; sajAtya na. (saM. sAjAtya) sajAtIyatA; sagapaNa (2) saci(-cI) strI. (saM.) zacIpha IndrANI bhUmitinA siddhAMtamAMnI samAnatA; "similiTyuDa' sacitta vi. cittavALuM (2) sAvadha (ga.). rissAiTa' sacitra vi. (saM.) citravALuM; jemAM citro hoya tevuM sajAmokuphI strI. sajAno amala mokUpha rAkhavo te; saciva paM. (saM.) pradhAna; vajIra; maMtrI; "sekreTarI' sajAvaTa strI. sajavuM che ke tenI Dhabachaba, rIta (2) sacivAlaya na. (saM.) sacivanuM kAryAlaya; maMtrAlaya; zaNagAra-zobhA karavAM te (3) goThavaNa; vyavasthA "sekreTariyeTa' [ciMtApUrvaka sajAvavA)Ta vi. sajA karavA yogya; sajAne pAtra saciMta vi. (saM.) citAyukta (2) kri.vi. citA sAthe; ' sajAvara vi. (phA.) lAyaka; yogya sacI strI, (saM.) indrANI; saci sajAhukama puM. sajA pharamAvato hukama saceta vi. (saM.) cetanavALuM (2) sAvadha; jAgRta sajIluM vi. sajadhaja thayeluM sacetana vi. cetanavALuM; jIvatuM sajIva vi. (saM.) jIvavALuM; jIvatuM; caitanyavALuM saceSTa vi. (saM.) ceSTAyukta; ceNavALuM (2) sacetana sajIvana vi. (saM.) jIvatuM; pharI jIva Avyo hoya tevuM sacoTa vi. (sacoTa) acUka niSphaLa na jAya evuM (2) sajIvAropaNa na. (saM.) nirjIvamAM sajIvapaNAno Aropa kri.vi. cUke nahi tevI rIte bilakula karavo te (eka alaMkAra) sacoDuM vi. badhuM; samULaguM; saMcorDa (2) kri.vi. tadana; sajIvuM vi. jIvavALuM; jIvatuM; sajIva saccarita(-2) vi. (saM.) sadAcArI (2) na. saddhartana; sajezana na. (i.) sUcana; salAha sadAcAra sarjayo chuM. astaro; astro saccAI strI. ('sacyuM parathI) sAcApaNuM; prAmANiktA sajoDa vi. joDIdAra sAthenuM (strIpuruSa baMne) saccida na. sata ane cita svarUpa [paramAtmA sajoDuM na. strIpuruSanuM joDuM; daMpatI saccidAnaMda paM. (saM.) sata, cita ane AnaMdarUpa brahma sajoDe kri.vi. pati ke patnInI sAthe hoya ema sacinmayatA strI. (saM.) saccidamAM lIna ke saccidUrUpa sajja vi. (saM.) (sajIne) taiyAra thayeluM raheluM hovuM ke thavuM te sajajaDa vi. sajaDa; majabUta (2) sakhata coTeluM (3) saja(-ja) vi. sAdhana ke vastrothI taiyAra thayeluM jaDAyeluM (4) AkaruM sajaga vi. jAgrata; sAvadhAna; sAvaceta sajjaDabaMba vi. ekadama sajjaDa tatparatA sajagatA strI. sajAga hovuM te; sAvadhAnI; jAgRti sarjAtA strI. (saM.) taiyArI (2) zaNagAra; sajAvaTa (3) saja(-joDa vi. majabUta; daDha; sakhta (2) bhAre; AkaruM sarjana puM. (saM.) sabhya; khAnadAna ke sadAcArI mANasa (3) sakhata coMTeluM (4) akaDAyeluM; jaDAyeluM sajjanatA, sajjanoI strI. khAnadAnI, sujanatA saja(-jaDabaMba vi. ekadama sajajaDa; aticusta sajA strI. (saM. zayyA, prA. sajA) zadhyA (2) sajaDAsajaDI kri.vi. khUba sajajaDa, pAsapAse; khIcokhIca hiMduonAM teramAne divase apAtuM khATalA ane sajado pu. (phA.) eka prakArano musalamAnI poSAka; pathArInuM dAna sijado (2) namAja paDhavI te sajjA strI, bakhatara (ra) poSAka For Private and Personal Use Only
Page #803
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sajjhAya sajjhAya (saM. svAdhyAya, prA. sajjhAa) stuti vagerethI bharelo stotrano zAstrapATha (jaina) [joDa; joDI saTa puM. (IM. seTa) samAna vastuono samUha; 'seTa' (2) saTa, (0ka) kri.vi. jhaTa; ekadama; saTa daIne saTakaNa, (-NiyuM) vi. saTakaNuM; saTakI janAruM; khasI janAruM saTakaNuM vi. saTakI jAya tevuM (2) na. nAsavuM te saTakavuM akri. ('saTaka' uparathI) nAsI javuM (2) sarI javuM; khasI paDavuM saTakAvavuM sa.kri. mAravuM; jhApaTavuM [nAnI uMdaraDI saTakiyuM vi. saTake tevuM (2) na. jhaTa sare evI gAMTha (3) saTako puM. lAkaDI; soTI (2) sATako saTarapaTara vi. avyavasthita; veraNacheraNa (2) Amatema; AghuMpAchuM (3) paracUraNa (4) kri.vi. avyavasthitapaNe saTarapariyuM vi. gaDabaDiyuM; saTarapaTara (2) paracUraNa saTavuM a.kri. jaldIthI sarI javuM saTasaTa kri.vi. saTosaTa; jaladI saTA strI. (saM.) jaTA (2) kezavALI (siMhanI) saTAka kri.vi. tevo avAja thAya tema (2) jhaTa; tvarAthI (3) strI. koraDo (4) koraDAno avAja saTAkAbaMdha kri.vi. saTAkAnI sAthe; sapATAbaMdha saTAko puM. koraDAno avAja (2) koraDo saTIka vi. (saM.) TIkAvALuM; samajUtIvALuM (pustaka) soDi(-ri)yo puM. saTTo karanAro saTosaTa kri.vi. uparAuparI (2) -ne sATe; -ne badale saTTAkhora vi. saTTAnI latavALuM; saToDiyuM saTTAkhorI strI. saTTAkhorapaNuM saTTAbAja vi. saTTAnI latavALuM saTTAbAjI strI. saTTAbAjapaNuM saTTo puM. (de. saTTa = vinimaya) lAbhanuM lekhuM mAMDIne kareluM sodAnuM sAhasa saDa vi. (2vA) bharAvAthI taMga; kaThaNa; jaDa (2) stabdha; digmUDha (3) kri.vi. jhaDapathI; jaldI saDaka vi. stabdha; digmUDha (2) kri.vi. jhaDapathI saDaka strI. (a. zaraka) pAko rasto; dhorImArga saDako puM. AMgaLAMthI pravAhI padArtha moMmAM letAM thato avAja; sabaDako (2) jorathI vAyu kheMcatAM nAkamAM thato avAja (3) saraDako[sAva bagaDavuM; bhraSTa thavuM saDavuM a.kri. (saM. zaTati, prA. saDai) kohavAI javuM (2) saDasaTha vi. (saM. saptaSaSTi, prA. sattasaoi) sATha vattA sAta (2) puM. saDasaThano AMkaDo ke saMkhyA; '67' saDasaDa kri.vi. (2vA) kaDakaDatA pravAhI ke saDakAno avAja saDasaDavuM a.kri. saDasaDa avAjathI UkaLavuM ke baLavuM saDasaDATa puM. saDasaDa avAja (2) kri.vi. sapATAbaMdha relAnI peThe; saDeDATa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Q 86 [satAra saDAka kri.vi. jaladI; jhaTa (2) vi. cakita saDAko puM. cAbukano avAja; saTAko (2) sabaDako (3) bIDI calamano dama kheMcavo te [ema (2) saDasaDATa saDAsaDa kri.vi. (2vA) saDasaDa; uparAuparI; saDAkA thAya saDiyala vi. (hiM.) saDeluM (2) kharAba saDiyo puM. aLavIno choDa, tenuM pAna ke dAMDo saDeDATa kri.vi. saDaDaDa karIne (gati mATe), vagara vighne [bhraSTAcAra; kharAbI saDo puM. ('saDavuM' uparathI) kohavATa; bagADo (2) saDha puM. (saM. siDha, prA. saDha) pavana bharAIne vahANane gati maLe te mATe vahANanA thAMbhalAne bAMdhavAmAM AvatuM kapaDuM saDasaDATa saNako puM. zULa bhoMkAtI hoya evuM darada (2) manano taraMga saNagaTa puM. zaNagaTa; soDiyuM; ghUMghaTa saNagAvuM a.kri. zaNagAvuM; phaNago phUTavo saNago chuM. zaNago; phaNago; aMkura saNasaNa kri.vi. UkaLatA pANIno avAja saNasaNavuM a.kra. saNasaNa avAja thavo saNasaNATa puM. pANI baLatAM ke havA cirAtAM thato avAja saNIjI strI. mAtA [paNanA saMbaMdhavALuM saNIjuM vi. (saM. snidghati, snigdha, prA. siNiddha) sagasaNIjo puM. pitA; bApa sata vi. (saM. sattva, prA. satta) (samAsanI zarUAtamAM) sAcuM (2) sAruM (3) astitvavALuM (4) yathArtha (5) na. astitva (9) sAcApaNuM (7) sAra (8) satItvano jusso satajuga puM. satyayuga; kRtayuga satajugiyuM vi. satajuganuM (2) satyavAdI; dharmAtmA satata vi. (saM.) haMmeza cAlu (2) kAyamI (3) kri.vi. haMmezAM; niraMtara [na besavuM te; caMcaLatA satapata strI. (-tATa) puM. (sa + utpAta uparathI) jaMpIne satapatiyuM vi. satapata karyA karanAruM; caMcaLa; hAlahAla karyA karanAruM [eka paMtha satapaMtha puM. sAco dhArmika mArga (2) khojA musalamAnono satapaMthI vi., puM. satapaMthanuM ke te paMthane lagatuM satayuga puM. satyayuga; satajuga satarka vi. (saM.) vicArazIla; tarkavALuM (2) sAvadha; saceta satarkatA strI. (saM.) sAvadhAnI; sAvacetI satavAdI vi. (saM. satyavAdI) satyavAdI; satiyuM satasAI strI. (saM. saptazatI, prA. satasAI) zatasAI; so zlokavALo graMtha sataha strI. (a.) stara (2) sapATI (3) taLiyuM satAmaNI strI. satAvavuM te; pajavaNI satAra puM., strI. sitAra (eka taMtuvAdya) For Private and Personal Use Only
Page #804
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir satAro cha80 [saro satAro chuM. sitAro (tAro; graha) (2) dazA; nasIba sattarAkSarI vi. sattara zrutivALuM (2) na. anukrame pa+7 satAvaNI strI. satAvavuM te; pajavavuM te haiirAna karavuM +5 zrutivALo jApAnI eka kAvya prakAra; "hAIku satAvavuM sakri. (saM. saMtApathati, prA. sattAvaI) pajavavuM; sattA strI. (saM.) svAmitva; mAlikI (2) adhikAra: haka satAvuM a.kri. samAvuM; samAveza thavo (3) amala (4) baLa; jora (5) astitva satAza puM. samAveza; samAvuM te sattAtmaka vi. sattAvALuM satAM saMyo. (saM. sata) chatAM; topaNa sattAkhora vi. (saM., phA.) sattA mATenI lAlasAvALuM (2) satAM(-7) na. (saM. samaka, prA. sattaa = sAta) sAtane adhikAra meLavI eno bhogavaTo karanAra AMka; sAte guNela, udA. cha satAM beMtALIsa sattAkhorI strI. (saM., phA.) sattA mATe ati lobha satiyuM vi. ('ta" uparathI) satyavAdI; prAmANika, satuM sattANu vi. (saM. samanavati, prA. sattANalaI) nevuM vattA satiyuM. (saM.saman,prA. satta=sAta uparathI) sAte guNeluM sAta (2) paM. sattANuno AMkaDo ke saMkhyA; "97' satisaptamI strI. (saM.) kriyApade batAvelI kriyA kaI sattA(0dhara, 0dhArI) vi. sattAvAna; sattA dhAraNa karanAruM paristhitimAM thaI hatI te batAvavA saMskRtamAM karAto sattAdhikArI vi. (saM.) sattAdhIza aimaladAra kRdaMtano ane tenA vizeSyano eka prayoga (vyA.) sattAdhIza vi. sattA ane adhikAravALuM (2) puM. adhikArI; satI strI. (saM.) pativratA (2) mRta pati sAthe citAmAM sattAparasta, sattApUjaka vi. (saM.) sattAne vareluM ke pUjanAruM AtmasamarpaNa karanArI strI (3) pArvatI (4) gAyatrI sattAbaLa na. adhikAranuM baLa (2) baLa; zakti satI (chatva, 05NuM) na. satIvrata sattAbhimukha vi. sattA tarapha joIne cAlanAruM satuM vi. (saM. satya, prA. satta uparathI) sAcuM; satyamArge sattAmArI strI. (saM.) sattA meLavavA mATe paDApaDI ke cAlanAruM (2) satavALuM (3) satyano DoLa karanAra mArAmArI karavI te icchAvALuM; sattA cahatuM satuM-tuMna. (saM. sataka) sAtano ghaDiyo ke pADo sattArUrukSu vi. (saM.) sattAnA sthAna para ArUDha thavAnI sate nA. (saM. sata) hotAM; chate [utsAyukta (3) jAgrata sattArUDha vi. (saM.) sattAsthAna para AveluM-caDI beTheluM sateja vi. (saM.) (vadhAre) prakAzayukta ke saLagatuM (2) sattAlobha paM. (saM.) adhikAra ke sattA meLavavAnI saMkucita sato muM. satyano DoLa karanAro puruSa ke svArthI vRtti satAruM vi. taravALuM; malAIvALuM [puNyanuM kAma sattAlobhI vi. (saM.) sattAno lobha rAkhanAruM ke lAla, satkarma na. (saM.) sAruM kAma (2) pavitra-dhArmika kAma; sattAlolupa chuM. sattAnuM lAla, satkalA strI. (saM.) (-LA) satyanI ke sAcI ke sArI kalA sattAvataraNa na. (saM.) adhikAra uparathI UtarI javuM te satkAra puM. (saM.) svAgata; AvanAranuM AdaramAna karavuM e sattAvana vi. (saM. samapaMcAlatu, prA. sattAvaSNa-tna) satkAraka vi. (saM.) satkAra karanAruM; AdaramAna ApanAruM pacAsa vattA sAta (2) 5. sattAvanano AMkaDo ke satkAravuM sakri. satkAra karavo; AdaramAna ApavuM saMkhyA; "57 [soMpavI te; DivaoNlyuzana satkAra samAraMbha 5. satkAra karavA mATe goThavAto-yojelo sattAvaraNa na. (saM.) uparanI sattA nIce adhikArIne samAraMbha sattAvAcaka vi. (saM.) astitva jaNAvanAruM (vyA.) satkAra-samiti strI. svAgata-samiti sattAvAda puM. (saM.) sattAnI kalyANakAritAmAM mAnyatAvALo satkAravAda 5. (saM.) utpatti pUrve kAraNa svarUpe kArya siddhAMta vidyamAna che evo sAMkhya ke vedAMtI mata sattAvAdI vi., pR. (saM.) sattAvAdamAM mAnanAra satkAravAdI chuM. (saM.) satkAryavAdamAM mAnanAro sattAvAra vi. (sattA + phA. vAra) sattAyukta; pramANita; satkIrti strI. (saM.) sArI pratiSThA; sArI AbarU pramANabhUta; "oNthenTika' [asara pahoMcADe evuM satkArya na. (saM.) sAruM kArya (2) vi. satkAra karavA yogya sattAvAhI vi. (haka) sattAvALuM; sattA sUcavatuM; sattAnI saMskRti strI. (saM.) sArI racanA (2) AdaramAna sattAvimukha vi. (saM.) sattAthI dUra thayela satkRtya na. (saM.) sAruM kAma (2) pavitra kAma (3) dhArmika sattAvIsa vi. (saM, samavizati, prA. sattAvIsa) vIsa vattA kAma (4) paramArtha kArya sAta (2) 5. sattAvIsano AMkaDo ke saMkhyA; 127 sakiyA strI. (saM.) sArI kriyA, satkarma sattAvIsA 5. sattAvIsano ghaDiyo sattama vi. (saM.) uttama, zreSTha sattAsthAnana. (saM.) sattAnuM ke sattAvALuM sthAna, pada kehodo sAra vi. (saM. samadazanuM, prA. sattara) dasa vattA sAta sAMdha vi. (saM.) sattAnA madathI AMdhaLuM (2) 5. sattarano AMkaDo ke saMkhyA; "17' satu puM. (saM. sastu, prA. satta) sAthavo; sakta sArA pu.ba.va. sattarano ghaDiyo sato chuM. sAtanA AMkaDAvALuM patuM ke pAso For Private and Personal Use Only
Page #805
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sattvo sattva na. (saM.) sAra; tattva (2) astitva (3) aMtaHka2Na (4) sadguNa (5) baLa; parAkrama (6) prANI sattvaguNa puM. prakRtinA traNa guNamAMno prathama sattvaguNI vi. sattvaguNavALuM sattva(saM)zuddhi strI. (saM.) aMtaHkaraNanI zuddhi sattvastha vi. (saM.) sattvaguNavALuM; sAttvika (2) mana para pUro kAbU dharAvanAruM (3) jIvanmukta sattvahAni strI. (saM.) sattvanI hAni ke nAza ke nukasAna sattvahIna vi. baLa ke tattva vagaranuM; sattvahIna (2) baLano nAza satpakSa puM. (saM.) sAco ane prAmANika pakSa [rasto satpa(- M)tha puM. (saM.) sanmArga; satyano rasto (2) sAco satpAtra na. pAkI yogyatAvALuM mANasa satputra puM. (saM.) sadguNI putra-dIkaro satpuruSa puM. (saM.) sAro puruSa; sajjana satkala na. (saM.) (-La) sAruM pariNAma satya vi. (saM.) sAcuM; vAstavika; kharuM (2) na. kharApaNuM; tathya; sAcI vAta (3) cAra yugamAMno pahelo; kRtayuga satyamAM vi. (saM.) sAcuM kAma karanAra [sadAcArI satyakAma vi. satyapremI (2) sAcI kAmanA karanAruM (2) satyatA strI. saccAI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 8 8 [sadaya satyAcaraNa na. (saM.) satyanuM AcaraNa; satyAcAra satyAcaraNI vi. (saM.) satyane AcaranAruM; satyAcArI satyAcAra puM. (saM.) satya AcaravuM te; sAco AcAra satyAcArI vi. (saM.) satya AcAranA satyAnAza na. (saM. sattA = astitva + nAza) nakhkhoda; pAyamAlI; khedAnamedAna thaI javuM te satyAbhAsa puM. (saM.) satyano AbhAsa [AbhAsavALuM satyAbhyAsI vi. saM. satyAbhASinlR) satyanA mAtra satyArtha puM. (saM.) sAco artha (2) sAcI hakIkata satyArthaprakAza puM. (saM.) svAmI dayAnaMdakRta AryasamAjano (te nAmano) mULa graMtha satyArthI vi. (saM.) satya cAhanAruM; satyaparAyaNa satyAzI(-sI) vi. (saM. saptAzIti, prA. sattAsIi) eMzI sAravAra vattA sAta (2) puM. satyAzIno AMkaDo kesaMkhyA; '87' satyAMza puM. (saM.) satyano aMza; thoDuM paNa sAcuM satyopacAra puM. (saM.) sAco upacAra-upAya; sAcI [vizeno bodha satyopadeza puM. (saM.) sAco nItimaya bodha (2) satya satyopalabdhi strI. (saM.) satya prApta thavuMte; sAcanI prApti satyopAsaka vi. (saM.) satyanuM upAsaka; satyArtha satyopAsanA strI. (saM.) satyanI upAsanA satra na. (saM.) yajJa zarU thaI pUro thAya tyAM sudhIno (13 thI 100 divasano) samaya (2) yajJa (3) lAMbI rajAo vacceno zALAno abhyAsano samayagALo; 'Tarma' (4) sadAvrata satrapa puM. (saM.) sUbo; hAkema [satrano aMta satrAMta vi. (saM.) satrane aMte AvatuM ke banatuM (2) puM. satvara vi. (saM.) tvarAyukta (2) kri.vi. jaladI; jhaDapathI satyamAgamayuM. (saM.) satsaMga; sAdhusaMta kesajjanano samAgama satsaMga puM. (saM.) saMta ke sajjananI sobata satsaMgata(-ti) strI. (saM.) saMta puruSonI sobata (2) dharmavArtA vagere paraspara karavAM te satyadarzana na, parama satyano khyAla; brahmajJAna satyadarzI vi. (saM.) tathya jonAra (2) brahmajJAnI satyanArAyaNa puM. (saM.) satyarUpI nArAyaNa; viSNu bhagavAnanuM eka nAma satyaniSTha vi. satyane ja vaLagI rahenAruM; satyaparAyaNa satyaniSThA strI. satyaparAyaNatA; satya ja parama che evI zraddhA ke bhakti - acaLa vizvAsa satyapara, (04, -rAyaNa) vi. satyaniSTha satyapriya vi. (saM.) satyane cAhanAruM satyabhASI vi. sAcuM bolanAruM satyamaya vi. (saM.) satyathI pUrNa satyamUrti vi. (saM.) jenuM samagra svarUpa satyamaya hoya tevuM satsaMgI vi. satsaMga karanAruM (2) puM. satsaMga karanAro (3) satyayuga puM. cAra yugomAMno prathama; satajuga satyayugIna vi. satyayuganuM ke tene aMgenuM satyavaktA puM. (saM.) satyavAdI vi. satya bolanAra satyavatI strI. matsyagaMdhA-bhISmanI sAvakI mAtA satyazIla vi. (saM.) satya bolavAnA svabhAvavALuM (2) sadAcAraNI [tarata siddha thAya che evuM satyasaMkalpa vi. (saM.) jeno saMkalpa sAco che - jeno saMkalpa satyAgraha puM. (saM.) satyapAlanano Agraha (2) te dvArA laDAtuM ahiMsaka yuddha (3) te arthe karelo savinaya kAnUnabhaMga [(3) puM. satyAgraha karanAra satyAgrahI vi. satyAgrahane aMgenuM (2) satyAgraha karanAruM svAmInAyarANa saMpradAyano anuyAyI satharapa(-va)thara kri.vi. avyavasthita; vIkharAyeluM; veravikhera satharAmaNa strI, mAnasika zAnti; magajanI sthiratA sathavAro puM. (saM. sArtha, prA. sattha - sAtha uparathI) sAtha; saMgAtha (2) kAphalo [mANasa sathavAro puM. kaDiyA kAma karatI eka hiMdu jJAti ke teno sadaDuM vi. sadazuM; pravAhI ane jADuM-ghaTa sadana na. (saM.) ghara; raheThANa sadamo puM. (a. sama) AghAta; mAnasika du:kha (2) zoka; pazcAttApa [dayApUrvaka sadaya vi. (saM.) dayAyukta; dayAvAnuM; dayALu (2) kri.vi. For Private and Personal Use Only
Page #806
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sadara) OCE sidhana sadara vi. (a. saddha) mukhya; vaDuM (2) sadarahu (3) samagra; sadI strI. (phA.) saiko; zataka kula (sattA, paravAnagI) (4) na. moTI kacerIvALuM sadudeza . sAro hetu; sArI bhAvanA ke hAkema raheto hoya te sthaLa (5) paM. pramukha; sadupadeza 5. (saM.) sAro upadeza-bodha sabhApati (6) lazkarI mathaka; kempa sadupayoga kuM. (saM.) sAro upayoga sadaraadAlata strI. vaDIkacerI; "hAIkorTa sadeza vi. saM.) samAna; sarakhuM; tulya sadaraamIna chuM. jaDajathI Utarato vaDo dezI amaladAra sadezIkaraNa na. sadaza karavuM te; -nA tulya karavAnI kriyA (muslima kALamAM) sadeha vi. (saM.) deha sahita; hAjara; pratyakSa sadaraparavAnagI strI jema phAve tema karavAnI kulamukhatyArI sadehe kri.vi. deha sAthe (paraloka javuM) sadarabajAra strI, na. gAma ke nagaranuM mukhya bajAra sadaiva ki.vi. (saM.) haMmezAM; kAyama sadara mukAma puM. mukhya ke mULa mukAmanI jaga; heDakvArTasa sadodita vi. (saM.) nitya prakAzamaya; nAzarahita (2) sadarahuvi. (a. sadraha) AgaLa jaNAveluM, pUrvokta;ejana ki.vi. sadA; sarvadA; haMmezAM aparAdhI sadaro paM. (a.) TUMkI bAMyanuM khUlatuM paheraNa sadoSa vi. (saM.) doSavALuM; khAmIvALuM (2) gunegAra; sadarza puM. (saM.) sAro ke sAco artha-hetu ke pakSa (2) sadgata vi. (saM.) sArI gati pAmeluM; mRta (2) vi. sArA arthavALuM (3) zubha prayojanavALuM paralokavAsI miokSa; mukti saMdarbhe kri.vi. (saM.) sArA mATe sadgati strI. (saM.) sArI gati; uttama lokanI prApti (2) sadavuM a.kri. mAphaka AvavuM; phAvatuM thavuM sadgaNavuM. (saM.) sAro guNa; sAruM lakSaNa suilakSaNe sadasadviveka puM. (saM.) sArAnarasAno bheda samajavAnI - sadguNI vi. (saM.) saguNavALuM; sArA guNavALuM; pAmavAnI zakti; sArAsAra buddhi sara chuM. (saM.) sArA-sAcA guru sadasya puM. (saM.) sabhAsada; "membara' (2) dhArAsabhya sahastha chuM. (saM.) pratiSThita mANasa (2) sajajana sadasyA strI. (saM.) strI-sabhAsada vijanadAra; bhAre sadguhasthAI strI. sajajanatA sadaLa(-LuM) vi. (saM. sa + dala) daLavALuM; jADuM (2) sagraMtha chuM. (saM.) sAro graMtha sadaMtara kri.vi. sadAne mATe (2) pUrNata; sarvathA (3) saddharma puM. (saM.) sAco ke zreSTha dharma (2) bauddhadharma tadana; bilakula sabuddhi strI. (saM.) sArI buddhi; sanmati sadaMza puM. (saM.) satyAMza; satyano aMza sadbhAgI vi. (saM.) bhAgyazALI; subhAgI nasIbadAra sadA (saM.) (kALa) krivi. haMmezAM; kAyamane mATe sadbhAgya na. (saM.) sAruM bhAgya; subhAgya sadAgraha chuM. (saM.) sAcI kesArI bAbatano Agraha; satyAgraha sadbhAva chuM. (saM.) sAruM hovApaNAno bhAva (2) sArApasadAcaraNa na. (saM.) sAruM AcaraNa; sadvartana NAno bhAva (3) bIjA para bhAva ke snehanI lAgaNI sadAcaraNIvi. sadAcaraNavALuM; sArAAcaraNavALuM, sadAcArI sadbhAvanA strI. (saM.) sArI bhAvanA sadAcAra chuM. (saM.) sadAcaraNa; ziSTa puruSono AcAra sadbhAvI vi. sadbhAvavALuM sadAcArI vi. (saM.) sadAcAravALuM; sadAcAra pALanAruM sagha na. (saM.) ghara; vAsa; maMdira sadAtma, (-tmA) puM. (saM.) sajjana ke sAdhupuruSa sadha krivi. (saM.) tarata ja; jaladI sadAnaMda vi. (saM.) sadA AnaMdamAM rahenAruM (2) puM. saghakta strI. (saM.) satyatA; saccAI (2) yathArthatA paramAtmA saghasnAna vi. (saM.) jeNe hamaNAM ja snAna karyuM hoya tevuM sadAbahAra na. (saM.) sadA lIluM rahetuM; haMmezAM praphullita sadhasnAtA vi. strI. (saM.) jeNe hamaNAM ja snAna karyuM che sadAra vi., 5. patnI sAthe hoya tevuM; sapatnIka tevI (strI) sadAvrata na. (saM. sadA + vrata ke vRtti) dIna bhUkhyAne so grAhya vi. (saM.) tarata grahaNa thaI zake tevuM roja anna ApavAnuM vrata ke jyAM temane roja anna sovadhU strI. (saM.) lagnanI uMmare paraNI lenArI strI apAya che te sthaLa; annakSetra saddhartana na. (saM.) sAruM vartana; sadAcaraNa sadAzaya yuM. (saM.) sAro ane sAco Azaya saddhAcana na. (saM.) sAruM-sagraMthanuM vAcana sadAziva vi. (saM.) haMmezA kalyANakArI (2) pu. mahAdeva saddhAsanA strI. (saM.) sArI vAsanA-bhAvanA (2) janmathI sadA sarvadA ki.vi. (saM.) haMmezAM; nitya; niraMtara UtarI Avelo pUrvabhavano UMco bhAva sadAsu(so)hAgaNa strI. akhaMDa saubhAgyavatI strI savidyA strI. (saM.) mokSa karanArI pavitra vidyA sadAhayAta vi. sadA hayAta rahe ke hoya evuM savRtti strI. (saM.) sArI vRtti (2) sadvartana sadicchA strI. (saM.) sArI ke sAcI icchA; zubhecchA sadhana vi. (saM.) dhanavAna; paisAdAra ja rahetuM For Private and Personal Use Only
Page #807
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sadharmacAriNI) OOCO sitakhaMDI sadharmacAriNI strI. (saM.) sahadharmacAriNI; sahadharmiNI sanmitra puM. (saM.) sAro mitra; sahRda sadharmI vi. (saM.) samAna dharmavALuM; sahadharmI siohAgaNa sanmukha vi. (saM.) saMmukha; rUbarU; pratyakSa sadhavA vi. strI. (2) strI. (saM.) saubhAgyavatI strI; sapakSa vi. (saM.) pAMkhavALuM (2) jenI pAchaLa pakSa hoya sadhiyAro pu. Teko; AlaMbana (2) AzvAsana; dilAso evuM (3) ekasamAna pakSanuM (4) samAna sapUra vi. patnIvALo (puruSa) sapakSI (saM.) vi. sapakSanuM; eka samAna pakSanuM sadhdhara vi. zaktimAna (2) paisAdAra sapaTAvavuM sakri. "sapaTAvuM'nuM preraka sadhdharatA strI. (saM.) sadhdhara hovuM te sapaTAvuM a.kri. sapaDAvuM; phasAvuM; jakaDAvuM sana strI. (a.) zaka: saMvata (khristI ke hijarI) sapaDAmaNa na. (-NI) strI. sapaDAvuM te; phasAmaNI sanakAravuM sakri. AMkhano izAro karavo sapaDAvuM a.kri. phasAvuM; pakaDAvuM; phasAI paDavuM sanakAro chuM. (AMkha vaDe karelo) izAro (2) akhatyArapatra sapanU vi. harIpha (2) zatrurUpa sanaglAsa paM. (i.) tApa ke garamI avarodhaka kAca sapatnI strI, (saM.) zoka; patinI bIjI patnI sana(-naMda strI. (a.) paravAnagI; paravAno sapatnIka vi. (saM.) patnIvALo ke sajoDe (puruSa) sana(-nadI vi. sanadavALuM; paravAnAvALuM [avAja sapanuM ne. svapna; samaNuM miAMgalika; khuzAlInuM sananana kri.vi. (ravo) bANa ke baMdUkanI goLI chUTatAM thato saparamuM na., vi. (saM. su + parva uparathI) zubha parvanuM; sanama strI. (a.) mAzUka; priyatamA thivuM saparANuM vi. (saM. prANa, prA. (prANa) prANapUrvaka-pUrA sanamanavuM a.kri, sanamanA(udAsInatA) thavI; dilagIra jorathI AveluM; jabaruM (2) saghaLuM (3) dhanya; saphaLa sanamanA strI, udAsInatA; dilagIrI aisara; tarakhATa (4) pakSa laIne AvavuM te; bolabola karatAM svajanano sanasanATI strI. Azcarya ke habakanI stabdhatAnI vyApaka pakSa tANavA AvavuM te sanasTroka puM. iM.) taDako ke lU lAgavI te saparivAra vi., kri.vi. (saM.) parivAra sahita; sakuTuMba sanaMda strI. juo "sanada' sapareTa dUdha na. (I.) malAI kADhI lIdheluM dUdha sanaMdI vi. juo "sanadI' [(3) sthira sapATa vi. saM. sapaTTa) khADATekarA vinAnuM; ekasarakhuM sanAtana vi. (saM.) zAzvata (2) parApUrvathI cAlyuM AvatuM (2) tamAma; taLiyAjhATaka miojaDI sanAtanadharma puM. (saM.) prAcIna kALathI cAlyo Avato dharma, sapATa strI, eka prakAranA (eDI vagaranA) joDA; khAsaDI vedadharma sapATAbaMdha kri.vi. tarata; tAbaDatoba sanAtanI vi. (2) . sanAtana dharmanA anuyAyI sapATiyuM na. khapATiyuM; vAMsa barUnI cIpa sanAtha vi. (saM.) nAtha ke svAmIvALuM; thavALuM sapATI strI. koI paNa vastuno cheka uparano sapATa bhAga sanAthA strI. (saM.) sadhavA sniAna sapATo chuM.jhapATo; jhaDapa (2) cAbukano prahAra (3) gapATo sanAna na. (saM. snAna) sagAMsaMbaMdhInA maraNathI karavAnuM sapATuMna. (sa+pADa) AbhAra;pADa(2)lAgavaga;bhalAmaNa sanAnasUtaka na. snAna ane sUtaka (2) levAdevA; saMbaMdha sapAsapa kri.vi. (ravA.) tAbaDatoba; capocapa; tarata sanAniyuM vi. sanAtananI khabara lAvanAruM; jene sanAna sapiccha, (ka) vi. (saM.) pIMchAMvALuM AvatuM hoya tevuM sapiMDa vi. (2) puM. (saM.) eka ja lohInuM; sAta peDhI sanAha pu. bakhatara sudhInA pitRone piMDa ApanAra saMbaMdhI (2) sagotra; sane kri.vi. sana pramANe; sanAnA varSamAM pitarAI [(vanaspati) saneDo chuM. snehasaMbaMdha; neDo sapuSpa vi. (saM.) puSpavALuM; puSpita (2) te guNavALI sane(ni)pAta puM. (saM.) tridoSa; mujhAro [(3) tophAnI sapUrca vi. samULaguM; AkhuM; tamAma sanepotiyuM vi. sanepAtavALuM, satapatiyuM (2) valavaliyuM sapUta puM. (saM. suputra; prA. suputta) kuTuMbanI AbarU vadhAre sano pu. IzAro (2) mamata; jIda ziAnti; nIravatA tevo dIkaro (2) sAro putra sanATo . (ravA.) sapATo; jhapATo (2) stabdhatA (3) sapera kri.vi. sArI rIte; ThIka; barAbara; supere sannArI strI, (a.) bAnu, "meDama" (2) saguNI strI sapTembara 5. (i.) isavI sanano navamo mAsa sanmati strI. (saM) sadabuddhi (2) sArI buddhi sama vi. (saM.) sAta sanmAtA strI. sArI nehALa mAtA; pavitra mAtA sahaka na. (saM.) sAtano samUha [vALI AkRti (ga.) sanmAna na. (saM.) satkAra; saMmAna; svAgata (2) pratiSThA samakoNa vi. (saM.) sAta khUNAvALuM (2) paM. sAta khUNAsanmAnavuM sakri. saMmAna karavuM; svAgata karavuM samakhaMDI vi. sAta khaMDo ke dezonA samUhavALuM (2) sAta sanmArga 5. (saM.) sAro-nItino mArga oraDAvALuM For Private and Personal Use Only
Page #808
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saptajillo e91 IsabakamiTI sahi . (saM.) (sAta jIvavALI manAto) agni saMpratyaya vi. (saM.) pratyayavALuM (vyA.) (2) pratyaya lAgyo samadvIpa pu.ba.va.purANAnusAra pRthvInA sAta moTAvibhAga hoya tevuM (3) vizvAsavALuM (jabu, kuza, plekSa, zAlmali, kauMca, zAka ane puSkara) sapramANa vi. (saM.) sAdhAra; sAbitIvALuM (2) yogya saptadvipa strI. (saM.) pRthvI pramANavALuM; purAvA sahita; mApasaranuM (3) kri vi. saptadhA kri.vi. sAta prakAre pramANa TAMkIne (4) mApasara saptadhAtu strI.ba.va. (saM.) Ayurveda pramANe zarIranI sAta sapramANatA strI. AdhArabhUtatA dhAtuo (rasa, rakta, mAMsa, majA, meda, hADa ane saprayoga vi. (saM.) prayoga sahita (2) prayogasiddha viye) (2) sAta dhAtu (sonuM, rUpuM, tAMbuM, loDhuM, saprayojana vi. (saM.) prayojanavALuM, sahetuka kalAI, sIsuM ane jasata) saprANa vi. (saM.) prANavALuM; jIvaMta; hayAta saptadhAnya na.ba.va. (saM.) pUjA mATenAM sAta dhAnya (ghauM, saprema kri.vi. (saM.) premasahita; premapUrvaka cokhA, aDada, maga, java, tala ane kAMga) saplAya . () puravaTho (2) vitaraNa saptapadI strI. (saM.) vivAhavidhimAM varakanyAe sAta saplimenTarI vi. (i.) pUraka (2) puravaNI pagalAM sAthe pharavuM te (2) te vakhate varakanyAne levAnI saphara chuM. (a.) hijarI varSano bIjo mahino sAta pratijJAo (3) te vakhate bolavAno maMtra saphara strI. (da., a.) pravAsa; musApharI (2) vahANanI saptaparNa puM. (saM.) eka vRkSa; sAtavaNa musApharI [pauSTika phaLa saptaparNI strI, (saM.) risAmaNI; eka vanaspati sapharajana na. (a. sapharajala) eka videzI AyAtanuM saptaparvata pu.ba.va. sAta parvato (mahendra, malaya, sahya, sapharanAmuM na. pravAsanA varNananuM pustaka; pravAsagraMtha zaktimAna, gaMdhamAdava, vidhya ane paripAtra) (2) sapharI vi. (phA.) musApharInuM; saphara karanAruM (2) udAra kula parvato (himAlaya, niSada, vidhya, mallimAna, dilanuM (3) 5. khalAsI pAriyAvra gaMdhamAna ane hemakUTa). saphala (saM.), (-La) vi. phaLavALuM (2) jeno hetu pAra saptapAtAla (saM.) (-La) naM.ba.va. sAta pAtALa (atala, paDyo che tevuM; siddha; sArthaka * | vitala, sutala, rasAtala, talAtala, mahAtalane pAtAla) saphalatA (saM.) (-LatA) strI. sArthakatA; phatehamaMdI saptapurI strI ba.va. (saM.) pavitra manAtI sAta madhyakAlIna saphA vi. (a.) sApha; svaccha (2) khalAsa; pUruM sAta nagarIo (ayodhyA, mathurA, haridvAra, kAzI, saphAI strI. (phA.) sAphasUphI; svacchatA (2) niSkapaTatA ujjayinI ke avaMtikA, dvArakA, kAMcI) (3) TApaTIpa samabhuja vi. (saM.) sAta bhujAvALuM saphAIkAmana. (a) sAphasUphI kesvarachatAnuM kAma [mANasa saptama vi. (saM.) sAtamuM sAtama saphAI kAmadAra puM. (phA.) saphAIkAma karanAra; sudharAIno saptamI vi., strI. (saM.) sAtamI vibhakti (2) strI. saphAIdAra vi. (a.) sApha; svaccha (2) saphAIvALuM saptarSi pu.ba.va.marIci, atrI, aMgirasa, pulasya,pulaha, saphAcaTa kri.vi. taddana saphA - khalAsa katu,vasiSThaesAtatraRSioke sAtatArAonAMRSinAma saphAyara chuM, na. (I.) nIlama sataloka pu.ba.va. bhU, bhava, sva, maha, tapa, jana, saphArI pArka chuM. (.) upavana; abhyAraNya tapas ane satya e sAta loka; samabhuvana saphALuM vi. phALa paDI hoya evuM; bebAkaLuM (2) ocituM saptazatI strI. (saM.) sAtaso zlokano samUha (2) durgA- sapheto chuM. (phA. sapheda) kolaso; koyalo saptazatI, caMDIpATha sapheto chuM. tailI banAvaTano dhoLo raMga; saphedo sa(samudra, sAgara) pu.ba.va. (saM.) lavaNa, IkSarasa, sapheda vi. (phA.) dhoLuM; jeta; dhoLA raMganuM surA, vRta, kSIra, dadhi, zuddhodaka e nAmanA sAta saphedI strI, dhoLI bhUkI (2) dhoLAza (3) cUnA vaDe dhoLavuM paurANika samudra - te (4) IMDAno dhoLo gara sa(sUra, svara) pu.ba.va. Duja, RSabha, gAMdhAra, saphedo . dhobo bhUko (2) telavALo dhoLo raMga madhyama, paMcama, paivata, niSAda e saMgItanA sAta sUra saphI . (a. sapha) pRSTha; pAnuM, "peja (anukrame sA, re, ga, ma, 5, dha, ni) saba vi. (hi.) sarva; badhuM [upasarga samAdri(-cala) puba.va. (saM.) sAta prAcIna parvatono samUha saba upa. (I.) nAma pUrve 'upa' ke 'peTA artha batAvato - mahendra, malaya, sahya, zaktimAna, gaMdhamAdana, viMdhya, sabaInsapekaTara paM. (.) upanirIkSaka pArivAtra) [(bhAgavatanuM) pArAyaNa ke tenI kathA sabaka ., na. (a.) pATha; dhaDo; dAkhalo; dAMta sAhana. (saM.) aThavADiyuM (2) strI. sAta divasa cAlatuM sabakamiTI strI. (I.) peTA-samiti For Private and Personal Use Only
Page #809
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sabakAvavuM G92 [samakSa sabakAvavuM sakri. saphedIno mAra mAravo sabsiDiyarI vi. (iM.) sahAyaka; pUraka (2) gauNa sabakonziyasa vi. (i.) prabuddha; ardhajAgRta (2) puM sansTiTyUTa vi. (iM.) avejI avacetanamana sabhaya vi. (saM.) bhayayukta, bhayabhIta, bhayavALuM sabajaja paM. (I.) mejisTreTanI upalI kakSAno nyAyAdhikArI sabhara vi. saM. su + bUuparathI) bharapUra pUrepUruM bhareluM sabajI strI, (phA.) taiyAra karelI bhAMga (2) zAkabhAjI; sabhA strI. (saM.) meLAvaDo; pariSada (2) samAja; maMDaLI bhAjIpAlo sabhAkSobha paM. sabhAmAM UThIne bolatAM thato gabharATa sabajImaMDI strI, zAkabajAra sabhAgRha, sabhAkhaMDa . (saM.) sabhA bharavAno khaMDa ke sthaLa sabaDako pu. pravAhI padArtha cUsatAM thato avAja sabhA-jana na. (saM.) sabhAmAM bhAga lenAra mAnava-samUha sabaDavuM a.kri. vAsI paDyuM rahevAthI bagaDI javuM (2) sa-bhAjana vi. (saM.) vAsaNa sAthe rahetuM ke AveluM (2) nakAmuM thaI khuvAra thatAM paDyuM rahevuM na. pUjA; sevA (3) satkAra sabaDAka ki.vi. sabaDakAno avAja sabhAsada kuM. (saM.) sabhya; "membara' sabada pu. zabda; bola (2) saMdezo sabhAdhyakSa, sabhApati muM. (saM.) sabhAnuM saMcAlana karanAra sabadhuM vi. (saM. subaddha) sArA bAMdhAnuM; majabUta; khame tevuM adhyakSa; pramukha; sadara siAvadha; saceta sabanIsa pu. (phA.) hisAbI daphataradAra; hisAbanIza: sabhAna vi. (saM.) bhAnavALuM: zaddhimAM hoya tevuM (2) "ekAunTanTa [kAraNa ke; kema ke sabhAmaMDapa chuM. sabhAno maMDapa sababa chuM. (a.) kAraNa; hetu (2) nA.kAraNa (3) saMyo. sabhAraMjanI vi. sabhAjanonA mananuM raMjana karanArI sabamarIna strI. (i.) pANInI sapATI nIce cAlatI boTa; (kathanazailI) baka-kirtI [rAha juo evA matalabano udgAra sabhAzAstra na. sabhAzAsana calAvavA vagere aMgenuM zAstra sabara strI. (a. rAgro sabUrI, dhIraja (2) udthobho, sabhAsaMcAlana na. (saM.) sabhAzAsana; sabhAnI kAmagIrI sabarasa ne. (hi, saba, saM. sarva + rasa) mIThuM; nimaka para dekharekha rAkhavAnuM kArya sabala vi. (saM.) (-La) baLavAna, baLavALuM (2) majabUta sabhAsthAna na. sabhA bharAvAnI jagA girIbAI (3) atizaya; khUba sabhIDAI strI. Arthika bhIDa ke taMgI hovI te (2) sabalA vi., strI, (saM.) (-LA) baLavAna strI sabhara vi. (sabhara uparathI) bharapUra; sabhara (2) sabasiDI strI. (iM.) uttejanArthe koI paNa svarUpamAM kharca- mAtabara; paiseTake bharapUra sibhAsada; "membara' vALA kAmane apAtI rAhata mATenI rakama; sahAyakI sabhya vi. (saM.) vivekI; sabhyatAvALuM; ziSTa (2) puM. sabaLa(-LuM) vi. baLavAna (2) daDha; majabUta sabhyatA strI. sabhyapaNuM (2) saMskRti; sudhAro ti sabaLA vi. juo "sabalA" sabhyapada na. (saM.) koIpaNa saMsthA ke maMDaLInA sabhya thavuM sabAko . (ravA.) casako; jhapATo (2) sabaDako sabhyA strI. strI sabhya; strI sabhAsada sabIja vi. (saM.) bIjavALuM (2) bIjamaMtra sAthenuM (3) sama pu.ba.va. (sara. a. kasama) sogana; zapatha; kasama savikalpa (mo.) sama vi. (saM.) sarakhuM; samAna (2) . tAlanuM sabIla strI. mahorama pahelAM daza divasanuM pivAnuM AraMbhasthAna (saMgItamAM) dharmAdApANI ke zarabata (2) paraba dilIla samaapUrNAMka puM. (saM.) chedathI nAnA aMzano apUrNAMka sabUta chuM. (a. sabatA) sAbitI; purAvo (2) dAkhalo; samaI, (2dAnI) strI. dIvI simAlika sabUra strI. (a. sabara uparathI) dhIraja; sahanazakti (2) samakAlIna vi. (saM.) eka ja kALamAM sAthe vida ud "thobho, rAho' e arthano udgAra samakakSa vi. (saM.) samAna darajajanuM-kakSAnuM sabUrI(-rAI) strI. dhIraja; sahanazakti; khAmozI samakarNa puM. (saM.) catuSkoNa; "rekTanTala" (2) vi. saboDavuM sakri. soTIthI sabosaba mAravuM kATakhUNAmAM barAbara racAyeluM sabosaba kri.vi. jhapATAbaMdha; tvarAthI; uparAuparI samakAlika vi. (saM.) eka sAthenuM; samasAmayika sajjekTa . (.) carcAvicAraNA mATenI bAbata ke viSaya samakendra vi. (saM.) samAna kendravALuM (2) abhyAsaviSaya (3) raiyata; prajAjana (4) samakoNa vi. (saM.) samAna koNavALI (AkRti) (2) . vAkyano kartA likSI baMne bhUja sIdhI lITImAM hoya tevo khUNo (ga) sabsakTiva vi. (I.) AtmalakSI; vyaktiniSTha; vyakti- samakti na. (saM. samyakatva) sAcI tattvajijJAsA (jaina) sablAima vi. (i.) udAtta; bhavya (2) UrvI samakSa vi. (2) kri.vi. (saM.) (-nI) pratyakSa; rUbarU; saplimezana na. (iM.) udAtIkaraNa (2) UrvIkaraNa najara sAme For Private and Personal Use Only
Page #810
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir samakSetro ge 3 [samabhAga samakSetra vi. (saM.) samAnakSetravALuM (2) strI samAna samatala (saM.) (-La) vi. sarakhI sapATInuM, sapATa (2) daSTimaryAdAnI jema ADI sapATI; "horijhonTala' na. sarakhI sapATI samakSitija vi. (saM.) kSitijane samAMtara; "horijhonTala samatA strI. (saM.) samatva; sarakhApaNuM samagra vi. (saM.) saghaLuM; tamAma; samasta samatulA strI. (saM.) samatolapaNuM; sarakhuM vajana hovApaNuM samagratayA kri.vi. samagrapaNe; saMpUrNapaNe; badhI rIte samatulita vi. (saM.) sarakhA vajananuM (2) samAna; sarakhuM samaghAta vi. (saM.) samAna ghAtavALuM (padI) (ga) samatola vi. (sama + tola) sarakhA vajananuM (2) sarakhuM; samacaturbhuja puM. (saM.) tyAre samAna bAjuvALo caturbhuja samAna (3) kuM., na. bArobAra sarakhuM vajana - catuSkoNa; "rombasa' (ga.) samatolapaNuM na. (saM. + gu.) samatola hovuM ke thavuM te samaca-chorI strI. (saM. sAMvatsarikA, prA. saMvacchariA) samatrikoNa chuM. (saM.) traNa sarakhI bAjuvALo trikoNa dara varSe AvatI maraNatithi (2) te divase karAtI samatvana. (saM.) samatA; sarakhApaNuM aibhAvavALI samaja kriyA; saMvatsarI samatvabuddhi strI. (saM.) samatAvALI buddhi, rAgadveSanA samacorasa vi. (2) puM. (sa + corasa) cAre bAju ne samathaLa vi. (saM. samasthala) sapATa; samatala khUNA sarakhA hoya tevI AkRti samadarzitA strI (saM.) samadarzIpaNuM; niSpakSapAtI valaNa samaccheda 5. (saM.) aneka apUrNAMkano samAna cheda (2) samadarzI vi. (saM. samadarzita) saunI tarapha sarakhI najare vi. apUrNAkanA sarakhA chedavALuM; samacchedI (ga.) jonAruM, niSpakSapAtI; samatvabuddhi samacchedI vi. (saM.) apUrNAMkanA sarakhA chedavALuM samaduHkha(bI) vi. (saM.) sarakhA duHkhavALuM (2) bIjAnuM samacharI strI, (saM. sAMvatsarikA, prA. saMvacchariA) juo duHkha joI eTaluM ja duHkhI thanAruM "samacarI samadaSTi vi. (saM.) samadarzI, samabhAva rAkhanAruM (2) samaja, (oNa) strI. ("samajavuM parathI) akkala; jJAna; strI. samAnadaSTi; niSpakSapAta DahApaNa (2) paraspara samajI rAkhelI vAta; karAra samadvibhuja vi. (saM.) be sarakhI bhujAvALuM - bAjuvALuM samajaNuM(-dAra) vi. samaje tevuM; samajaNavALuM (2) (lA.) samadvijatrikoNa chuM. (saM.) jenI be bAju sarakhI hoya uMmaralAyaka tevo trikoNa samajadArI strI. (phA.) samaja hovI te; samajaNApaNuM samadhAta vi. sarakhI paristhitinuM samajaphera strI. samajavAmAM phera ke bhUla samadhAraNa vi. (sama + dhAraNa) sarakhuM; nahi UMcuM ke nahIM samajabuddhi strI. (saM.) samajavAnI akkala ke Akalanazakti nIcuM (2) madhyama prakAranuM samajavuM sakri. jANavuM (2) artha grahaNa karavo (3) samadhoraNa na. sarakhuM dhoraNa ke te karavuM te; "maoNDarezana" kharAkhoTAnI tulanA karavI; vicAra karavo (4) aji. samadhvani pu.ba.va. eka ja dhvani ke uccAravALA paNa Agraha choDavo; mAnI javuM bhinnArtha ke mULavALAM zabda samajAvaTa strI. samajAvavuM te (2) patAvaTa samanvaya . (saM.) ekasarakho vyavasthita krama (2) paraspara samajAvavuM sakri. samaje tema karavuM () manAvavuM; narama saMbaMdha (3) ekIkaraNa; joDANa (4) tAtparya paDavuM; zAMta karavuM (3) phosalAvavuM; chetaravuM samanvita vi. (saM.) samanvaya kareluM; saMbaMdha-sAmela kareluM samajAvuM a.kra. "samajavuM'nuM karmaNi (2) samAvI lIdheluM; sAmela kareluM samaju vi. samajaNuM; buddhizALI samansa puM. (I.) adAlatI tevuM ke teno patra; Adezapatra samajUta-tI) strI. samajavuM te; mAnI levuM te (2) samaparimANa na. sarakhuM mApa (2) vi. sarakhA mApanuM samajAvavuM te; bhrama ke virodha dUra karI samAdhAna samapANi puM. (saM.) gAyananA tAlanI sAthe ja tALI karAvavuM te (3) salAha (4) khulAso; vivecana pADatA javuM te hioya tevuM samaDI strI. "cIlajhaDapathI jANItuM eka pakSI; zamaDI samaprakRti, (06) vi. (saM.) prakRti ke lAkSaNiktA sarakhI samaDIstrI. (saM. zamI, prA. sami) khIjaDAnuM jhADa; zamIvRkSa samapramANa vi. (saM.) sarakhA pramANavALuM; sarakhA mApanuM samaDo !. zamI vRkSa; khIjaDo (2) samayasaranuM samaDI . kAmaNa-TUpaNa karanAra bAvo samabAju(-) vi. sarakhI bAjuovALI (AkRti); samaDo chuM. samaDIno nara samabhuja (ga.). samRNI strI. jhINI vastu mATeno nAjuka cIpiyo; samANI samabuddhi vi. (saM.) sarvane sarakhuM samajanAruM (2) strI. samaNuM na. (saM. svapna, prA. sumiNA, simiNa) svapna; samatAnI buddhi; samatvabuddhi svapana; sapanuM (2) UMghamAM bhAsato dekhAva samabhAga kuM. (saM.) sarakho bhAga-hisso For Private and Personal Use Only
Page #811
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir samabhAginI 794 [samazAniyuM samabhAginI strI. (saM.) sarakho bhAga lenArI strI (2) samarAvavuM sakri. "samAravuM'nuM preraka sarakhuM bhAgya dharAvanArI strI [bhAgya dharAvanAruM samarAvuM a kri. "samAravuM'nuM karmaNi samabhAgI vi. (saM.) sarakho hisso dharAvanAruM (2) sarakhuM samarAMgaNa na. (saM.) raNakSetra; yuddhakSetra; laDAInuM medAna samabhAva 5. (saM.) samatAnI buddhivALo-bhAva (2) samarI strI. (i.) upasaMhAra (2) sArAMza potIkApaNuM (3) sahAnubhUti niSpakSapAtI samarI TrAyala strI. (i.) lAMbI jubAnIo vagere thayA samabhAvI vi. (saM.) samabhAvavALuM, samabhAva rAkhanAruM; vinAno korTamAM kesa cAlavo te [similara (ga.) samabhuja(-jIya) vi. (saM.) samabAju - sarakhI bAjuvALI samarUpa vi. (saM.) samAna rUpavALuM (2) ekarUpa; (AkRti) mApamAM sarakhuM (3) ghATIluM samarekha vi. (saM.) samAMtara rekhA upara AveluM (ga.) samamAtrI(-trika) vi. (saM.) samAna mAtrAvALuM (2) samarekhA strI. (saM.) surekhA sAmarthyavAnuM samamiti strI. (saM.) sarerAza (ga) (2) samapramANatA; samartha vi. (saM.) baLavAna, zaktimAna (2) dhuraMdhara (3) sauSThava; "simeTrI' samarthaka vi. (saM.) samarthana karanAra: anumodana ApanAra; samaya chuM. (saM.) vakhata; kALa (2) mosama (3) lAga; Teko ApanAra [(3) sAbitI avasara; saMjoga (4) pratijJA; niyama (5) saMketa samarthana na. (saM.) dalIlothI puravAra karavuM te (2) Teko (6) zarata (7) siddhAMta (8) zALAmAM zikSaNa mATe samarthita vi. (saM.) samarthana karAyeluM; Teko apAyeluM niyata karelo samayavibhAga - tAsa; "piriyaDa samarpaka vi. (saM.) samarpaNa karanAra; nivedana karanAra (2) samayadharma chuM. (saM.) vakhatane anukULa thaIne rahevuM te yogya, ucita; baMdhabesatuM samayapatrakana. samayanI phALavaNInI noMdha; 'TAIma-Tebala samarpaNa na. (saM.) arpaNa karavuM te (2) nivedita karavuM samayapAlana na. (saM.) barobara samaya sAcavavo te; samarpavuM sakri. (saM. sam + arpa) samarpaNa karavuM, samayasara hovuM te bhaktibhAvapUrvaka caraNamAM dharI devuM (2) nivedita samayamUrti paM. (saM.) samayake jamAnAno pratinidhirUpamanuSya karavuM nivedita kareluM samayavirodhI vi. (saM.) jamAnAnAM baLothI viruddha vartanAra samarpita vi. (saM.) samarpaNa kareluM; samayela (2) samayasUcakavi. samayasUcakatAvALuM; samaya joI kAma karanAra samaryAda ki.vi. maryAdApUrvaka, maryAdA sAthe samayasUcakatA strI. samayane yogya tatkALa kArya karavAnI samala vi. (saM.) (-La) maLavAvuM; malina; meluM pramANenuM; samayAnusArI samalakSI vi. (saM.) ekasarakhA lakSyavALuM samayAnurUpa vi. samayane anukULa; jevo samaya tevuM-te samalaMkRta vi. (saM.) sArI rIte zaNagAreluM samayAnusAra kri vi. (saM.) samayane anusarIne; samaya samalaMba vi. (saM.) sarakhA laMbavALuM pramANe; vakhata joIne samavAra puM. (saM.) eka prakAranuM ekAMkI rUpaka samayAnusArI vi. samayane anusarIne vartanAruM ke thanAruM samavayI(-yaska) vi. (saM.) sarakhI uMmaranuM; samovaDiyuM samayocita vi. samayane anukULa samavasaraNa na. (saM.) AcArya ke moTA mANasanI samara 5., na. (saM.) yuddha; saMgrAma padharAmaNI vakhate ekaTho thato samudAya (jaina) samara 5. (iM.) unALo samavAya chuM. (saM.) samUha; samudAya (2) saMbaMdha (3) evo samaraNa na. (saM. smaraNa) smaraNa; saMsmaraNa (2) vAraMvAra nitya saMbaMdha ke jemAM eka saMbaMdhIno nAza thatAM bIjo yAda karavuM te (3) (prabhunuM) nAma japavuM te saMbaMdhI paNa nAza pAme (jema ke, dUdha ane tenA sapheda samaratha vi. samartha; baLavAna; prabaLa [dariyAmahela raMgano) (nyA.) simUhataMtra; "pheDarezana samara pelesa . (.) unALAmAM rahevA mATeno mahela; samavAyataMtra na. aneka svAyatta samUhonuM enna rAjyataMtra; samarabhUmi(mI) strI. (saM.) raNakSetra;yuddhabhUmi; samarAMgaNa samavAyI vi. samavAya saMbaMdhavALuM (2) samavAyataMtrane samaravuM sakri. (saM. smR, prA. samara) smaraNa karavuM; yAda lagatuM; "pheDarala karavuM [unALuvekezana samavRtta na. (saM.) tyAre sarakhAM caraNavALo chaMda (2) mukhya samaravekezana na. (i.) unALAnI rajAono gALo; rekhAMzanuM vartuLa-vRtta (3) vi. sarakhA chaMdavALuM samavera 5. (i.) unALu pozAka ke paheraveza [thayeluM samatavi ( saava+ita) ekatrita, saMyukta; samavAyI samarasa vi. (saM.) samAna ke eka rasavALuM (2) ekAtma samaveditva na. (saM.) samavedI hovApaNuM [bhUtivALuM samarahAusa na. (iM.) unALA mATe banAveluM ThaMDakavALuM samavedI na. (saM. samavedinuM) samAna vedanAvALuM; sahAnu makAna, grISmabhavana simarAvAnuM mahenatANuM samazAna na. masANa; smazAna [DAghu tarIke AveluM samarAmaNa na. (-NI) strI. samarAvAnI kAmagIrI (2) samazAniyuM vi. smazAna jevuM-nirjana (2) amaMgaLa (3) For Private and Personal Use Only
Page #812
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir samazIla cha95 [samAdhi samazIla vi. (saM.) sarakhI ke maLatI AvatI TevovALuM; samAjabhASAvijJAna na. bhASA ane samAja vaccenA samAnazIla saMbaMdhanAM saghaLAM pAsAMonuM adhyana karatI bhASAsamazItoSNa vi. sarakhI garamI ke ThaMDIvALuM vijJAnanI eka zAkhA; "soziyoliMgvisTiksa samazera strI. zamazera; talavAra [kuzaLa samAjavAda 5. vyakti ke varganI nahi, paNa samAjanI samazerabahAdura vi. zamazerabahAdura; talavAra calAvavAmAM sattAno vAda (2) uccanIcanA bheda na hoya tevo samazlokI vi. saM. sama+ zloka) ekasarakhA zlokavALuM vAda; "soziyAlijhama' ['soziyAlisTa' samazlokI strI. mULa zloka pramANe zlokavALuM bhASAMtara) samAjavAdI vi. (2) puM. samAjavAdamAM mAnanAra; samaSTi strI. (saM.) samagratA; samudAya (vyaSTithI UlaTuM) samAja(vidhA) strI. ( zAstra) na. samAjavyavasthAnuM samaSTivAda . (saM.) samAjavAda; "soziyAlijhama zAsa; itihAsa-bhUgoLa-nAgarikazAstra e viSayo samasama kri.vi. (ravA) jorathI phUMkAtA pavanano avAja samAjavRtti strI. samAjamAM rahevAnI ke te vasAvavAnI thAya tema [(2) dhUMdhavAI rahevuM (manamAM) mANasanI sahajavRtti samasamavuM akri. (saM. simisimAyate) evo avAja thavo samAjazAstrI puM. (saM.) samAjazAstrano jJAtA-jANanAra samasabhATa kri.vi. samasamatuM hoya ema (2) paM. samAjazAstrIya vi. (saM.) samAjazAstra saMbaMdhI lAgaNIthI samasamavuM te samAjasudhAraka vi. (saM.) samAjanA kurivAjo dUra karanAra samasaMvedanana. (saM.) sarjaka anubhavI hoya tenA jevI saMve- samAjasevaka vi., pR. (saM.) samAjanI ke janatAnI sevA danA tenI sarjanakRti dvArA bhAvaka paNa anubhave te karanAra samasAmayika (saM.) vi. samakAlIna samAjasevA strI. (saM.) samAjasevakanuM kartavya samasUtra vi. (saM.) sIdhI lITImAM raheluM (2) ekasarakhI samAjiSTa vi. samAjavAdI (2) AryasamAjI sapATIe AvI rahela simagra samudAya samAjI vi. samAjanuM samAja saMbaMdhI (2) koI amuka samasta vi. (saM.) saghaLuM; tamAma; badhuM bheguM (2) na. samAjamAM joDAyeluM [eno daDo banAvavo samasyA strI. (saM.) prazna; koyaDo (2) sAna; saMketa (3) samANavuM sakri. sUtaranI AMTIne be DhIMcaNa pharate rAkhI ukhANuM [bhAga pUro karI Apavo te; evI ramata samANI strI. (saM. + sam + A + nI) jhINI vastu samasyApUrti strI. samasyAno javAba Apavo ke adhUro mATeno sonIno nAjuka cIpiyo; sameNI samaLI strI. samaDI; eka pakSI samANuM vi. (saM. samAna, apa. samANau) samAna; sarakhuM samaLI strI, (-Lo) 5. zamIvRkSa; khIjaDo (2) ne lAgu paDatI (gALa) [sAthosAtha; sahita samaMjasa vi. (saM.) ucita; vAjabI (2) spaSTa; samajI samANuM kri.vi. apa. samANuM, prA. sam)-nI sAthosAtha; zakAya tevuM (3) cokhkhuM (4) saddaguNI samANo pu. sonIno moTo cIpiyo-sANasI samaM(-muMdara . (hi.) samudra; sAgara chei te sthiti samAdara puM. (saM.) Adara-satkAra (2) mAnapUrvaka svIkAra samAM strI, pUrI bharatI Abe bAra miniTa pANI thobhe samAdAna na. (saM.) jainonuM nityakarma (2) bheTa ke dAnano samAkAra puM. samAkRti strI, (saM.) sarakho ghATa (2) vi. svIkAra sarakhA ghATanuM; maLatA AvatA AkAranuM samAdiSTa vi. (saM.) jene hukama karAyo hoya tevuM samAgama paM. (saM.) saMyoga; meLApa (2) sobata; saMgata samAdha strI. sAdhusaMnyAsInA daTAyAnuM sthAna, samAdhi (2) (3) strIsaMga; saMbhoga (4) paricaya; oLakhANa mananI zAMti ke samAdhAna samAcAra chuM. (saM.) khabara (bahudhA bahuvacanamAM); samAdhAna na. (saM.) virodha, zaMkA ke gUMcavaNano niveDo vartamAna; nyUjha ane zAMti (2) tRpti; saMtoSa (3) dhyAna; samAdhi samAcArapatra na. vartamAnapatra; akhabAra; chApuM (4) patavuM ke patavavuM te (5) kajiyAnI paTAvaTa samAja paM. (saM.) samudAya (2) maMDaLI; sabhA (3) eka samAdhAnI strI, samAdhAna, niveDo karI ApanAra (2) dharma ke AcAravALo janasamudAya (4) vyavasthita cittanI zAMti-nirAMta (3) sulehasaMpa (4) puM. janasamudAya; janatA maMdiranI jarUriyAto vaiSNavone samajAvI temanI samAjakAraNa na. samAjataMtranI racanA - vyavasthiti pAsethI mAgaNI karanAra maMdirano adhikArI; maMdiranI samAjajIvana na. (saM.) samAjamAM jIvavuM te: sAmAjika AMtarika vyavasthA karanAra jIvana (2) samAja sAthe samAnabhAve jIvavuM te samAdhi !., strI. (saM.) jemAM dhyAtA ne dhyAnano khyAla samAjajIvI vi. samAjamAM ja jIvI zake evuM (2) samAja lupta thaI dhyeyanuM svarUpa ja cittamAM rahe upara jIvanAra che tevuM UMDuM dhyAna (yoga) (2) sAdhusaMnyAsInuM For Private and Personal Use Only
Page #813
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir samAdhimaraNa OES samAhAra maraNa (3) sAdhusaMtane dATyA hoya te jagA para karelI samAravuM sakri. (saM. samAracayati, prA. samArai athavA derI (4) cittanI zAMti (5) puM. jainonA anAgata saM.samyakakaroti, prA.sammAi) durasta karavuM, sudhAravuM covIsa tIrthaMkaromAMnA aDhAramA (2) kApavuM (zAka) (3) oLI karIne vyavasthita karavuM samAdhimaraNa na. koI paNa jAtanI mAnasika pIDA anu- (vALa) (4) cIravuM; phADavuM (maDa ke cAmaDuM) bhavyA vagara jJAnapUrvakanuM avasAna-paDitamaraNa (jaina) samAraMbha puM. (saM.) ThAThamAThathI karelo AraMbha (2) dhAmasamAdhistha vi. samAdhimAM paDeluM; dhyAnanI dazAmAM raheluM dhUmavALo utsava (3) meLAvaDo [zuzruSA samAna vi. (saM.) sarakhuM (2) sapATa; samatala (3) samArAdhana na. (saM.) prasanna-raMjana karavuM te (2) paricaryA; sajAtIya (4) puM. pAMca prANavAyumAMno eka samAropa chuM. (0Na) na. (saM.) AropavuM te (2) soMpavuM samAna ki.vi. (saM.) mAna sAthe; AdarapUrvaka dirAnuM te; soMpaNI (3) samApana (vyAkhyAna vagerenuM) samAnakakSa vi. (saM.) samAna kakSAnuM; samakakSa; sarakhA samAropita vi. (saM.) AropeluM; caDhAveluM samAnatAstrI (saM.) sarakhApaNuM [sarakhAdharma-saMpradAyavALuM samAroha pu. (saM.) samAraMbha; meLavaDo (2) dhAmadhUmavALo samAnadharmA(-") vi. (saM.) samAna guNadharmavALuM (2) utsava; meLo samAnabhAva 5. (saM.) saune samAna gaNavA te; samatA samAlavuM sakri. (saM. sam + bhAla) saMbhALavuM (2) samAnabhASA strI. (saM.) bhinna bhinna bhASAovALAnA sAvadhAnI-sAvacetI rAkhavI (3) cokasAI rAkhavI vyavahAramAM cAle evI eka - sarvasAdhAraNa bhASA samAlekha chuM. (saM.) vibhinna mULa ke arthavALA ane bhinna samAnarUpa vi. (saM.) samarUpa sarakhuM; "similara' bhinna rIte uccArAto paNa eka ja rIte lakhAto zabda, samAnavRtti strI. (saM.) samabuddhi; samabhAva (2) vi. jema ke, goLa (vartuLa); goLa (eka gaLyo padArtha) maLatA AvatA valaNavALuM samAlocaka vi. (saM.) avalokana karanAra; vivecaka; samAnazIla vi. samAna guNadharma ke svabhAvavALuM samIkSaka [samIkSaNa (2) vicAraNA samAnAdhikaraNa na. (saM.) sarakhI vibhakti (vyA.) (2) samAlocana na., (-nA) strI. avalokana; vivecana; ' vi. samAna vibhaktivALuM samAva chuM. samAvuM ke samAvavuM te; samAveza samAnArtha, (04) vi. (samAna + artha) samAna arthavALuM; samAvartana na. (saM.) vidyAbhyAsa pUro karI brahmacArIe ghera paryAyavAcI (2) ekasarakhA hetuvALuM [pitarAI pAchuM karavuM te samAnodakavi. (saM.) eka ja gotra ke pitru kuLanuM, sagotra; samAvartI vi., pR. (saM.) samAvartana karanAra samAnodarya vi., pR. (saM.) sago bhAI, mAjaNyo bhAI samAvavuM sakri. "samAve'nuM preraka samAnodaya vi., strI. sagI bahena; mAjaNI bahena samAviSTa vi. (saM.) samAveza pAmeluM; dAkhala karAyeluM samApaka vi. (saM.) samApana karatuM; chevaTanuM (2) upasaMhAra samAvuM a.kri. (saM. sammAti, prA. saMmaI) mAvuM; aMdara karanAra akasmAta (3) samApti; aMta; samApana AvI javuM (2) cAlatA taMtramAM goThavAvuM - anukULa samApatti strI. (saM.) AvI maLavuM bheguM thavuM te () thaIne sthAna pAmavuM samApana na. (-nA) strI. (saM.) samApta ke pUruM karavuM te; samAveza 5. (saM. saMvAsa, prA. saMvAsa) samAvuM te; samAsa samApti samAva . samAveza; samAsa (2) dArU kADhavAnI naLI samApta vi. (saM.) pUruM; pUrNa, saMpUrNa ke kANuM hivAlo; "kliyariMga samApti strI, pUruM thayuM ke karavuM te (2) chevaTa; aMta (3) samAzodhana na. (hi) ceka vagerenuM kAmakAja karavuM te; maraNa; avasAna; mota samAzodhanagRha na. havAlAbenka; "kliyariMga hAusa" samAbhidhAna na. (sa.) eka joDaNIthI lakhAtA ane samAsa paM. (saM. saMvAsa, prA. saMvAsa) samAvuM te; samAveza bolAtA, paNa bhinna arthavALA ane judI vyutpattivALA (2) be ke vadhAre zabdonA saMyogathI thayelo zabda; zabdo; "homonima' samAsa samAyojaka vi. (saM.) saMyojaka; goThavanAra [anukUlana samAsakta vi. (saM.) khUba Asakta; sArI rIte vaLageluM samAyojana na. (saM.) yogya rIte baMdhabesatuM karavuM te (2) samAsakti strI. (saM.) prabaLa Asakti samAyojita vi. (saM.) sarakhI rIte Ayojita karAyeluM; samAsAtmaka vi. (saM.) samAsanA rUpamAM raheluM; sAmAsika samAnukUlita samAsAtmika vi. (saM.) samAsarUpamAM raheluM; sAmAsika samAra paM. samAravuM tenuM samArakAma (2) cAsamAM bI nAkhI samAhartA puM. (saMsa + AnahartA) vasUlAtI adhikArI; te DhAMkavA tenI upara pheravavAmAM AvatuM lAMbuM pATiyuM "kalekTara samArakAma na. samAravuM-durasta karavuM te; durastI; marAmata samAhAra 5. saMpa (2) samUha; saMgraha; saMcaya For Private and Personal Use Only
Page #814
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [[samUhI samAhArakaMko COCO samAhAraddhadra puM. kaMda samAsano eka prakAra. udA. "jA- samudyata vi. (saM.) taiyAra thayeluM; sAbaduM Ava', 'levuM-mUkavuM samudra puM. (saM.) dariyo; sAgara samAhita vi. (saM.) (-tA) vi., strI, svastha, zAMta (2) samudrakinAra puM. dariyAno kAMTho; samudrataTa; sAgarakAMTho ekAgra (3) mUkeluM; sthApeluM (4) sthitaprajJa samudranA strI. (saM.) samudrane maLanArI nadI; saritA samAskRta vi. (saM.) bheguM kareluM (2) saMkSipta; TUMkAveluM samudrataLa na. (saM.) samudranuM taLiyuM samAMtara vi. (saM.) samAna aMtare AveluM; samAna samudraparyaTana na. (saM.) dariyAI saphara aMtaravALuM, perelala samudrI(-)Na na., samudraphena na. eka jAtanI mAchalInuM samAMtara(0caturbhuja, catuSkoNa) puM. jenI sAmasAmI khUba halakuM hADakuM (2) dariyAnuM phINa samudranuM maMthana bAjuo sarakhA mApanI ane samAMtara Avela hoya samudramaMthana na. dAnava ane devoe amRta mATe kareluM tevI AkRti; "perelalogrAma samudrayAtrA strI. (saM.) dariyAIpravAsa samiti strI. (saM.) maMDaLI; (nAnI) sabhA; pariSada (2). samudrayAna na. (saM.) vahANa; jahAja (2) samudrayAtrA pAMcasamiti (IrSA, bhASA, eSaNA, AdAna, utsarga) samudralatA strI. (saM.) samudrakAMThe thatI latA; vIDa' samitpANi vi. (saM.) hAthamAM samidhavALo (brahmacArI) samadravijJAna na. samudramAM UThatAM tophAno, tenA AMtarasamidha strI. (saM.) yajJopayogI lAkaDAM pravAho, temAM rahetA jIvo vagerenA abhyAsa saMbaMdhI samiyANo paM. zamiyANo; moTo vizALa maMDapAkAra taMbu vijJAna; "ozanogrAphI [pAmeluM; caDatI pAmeluM samIkaraNa na. (saM.) sarakhuM karavuM te (2) beu bAju ke samunnata vi. (saM.) sArI peThe unnata, UMcuM (2) unnati pado sarakhAM karavAnI prakriyA; ikvezana' samunnati strI. (saM.) unnati, utkarSa; abhyadaya samIkRta vi. (saM.) samAna ne sarakhuM kareluM vivecaka samullAsa paM. (saM.) ullAsa; AnaMda; prasannatA samIkSaka vi., S. (saM.) bArIkAIthI jonAra; samAlocaka samuM vi. saM. samaka, prA. samaa) ThIka; sarakhuM (2) dustara samIkSA strI. (saM.) bArIkAIthI jovuM ke tapAsavuM te (2) (3) vyavasthita; barobara AlocanA; samAlocanA samuM (saM. sama, apasamala, prA. sama) samANuM (2) samIcIna vi. (saM.) yathArtha (2) yogya nA. sAthosAtha; sahita. udA. dhaDAkAsayuM te nIce samIpa vi. (saM.) najIka, nikaTa; pAse AvI rahyuM. samIpatA strI. najIkapaNuM; naikaTaca samuMnamuM vi. samuM sarakhuMsuvyavasthita samIpavartI vi. (saM.) najIkanuM; pAse paDeluM; pAsenuM samuMsUtaruM vi. nirvighna; tadana saraLatAvALuM; sIdhuM (2) samIpe kri.vi. (saM.) najIka, samIpamAM | hemakhema; sahIsalAmata samIra, (oNa) puM. (saM.) pavana; vAyuanila samUla (saM.) (-La) vi. mULasahita; mULiyA sAthenuM samI(vasaMdhyA, sAMja-jha)) strI. (saM. samaka, prA.samaa samUlAgra vi. (samUla + agra) mULa tathA Toca sAthenuM = samuM. tenA uparathI samI + saMdhyA) saMdhyAkALa; samUha 5. (saM.) ToLuM; samudAya (2) jaththo; saMgraha sAMjanI veLA samUhakArya na. AkhA samUhanuM ekatrita eka banIne thatuM samucita vi. (saM.) yogya; vAjabI; barobara; ucita saMgaThita kArya siMghajIvana samuccaya puM. (saM.) saMgraha; samUha (2) eka arthAlaMkAra samUhajIvana na. (saM.) samUhamAM rahIne jIvana jIvavuM te; samuwvala vi. saM.) khUba ujavala; dIptimAna samUhataMtra na. samavAyataMtra samutkarSa muM. (saM.) sAro utkarSa; caDatI samUhaprArthanA strI. sAmudAyika prArthanA samutkama chuM. (saM.) vikAsa; utkramaNa; "ivolyuzana samUhabhojana na. (saM.) sau sAthe jamavuM te samutkAMtaka vi. (saM.) samutkramaNa karanAra samUhamAdhyama na. (saM.) saMcAra ke vyavahAra vinimaya mATe samutkrAMti strI. (saM.) utkrAMti; vikAsa; khilavaNI vaparAtAM sAdhana; jema ke, reDiyo, dUradarzana, vartamAnasamutthAna na. (saM.) jAgRti (2) abhyadaya; caDatI (3) patra vagere kirAvavAM te udyoga; pravRtti samUhalagna na. (saM.) ekasAthe aneka joDAMnAM lagna samudayapuM. (saM.) abhyadaya; caDatI (2) samudAya (3) jaththo samUhavAcaka vi. samUha batAvanAruM samudAya paM. (saM.) ToLuM; janasamUha[(lekhanamAM levAtuM) samUhavA(-vAM)cana na. (saM.) saue sAthe vAMcavuM te samuddharaNa na. (saM) uddhAra thavo te (2) 5. avataraNa samUhazikSaNa na. (saM.) samUhane-anekane eka sAthe samuddhAra paM. (saM.) paDatI pAmelAne caDatI dazAmAM zIkhavavuM te lAvavAnI kriyA (2) samArakAma; punaruddhAra samUhI chuM. (saM.) eka akSarameLa chaMda (kA.zA.) For Private and Personal Use Only
Page #815
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org samULa samULa vi. (saM. samUla, prA. samUlagaa) mULasahita samULaguM vi. (saM. samUlaka, prA. samUlaa) tamAma; pUrepUruM; samagra (2) kri.vi. mULa sAthe [mULa sAthe samULuM kri.vi. (saM. samUlagata, prA. samUlaga) samULa; samRddha vi. (saM.) samRddhivALuM; saMpanna; AbAda(2) dhanavAna samRddhi strI. (saM.) AbAdI; aizvarya (2) jAhojalAlI samRddhimAna vi. samRddhivALuM; samRddha same kri.vi. samaye; prasaMge; TANe sameTavuM sa.kri. (saM. saMveSTayati, prA. saMvedghaI) ATopavuM; saMkelavuM (2) ekaThuM karavuM (3) patAvavuM sahita sameta vi. (saM.) saMyukta; sAthe hoya tevuM (2) nA. sudhdhAM; sammesamuM vi. barobara samuM; pAdh (2) sIdhesIdhuM hoya tevuM; yathArtha samaiyo puM. (saM. samAja, prA. samA) sAmaiyuM (2) pravAsa karatA rahetA dharmaguruno vadhu divasono jyAM mukAma thAya tyAM e nimitte UjavAto utsava (svAmInArAyaNa saMpradAya) [prasaMga; avasara; TANuM samo puM. (saM. samaya, prA. samaa) vakhata; samaya (2) samotuM vi. (saM. samaveta) ekasAthe saghaLuM; sAmaTuM samola strI. jotaruM bharAvavAnI dhUMsarAnI khIlI samovaDa vi. (saM. sama dvArA) samAna; barAbariyuM (2) pratispardhI; harIpha (3) samAna uMmaranuM samovaDiyaNa vi., strI, samovaDI strI [harIpha samovaDiyuM vi. sarakhI uMmaranuM; sarakhuM (2) pratispardhI; samovaDuM vi. samovaDa; samAna (2) pratispardhI samovaNa na. samovavuM te ke tene mATenuM pANI samovavuM sakri. (saM. zamnA preraka kriyArUpa zAmaya dvArA) vadhAre garama pANIne navAya evuM karavA temAM ThaMDuM pANI umeravuM samoSNa vi. (saM.) samadhAraNa garamIvALuM samoSNarekhA strI. (saM.) uSNatA sarakhI hoya te sthAnone joDatI (nakazAnI) rekhA [vAnagI samosuM na. ziMgoDAnA AkAranI (kacorI jevI) eka samyaka vi. (saM.) yogya (2) kri.vi. ThIka; barobara; sArI rIte [dRSTi (2) samakti (jaina) samyakatva na. (saM.) cokkasa prakAranI zraddhAvALI viveka samyagadRSTi strI. yogya - sAcI dRSTi; nirvikAra dRSTi samyajJAna, samyagdarzanana.(saM.) samyaka-sAcuMyathArtha jJAna samrAjJI strI. (saM.) mahArANI; samrATanI strI samrATa puM. (saM.) rAjAdhirAja; zahenazAha; cakravartI rAjA sayukti, (7) vi. (saM.) yukti ke pramANa sAthenuM; hetuvALuM saccAda puM. (a.) zikArI [sAMkaLI sara na. (saM. saras) sarovara sara strI. (de. sariA, sarI) gaLAmAM paheravAnI sera; Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 98 [saragI sara puM. (IM.) aMgrejI rAjyamAM apAto eka ilakAba (2) sAheba (zALAmAM zikSakane mATe aMgrejImAM saMbodhana) sara vi. (phA.) sara = mAthuM) 'vaDuM'nA arthamAM zabdanI AgaLa (udA. sarasUbo) sara puM. (sara. phA.) (ghaNuMkharuM bahuvacanamAM) pattAMnI ramatamAM amukanuM prAdhAnya te; hukama [mahinAno guNAkAra sara puM.ba.va. (vyAja gaNavAmAM) muddala ane mudatanA sara nA. 'pramANe; rUe' e arthamAM nAmanI ke vizeSaNanI sAthe (kAyadesara) (2) 'mATe; arthe' e arthamAM nAmanI sAthe (dhaMdhAsara) (3) nirarthaka pUrvapada tarIke. udA. sarasamAcAra saraavasare kri.vi. vakhatovakhata sarakaTa na. (saM. sara+kaTa) nettara ke baru jevo eka choDa sarakaNuM(-NiyuM) vi. sarakI ne khasI paDe evuM (2) na. sarakaNI jagA sarakata strI, sahiyAro vepAra-dhaMdho sarakatI strI. paMtiyALuM; vepArI bhAgIdArI sarakavuM a.kri. (saM. sU) lapasavuM; khasavuM (2) chaTakavuM; dhIme rahIne jatA rahevuM [tamAso sarakasa na. (IM.) janAvara, kasarata vagerenA khelano sarakAra puM., strI. (phA.) prajAnuM zAsana karanArI sattA (2) rAjAsAheba, sattAdhIza e arthanA udbodhanamAM vaparAya che (3) navAba [varo; mahesUla sarakAra(dhAro) puM., (obharaNuM, 0bharata) na. sarakArI sarakArI vi. sarakAranuM; sarakAra saMbaMdhI sarakyuiM vi. sa2kAvI zakAya tevuM (2) na. sarakI zake tevI gAMTha; sarakAra gAMTha sarakuM na. (saM.) AgalA bhAgamAM be pAMkhiyAMvALuM kAMTA jharaDAM vagere pheravavAnuM lAkaDAnuM sAdhana; zeMTalo sarakUDuM vi. jyAM tyAM sarakI janAruM sarako puM. (phA. sikaMha) ghaNo ja khATo rasa (2) tADI, zeraDI, drAkSa vagereno khaTAza caDelo rasa sarakhAmaNI strI. tulanA; mukAbalo; barAbarI sarakhAvavuM sa.kri. ('sarakhuM' parathI) mukAbalo karavo; meLavI jovuM; tulanA karavI sarakhuM vi. (saM. sadeza, prA. sarijhna) barobara; samAna (2) sapATa; khADA TekarA vinAnuM (3) barobara rItanuM; vyavasthita (4) chAjatuM; ghaTita (mArA sarakhuM kAma) (5) vAkyamAM nAma pachI vaparAtAM '5' ke 'me' jevo bhAva sUcave che. udA. vAta sarakhI na karI. sarakhesarakhuM kri.vi. barAbariyuM; samovaDuM [jhADa saragavo chuM. (saM. zinnu) zAkanI lAMbI ziMgo ApatuM eka saragI strI. muslimonA ramajAna mahinAmAM maLasake vahelo karAto nAsto For Private and Personal Use Only
Page #816
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saraghaso CEE [saraveyara saraghasa na. (phA. zahagapta) varaghoDAnI peThe, prasaMga para sarapharozI strI. (phA.) mAthuM phUla karavuM - ApavuM te; gAmamAM phare che te ke tema nIkaLela samudAya (2) kurabAnI, balidAna zobhAyAtrA; nagarayAtrA sarabasara vi. (kA. sarvasara) tamAma; badhuM (2) samagra; sarajata strI. sarajeluM harakoI sarjana AkhuM (2) ki.vi. tadana; sAva (4) kharekhara sarajana strI. sarajelI vastu (2) sRSTi sarabAjI strI. (iM.+phA.) gaMjIphAnI eka ramata sarajanahAra 5. sarjanahAra; utpattikartA; prabhu sarabhara vi. (saravuM + bharavuM uparathI) ochuMvatuM nahi sarajavuM sakri. sarjavuM; pedA karavuM - sarakhe-sarakhuM (2) naphAtoTA vinAnuM (3) zera ke saraju strI, eka jAtanuM bharavADI gIta (mUMgI mAtAnuM); bonasano ocho ke vatto nahIM evo (bhAva) rabArIonI mAtAnA chaMda sarabharA strI, (phA. sarabarA) AdarasatkAra; sevAcAkarI sarajorI strI, (phA.) sirorI (2) tumAkhI (3) magarUrI (2) Atithya satkAra; paroNAgata saDako . saraDa evo avAja; saDako (2) sabaDako sarasiyuM na. (-yo) pR. karamiyo; kRmi saraDo chuM. (saM. saraTa, prA. saraDo kAciMDo saramukAdama paM. sauthI moTo mukAdama; 'phoramena" [adhikArI saraNi (-NI) strI. (saM.) pagarasto; mArga (2) paddhati; saramukhatyAra vi. kula sattAvALuM (2) paM. kula sattAvALo rIta (3) goThavaNI; vyavasthitatA (4) pagadaMDI; keDI saramukhatyArI(-razAhI) strI, saramukhatyArapaNuM; kula sattA sarata strI, dhyAna; lakSya; najara (2) yAdadAsta; smRti sarayu) strI. (saM.) uttara bhAratanI eka nadI, jene (3) suratA; dhyAna jivuM te kAMThe prAcIna ayodhyA hatI. saratacUka strI. najara cUka; bhUlI javuM te (2) dhyAna bahAra sararara(ra) kri.vi. (ravA.) jhaTa sarakI javAno avAja saratapAsa strI. (adAlatamAM) mukhya ke mahattvanI tapAsa sarariyAlijhama paM. (iM.) ativAstavavAda saratAja chuM. (phA.) mAthAno mugaTa (2) saradAra; vaDIla sarala (saM.) (-La) vi. sIdhuM (2) muzkela nahi evuM (3) saratuM vi. (saM. su dvArA) najIkanuM; pAsenuM niSkapaTI, nikhAlasa (lITI parano khUNo (ga.) saradAra 5. (pha.) nAyaka; AgevAna (2) amIra; saralakoNa (saM.) saraLakoNa pR. 180 aMzano khUNo; sIdhI umarAva (3) zIkha nAma pUrvenuM mAnavAcaka pada; jema saralatA (saM.) saraLatA strI. saraLapaNuM; sAdAI ke saradAra tejasiMga (4) vallabhabhAI paTelanI eka saravaDuM(-DiyuM) . saravaDo . (saM. saripAta, prA. oLakha sarivAya) rahIrahIne paDatuM varasAdanuM jhApaTuM saradArI strI. (phA.) saradAranI sattA ke pada (2) saravaNa . Taheliyo (2) kAvaDa laI bhIkSA mAganAro AgevAnI; netRtva (3) vi. saradAranuM; -ne lagatuM (3) bhikSu; zramaNa saradezamukhI strI. mi. sara+dezamukha uparathI) marAThI saravaNa strI, jaLo sijjAdAna vagerenI kriyA rAjayano eka prakArano mahesUlI lAge saravaNI strI, ('sarAvavuM' uparathI) teramAne divase karAtI saranazIna pu. (phA.) sabhApati; pramukha; adhyakSa saravara na. (saM. sarovara) sarovara (padyamAM) saranAmuM na. (phA. sara = mAthuM + nAmuM) nAmaThAma vagere; saravara vi. (phA.) AbarUdAra; pratiSThita (2) AgevAna ThAmaThekANuM; "eDresa saravariyuM na. sarovara (padyamAM) saraneima strI. (iM.) aTaka saravANI strI, (saM. saripAnIya, prA. sarivANia) jharaNuM sarapa pu. sarpa, sApa [taNanAM phADelAM lAkaDAM; baLataNa (2) avirata dhArA - pravAha sITa' sarapaNa na. (saM. zrapaNa = rAMdhavA mATeno agni) baLa- saravA-vai)yuM na. AkhA varSanA hisAbanuM tAraNa; "belensa saraparasta vi. (phA.) rakSaka saravALe kri.vi. ekaMdare (2) pariNAme (3) Akhare saraparastI strI. (phA.) rakSaNa aidhyakSa saravALo 5. saMkhyAone bhegI umeravI te (2) tethI thatI sarapaMca puM, (saranse.paMca) paMcano vaDo (2) grAmapaMcAyatanI kula rakama sarapAva 5. (phA. saropA) zAbAzI badala ApavAmAM saravuM vi. saM. zru dvArA) zaravuM; jhaTa sAMbhaLe tevuM (2) Avato pozAka (2) inAma (3) zAbAzI moTethI bolAyeluM (3) amuka jAtanA svAda ane sarapaMca paM. (phA.) zirapeca (2) kalagI; choguM; toro phoramavALuM (4) capaLa. udA. saravA paga sarapoliyuM na. sApanuM ekadama nAnuM baccuM (2) aLaziyuM saravuMa kri. (saM. sarati,prA.sara)sarakavuM(2) pArapaDavuM, saraprAijha strI. (i.) Azcarya; acaraja aidhizeSa vaLavuM (jema ke, garaja, artha, kAma) [vagerenI) tapAsa saraplasa vi. (i.) phAjala paDeluM (2) na. Adhikya (3) sarave strI. (I.) AMkaNI; mojaNI (jamInanA mApa sarapharoza vi. mAthuM ApanAra (2) bhalAmaNa karanAra saraveyara paM. (I.) sarave karanAra ijanera; mojaNIdAra For Private and Personal Use Only
Page #817
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saravaiyuM COO [sareza-sa) saravaiyuM na. juo saravAyuM [(2) zako, capaNiyuM sarA, (I) strI. (phA.) musApharakhAnuM, pathikAzrama (2) saravo puM. yajJamAM ghI vagere homavAnuM kaDachI jevuM sAdhana zerI, nAnI poLa [zrAddha sarAvavAnI kriyA saraziyuM na. sarasavanuM tela; sarasiyuM sarAI strI, zrAddha sarAvavAnuM mahenatANuM; sarAmaNI (2) saraziyuM na. (saM. sarIsRpa, prA. sarisiva) aLasiyuM sarAga vi. (saM.) rAgavALuM; AsaktivALuM (2) raMganI sarasa na. (saM. sara) sarovara; sara chAMTavALuM sarasa chuM. sureza sarATa puM. saravI vAsa ke svAda sarasavi. saM. zreyasa uparathI) sAruM uttama risikatAvALuM sarADe krivi. (sarANa uparathI) save; sIdhe mArge sarasavi. (saM. sa+rasa) rasavALuM (2) suMdara; AkarSaka (3) sarANa strI. (saM. zAna, prA. sANa) dhAra kADhavAnuM yaMtra sarasamAcAra pu.ba.va. (saM.) khabara-aMtara; samAcAra ke te mATeno paththara sarasara strI. (ravA.) khAropATa (ramata) (2) ki.vi. jhaDapathI saravAno ke cAlavAno avAja sarAdhAkri.vi. pahelethI chevaTa sudhI; zarUAtathI aMta sudhI sarasarATa chuM. sara sara evo avAja sarApha chuM. zarApha; dhIradhAra karanAra; nANAvaTI sarasava chuM. (saM. sarSapa, prA. sarisava) rAI karatAM moTo sarAphI vi. zarAphI; zarApha (dhIradhAra karanAra)ne lagatuM dANo hoya tevuM eka jAtanuM telI bI (2) strI. nANAvaTuM sarasaMdezo paM. sara-samAcAra; khabaraaMtara sarAmaNa(-NI) strI. sarAvavAnI dakSiNA midada, sahAya sarasavaNI strI, sarasavano choDa sarAmaNuM na. bacAva (2) sarAvavuM-zrAddha karavuM te (2) sarasavuM a.kri, caDiyAtA thavuM; sarasAI karavI sarAra kri.vi. (phA. sarAsara = A cheDAthI pelA cheDA sarasaMbhALa strI. mAvajata; sAcavaNI [vaDAI (3) jIta sudhI) TheTha sudhI; aalita; lagAtAra sarasAI strI. barAbarI spardhA, caDasAcaDasI (2) moTAI; sarAvaNuM na. sarAvavuM zrAddha karavuM te sarasA(magrI, 0mAna) puM. (sara + sAmAna) rAcaracIluM, sarAva (saM.) (0luM) na. zarAva; zekoruM gharagaththu sAmAna; gharavakharI sarAvavuM sakri. sAravuM-zrAddha karavuM sarasija na. (saM.) kamaLa sarAsara(-vI) ki.vi, strI. (phA. desarisarI) sarerAza sarasijarasa strI. kamaLano parAga (2) aMdAje; sumAre (3) bilakula; sadaMtara sarasiyuM na. saraziyuM; sarasavanuM tela sarAha, (0nA) strI. zlAghA; vakhANa; prazaMsA sarasiyuM na. aLasiyuM sarAhavuM sakri. vakhANavuM; mahimA vadhAravo sarasuM nA. (saM. sadeza, prA. sarisa6) aDIne pAse; najIka sarAhanIya vi. vakhANalAyaka; prazaMsApAtra sarasuM vi. sarasa; sAruM ('narasuMthI UlaTuM) sarAThI strI. karAMThI; kapAsanA choDanI sUkI sAMThI sarasUbo pu. (phA.) vaDo sUbo; prAMta ke vibhAgano uparI sarita(tA) strI. (saM.) nadI sarasvatI strI. (saM.) vidyAnI devI; zAradA (2) uttara sariyAma vi. (phA. zAharAha + a. Ama) mukhya; dhorI gujarAtanI eka nadI (3) triveNI saMgamanI luma nadI (rasto) (2) jAhera (3) sIdhuM; saLaMga sarasvatIpUjana na. sarasvatInI pUjAno utsava (koI ThekANe sarI strI. (saM. saritA, prA. sariA) nadI; saritA Aso mAsamAM) (2) divALImAM copaDAnuM pUjana sarIkhuM-khaDuM) vi. (saM. sadakSa, prA. sarikha) sarakhuM; jevuM sarahada strI. (phA. sarahada) sImA; sImADo sarIsuM vi. saM. sadeza, prA. sarisTa) sarakhuM; jevuM sarahadaprAMta muM. bhAratanA vAyavya khUNAno, te sarahada sarIsuM nA. sarasuM; najIka parano prAMta (have pAkistAnamAM) sImADAnuM sarIsRpa na. peTe cAlanAra prANI; sApa vagere sarahadI vi. (phA.gu.) sarahadane lagatuM; sarahada saMbaMdhI; saru na. (phA. sarva) eka jhADa; zaru sarahisAbanIza DuM. (phA.a.phA.) vaDo hisAbanIza; sarUpa vi. (saM.) sarakhuM; samAna (2) rUpALuM suMdara ekAunTanTa janarala sarUpatA strI. suMdara hovApaNuM (2) sarakhApaNuM saraLa vi. (saM. sarala) sarala; sAduM sareAma kri.vi. taddana jAhera rIte; sAva khullaMkhullA saraLatA strI. saralatA; sAdAI [sAmagrI sareDe kri.vi. saraDe; sIdhe mArge saraMjAma pu. (phA.) joItI sAmagrI (2) laDAI ke lazkaranI sarerAza strI. (kA. sarerAza) nAnImoTI rakamono jumalo saraMjAmI vi. saraMjAmane lagatuM (2) girAsadArI paddhatinuM; karIne kADhatuM mAna; sarAsarI (2) ki.vi. sarerAza - umarAvazAhI; "phayuDala' miosama (udA. lagnasarA) gaNatAM (3) zumAre; aMdAjathI cIkaNo padArtha sarA strI. (saM. zru uparathI) pravAha; dhArA (2) Rtu; sareza(-sa) pu. (phA.) cAmaDAM ke hADakAMmAMthI maLato For Private and Personal Use Only
Page #818
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saraiyA] 80 1 [sarvanAma saraiyo chuM. (saM. surabhika, prA. surahia) sugaMdhIdAra savuiM a.kri. (saM. sU) doDI javuM vastuo vecanAra vepArI sarpasadana na. (saM.) sApanuM dara saroja(-2) na. (saM.) kamaLa tiLAvaDI sapakAra vi. (saM.) sarpanA AkAravALuM (2) vAMkuMcUkuM sarojinI strI, (saM.) kamaLanI vela (2) kamaLanI sarSAsana na. (saM.) eka yogAsana, bhujaMgAsana sarorDana. juvAra-bAjarIno sAMTho;, rADuM (2) netara; baru sapatra na. (saM.) sarSanA prayogathI upayoga karAtuM aa saroruha na. (saM.) kamaLa; saroja sarpiNI strI. (saM.) sApanI mAdA; sApaNa saroda kuM. (phA. surUda) eka taMtuvAgha; sAraMgI sarpenTAIna na. (i.) eka khanija sarovara na. (saM.) moTuM kudaratI taLAva sarmana na. (iM.) pAdarInuM vyAkhyAna saroSa vi. (saM.) gussAvALuM gussAsahita, krodhe bharAyeluM sarva vi., sarva. (saM.) badhuM; saghaLuM; tamAma sarkala paM. (i) vartaLa (2) maMDaLa (3) vibhAga sarvakAlIna vi. (saM.) nitya: badho vakhata TakI rahenAra sarkala inspekTara chuM. (I.) amuka sarkala ke vibhAgano sarvagata vi. (saM.) sarvatra raheluM; sarvamAM vyApa raheluM eka mahesUlI adhikArI sarvagAmitva na. (saM.) sarvagata hovApaNuM sarkiTa strI, (I.) vIjaLInI gatino vahanamArga sarvagAmI vi. (saM. sarvagAmina) sarvavyApaka (2) maryAdAsarkiTahAusa na. (iM.) sarakArI utAro; DAkabaMgalo - rahita; vistRta sarkyulara chuM. (iM.) paripatra (2) vi. goLAkAra sarvaguNasaMpanna vi. sarva-uttama guNavALuM (2) (lAkSaNika sarkyuleTiMga vi. (i.) pharyA karatuM; pharatuM arthamAM laIe to) durguNe pUruM; badhA durguNavALuM sarkyulezanana. (i.) phelAvo (2) paribhramaNa [(kAvyano) sarvagrAhitA strI. (-tva) na. (saM.) sarvagrAhIpaNuM sarga kuM. (saM.) sRSTi (2) utpatti (3) tyAga (4) adhyAya sarvagrAhI vi. (saM. sarvagrAdinuM) badhuM grahaNa karatuM; sargabaddha vi. (saM.) sargomAM baMdhAyeluM (kAvya) [zAstra potAmAM samAvatuM (2) badhuM samajatuM sargamImAMsA strI. (saM.) sRSTinI utpattino krama carcatuM sarvagrAha vi. (saM.) badhAM samajI zake tevuM [saMbaMdhI sargazakti strI. (saM.) sarjanazakti sarvajanIna vi. (saM.) (asiddha che) sArvajanika; sarva loka sarcalAiTa strI, nA. (I.) khUba dUra sudhI pahoMce evo sarvajJa vi. (saM.) badhuM jANanAruM (2) kevalajJAnI (jaina) vIjaLIno joradAra prakAza (3) . bhagavAna buddha (4) tIrthaMkara (jaina) 5. lekhaka; racayitA sarvajJatA strI. badhI jANakArI sarjana pu. (i.) zasavaidya; vADhakApanuM khAsa kAma jANato sarvajJAta vi. (saM.) badhAMnI jANamAnuM sarva prakAre dhara. sarvataH kri.vi. (saM.) cotarapha (2) badhI bAjuethI (3) sarjanana. (saM.) sarjavuM te (2) sarjeluM te; kRti (3) sRSTi sarvatobhadra vi. (saM.) badhI rIte suMdara (2) cAre bAju sarjanajUnuM vi. Adi; sRSTinI zarUAtathI cAlatuM AveluM daravAjAvALuM maMdira ke mahela (3) dareka bAjuthI sarakhI sarjanazakti strI. navuM racavAnI zakti; sarjanAtmaka zakti rIte vaMcAya evI kavitA (4) svastika, sAthiyo sarjanahAra chuM. sarajanahAra; pedA karanAra; Izvara sarvatobhadracakra na. (saM) zubha-azubha jANavA mATenuM cakra sarjanA strI. (saM.) sarjavuM te; nirmANa; racanA (jyo.) [prakAranuM; pUrNa; vyApaka sarjanAtmaka vi. (saM.) sarjana vizenuM sarjana kare evuM sarvatomukha(-bI) vi. (saM.) badhI bAju mukhavALuM (2) dareka sarjarI strI. (i.) roga dUra karavA zarIramAM vADhakApa sarvatra ki.vi. (saM.) badhe sthaLe-ThekANe karavAnI dAktarI vidyA; zastrakriyA; zalyakriyA sarvathA kri.vi. (saM.) sarva prakAre; badhI rIte sarjavuM sakri. (saM. sU) pedA karavuM; racavuM; utpanna karavuM sarvadamana vi. (saM.) sarvanuM damana karanAruM (2) puM. duSyata sarjita vi. (saM.) sarjeluM (2) nasIbamAM lakheluM ane zakuMtalAno putra bharata [(2) bhagavAna buddha saryana . (.) zastrakriyA karanAra dAktara sarvadarzI vi. (saM. sarvadarzi7) badhuM jonAruM ke jANanAruM sarTiphikeTa na. (I.) pramANapatra (2) paricayapatra sarvadA kri.vi. (saM.) haMmezA, niraMtara; sadA sarpa chuM. (saM.) sApa sarvadezitA strI. sarvadezIpaNuM [ke vibhAgane lagatuM sarpakaMcukavatuM ki.vi. (saM.) sApa kAMcaLI tyaje ema sarvadezI (saM. sarvadezinuM) (ya) vi. badhA deza, aMga sarpagaMdhA strI, (saM.) sApanA jherane dUra karatI manAtI eka sarvadrAvaka vi. (saM.) sarvane ogALe evuM (jema ke, pANI) vanaspati sarvadharmasamabhAva 5. badhA dharmo pratye samAnatAno bhAva sarpadaMza . sApano deza sarvanAma na. (saM.) nAma(saMjJA)ne badale Avato ke sarparAja chuM. (saM.) zeSanAga vaparAto zabda (vyA.) For Private and Personal Use Only
Page #819
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sarvanAza 8 : 2 sarvopayogI sarvanAza puM. (saM.) badhAMno nAza; saMpUrNa nAza sarvAdhikAra chuM. (saM.) sarva adhikAra; saMpUrNa sattA sarvanAzI-zaka) vi. (saM.) badhAno nAza karanAruM sarvAnubhUti zrI. (saM.) jainonA anAgata covIsa sarvanTa chuM. (.) nokara; cAkara; sevaka tIrthakaromAMnA pAMcamA sarvapakSI(05) vi. (saM. sarvapalina) badhA pakSane lagatuM sarvAnumata vi. (saM.) badhAne mAnya - kabUla hoya evuM (2) sarvano yogya pakSa karatuM sarvAnumati strI. badhAMnI anumati; sarvasaMmati; ekamatI sarvapriya vi. (saM.) saune gamatuM; saune vahAluM sarvArtha chuM. (saM.) badhA artho (2) sarva arthe - badhAnuM sarvabhakSaka vi. (saM.) badhe badhAnuM bhojana karanAruM (2) hita (svArthathI UlaTuM) avicArI rIte badhuM karanAruM sarvApaNa na. (sarva + arpaNa) sarvasvanuM arpaNa; samarpaNa sarvabhakSI vi. badhuM bhakSaNa karatuM [bAramA sarvAzleSI vi. (saM.) badhAMne potAnI UMDaLamAM lenAruM sarvabhAva(-vi)yu puM. jaino anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA sarvAga na. (saM.) badhAM aMgo; AkhuM zarIra (2) vedanAM sarvabhASA strI. (saM.) (bahubhASA vistAramAM) sarvane mATe badhAM aMgo khapatI-samajAya evI eka bhASA; "komana leMgvaja sarvAMgasaMpana vi. (saM.) badhI rIte saMpanna ke pUruM pUrepUra sarvabhojI vi. (saM.) sarvabhakSI; sarvabhakSaka sarvAMgasuMdara vi. (saM.) saMpUrNa suMdara sarvamaya vi. (saM.) baMdhArUpa; sarvavyApI sarvAgAsana na. (saM.) yoganuM eka Asana sarvamAnya vi. badhAne mAnya-mAnavA jevuM sarvAgI, (oNa) vi. sarva aMgone lagatuM (2) AkhA sarvavinAza . (saM.) sarvanAza; pUrI pAyamAlI - zarIramAM vyApI ke pharakI rahetuM sarvavettA vi. (saM.) sarvajJa riheluM sarvAgINatA strI. (saM.) badhAmAM raheluM; sarvavyApI sarvavyApI-paka) vi. (saM. sarvavyApinuM) sarvatra vyApI sarvAzI krivi. (saM.) sarva rIte; pUrepUruM sarvazaktimAna vi. sarva prakAranI zaktivALuM; sarvasamartha sarvisa strI. (i.) nokarI; sevA (2) prathama dAva zarU sarvazaH ki.vi. (saM.) badhI rIte (2) badhI taraphathI karavo te (Tenisa, baoNlIbola vageremAM) (3) vAhanasarvazrI vi. vyaktinA pUrve AdarArthe prayojAto zikhA- vyavahAra nioMdhapothI cAravAcaka zabda; "mesarsa sarvisa-buka strI. (i.) karmacArInI abhiprAyo sAthenI sarvazreSTha vi. sarvamAM zreSTha; sarvocca siramukhatyAra sarve sarva. (saM.) sarva; badhuM; tamAma sarvasattAdhIza . sarva sattA jenA hAthamAM che tevuM; sarve muM., strI. (i.) mojaNI; mApaNI; AMkaNI; sarvekSaNa sarvesarvA vi, puM. sarvanuM sarvasva pote hoya evuM; sarveiga na. (I.) mojaNI karavAnuM kAma ['sarve sarvoparI; sarvasattAvALuM; sarvesarvA sarvekSaNa na. (saM. mAhitI ekaThI karavA mATenuM kSetrakArya; sarvasaMgraha . (saM.) badhI jAtanI mAhitIno saMgraha; sarvekhAtuM na. mApaNIkhAtuM; "sarve DipArTamenTa "enasAIklopIDiyA'; "gejheTiyara' sarve naMbara . (iM.) mApaNI karI hoya tevo te te bhUbhAga sarvasaMpanna vi. (saM.) koI paNa UNapa vinAnuM saMpUrNa sarveyara paM. (I.) mojaNIdAra - sarve karanAra ijanera sarvasaMmata vi. (saM.) sarvamAnya; badhAne mAnya thayeluM sarvezvara puM. (saM.) sarvano Izvara - paramezvara sarvasaMmati strI. (saM.) sarvanI saMmati; ekamatI sarvesarvA vi. (saM.) saMpUrNa adhikAravALuM sarva(sAdhAraNa, sAmAnya) vi. saune lAgu paDatuM sarvocca vi. (sarva + ucca) sauthI ucca sarvasparzI vi. (saM.) vyApaka; badhAne lAgu paDatuM sarvocca adAlata strI. (a.) rASTranI ucca kakSAnI sarvasva na. (saM.) potAnuM badhuM; badhI mAlamattA ke adAlata; chellI adAta; 'suprIma korTa zaktisaMpatti badhuM [sarvamAnya sarvotkRSTa, sarvottama vi. saM.) saumAM uttama, zreSTha sarvasvIkRta vi. (saM.) saue svIkAreluM; sarvasaMmata; sarvodaya paM. (sarva + udaya) sarvano udaya; badhAnuM hita sarvahArA 5. (hi.) badhuM khoI beTho hoya te (2) samAjano sarvodayI vi. (saM.) sarvodayane lagatuM (2) sarvodayavAdI; vaMcita varga (3) majUra varga | sarvodayamAM mAnanAruM sarvahita (vekara, kAraka) vi. sarvanuM hita kare evuM sarvopabhogya vi. (saM.) badhAMne-saune rasa paDe evuM sarvAivara vi. (iM.) pAchaLa jIvatuM rahenAruM sarvopamAlAyaka vi. (sarva + upamA + lAyaka) badhI zubha sarvAgra vi. (saM.) ekAgratAthI UlaTuM; bedhyAna (2) badhI upamAone yogya; zreSTha bAjue dhyAna denAruM sarvopayogitA strI. janahita; sarvopayogIpaNuM sarvAtIta vi. (saM.) badhAne vaTAvI gayeluM sarvopayogI vi. saM. sarvopayogina) badhAMne upayogI sarvAtmA chuM. (saM.) badhAMno AtmA, paramezvara (2) sArvajanika For Private and Personal Use Only
Page #820
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sarvoparitA(-tva) sarvoparitA strI. (-tva) na. zreSThatA [caDiyAtuM (2) zreSTha sarvoparI vi. (sarva + uparI, saM. sarvopari) sauthI sarvoparIpaNuM na. saunuM uparIpaNuM; zreSThatA sala na. juvAra-bAjarInA kaNasalAMvALA pULA salakSaNuM vi. (sa + lakSaNa) sArAM lakSaNavALuM (2) sakhaNuM; tophAnI nahi tevuM 203 salagama na. gAjaranA jevuM eka kaMda (zAka) salajja vi. (saM.) lAjavALuM (2) kri.vi. lajjApUrvaka salavAmaNa strI. salavAvuM te; phasAmaNI salavAra strI. (phA.) eka prakArano pAyajAmo; suravAla salavAvuM .kri. (saM. zalya, prA. salla uparathI) ukela na sUjhavAthI gabharAvuM; gUMcAvuM (2) 'sAlavavuM'nuM karmaNi [ghaDanAro (2) te jAtino salATa puM. (saM. zilASaTTaka, prA. silAhaTTa) paththara salATaNa strI, salATa jJAtinI strI salATuM na. salATano dhaMdho [kacuMbara salADa puM., na. kAcAM zAkabhAjIne samArI taiyAra karAtuM salADavuM sa.kri. salADa karavo (2) hakAravuM (3) joDavuM salADuM na. ('sAlavavuM' dvArA) bhaMbheraNI; salADo salADo chuM. bhaMbheraNI; salADuM salAma strI. (a.) namaskArano eka prakAra; 'selyuTa' salAmaalaiku(-ka)ma za.pra. maLatI vakhate vaMdana karavA bolavAno musalamAnI udgAra ('tamane zAMti maLo!) salAmata vi. (a.) sahIsalAmata; surakSita salAmatI stra . taMdurastI; kSema (2) hayAtI; jiMdagI (3) surakSitatA tavuM (khetara) salAmiyuM vi. salAmI dAkhala ja thoDuM mahesUla bharavuM paDe salAmI strI. salAma dAkhala apAtuM mAna, bheTa ke mahesUla (2) vyAyAmamAM ke kavAyatamAM salAma karavAnI rIta salAvaDuM na. (zarAvaluM uparathI) pAtra; zakoruM; mATInuM bhikSApAtra [doravaNI salAha strI. (a.) zikhAmaNa (2) abhiprAya (3) salAha strI. (a. silAha) zikhAmaNa (2) doravaNI (3) irAdo; abhiprAya (4) suleha; saMdhi salAhakAra vi. (2) puM. suleha karanAra ke karAvanAra (2) salAha ApanAra salAhasUcana na.ba.va. (a.+saM.) (-nA) strI. mArgadarzana ApavuM e (2) salAha ApavI te salila na. (saM.) pANI; jaLa salIma vi. (a.) saraLa; zAMta (2) taMdurasta salIla vi. (saM.) lIlA; krIDA ke vilAsavALuM (2) kri.vi. hAvabhAvapUrvaka; 2matamAtramAM salUka strI. (a.) vartaNUka; rItabhAta; vartAva (2) sadbhAva; meLa (3) bhalAI; upakAra [savAI salUkAI strI. (a. salUka uparathI) sabhyatA; vinaya vartaNUka (2) sadbhAva; meLa (3) saraLatA salUjavuM akri. samajAvuM salUDuM vi. salADA karyA karanAruM (2) savAsaliyuM salUNuM vi. saM. salavaNa, apa. salog2au, saloNa) saloNuM; manohara; suMdara salUna na. (IM.) gharanA jevI sagavaDovALo manohara suMdara relagADIno khAsa Dabbo (2) sTImaramAM utAruono moTo oraDo (3) vALaMdanI dukAna saleTa, (pATI) strI. paththarapATI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir salepATa puM. (IM. slIpara) relanA pATA nIce goThavAto te te pATaDo (lokhaMDa ke lAkaDAno, have simenTano paNa) salo puM. pAtaLuM lIMpaNa; aboTa (2) noMjhaNuM (3) sAgoLa saloko puM. pavADo; madhyakAlIna eka kAvya prakAra saloNuM vi. salUNuM; manohara; suMdara (2) rasika saltanata strI. (a.) pAdazAhata; rAjya; sAmrAjya salphara puM. (IM.) gaMdhaka salphAITa puM. (IM.) sahyUrasa esiDano kSAra [kSAra salphAiDa kuM. (IM.) salphara (gaMdhaka) sAthe bhaLIne thayelo salpheTa puM. (i.) salphyurika eNsiDano kSAra saphyUrasa eNsiDa puM. (IM.) eka tejAba sahyUrIka eNsiDa puM. (IM.) eka tejAba sallakSaNa na. (saM.) sAruM lakSaNa; sAruM cihna sallI strI. astro ghasavAnI patharI sallo puM. sAgoLa savacchI strI., vi. savatsI; vAchaDAvALI gAya savaDa puM., strI. (saM. su + vRtti-vaDa) sagavaDa; soI savatsa vi. (-sI) vi. vAcharaDAvALI gAya savarNa vi. (saM.) eka ja varNanuM; samAna varNanuM savalata strI. ('savaLuM' dvArA) savaDa; sagavaDa; anukULatA savaLavuM akri. saLavaLavuM savaLa(-LuM) vi. sarakho vaLa caDe tevuM; sIdhA vaLanuM savaLa(-LuM) vi. (saM. su + valaka, prA. suvalaa) sUlaTuM; avaLAthI UlaTuM (2) ghaDiyALanA kAMTAnI dizAmAM pharatuM; 'klokavAijha' savA puM.ba.va. (sa. zatAhA) eka vanaspatinAM bIja; suvA savA vi. (saM. sapAda, prA. savAyaa) eka ane pA (2) puM. savAno AMkaDo ke saMkhyA; '1 / ' (2) (bIjI saMkhyA AgaLa lAgatAM) tethI na vadhAre. jema ke, savA cha (3) so, hajAra jevI saMkhyA pUrve 'tethI savA gaNuM' artha batAve. udA. savA so -savA puM. (saM. suvAta, prA. suvAa) (vahANane) anukULa pavana (vahANa) (2) vi. pAdharuM; pAMsaruM savAI vi., strI. savAyuM (2) strI. savA gaNuM te For Private and Personal Use Only
Page #821
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir savAkavA 8 04 fsaMsAra savAkavA puM. (saM. su uparathI sa + saM. ku uparathI ka + savitA puM. (saM.) sUrya (2) sarajanahAra; prabhu vA) anukULa ane pratikULa pavana (2) akasmAta savinaya vi. (saM.) vinayayukta (2) ki.vi. vinayapUrvaka savAko . ("savA" uparathI) paiso; doDhiyuM savinayabhaMga kuM. vinayapUrvaka - ahiMsAyukta bhaMga savANa strI. (sara. suvANa, suhANa) sobatano AnaMda; (anyAyI ke adharmI kAyadA ke hukamano) [thI sobatanI hUMpha (2) ArAma; karAra saviveka vi. vivekavALuM (2) ki.vi. vivekapUrvaka; vinayasavAda pu. svAda [cIjanA caTakAvALuM savizeSa vi. (saM.) viziSTatAvALuM, asAdhAraNa (2) savAdiyuM vi. ("svAda' uparathI) svAdiSTa (2) svAdiSTa uttama; mukhya (3) kri.vi. khAsa karIne (4) khUba ja savAba na. (a.) dharmakRtya, puNya (2) sanmArga; puNyano savistara vi. (saM.) vistArayukta (2) kri.vi. vistAramArga (3) lAbha; phAyado pUrvaka; vigatavAra kri.vi. AzcaryapUrvaka savAyAM na.ba.va. savAnA AMka-ghaDiyA[AMka-pADe-ghaDiyo savismaya vi. (saM.) vismaya sahitanuM; sAzcarya (2) savAyuM vi. savA gaNuM (2) caDiyAtuM (3) na. savAno save kri.vi. (sa + veha uparathI) ThekANe; raste; vyavasthita savAyo chuM. savAko; paiso (2) vi. sAruM; rUDuM loko savAra strI, na. di. prA. savAra) prAtaHkALa; vahANuM sajaNa na.ba.va. (saM. sarve, prA. saveprA. jaNa) badhA savAra vi. (phA. suvAra) ghoDA, hAthI ke vAhana upara beTheluM sahelIvi, strI, saMtAno sAthe nAtare AvelI (2) sagAI (2) . tevo mANasa; asvAra (3) ghoDesvAra sipAI thaI hoya chatAM bArobAra bIje paraNAvI dIdhelI strI savAratha puM. (saM. svArtha) svArtha; potAno matalaba; hita saveLA ji.vi. vakhatasara; veLAsara savArathiyuM vi. svArthavALuM; ApamatalabI; svArthI savaiyo chuM. eka chaMda; "savaiyo ekatrIso savArI strI. (phA.) savAra thavuM te (2) gADI vageremAM savya vi. (saM.) DAbuM (2) DAbe khabhe raheluM (janoI) besanAra utAru (3) vAhane caDI ThAThamAThathI varaghoDA savyasAcI muM. (saM.) (DAbe hAthe paNa bANa choDI zakanAra) rUpe pharavuM te; tevo varaghoDo (4) amaladArIne aMge arjuna (2) be hAthe kAma karI zakanAra musApharI (5) kUca; humalo; caDAI [Akho divasa savyApasavya vi. (saM.) DAbuMjamaNuM (2) kharuMkhoTuM savAro savAra ki.vi. savArathI bIjI savAra sudhI; satata savyAsavya vi. savyatara (saM.) DAbuM nahi evuM; jamaNuM savAla puM. (a.) prazna (2) pUchavAnuM te; mAgaNI; araja sazaktavi zaktivALuM, sabaLuM ('sanakAmodAkhala thayo che.) (3) bola sazastra vi. (saM.) zAstrasajja; zasa sAthenuM savAlakhI, (-khuM) vi. savAlAkhanI kiMmata (2) mUlyavAna sazAstra vi. (saM.) zAstrIya; zAsapramANenuM savAlajavAba pu.ba.va. praznottara () bolAbolI (3) sazekuM vi. hUMphALuM; hUMphavALuM paDapUchapAsa pipara' sazeSa vi. (saM.) zeSavALuM; jemAM thoDuM bAkI rahe tevuM savAlapatra, (ka) puM, na. (a.saM.) praznapatra; "kvezcana sazoka vi. (saM.) zokavALuM (2) kri.vi. zokapUrvaka savAlI DuM. (a.) savAla karanAra; arajadAra zirodhArya sasaDavuM a.kri. saDasaDa avAja sAthe khUba UkaLavuM savA vIsa vi. (savA + vIsa) sAcuM; pramANarUpa; sasaDAvavuM sakri. "sasaDavuM'nuM preraka; khUba garama karavuM savAsaNa strI. (da. suvAsiNI) saubhAgyavatI strI; sasaNavuM a.kri, saNasaNavuM sohAgaNa kAlAvAlA sasaNATa 6. saNasaNATa; saNasaNavuM te savAsaluM na. sAruM lagADavA mIThuM mIThuM bolavuM te (2) sasaNI strI. (saM. zvasana, sasaNa) sasaNavAno avAja savAsuriyuM vi. savAsavA varSane aMte janmeluM (2) bALakano phephasAM sAthe saMbaMdha dharAvato zaradIno savAso vi. ekaso vattA paccIsa (2) paM. savAsono tAva: varAdha AMkaDo ke saMkhyA; "125" sasantA strI. (saM.) garbhavatI; sagarbhA savikalpa, (ka) vi. (saM.) vikalpavALuM (2) saMdeha sasaro paM. (saM. zvazura, prA. sasura) vira ke vahuno bApa bhareluM; saMdigdha (2) strI. jJAtA ane zeyanA sasalI strI, (saM. zazaka, prA. sasaa) sasalAnI mAdA bhedavALI samAdhi (yoga) [aikyanI bhAvanA sasaluM na. (saM. zazaka) eka nAnuM copaguM prANI savikalpa samAdhi strI. (saM. jIvAtmA ane paramAtmAnA sasalo chuM. (saM. zazaka) sasalAna nara savikAra vi. vikAravALuM, vikRta[(yoga) (2) vicAravALuM sasaluM akri. (saM. zuSyati, prA. susaI) phUlelI vastuno savicAra vi. (saM.) vicAra sahita-eka samAdhi prakAra phulAvo besI javo (2) zvAsa levo (3) sahana karavuM savitarka vi. (saM.) tarkavitarka sahita - eka samAdhi prakAranuM (4) dUbaLuM paDavuM [(3) baLavALuM; baLakaTa (yoga) (2) zruta jJAnavALuM (jaina) sasAra vi. (saM.) sAravALuM, rahasyavALuM (2) sattvavALuM For Private and Personal Use Only
Page #822
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org saso saso puM. nara sasalo sastana vi. stanavALuM sastAI strI. sastuM hovApaNuM; soMsarata [vakkara vinAnuM sastuM vi. (saM. zuSyaMta, prA. susaMta) soMghuM (2) bhAra ke sasthAna vi. samAna darajjA ke koTinuM (2) kri.vi. yogya sthAne [pUrvaka; snehasahita sasneha vi. (saM.) snehavALuM; snehALa (2) kri.vi. snehasaspenDa kri.vi. (IM.) nokarI uparathI utArI mUkeluM; pharajamokUpha kareluM (2) sthagita; mokUpha saspenzana na. (IM.) nokarIthI pharajamokUphI; nilaMbana saspensa strI. (IM.) nATyaacaraja (2) nirNaya aMgenI ciMtA ke adhIrAI (3) rahasya; bheda 8 05 sasmita vi. smitavALuM; malakatuM (2) kri.vi. smita karIne; moM malakAvIne sasya na. (saM.) dhAnya; anAja sasso puM. (saM. zaza, prA. sasa) sasalo sasso puM. (saM.) 'sa' varNa (2) 'sa' uccAra saha kri.vi. (saM.) samAsamAM 'sahita' 'sAthenuM' evo artha batAvatuM pUrvapada (2) nA. uttarapadamAM te nAmayogInA svarUpamAM (jema ke, bhAryAsa) sahaastitva na. (saM.) sAthe hovuM te; sahabhAva sahaAropI puM. (saM.) aparAdhInuM sAthIdAra sahakarmacArI vi. (saM.) sAthe kAma karanAra sahakAra puM. (saM.) sAthe maLIne kAma karavuM te; ekabIjAne madadagAra thavuM te (2) AMbo (sugaMdhIvALA phaLavALo) sahakAritA strI. (-tva) na. sahakArIpaNuM sahakArI vi. (saM. sahakArin) sahakAravALuM; sahakAra karatuM ke tenAthI cAlatuM (2) puM. sahkAra karanAra sahakArI bhaMDAra chuM. sahakArathI cAlatI dukAna saMsthA sahakArI maMDaLa na. (-LI) strI. sahakArathI cAlatuM maMDaLasahagamana na. (saM.) sAthe javuM te (2) satI thavuM te sahagAmI vi. (saM.) sahagamana karanAruM; sAthe janAruM sahacara vi. (2) puM. (saM.) sAthe pharanAra (2) sobatI; goThiyo (3) pati sahacarI strI. sAthe pharatI strI; patnI (2) sakhI; sahiyara sahacAra puM. (saM.) sAtha; saMga; sobata; saMbaMdha (2) susaMgatapaNuM (3) sAhacarya sahacAriNI vi., strI. (saM.) sAthe rahenArI ke pharanArI (2) strI. sahacarI; patnI; sakhI sahacAritA strI. (saM.) sahacArI hovApaNuM sahacArI vi. (saM. sahacArin) sAthe janAruM ke rahenAruM (2) puM. pati; dhaNI sahaja vi. (saM.) sAthe janmeluM (2) kudaratI; svAbhAvika (3) saheja; saheluM (4) kri.vi. khAsa kAraNa vinA sayAjI (5) svAbhAvika rIte (6) sahelAIthI [aMtarnAna sahajazAna na. (saM.) janmathI kudaratI rIte hoya tevuM jJAna; sahajanmA vi. (saM.) sAthe janma thayo hoya tevuM; joDakA tarIke janmeluM [thAya tevuM sahajanya vi. (saM. saha + jan uparathI) sAthe utpanna sahajaprApta vi. saheje maLeluM; svAbhAvika rIte maLeluM [bheTa sahajaprApti strI. (saM.) svAbhAvika rIte maLavuM te; kudaratI sahajaprApya vi. (saM.) svAbhAvika rIte maLe tevuM sahajabuddhi strI. kudaratI buddhi ke preraNA; koThAsUjha; 'insTikTa' Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sahajabhAva puM. (saM.) sahajatA; svAbhAviktA sahajasphuraNa na. (saM.) svAbhAvika rIte sphurI AvavuM te; ti sahaja jJAna sahajasphuraNA, sahajasphUrti strI. sahajabuddhi; saheje sphuravuM sahajAnaMda puM. (saM.) sahaja-svAbhAvika AnaMda; AtmAnaMda (2) svAmInArAyaNa saMpradAyanA sthApaka sahajIvana na. sAthe rahIne jiMdagI vitAvavI te (2) (daMpatInuM) lagnajIvana; vivAhitajIvana sahajIvI vi. sAthe jIvatuM ke jIvana gujAratuM (2) sahajIvana gALanAra (3) samAkAlIna sahopalabdha vi. (saM.) svAbhAvika rIte AvI maLeluM sahajopalabdhi vi. svAbhAvika rIte AvI maLeluM te sahataMtrI vi., puM. upataMtrI (sAmayikano) [bajAvavI te sahadharmacAra puM. (saM.) sAthe rahIne jIvananI pharajo sahadharmacAriNI strI. patnI; dharmapatnI sahadharmacArI puM. pati sahadharmiNI strI, sahadharmacAriNI; patnI sahadharmI vi. (2) puM. (saM. sahadharman) samAna dharmavALuM (2) ekasamAna dharmanuM anuyAyI sahana na. (saM.) sahevuM - khamavuM te sahanazakti strI. (saM.) sahana karavAnI zakti sahanazIla vi. (saM.) sahana kare tevA svabhAvanuM; zAMta; dhIra; sahiSNu sahanazIlatA strI. sahiSNutA sahapAThI puM. (saM.) sAthe bhaNanAra; sahAdhyAyI sahabhAginI strI. (saM.) patnI (2) vi.,strI. sahabhAgI sahabhAgI vi. (saM.) bhAgIdAra; bhAgiyuM; sAthI sahabhAva puM. (saM.) sAthe hovuM te; saha-astitva sahabhojana na. (saM.) sAthe besI kareluM bhojana (2) bhinna varNanA lokonuM eka paMgate bhojana sahamata vi. (saM.) ekamata; samAna-sarakhA matavALuM sahamatI strI. (saM.) ekamatI; sahamata hovApaNuM sahamaMtrI chuM. (saM.) joDiyo maMtrI; madadanIza maMtrI sahayAjI vi. (saM.) sAthe maLI yajJa karanAra For Private and Personal Use Only
Page #823
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sahayAtrA cos (sahejasAja sahayAtrA strI. (saM.) sAthe karAtI yAtrA karanAra sahAyakAraka vi. sahAyaka (2) madada karanAre sahayAtrI puM. (saM.) yAtrAmAM ke yAtrAno sAthI sAthe yAtrA sahAyakAriNI vi., bI. sahAya karanArI (strI) . sahayoga puM. (saM.) ekabIjAne sahAyaka thavuM e (2) sahAyakArI(-raka) vi. sahAya karanAruM (2) sahAyamAM sahakAra; sAthe rahI karAtI madada vaparAtuM kriyApada (vyA.) sihAya; "sabasiDI sahayogI vi. (saM.) sahayoga karanAra sahAyakI strI. bharapAI na karavA pAtra Arthika sarakArI sahara strI. (a.) prAta:kALa; prabhAta riNa sahAyabhUta vi. madadagAra thayeluM-thaI raheluM saharAna. (a.) verAna raNa (2) AphrikAnuM eka vizALa sahAyavRtti strI. paraspara sahAya karavAnI (prANInI) saharSa vi. (saM.) harSayukta; harakhavALuM (2) kri.vi. sahajavRtti; sahAyazIlatA harakhabhera sahAyazIla vi. (saM.) sahAyavRttivALuM sahalekhaka chuM. (saM.) sAthIlekhaka tivuM sahAyita vi. (saM.) jene sahAya thaI hoya evI vyakti) sahavartamAna, sahavartI vi. (saM.) sAthe rahenAruM ke hoya (2) sahAya pAmeluM; "sabasiDAijhaDa' sahavAdI chuM. (saM.) (dAvAmAM) vAdInI sAtheno-bIjo sahAyI vi. (saM.) mitrovALuM vAdI [(3) abhyAsa; mahAvaro sahAyI vi. sahAya karanAruM, madadagAra Teiko (2) sahakAra sahavAsa . (saM.) sAthe vasavuM te (2) sobata; saMbaMdha sahAro chuM. (saM. sahakAraka, prA. sahAraa) Azraya; hUMpha; sahavAsI vi. sAthe vasanAruM (2) paricita (3) TevAyeluM sahita ki.vi. (saM.) sAthe; jaDe (2) sudhdhAM sahavuM a.kri. sahevuM; sahana karavuM; khamavuM (2) bhogavavuM sahiyara strI. (saM. sakhI, prA. sahI) sahI; sakhI; sahazikSaNa na. (saM.) chokarA-chokarIone sAthe zikSaNa sAhelI; bahenapaNI ApavuM te; "ko-ejayukezana" sahiyAruM vi. (saM. sahakAra, prA. sayAra) bhAgiyAbhAgasahasaMpAdaka . (saM.) madadanIza saMpAdaka vALuM (2) bheguM; bhAga vaheMcyA na hoya tevuM (3) sahasA kri.vi. (saM.) utAvaLe; ekAeka (2) ocituM na. patiyALuM; bhAgiyApaNuM (3) vicAra karyA vinA; vaNavicAryuM sahiSNu vi. (saM.) sahanazIla - sahasa puM. (saM.) hajArano AMkaDo ke saMkhyA; "1,000' sahiSNutA strI, sahanazIlatA (2) vi. hajAranI saMkhyAnuM sahI strI. (a. sahIha) (khata, kAgaLamAM) nIce potAnuM sahasapuTI vi., strI, (saM.) sahastrapuTavALI (auSadhI) nAma lakhavuM te; matuM (2) vi. kharuM, sAcuM (3) kri.vi. sahasa(vabAhu, bhuja) muM. (saM.) sahastra hAthavALo - kabUla; maMjUra; nakkI bANAsura sahastrI. (saM.sakhI, prA.sahI) sakhI sahiyara;bahenapaNI sahasarazmi puM. (saM.) hajAro kiraNavALo sUrya sahIpaNuM ne. (saM.) sakhI + paNuM, prA. sahIpaNuM) sahastraliMga na. (saM.) pATaNa zaheramAM sarasvatI nadInA sakhIpaNuM; sahiyara tarIkeno saMbaMdha ['pUnabuka kAMThe rAjA siddharAje baMdhAveluM zivanAM hAra liMgavALuM sahIbUka strI, sahI levAmAM Ave che tevI noMdhavahI; vizALa taLAva sahIsalAmata vi. (a. sahIsalAmata) surakSita; kAMI sahasavadana . (saM.) zeSanAga paNa IjA ke nukasAna vinAnuM (2) kri.vi. tevI rIte sahastradala (saM.) (-La) vi. hajAra pAMdaDIvALuM sahIsalAmatI strI. sahIsalAmata hovApaNuM; surakSitatA. sahasAkSa chuM. (saM.) hajAra AMkhovALo indra (2) hajAra sahIsATuM na. sahI ApIne nakkI kareluM sAruM ke karAra AMkhovALuM sahIsikkA pu.ba.va. lakhANa upara maMjUrI ke bahAlI mATe sahasrAvadhi vi. (saM.) hajAra ke hajAronI saMkhyAnuM adhikArInA hastAkSara ane tenA hoddA ke sanadanI sahastrAMguM chuM. (saM.) sUrya mahora-chApa sirva; sau; tamAma sahAdhikAra paM. (saM.) sAthe-bhego adhikAra vidyArthinI sahu vi., sarva. (saM. sarvapalu, apa, sAvahu, savahu) sahAdhyAyinI vi., strI. (saM.) sAthe bhaNatI chokarI; saphUla-liya)ta strI. (a. sahUlata) sugamatA; sahelAI sahAdhyAyI puM. (saM.) sAthe bhaNanAro vidyArthI; sahapAThI sahRdaya vi. (saM.) sAmAno bhAva ke lAgaNI samajI zake sahAnubhAva puM, sahAnubhUti strI. (saM.) samabhAva; tevuM (2) dayALuM (3) rasika; rasajJa dilasojI; anukaMpA sahRdayatA strI, sahAnubhUti sahAya paM. (saM.) madadagAra: sahAyaka [(ra) otha: Azraya saheja vi. (saM. sahaja uparathI) thoDa: alpa (2) kri.vi. sahAya strI. (saM. sAhya) sAhAvya, sAhya; madada; kumaka sahaja; svAbhAvika rIte sahAyaka, (atA) vi. madadagAra sahejasAja vi. (2) ki.vi. thoDuMghaNuM; jarAka For Private and Personal Use Only
Page #824
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saheje COCO [saMkalpa saheje krivi. sahelAIthI; meLe; kudaratI rIte pUrvakanuM saLavaLATa puM. saLavaLavuM te; halacala sahetuka vi. (saM.) hetuvALuM prayojanavALuM (2) icchA- saLavuM a.kri. (saM. zalati, prA. salaI) saDavuM; jIvaDAM sahela vi. (a. sala) saheluM; saraLa [mojamajA; lahera paDavAthI aMdarathI khavAI javuM; aMdarathI bagaDI javuM sahela strI. (a. saira) AnaMdathI Amatema pharavuM te (2) saLaMga vi. (saM. saMlagna, prA. salaMga) sAMdha vinAnuM; sahelagAha strI, (sahela + phA. gAha = jagA) haravuM AkhuM; tUTaka nahi tevuM (2) ki.vi. aTakyA vinA; karavuM ke mojamajA mANavI che ke tenI jagA TheTha sudhI sahelasapATA pu.ba.va. mojamajA ti, sugamatA saLagatA strI, saLaMgapaNuM; AkhApaNuM sahelAI strI. saheluM hovuM e; AnaMdathI Amatema pharavuM saLaMgasUtra vi. saLaMga; kramabaddha; barobara saMkaLAyeluM sahelANI vi. (2) 5. (hi. sailAnI) mojI; AnaMdI saLaMgasUtratA strI. kramabaddhatA (mANasa); sahela karavA nIkaLeluM tivuM; saraLa saLAvo chuM. vIjaLIno camakAro-jhabakAro kakaDo saheluM vi. saM. sukha, prA. suha + ila) muzkela nahi saLiyo chuM. (saM. zalAkA, prA. salAA) dhAtuno lAMbo saheluMsaTa vi. ekadama saheluM; sAva sugama saLI strI. (saM. zala, prA. sala) ghAsano, lAkaDAno ke sahevAvuM akri. "sahevuMnuM karmaNi khimavuM - dhAtuno lAMbo pAtaLo goLa nAno kakaDo sahevuM sakri. (saM. sahate, prA. saI) sahana karavuM; veThavuM; saLIsaMco chuM. yukti-prayukti (2) uzkeraNI sahokti strI. (saM.) eka arthAlaMkAra saLeka(-khoDI strI, (DuM) ne. saLekaDI; saLI sahoDha vi.paM. (saM.) mAtAnA lagna vakhate garbha hoya saLekhama na. (saM. zleSmA) eka roga; zaradI tevo putra (kuMvAre rahelo) saLo chuM. saDo; saLavuM te sahodara vi. (saM.) eka mAne peTe janmeluM (2) paM. bhAI saM. na. (saMskRtanuM TUMkuM rUpa) saMskRta bhASA sahodarA vi., strI. (saM.) eka mAne peTe janmelI; sagI saMpuM. saMvatsara, saMvanuM TUMkuM rUpa) saMvatsara (2) khAsa (bahena) karIne vikrama saMvatsara sahodarI strI. sagI bahena saMkaTa na. (saM.) du:kha (2) Aphata (3) tANa; kheMca sahaparisthiti strI. (saM.) sAthe hovAnI sthiti; jasTA saMkaTacaturthI strI. (saM.) dareka mAsanI vada cotha (2) paoNjhizana" [(sahyAdri) gaNapatinuM eka vrata sahya puM. (saM.) pazcimaghATano eka bhAga - eka parvata saMkaTanivAraNa na. madada ApI saMkaTa maTADavuM te sahya puM. (saM.) sahI zakAya evuM saMkaTabArI strI. (saM.) saMkaTa ke akasmAta samaye makAna, sarghabheda puM. (jUno) karmaNiprayoga moTara, basa ke vimAnamAMthI bhAgI chUTavAnuM nAnuM sahyAdri puM. (saM.) sahya parvata (pazcimaghATano eka bhAga) bAraNuM ke bArI saLa puM. (saM. zalAkA, prA. salAo dvArA) geDake dabANano saMkaTamocana vi. kasaM.) saMkaTamAMthI choDAvanAra AMko - kApo (2) soLa saMkaDAmaNa(CNI) strI. jagAnI taMgAza (2) bhIDa; muzkelI saLa strI. sUjha; samaja saMkaDAvuM a.kri. dabAvuM; bhacaDAvuM (2) muzkelImAM AvavuM saLaka strI. saLavuM te; saNako [uzkeraNI saMkaDAza strI. jagyAnI kamI (2) muzkelI saLakaDI strI. (saM. zalAkA) nAnI saLI; saLekaDI (2) saMkara paM. (saM.) bheLaseLa; mizraNa (2) varNasaMkara saMtAna saLakaDuM na. saLekaDuM; saLI (3) bheLaseLiyuM; "hAibrIDa (4) bagaDeluM; bhraSTa saLakavuM a.kri. (saM. zalAkA uparathI) saheja hAlavuM; saMkaraNanAbebhinna jAtinuM saMmizraNa karavuM te; "krosabrIDiMga' saLavaLavuM (2) (dADha sAthe) khAvAno bhAva thavo (3) saMkarita vi. saMkara thayeluM; saMkaravAnuM bhoMkAtuM hoya tema saNakA nAkhavA [lAkaDAnuM sAdhana saMkarSaNa na. (saM.) prabaLa kheMcatANa (2) prabaLa kheDANa saLakhuM na. zeMTalo; jharaDAM vagere upADavAnuM be pAMkhiyAMvALuM saMkarSaNa pu. (saM.) balarAma (2) zeSanAga saLako . saLakavuM te; saNako (2) tIvra icchA saMkalana na. (-nA) strI ekaThuM karavuM te; saMgraha (2) saLagaNuM vi. saLagI UThe tevuM saravALo (3) gUMthaNI saLagavuM a.kri. (saM. saMlagna, saMlagna) baLavuM; lAgavuM saMkalayitA . (saM.) saMkalana karanAra saLasaLa strI. saLasaLavuM te; halacala; saLavaLATa saMkalita vi. (saM.) ekaThuM kareluM (2) gUMtheluM (3) sAMkaLeluM saLavaLavuM akri. jarAjarA hAlavuM; maraDAvuM (2) zarIra saMkalpa pu. (saM.) taraMga; irAdo; IcchA (2) nizcaya; para jIvaDuM cAlatuM hoya tevI lAgaNI thavI (3) kazuM manasUbo (3) dharmakarma vagere karavA mATe levAmAM karavA tatpara thaI rahevuM Avato niyama (4) kalpanA karavI te; tarka For Private and Personal Use Only
Page #825
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org saMkalpana saMkalpana na. (saM.) saMkalpa karavo te saMkalpanA strI. (saM.) vibhAvanA; saMpratyaya; avadhAraNA saMkalpabala na. (saM.) (-La) saMkalpa karavAnI zakti; prabaLa manobaLa 808 saMkalpayoni puM. kAmadeva [enI mathAmaNa; gaDamathala saMkalpavikalpa puM.ba.va. tarkavitarka; zuM karavuM ne zuM na karavuM saMkalpazakti strI. saMkalpanI zakti; icchAzakti saMkalpita vi. (saM.) kalpeluM (2) iccheluM; dhAreluM (3) nizcaya kareluM saMkaSTa na. (saM.) saMkaTa; Aphata (2) kaSTa; duHkha saMkaLAvuM akri. 'sAMkaLavuM'nuM karmaNi; saMlagna thavuM; sAMkaLanA AMkaDA peThe joDAyela hovuM saMkIrNa vi. (saM.) mizrita; bheLaseLa thayeluM (2) verAyeluM; phelAyeluM; vyApta (3) aspaSTa (4) saMkucita saMkIrta(-tta)na na. (saM.) stuti; gAna sAthenuM bhajana saMkucita vi. (saM.) saMkoca pAmeluM (2) sAMkaDuM; udAra ke vizALa nahi tevuM [(4) na. maMDaLa (pa) laDAI; yuddha saMkula vi. (saM.) saMkucita (2) avyavasthita (3) asaMgata saMketa puM. (saM.) agAuthI karelI chUpI goThavaNa (2) saMketasthAna (3) izAro; nizAnI (4) karA2; zarata (5) amuka zabdathI amuka arthano bodha thavo joIe evI bhASAnI paraMparAgata rUDhi (vyA.) saMketabhASA strI. (saM.) TabhASA saMketalipi strI. laghulipi; 'zorTa henDa' saMketavijJAna na. (saM.) saMketataMtra viSayaka abhyAsa karatuM vijJAna; 'miyaoNTiksa' saMketavuM sa.kri. saMketa ka2vo [koDavarDa' saMketazabda puM. saMketa tarIke nizcita karelo zabda; 'pAsavarDa; saMketasthAna na. saMketa pramANe cora lUMTArA ke premIoe chUpI rIte maLavA TharAvelI jagA saMketAkSara chuM. sAMketika varNa; 'koDa-leTara' saMketArtha puM. (saM.) sAMketika artha; guptaartha saMkelavuM sa.kri. (de. saMkella) ATopavuM (2) ekaThuM karavuM (3) pAchuM vALI levuM saMkoca puM. (saM.) taMgI; achata; saMkaDAza (2) AMcako; khacakAvuM te (3) lajjA; zarama (4) biDAvuM te saMkocana na. saMkocavuM ke saMkocAvuM te saMkocavuM a.kri. saMkoca pAmavo (2) (lA.) zaramAvuM saMkocAvuM sa.kri. (saM. saMkuca) saMkoca karavo saMkoDavuM sa.kri. (prA. saMkoDa) sAMkaDuM karavuM (2) phelAyeluM ekaThuM karavuM; saMkocavuM [saMkhyAvAcaka saMkrama kuM., (Na) na. (saM.) eka jagA ke sthitimAMthI bIjI jagA ke sthitimAM javuM te; saMcAra (2) oLaMgavuM te (3) praveza karavo te (4) saMkrAnti saMkrAmaka vi. (saM.) saMkramaNa kare evuM (2) cepI; saMcArI saMkrAmaNAvasthA strI. (saM.) saMdhikALa (2) saMkramaNa karavAnI sthiti [lAgyo hoya evuM saMkrAmita vi. (saM.) saMkramaNa-saMcAra karAyeluM (2) cepa saMkrAmI vi. (saM.) saMkramaNa kare evuM; cepI (2) oLaMganA2 [(2) pahoMcatuM kareluM; saMcArita saMkrAMta vi. (saM.) eka jagAethI bIjI jagAe gayeluM saMkrAMta strI. makarasaMkrAMti (4) nAtavarAmAM bhANAmAM vadheluM ugharAvatAM vaparAto bola saMkrAMti strI. (saM.) saMkramaNa; ekamAMthI bIjI jagA ke sthitimAM javuM te (2) saMcAra; saMkramaNa (3) makarasaMkrAMti (4) pratibiMbana saMkrAMtikAla (saM.) (-La) puM. saMkrAMtino samaya (2) saMkramaNano vacagALo; eka jagA ke sthitimAMthI bIjI jagA ke sthitimAM javA sudhIno vacalo samaya; parivartanano samaya Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMkrIDavuM akri. sAthe rahIne khelavuM saMkSipta vi. (saM.) TUMkuM; TUMkAveluM [duHkhI saMkSubdha vi. (saM.) khaLabhaLI UTheluM (2) mAnasika rIte saMkSepa puM. (saM.) TUMkANa; lAghava (2) TUMkAveluM ke sArarUpa te saMkSepaka vi. (saM.) saMkSepa karanAruM; TUMkuM karanAruM saMkSepIkaraNa na. saMkSepa karavo te ke tenI kriyA [caLavaLa saMkSobha yuM. (saM.) garabaDa (2) khaLabhaLATa; gabharATa (3) saMkSobhaka vi. (saM.) saMkSobha karanAruM [zakAya evuM saMkSobhya(-bhaNIya) vi. (saM.) saMkSobha pAmI ke 5mAvI saMkhAro puM. pANI gALatAM garaNAmAM rahelo kacaro saMkhAvuM akri. (saM. zaMkA uparathI) saMkhAvo thavo; zaMkAvuM saMkhAvo puM. zaMkA; hAjata (2) kamakamATI; kaMTALo (3) zarama saMkhyA strI. (saM.) rakama; AMkaDo (2) gaNanA; gaNatarI saMkhyAkramapUrakavi. (saM.)paheluM, bIjuMekasaMkhyAbanAvanAra saMkhyAkramavAcaka vi. (saM.) saMkhyAno krama batAvanAra saMkhyAtIta vi. (saM.) asaMkhya; bezumAra (2) saMkhyAne vaTAvI gayeluM saMkhyAtmaka vi. (saM.) saMkhyAne lagatuM saMkhyAbala (saM.) (-La) na. nAnImoTI saMkhyA hovAne kAraNe maLatuM ke nIpajatuM evuM baLa; saMkhyAzakti saMkhyAbaMdha vi. (saM.+phA.) aneka; moTI saMkhyAvALuM (2) saMkoraNI strI. saMkoravuM te (2) uzkeraNI pAra vagaranuM [mAMDavA te saMkoravuM sa.kri. vadhAre aMdara ThelavuM (2) prajvalita karavuM ... saMkhyAlekhana na. (saM.) saMkhyA lakhavAnI rIta; AMkaDA (3) uzkeravuM (4) saMkelavuM saMkhyAvAcaka vi. saMkhyA jaNAvanAruM (vizeSaNa) For Private and Personal Use Only
Page #826
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMkhyAvRttivAcaka [[saMgrahavuM saMkhyAvRttivAcakavi. (saM.) "gaNuM artha batAvanAruM (jema saMgItajJavi. (saM.) saMgIta jANanAruM, saMgItavida nATaka ke, ekavaDuM, bevaDuM vagere) saMgItanATaka na. (saM.) nRtta-nRtya-gAyana-vAdana sAthenuM saMga paM. (saM.) saMyoga (2) saMbaMdha (3) sobata; sahavAsa saMgItapaddhati strI, (saM.) saMgIta gAvAnI rIta ke paddhati (4) Asakti (5) maithuna; saMbhoga saMgItamaya vi. (saM.) saMgItathI bhareluM; sAMgItika (2) saMga kuM. (phA.) paththara ['orgenAijhara' saMgaThaka vi. saMgaThana karanAruM (2) paM. saMgaThanakAra; saMgItarUpaka na. (saM.) raMgabhUminAM vividha upakaraNonA saMgaThana na. vikharAyelAM baLa, loko ke aMgone ekatrita vyApaka viniyoga dvArA rajUAta pAmatuM nATaka karI vyavasthita karavAM te saMgItalipi strI. (saM.) saMgIta lekhana mATenI lipi saMgaThanakAra DuM. (saM.) saMgaThana karanAra; saMgaThaka hoya tevuM saMgItalekhana na. (saM.) gAyana ke gItanA tAlasvarathI saMgaThita vi. saMgaThanavALuM ekatra thayeluM; saMgaThana sAdhyuM sAMketika cihno dvArA lakhavuM te; svarAMkana; "noTezana' saMgaThitatA strI. saMgaThita hovApaNuM [AvatuM. saMgItavidyA strI. (saM.) gAyana ne saMgItanI vidyA; saMgata vi. (saM.) sabaddha; baMdhabesatuM (2) susaMgata; maLatuM saMgItazAstra; saMgItakaLA saMgata strI. (saM. saMgati uparathI) saMgati; sobata, maitrI; saMgItavidyAlaya na. saMgItazALA strI. (saM.) saMgIta dostI zIkhavA mATenI zALA; "myujhika skUla-kaoNleja' saMgatadoSa chuM. kharAba sobatanI asara saMgItavizArada vi. (saM.) saMgItavidyAmAM niSNAta (2) saMgatarAza puM. (saM.) paththarakAma karanAra; salATa - saMgItanI parIkSAnI snAtakakakSAnI padavI saMgati strI. (saM.) saMyoga (2) meLa (3) sahavAsa (4) saMgItazAstra na. (saM.) saMgItanuM zAstra pUrvApara saMbaMdha (5) ekarUpatA; ekAtmatA saMgItazAstrI vi. saMgItazAstranuM jJAna dharAvanAra saMgatikA strI. (saM.) eka akSarameLa chaMda saMgItazikSaka chuM. (saM.) saMgItanuM jJAna ApanAra saMgatidoSa . sobatanI mAThI asara saMgItazikSaNa na. (saM.) saMgItavidyAnuM zikSaNa-tAlIma saMgadila vi. (hA.) paththara jevA dilanuM nirdaya nirdayatA saMgIti strI. (saM.)svaronI saMvAditA; "hArmanI (2) bauddha saMgadilI strI. (phA.) kaThoratA; paththara jevuM hadaya hovuM te; pariSada, saMgIthi (3) vRMdagAna, samUhagAna, korasa saMgadoSa chuM. saMgatidoSa; sobatanI mAThI asara saMgIna vi. (phA.) paththaranuM (2) TakAu; majabUta (3) saMgama paM. (saM.) saMyoga; meLApa; samAgama (2) nadIonuM mahattvanuM (4) na. baMdUkanI naLIne cheDe nAkhavAmAM milana; te sthAna (3) saMbhoga; maithuna AvatuM bhAlA jevuM aNIdAra pAnuM, "beyoneTa saMgamanIya chuM. eka mazi, je maLyAthI priyanA viyogano saMgInatA strI. saMgIna hovuM te aMta Ave che ema manAya che. saMgRhIta vi. (saM.) saMghareluM; ekatra; ekaThuM kareluM saMgamasthaLa, saMgamasthAna na. (saM.) (vyaktio, nadIo) saMgemaramara 5. (phA.) cakamakanI chAMTavALo ArasapahANa maLavAnI jagyA-sthaLa saMgopana na. (saM.) pAlanapoSaNa (2) rakSaNa karavuM e saMgaraMga kuM. (saM.) sobatanI sArI ke naThArI asara (3) rahasyanI jALavaNI saMgasArI strI. (phA.) paththara mArImArIne jIva levAnI saMgopavuM sakri. gopana-pAlanapoSaNa karavuM; saMgopana sajA; paMcaITALI karavuM (2) chupAvI rAkhavuM saMgAtha 5. saMgati; sAtha; sobata (vATamAM) [sAthIdAra saMgopita vi. (saM.) chupAveluM; sAcaveluM saMgAthI vi. (2) paM. saMgAtha karanAra (2) sobatI; saMgoSThi strI, (saM.) vAtacIta (2) samavivAda; saMgAthe kri.vi. sAthe; sAthamAM ['konphareTa' "simpojhiyama [(3) saMyukta saMgAmI vi. sAthe janAruM (2) eka biMdumAM maLatuM; saMgrathita vi. (saM.) sAthe graMthana karAyeluM (2) saMgaThita saMginI vi., strI, (saM.) sAthIdAra strI (2) dharmapatnI saMgraha S. (saM.) ekaThuM karavuM te (2) saMgharI rAkhelo jayo saMgI vi. (saM.) saMga karanAra (2) paM. sobatI; sAthI (3) sArI sArI vastuono eka sthaLe karelo jamAva saMgIta na. (saM.) gAyana, vAdana ane nRtyano samAhAra saMgrahakartA(-7) 5. saMgraha karanAra; saMgrAhaka kiranAruM (2) nRtta-nRtya sAthenuM gAyana ke vAdana saMgrahakhora vi.. saMgharAkhora; khoTo ke ayogya saMgraha saMgItakalA strI. (saM.) saMgItanI-gAyananI kaLA ke vidyA saMgrahakhorI strI. saMgharAkhora jevuM kAma ke guNa; "DisenTarI' saMgItakalpa vi. (saM.) geya; gAI zakAya evuM saMgrahaNa na. (saM.) saMgharo ke saMgraha karavo te saMgItakAra paM. (saM.) saMgIta gAI jANanAra; gAyaka saMgrahaNI strI. (saM.) saMgharaNIno - jhADAno eka roga saMgItakAvya na. (saM.) geya kavitA: "lirika saMgrahavuM sakri. saMgraha karavo; saMgharavuM For Private and Personal Use Only
Page #827
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMgrahasthAna, saMgrahAlaya 8 1 0 siMcAlaka saMgrahasthAna, saMgrahAlaya na. jyAM dezaparadezathI jANavA (3) samUha; jatho (4) sAthe; saMgAtha (5) eka ja ane jovAjoga vastuo ekaThI karI hoya te sthaLa; padArthanA aNuonuM paraspara AkarSaNa; kohajhana' "myujhiyama (6) nA. sAthe; joDe (konI saMghAta gayo hato?) saMgrAma paM. (saM.) yuddha; laDAI; jaMga [gIta saMghAtI vi., muM. saMgAtha karanAra; sobatI; saMgAthI saMgrAmagIta na. yuddhagIta; saMgrAma samayanuM ke te mATe kAmanuM saMghAte nA. sAthe; saMgAthe; joDe saMgrAmasamiti strI. yuddhanI vyavasthApaka samiti saMghIya vi. saMghane lagatuM (2) saMghapaddhatithI cAlanAruM saMgrAha chuM. (saM.) jakaDI levuM te; pakaDa; cUDa saMgheDA utAra vi. saMghADiyAe saMghADe utAryuM hoya tevuM saMgrAhaka chuM. saMgraha karanAra surekha, ghATIluM; "sTrImalAinDa saMgrAhikA strI. (saM.) saMgraha karanArI strI saMgheDiyuM vi. saMgheDA upara utArI ghATa ApeluM saMgrAhI vi. saMgraha karanAruM; saMgrAhaka saMgheDo chuM. (saM. savATa) saMghADo; hAthIdAMta, lAkaDAM vagereno saMgha puM. (saM.) ToLuM (2) yAtrALuono samUha (3) saMgaThita ghATa utAravAnuM yaMtra ane vyavasthita samudAya (jema ke, boddha bhikSuono saMca pu. saMco; gupta karAmata ke goThavaNa (2) bhIMta ke vagere) [karanAra; "orgenAijhara' paTArA vageremAM rAkheluM pAnuM (3) dago; prapaMca saMghaTaka vi. puM. saMgaThaka; saMgaThana karatuM (2) saMgaThana saMcaya puM. (saM.) ekaThA karelA padArthono samUha saMgraha saMpaTana na. (saM.) saMgaThana karavuM e jabhAva saMghaTanA strI. (saM.) svarUparacanA saMcayana na. (saM.) pasaMdagI (2) saMcaya saMghaTita vi. (saM.) ekatra karAyeluM; saMgaThita saMcara chuM. (saM.) hAlacAlano Acho avAja ke pagarava saMgha puM. (saM.) bhiDAyeluM; sajjaDa thayeluM (2) paM. saMgharSaNa saMcaravuM ane kri. (saM. saMca) javuM; cAlatuM javuM (2) dAkhala (3) athaDAvuM te; athaDAmaNa (4) milana; saMyoga thavuM; vyApI javuM (3) saMcaya karavo (4) saMcAravuM saMghana na. (-nA) strI. (saM.) milana; saMyoga (2) saMcalana na. (saM.) DolavuM te; hAlavuM te (2) kaMpa; racanA; banAvaTa (3) saMgharSaNa (4) saMgaThana khaLabhaLATa (3) AMdolana; caLavaLa riheluM saMdhapati . (saM.) yAtrALuonA samUhano netA; saMghavI saMcalita vi. (saM.) cAlatuM; cAlu; calAveluM (2) dhabakatuM saMghabaLa na. saMghanuM ke saMgha banAvavAthI nIpajatuM baLa () saMcAra puM. (a.) hAlavuM-cAlavuM te (2) phelAvuM te; prasAra (3) sAmUhika zakti-baLa avarajavara; AvajA saMgharaNI strI, saMgrahaNI; eka roga saMcAghara 5. maMtrAlaya; kArakhAnuM [(2)puM. netA; AgevAna saMgharavuM sakri. (saM. saMgraha) ekaThuM karavuM; jamA karavuM (2) saMcAraka vi. (saM.) saMcAra karanAruM; laI janAruM; calAvanAruM jatana karIne rAkhI mUkavuM (3) samAsa karavo; potAnI saMcAraNa na. (saM.) saMcAra karavo te (2) pasAra karavuM te aMdara levuM vRittivALuM; saMgrahakhora (3) laI javuM te (4) phelAvo saMgharAkhora vi. jarUrathI vadhAre paDatuM saMgharI rAkhavAnI saMcaLa chuM. (saM. sauvarcala, prA. sovIsa) eka kSAra (2) saMgharAkhorI strI. saMgharAkhoravRtti; "horDiMga pakaveluM eka jAtanuM recaka mIThuM saMgharo chuM. (saM. saMgraha) saMgharelI vastuono jatho; saMgraha saMcAra 5. (saM.) phelAvuM te; prasAra (2) calAvavuM te; preravuM saMgharSa, (oNa) na. (saM.) be vastuonuM ghasAvuM ke athaDAvuM te (3) javuM te; -mAM thaIne javuM te (4) sUryanuM eka te (2) spardhA (3) kalaha; takarAra rAzimAMthI bIjI rAzimAM javuM te saMghavI puM. saMgha kADhanAra; saMghano netA; saMghapati saMcAravuM sakri. (saM. saMca) naLiyAM pheravIne chAparuM ThIka saMghavyAyAma puM. samUhano sAthe thato vyAyAma karavuM (2) reDavuM; nAkhavuM (3) saMcAra karavo; saMghazakti strI. saMghabaLa; samUhabaLa TrAnsamiTa' saMghArI . raNapradezano lUMTAro (2) na. UMTanI eka jAta saMcArAvavuM sa.kri. "saMcAravuM'nuM preraka saMdhasattAka vi. (saM.) sattA saMghanA hAthamAM hoya evuM; saMcAravuM a.kri. "saMcAravuM'nuM karmaNi prajAtaMtravALuM [hiMdu jAti saMcArita vi. (saM.) saMcAra karAyeluM; phelAyeluM saMghADiyo DuM saMghADAthI ghATa utAranAro; 'Tarnara (2) eka saMcArI vi. (saM.) pharanAra; bhamanAra (2) asthira (3) saMghADo . (saM. saMghATa, prA. saMghADa) hAthIdAMta, lAkaDAM kSaNika (4) sAMsargika; cepI (5) puM. saMcArI bhAva vagereno ghATa utAravAnuM yaMtra (2) yugala; joDI (jaina) saMcAro chuM. chAparuM saMcAranAra; chAparAM saMcAravAnuM kAma saMghADo pu. jaina sAdhusAdhvIono samudAya karanAra majUra vyivasthApaka, menejara saMghAta puM. (saM.) bhegA thavuM ekaThA thavuM te (2) athaDAmaNa saMcAlaka puM. (saM.) calAvanAra - vyavasthA karanAra; For Private and Personal Use Only
Page #828
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org saMcAlana] saMcAlanana. calAvavuM-vyavasthA karavI te; vyavasthA; 'maeNnejamenTa' saMcAlitavi. (saM.) saMcAlana karAyeluM (2) vahIvaTamAM mUkeluM saMcita vi. (saM.) ekaThuM kareluM (2) saMghareluM (3) pUrvajanmanAM bAkI rahelAM karma [silAImazIna saMco puM. yaMtra (2) sTava (3) kapaDAM sIvavAnuM mazIna; saMcoDuM vi. sacoDuM; badhuM; samULaguM (2) kri.vi. taddana; bilkula ['soDA' saMcoro chuM. (saMcaLa uparathI) pApaDiyo khAro; pApaDakhAra; saMjavAravuM saMjavArI kADhavI; sAvaraNIthI vAsIduM vALavuM saMjavArI strI. sAvaraNI; jhADuM (2) kacaro; pUMjo saMjAnInavidyA strI. (-jJAna) na. janInakAya vidyA-vijJAna saMjAta vi. (saM.) janmeluM; utpanna thayeluM saMjIvana na. (saM.) mareluM jIvatuM karavuM ke thavuM te saMjIvanI strI. (saM.) marelAne jIvana Ape tevI vidyA ke auSadhi [ta saMjeo puM. rAtri paDatAM cIjavastuono DhAMkoyUbo karavo saMga puM. (saM. saMyoga) bheTo (2) daivayoga (3) paristhiti [saMjogone lIdhe; saMjogavaza saMjogavaza<-zAt) kri.vi. (saM. saMyogavaza) daivayoge; saMjagiyuM vi. sArA yogavALuM (2) saMjoga joIkAma karanAruM saMjogI puM. (saM. saMyogI) saMsArI sAdhu ke bAvo saMjorI strI. (sAMjorI) eka mIThAI; ghUdharA[te; saMjero saMjaro puM. rAtri paDatAM cIjavastuono DhAMkoThUMbo ka2vo saMzaka vi. saMjJAvALuM; nAmanuM saMjJA strI. (saM.) bhAna; cetanA (2) jJAna; samaja (3) 811 sAna; nizAnI (4) oLakha mATenuM nAma [ApanAruM saMjJApaka vi. jJApaka; batAvanAruM; jaNAvanAruM (2) saMketa saMjJAvAcaka vi. saMjJA batAvanAruM saMjJeya vi. (saM.) jANavA ke batAvavA yogya-jevuM (2) saMketa dvArA jANavA ke batAvavA yogya saMDAsa puM., na. jAjarU; pAyakhAnuM [saMDovavuM saMDovaNa na. (-NI) strI. sAmelagIrI; saMDovAvuM saMDovavuM sa.kri. sAmela karavuM (2) sapaDAvavuM; sakaMjAmAM levuM saMta vi. (saM. sat, prA. saMta) sAdhu puruSa; satpuruSa (2) sAdhu (3) bhalo ke pavitra mANasa saMtata vi., kri.vi. (saM.) satata; niraMtara saMtati strI. (saM.) bALabaccAM; olAda (2) vistAra (3) avicchanna paraMparA [aTakAvavI te saMtatiniyama na. saMtatinirodha puM. saMtati vadhatI ke thatI saMtatizAstra na. uttama saMtati prApta karavAnA niyamonuM zAstra; prajananavidyA; 'yujeniksa' saMtapta vi. (saM.) sakhata tapI gayeluM (2) du:khI; pIDita (3) khUba gusse thayeluM [jAtanuM nAraMgI saMtaruM na. (po. sintarA, siMhAlI-saMztiro) eka phaLa; eka [saMsthAgAra saMtarpaka vi. (saM.) saMtRpta karavuM (2) prasanna karanAruM saMtarpaNa na. (saM.) tRpta karavuM te; prasanna karavuM te saMtarpavuM sa.kri. saMtRpta karavuM (2) prasanna karavuM saMpartita vi. (saM.) tRpta karAyeluM (2) prasanna karAyeluM saMtalasa strI. khAnagI masalata (2) chUpI goThavaNa saMtavANI strI. (saM.) saMtonI vANI ke vacana (2) saMta kavionI kAvyaracanA satsaMga saMtasamAgama puM. (saM.) saMtono ke sAdhupuruSono samAgama; saMtAkUkaDI strI. (saMtAvuM + kUka evo avAja) saMtAyelAMne zodhavAnI eka bALaramata saMtADavuM sa.kri. chupAvavuM saMtAna na. (saM.) saMtati; chaiyAM - chokarAM saMtAnaprApti strI. (saM.) saMtAna sAMpaDavuM-thavuM te saMtAnasukha naM. (saM.) saMtAnaprApti ke saMtAna taraphathI thatuM sukha ke saMtoSa saMtAnotpatti strI. (saM.) saMtAna pedA thavuM te; prajotpatti saMtApa puM. (saM.) kaleza; mAnasika duHkha; udvega; pazcAttApa saMtApajanaka vi. (saM.) saMtApa pedA karanAruM-karatuM; duHkhajanaka saMtApadAyI(-yaka) vi. (saM.) saMtApa Ape-kare evuM saMtApavuM sa.kri. (saM. saMtAp) saMtApa Apavo; pIDavuM; pajavavuM [duHkhI saMtApita vi. (saM.) saMtApa pAmeluM; kaleza pamADeluM (2) saMtApiyuM vi. saMtApajanaka (2) saMtApa karanAruM saMtAvuM a.kri. (saM. saMtApate, prA. saMtAi) chupAvuM; gupta rahevuM-thaI javuM [samatolapaNuM saMtulana na. (saM.) samatola ke tulanAmAM satata thavuM te; saMtuSTa vi. (saM.) saMtoSa pAmeluM (2) prasanna thayeluM; rAjI thayeluM saMtRpta vi. (saM.) tRpta; saMtuSTa (2) sArI rIte dharAyeluM saMtRpti strI. (saM.) dharAI javuM te (2) saMtoSa; tRpti saMtokhavuM sa.kri. (saM. saMtoSya) saMtoSa Apavo; rAjI karavuM saMtoro puM. herAnagata (2) lapa; jhaMjhaTa saMtolo puM. (sama + tola) bAradAna sahita kula vajana saMtoSa puM. (saM.) tRpti; samAdhAna (2) hoya teTalAthI rAjI rahevuM te Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMtoSakAraka vi. saMtoSa Ape tevuM saMtoSavuM sa.kri. saMtoSa Apavo (2) prasanna karavuM saMtoSI vi. (saM.) thoDAthI saMtoSa rAkhanAruM (2) e nAmanI manAyelI eka abhinava devI maMtrAsa puM. (saM.) bhAre trAsa; prabaLa satAmaNI saMtrI puM. (IM. senTrI) paheregIra; cokIdAra saMthAgAra chuM. (saM. saMsthA + agAra, pAli saMthAgAra) vicAra karavA bhegA maLavAnuM jAhera makAna; 'TAunahaoNla' (2) bauddha dharmopadeza devAnuM sthAna For Private and Personal Use Only
Page #829
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMthAro 8 12 [saMpada(dA) saMthAro paM. (saM. saMsmAraka, prA. saMthArA) maraNa najIka saMdhUkaNa na. agni saLagAvavo te; peTAvavuM te (2) AvatAM maraNa parvata upavAsa karatAM, mAyAmamatA saMdhUkanuM vi. saMdhUkavAnuM kAma karanAra (2) uzkeranAra choDI daIne, pathArImAM paDyA rahevuM e sAdhusAdhvI- saMdhUkavuM sakri. agni lagADavo; peTAvavuM (2) uzkeravuM ono AcAra (jaina) saMdhe kri.vi. sarvatra; badhe saMdarbha puM. saM.) gUMthavuM te; goThavavuM te (2) ekaThuM karavuM saMghe 5. saMdeha; vahema te (3) AgaLapAchaLanA arthano saMbaMdha pUrvApara saMdhyA strI. (saM.) be samayane joDanAro vacagALAno TUMko saMbaMdha (4) racanA (5) prabaMdha; graMtha (6) anusaMdhAna vakhata (2) sAMja (3) saMdhyA vakhate karAtuM nityakarma saMdarbhagraMtha chuM. artha, AMkaDA ke evI mAhitI meLavavA saMdhyAkAla (saM.) (-La) . sAMja; sAyaMkALa; sAMjano samaya mATe khapano saMgrahagraMtha; repharansa buka [zaMkAspada saMdhyApUjAstrI, saMdhyAvaMdanana. (saM.) saMdhyA vakhatanuMnityakarma saMdigdha vi. (saM.) jemAM zaMkAsaMdeha hoya tevuM; saMdehayukta; saMnAha , na. (saM.) bakhatarapha kavaca saMdigdhatA strI. aspaSTatA; saMdehasaMdehavALA arthavALuM saMnikaTa kri.vi. khUba najIka, pAse saMdigdhArtha 5. (saM.) saMdehavALo artha ke Azaya (2) vi. saMnikarSa paM. (saM.) sAmIpya; nikaTatA (2) saMbaMdha saMdIpana na. (saM.) udIpanaH saLagAvavuM te; peTAvavuM te saMnidha kri.vi. (saM.) pAse; najIka simIpa pAse (2) uzkeraNI saMnidhAna na. (saM.) sAmIpya; samIpatA (2) kri.vi. saMdIpta vi. (saM.) uddIpta; prajavalita (2) uzkerAyeluM saMnidhIkaraNa na. (saM.) dUra hoya tene najIka lAvavuM te saMdUka strI. (a.) peTI (2) tijorI (3) paTAro saMnidhi 5, strI, (saM.) samIpatA (2) krivi. pAse; saMdeza(-zo) 5. (saM.) kaheNa; khabara; samAcAra; paigAma najIka ti (4) saMbaMdha saMdezaka vi. (saM.) nirdezaka; saMdezo kahenAra ke lAvanAra saMnipAta paM. (saM.) sanepAta (2) Dhagalo (3) sAthe maLavuM saMdezavAhaka vi. (saM.) saMdezo laI janAra; khepiyo saMniveza puM. (saM.) (saMgIta) tallInatA (2) samudAya (3) saMdeha paM. (saM.) zaMkA; vahema (2) e nAmano arthAlaMkAra goThavaNI; racanA (4) saMnidhi (5) nagara pAsenuM saMdehAnIta vi. saMdeha-zaMkAthI para [karavo te : lokone ekaThA thavA ke vihAra karavAnuM sthaLa saMdohavuM. (0na) na. kADhelo sAra; dohana (2) sAra ekaTho saMnivezI vi. (saM.) paDozI saMdha strI. sAMdha; sAMdho (2) be sAMdhA vaccenI taraDa saMniSTha vi. (saM.) pAkI niSThAvALuM; pUrI AsthAvALuM saMdhADavuM sakri. sAMdhavuM; joDavuM saMniSThA strI. (saM.) pUrNa niSThA; pUrI AsthA saMdhANa(-) (saM.) na. joDANa, sAMdhaNa (2) joga; lAga saMnihita vi. (saM.) saMnidhimAM AveluM (2) pAsenuM; (3) lakSa; nizAna (4) dhanuSya para bANa caDAvI nikaTanuM (3) taiyAra; hAjara nizAna levuM te saMnyasta vi. (saM.) tajI dIdheluM (2) na. saMnyAsa saMdhi chuM., strI. (saM.) joDAvuM te; saMyoga (2) sAMdho; saMnyastAzrama pu. vAnaprastha pachIno cotho Azrama sAMdhAnI jagA (3) sulehanuM samAdhAna (4) aNIno saMnyAsa puM. (saM.) tyAga karavo te (2) saMsAra vyavahArano vakhata (5) be yuga ke viziSTa samayo vacceno samaya tyAga (3) saMnyAsAzrama [mArga (6) be akSaro sAthe AvavAthI thatA pheraphAra ke saMnyAsamArga pu. saMnyAsa dvArA sAdhanAno mArga; nivRttijoDANa (vyA.) (7) nATakano sAMdho-vibhAga (8) saMnyAsamArgI vi. (saM.) saMnyAsa mArganuM ke te grahaNa core bhIMtamAM paDeluM bAkuM simayanuM teja saMdhikA strI. (saM.) kSitija (2) saMdhikALa (3) saMdhyA saMnyAsavuMsakri. kAmya karmono tyAga karavo sthiLa ke maTha saMdhikALa paM. be yuga ke viziSTa samayo vacceno samaya saMnyAsAzrama pu. sanyastAzrama (2) saMnyAsIonuM rahevAnuM saMdhicchedaka vi. 5. dIvAlamAM kANuM pADanAra (cora) saMnyAsinI strI. (saM.) saMnyAsI strI saMdhinAmuM na. saMdhipatra puM. (saM.) be pakSa vaccenI saMdhino saMnyAsI DuM. (saM.) jeNe saMnyAsa lIdho hoya te dilI lekhakekhata-karAranAmuM [sAMdhAne bAMdhavAnuM doraDuM ke gAMTha saMpa chuM. (saM. saMpAt, prA. saMpAya) aikya; meLa (2) ekasaMdhibaMdha chuM. (saM.) sAMdhAne bAMdhI levAnI kriyA (2) saMpata strI, (saM. saMpatti) saMpada; saMpatti (2) sAdhanabaLa saMdhivA pu. zarIranA sAMdhA jakaDAI jAya tevo roga saMpatoDuM vi. saMpa toDanAruM saMdhivigraha(-hi), pR. (saM.) saMdhi ke vigraha karAvanAra saMpatti strI. (saM.) dhana dolata (2) aizvarya, samRddhi (2) rAjadUta-rAjakAraNI adhikArI; "embeseDara saMpattikara, saMpativero paM. (saM.) saMpatti ke milakata para saMdhisvara pu. (saM.) be svaronI saMdhi thavAthI banelo svara lagato ke levAto karavero; "proparTI Teksa" * saMdhu vi. (saM. saMbaddhakadvArA) saghaLuM; tamAma; badhuM [uzkeraNI saMpada(-dA) strI. (saM. e spa) saMpata; saMpatti For Private and Personal Use Only
Page #830
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMpanna 8 1 3 [saMbhavataH saMpana vi. (saM.) yukta; sahita (2) vaibhavazALI (3) saMpratyayapuM. (saM.)pratIti;khAtarI, daDha mAnyatA [(vyA.) samRddha (4) paripUrNa saMpradAna na. (saM.) ApavuM te (2) cothI vibhaktino artha saMparka puM. (saM.) saMbaMdha; saMga; sobata (2) sparza saMpradAya paM. (saM.) rivAja; cAlu vahIvaTa (2) dharmano saMpavuM akri. saMpa karavo; paraspara haLImaLIne rahevuM phAMTo; paMtha (3) guruparaMparAgata upadeza saMpADavuM sakri. (saM. saMmpata, prA. saMpaDu = sAMpaDavuM saMpradAyI vi. puM. (saM.) saMpradAyanuM anuyAyI dvArA) prApta karavuM; meLavavuM; "sAMpaDavuM'nuM preraka saMprasana vi. (saM.) pUrNa prasanna-khuzakhuza [(yoga) saMpAta puM. (saM.) eka sAthe paDavuM te (2) saMgama samAgama saMprasAda muM. (saM.) cittanI nirmaLatA ane prasannatA (3) prahAra saMprasAraNa na. yu, 6, 2, 9 nAM anukrame i, uM, , saMpAtI vi. prahAravALuM (2) ekadama AvI paDanAruM lU thavAM te (vyA.) (2) prasAravuM te saMpAdaka chuM. (saM.) saMpAdana karanAra; meLavanAra (2) saMprApta vi. (saM.) meLaveluM; AvI maLeluM sAmayika ke graMtha mATe sAmagrI ekaThI karI tene saMprApti strI. meLavavuM te; prApti; labdhi vyavasthita goThavanAra aigralekha; "eNDIToriyala' saMprIti strI. (saM.) prIti (2) AnaMda (3) harSa saMpAdakIya vi. (saM.) saMpAdakanuM ke tene lagatuM (2) na. saMpreSaNa na. (saM.) mokalavuM ke te krIyA (2) pratyApana; saMpAdana na. (saM.) meLavavuM te (2) taiyAra karavuM te (3) "komyunikezana [pavitra karavuM te koI pustaka ke patra prasiddha karavA taiyAra karavuM te saMprokSaNa na. (saM.) pANI chAMTavuM te (2) pANI chAMTI saMpAdavuM sakri. meLavavuM; sAMpaDavuM (2) taiyAra karavuM sapheTa puM. (saM.) nATyamAM roSapUrvaka bolavuM te saMpAdita vi. (saM.) saMpAdana kareluM (2) saMpAdake jenuM saMbaddha vi. (saM.) joDAyeluM, yukta; saMbaMdhavALuM saMpAdana karyuM hoya tevuM saMbaMdha chuM. (saM.) saMyoga; saMparka; joDANa (2) vivAha; saMpI, (0luM) vi. saMpavALuM; haLImaLIne rahenAruM sagAI (3) mitratA; mitrAcArI (4) vAkyamAM chaThThI saMpuTa pu., na. (saM.) be zakorAM ke tevI polI vastuonAM vibhaktino artha (5) anubaMdhanA cAra prakAramAMno moM eka upara eka mUkI karelo ghATa (2) hAthanA paMjA eka te pramANe joDavA te (3) dAbaDo saMbaMdhaka vi. (saM.) saMbaMdha karanAruM (2) saMbaMdhavAcaka saMpUjana na. (saM.) sArI rItenuM pUjana-arcana saMbaMdhakartA vi. saMbaMdha karanAruM (2) saMbaMdha rAkhanAruM (3) saMpUrakavi. (saM.) pUrNa karanAruM pUrti karanAruM; "komplimenTarI saMbaMdha batAvanAruM saMpUrita vi. (saM.) khUba bhareluM; bharapUra saMbaMdhavAcaka vi. chaThThI vibhaktino artha batAvatuM (vyA.) saMpUrNa vi. (saM.) badhuM; tamAma (2) paripUrNa (3) samApta saMbaMdhita vi. (saM.) saMbaMdhavALuM (2) saMbaddha saMpUrNatayA kri.vi. pUrNapaNe pUrepUruM saMbaMdhI vi. saMbaMdha dharAvatuM (2) sagapaNa dharAvatuM; saMpUrNatA strI. (saM.) paripUrNatA; nyUnatA na hovI te rileTIva' (3) nA. ne lagatuM; bAbate saMpUrti(-rti) strI. (saM.) pUrNa karavuM te (2) pUrti; saMbuddha vi. (saM.) jAgeluM; jAgI gayeluM (2) saMpUrNa puravaNI; "epenDiksa' jJAnavALuM; pUrNa jJAna dazAmAM pahoMceluM saMpUkta vi. (saM.) bheLaveluM; mizrita kareluM (2) joDeluM saMbodha paM. (saM.) sArI rIte Apela bodha; jJAna (3) taraboLa (4) sparza karI raheluM[saMbaMdha ke saMparka saMbodhana na. (saM.) jagADavuM te (2) jaNAvavuM te; saMskRkti strI. (saM.) mizra thavuM te; joDAvuM te (2) gADha samajAvavuM te (3) bolAvavuM te (4) bolAvavA saMpeTavuM sakri. sameTavuM; ATopavuM; ekaThuM karavuM vaparAto zabda (5) bolAvavAno artha saMpetaruM na. koIne pahoMcADavA mATe soMpAyelI vastu; saMbodhana kAvya na. (saM.) koIne uddezIne karAyela bheTasogAdanI cIja [nirIkSaNa; apramAda kAvyaracanA; "oDa' saMprajanyana. (saM.) kAyA ne cittanI avasthAnuM vAraMvAra saMbodhavuM sakri. (saM. saMbodha) uddezIne bolavuM (2) saMprajJatA strI. (saM.) paripUrNa jJAnanI sthiti ke bhUmikA samajAvavuM (3) jagADavuM (4) upadeza Apavo saMprajJAta vi. (saM.) paripUrNa rIte jANeluM (2) jemAMthI saMbodhi strI. (saM.) bodhi; pUrNa jJAna vicAra take lupta thayA nathI tevI (samAdhi) saMbodhita vi. jagADeluM (2) saMbodhAyeluM (3) upadezAyeluM saMprajJAna na. (saM.) paripUrNa prajJAna; saMpUrNa jJAna (4) udezIne kahevAyeluM saMprati kri.vi. (saM.) hamaNAM; atyAre (2) 5. jainonA saMbodhyA vi. (saM.) jene saMbodhAtuM hoya ke saMbodhAya tevuM atIta covIsa tIrthakaromAMnA covIsamA saMbhava chuM. (saM.) zakyatA (2) utpatti; janma saMpratIta vi. (saM.) spaSTa jaNAyeluM spaSTa jovAmAM AveluM saMbhavataH ki.vi. (saM.) zakya rIte; banatAM sudhI; ghaNuM karIne For Private and Personal Use Only
Page #831
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMbhavanAtha 814 - [ saMmohita saMbhavanAtha paM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaro- saMbhoginI vi., strI. puruSa saMbaMdha karanArI strI mAMnA trIjA saMbhogI vi. (saM.) saMbhoga karanAra; kAmI saMbhavanIya vi. (saM.) saMbhAvya; saMbhave evuM; zakya saMbhrama chuM. (saM.) ghUmavuM te; cakkara pharavuM te (2) tvarA; saMbhavavuM a.kri. (saM. saMbhU) utpanna thavuM; banavuM (2) dhAMdhala (3) gabharATa; vyAkuLatA (4) utkaMThA (5) saMbhava hovo; banI zakavuM bhrAMti (6) bhUla (7) bhaya [(3) bhrAMtimAM paDeluM saMbhavAsaMbhava chuM. saMbhava ane asaMbhava; zakyAzakyatA saMbhrAMta vi. (saM.) ghumAveluM (2) gabharAyeluM; vyAkuLa thayeluM saMbhavita vi. (saM.) saMbhava hoya tevuM; zakya saMbhAMti strI. (saM.) saMbhrama (2) brAMti (3) gabharATa; saMbhaLAvaNI strI. saMbhaLAyeluM (maheNuM ke Thapako) vyAkuLatA (4) utkaMThA [dharAvatuM (3) mAnya; pasaMda sAMbhaLavAnI dazA; sAMbhaLavApaNuM saMmata vi. (saM.) saMmativALuM (2) sarakho ke anurUpa mata saMbhaLAvavuM sakri. "sAMbhaLavuMnuM preraka (2) vaLato uttara saMmati strI. (saM.) anumati; anumodana (2) samAna ke kaDaka veNa ke gALa devI matavALuM hovuM te saMbhAra chuM. (saM.) joItI sAmagrI; jarUrI sAdhanasAmagrI saMmatidarzaka vi. (saM.) saMmati batAvanAruM (2) zAka ke athANAmAM bharavAno masAlo saMmatipatra puM. (saM.) saMmati Apato-ApyAno patra saMbhAraNa na. saMbhAravuM te; smRti; yAda karavuM te saMmaMtraNa na. (-NA) strI sAthe besI carcAvicAraNA ke masasaMbhAraNuM na. yAdagIrInI vastu ke nizAnI (2) smAraka lata karavAnI kriyA; masalata; vATAghATa [SThA svAgata saMbhAravuM sakri. (saM. saMsmArayati, prA. saMbhArI yAda saMmAnana. (saM.) sanmAna; AdarasatkAra (2) gaurava;pratikaravuM; smaravuM saMsAnakArI vi. (saM.) Adara satkAra karanAra saMbhAriyuM vi. saMbhAravALuM; masAlo pUreluM (2) tevuM zAka saMmAnanIya vi. (saM.) saMmAnane pAtra; saMmAna karavA yogya saMbhAro 5. athANAM mATeno masAlo saMbhAra saMmAnapatra na. (saM.) bahumAnapatra; mAnapatra saMbhAvanA strI. saMbhava; zakyatA (2) eka arthAlaMkAra saMmAnavuM sakri. Adara Apavo; bahumAna karavuM saMbhAvita vi. (saM.) pratiSThita; AbarUdAra (2) saMmAnita vi. (saM.) saMmata (2) saMmAnavALuM (3) jenuM sanmAnIya; "onarebala' saMmAna karavAmAM Ave tevuM saMbhAvI vi. (saM.) saMbhave evuM; saMbhAvya saMmAnya vi. (saM.) saMmAnane yogya saMbhAvya vi. (saM.) zakya (2) satkAra karavA yogya (3) saMmArjaka vi. (saM.) jhADa kADhanAruM; sAphasUpha karanAruM kalpI zakAya tevuM; saMbhAvanAne pAtra (4) AbarUdAra saMmArjana na. (saM.) sAphasUphI (2) jhApaDajhUpaDa karavuM te saMbhASaNa na. (saM.) vAtacIta; vArtAlApa (2) praznottarI saMmArjanI strI. (saM.) sAvaraNI; jhADu (2) paMjaNI saMbhALa strI. (saMbhALavuM parathI) darakAra; kALajI; jatana saMmArjavuM sakri. (saM.) sAphasUpha karavuM; vALajhUDa karavI (2) dekharekha rikhevALI saMmArjita vi. (saM.) sAphasUpha karAveluM saMbhALaNI strI. (-na. saMbhALa rAkhavI te (2) saMmita vi. (saM.) sarakhuM; samAna saMbhALavuM sa.kri. (saM. saMbhAla ti; prA. saMbhAla) saMbhALa saMmilita vi. (saM.) bheguM; sAthe maLeluM ke karAyeluM rAkhavI (2) jatana karavuM (3) sAcavavuM; jALavavuM saMmizra vi. (saM.) mizrita; bheguM bhaLeluM (4) (kAma, javAbadArI vagere) mAthe levuM - calAvavuM saMmizraNa na. (saM.) mizraNa: meLavaNI (2) seLabheLa nibhAvavuM (5) a.kri. sAvaceta ke hoziyAra rahevuM; saMmizrita vi. (saM.) saMmizra; meLaveluM; meLavaNI kareluM gaphalatamAM na paDI javuM [thayeluM (3) joDAyeluM saMmIlana na. (saM.) biDAI javuM, mIMcAI javuM te saMbhUta vi. (saM.) baneluM; saMbhaveluM (2) janmeluM; pedA saMmukha vi. (saM.) sAme mukhavALuM; sAme hoya tevuM (2) saMbhUti strI. (saM.) janma; pedA thavuM te (2) saMyoga (3) -nI pratye lAgaNIvALuM (3) ki.vi. rUbarU; sAme saMbhava; zakyatA (4) paramAtmAnuM eka aizvaryA saMmUDha vi. (saM.) stabdha; atyaMta mUDha thayeluM (2) taddana saMbhUta vi. (saM.) ekaThuM kareluM, sAMbhareluM (2) pUrNa; bhareluM mUMjhAI gayeluM [vezana; "kaoNnpharansa (3) taiyAra rAkheluM saMmelana na. (saM.) ekaThA thavuM te (2) meLAvaDo; adhisaMbhUti strI. (saM.) samUha (2) pUrNatA saMmohaka vi. (saM.) atyaMta mohaka (2) saMmohita kare evuM saMbho chuM. topano avAja [viSayabhoga (3) lobhAmaNuM saMbhoga kuM. (saM.) upabhoga (2) maithuna kriyA (3) saMmohana kuM. (saM.) bhAre mUcha (2) brAMti (3) ajJAna saMbhogazRMgAra paM. (saM.) saMbhoga aMgeno zaNagAra (2) saMmohanavi. (saM.) saMmohakaranAruM, sarvathAmUDha karI nAkhanAruM e rasano eka prakAra; viSayazRMgAra saMmohita vi. (saM.) saMmohamAM paDeluM; khUba mohita For Private and Personal Use Only
Page #832
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMyata. 8 15 | (saMvAhaka saMyata vi. (saM.) dAbamAM ke kAbUmAM rAkheluM (2) bAMdheluM; saMlApaka vi. (saM.) uparUpakomAMnuM e nAmanuM uparUpaka jakaDeluM (3) indriyo kAbUmAM hoya tevuM; saMyamavALuM; (nATaka) saMyamI saMlIna vi. (saM.) sArI rIte lIna thayeluM; magna saMyatAhAra vi. niyata pramANamAM khAnAruM; mitAhArI saMlekhana strI. (-NuM, -na) na. (saM.) jainanuM eka vrata; saMyati muM. (saM.) jaina yati; jaina sAdhu anazana (vrata) (jaina) saMyati strI. iMdriyo parano saMpUrNa kAbU indriyanigraha saMvaccharI strI. saMvatsarI; samacharItinuM koI paNa varSa saMyama puM. (saM.) nigraha; nirodha (2) Indriyanigraha saMvata muM. (saM. saMvatsarano saMkSepa saMvata) vikrama saMvata (2) na, (saM.) niyaMtraNa: damana nigraha (2) kheMcI saMvatsara paM. (saM.) varSa vArSika maraNatithi rAkhavuM te (3) zistaka "Disiplina saMvatsarI strI. chamacharI; jainAno eka tahevAra (2) saMyamazIla vi. (saM.) saMyamI saMvanana na. (saM.) vaza karavAnI kriyA (2) prema karavo saMyamI vi. (2) chuM. (saM.) saMyamavALuM; saMyamazALI tenuM premathI jItI levAno prayatna saMyukta vi. saM.) joDAyeluM (2) ane maLIne kareluM (3) saMvara chuM. (saM.) DhAMkaNa (2) bAhyapravRttiomAMthI parAvRtta majiyAre (4) avibhakta thaI AtmAbhimukha thavuM te (3) aghAti karma (jaina) saMyuktAkSara kuM. (saM.) joDAkSara (4) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA saMyuta vi. (saM.) saMyukta; samanvita; joDAyeluM ogaNIsamA saMyuti strI. (saM.) yoga; milana; meLApa saMvaraNa na. (saM.) DhAMkaNa; rakSaNa; pratirodha (2) cUMTaNI; saMyoga chuM. (saM.) joDAvuM ke bhegA thavuM te (2) saMbaMdha pasaMdagI; varaNI; "ilekzana vigraha karavo (3) samAgama; milana (4) mizraNa; meLavaNI (5) saMvaravuM sakri. AvarI levuM (2) sameTavuM (3) rokavuM; saMjoga; paristhiti; moko (6) saMbhoga; maithuna saMvarga 5. (saM.) cokkasa prakAre prazikSaNa ke tAlIma pAmela saMyogavazAt ki.vi. (saM.) saMjogavazAta; daivayoge varga; keDara' saMyogI vi. (saM.) joDAyeluM; saMyukta (2) saMyogavALuM saMvarta, (ka) 5. (saM.) pralayakALanA sAta meghomAMno eka (3) 5. saMsArI sAdhu bAvo tinuM joDANa karavuM te (2) pralayakArI eka anna (3) e nAmano paMcAMgano saMyogIkaraNa na. (saM.) saMyukta karavuM te; joDANa na hoya eka yoga [karanAruM; poSaka saMyogIbhUmi-mI) strI jamInanA be moTA pradezone joDanArI saMvardhaka vi. (saM.) saMvardhana karanAruM; vadhAranAruM (2) poSaNa sAMkaDI jamInanI paTI; asthamasa' ricanAtmaka saMvardhana na. (saM.) vadhavuM te (2) ucheravuM te (3) vadhAravuM saMyojaka vi. (saM.) joDanAruM (2) Ayojana karanAra (3) te (4) vikAsa | kiratuM saMyojana na. (saM.) joDavuM te; joDANa (2) saMbaMdha (3) saMvardhamAna vi. (saM.) savardhita thatuM; vadhe jatuM; vRddhi pAmyA Ayojana; vyavasthA (4) be padArtho rAsAyaNika rIte saMvardhita vi. saM.) saMvardhana karavAmAM AvyuM hoya tevuM (2) bhaLI jaIne navo padArtha thavo te ucheravAmAM AveluM (3) vadhAreluM; vadhAro kareluM saMyojavuM sakri. joDavuM; sAthe karavuM; lagADavuM (2) racavuM saMvahana na. (saM.) vahana karavuM-laI javuM te (3) Ayojana karavuM saMvAda 5. (saM.) sAmasAmI vAtacIta; savAlajavAba (2) saMyojita vi. (saM.) joDeluM (2) goThaveluM (3) Ayojita carcA (3) ekarAga hovo te; meLa (4) ekamata thavuM saMrakSaka vi., pR. (saM.) rakSaNa karanAruM; sAcavanAruM; rakhevALa (2) TrasTano pAlaka sabhya; "TrasTI' (3) saMvAdadAtA vi. (saM.) khabarapatrI, vRttAMtanivedaka (vartamAnasaMsthAmAM moTuM dAna ApanAra; "peTrana' saMvAdAtmaka vi. saMvAdavALuM (2) sumeLavALuM saMrakSaNa na. (saM.) cAre bAjuthI thatuM ke karAtuM rakSaNa; saMvAditA strI. (tva) na. saMvAdapaNuM; hArmanI' bacAva; rakhavALuM [(3) Azaro Apavo saMvAdI vi. (saM. saMvAdinuM) sahamata; anukULa (2) saMrakSavuM sa. kri. saMrakSaNa karavuM; saMbhALavuM (2) pAlana karavuM ekarAgavALuM [cAtho svara saMrakSita vi. (saM.) saMrakSaNa pAmeluM (2) surakSita saMvAdI chuM. (saM.) saMgItanA vAdI svarathI pAMcamo ane saMracanAvAda myuM. eka sAhityika abhigama; "jIkyarAlijhama saMvAya paM. samudAya; jaththo saMlagna vi. (saM.) lAgeluM; vaLageluM, coTeluM (2) saMvAravuM sakriya sudhAravuM; ThIka karavuM; samAravuM (2) najIkamAMnuM (3) dhyAnamagna; mazagUla zaNagAravuM; sajavuM (3) oLavuM saMlagnatA strI, joDANa; vaLagela hovuM te prikArano saMvAda saMvAha !. (saM.) laI javuM te saMlApa puM. (saM.) paraspara vArtAlApa (2) nATakamAM eka saMvAhaka vi. (saM.) saMvahana karanAruM, bhAravAhaka " [patrano) For Private and Personal Use Only
Page #833
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMvAhana 8 16 [saMskartA saMvAhana na. (saM.) vahana karavuM te; laI javuM te (2) caMpI saMzuddhi strI. (saM.) tadana pavitratA, zuddhi (2) nirmaLatA; karavI te; aMgamardana; masAja [karelo kAyado svacchatA (3) bhUlo sudhAravAnI kriyA saMvita strI. samaja; jJAna (2) kabUlAta (3) dezamAM pasAra saMzodhaka vi. (saM.) zodha karanAruM (2) zuddha karanAruM saMvitti strI. (saM.) saMvida; jJAna; samaja saMzodhana na. (saM.) saMzuddhi (2) zodhakhoLa; risarca saMvida strI. (saM.) caitanya; samajazakti (2) karAra; saMzodhanakAra 5. (saM.) saMzodhana karanAra; saMzodhaka kabUlAta (3) saMjJA; saMketa saMzodhanAtmaka vi. (saM.) jenA vize saMzodhana karavA jevuM saMvidhAna na. (saM.) vyavasthAnuM Ayojana (2) rAjyavahIvaTa hoya tevuM aMgenuM nizcita baMdhAraNa; konsTiTyUzana" (3) saMzodhavuM sakri. saMzodhana karavuM; zodhI kADhavuM [karAyeluM nATakanA vastunI saMkalanA, goThavaNI saMzodhita vi. (saM.) zuddha kareluM (2) zodheluM; saMzodhana saMvidhAnaka na. (saM.) nATakanuM vastu (2) tenI saMkalanA saMzraya paM. (saM.) Azraya; Azaro (2) vizvAsa (3) saMvibhAga 5. (saM.) bhAga pADavA te (2) hisso nivAsasthAna [vaLageluM saMvIkSaNa na. (saM.) avalokana; nirIkSaNa saMzliSTa vi. (saM.) zleSavALuM (2) bhareluM (3) coMTeluM; saMvRta vi. (saM.) AcchAdita; DhAMkeluM; DhaMkAyeluM (2) uccA- saMzleSa chuM. (saM.) bharavuM te; AliMgana (2) ghADhaAzleSa raNamAM sAMkaDuM (vivRtathI UlaTuM) (vyA.) saMzleSaNa na. (saM.) samanvaya; ekIkaraNa; "sinvesila saMvRti strI. (saM.) saMvRta hovuM ke thavuM te; DhAMkaNa; saMzleSita vi. (saM.) samanvita; ekIkRta (2) kRtrima rIte AcchAdana (2) mAyA utpanna kareluM; "sikveTika [(3) joDAI gayeluM saMvRtta vi. (saM.) banI cUkeluM; thayeluM saMsakta vi. (saM.) pAse pAse AveluM (2) AsaktivALuM saMvRtti strI. (saM.) banAva; ghaTanA AibAdI pAmeluM saMsakti strI. (saM.) Asakti (2) saMsarga saMvRddha vi. (saM.) sArI rIte vadheluM; khUba vikaseluM (2) saMsada strI. (saM.) sabhA; maMDaLa (2) potAnAmAMthI saMvRddhi strI, (saM.) vadhavuM te; pragati; vikAsa (2) lokasabhA ane rAjyasabhA evA be bhAga pADI dezano AbAdI; samRddhi vahIvaTa karatuM sattAmaMDaLa - pArlamenTa beiTheluM saMvega puM. (saM.) prabaLa vega, jusso (2) Avega; gabharATa saMsadiyuM vi. saMsadavALuM; saMsada upara adhikAra jamAvI saMgI vi. prabaLa vegathI vartanAruM; saMvegavALuM saMsadIya va. saMsadane lagatuM saMveda puM. (saM.) anubhava; jJAna saMsarga kuM. (saM.) saMbaMdha; sobata; saMgati (2) Asakti; saMvedana na. bhAna; pratIti; skuraNa (2) lAgaNI (3). laMpaTatA (3) saMparka; nikaTano vyavahAra indriyabodha (4) mananI vyAkuLatA saMsargajanya vi. cepa phelAvatuM-janmAvatuM saMvedanazIla vi. (saM.) lAgaNIpradhAna saMsargajanya roga chuM. cepI roga saMvedanA strI. (saM.) khyAla; pratIti anubhavavuM saMsargadoSa chuM. (saM.) sobatanI mAThI asara saMvedavuM a.kri. saMvedana thavuM (2) jANavuM (3) lAgavuM; saMsargI vi. (saM.) saMsarga rAkhanAruM (2) paM. saMbaMdhI; sAthI saMvedya vi. (saM.) saMvedI zakAya evuM (2) anubhavI zakAya saMsAdhana na. (saM.) saMsiddhi mATenuM sAdhana (2) sAdhanaevuM (3) samajI zakAya evuM saMpattino strota; risorsa saMvyagra vi. (saM.) khUba ja vyagra saMsAra chuM. (saM.) sRSTi, jagata (2) mAyAno prapaMca (3) saMzaya puM. (saM.) saMdeha, zaka (2) dahezata; bhaya janmamaraNanI ghaTamALa (4) gRhasaMsAra vyavahAra saMzayagrasta vi. (saM.) saMzayamAM paDeluM saMsAravyavahAra puM. duniyAdArIno vyavahAra (2) sAMsArika saMzayavAdI vi. (2) puM. koI paNa bAbatamAM zaMkAthI saMsArasAgara . saMsArarUpI sAgara; bhavATavi nihALavAnI vRttivALuM; "opTika' saMsArasukha na. kuTuMba parivAranuM ke saMsAranA bhogonuM sukha saMzayavAna vi. zaMkA dharAvatuM-dharAvanAruM [para saMsArasudhAropuM. sAmAjika ane kauTuMbika bAbatomAM sudhAro saMzayAtIta vi. (saM.) saMzayane pAra karI gayeluM; saMzayathI saMsArI vi. (saM.) saMsAravyavahAra saMbaMdhI (2) saMsAramAM saMzayAtmaka vi. saMzayavALuM; saMzaya hoya evuM; zaMkAzIla raeNpa... (3) saMsAra mAMDI beTheluM; haiyAMchokarAMvALuM saMzayAtmAvi. (saM.) zaMkAzIla(2) paM. zraddhAvagarano mANasa saMsiddhistrI. (saM.) pUrNasiddhi(2) saphaLatA;prApti(3) mota saMzayI vi. (saM.) zaMkAzIla; vahemIluM saMskaraNa na. (saM.) zuddha karavuM; durasta karavuM ke samarAvavuM saMzayokti strI. (saM.) saMzaya-zaMkAvALuM vacana te (2) saMskAra karavA te (3) (graMthanI) AvRtti saMzita vi. (saM.) tIkSNa viA saMskartA vi. (saM.) sudhAro karanAra; saMskAranAra; saMskAra saMzitavrata vi. AkaruM tapa lIdhuM che evuM; AkarI pratijJA- Apavo te For Private and Personal Use Only
Page #834
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saMskRta 8 1e [sAITaplAna saMskartA vi. (saM.) sudhAro karanAra; saMskAranAruM vyaktinA jIvanaprasaMgonuM Alekhana; reminisansIsa' saMskAra puM. (saM.) zuddha karavuM te (2) sudhAravuM te (3) (3) staraNAlekha; "memaoNira zaNagAravuM te (4) vAsanAo ke karmonI mana upara saMskRti strI. (saM.) smRti; yAda (2) saMsmaraNa paDatI chApa (5) zikSaNa, upadeza, saMgati vagereno saMhata vi. eka sAmaTuM; "pekeja mana upara paDelo prabhAva (6) pUrvakarmonuM phaLa; saMjoga saMhati strI. (saM.) ekaThA thavuM te; samudAya (2) saMpa; (7) maraNa pAchaLa karavAnI kriyA (8) dvijone saMgaThana (3) sAthe jaI ke AvI rahevuM e janmathI maraNa sudhI karavA paDatA Avazyaka soLa saMharavuM sakri. (saM. saM+6) ekaThuM karI levuM (2) pAchuM vidhimAMno dareka (garbhAdhAna, puMsavana, anavalobhana, kheMcI levuM (3) saMhAra karavo; katala karavI viSNubali, sImaMtonnayana, jAtakarma, nAmakaraNa, saMhata chuM. (saM.) saMhAra karanAra kiravuM te nimaNa, sUryAvalokana, annaprAzana, cUDAkarma, saMhAra chuM. (saM.) bhAre nAza; katala; uccheda (2) ekaThuM upanayana, gAyatryapadeza, samAvartana, vivAha, saMhAraka vi. (2) paM. saMhAra karanAra; saMhartA svargArohaNa) (9) zikSaNa; keLavaNI saMhAravuM sakri. (saM. saMhArayu) saMhAra karavo saMskAraka vi. (saM.) saMskAra karanAruM; zuddha karanAruM saMhArasthAna na. katala karavAnuM sthaLa duirgA jevI devI saMskAravatI vi., strI. (saM.) saMskAravALI; saMskArI saMhAriNI strI, (saM.) prabaLa saMhAra karanArI strI ke koI saMskAravuM sakri. saMskArI karavuM (2) saMskaraNa karavuM sahita vi. aDakIne raheluM (2) aMdara samAI gayeluM saMskArita vi. (saM.) saMskArAyeluM; saMskAra pAmeluM saMhitA strI. (saM.) pada ke lakhANano vyavasthita saMgraha. saMskAritA strI. (saM.) saMskArIpaNuM; "kalcara' udA. manusaMhitA (2) vedono devonI stutivALo maMtrasaMskArI vi. (saM. saMskArinuM) mULathI sArA saMskAravALuM bhAga (3) koI paNa padyAtmaka prAcIna graMtha Li (2) sArI keLavaNIvALuM (3) puNyazALI saMhitAkAla puM. (saM.) (-La) vaidika saMhitAo racAI te saMskRta vi. (saM.) saMskAra pAmeluM (2) zuddha kareluM (3) saMskRta vi. (saM.) ekaThuM kareluM (2) saMkelI lIdheluM zaNagAreluM (4) strI, na. gIrvANabhASA sApuM. saMgItanA svarasaptakamAMno prathama svara saMskRtamaya vi. saMskRtathI paripUrNa sA muM. vAsa; gaMdha saMskRti strI. (saM.) sabhyatA, sAmAjika pragati (2) sAikala strI, (I.) besanAre pote calAvavAnuM be cakravALuM vibhinna kalAo ane zAstrono thayelo vikAsa ekavAhanadvicakrI (2)cakkara cakkara pharavuM te; cakrAvo sUcavanArI lAkSaNikatA; "sivilijhezana' sAika therapI 5. (iM.) manovaijJAnika abhigamathI saMskRtI puM. (saM.) vi. saMskRtane lagatuM upacAra karanAra manocikitsaka; "sAIkriyATrisTa' saMskRtetara vi. (saM.) saMskRta bhASA sivAyanuM sAIkaoNlaoNjikala vi. (i.) mAnazAstrIya; manovaijJAnika saMskRtotthA vi. (saM.) saMskRtamAMthI AveluM sAIkaoNlaoNjI strI. (iM.) mAnasazAsa; manovijJAna saMsthA strI. (saM.) sthApita vyavasthA ke rUDhi (udA. sAIkaoNlaoNjisTa chuM. (.) manovijJAnI; mAnasazAstrI lagnasaMsthA) (2) maMDaLa; taMtra; "isTiTyUzana sAIkiyATrisTa puM. (I.) manocikitsaka saMsthAna na. (saM.) nAnuM rAjya; rajavADo (2) paramulakamAM sAilisTa puM. (I.) sAIkala calAvanAra; sAIkalasavAra vasAhata; "kolonI' (3) tevuM rAjya sAikliga na. (iM.) sAikala calAvavI te saMsthAnavAsI vi. (2) puM, vasAhatamAM rahenAra; vasAhatI sAiklo Trona na. (i.) vIjacuMbakIya gati ApatuM yaMtra saMsthApaka vi. (2) puM. (saM.) saMsthApana karanAra; pramoTara' ke tenI racanA [dariyAI tophAna saMsthApana na. (-nA) strI. (saM.) sArI rIte sthApavuM te sAikalona na. (I.) vAvaMToLanuM tophAna; vaMToLiyo; (2) pratiSThA karavI te sAiklopIDiyA 5. (iM. enasAiklopIDiyA) jJAnakoza; saMsthApavuM sakri. sthApana karavuM; sthApanA karavI sarvajJAnakoza; vizvakoza saMsthApita vi. (saM.) saMsthApana kareluM; "esTAbliDa sAIklosTAila paM. (.) mULa lakhANa lakhI te parathI saMsthita vi. (saM.) sArI rIte sthita; saMsthitivALuM (2) nakalo kADhavAnI eka yukti ke sAdhana marI gayeluM sAijha strI, (i.) mApa; kada saMsparza puM. (saM.) sparza, aDakavuM te (2) saMparka sAIjhiMgana. (I.) milamAM kApaDanI gaDI vALavAnI kriyA saMsphoTana na. (saM.) sphoTana; pragaTa karavuM te (2) zabda; sAiTa strI. (I.) jamInano te te vasAhata vagere mATeno avAja (3) rahasya zodhavuM te bhAga ke te mATenuM bAMdhakAma rikhAMkana saMsmaraNa na. (saM.) vAraMvAra smaraNa (2) na.ba.va. (saM.) sAiTaplAna 5. (iM.) vasAhatI vagere jamInanA taLanuM For Private and Personal Use Only
Page #835
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAIDa 818 [ sAcaka sAiTa sIiMga (i.) koI paNa sthaLanI AsapAsa AvelA sAkSAt kri.vi. (saM.) najaronajara; saMmukha (2) jAtojAta; jovAlAyaka sthaLo pote [(2) parama tattva ke Izvarano sAkSAta anubhava sAiTrika esiDa puM. (.) lIMbunAM phUla (kSAra) sAkSAtkAra chuM. (saM.) najaronajara jovuM te; pratyakSa darzana sAIDa strI. (iM.) bAju; paDakhuM (2) tarapha (2) inTaravyu sAIDa IphekTa strI. (i.) ADaasara; vadhArAnI asara sAkSitva na. (saM.) sAkSI hovuM te sAiDiMga na. (i.) vadhArAnA relapATAnI lAino sAkSI strI. (saM. sAlina) sAkha; zAhedI (2) najaronajara sAina strI. (iM.) nizAnI; eMdhANI jonAra (3) strI. tenI jubAnI; sAhedI sAina strI. (iM.) sahI; "signecara'nuM TUMkuM rUpa sAkSIdAra chuM. (saM. sAlya, prA. sibba) najaronajara jonAra sAinaborDa na. (i.) nAma cItaryA hoya tevuM pATiyuM (2) sAkSI pUranAra; zAheda sAiphana strI. bakanaLI; pravAhI bahAra kADhavAnI naLI sAkSIbhUta vi. (saM.) sAkSIrUpa (2) purAvArUpa sAiphara na. (i.) mIMDuM; zUnya sAkha strI. (saM. sAhya, prA. sakni) sAkSI; zAhedI sAirana strI. (i.) cetavaNI ke te ApatuM yaMtra sAkha strI. jhADa upara ja pAkeluM phaLa sAilansa strI, na. (I.) zAMti (2) mauna sAkha strI, bAraNAnA cokaThAnA UbhA TekA (2) bAraNAnuM sAIlansara na. (I.) vAhananA yAMtrika avAjane ocho cokaThuM (2) avaTaMka; aTaka (3) AbarU [sahI ke niyaMtrita karanAruM sAdhana sAkha-daskata pu.ba.va. (saM.) sAkha tarIke karAtA daskata, sAIsa puM. (a) ghoDAvALo; rAvata sAkhapa(-pA)DozI(sI) . joDamAM ja jenuM ghara hoya evo sAunDa kuM. (I.) avAja; dhvani (2) vi. svastha, taMdurasta paDozI (3) majabUta (4) gADha nidrA) sAkhI strI, be caraNano eka prakArano doharo ke pada (2) sAunDa IphekTasa strI, (I.) dhvaninisipti gajhala, lAvaNI ke garabImAM AvatI, laMbAvIne sAunDa baoNksa na. (iM.) avAja peTI gAvAnI TUMkI paMktio ligolaga sAkaTama vi. sakuTuMbanuM kuTuMba sAthenuM [lAMbI jADI vaLI sAkhosAkha kri.vi. (bAraNAnI sAkha parathI) joDAjoDa; sAkaTI strI. (-Tu)na, (-To) 5., (-DI) strI. sAganI sAga puM. (saM. zAka, prA. sAga) jenAM imAratI lAkaDAM sAkara strI. (saM. zarkarA, prA. sakkara) khAMDanA pAsAdAra bane che te eka jAtanuM jhADa gAMgaDA; misarI virapakSa taraphathI apAtI cUMdaDI sAgamaTuM vi. kuTuMba sAthe badhAMne dIdhela AmaMtraNa (nAtaruM) sAkaracuMdaDI strI. sagapaNa thaye kanyAne eka rivAja tarIke sAgara chuM. (saM.) dariyo (2) daza pa% jeTalI saMkhyA sAkarabajAra na. khAMDa-sAkaranuM bajAra; sAkariyAvADa sAgarakheDu vi. (saM.) sAgaranI musApharI karanAra (2) puM. sAkariyuM vi. khAMDanI cAsaNI caDAveluM (2) sAkara jevuM khAravo; nAvika (3) sAgara kheDI vepAra karanAra (svAda ke AkAramAM) vepArI sAkariyo chuM. phUlamAMnA madhanI jharamara (2) sAkariyo caNo sAgarajA strI. (saM.) lakSmI (2) sAgaraputrI dilanuM sAkarasADI strI, (-Dalo) pR. juo "sAkaLacUMdaDI' sAgarapeTuM vi. (saM.) sAgara jevA moTA peTavALuM; udAra sAkAra vi. (saM.) AkAravALuM; mUrtarUpavALuM; mUrtimaMta sAgarIta--da) paM. zAgarIta; sAthI (prAyaH bUrA kAmamAM) sAkAMkSa vi. (saM.) AkAMkSAvALuM; icchuka-IcchAvALuM triIja sAkiyA puM. (a.+phA.) he zarAba pAnAra; he sAkI sAgarojina puM. jainone atIta covIsa tIrthaMkaromAMnA sAkI puM. (a.) madya pAnAra mAzUka (2) mAzUkanuM saMbodhana sAgu(cokhA, dANA) pu.ba.va. (malAyA bhASAno sAga (3) kalAla + cokhA ke dANA) tADa jevA sAgU nAmanA jhADanA sAkeTama vi. juo "sAkTama thaDanA garanA banAvelA dUdhiyA kaNa-dANA sAkSara vi. (saM.) vAMcavA - lakhavAnuM jJAna pAmeluM; bhaNeluM sAgoTiyuM vi. vasavAyA varganuM (2) zikSita; vidvAna (3) 5. lekhaka, sAhityakAra sAgoLa pu. (phA. zAhagila) cALelo bArIka cUno; sallo sAkSaratA strI, vAMcavA-lakhavAnI Avata; akSarajJAna; sAgnika vi. saM.) agni rAkhanAra; agnihotrI vidvAnapaNuM jhiMbeza sAgra vi. (saM.) samagra; samasta sAkSaratA abhiyAna na. nirakSarone sAkSara karavAnI moTI sAgratA strI. (saM.) samagratA (2) vedhaka spaSTatA sAkSararatna, sAkSaravarya puM. (saM.) uttama sAkSara (2) sAgraha ki.vi. (saM.) Agraha sAthe; tANa karIne | vidvAnomAM zreSTha [vALuM (lakhANa) sAca na. (saM. satya, prA. sacca) satya; sAcApaNuM sAkSarI vi. sAkSara saMbaMdhI (2) bhArebhAre arthanA zabdo- sAcaka vi. sAcAboluM (2) niSkapaTa (2) madadagAra For Private and Personal Use Only
Page #836
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAcakalAI 8 19 [ sANazI-sI) sAcakalAI strI. sAcAbolApaNuM; satya; sAca bhAMgeluM nahi evuM; AkhuM; akhaMDa (2) sarva; badhuM sAcakaluM vi. sAcuM bolanAra; prAmANika (2) niSkapaTI sAjIMtAjuMvi. tAjuM ane nIrogI[(3)AkheAkhuM; akSata sAcadila strI, saccAIvALuM sAjuM samata-muM) vi. taMdurasta; nIrogI (2) sAva sAduM sAca(-cA)dilI strI. dilanI saccAI sATa strI. cAmaDAnI vAdharI ke dorI (2) karoDanuM hADakuM sAcamAca vi. ("sAcano dvirbhAva) kharekharuM hoya tevuM (2) sATakopuM. cAmaDAnI peTIo bAMdhI banAvelocAbukake koraDo kri.vi. kharekhara; sAcesAca [(3) bhalamanasAI sATAkarAra puM, sATAkhata na. sATA vizenuM lakhata [vastu) sAcavaTa strI. saccAI (2) jatana; saMbhALa; sAcavaNI sATApATA pu.ba.va. pherabadalo; vinimaya (vastu sAme sAcavaNa(CNI) strI. ("sAcavavuM" uparathI) jatana; saMbhALa sATAM-tekhaDAM na.ba.va. (sATuM+tekhaDuM) kanyAnAM sATAM ne sAcavaNuM na. tALuM jitana karavuM (2) tela UgavuM tekhaDo karavAno vyavahAra sAcavavuM.kri. (saM. satyApati;prA.saccAI) saMbhALavuM; sATI strI. mANaso jemAM bese che te gADInuM khokhuM - cokaThuM sAcAI strI. saccAI; sAcApaNuM sATIjhAMkharAM naba.va. kAna bhaMbheravA te; sAThIjhAMkharAM sAcAdilI strI, juo sAcadilI sATIna strI. (iM. seTina) eka jAtanuM rezamI kApaDa sAcAboluM vi. sAcuM bolanAruM sATuMna. (da. saTTa) karAra; bolI; kabalo (2) mUla TheravavuM sAcuM vi. (saM. satyaka, prA. saccai) kharuM; satya; hoya te (3) bahAnAnI rakama (4) mAlane badale mAla ke tevuM (2) asala; banAvaTI nahi evuM. jema ke, sAcuM kanyAne badale kanyA ApavI te (5) badalo; aveja motI (3) satya bolanAruM (4) ekavacanI sATukhaDuM na. (kanyAnuM) sATuM ke tekhaDuM (traNa jaNa vacce sAcukaluM vi. tadana sAcuM; sAcakaluM karAyeluM kanyAnuM sATuM) sAcuMkhoTuM, sAcuMjUhuM vi. kharuMkhoTuM (2) na. bhaMbheraNI sATe nA. badale; avejamAM [dhoyeluM ghI sAce kri vi. khare; nakkI (2) vAjabI rIte sATo puM. parasUdInI eka mIThAI (gaLyA ke moLA) (2) sAcesAcuM vi. kharekharuM; sAva sAcuM; sAcamAca sATosATa kri.vi. badalAmAM; sATe sAco chuM. rezamano pAko doro (motI gAMThavAno) sATha vi. (saM. yaSTi, saDhi) pacAsa vattA dasa (2) puM. sAjapuM. (saM. sajaya, prA.sajja) upayogI sarasAmAna (2) sAThano AMkaDo ke saMkhyA; 60' zaNagAra; vastrAbhUSaNa (3) ghoDA paranAkhavAno sAmAna sAThagAMTha strI, chUpo saMbaMdha; meLAvIpaNuM sAjaNa paM. sajjana (2) AhIro vageremAM eka nAma sAThamArI strI, jaMgalI prANIone khIjavIne laDAvavAno sAjaNa strI sArA svabhAvanI strI (2) AhIro vageremAM tamAso (2) laDAlaDI: vaDhavADA strInuM eka nAma sAThI strI. (saM. SaSTikA, prA. saeiA) sATha varSanI vaya; sAjana (saM. sajajana), sAjana mahAjana na. sAniyA ghaDapaNa (2) sATha varSano gALo pu.ba. va. varaghoDA sAthe raheluM pratiSThita lokonuM maMDaLa sAThI strI, sATha divase pAkatI eka juvAra ke DAMgara (2) sAniyo vi. puM. varaghoDAmAM bhAga lenAra pratyeka gRhastha evI bAjarInI eka jAta sAjanI strI. sannArI (2) savArI; saraghasa; varaghoDo sADatrIza(-sa) vi. saM. saptatrizatu, prA. sattatIsa) trIsa sAjanuM na. nAtanuM paMca vattA sAta (2) paM. sADatrIsano AMkaDo ke saMkhyA; sAjavArI strI. sajAvaTa ke tenI sAmagrI '37 sAjavuM sakri. mAMjavuM; sApha karavuM (2) sajavuM; sajja karavuM sADalo chuM. (saM. zATaka, prA. sADaa) sAllo; sADI (3) besatuM AvavuM; chAjavuM (4) paravAravuM sADA, (DI) vi. (saM. sAI, prA. saDha) (saMkhyA pUrve sAjasaraMjAma paM. sAdhanasAmagrI AvatAM) sAdhe; upara aDadhuM. udA. sADA pAMca sAjazRMgAra paM. (hi.) vastrAbhUSaNa sADA ke sADI bAra za.... paravA; darakAra sAjida vi. pu. IzvaranI sAme jhUkanAra-mAthuM namAvanAra sADI strI. (saM. zATikA, zATaka prA. sADIa, sADa) sAjiza strI. meLajoLa; gunAita kAryamAM gupta sahAya; - kImatI sAllo (2) sAllo dAvapeca sADIsAtI vi. sADA sAta varSanI panotIno samaya sAjiMdo pu. (phA. sAjida8) gAnAra ke nAcanAranI sADu(-9), (obhAI) . (saM. cAlI, prA. sAlI + saM. sAtheno sAraMgIvALo ke tabalacI; sAkSIdAra bajavaiyo voDha, prA. voTu) sALIno vara-dhaNI sAjI,(vakhAra) puM. (saM. sarjika, prA. sajiA + sANaEna. moTuM koruM (2) bhikSApAtra (3) dhAtunuM ThIbaDuM saMkSiAra = khAra) eka khAra; sAjInA phUla sANazI-sI) strI. (saM. saMdazikA, prA. sasiA) pakaDa sAjuM vi. (saM. sajaya, sajaja, prA. sajjaa) taMdurasta (2) jevuM eka sAdhana; sAMDasI For Private and Personal Use Only
Page #837
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [sAdhuNya sANaso 8 2 3 sANaso . (. saMdaMza, prA. saMsaa) moTI sANasI (2) sAthelAnuM kri.vi. (sAthe + lAgavuM) sAthesAthe; pakaDa; saMkaDAmaNa; muzkelI bhegAbhegI; ekI phere (2) sAmaTuM; ekadama sAta vi. (saM. saman, prA. satta) pAMca vattA be (2) paM. sAthosAtha kri.vi. sAthesAthe; ekasAthe; bhegAbheguM sAtano AMkaDo ke saMkhyA; "7' sAda puM. (saM. zabda, prA. sada) avAja; ghAMTo; sUra (2) sAtaDo chuM. sAtano AMkaDo; "7" [onI eka ramata bUma; hAkala sAtatALI strI. (sAta +tALI) doDIne pakaDavAnI chokarI- sAdagI strI. (phA.) sAdA hovuM te; sAdAI sAtatya na. (saM.) satatapaNuM; na tUTe evI paraMparA sAdaDa vi. jAhera ugharANuM karI meLavAtuM sAtapaDI strI, sAta paDavALI roTalI sAdaDakharca paM.na. jAhera ugharANAnI rakamamAMthI karAto kharca sAtapaDI vi., strI, sAta paDavALI sAdaDiyuM vi. sAjaDanA jhADane lagatuM [pAtharaNuM, besaNuM sAtapaDo 5. pAnIe ke hatheLImAM thatuM eka jAtanuM gUmaDuM sAdaDI strI, darbha, tADachAM vagerenI banAvelI caTAI (2) sAtapUDo . (saM. saptapuTaka) gujarAtanI nIcalI pUrva sAdaDo chuM. khajUrInAM pattAnI moTI caTAI sarahade Avelo vidhya parvatano eka bhAga evo A sAdara vi. (2) ki.vi. (saM.) AdarapUrvaka; mAnabhera nAmano parvata jita; lelADAM sAdara vi. (saM.) icchA; kAmanA sAtabhAI pu.ba.va. sAtanA jhuMDamAM UDatAM pakSIonI eka sAdara vi. rajUAta karavAmAM Ave evuM; vidita sAtabhAyA pu.ba.va. lelADA (2) saptarSi sAdara sukhaDI strI, agharaNIvALI strIne piyarathI mokasAtama strI. (saM. saptamI) pakhavADiyAnI sAtamI tithi lAtI mIThAI sAtamuM vi. kramamAM cha pachI AvatuM sAdAI strI. sAdApaNuM; sAdagI sAtamI strI. (saM.) sAtamI vibhakti sAdI chuM. (ratha, ghoDA ke hAthI para besI) laDanAra; yoddho sAtamuM vi. kramamAM cha pachI AvatuM; (2) chelluM; AkharI sArdu vi. (phA. sAdaha) bhapako; ADaMbara; kharcALapaNuM; sAtavAriyuM na. aThavADika patra; sAptAhika jaTilatA; mizraNa, daMbha ke kRtrimatA vinAnuM, saraLa; sAtavo chuM. (saM. saktaka, prA. saMjuvA, sastua) zekelA sIdhuM (2) raMga, bhAta ke lakhANa vinAnuM koruM (3) anAjano loTa; satta; sAthavo majUrI karavAnI na hoya tevuM; AsAna (kaMda) (4) sAtA strI. zAMti; svasthatA (2) sukha caina (jaina) bhoLuM; dilanuM sApha sAtvikavi. (saM.) sattvaguNavALuM; zAMta (2) sattvaguNamAMthI sAdezya na. (saM.) sarakhApaNuM; samAnatA; maLatApaNuM utpanna thayeluM (3) pathya (4)prAmANika (5) sadguNI sAvaMta vi. (saM.) saMpUrNa; AdithI aMta sudhInuM (2) sAtvikI vi., strI. (saM.) sattvaguNa saMbaMdhI; sattvaguNavALI kri.vi. pahelethI chelle sudhI sAmya na. ekAtmatA; ekarUpatA sAdhaka vi. (saM.) kAryasiddhimAM upayogI (2) siddha karanAruM sAtyaki paM. zrIkRSNa samakAlIna eka yAdava yoddho (3) siddha karavA prayatna karanAruM (4) bhUta, deva vagere sAtvatI strI. (saM.) nATakanI cAra vRttiomAMnI eka sAdhanAruM (5) paM. sAdhanA karanAra puruSa (mokSanI) sAtha puM. (saM. sAthe, prA. satya) sathavAro; sobata (2) sAdhakA paM.ba.va. vAyaka vakhate ApavAmAM AvatA kaMkuvALA sahakAra; sahAro (3) sahAya karelA cokhA (loka ) sAthapatra . (saM.) sAthe joDelo kAgaLa; biDANa sAdhana na. (saM.) sAdhavuM te (2) upakaraNa; ojAra; sAtharo chuM. (prA. satyaraa, saM. rUstara) ghAsanuM bichAne; sAmagrI (2) upAya; yukti (3) IzvaraprApti mATe parALanI zayyA (2) darbhanI sAdaDI (3) coko; jarUrI tapa, saMyama, upAsanA vagere maranArane suvADavA lIMpI taiyAra karelI jamIna sAdhanabhUta vi. (saM.) sAdhanarUpe thayeluM ke raheluM sAthavo chuM. (saM. saMtuka, prA. sajuvA, sattA) sAtavo sAdhanasamRddhi strI. sAdhanasAmagrInI chata-vipulatA zekelA anAjano loTa; setu sAdhanahIna vi. (saM.) sAdhana vinAnuM, garIba; nisAdhana sAthaLa strI. (saM. sakvi, sakvan, prA. sandhi) jAMgha sAdhanA strI. (saM.) sAdhavA ke siddha karavA Avazyaka prayatna sAthiyo chuM. (saM. svastika, prA. sarthIie) eka maMgaLasUcaka ke kriyA karavI te kiAcanuM sAdhana; levalapaTTI AkRti; svastika sAdhanI strI. sapATI sarakhI che ke nahIM te tapAsavAnuM sAthI, (oDo, dAra) puM. (saM. sArthika, prA. sAtvia) sAdhamIta-rmika) vi. (saM.) samAna guNadharmavALuM (2) sobatI; madadagAra; joDIdAra (2) kheDa mATe rAkhelo samAna dharma-saMpradAya pALanAruM nokara; hArI siMgAtha sAdharma na. (saM.) samAna guNadharmavALA hovApaNuM (2) sAthe nA. (saM. sAthena, apa. sAtvihi) joDe; bheguM; samAnatA; maLatApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #838
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sAdhavuM] sAdhavuM sa.kri. (saM. sA) siddha karavuM; pAra pADavuM (2) puravAra karavuM; sAbita karavuM (3) (deva, maMtra vagere vaza thAya ke siddha thAya te mATe) sAdhanA karavI (4) potAne anukULa ke vaza karavuM (5) zabdanuM siddha rUpa kayA pheraphArathI banyuM te batAvavuM (6) (taka ke saMjogono) lAbha uThAvI levo; vaza karavuM[sapramANa sAdhAra vi. (saM.) AdhAravALuM (2) pramANa sAthenuM; sAdhAraNa vi. (saM.) sAmAnya; khAsa nahi tevuM (2) madhyama; nahi ati ghaNuM ke nahi ati ochuM (3) samAna; badhAMne lAgu paDe tevuM sAdhAraNa avayava chuM. be ke bethI vadhAre mULa padIone niHzeSa bhAganArI padI; 'kaoNmana phekTara' (ga.) sAdhAraNatA strI. sAdhAraNapaNuM sAdharaNIkaraNa na. (saM.) sAdhAraNarUpamAM lAvavuM (2) rasaniSpattinI tAratamyaparaka sthiti 821 sAdhikA strI. (saM.) sAdhaka strI sAdhita vi. (saM.) sAdheluM; siddha kareluM sAdhu vi. (saM.) sAruM; uttama (2) dhArmika vRttinuM; Izvarabhakti-parAyaNa (3) sadAcaraNI (4) puM. sAdhu puruSa (5) tyAgI; bAvo; verAgI [takasAdhu sAdhu vi. sAdhanAruM (samAsanA uttarapadamAM) jema ke, sAdhukAra puM. (saM.) 'zAbAza' evo udgAra sAdhucarita vi. sAdhutAvALA jIvanavALuM; sAdhu (puruSa) sAdhujIvana na. (saM.) tyAgavALuM jIvana [bAvI sAdhuDI strI. vairAgyano DhoMga karanArI strI (2) bhikhAraNa; sAdhutA strI. sAdhupaNuM; pavitratA sAdhya vi. (saM.) siddha karavAnuM (2) sAdhI zakAya tevuM (3) na. siddha karavAnuM te sAdhvI vi.,strI. (saM.) zIlavaMtI; pativratA (2) strI. bAvI; sAdhuDI (3) gerANI (jaina) sAna strI. (saM. saMjJA, prA. sannA) izAro; saMketa; AMkhamacakAro (2) samajaNa; akkala sAna na. gIro mUkavuM te; aveja [capaNiyuM sAnaka na. (DI) strI. (kuM) na. zakoruM; rAmapAtra; sAnakhata na. gIro mUkavA bAbatanuM lakhANa; gIro dastAveja sAnagIro puM. sAnamAM ke gIro mUkeluM cIjavastu ke e prakriyA sAnabhAna na. samajazakti ane saceta avasthA sAnazuddhi, sAnasUdha strI. sUdhabUdha [prasannatAthI sAnaMda vi. (saM.) AnaMdayukata (2) kri.vi. AnaMdapUrvaka; sAnaMdAzcarya na. AnaMdayukta Azcarya (2) kri.vi. AnaMda ane Azcarya sAthe sAnI strI. peNImAM khAjAM vagere taLatAM kharI paDelo bhUko (2) tela bharyo kacarelA talano bhUko (3) rAkha; bhasma sAnu strI. (saM.) pahADa uparanuM sapATa nAnuM medAna [sAbara sAnukaMpa vi. anukaMpAvALuM; kRpALu (2) kri.vi. anukaMpA sAthe rucatuM; phAvatuM (2) anukULa thaI rahenAra sAnukUla (saM.) (-La) vi. anukULatAvALuM; madadagAra; sAnunAsika vi. (saM.) anunAsika uccAravALuM (svara) (anunAsika ja pUrato che.) sAnusvAra vi. (saM.) anusvAravALuM (svara) (vyA.) sAnta vi. (saM.) aMtavALuM; maryAdita; nazvara sAnta vi. (saM.) saghana; ghaTTa Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sApa puM. (saM. sarpa, prA. sarpa) sarpa; bhujaMga [ghoDI sApaDI strI. vAMcavAnuM pustaka mUkavAnI lAkaDAnI phAMsiyA sApaDo chuM. moTI sApaDI sApaNa(-NI) strI. (saM. sarpiNikA, prA. sappiNiA) sApanI mAdA (2) vahANanA eka bhAganuM nAma sApatna vi. (saM.) zokyane lagatuM (2) oramAyuM (3) puM. zatru; duzmana [maNI cAmaDIvALI sApanI sApabAmaNI strI. garoLInA ghATanI lIlI suMdara citarAsApiNI strI. sApaNa; sApanI mAdA sAparAdha vi. (saM.) aparAdhI; doSita sApekSa vi. (saM.) apekSAvALuM (2) svataMtra hastI na dharAvanAruM paNa bIjA kazA para AdhAra rAkhanAruM; 'rileTiva' (3) svataMtra hastI na dharAvatuM sApekSatA strI, (saM.) mApa, dizA vageremAM ekabIjAmAM AdhAra hovo te sApoliyuM na. nAno sApa (2) sApanuM baccuM (3) aLasiyuM sAptAhika vi. (saM.) sAta divasanuM (2) saptAhane lagatuM (3)na. sAtasAta divase bahAra paDatuM chApuM; aThavADika sApha vi. (a.) cokhkhuM; svaccha (2) kacarA-kAMTA vagaranuM (3) sapATa (4) niSkapaTa (5) spaSTa (6) kri.vi. bilakula ghasIne sAphalya naM. (saM.) saphaLatA sAphasApha vi. taddana sApha (2) kri.vi. cokhkhuM cokhkhuM; spaSTa rIte (3) khullA dilathI sAphasUpha vi. cokhkhuM; kacarA vinAnuM (2) strI. saphAI; vALajhUDa (3) kAmakAjanI sughaDatA sAphasUphI strI. sAphasUpha; saphAI sAphI strI. (a.) calama pIvAno kapaDAno kakaDo [tevuM sAphI vi. (a.) jenA vaLatara ke vaTAva na devAM paDe sApho puM. pheMTo sAbaDabothuM vi. bhoLuM; niSkapaTa (2) bheLaseLavALuM sAbadAI strI. sAbadA thavApaNuM; sajjatA sAbaduM vi. badhuMye; tamAma (2) sajja; taiyA2 sAbara na. (saM. zaMbara, prA. saMbara) ziMgaDAMvALuM haraNa jevuM eka pazu sAbara strI. sAbarakAMThAmAMthI pasAra thatI nadI; sAbaramatI For Private and Personal Use Only
Page #839
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAbarakAMThA 822 sAmasAmI sAbarakAMThA puM. sAbaramatI nadInA kAMThA parano pradeza (2) niyatakAlika (4) kAmacalAu (5) na. niyata samaye eka jillo [vALI) amadAvAda pAsenI naLI prakaTa thatuM chApuM sAbaramatI strI. (saM. sAMbhramatI, saM. zvabhravatI = kotaro- sAmara na. eka jhADa; zImaLo sAbaraziM(-zI)guM(-gaDuM) . sAbaranuM ziMgaDuM sAmarthya na. (saM.) baLa; zakti; tAkAta; samarthatA sAbAna pu. (phA. sALyA) hijarI varSano e nAmano sAmaveda puM. (saM.) cAramAMno trIjo veda AThamo mahino sAmavedIya vi. sAmavedane lagatuM [5. tevo mANasa sAbAna paM. zAyabAna (2) taMbu [uddagAra sAmavedI vi. sAmaveda bhaNeluM ke sAmavedanuM anuyAyI (2) sAbAza ud. (phA. zAhabArA) zAbAza; uttejana Apato sAmasAmuM vi. barAbara sAmuM (2) viruddhanuM (3) spardhAvALuM sAbAzastrI. (phA.zAhabAzI) zAbAzI; dhanyavAda; tArIpha (4) krivi. ekabIjAnI sAme (5) harIphAImAM sAbita vi. (a.) siddha, puravAra thayeluM sAmasAme kri.vi. sAmasAmuM hoya te rIte [zrIkRSNa sAbitI strI. purAvo; khAtarInuM pramANa sAmaLa(-Liyo) 5. (saM. zyAmala, prA. sAmala) zAmaLa; sAbira vi. (a.) sahiSNu, sahanazIla sAmaLuM vi. (saM. zyAmala, prA. sAmela) zAmaLuM; kALuM sAbu(-bU) paM. (a. sAbUna) zarIra tathA kapaDAMno mela sAmaLo chuM. (saM. zyAmala) zyAmasuMdara; zrIkRSNa kApavA banAvAtI eka khAsa padArthanI goTI sAmaMjasya na. (saM.) samaMjasatA; yogyatA; aucitya sAbu(cokhA, dANA) pu.ba.va. sAgucokhA sAmaMta puM. (saM.) khaMDiyo rAjA; mAMDalika; ThAkora (2) vIra sAbu(ba)dAnI strI. (phA.) sAbu ogaLe nahIM te mATe yoddho (3) rAjAno jAgIra dharAvato garAsiyo rAkhavAnI DabI sAmaMtazAhI strI. (phA.) sAmaMtonA ke amIra umarAvonA sAbUta vi. (a. zubUta) AkhuM; jevuM ne tevuM; sAdhusamuM; AdhAra ke varcasvavALI rAjayavyavasthA; "phayuDalijhama' pUrepUruM hayAta (2) saMgIna; nakkara; majabUta sAmAjika vi. saM.) samAja saMbaMdhI; samAjanuM sAbUtI strI. majabUtI; saMgInatA (2) surakSitatA sAmAjika puM. (saM.) sabhAsada; sabhya (2) nATaka jovA sAboLa vi. mAthAboLa (snAna). Avelo prekSaka sAbhAra vi. (saM.) AbhAra sahitanuM (2) kri.vi. sAmAjikatA strI. (saM.) samAja sAthe rahevApaNuM AbhArapUrvaka upakAranA svIkAra sAthe sAmAna pu. (phA.) sAmagrI, rAcaracIluM; upayogI cIjo; sAbhinaya vi. (saM.) abhinaya sAthenuM; hAvabhAva sAthe sAhitya; saraMjAma (2) sAja; palANa abhinaya karatuM (2) kri.vi. abhinaya sAthe sAmAnaghara pu. (phA.saM.) sAmAna sAcavavAnI oraDI sAbhiprAya vi. (saM.) abhiprAyavALuM (2) kaMI artha ke ke jagyA; klokarUma" simAna hetuvALuM (3) kri.vi. hetupUrvaka sAmAnya vi. (saM.) sAdhAraNa; khAsa nahi tevuM (2) saumAM sAbhimAna vi. (saM.) abhimAnayukta; garvavALuM sAmAnya kRdaMta na. (saM.) kriyApadanuM mULa kRdaMta; vidhyartha sAbhilASa vi. (saM.) abhilASA dharAvatuM; kAmanA karatuM kRdaMta (vyA.) sAma paM. (saM. svAmin, prA. sAmi) svAmI, pati sAmAnyajJAna na. khAsa amuka viSayanuM nahi paNa sAdhAraNa sAma paM. (saM.) sAmaveda (2) rAjanItinA cAra jarUrI evA aneka viSayonuM UMDANamAM UtaryA vinA upAyomAMno eka; mIThI vAtothI, samajAvI meLavI mAtra paricayarUpa jJAna sirAsarI levuM te (sAma, dAma, daMDa, bheda) (3) samajAvaTa (4) sAmAnyataH kri.vi. (saM.) sAdhAraNa rIte (2) sarerAza; stutigAna (5) sAmavedano pratyeka maMtra sAmAnya nAma na. koI eka AkhA vargane temaja tenA dareka sAma strI, sAMbelAmAM nAkhavAmAM AvatI nIcenI lokhaMDanI ghaTakane lAgu paDatuM nAma-jAtivAcaka nAma (vyA.) kuMDalI ke vIMTo [gAvAM te sAmAnya strI, (saM.) vezyA; gaNikA [Ijhezana sAmagAna na. (saM.) sAmavedanA maMtra saMgItanA svaromAM sAmAnyIkaraNa na. sarvasAmAnya thavAnI prakriyA; "janaralAsAmagrI strI. (saM.) koI kAryamAM upayogI ke sAdhana tarIke sAmApAMcama strI. (sAmo+pAMcama) bhAdaravA suda pAMcama kAmano sAmAna (2) ThAkorajInA prasAdanI vividha eka hiMdu parva kiravAnuM nityakarma (jaina) vAnIo [ekIvAre sAmAyika na. (saM.) samatApUrvaka ekAgra citte besI sAmaTuM vi. bheguM; ekaThuM kareluM (2) kri.vi. sAthelAguM; sAmAvALuM (-LiyuM) vi. sAmA pakSanuM; zatru pakSanuM sAmano 5. sAme thavuM te; virodha; bAkarI sAmAvALiyo 5. sAmA pakSanuM mANasa; pratipakSI [spardhAmAM sAmamaMtra puM. (saM.) sAmavedanI te te RcA sAmAsAmI kri.vi. sAmasAme; ekabIjAnI sAme (2) sAmayika vi. samaya saMbaMdhI (2) samayocita (3) sAmAsAmI strI. duzmanAvaTa; zatrutA 5. (phA.) ) sAja; palAnI oraDI C For Private and Personal Use Only
Page #840
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAmAsika 8 2 3 [sAradohana sAmAsika vi. (saM.) samAsa saMbaMdhI (2) samAsayukta sAyana vi. (saM.) ayanacalana pramANe gaNAtuM sAmiyAno pu. zAmiyAno; taMbu sAyanTiphika vi. (i.) vijJAnane lagatuM; vaijJAnika sAmINa na. (saM.) samIpatA; najIkapaNuM; nikaTatA sAyanTisTa paM. (.) vaijJAnika sAmudAyika vi. (saM.) samudAyanuM; samudAyane lagatuM (2) sAyansa na. (I.) vijJAna; zAstra samudAya vaDe karAtuM sAyansa-phikazana na. (i.) vijJAnakathA sAmudra vi. (saM.) samudranuM; samudrane lagatuM sAyaklona . (iM.) cakravAta; vaMToLa sAmudradhunI strI, (samudra + dhunI = nadI) be moTA samudrane sAyabarakAphe na. (I.) inTaraneTanI sagavaDavALuM kendra joDanArI khADI sAyara chuM. (saM. sAgara, prA. sAyara) sAgara; samudra sAmudrika vi. (saM.) samudra saMbaMdhI (2) na. zarIranAM cihna sAyaToplAjhama paM. (I.) koSarasa uparathI bhaviSya ke zubhAzubha phaLa jANavAnuM zAsana sAyaTolaoNjI strI. (I.) koSavidyA (3) 5. te zAstra jANanAra sAyaM kri.vi. (saM.) sAMje sAmudrikazAstra na. zarIranAM cihno ke mudrAo parathI sAyaMkAla (saM.) (-La) . saMdhyAkALa; sAMjano samaya bhaviSya ke zubhAzubha jANavAnuM zAstra sAyapUjA strI. (saM.) sAMje karAtI arcanA (2) sAMjha sAmudrI strI. (saM.) dugadivInuM eka svarUpa viruddha pachInuM bhojana; vALuM sAmuM vi. (saM. saMmukha, prA. saMmuha) sAme AveluM (2) sAyaprAtara kri.vi. (saM.) sAMje ane savAre; sAMjasavAre sAmUhika vi. (saM.) samUhane lagatuM, sAmudAyika sAyaprArthanA strI. (saM.) sAMjanI prArthanA-stuti sAme nA. (saM. saMmukha, prA. samuha) rUbarU (2) najara sAyaMsaMdhyA strI. (saM.) sUryAsta samayano saMdhikALa (2) taraphanI dizAmAM (3) viruddhamAM saMdhyAvidhi (brAhmaNo vageremAM) sAmerI puM. eka dezI rAga sAyAsa vi. (saM.) prayatnapUrvakanuM (2) kri.vi. kaSTa sAthe sAmela vi. joDAyeluM; zAmila sAyAmAyAna.ba.va.strIo paraspararAmarAma karete-bheTete sAmelagIrI strI. zAmilagIrI; joDANa sAyujya na. (saM.) joDANa (2) mokSa sAmaiyuM na. (sAmuM dvArA) (vAjate gAjate) sAme levA jatuM sAra 5. jhINuM kANuM; veha saraghasa ke atithine tema jaIne rAmarAma karavA te sAra strI. saMbhALa (2) mAvajata; baradAsa sAmo chuM. (saM. zyAmAka, prA. sAmaa) eka khaDadhAnya sAra vi. (saM.) sAruM; uttama (2) puM, na. kasa; sattva sAmopacAra paM. (saM. sAmAn+upacAra) sAmAno, upayoga (3) tAtparya, sArAMza (4) lAbha; phAyado keprayoga(2) mIThAvacanathI meLavI levuM te (3) samajA- sArakavi. (saM.) recaka (2) puM. (vALa) oLanAra [mArmika vaTathI kAma levAno rAjanItinAcAraprayogamAMno eka sAragarbha puM. (saM.) rahasya; marma (2) vi. rahasyavALuM; sAmopAya puM. (saM. sAman + upAya) sAmopacAra (2) sAragrAhitA strI. (saM.) sArAsAra tAravI levApaNuM mAnamocananA chamAMno eka prakAra (kA.) sAragrAhI vi. asAra choDI sAra grahaNa karanAruM sAmya na. (saM.) samAnatA; sarakhApaNuM (2) ekAtmakatA sArajanTa 5. (.) goro polIsa jamAdAra (2) polIsa sAmyacihana na. (saM.) barAbarI darzAvatuM () cina jamAdAra (3) korporalanI uparano binasanadI lazkarI sAmyayoga kuM. (saM.) jemAM buddhinI samatAkakSAe pahoMcavA amaladAra (4) dhArAsabhA, lokasabhA, rAjyasabhA mATenI kriyA hoya tevI siddhi meLavavAnI prakriyA; vageremAM vyavasthA jALavanAra hakUmatano amala cittanI samatA sAdhavAnI prakriyA karAvanAra mANasa sAmyavAda puM. (saM.) mAlamatA vagere sAmAjika mAlikInAM sAraDI strI. kANuM pADavAnuM suthAranuM eka sAdhana siAraDI gaNI, darekanuM sAmya sthApanAro eka rAjakIya vAda; sAraDo . jamInamAM UMDe sudhI "bora' pADavAnI yAMtrika komyunijhama' [lagatuM sAraNagAMThastrI, peDhamAM thatI (AMtaraDAnI) ekajAtanI gAMTha; sAmyavAdI vi. (2) 5. sAmyavAdamAM mAnanAra ke tene 'harniyA' [parovavo te (2) nAnI nahera ke vaheLo sAmyavasthA strI. (saM.) samatAnI-samatolapaNAnI sthiti sAraNI strI. (saM. sAraNI) vaNATa mATe phaNImAM tANo sAmrAjya na. (saM.) eka samrATanI hakUmata nIce AvelAM sAraNIkAmadAra 5. phaNImAM tANo sAravAnuM kAma karanAra aneka rASTrono samUha (2) tenI hakUmata sAratattva na. (saM.) nicoDa; arka (2) rahasya sAmrAjyavAda!. rAjAzAhI; imporiyalijhama siMbaMdhI sArathi kuM. (saM.) ratha hAMkanAra; sUta sAmrAjyavAdI vi. (2) 5. sAmrAjyavAdamAM mAnatuM ke te sArathya na. (saM.) ratha hAMkavAnuM kAma; sArathipaNuM grahaNa sAyaka na. (saM.) bANa; tIra sAradohana na. (saM.) sAra tAravI levAnI kriyA; tattva For Private and Personal Use Only
Page #841
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAra5 824 [sAla sArapa strI. sArApaNuM; sajjanatA (2) bhalamanasAI sAru nA. -ne mATe; vAste; khAtara sArabhAga puM. sAro bhAga (2) sArAMza sAruM vi. (hi. sArA parathI) samasta; AkhuM sArabhUta vi. sArarUpe raheluM (2) sarvottama [vAjuM sAruM vi. (2) na. (saM. sAra; prA. sAraa) zubha; bhaluM sAramaMDala (saM.) (-La) na. (saM.) eka jAtanuM batrIsa tAranuM (2) suMdaramajanuM (3) ke. (javAbamAM) ThIka, bhale sAramANasAI strI. sajanatA (2) saujanya sAruM(hakhoTuM, narasuM, mAThuM) vi. sAruM ane khoTuM (2) sArameya chuM. (saM.) kUtaro vakhANa ke niMdA sAralya na. (saM.) saraLatA; saraLa hovApaNuM sAruMsarakhuM vi. ThIkaThIka; sArI peThe ke sArI rIte hoya evuM sAravaNI strI. sAravavuM ke sAra kADhavo te sArUpya na. (saM.) samAna rUpavALA hovuM te; samarUpatA sAravavuM sakri. sAra kADhavo; tAravavuM (2) nibhAvavuM (3) (2) be bhinna viSaya varNonuM samAna banavuM te (3) pAra pADavuM (4) saMbhALavuM cAramAMthI eka prakAranI mukti sAravAna chuM. UMTavALo; rAyako sAregama strI, juo "sArI gama' sAravAra strI. (prA. sAravuMvAravuM) baradAsta; sevAcAkarI sArevaDuM na. cokhAnA loTano pApaDa (2) davAdArUnA rUpanI sevAcAkarI sAro chuM. (saM. sAraka, prA. sAra) besatA varSane divase sAravAhI vi. (saM.) sAravALuM; tattvavALuM [sarAvavuM vaMcAtI, varSa daramyAna banAvAnA banAvonI AgAhI sAravuM sakri. (saM. sAyati, prA. sAraI) zrAddha karavuM; (2) sArapatrikA sAravuM a.di. kANuM pADavuM (2) parovavuM (3) AMjavuM; sArodvAra puM. (saM.) sAra ke rahasya tAravavuM te lagADavuMnaramAdAnI joDamAM pharatuM eka paMkhI, kauMcapakSI sAropA vi. strI. (saM.) lakSaNAnA cAra prakAramAMno eka sArasa puM,na. (saM.) bagalAnA jevuM enAthI moTuM ane prakAra (kA.zA.). sArasaMgraha chuM. (saM.) saMdohana sArjanTa . juo 'sArajanTa veipArIonI vaNajAra sArasI strI, (saM.) sArasanI mAdA sArtha vi. (saM.) arthayukta (2) paM. kAphalo; ToLuM (3) sArasI strI. hAthInI ciciyArI sArthaka vi. (saM.) saphaLa (2) kRtakRtya; kRtArtha sArasya na. (saM.) sarasatA; rasikatA [(3) vidvAna sArthaktA,(-kya)nI sArthakatA; kRtArthatA; kRtakRtyatA [vAna sArasvata vi. (saM.) sarasvatI saMbaMdhI (2) 5. vidyopAsaka sArthavAhavuM. (saM.) vaNajAro(2) saMghavI; kAphalAno AgesArahIna vi. (saM.) sAra vinAnuM; phala vinAnuM, niHsAra sAddha vi. saM.) bhInuM; bhInAzavALuM (2) nirupayogI (3) matalaba vinAnuM midadanIza sArdha vi. (saM.) ardhasahita (2) doDha sAraMgapuM.(phA. sarahaMga) vahANano mukhya TaMDela (2) teno sAleTijhama puM, na. ahaMmanyavAda sAraMga kuM. (saM.) eka rAga (2) mRga (3) na. dhanuSya sArvakAlika vi. (saM.) sarvakALa rahenAruM (2) sarva samayane sAraMga na. (na. zArga) viSNunuM dhanuSya, zArga lagatuM (3) sanAtana; zAzvata sAraMga(0dhara, dhArI, 0pANi) puM. viSNu sArvajanika, sArvajanIna vi. (saM.) sarva lokonuM sarve loko sAraMgI strI. (saM.) eka taMtuvAda (2) mRgalI saMbaMdhI (2) sarva lokone upayogI (3) jAhera prajAnA sArAI, (-za) strI. sArApaNuM (2) maitrI upayoganuM [(2) paM. cakravartI rAjA sArAtmaka vi. (saM.) sArarUpa; sArAMzarUpa sArvatrika vi. (saM.) AkhI pRthvInuM; AkhI pRthvI saMbaMdhI sArAnuvAda puM. sAra pUrato anuvAda sArvanAmika vi. (saM.) sarvanAmanuM; -ne lagatuM sArAvATa strI. ISTa pariNAma (2) sAro samaya sArvabhautikavi. (saM.) badhAM bhUta-prANIone lagatuM (2) sArAsAra paM. (saM.) sAruM ane khoTuM hovApaNuM samasta jaDacetana padArthane lagatuM sArAsAravicAra paM. (saM.) sArAsArano vicAra sArvabhauma vi. (saM.) AkhI pRthvInuM; AkhI pRthvI saMbaMdhI sArAsAraviveka puM. sAra ane asArano viveka karavo - (2) . cakravartI rAjA (3) uttara dizAno diggaja judA pADavA te sAtRbhaumika vi. (saM.) sarva bhUmine lagatuM; sArvabhauma sArAsArI strI. sAro meLa ke saMbaMdha; sumeLa [aMza sArvalaukika (saM.) vi. sarva loko saMbaMdhI; sArvajanika sArAMza chuM. (saM.) bhAvArtha; matalaba; tAtparya (2) uttama sArvavarNika vi. (saM.) sarva varNo aMgenuM sarva varNo saMbaMdhI sArikA strI. (saM.) menA (2) kaMThamAM paheravAnuM eka ghareNuM sAla muM na. (saM.) jemAMthI rALa nIkaLe che te vRkSa sArIgama strI. (sA-rI-ga-ma vagere) saMgItanA sAta svara sAla na. (saM. zalya, prA. salla) vIMdhamAM bese tevo cheDo; ke tenI svaralipi (2) koI rAga ke gItanA svara baMdhabesato sAMdho (2) naDatara; ADakhIlI (3) sArI peTha(-) kri.vi. sArI ke pUrI rIte gillIdaMDAnI eka ramata For Private and Personal Use Only
Page #842
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAlo 825 [sAhajika sAla strI. (phA.) varSa (2) pAkanI mosama (3) varSAsana sAvajuM na. (saM. zAvaka, prA. sAvaya) paMkhI (lADamAM) sAlagareha, sAlagIrI strI. (sAla +phA. giraha) sAvadhavi. (saM.) niMdanIya;nigha(2) gunegAra (3) doSita varasagAMTha; janmadivasa; "bartha-De virSa; pora sAvadha,(-dhAna) vi. (saM.) sAvaceta; hoziyAra; jAgrata sAlagudasta strI. (phA. sAligujitaha) vIteluM varSa; gayuM sAvadhAnI,(-natA) strI. jAgratatA; sAvacetI sAlapoliyuM vi. sAlamAMthI DhIluM paDI gayeluM (2) sAla sAvana chuM. (saM.) zrAvaNamAsa (2) saura varSa barAbara beThAM na hoya tevuM (3) DhIluM sAvayava vi. (saM.) avayavavALuM (2) sacetana sAlabhara di vi. AkhuM varSa; bAre mAsa sAvaraNI strI. (saM. savAraNa, prA. savAraNa) pUMja sAlama paM. (a.) eka jAtanI vanaspatino pauSTika kaMda vALavAnuM sAdhana; buhArI sAlamapAkavuM. sAlamanAkhIne banAvAto ekapAka (2) mAra sAvaraNo 5. moTI sAvaraNI; saLIono vALavAno jhUDo sAlamubAraka ud, "navuM varSa tamane AbAda rAkho' evo sAvarya na. (saM.) uccAraNamAM svaro-vyaMjanonuM maLatApaNuM udgAra; nUtana varSAbhinaMdana (2) eka jAtinuM hovApaNuM riMgIna phALiyuM sAlavaNa na. lAkaDAnA khAMcAmAM sAla bharAvavuM te (2). sAvaliyuM na. aMgUchA tarIke paNa vAparI zakAya tevuM ; salavAvuM te (3) naDatara sAvaluM na. corInI utaraDa upara mukAtuM zakorA jevuM kUMDuM sAlavavuM sakri. sAla besADavAM (2) saMDovavuM; phasAvavuM sAvaLa na. bhajanano eka prakAra[patnI (4) yamunA nadI sAlavAra kri.vi. varasavAra; varSanA anukrame; varSavAra sAvitrI strI, sUryanuM kiraNa (2) gAyatrI (3) satyavAnanI sAlavArI strI. varasa pramANe anukrama (2) banAvonI sAvitrIvrata na. jeTha mAsanA zukala pakSanA chellA traNa sAlavAra goThavaNI divasomAM saubhAgyanI rakSA mATe karAtuM strIonuM eka sAlavI muM. sutAra; suthAra vrata; vaTasAvitrI [kri.vi. zaMkA sAthe sAlavuM sakri. (saM. zalyAyate, prA. salai) zalya peThe kheMcavuM; sAzaMka vi. (saM.) zaMkAyukta (2) vahemI; vahemIluM (3) khaTakavuM; bhoMkAvuM (2) dilamAM duHkha thavuM (3) naDavuM sArtha vi. (saM.) AzcaryavALuM; navAI bhareluM (2) sAlasa vi. (a.) narama svabhAvanuM; saraLa kri.vi. acaMbA sAthe; navAIthI sAlasAI strI. sAlasapaNuM sAkSa vi. (saM.) AMsuvALuM; AMsumaya sAlasI strI, lavAdI; madhyasthatA siAlAra) sAga vi. (saM.) AThe aMga sahitanuM mAthuM, AMkha, sAlAra vi. (phA.) AgevAna; mukhya (udA. sipAha- hAtha, chAtI, paga, jAMgha, mana, vANI) priNAma sAlAM na.ba.va. juvAra-bAjarInAM pAMdaDAM sivAyanAM sUkAM sASTAMga praNAma paM.ba.va. nIcA sUI (AThe aMgathI) karelA rAAM [(2) rAjavIne maLatuM varSAsana sAsa chuM. (saM. zvAsa, prA. sAsa) zvAsa; dama (2) java; sAliyANuM na. (phA. sAlAnA) varSAsana; vArSika vetana prANa (3) zikAra sAluM vi. sALuM, vAkyamAM vaparAtAM tenI vivalAmAM kaMI sAsaravATa strI. sAsariyAMnA gAmane mArge-raste sacoTatA ne mamatA vartAya che. (2) "mAnuM peThe sAsaravAsa puMsAsarAmAM vasavuM te; sAsarAvAso nirarthaka paNa bolAya che. sAsaravAso paM. sAsare jatAM dIkarIne apAto lUgaDAM, sAlo chuM. sALo; vahuno bhAI ghareNAM vagere sAmAna (2) sAsaravAsa sAlo chuM. ghAsanI moTI gaMjI sAsaravela strI. sAsarAnA kuTuMbanAM mANaso sAlotrI chuM. (zAlihotrI uparathI) Dhorano dAktara sAsariyAM na.ba.va. sAsarAno kuTuMba-parivAranuM sAlosAla kri.vi. harasAla; dara varSe sAsariyuM na. sAsarInuM saguM (2) sAsaruM [ghara sAllo chuM. sADalo; strIone paheravAnuM varasa sAsarI strI. (-)na. (saM. zvAzuraka,prA.sAsuraa) sasarAnuM sAva ki.vi. (saM. sarva, prA. savva) tadana; saMpUrNapaNe sAsaro paM. sasaro (2) vara ke vahuno bApa-pitA sAvakAza vi. polANa-avakAzavALuM (2) kri.vi. avakAza sAsustrI. (saM. zvaccha, prA.sAsue, sastu) vara kevahunI mAtA maLatAM; anukULatAe aiparamAnuM sAsujAyo chuM. sAsuno putra; pati; dhaNI sAvaku vi. (saM. sApatna, prA. sAva%) oramAyuM (2) sAsujI na.ba.va. sAsubA sAvaceta vi. sAvadhAna; jAgrata; saceta sAsuDI strI. (tucchakAramAM) sAsu sAvacetI strI, sAvadhAnI (2) cetavaNI (3) saMbhAraNuM sAsoTa ki.vi. ('sAsa' uparathI) zvAsabhera; hAMphatehAMphate sAvaja chuM. (saM. zvApada, prA. sAvajja) siMha siAmAnya sAranAstrI (saM.)gAyanAgaLAmAMlaTatIgodaDI,gaukAMbaLa sAvajana. (saM. zAvaka, prA. sAvaya) pakSInuM baccuM have pakSI sAhacarya na. (saM.) sAthe javuM ke pharavuM te; sahacAra sAvazuM na. siMhanuM bacyuM sAhajika vi. (saM.) sahaja; svAbhAvika; kudaratI For Private and Personal Use Only
Page #843
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAhavuM. 82 6 [sAMkaLI sAhavuM sakri. (saM. sAdhati, prA. sAI) jhAlavuM, pakaDavuM sAhebI strI, jAhojalAlI; vaibhava (2) zeThAI (3) (2) sAhya karavI moTAI (4) sattA; amala sAhasana. (saM.) jokhamabhareluM kAma (2) avicArI kAma sAhebo pu. svAmI; vara; dhaNI (3) jokhama hovA chatAM hAma bhIDI jhaMpalAvavuM te sAhelI(-laDI) strI. (saM. sakhI, mA. sahI. samAMtara prA. sAhasakathA strI. (saM.) sAhasapUrNa kathA-vArtA sAhuliA) sakhI; sahiyara sAhasakSetra naM. (saM.) sAhasa karavA mATenuM kSetra puruSa sAhya strI. (saM.) sahAyatA; madada sAhasavIra puM. (saM.) sAhasa karavAmAM zUravIra-parAkramI sAhyakAra, (ka) vi. sahAyakAraka; sahAyatA karanAra sAhasavRtti strI. (saM.) sAhasika kAma karavAnI vRtti ke sALa strI. kapaDAM vaNavAnuM yaMtra; zALa jiAta bhAvanA siAhasavALuM (3) hiMmatabAja sALa strI, (saM. zAli, prA. sAli) cokhA; DAMgaranI eka sAhasika vi. (saM.) sAhasa karanAruM (2) sAhasa bhareluM; sALakhAtuM na. milano sALono vibhAga sAhasinI vi. sAhasika strI sALavaNastrI. sALavInI patnI (2) vaNakara strI [vaNakara sAhasI vi. (saM.) sAhasika, sAhasavALuM sALavI chuM. (saM. zAlApati,prA. sAlAvaI) kapaDAM vaNanAra; sAhApya strI. (saM.) madada; sahAya (2) sahAro; otha sALavIvADa trI. sALavI lokono mahollo sAhAdhyakAraka vi. sahAya kare evuM; sahAyakAraka sALAvelI strI. sALAnI vahu; sALelI sAhitya na. (saM.) sAdhana; sAmagrI (2) prajAnAM vicAra, sALI puM. (saM. zyAlikA, prA. AliA) vahunI bahena bhAvanA, jJAna vagerenI bhASAmAM saMgrahAyelI mUDI; sALu chuM. (saM. sAluka, prA. sAlua) strIonuM paheravAnuM vAlmaya jhINuM raMgIna vastra sAhityakAra chuM. sAhitya racanAra; lekhaka sA vi. sAluM, vAkyamAM vaparAtAM tenI vivakSAmAM jarA sAhityakRti strI. sAhityanI cIja-racanA vadhAre sacoTatA ne mamatAno bhAva umere che. ('mAre sAhityacarcA strI. (saM.) sAhityanA viSayonI carcA sALuM' paNa bolAya che.) udA. sALI vAta to kharI. sAhityazAstra na. sAhitya viSayaka zAstrIya samaja ApatuM (2) "mALuM peThe vahAlamAM ke nirarthaka bolAya che. zAstra [sAhitya sarjavuM te sALelI strI. sALAvelI; sALAnI vahu sAhityasarjana na. (saM.) sAhityanI racanA karavI te; sALavaDuM na. cokhAnA pApaDa jevI eka vAnagI sAhityika vi. sAhityane lagatuM (2) puM. sAhityakAra sALo chuM. (saM. zyAlaka, prA. sAlaa) vahuno bhAI sAhityetara vi. sAhitya sivAyanuM bIjuM sAMI puM. (saM. svAmI, prA. sAmia) paramezvara; khudA (2) sAhityocita vi. sAhityane mATe yogya miLavuM te sAhira vi. puM. jAdU karanAra; jAdUgara sAMI, (oDuM) no sAmasAme bheTavuM e; AliMgana (2) sAhila puM. (a.) taTa; kinAro (2) samudra taTa sAMIbAvA, sAMIphakIra chuM. sAdhu; bAvo (mAnArtha ba.va.) sAhI strIruzanAI; zAhI; "inka' (2) tabalAM vagerenI sAMkaDa strI. saMkaDAmaNa (2) muzkelI eka bAjunI paDI upara lagAvAto kALo padArtha sAMkaDa-mokaLa strI, sAMkaDuM-moMkaLuM karI calAvI levuM te sAhasUsa na. zAhIcUsa; "bloTiMga pepara' (2) nakaliyuM sAMkaDuM vi. (saM. saMkaTa, prA. saMkaDa) pahoLAImAM ochuM; sAhukAra chuM. (saM. sAdhu, prA. sAha) zAhukAra; dhanika (2) saMkaDAzavALuM (2) bhIDAtuM; chUTa vagaranuM (3) saMkucita; (kaTAkSamAM) badamAza [badamAzI saMkula sAhukArI strI. zAhukArI, zAhukArapaNuM (2) (kaTAkSamAM) sAMkaDemokaLa kri.vi. game ema saMkaDAIne sAhuDI strI. (saM. zvAvidhA, prA. sAvihA) zAhuDI; zarIre sAMkaLa strI. (saM. zRMkhalA, prA. saMkalA) kaDIo ke AMkaDA dhAradAra pIMchAvALuM eka prANI joDIne banAvelI lAMbI hAra (2) bArI ke bAraNAne sAheba pR. (a. sAhiba) mAlika; dhaNI (2) moTo mANasa baMdha karavAnI evI hAranuM sAdhana (3) jamIna (3) TopIvALo yuropiyana (4) paramezvara; Izvara bharavAnuM trIsa mITaranuM mApa sAhebajAdIstrI.bAdazAhake umarAvanI dIkarI (musalamAnI) sAMkaLavuM sakri. sAMkaLanI peThe joDavuM, vaLagADavuM (2) sAhebajAdo muM. bAdazAha ke umarAvano dIkaro (musalamAna) a.kri. sAMkaLanI peThe baMdhAvuM; saMkaLAvuM sAhebajI urdU sAmasAme maLatAM vivekano udgAra [TopI sAMkaLasAtatALI strI. eka bALaramata; nAgaravela sAhebaTapI strI. "heTa', gorA pahere che evuM TopakuM ke sAMkaLiyuM na. pustakanAM prakaraNa vagereno pAnanA naMbara sAthe sAhebaloka pu. gorA loka (khAsa karIne aMgreja) anukrama; anukramaNikA [paheravAnI kaMThI sAhebazAhI vi. sAhebIno dora sAMkaLI strI, nAnI kaDIo joDI banAvelI sera (2) koTe For Private and Personal Use Only
Page #844
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sAMkaLuM 8 27 [sAMparAya sAMkaLuM na. paganuM eka ghareNuM sAMDhaDI(-NI)savAra 5. UMTaDIno savAra sAMketika vi. (saM.) saMketa saMbaMdhI; saMketavALuM (2) sAMDhiyo chuM. sAMDha (savArIno UMTa) pAribhASika (3) ghAtaka; sUcaka [kSamA karavI sAMta vi. (saM.) aMtavALuM, nazvara ziNagAravuM sAMkhavuM sakri. (saM. sa + kSama) khamavuM; sahana karavuM (2) sAMtaravuM a kri. paravAravuM (2) sakri. sajja karavuM (3) sAMkhya vi. (saM.) saMkhyAne lagatuM (2) jJAnamArga sAMtaLavuM sakri. (saM. sam + taLavuM) ghI ke telamAM zekavuM sAMkhyadarzana na. (saM.) kapila munie raceluM darzana; cha ke taLavuM vaidika darzanomAMnuM eka sAMtAnika vi. (saM.) saMtAna ke saMtAnone lagatuM sAMkhyamArga kuM. (saM.) jJAnamArga (gIta) (2) kapila sAMtI strI, eka haLathI vavAya teTalI jamIna (2) be baLada bhagavAnano sAMkhya darzanano siddhAMta ane haLanuM ekama (3) na. sAMtIDuM; haLa sAMkhyayoga kuM. (saM.) sAMkhyadarzana jemAM mukhya hoya tevo sAMtIDuM na. haLa [uparano vero yoga (2) gItAno bIjo adhyAya sidhaka sAMtIvero chuM. eka sAMtI calAvavA jeTalI khetI-haLa sAMkhyayogI vi. (saM.) sAMkhyayogane mArge prayatna karanAra sAMteluM na. baLadane jotaravAmAM vaparAtuM gADAnuM cokaThuM sAMga vi. (saM.) aMgo sahita (2) AkhuM; tamAma sAMtvana na. (-nA) strI. (saM.) AzvAsana; dilAso sAMga puM. strI. na. barachI jevuM eka prAcIna hathiyAra sAMtha strI. (saM. saMsthA, prA. saMsthA) gaNota; jamIna kheDavA sAMgaravuM sakri. kaNasalAmAMthI dANAM chUTA pADavA ApyA badala levAnuM bhADuM sAMgarI strI, samaDInI siMgaphaLI; sAMgara sAMthavuM sakri. sAthe ApavuM; gaNote kheDavA ApavuM sAMgAmA(-mAM)cI strI. aDhelIne besAya tevI pATI bharelI sAthiyo, sAthI, (Do) puM. sAthe jamIna kheDanAra kheDUta; khurasI ghATanI mAMcI kiTherAvALo bhAga gaNotiyo sAMgI strI. rathanI dharI ane sATI e be vacceno sAMdIpani puM. (saM.) zrIkRSNa ane sudAmAnA guru sAMgopAMga vi. (saM.) aMgaupAMga sahita; samasta; pUrNa sAMdra vi. (saM.) ghana; gADha (2) ghora (3) snigdha, cIkaNuM (2) kri.vi. nirvibe (4) joradAra; sacoTa (5) ramya; manohara sAMdhika vi. (saM.) saMghanuM, -ne lagatuM, sAmUhika sAMdha strI. sAMdho (2) kAMtaNa vaNATamAM tAra sAMdhavA te sAMcaravuM a.kri, (saM. saMcarati, prA. saMcaraI) cAlavuM; (jema ke, navI tANI sALa para letAM). cAlatA rahevuM (2) javuM; vidAya thavuM sAMdhaNa na. sAMdhavuM te; sAMdho (2) anusaMdhAna (3) sAMcavuM sakri. (saM. saMci) saMgharavuM; ekaThuM karavuM vadhArAno bhAga; puravaNI (4) vajanamAM mUkAto dhaDo sAMcAkAma na. yaMtra (2) yaMtrakAma (3) yaMtranI racanA vagere sAMdhaNI strI. sAMdhavuM te (2) sAMdhavAnI Dhaba ke kuzaLatA sAMco chuM. (saM. saMcaka, prA. saMcaa) yaMtra (2) bIbu sAMdhavuM sakri. (saM. saMdadhAti, prA. saMdhaI) sIvavuM (2) sAMja(-jha) strI. (saM. saMdhyA, prA. saMjhA) saMdhyAkALa joDavuM (3) sAMdho karavo (4) (vAsaNane) raNavuM - sAMja(-jha)re kri.vi. ("savAranA sAdRzyathI "sAMjare) thIMgaDuM devuM sAMje; sAyaMkALe sAMdhAvALo chuM. relanA sAMdhA joDI ApanAra; 'lAinamaeNna' sAMjI(-jhI) strI. lagna vagere prasaMge sAMje gIto gAvAno sadhika . (saM.) salAhasaMdhi karanAra kAryakrama (2) sAMje gAvAnuM lagnagIta (3) AratI sAMdhivigrAhaka chuM. pararAjyo sAthe saMdhi ke vigraha karavAnA sAMThagAMTha strI. gaThabaMdhana adhikAravALo maMtrI; "elacI sAMThIstrI. sarAThI, sAMThInI sUkI pAtaLI soTI (kapAtaLuM sAMdho chuM. (saM. saMdhi) jyAM be vastuo sAthe joDAI ke sAMThIkuM(-kaDuM)na.sAMThInonAno kakaDo (2) vi. tenA jevuM sUkeluM sivAI hoya te bhAga (2) phATeluM ke tUTeluM durasta sAMThIjhAMkharAM na.ba.va. sATIjhAMkharAM (2) kAnabhaMbheraNI karavA dIdheluM thIgaDuM sAMTho paM. juvAra zeraDI vagereno parAIvALo dAMDo (2) sAMdhya vi. (saM.) saMdhyA saMbaMdhI; saMdhyAkALanuM prikAra lIlo ke sUko choDa sAMnidhya na. (saM.) samIpatA; najIkapaNuM (2) mokSano eka sAMDazI(-sI) strI. sANasI; pakaDa jevuM eka sAdhana sAMnipAtika vi. (saM.) sanepAta saMbaMdhI sAMDasopuM. sANaso; moTI sANasI sAMpaDavuM a kri. (saM. saMpatati, prA. saMpAI) maLavuM; prApta sAMDha puM. (saM. paMDha, prA. saMDha) godho, Akhalo (2) mAtelo thavuM (2) janmavuM; avataravuM niraMkuza mANasa (3) (kaTAkSamAM) dhaNI; pati sAMpattika vi. (saM.) saMpatti saMbaMdhI; nANAM viSayaka sAMDhaDI(-NI) strI. (saM. paMDhikA, prA. saMDhI) UMTaDI (2) sAMparAya chuM. (saM.) paraloka (2) maraNottara jIvana ke te utAvaLI cAlathI cAlatI savArInI UMTaDI vize khoja For Private and Personal Use Only
Page #845
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org sAMpattika] sAMpattika vi. (saM.) Arthika; saMpattine lagatuM sAMprata vi. (saM.) hamaNAMnuM; hAlanuM (2) adyatana sAMpratika vi. (saM.) vartamAna samayanuM; hamaNAMnuM; vartamAna kAlika [paraMparAgata sAMpradAyika vi. (saM.) saMpradAya saMbaMdhI ke saMpradAyanuM (2) sAMpradAyikatA strI. (saM.) sAMpradAyika hovApaNuM (2) dhArmika saMkucitatA; dhArmika vADAbaMdhI sAMba strI. (saM. zamba, prA. saMba) sAMbelAnI nIcalI lokhaMDanI khoLI sAMvaluM vi. zAmaLuM; kALuM sAMvaliyo puM. zAmaLiyo; zrIkRSNa sAMba puM. pArvatIjI sAthenA mahAdevajI sAMbela strI. samola; jotaruM bharAvavAnI dhUMsarAnI khIlI sAMbela strI. sAMbeluM [muzaLadhAra sAMbelAdhAra vi. sAMbelA jevI jADI dhAramAM jorathI paDatuM; sAMbelI strI. (saM. zaMba, prA. saMba) nAnuM sAMbeluM [musaLa sAMbeluM na. (saM. zaMba, prA. saMba) khAMDavAnuM eka sAdhana; sAMbhara strI. (oNa) na. smaraNa; yAdadAsta; smRti sAMbhara na. rAjasthAnanuM eka vizALa sarovara sAMbharavuM sa.kri. (saM. saMsmarati, prA. saMbharai) ekaThuM karavuM (2) akri. yAda AvavuM; yAda hovuM sAMbhaLavuM sa.kri. (saM. saMbhati, prA. saMbhalai) zravaNa karavuM (2) dhyAna upara levuM 828 sAMsaNI strI. chUpI uzkeraNI (2) chUpI masalata sAMsata strI. dhIraja (2) DhIlAza (3) taMgI; sAMsA [evuM sAMsatuM vi. dhIraja-sabUrIvALuM (2) jusso narama paDyo hoya sAMsada puM. saMsadasabhya sAMsargika vi. (saM.) saMsargane lIdhe thayeluM (2) cepI sAMsA huM.ba.va. taMgI; muzkelI sAMsArika vi. (saM.) saMsAra saMbaMdhI; duniyAdArInuM sAMso (puM. saMzaya, prA. saMsaa) taMgI; kheMca (2) saMzaya; saMkalpavikalpa sAMsoTa kri.vi. soMsaruM; ArapAra sAMskArika vi. (saM.) saMskAra saMbaMdhI; saMskArI sAMskRtika vi. (saM.) saMskRtine lagatuM (2) saMskRta bhASAne lagatuM [sAthe vasato dezabhAI sAMsthAnika vi. (saM.) saMsthAna saMbaMdhI (2) puM. saMsthAnamAM sAMsthAnika svarAja puM. briTiza saMsthAnone maLatuM svarAja; 'Dominiyana sTeTasa' [sitamakho(-ga, -gA)ra sikalIgara puM. (phA. zaikalagara) (hathiyAra vagere) ghasIne sApha karanAro mANasa; opaNiyo (2) sarANiyo sikalIva strI. (IM.) mAMdagInI rajA sikaMdara puM. (phA.) grIsano bAdazAha elekajhAMDara (2) unnatino sitAro (3) vi. vijayI; phattehamaMda sikaMdarI vi. (phA.) sikaMdaranuM; sikaMdarane lagatuM (2) sikaMdara lodIe calaNamAM mUkelo eka sikko sikkala strI. sikala; cahero (2) mukhavaTo sikkAdAra vi. chApavALuM (2) suMdara dekhAvanuM sikkAbaMdha vi. mahora-chApavALuM (2) bIDeluM; akabaMdha sikkAlekha puM. (saM.) prAcIna sikkA uparano lekha sikkAzAstra na. prAcIna sikkAo parathI karAtI purAtattva zodhanuM zAstra; 'nyumismeTiksa' sikke nA. sudhdhAM; sAmela rAkhIne sikko puM. (a.) chApa; mahora (2) calaNI nANuM sikta vi. (saM.) chAMTeluM; siMceluM (2) bhInuM thayeluM sikyuriTI strI. (i.) salAmatI (2) sarakArI jAmInagIrI; 'baoNnDa' sika vi. (IM.) mAMduM; AjArI [ghATa sikanesa strI. (IM.) mAMdagI; AjArI sikala strI. (a. zakala) mukhavaTo; cahero (2) AkAra; Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sikyuriTIgArDa puM. (IM.) rakSaka, cokIdAra sikreTa na. (IM.) bheda, rahasya (2) vi. khAnagI; gupta sikvansa strI.,puM. (IM.) anukrama sAMvatsarika vi. (saM.) saMvatsarane lagatuM; vArSika (2) puM. signala na., puM. (IM.) dUrathI khabara ApavAnI nizAnI jozI (3) na. zrAddhatithi ke te mATenI yojanA (2) relaveno hAtha; bhadraMbhadramAM 'agnirathapatAkAsthAnaka' evo kaTAkSaprayoga; relaveno hAtha (3) cetavaNI [mAstara signalara puM.,vi. (IM.) signala ApanAra (2) tAra siglosa puM. IrAnano eka sikko (cAMdIno) signecara strI. (IM.) sahI; hastAkSara sicyuezana strI. (iM.) paristhiti (2) hAlata[namana sijado puM. (a. sindaC) mAthuM jamInane aDakADIne karAtuM sijhana strI. (IM.) Rtu; mosama, gALo [(relavenI) TikiTa sijhanaTikiTa strI. (IM.) amuka mudata mATe cAle evI sijha-phAyara strI.,puM. (IM.) yuddhavirAma sijhAvuM a.kri. 'sIjhavuM'nuM bhAve sijhiyama na. (IM.) eka dhAtu - mULa tattva siTI na. (IM.) zahera; nagara siTIjhana puM. (IM.) nAgarika siTIjhanazipa strI. (IM.) nAgarikatva; nAgarikatA siDAvuM akri. 'sIDavuM'nuM karmaNi sita vi. (saM.) zveta; sapheda (2) puM. dhoLo raMga sitama puM. (phA.) julama; trAsa sitamakho(-ga, -gA)ra vi. julama gujAranAra; julmI sigarAma puM., na. zigarAma; sagarAma sigAra(-reTa) strI. (IM.) vilAyatI bIDI For Private and Personal Use Only
Page #846
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir mukta (6) kriyAne 51 sitamakhorI, sitamagujArI 829 [simpojhiyama sitamakhorI, sitamagujArI strI. julamIpaNuM siddhidA strI. (saM.) durgAdevI; siddhi denAra sitAra puM, strI. (phA.) eka taMtuvAdya siddhidAyaka vi. siddhi ApanAruM sitAriyo chuM. sitAravAdaka; sitArabAda siddhiyoga kuM. (saM.) jyotiSamAM eka zubha yoga sitArI strInAnI sitAra siddhivinAyaka puM. siddhi sAthenA gaNapati sitAro pu. (phA.) tAro; graha (2) dazA; nasIba sidhAra(-2)vuM akri. (saM. siddha dvArA) cAlatI pakaDavI; sitAMzu yuM. (saM.) caMdra; caMdramAM vidAya thavuM [parvata (bAIbala) sitopalAdicUrNa na. (saM.) kaphanI eka dezI davA sinAI chuM. mUsAe jyAM IzvaranI vANI sAMbhaLelI te sittera vi. (saM. saptati, prA. sari) sATha vattA dasa (2) sinika vi. (I.) vakradarzI, vAMkuM jonAra puM. sitterano AMkaDo ke saMkhyA; "70' siniyara vi. (iM.) uparanA darajjAnuM; variSTha sittotera (saM. sasaptati, sAhari) sittera vattA sAta siniyara siTIjhana pu(.) variSTha nAgarika (2) paM. sittoterano AMkaDo ke saMkhyA; 77 siniyoriTI strI, (I.) siniyara hovApaNuM; variSThatA. sityAsI-sI) vi. saM. saMtAzIti. prA. sattAsII) sinemA 5. (i.) citronI paraMparAne cAlatI ghaTanA tarIke eMzI vattA sAta (2) paM. sityAsIno AMkaDo ke paTa upara batAvavAnI karAmata (2) te karAmatathI saMkhyA; "8" batAvAtuM citra ke nATaka; calacitra (3) sinemAgRha sityotera vi. (saM. samasaptati) sittera vattA sAta (2) sinemAgRha na. sinemAnuM thiyeTara; "TokIjha' paM. sityoterano AMkaDo ke saMkhyA; 77' ribAvuM sinemeTogrApha , na. (I.) sinemA batAvavAnI karAmata sidA akri. (saM. sImAnasika rIte duHkhI thavuM ke tenuM yaMtra (2) sinemA siddha vi. saM.) taiyAra; saphaLa (2) nizcita; sAbita thayeluM sineriyo chuM. (I.) dazyapaTa (3) niSNAta (4) siddhi prApta karI hoya tevuM (5) sinereDiyogrApha chuM. (i.) kSa-kiraNonI madadathI zarIranI . siddhio meLavI hoya tevo yogI ke kriyAne jhaDapI phoTo laIne sinemA dvArA batAvavAnI daivI puruSa (7) mukta puruSa sAbitI kriyA siMsthAonI maMDaLI siddhatA strI. (saM.) siddhapaNuM (2) siddhi; saphaLatA (3) sinDikeTa strI. (i.) samAna hetuovALI vyaktio ke siddhaloka puM. (saM.) siddhono vasavAno loka; muktAtmAone sikveTika vi. (i.) kudaratI nahIM evuM; mAnavasarjita rahevAnuM sthAna ja evuM (2) saMzleSita siddhasaMkalpa vi. saM.) jenA saMkalpamAtrathI kArya siddha thAya sipa strI, (I.) cUsakI [paTAvALo (3) polIsa siddhahasta vi. jeno hAtha besI gayo che evuM; hathoTIvALuM sipAI paM. sipAhI, sainika, phojano mANasa (2) caparAsI; siddhahe(-2)ma na. (saM.) AcArya hemacaMdra raceluM saMskRta- sipAIgIrI strI, sipAInuM kAma ke nokarI prAkRta bhASAonuM vyAkaraNa sipAIsaparAM na.ba.va. sipAI vagere phUTakaLa mANaso siddhArtha vi. (saM.) jenA badhA hetu pAra paDyA hoya tevuM sipAhAlAra paM. (phA.) lazkarano uparI; senApati (2) paM. niSkarSa; nirNaya (3) gautama buddha sipAhI chuM. (phA.) sipAI siddhAsana na. (saM.) yoganuM eka Asana sipAhIgIrI strI. (phA.) sipAIgIrI siddhAMganA strI. (saM.) siddha puruSanI strI (2) yoginI sipAhIrAja(-) (phA.)nA sipAIonA jora para cAlatuM siddhAMta muM. (saM.) pUrI tapAsa ke vicAraNA pachI sAco rAjya; lazkarI zAsana [(3) cAlAkI; hoziyArI sAbita thayelo evo nizcita mata ke nirNaya (2) siphata strI (a.) guNa; vizeSatA; khAsiyata (2) tArIpha upapattiyukta graMtha siphArasa strI. (phA. siphAriza) bhalAmaNa; lAgavagavALA siddhAMtavAdI vi. siddhAMtamAM mAnyatAvALuM koI paNa AgaLa koIne mATe karelI prazaMsA ke Agraha bAbatamAM te aMgenA siddhAMta pramANe (bIjA koI simeTrI strI, (I.) samamiti prikArano padArtha bhaLatA AdhAre nahi) cAlavAmAM mAnanAra simenTa 5. strI. (iM.) caNataramAM cUnA peThe vaparAto eka siddhAMtI vi. (2) 5. (saM.) siddhAMta rajU ke samarthana simenTa konkrITa kuM.na. (I.) retI ane kAMkarI-kapacI karanAruM, siddhAMtavAdI (3) zAsanA tattvane mAnanAruM sAtheno simenTano gAro ane tevo jamAvaTa siddhi strI. (saM.) paripUrNa saphaLa ke sAbita thavuM te (2) simpathI strI. (i.) sahAnubhUti; hamadardI (2) anukaMpA sAbitI (3) phaLaprApti (4) chevaTanI mukti (5) simpala vi. (i.) sAduM (2) saraLa (3) sAdhAraNa (4) yogathI maLatI ATha zaktiomAMnI dareka (da). bhoLuM gaNapatinI bIjI patnI simpojhiyama na. (I.) saMgoSThi For Private and Personal Use Only
Page #847
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org simbaoNla simbaoNla puM. (IM.) pratIka (2) saMketa; nizAnI simbaoNlika vi. (IM.) pratIkarUpe raheluM (2) sAMketika simbaoNlijhama na. (IM.) pratIkavAda 630 sira na. (saM. ziras, phA. sara) zira; mAthuM sirajorI strI. zirorI; jabaradastI (2) tumAkhI siratAja puM. mugaTa (2) murabbI (3) saradAra; agraNI siranAmuM na. saranAmuM; 'eNDresa' sirapa na., puM. gaLyuM ghaTTa pravAhI (2) cALaNI sirapAva puM. sarapAva (2) InAma [pATo sirapeca puM. pheMTA ke pAghaDI para baMdhAto hIrAmotIthI jaDelo sirapoza na. sarapoza; DhAMkaNa (2) galepha (3) chAnI vAta sirapha kri.vi. (a. sirpha) sirpha; mAtra; phakta [kArakuna sirastedAra puM. zirastedAra (2) amaladArano mukhya sirastedArI strI. zirastedArI; zirastedAranuM kAma ke pada sirasto puM. zirasto; cAlu vahIvaTa (2) dhAro; rivAja sirahAnuM na. ozIkuM; osIsuM sirAja puM. (a.) dIvo; dIpaka [bhojana (gAmaDAMmAM) sirAmaNa na. savAranA navekanA samayathI bapora pahelAMnuM sirAmaNiyo chuM. sirAmaNa karanAro sirAmaNI strI. juo 'sirAmaNa' sirAmiksa na. (IM.) mATImAMthI vastuo banAvavAnI kalA ane TekanaoNlaoNjI [kAryakrama siriyala strI. (i.) dhArAvAhika kAryakrama; zreNIbaddha siriyasa vi. (i.) ciMtAjanaka (2) gaMbhIra (3) vicArazIla (4) mahattvapUrNa siriMja strI. (IM.) injekzananI picakArI; picakArI sirIjha strI. (IM.) zRMkhalA; zreNI; mALA; 'siriyala' siroI strI, ziroI; dArU ke pANIno khAsa ghATano kUMjo sirpha kri.vi. (a.) phakta; mAtra; kevaLa silaka strI. zilaka; kharca jatAM bAkI vadhelI rakama (2) hAtha paranI rokaDa rakama (3) vi. hAthamAM bacata raheluM; bacata[kri.vi. anukrama pramANe; eka pachI eka silasilAbaMdha vi. anukrama pramANenuM (2) saLaMga (3) silasilo puM. (a.) sAMkaLa (2) krama; prathA; paraMparA (3) kulaparaMparA; vaMzAnukrama silAI strI. sIvavAnI rIta (2) sivaDAmaNa [2.vi.) silikana na. (IM.) (dhAtu nahIM evuM) eka mULatattva silikA strI. (IM.) retI; kAcaretI silikona na. (IM.) eka mULatattva siliMDara na. (iM.) bhUMgaLInA AkAranuM pAtra (2) eka evuM mudraNayaMtra (3) gesanI koThI; gaeNsano bATalo silekTa kamiTI strI. (i.) prava2samiti; pasaMdagIsamiti silekzana na. (IM.) pasaMdagI; varaNI [sipAI-sainika siledAra puM. (phA. silAhadA2) hathiyAradhArI ghoDesavAra Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [siMgara silebala puM. (IM.) abhyAsakrama; pAThyakrama silona na.,puM. (IM.) zrIlaMkA - te nAme eka deza silka na. (i.) rezama; hIra silkana vi. (IM.) rezamI silvara na. (i.) rUpuM; cAMdI-mULatattva silvara-jyubilI strI. (IM.) vyakti, saMsthA vagereno paccIsavarSa pUrAM thaye UjavAto utsava; 'rajata-jayaMtI'; rajatamotsava sivaDAmaNa na. (-NI) strI. sIvavAnuM mahenatANuM sivaDAvavuM sa.kri. 'sIvavuM'nuM preraka sivAI strI, sivaDAmaNa (2) silAI sivAya nA. (a.) (amuka) vinA; vagara sivAyanuM vi. amuka vagaranuM ke rahita sivAnuM akri. 'sIvavuM'nuM preraka siviksa na. (IM.) nAgarikazAstra sivila vi. (IM.) mulakI; zahera saMbaMdhI; nAgarika sivila kaoNrTa strI. (IM.) dIvAnI adAlata-nyAyAlaya sivila prosIjara koDa puM. (IM.) phojadArI kAyado sivilamaeNreja na. (i.) rAjyanA mulakI kAyadA mujaba karAtA lagnano eka prakAra (temAM dharmavidhi jarUrI na gaNAya) sivilavaoNra strI. (IM.) AMtaravigraha [DaoNkaTara sivila sarjana puM. (IM.) sarakArI haoNspiTalano mukhya sivila sarvisa strI. (IM.) rAjyasevA; sarakArI sevA sivila haoNspiTala strI. (IM.) sarvasAmAnya prajAjano mATenI ispitAla, sivila ispitAla siviliyana puM. (i.) AI.e.esa.nI parIkSAmAM pAsa sarakArI amaladAra (2) badhAM kAmo ke khAtAMmAM sarakhuM kAma ApI zake evuM koI mANasa ke vastu sisakAra puM. sI-sI evo avAja; sisakAro sisakAravuM sa.kri. sisakAro karavo (2) uzkeravuM sisakAro huM. dAMtamAMthI pavana pasAra thatAM thato avAja sisakI strI. (hiM.) sisakAro (2) DUsakuM sasRkSA strI. (saM.) sarjana ka2vAnI icchA sisoTI strI. sITI [sAhuDInuM saLiyA jevuM pIMchuM sisoLiyuM na. (sara. de. sAhaliA = moranuM pIMchuM) sisTama strI. (IM.) paddhati (2) vyavasthA (3) taMtra sisTara strI. (iM.) narsa; strIbaradAsI; paricArikA (2) bahena (3) khristI sAdhvI sismaoNgrApha na. (IM.) dharatIkaMpamApaka (2) bhUkaMpalekhana sismaoNlaoNjI strI. (iM.) bhUkaMpavijJAna siMga strI. (de. siMga) juo 'sIMga' si(-sI)ga na. ziMgaDuM siMgatela na. magaphaLInuM tela ... [mazIna siMgara puM., na. (IM.) gAyaka (2) sIvavAnuM yaMtra; silAI For Private and Personal Use Only
Page #848
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir siMgalo 8 31 [ sIdha siMgala chuM. (I.) (hoTelamAM) amuka mApano cAno pyAlo (rAjA, deva ke AcAryanuM) beiTheluM (2) vi. ekaluM; ekavaDuM; ekAkI siMhAsanastha, siMhAsanArUDha vi. (saM.) siMhAsana para siMgAra paM. (hi) zRMgAra; zaNagAra siMhikA strI. (saM.) eka rAkSasI; rAhunI mAtA [rAhu siMcaNiyuM na. juo sIMcaNiyuM" siMhikAsuta puM. (saM.) siMhikA nAmanI rAkSasIno putra; siMcana na. (saM.) siMcavuM te (2) chAMTavuM te; chaMTakAva siMha strI. (saM.) siMhaNa (2) siMhikA siMcavuM sakri. (saM. siMca) juo "sIMcavuM sI.AI.DI. puM. (i.) chUpI polIsa; jAsUsa; kriminala siMcita vi. sicAyeluM ke siMceluM InvesTigezana DipArTamenTanuM TUMkuM rUpa siMcANo 5. juo "sIMcANo' sI.ela. strI. (i.) Akasmika rajA; paracUraNa ke prAsaMgika siMjArava 5. (saM.) dhAtunAM ghareNAMno madhura raNakAra rajA; "kejyuala lIva' siMDikeTa strI. (i.) juo sinDikeTa sIka strI. (phA. sIkha) zIkha; loDhAno saLiyo ke gaja siMdarI strI, juo "sIMdarI [lAla bhUko sIkara paM. na. (saM.) zIkara; pharaphara; chAMTa; pANInuM phoruM siMdUra na. (saM.) pAro, sIsuM tathA gaMdhakanI meLavaNIno sakhastrI. (phA.) sIka; (zIkha) (2) loDhAno saLiyoke gaja siMdUriyuM vi. siMdUranA raMganuM jiAtanI sADI sIgaro paM. sutAranuM eka ojAra siMdUrI strI. vidhavAone paheravAnuM siMdUriyA raMganI eka sIjhana strI. (iM.) mausama; Rtu piAkistAnamAM) sIjhana TikiTa strI. relagADI vageremAM musApharI karavAnI siMdha puM, na. (saM. siMdha dvArA) bhArata najIkano prAMta (ghala cAra mAsanI ekIsAthe lIdhela TikiTa siMdhava puM, na. (saM. saidhava) eka khanija kSAra (siMdhAlUNa). sijhariMga na. (I.) prasUti vakhate karAtuM oparezana (2) ghoDo; azva (3) siMdhAlUNa sIjhanala vi. (i.) Rtune lagatuM; mausamI siMdhAlUNa na. siMdhava nAmano kSAra sIjhavavuM sakri. "sIjhavuMnuM preraka siMdhI vi. siMdhanuM - ne lagatuM (2) 5. siMdhano rahevAsI sIjhavuM a.kri. (saM. sviti, prA. sijjaI) dhIme tApe (3) strI, siMdhI bhASA nidI (hAla pAkistAnamAM). barAbara baphAIne taiyAra thavuM-raMdhAI rahevuM (2) pAra siMdhu chuM. (saM.) samudra (2) strI. te nAmanI eka prasiddha pADavuM; sIdhavuM (3) zAMta paDavuM (4) duHkhI thavuM siMdhujA strI. lakSma; lakSmIdevI sITa strI. (iM.) beThakanI jagA ke sthAna; Asana siMdhuDo chuM. (saM.) zUra caDe evo sUrano eka rAga; siMdhUDo sITiMga na. (i.) beThaka siMdhura . (saM.) hAthI sITI strI. oTha ke bhUMgaLI jevA sAdhanathI pavana phUMkIne siMdhusutA strI. lakSmIdevI karato tINo avAja ke tenuM sAdhana: sisoTI siMbolika vi. (iM.) pratIkarUpe raheluM: sAMketika sIDa na. (i.) bIja; biyAraNa dANA [(jema ke, devuM) siMha puM. (saM.) eka rAnI hiMsaka prANI; pazuono rAjA sIDavuM sakri. zIDavuM; pUravuM; chAMdI levuM (2) adA karavuM (2) pAMcamI rAzi sIDI strI. (saM. zrIzrI, zreDhI, prA. siDhi) nisaraNI (2) siMhaNa strI. siMhanI mAdA dAdaro siMhadvAra na. (saM.) mukhya dvAra - daravAjo sIta strI. (saM.) haLapUNI; koza siMhanAda . (saM.) siMhano ke siMha jevo nAda; trADa (2) sItA strI. (saM.) janakanI putrI; zrIrAmanI patnI raNagarjanA ['lAyansa zera' sItApati muM. (saM.) zrIrAmacaMdra siMhabhAga 5. (saM.) mukhya ne moTo bhAga ke hisso; sItAphala (saM.) (-La) na, eka phaLa siMhala, (dvIpa) . (saM.) zrIlaMkA; silona sItAphaLI strI. sItAphaLanuM jhADa [e nAmano udgAra siMhalI strI. siMhala pradezanI bhASA sItArAma na.ba.va. sItA sAthe tenA pati rAma (2) ud siMhalI vi. siMhala dezane lagatuM sItkAra chuM. (saM.) zvAsa aMdara kheMcatAM karAto ke thato sIta siMhavAhinI vi. strI. (saM.) siMhanA vAhanavALI devI evo avAja; sisakAro sihalaMkI vi., strI, (saM.) siMhanA jevI pAtaLI kaTivALI sItkAravuM sakri. sItkAra karavo siMhastha na. (saM.) bRhaspati siMharAzimAM hoya te samaya sIdakuM na. sIdI lokonuM bALaka siMhAvalokana na. (saM.) siMhanI peThe AgaLa vadhatAM pahelAM sIdaNa strI. sIdI strI - pAchaLanuM pharIthI joI levuM te (2) samAlocana; sIdI pu. AphrikAno mULa vatanI; habasI AgaLa kahetAM pahelAM pUrvenuM sArAMze kahevuM te sIdha strI. khabara; samAcAra; sUdha siMhAsana na. (saM.) siMhanI AkRtivALuM UMcuM Asana sIdha strI. sIdhuM; sIdhApaNuM For Private and Personal Use Only
Page #849
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sIdhavuM 8 32 [ sIMgArA sIdhavuM akri. (saM. sidha) siddha thavuM; pAra paDavuM (2) sImADo (saM. sImA, prA. sImA) gAmanI hada; te bhAga sIjhavuM sImAbaddha vi. (sa. sImabaddha) sImAthI baMdhAyeluM; baMdhiyAra; sIdhAI strI, ("sIdhuM uparathI) sIdhApaNuM sImita sIdhI 5. zIdI sImAvartI vi. (saM.) sImA uparanuM ['kasTama DyUTI sIdhu chuM. (saM.) zeraDI ke goLano dArU sImAzalaka na. (saM.) AyAta nikAsa parano vero-kara; sIdhuM na. rAMdhavA jeTaluM kAcuM anAja vagere sAmagrI sImAsthaMbha paM. hada batAvanAra thAMbhalo ke khAMbho sIdhuM vi. saM. siddha uparathI) vAMkuM nahi tevuM, eka lITImAM sImAMkana na. (saM.) sImA AMkavI, hada nakkI karavI te hoya evuM (2) pAMza; pAdharuM (3) saraLa; jhaTa sImAMta muM. (saM. sIman + aMta) sImAno aMta; sImA samajAya evuM (4) niSkapaTI sImAMta kheDUta 5. maryAdita jamIna dharAvato kheDUta; sIdhuMdora vi. dora jevuM sidhuMsaTa "mArjinala phArmara' viALuM sIdhuM pANI na. ('sIdhAMpANI' na.ba.va.mAM paNa vaparAya sImita vi. (saM.) sImAvALuM; sImabaddha; maryAdita hada che.) sIdhAnI sAmagrI ke teno sAmAna; khAvApIvAnuM sImollaMghana na. (saM.) sImA oLaMgavI te (2) dazerAne sIdhuMsaTa vi. ekadama sIdhuM; sAva sIdhuM divase potAnA rAjayanI sImA oLaMgI pArakI hadamAM sIdhuMsAduM vi. saraLa svabhAvanuM sAmagrI-sAmAna praveza karavAnI eka kriyA sIdhuMsAmagrI strI., sIdhuMsAmAna na.ba.va. sIdhAnI sIrapa na. (iM.) gaLyuM pravAhI - Sadha (2) zarabata sIdhesIdhuM vi. tadana sIdhuM; sIdhusaTa sIriyala vi. (i.) krama pramANenuM; kramavAra (2) strI. sIna paM. (I.) nATakanuM dRzya () dekhAva hatAvAra rajU thatI dazyakRti sInarI strI. (i.) raMgabhUmi, sinemA, dUradarzana para sIrI vi. (phA. zIrIna) mIThuM, madhura; svAda pedA kare tevuM dekhAvamAM sAdhanonI goThavaNI (2) (prakRtinuM) dazya; (2) strI. tevI vAsa dekhAva vigere para dekhAvamAM sAdhanonI beThavaNI sIla strI. (i.) mahora; mudrA; chApa (2) mahora lagADI sInasInarI strI, sInarI; raMgabhUmi para sinemA dUradarzana coMTADeluM lAkha ke evA bIjA padArthanuM cakatuM sInAjorI strI. (hi.) zirarI; dAdAgIrI sIlabaMdha vi. sIla mAreluM (2) sIla tUTyA vinAnuM; sInAdAra vi. (phA.) chAtIvALuM; dekhAvavuM ane paDachaMda vagara kholeluM sIniyaravi. (I.) tulanAmAM hodAnI rUe uparanAdarajjAnuM sIliMga strI. (i.) chata (2) hada; maryAdA piMkho sIniyoriTI strI. (i.) sIniyara hovApaNuM; variSThatA sIliMga phena chuM. (i.) chata sAthe jaDelo vIjaLIsaMcAlita sIno chuM.(phA.) chAtIno phelAva sIvaNa na. ("sIvavuM' uparathI) sIvaNI (2) jyAM sIvyuM sIpa strI. (saM. sippI, prA. sippI) chIpa hoya te jagA (3) sIvavuM te [vargo sIpamAchalI strI, chIpamAM rahetI motI banAvanAra mAchalI sIvaNaklAsa paM. (I.) sIvavAnuM ke bharatakAma zIkhavatA sIma strI. (saM. samanuM pahelI ekavacana-sImA uparathI) sIvaNakAma na. sIvavAnuM kAma ke kArIgarI khetara ke gAmanI hada; te bhAganI jamInasImA sIvaNI strI. sIvavuM che ke tenI Dhaba DivuM; sAMdhavuM sImaLo paM. (saM. zAlmali, prA. simala) zImaLo nAmanuM sIvavuM sakri. (saM. sIvyati, prA. sibaI) TAMkA mArI eka jhADa; zImaLo sIsama strI, na. (saM. ziMzapA, prA. sIsama) zIzama sImaMta na. (saM.) strIono seMtho (2) agharaNI ' nAmanuM eka jhADa ke enuM lAkaDuM sImaMtaka na. (saM.) seMtho; pAMthI [(2) dAmaNI sIsa(-sA)pena strI. (sIsuM + pena) penasila sImaMta maNi paM. (saM.) mugaTamAM jaDelo mahi; cUDAmaNi sIsI strI. zIzI, bATalI sImaMtinI strI. (saM.) saubhAgyavatI strI (2) jene sIsuM na. (saM. zIsaka, prA. sIsa) eka dhAtu agharaNI AvI hoya evI strI sIso paM. zIzo; bATalo sImaMtonayana na. (saM.) sagarbhAvasthAmAM strIne cothA, sILasana. (saM. zizapu) cAmaDI upara lAla cakAmAM thaI chaThThA ke AThamA mAsamAM karavAno eka saMskAra khUba khaMjavALa Ave evo eka roga sImAstrI, hada, maryAdA; "borDara (2) sImADo nizAnI sakalavuM sakri. dorInI AMTI mArIne bAMdhavuM sImAcina na. sImAsthaMbha pu. sImA batAvanArI sIM(-siM)strI. ziMga (2) kaThoLa ke tenA jevI bIvALI sImADiyuM vi. sImADAnuM, sImADe AveluM; najIkanuM (2) pApaDI (3) magaphaLInI siMga biAMdhavAnI) khaMDiyuM [khaMDiyArAjA (3) sImADAno deva sIkalI strI. nAnI sIkI (baLada, UMTa vagerenA moMe sImADiyo 5. sImADA sudhI mUkavA AvanAra (2) sIMgArA strI, eka jAtanI mAchalI For Private and Personal Use Only
Page #850
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [evuM sIM-siM)caNiyo 8 3 3 sukhAvaha sI-si)caNiyuM na. (saM. siMcana, prA. siMcaNa) pANI sukha na. (saM.) tanamanane game evo anubhava (ArAma, sIMcavAnuM pAtra ke sAdhana (2) kUvAmAMthI pANI cena, zAMti, saMtoSa, tRpti, upabhoga) (2) kAmanAnI sIMcavAnuM doraDuM siddhino AnaMda diAyI sI(siM)cavuM sa.kri. (saM. siMcati, prA. siMcAI) siMcavuM sukhakara, sukhakArI(-raka) vi. (saM.) sukha karanAruM; sukha (2) pANI pAvuM (3) kUvAmAM mUkavuM pANI kADhavA) sukhacena na. sukhazAMti; zAMtimaya ArAma sIMcAI strI, juo "siMcAI sukhaDa strI. (saM. zuSka, prA. sukka) caMdananA jhADanuM sIMcAI yojanA strI. nadI ane baMdha vaDe) sIMcAI mATe sugaMdhIdAra lAkaDuM ke dhasI karAto lepa karAtI yojanA ke vyavasthA sukhaDiyo DuM. ('sukhaDI' parathI) mIThAI banAvanAro; kaMdoI sIM(-siMdarI strI. (da. siriA) (kAthInI) doraDI sukhaDI strI, (saM. zuSka, prA. sukka) dhIgoLamAM ghauMno loTa su (saM.) nIcenA traNa arthamAM vaparAto upasarga (1). zekIne pAyo karI banAvelI eka vAnI (2) mIThAI suMdara; sAruM (suvAsa) (2) sArI rIte; khUba surakSita) (3) hakasAI; dasturI; bakSisa sikhataLI (3) sahelAIthI (sulabha). sukhataLI strI. joDAnI aMdara naMkhAtuM narama chUTuM cAmaDuM; sukatAna na. (phA. sukha uparathI) sUkagaLuM; "rikeTsa sukhadavi. (saM.) sukhadAyI(-thaka) vi. sukhakara sukhakaranAruM sukara vi. (saM.) saheluM (2) hAthanuM pravINa sukhaduHkha na.ba.va. (saM.) sukha athavA dukha (2) (lA.) sukarAta paM. (a) sokreTisa jIvananI caDatI-paDatI sukarmI vi. (saM.) sArAM kAma karanAruM; sadAcArI (2) sukhadhAma vi. (saM.) sukhanA dhAmarUpa (2) svayaM sukhamaya puNyazALI; sadUbhAgI; bhAgyazALI sukhana pu. (phA. sukhana) bola; veNa; zabda sukalakaDI vi. lAkaDI jevuM sUkuM; durbaLa zarIranuM sukhanavara pu. uttama veNa ke zabda sukavaNa na. (-NI) strI. sUkavelI vastu (ra) sukavaNuM sukhanavara pu. (phA.) kavi; zAyara sukavaNuM na. pUrato varasAda na AvavAthI vAvetara vagerenuM sukhanidhAna . (saM.) sukhano bhaMDAra sukAI javuM te sukhapAla strI. (hi.) bagIghATanI pAlakhI; myAna sukavi . (saM.) sAro - uttama kavi sukhapUrvaka ki.vi. (saM.) sukhethI; ArAmathI sukaMTha paM. (saM.) sAro kaMTha - avAja sukhamaNA strI. suSaSNA nADI sukAna na. (da. sukkANa) jene maraDavAthI vahANa dizA sukhamaya vi. (saM.) sukhathI bhareluM; ghaNuM sukhI badale che te kaLa ke tenI jagAno vahANano bhAga sukharAza strI. (saM.) ghaNuM sukha; sukhano samUha mita sukAnI 5. sukAna pheravanAra khalAsI sukharUpa vi. (2) ki.vi. (saM.) sAjuM samuM (2) sahIsalAsukAna samiti strI. (saM.) sabhAsaMcAlana vagere prakriyA sukhareca 5. (saM.) saraLatAthI jhADo AvI jAya tevo recasaMbhALanArI samiti; sTiyariMga kamiTi julAba sukAnI chuM. (da. sukkANia) sukAna pheravanAra khalAsI sukhalA pu.ba.va. ghauMno jADo loTa, ravo (2) "keTana' (TIma ke TukaDIno) sukhavAda 5. (saM.) indriyonA bhogavilAsane ja jIvananuM sukAro chuM. (vanaspatinuM) sukAI jaI pAna vagere kharavAM | mukhya dhyeya samajavAno vAda; "hiDonijhama' te; teno eka roga; "vilTiga sukhavAdI vi. 5. (saM.) sukhavAdamAM mAnanAra sukAvuM a.kri. (saM. zuSka, prA. sukka) bheja ke pravAhI UDI mukhavAro paM. (saM.) sukhano samaya jaI zuSka thavuM (2) (zarIra) dUbaLuM paDavuM; kRza thavuM sukhavAsanA strI. (saM.) sukhanI lAlasA sukAla puM. (saM. su+kAla) (-La) sArA pAkano vakhata sukhavAsI vi. (saM.) sukhamAM rahenAruM [ke palaMga (dukALathI UlaTuM) (2) chata; puSkaLapaNuM sukhazayyA strI. (saM.) sukhe suvAya evuM sthAna - bichAnuM sukIrti strI. (saM.) sArI kIrti; sArI pratiSThA sukhazAtA bri. sukhazAMti; amanacena (jaina) sukumAra vi. (saM.) ghaNuM komaLa; nAjuka riIte kareluM kAma sukhazAMti strI. (saM.) taddana nirAMta-zAMti sukRta na. (-ti) strI. (saM.) sAruM kAma; puNya (2) sArI sukhazru vi. sukha bhogavavA tatparataiyAra kUiLatA sukRtya na. sakRta; sAruM kAma; puNyanuM kAma sukhasagavaDa strI. sukhasavaDa; ekadama sukha maLe evI anusukeza vi. (saM.) sArA-suMdara keza (2) vi. sArA vALavALuM sukhasajjA strI. juo "sukhazayyA' [vALo (vANaMda) sukezI vi. strI. (saM.) suMdara kezavALI-vALa dharAvatI strI sukhahasta vi. . (saM.) hajAmata karavAmAM haLavA hAthasumila (saM.) (-La) vi. ghaNuM komaLa-nAjuka ne mulAyama sukhAkArI strI. sukhI hAlata; taMdurastI; svAthya sakSamya vi. (saM.) kSamApAtra sukhAvaha vi. (saM.) sukha lAvI ApanAruM; sukhaprada For Private and Personal Use Only
Page #851
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sukhAsano 8 3 4 suthArakAma sukhAsana na. (saM.) ArAmadAyaka banAvaTavALuM Asana sudharI strI, juo "sugarI' [na. sAruM caritra; sadAcaraNa (2) pAlakhI; myAno (3) yoganuM e nAmanuM Asana sucarita(-2) vi. (saM.) saccarita (2) sadAcaraNI (3) sukhALavuM vi. sukha Ape tevuM (2) sukhanI kAmanA-icchA sucAru vi. (saM.) khUba ja suMdara karanAruM sucina na. (saM.) zubhacihna; sAruM lakSaNa sukhAMtikA strI. (saM.) sukhaparimANaka nATaka; "kaoNmeDI' sujana puM. (saM.) sAra-sadAcArI mANasa; sajajana sukhiyuM(-yAruM) vi. sukhI; sukhavALuM sujala vi. (saM.) sAruM pANI (2) vi. sArA pANIvALuM sukhI vi. (saM.) sukhavALuM; duHkha vinAnuM sujalA vi. strI. (saM.) sArA pANIvALI (jamIna) sukhe kri.vi. sukhethI: sukhapUrvaka sujaza(-sa) 5. sArI pratiSThA; sArI kIrti sukhecchA strI, (saM.) sukhanI icchA sujANa vi. (saM. sujJa) sAruM jJAna dharAvanAra (2) sukheccha, (ka) vi. (saM.) sukha icchanAruM buddhizALI; samajadAra (3) mAhitagAra sukhopabhoga kuM. (saM.) sukha mANavuM che ke tenI kriyA sujAta vi. (saM.) kulIna; UMcA kuLamAM janmeluM; khAnadAna sukhopArjana na. (saM.) sukha UbhuM-pedA karavuM te sujAtA strI. (saM.) sunnata strI (2) udAlakaRSinI putrI sugaThita vi. (saM.) sArI rIte gUMtheluM, sugrathita (3) bhagavAna buddhane pahelI bhikSA ApanAra strI sugavi. (saM.) jJAnI (2) dhanavAna (3) paM.buddha bhagavAna sujJa vi. (saM.) kahyuM; catura; vidvAna sugati strI. (saM.) sadgati; mokSa suratA strI. sujJapaNuM; DahApaNa; zANapaNa sugama vi. (saM.) saheluM; subodha (2) saraLatAthI javAya sujhADavuM sa.ki. "sUjhavuM'nuM preraka evuM (2) saraLatAthI maLe tevuM; sulabha sujhAva chuM. (hi.) sucana; salAha; "sajezana' sugamatA strI, sahelApaNuM, subodhatA suTeva strI. (saM.) sArI Teva-Adata sugarI strI. (saM. sugRhI) pANInA Are jhADa upara suDatALIsa vi. (saM. samacatvAzita, prA. sattatAlIsa) laTakato suMdara gUMthaNIvALo mALo banAvatuM eka pakSI cALIsa vattA sAta (2) paM. suDatALIsano AMkaDo ke sugaMdha strI. (saM. pu.) suvAsa; phorama; khuzabo saMkhyA; "47' [('beDoLa'thI UlaTa) sugaMdhita vi. (saM.) sugaMdhavALuM suDola vi. (sa + DoLa) beDoLa nahi tevuM, ghATIluM; rUpALuM sugaMdhI vi. sugaMdhamaya; suvAsita suNavuM sakri. (saM. kRNoti, prA. suNaI) sAMbhaLavuM sugaMdhI strI. sugaMdha; suvAsa suNAvavuM sakri. "suNavuM'nuM preraka sugaMdhIdAra vi. sugaMdhavALuM, khuzabodAra aibhAva Avavo suNAvuM akri. "suNavuM'nuM karmaNi sugAvuM a.kri sUga caDavI-anubhavavI (2) dhRNA thavI (3) suta puM. (saM.) putra; dIkaro; beTo tiMdurasta zarIra sugALa, (2vuM, -LuM) vi. (sUga parathI) jene jhaTa sUga sutanu vi. (saM.) suMdara nAjuka zarIravALuM (2) na. sAruM, caDe evuM; jhaTa sugAya evuM sutara vi. (2) kri.vi. (saM. su + tara) saheluM; sugama; sugALa vi. puSkaLa; soMghuM saraLa (2) agharuM nahi tevuM sugALavuM vi. sUga Ave evA svabhAvanuM khAnagI sutarAu vi. sUtaranuM baneluM sugupta vi. (saM.) sArI peThe guma-chupAyeluM (2) tadana sutariyo chuM. sUtarano vepArI (2) eka aTaka sugRhI strI. (saM.) eka pakSI; sugharI visthita sutaruM vi. (2) sUtara (saheluM); sugama; saraLa sugrathita vi. (saM.) sArI rIte grathita-saMgaThita; suvya- sutarela vi. sutarAu pAtALa sugrAhya vi. (saM.) sahelAIthI grahaNa karI zakAya evuM sutala (saM.) (-La) na. paurANika mAnyatA mujaba trIjuM (2) sahelAIthI samajAya evuM; sugama sutA strI. (saM.) putrI; dIkarI piDanAra kArIgara sugrIva vi sArI DokavALuM (2) puM. (saM.) (rAmAyaNamAM) sutA(-thA)25. (saM. sUtradhAra; prA. suttahAra) lAkaDAM - vAnarono rAjA; vAlIno bhAI sutA(-thA)rakAma na. lAkaDAM ghaDavAnuM kAma suithArakAma sughaTa vi. sughaDa, sughaTita sutA(-thA)rI vi. suthAranuM; suthArane lagatuM (2) strI. sughaTita vi. (saM.) sArI rIte raceluM (2) suvyavasthita (3) sutejA chuM. (saM. jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA ghATIluM (4) dekhAvaDuM (5) sArA bAMdhAnuM dasamAM sughaDa vi. (saM. suiTa, prA. sughaDa) svara7; cokhkhuM (2) suttana. (saM. sujaja) sUkta; sUtra (2) buddhanuM upadeza vacana sArI rItabhAtavALuM; vivekI (3) sArI rIte ghaDAyeluM; suthADiyo dhuM. eka jAtanuM jADI saLInuM ghAsa suMdara AkAravALuM suthAra puM. juo "sutAra' sughaDatA strI. svacchatA; sughaDapaNuM suthArakAma na. juo "sutArakAma For Private and Personal Use Only
Page #852
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suthArI 8 35 suparinTenDenTa suthArI vi. juo "sutArI zuikala pakSa; ajavALiyuM sudhAMzu paM. (saM.) caMdramA; caMdra; sudhAkara sudakTivi. (zukaladina'nuM TUMkuMrUpa)zukala pakSamAM(2) strI, sudhI nA. (saM. sAvadhi) lagI; parvata sudarzana vi. (saM.) sArA dekhAvavALuM (2) na. viSNunuM sudhI vi. (saM. su + dhI) dhImaMta; buddhimAna; samajadAra cakra; viSNunuM eka Ayudha sudhIra vi. (saM. su + dhIra) khUba dhIra; dhIrajavALuM sudarzanacakra na. sudarzana (2) (lA.) reTiyo sudhdhAM, (0) nA. juo "suddhAM(ta)' sudarzanacUrNa na. (saM.) tAva mATe eka dezI cUrNa-auSadha sunamya vi. sthitisthApaka; lavacIka sudarzanA vi. strI. (saM.) suMdara strI sunayanA vi., strI, suMdara AMkhovALI strI sudAmA puM. (saM.) zrIkRSNano eka garIba sahAdhyAyI ne sunAmI na. (jA. tsunAmI) dariyAI mojAMnuM tophAna mitra (2) kaMgALa mANasa sunAvaNI strI. ("suNavuM", "suNAvavuMuparathI) nyAyAdhIze sudAmApurI strI, porabaMdara (2) kaMgALanuM nivAsasthAna phariyAda sAMbhaLavI che ke tene saMbhaLAvavI te; sudAmo pR. juo "sudAmA' [(2) strI. suda adAlatamAM mukadamo nIkaLavo te sudi ki.vi. (saM. zukladina uparathI) suda; zukala pakSamAM sunIti strI. (saM.) sArI nIti; ucca Adarza sudina 5. (saM.) zubha divasa; utsavano divasa sunnata strI. (a.) eka musalamAnI saMskAra, jemAM liMganI sudIrgha vi. (saM.) khUba dIrdha-lAMbu popacAnI cAmaDI kApI nAkhavAmAM Ave che. (2) sudUra vi. ghaNuM dUra-cheTe musalamAna karavuM te; dharmAtara muisalamAnI saMpradAya sudaDha vi. (saM.) ghaNuM majabUta sunIvi. (a.) e nAmanA musalamAnI paMthanuM (2) puM. eka sudeva na. (saM.) sadbhAgya, sadnasIba supakva vi. (saM.) sArI rIte pAkeluM (2) sArI rIte raMdhAI suddhAM() nA. sAthe maLIne; sahita gayeluM [evuM; supAcya sudhanvA chuM. (saM.) eka prasiddha viSNubhakta supaca-) vi. (saM. supAcya) sahelAIthI pacI jAya sudharavuM a.kri. (saM. zuddhakAra, prA. suddhaAra uparathI) sAruM supatha puM. (saM.) sAra, nItino mArga; sanmArga thavuM; taMdurasta thavuM (2) doSamukta thavuM (3) durasta supathagAmI vi. (saM.) sArA-nItinA mArge janAruM; thavuM ['myunisipAliTI' sadAcArI (2) sanmArgagAmI sudharAI strI. sudhAro; sudharelI sthiti (2) nagarapAlikA; supaththa vi. tabiyatane anukULa Ave tevuM sudharAvavuM sa.ki. "sudharavuM'nuM preraka; sudhAre ema karavuM supana na. svapna; sapanuM sudhamAM, (0sabhA) strI. (saM.) IndranI sabhA supara vi. (I.) uccatama (2) utkRSTa sudhA strI. (saM.) amRta; amI (2) cUno (3) madha suparaTeksa chuM. (i.) cAlu verA uparAMtano levAto kara; sudhAkara chuM. (saM.) caMdra; sudhAMzu ativero; saracArja sopeluM sudhAdhavala vi. amRta jevuM dhoLuM (2) cUnAthI dhoLeluM suparata strI. (phA. supudI soMpaNI; bhALavaNI (2) vi. sudhAra chuM. ("sudhAravuM" parathI) sudhAro; sudhAraNA [AdamI suparaphAsTa strI. (iM.) atijhaDapI Trena (2) vi. sudhAraka vi. sudhAranAruM; sudhAro karanAruM 2) 5. tevo atijhaDapI sudhArakAma na. sudhArAnuM kAma (2) sudhAravAnuM kAma suparaphosphaTa chuM. (iM.) khAtaramAM vaparAto eka rAsAyaNika sudhAraNA strI. sudhAravuM te; sudhAro suparamArkeTa na. (i.) rojiMdA vaparAzanI vividha sudhAravuM sakri. (saM. zuddhakAra, prA. suddhaAra) bagaDeluM, cIjavastuo ekasAthe maLe evI sagavaDavALuM bajAra kathaLeluM sudhare ema karavuM; sAruM karavuM (2) durasta karavuM; suparamena puM. (i.) mahAmAnava (2) atimAnava samAravuM (zAka, makAna vagere) (3) bhUla dUra karI suparariyAlijhama na. (i) ativAstavavAda kharuM kahevuM ke lakhavuM suparavAijhara 5. (iM.) dekharekha rAkhanAra; nirIkSaka sudhArasa puM. (saM.) amRta; pIyUSa suparavijhana na. (i.) dekharekha; saMbhALa; nirIkSaNa [jhaDapI sudhArAvavuM sa.ki. sudharAvavuM suparasonika vi. (i.) avAjanI gati karatAM paNa vadhu sudhAro chuM. (saM. zuddhakAra, prA. suddhaAra) sudharavuM te; sArI suparahITa vi. (i.) ghaNuM prabhAvaka ke lokapriya sthiti; sAro pheraphAra (2) saMskRti; sabhyatA (3) suparicita vi. (saM.) sArI peThe paricita (2) jANItuM navo cAla ke rItabhAta (4) TharAvane sudhAravA mATeno supariNAmaka vi. (saM.) (-dAyaka) vi. (saM.) (-dAyI) TharAva vi. sAruM pariNAma lAvI ApanAruM sudhAro vadhAro chuM. jUnuM sApha karIne eka karavAmAM AveluM suparinTenDenTa puM. (I.) nirIkSaNa karanAra uparI nirIkSaka, ke karavAmAM AvatuM umeraNa (2) sudhAravuM-vadhAravuM te adhIkSaka; mukhya adhikArI For Private and Personal Use Only
Page #853
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suparNa 8 3 6 [suragiri suparNa vi. (saM.) sArAM pAnavALuM ke pAMkhavALuM (2) na. subhagA vi. strI. khUbasUrata ke saubhAgyavatI (strI) suMdara paMkhI (gaDa) subhaTa 5. (saM.) bahAdura laDavaiyo; vIra yoddho . suparba vi. (i.) ghaNuM sarasa; bhavya; aphalAtUna subhadrA strI. (saM.) zrIkRSNanI bahena; arjunanI patnI suparva na. (saM.) sAruM parva ke prasaMga-tahevAra subhAgI vi. (saM. subhAginuM) bhAgyazALI; sabhAgI supAcya vi. (saM.) saraLatAthI hajama thaI jAya tevuM; supaca subhASita vi. (saM.) suMdara rIte kaheluM (2) na. tevuM vAkya supAtra vi. (saM.) yogya; lAyaka (2) kulIna ke pada supAtratA strI. (saM.) yogyatA; lAyakAta triIjA subhikSa na., paM. (saM.) sukALa (durmikSathI UlaTuM) supArzva paM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthakaromAMnA sumati strI. (saM.) sadabuddhi (2) vi. sArI buddhivALAM supArzvanAtha puM. (saM.) jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaro- sumatinAtha 5. jainonA vartamAna covIsa tIrthakaromAMnA mAMnA sAtamA [5. uparI adhikArI pAMcamA supIriyara vi. (i.) uccatara; variSTha (2) caDiyAtuM (3) sumadhura vi. (saM.) khUba mIThuM (vacana) supIriyaoNriTI kaoNpleksa pu. gurutAgraMthi sumana na. (saM.) phUla; puSpa (2) paM. deva suputra chuM. (saM.) sapUta sumanISA strI. (saM.) sArI buddhi supuSTa vi. (saM.) sArI rIte puSTa-jADuM ke bharAvadAra sumAra paM. zumAra; aDasaTTo supere ki.vi. (saM.) sArI peThe-prakAre-rIte sumAre ki.vi. Azare; lagabhaga suma vi. (saM.) sUteluM; UMdhatuM (2) adRzya; gupta (3) sumArga kuM. (saM.) sAco ke sAro mArga; sanmArga avyakta (4) jaDa; nizreSTha sumitra puM. (saM.) sAro mitra; sanmitra suprakAzita vi. (saM.) sArI peThe prakAzavALuM-jhaLakI raheluM sumitrAstrI(saM.) lakSmaNanI mAtA striI. suMdaramukhavALI supratiSThita vi. (saM.) sArI pratiSThAvALuM; AbarUdAra; sumukhI strI. (saM.) gAMdhAra grAmanI eka mUrchAnA (2) vi., labdhapratiSTha sumuhUrtana. (saM.) sAruM-mAMgalika mUrata, sulagna suprabha vi. (saM.) suMdara prabhAvALuM; tejasvI sumedha(-dhA) vi. saM. sumadha uparathI) subuddhi suprabhAta na. (saM.) maMgaLa prabhAta; 'guDamorniMga' sumera 5. madhya eziyAno eka pradeza sukhasana vi. (saM.) ghaNuM prasanna; khUba rAjI thayeluM sumeriyana vi. sumera dezane lagatuM ke teno vAsI suprasaMga 5. (saM.) zubha avasara; sAro prasaMga sumeriyA . (iM.) e nAmano deza suprasiddha vi. (saM.) sArI peThe prasiddha; khUba jANItuM sumeru puM. (saM.) meru; sonAno manAto parvata suprApya vi. (saM.) saraLatAthI maLe tevuM; sulabha sumeLa puM. sAro meLa - banAva (2) sAruM-subhaga mizraNa subrImakorTa strI. (iM.) (bhAratanI) sauthI vaDI-sarvoparI sumeLa 5. sArI maitrI adAlata (2) sarvocca adAlata suyaza . (saM.) sArI ke ghaNI kIrti niArI strI; dAI supsasamAsa puM. (saM.) koI paNa prakAranA samAsamAM praveza suyANI strI. (saM. tijAni,prA. sUiANi)prasava karAva na hoya tevo samAsa [(2)na. sAruM pariNAma-phaLa suyuta vi. barAbara-sArI rIte joDAyeluM joDANa suphala,(-La) vi. (saM. su+ phala) sArA phaLa-pariNAmavALuM suyoga chuM. (saM.) zubha-sAro ke yogya avasara (2) sAruM suphalA (saM.) (-LA) vi., strI, jenAM sArAM phaLa pAke che suyogya vi. sArI rIte ke peThe yogya ke lAyaka tevI rasALa (bhUmi) siphAIdAra suyodhana vi. (saM.) uttama rIte laDI lenAra (2) duryodhananuM suphiyANuM vi. (phA. suphiAnaha) uparathI suMdara; khAlI eka nAma subaddha vi. (saM.) sArI rIte baddha-bAMdheluM ke baMdhAyeluM sura puM. (saM.) deva; amara subala (saM.) (-La) vi. sArA baLavA; jorAvara (2) surakta vi. sArI peThe - barobara rakta-rAtuM ke raMgAyeluM 5. eka gopakumAra surakSA strI. (saM.) rakSaNa; pahero subAhu vi. (saM.) suMdara ke majabUta hAthavALuM [vALuM surakSita vi. (saM.) sArI rIte rakSAyeluM subuddhi strI, (saM.) saddabuddhi (2) vi. tIvra samajadArI- surakha vi. (phA. sukha) rAtA raMganuMH lAla subodha paM. (saM.) sAruM jJAna ke zikhAmaNa (2) vi. sArI surakhI strI, (phA. sukhaM) lAlI; ratAza (2) tejasvI zikhAmaNavALuM dinAra lAlAza (3) jhabakAra; zIrSapaMkti (4) mukhya subodhaka(-kAraka) vi. subodha denAruM, sArI zikhAmaNa samAcAra; "heDalAIna' subhagavi. (saM.) suMdara; ramaNIya (2) subhAgI; sadbhAgI suragaMgA strI. (saM.) AkAzagaMgA; nebyulA' subhagatA strI. subhagapaNuM suragiri chuM. (saM.) meru parvata For Private and Personal Use Only
Page #854
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suragurI 8 36 sulaTAvavuM suraguru chuM. (saM.) devonA guru; bRhaspati surasAla(La) vi. ghaNuM rasALa; ghaNuM majanuM; phaLadrupa suracApana. (saM.) meghadhanuSya [(3) na. kAmakrIDA; saMbhoga surasuriyuM na. phUTe nahIM, paNa saLagIne surasura avAja surata vi. (saM.) sArI rIte rameluM (2) sArI rIte Asakta kare tevo TeTo surata na. te nAmanuM zahera ('sUrata lakhavA tarapha Agraha suraMga strI. (saM. suraMgA, prA. suraMga) jamInamAM kareluM vadhyo che.). bhoMyaruM (2) (jamInamAM khADo khodI khaDaka toDavA ke surata strI, manovRtti (2) smaraNa zatruno nAza karavA vaparAtI) dArUgoLAnI eka yukti surataruna. (saM.) svarganuM eka jhADa (2) kalpadruma; kalpavRkSa ke tene mATenI banAvaTa (3) jamIna para mukAtA eka suratA strI. laganI (2) dhyAna (3) yAda; sUdha (4) najara prakAranA bomba muratA strI. (saM.) devAyuM; devatva suraMga kuM. (saM.) sArI jatano varNa (2) sArI jAtano raMgasurati strI. (saM.) khUba AnaMda ane sukha (ra) gADha prema vAno raMga (3) vi. sArI jAtanA raMganuM (4) AnaMdI suratI vi. suratane lagatuM (2) suratanuM vatanI (3) strI. surA strI. (saM.) madirA; dArU giLAnuM vAsaNa suratapradezanI bolI kei mANasa; prajJAcakSu surAI (-hI) strI. (a. surAhI) pUjAnA ghATanuM sAMkaDA suradAsa paM. prasiddha aMdha bhakta kavi (2) AMdhaLo sAdhu surAkha strI. (phA.) kANuM; bAkoruM suradeva 5. jainonA anAgata covIsa tIrthakaromAMnA bIjA surAga 5. (hi) pageruM (2) nizAna; cihna suradruma na. (saM.) kalpavRkSa; pArijAtanuM vRkSa surAjaya na. (saM.) sAruM-sArI rIte cAlatuM rAjaya suradhanu, (0Sa) na. meghadhanuSya; IndradhanuSa surAtmajA strI. (saM.) devakanyA sviAmI; IMdra suradhAma na. (saM.) svarga; devaloka surAdhipa; surApIza(-1ra), surAdhyakSa chuM. (saM.) devonA suradhuni(-nI) strI. (saM.) gaMgA nadI; deva nadI surApAtra na. (saM.) dArUnI khAlI; dArUnuM vAsaNa suradhenu strI. (saM. sura + dhenuM) kAmadhenu, kAmadudhA surApAna na. (saM.) dArU pIvo te; madhapAna suranadI strI. (saM.) devanadI; gaMgA surApI(-pAnI) vi. (saM.) dArUDiyuM; dArU pInAruM suranaMdinI strI. suradhanu; kAmadhenu surAri chuM. (saM.) rAkSasa suranAyaka puM. (saM.) indra surAlaya na. (saM.) svarga; suradhAma surapati muM. (saM.) indrarAjA; devAdhirAja [AkAzagaMgA surAvaTa strI. sUra milAvavA te (2) surela dhvani surapatha puM. (saM.) AkAza; AsamAna (2) svarga (3) surAhI strI. (a) juo "surAI surapada na. (saM.) devono darajjo (2) svarga surAMganA strI. (saM.) devAMganA; apsarA surabhi(-bhI) vi. (saM.) suvAsita (2) suMdara; manohara surIluM vi. madhura ke barobara maLelA sUravALuM (3) . suvAsa; khuzabo suruci strI. (saM. su + saci) sArI ruci; sArI vastu surabhi strI, devonI gAya; kAmadhenu ane sArA kArya taraphanuM valaNa surabhita vi. (saM.) suvAsita; sugaMdhIkara surucibhaMga kuM. surucino - ziSTa rasajJatAno bhaMga surabhimAsa 5. (saM.) vasaMtaRtu [pAtaLI DabbI surUpa (saM.) vi. suMdara rUpavALuM; khUbasUrata; manohara suramAdAnI strI. suramo AMjavA mATenI saLIvALI lAMbI surapA vi., strI. (saM.) surUpa strI suramo chuM. (phA.) eka khanija padArtha ke tenuM AMkhanuM aMjana surupI vi. (saM.) suMdara; manohara suramya vi. (saM.) atyaMta ramaNIya-manohara surekha vi. (saM.) pramANasara; ghATIluM; suMdara surayuvati(tI) strI. (saM.) devAMganA (2) apsarA sukhakaMsa puM. (saM.) upara rekhA dorI karAto kauMsa; rekhAkaMsa surarAja (saM.) (-2) puM. indra surekhatA strI, (saM.) pramANasaratA; ghATIlApaNuM suraripu chuM. (saM.) rAkSasa (2) rAhu (graha) - surekhapadI paM. (saM.) eka ghAta padAvalI surarSi puM. (saM.) devonA RSi; nArada surekhA strI. sIdhI lITI (ga.) suraloka puM. (saM.) svarga-loka deivAMganA surela vi. ('sUra' uparathI) sUrIluM; sumadhura suravadhU strI. (saM.) suranI strI; devI (2) apsarA; sureza, sareMdra puM. (saM.) devarAja indra suravAla(La) . strI. (phA. zullAra) sAMkaDo pAyajAmo; surkha chuM. (saM.) rAto raMga coraNo surmI strI. ratAza; lAlAza; surakhI zikSaNa surasa vi. (saM.) sArA-suMdara rasavALuM sulakSaNa (saM.) (-NuM) vi. sArAM lakSaNavALuM (2) sAruM surasadana na. (saM.) svarga; devaloka sulakSaNA vi., strI. (saM.) sulakSaNAvALI strI surasarita-tA) strI. (saM.) suranadI; gaMgAnadI sulaTAvavuM sa.di. sUlaTuM karavuM ("sUlaTAvuM'nuM preraka) For Private and Personal Use Only
Page #855
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sulatAna 8 38 suvyavasthA sulatAna chuM. (a.) moTA pradezano musalamAnI rAjA; suvA puM. eka vanaspati; tenAM bIja; savA ('bAdazAha' ke 'zahenazAha' karatAM UtaratA kramano suvA 5. sAro anukULa pavana darajajo che.) suvAkya na. zubha vAkya; suvacana; subhASita sulatAnA strI. begama; rANI suvAcya vi. (saM.) saraLatAthI-sahelAIthI vAMcI zakAya sulatAnI vi. sulatAnanuM; sulatAnane lagatuM (2) strI. tevuM (2) e sArI rIte kahI zakAya tevuM sulatAnano amala (3) sulatAnanI ApakhudI ke julama suvADavuM sakri. "sUvuM'nuM preraka suvaDAvavuM siobatano AnaMda sulabha vi. (saM.) sahelAIthI maLe evuM; suprApya suvANa strI. (sara. savANa, suhANa) savANa; ArAma; sulalita vi. (saM.) atyaMta suMdara (2) sukumAra suvAbhAjI strI, jemAMthI suvAna bI-dANA nIkaLe che te sulAkha strI. surAkha; kANuM; bAkoruM bhAjI (zAka tarIke). eika roga sulUka chuM. (a.) sArI rItabhAta; sadAcaraNa salUka suvAroga paM. (saM. sUtA, prA. sUA) suvAvaDamAMthI thato sulekhana na. (saM.) sArA akSara lakhavA te suvArtA strI. (saM. su + vArtA) sArI-pavitra vArtA; IzunA suleha strI. (a. sulDa) salAhazAMti; jhaghaDA ke laDAIno janmanI vArtA; "gospela' abhAva (2) samAdhAna; saMdhi suvAvaDa strI, bALakane janma ApavAno ane te pachIno sulehanAmuM na. sulehanuM khatapatra, karAranAmuM sUtakano samaya (2) prasUti pachInI nAhyA pahelAMnI sulehazAMti strI. suleha ane zAMti; salAhasaMpa ane strInI mAvajata karavI te nirAMtavALI sthiti [loyanavALuM; sunayana suvAvaDakhAnuM na. suvAvaDa karavAnuM davAkhAnuM, prasUtigRha sulocana strI. (saM.) suMdara locana-AMkha (2) vi. suMdara suvAvaDI strI. suvAvaDamAM hoya evI strI, prasUtA strI sulocanA strI. (saM.) suMdara locanavALI (strI); sunayanA suvAvuM a.kri. "sUvuMnuM bhAve sulpho pu. (phA. sulphA) vagara tave ke korI tamAku bharelI suvAsa strI. (saM.) sArI vAsa; sugaMdhI; surabhi calama-cUMgI (2) gAMjAnA phUlano rasa suvAsaNa, suvAsiNI strI. (saM. suvAsinI, svavAsinI, suvacana na. (saM.) sAruM-zubha ke hitakara vacana; subhASita prA. suvAsiNI) saubhAgyavatI strI suvaDA(rA)vavuM sakri. "sUvuM'nuM preraka suvAsita vi. (saM.) khuzabodAra; sArI sugaMdhavALuM suvadanA strI. (saM.) vIsa akSarano eka gaNameLa chaMda suvAsinI strI. (saM.) juo 'suvAsaNa" suvarNa vi. (saM.) suMdara raMganuM (2) rUpALuM (3) na. sonuM; suvAhaka vi. garamI ke vIjaLIne potAnAmAMthI saraLatAthI kaMcana vahevA de tevuM; "guDa kanDakTara' suvarNakAra . (saM.) sonI suvAMga vi. (saM. samAga, prA. samAMga) AkhuM ne AkhuM; suvarNacaMdraka puM. (saM.) sonAno cAMda; "golDa meDala pUrNapaNe (2) nirapekSa; "eNkselyuTa' suvarNajayaMtI puM. (saM.) pacAsa varSe UjavAtI jayaMtI; suvikhyAta vi. (saM.) ghaNuM ja prasiddha; jagajAhera golDana jyubilI' suvicAra chuM. (saM.) sAro vicAra; sadvicAra suvarNataka strI. (saM.) uttamottama taka suvidita vi. (saM.) sArI rIte jANeluM, khUba jANIta suvarNatulAvidhi strI. (saM.) sonA vaDe toLavAno-ema suvidhA strI. (saM.) uttama prakAranI, parama zreyakArI vidyA sanmAna karavAno vidhi suvidhA strI. (saM.) sagavaDa; anukULatA suvarNadAna na. (saM.) sonAnuM dAna ApavuM te suvidhAjanaka vi. (saM.) anukULatAvALuM; sagavaDavALuM suvarNaniyama muM. suvarNa jevo uttama kImatI niyama suvidhinAtha 5. jainonA vartamAna covIsa tIrthaMkaromAMnA suvarNapadaka na. (saM.) sonAno caMdraka; "golDa meDala navamA; puSpadaMta khUba vinayI suvarNamahotsava puM. pacAsa varSe UjavAtI jayaMtI; kanaka suvinIta vi. (saM.) sArI rIte bhaNeluM; susaMskArI (2) mahotsava, suvarNajayaMtI suvistRta vi. (saM.) sArI peThe vistRta-phelAyeluM suvarNamaMdira na. amRtasaranuM suvarNathI maDheluM zIkhamaMdira suvihita vi. (saM.) sArI rIte ke pUrI rIte vihitasuvarNamArga pu. zreSTha mArga; uttamottama upAya karavAmAM AveluM (2) zAstrAjJA pramANe karAyeluM suvarNamRga puM. (saM.) sonerI mAyA-mRga suvRSTi strI. (saM.) phAyadAkAraka varasAda suvarNayuga puM. sArAmAM sAro yuga; satyayuga suveniyara na. (iM.) smariNakA; smRtigraMtha suvarNAkSara puM. (saM.) sonerI zAhInA akSara (2) (lA.) suvyakta vi. (saM.) sArI rIte rajU thayeluM, kahevAyeluM (vaidaka) kadI bhUsI na zakAya tevA akSara ke lakhANa suvyavasthA strI, (saM.) sArI vyavasthA-goThavaNa (2) sAro suvarNa vi. suMdara varNavALuM vahIvaTa For Private and Personal Use Only
Page #856
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 8 3 suvyavasthita [sUkagaNuM suvyavasthita vi. (saM.) sArI peThe vyavasthita; vyavasthAne suspaSTa vi. (saM.) khUba spaSTa; tadana cokhuM pUvakanuM [(3) na. sAruM vrata suhAga kuM. (saM. saubhAgya, prA. sohagga) saubhAgya suvrata vi. (saM.) sArA vatavALuM, sadguNI (2) saMyamI suhAgaNa vi. strI. saubhAgyavatI; suvAsaNa () patinI suvatI vi. (saM.) sArA vratavALuM, sapratijJa (2) saMyamI mAnIti suzAsana na. (saM.) sAruM zAsana-amala ke vahIvaTa suhAgarAta(-trI) strI. navAM paraNelAMnI pahelI rAta suzikSita vi. (saM.) sArI rIte zikSita-tAlIma pAmeluM suhAgiyuM vi. subhAgI; sukhI suzIla vi. (saM.) uttama zIlavALuM; saccarita (2) vivekI; suhAgiNa vi. strI. suhAgaNa; suvAsaNa | vinayI (3) saraLa; sIdhuM kiravuM te suhAgI vi. subhAgI; sukhI suzobhana na. zobhA mATe karelI sajAvaTa; suzobhita ke tevuM suhANa strI. (sara. suvANa) savANa; ArAma; karAra (2) suzobhita vi. (saM.) ghaNuM zobhItuM; zobhAyamAna sobatano AnaMda; sobatanI hUMpha suzrI vi. (saM. su= suMdara, udAtta+zrI = zrImatI) Adara- suhAvana vi. sohAmaNuM; zobhatuM NIya zrImatI (2) strI, sArI suMdara zrI (zobhA- suhAvavuM sakri. "suhAvuM'nuM preraka; zobhAvavuM lakSmI) (3) strInA nAmanI AgaLa lagADAto suhAvuM a.kri. (saM. zubhra, prA. suha) zobhavuM; sohAvuM AdarasUcaka zabda vaiidya (2) teNe racela vaidyaka graMtha suhAsinI vi. strI. (saM.) suMdara hAsyavALI (2) suzruta vi. (saM.) bahuzruta; vidvAna (2) puM. prAcIna prasiddha saubhAgyavatI strI; suvAsiNI suzliSTa vi. (saM.) sArI rIte joDeluM ke besADeluM suhRda 5. (sa.) mitra zuiM suSama vi. (saM.) sArI rIte samAna; sapramANa (2) suMdara -suM nA. (saM. sahita, prA. sahie, apa. sahi8) sAthe; suSamA strI. (saM.) saundarya zobhA suMghaNI strI, juo "sUMghaNI" suSira vi. (saM.) kANAMvALuM; chidravALuM suMghavuM sakri. juo "sUMghavuM" suSiravAgha nA kANAMvALuM phUMkIne vagADavAnuM vAdya (2) suMghADavuM sakri. juo "sUMghADavuM' moralI; vAMsaLI [raheluM; "leTanTa" suMghAvuM aMkri. juo TUMdhAvuM" suSupta vi. (saM.) sUteluM; UMghatuM (2) apragaTa; aMdara suMTha strI. juo "sUMTha suSupti strI. (saM.) gADha nidrA nADIomAMthI vacalI suMThapAka . juo "sUMThapAka' suSummA(-maNA) strI. (saM.) yogazAstra pramANe traNa pradhAna suMDalI strI, juo "sUMDalI' suSTha kri.vi. (saM.) sArI rIte; uttama rIte suMDalo chuM. juo "sUDalo susajja vi. (saM.) sArI peThe ke sArI rIte sajja suMDha strI. juo "sUMDha susavATa(-To) pR. jorathI vahetA ke vIMdhAtA pavanano ke suMDhala strI, juo "sUMDhala' tene maLato avAja suMDhiyuM vi. juo "sUMDhiyuM susaMgaThita vi. sArI rIte saMgaThita thayeluM suMthalI vi. juo "sthalI' susaMgata vi. (saM.) barAbara saMgata - baMdhabesatuM suthiyuM na. juo "sUthiyuM risika susaMgati strI. susaMgatatA (2) sArI sobata suisaMgata suMdara vi. (saM.) rUpALuM; suzobhita; majenuM (2) sarasa; susaMbaddha vi. (saM.) AgaLapAchaLa barAbara saMbaMdhavALuM; suMdaratA strI. (saM.) sauMdarya, suMdarapaNuM; suMdaratva susaMskArI vi. (saM.) sArA saMskAravALuM suMdarI strI. suMdara strI (2) zaraNAI jevuM eka vAgha susaMskRta vi. (saM.) sArA saMskAravALuM kareluM (2) susaMskArI suMvALapa strI. suMvALApaNuM; mulAyamatA susta vi. (phA.) ALasu (2) maMda; dhImuM suMvALA pu.ba.va. dazamAnI kriyA; mRtyu bAda dasame divase sustI strI. ALasa (2) UMghanuM ghena (3) maMdatA mAthAnA vALa utarAvavAnI kriyA sustha vi. (saM.) sArI rIte goThavAyeluM; susthita (2) suMvALI strI, pUrI jevI nAstAnI eka vAnI (2) dUdhamAM svastha; sAjuMtAjuM karela ghauM ke bAjarInI bhAkharI susthApita vi. (saM.) sArI rIte sthApita-sthapAyeluM suMvALuM vi. (saM. sukumAra, prA. somAla, suumAla) lIluM susthita vi. (saM.) sArI rIte sthita; daDha (2) sArI ane narama (2) svabhAvanuM naramasukomaLa; mulAyama sthitivALuM (3) barAbara goThavAyeluM (3) na. bALakanA janmanuM sUtaka susthiti strI. (saM.) sArI sthiti hAlata sUke strI. sUkApaNuM; bhInAzano abhAva susvara pu. (saM.) sAro svara; kaMThano sAro avAja (2) sUkagaLuM na. bALakane thato gaLuM sukAvano eka roga; vi. sArA svara-avAjavALuM; madhura kaMThavALuM suktAna; rikesa For Private and Personal Use Only
Page #857
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir skara) (sUtaputra sUkara vi.na. (saM.) zUkara, varAha, Dukkara (A prANInuM sUci strI. (saM.) yAdI; sAMkaLiyuM; kramAnusArI TIpa (2) moTuM dAtaraDIvALuM hoya che. A bhUMDa nathI.). soya (3) kAMTo; suba [kAma sUkala(-) vi. sukAyeluM; kR; dUbaLuM sUcita-cI) karmana. (saM.) sIvaNakAma (2) bharata-gUMthaNanuM sUkavavuM sakri. (saM. zuSka, prA. sukkavaI) sukAvavuM sUcikA strI. sUcanikA; DirekTarI (2) sAMkaLiyuM (3) lopa sUkuM vi. (saM. zuSka, prA. sukka) zuSka; bhInAza vinAnuM sUcita vi. (saM.) sUcavAyeluM ke sUcaveluM nirdezeluM (2) kRza; dUbaLuM sUcitArtha chuM. sUcavAyelAM artha sUkuMbha(-sITa vi. sAva sUkuM (2) ujjaDa sUcipatra, (ka) na. (saM.) sUci; yAdI nibiDa sUko 5. tamAkunI khAvA mATenI pattI; jarada sUcibhedya vi. (saM.) soyathI vIMdhI zakAya tevuM-khUba gADhuM; sUkta vi. (saM.) sArI rIte kahevAyeluM (2) na. vedamaMtro sUcI strI. (saM.) juo "sUci ke RcAono samUha sUcIkhaMDa . sUcI AkRtino khaMDa; "phasTrama' sUkti strI, (saM.) uttama ukti ke kathana; subhASita sUcIpatra, (ka) na. (saM.) juo "sUcipatra' sUkSma vi. (saM.) aNarUpa; jhINuM; bArIka (2) na. brahma sUNya vi. (saM.) sucavavA yogya sUcanIya sUkSmajIvavijJAna na. sukSma jIvonAM adhyayana-saMzodhana muja strI, soDA ane nIce aNIdAra lAgatuM motI saMbaMdhI jIvavijJAnanI eka zAkhA; "mAIkrobAyolojI' sUjanI strI. (phA.) rU bharelI rajAI (2) upara bhareluM sUkamataraMga chuM. mAikroveva sUjavuM a.kri. (saM. sUyate, prA. sujajavaI) (darathI sUkSmatA strI. (-tva) na. (saM.) sUkSmapaNuM; bArIkapaNuM cAmaDI vagerenuM) UpasavuM; phUlavuM; sojo caDavo (2) sUthamadarzI vi. (saM.) sUkSma dRSTivALuM (2) catura (3) na. gama paDavI; samaja paDavI (3) pahoMcavuM [pahoMca sUkSmadarzaka yaMtra [sAdhana-yaMtra sUjha strI. sUjhavuM te; samaja (2) kArya karavAnI kuzaLatA; sUkSmadarzakayaMtra na. bArIka vastu moTI dekhADanAruM eka sUjhatuM na. potAne gamatuM-samajAtuM sUkSmadRSTi strI. (saM.) sUkSma vastuo jANI ke samajI zake sUjhabuddhi strI. (saM.) sUjha ke gamavALI buddhi evI daSTi sUjhabUjha strI. (sUjhavuM + bUjavuM) samaja ane kadara sUmadehayuM. (saM.) dehathI chUTo paDelo jIva jeno Azraya sUjhavuM a.kri. (saM. zudhdhati, prA. sujajhaI) dekhAvuM; najare karI rahe che te zarIra (pAMca prANa, pAMca jJAnendriya, paDavuM (2) samajAvuM; gama paDavI; akkala pahoMcavI pAMca sUkSmabhUto, mana ane buddhi e sattara vastunuM sUTa na. (iM.) koTa pATalUna vagere lUgaDAMno seTa baneluM zarIra) sUTa chuM. (iM.) adAlatI dAvo ke phariyAda ke peTa sUmadehI vi. (saM.) sUkSyadehavALuM; jIvAtmA sUTakesa na. (I.) (sUTa AvI jAya evI) nAnI bega sma zarIra na. (saM.) sUkSmadeha; liMgadeha sUDa puM, na. mULa (2) AgalA vAvetaranAM mULa, sUMThAM vagere sUmAkarSaka na. (saM.) ati maMda avAjo paNa saMbhaLAI khodI bALIne saphAI karavI te zake tevuM sAdhana; "mAIkrophona' sUDalo . eka jAtano popaTa sUDo (2) sUDo; moTI sUDI sUkamAtisUkSma vi. (saM.) atisUkSma; sUkSmamAM sUkSma sUDavuM sakri. jhADa choDa vagerenAM DALI, DAMkhaLAM, pAMdaDAM sUga strI. (saM. suga = viSTA uparathI) atizaya kApavAM teiTalA vakhatanuM sAmaTuM ane sAduM vyAja aNagamo; dhRNA; cItarI sUDa vyAja vi. (saM. sUda, prA. sUDo rUpiyA rahyA hoya sUcaka vi. (saM.) sUcave evuM; sUcavanAruM (2) garbhita sUDI strI. sopArI kAtaravAnuM sAdhana sUcanovALuM ke te jagADatuM sUDo chuM. moTI sUDI sUcana na. (saM.) sUcavavuM che ke je sUcavAya te sUDo chuM. (saM. zuka, prA. suaDaa) kAMThalA vinAno popaTa sUcanA strI. (saM.) sUcavavuM te; IzAro; cetavaNI sUDhamUDha vi. sUnamUna; sAva mUDha jevuM [Avavo sUcanAtmaka vi. sUcanArUpe raheluM; sUcaka sUNavuM a.kri. (saM. zUna, prA. sUNa uparathI) sUjavuM; sojI sUcanApatra 5., na. (saM.) sUcanA Apato-teno patra (2) sUta puM. (saM.) sArathi; ratha hAMkanAra (2) kSatriyathI jAherAta; nividA; "noTisa brAhmaNIne peTe thayelo putra sUcanikA strI. (saM.) yAdI; TIpa (2) anukramaNikA sUtaka ne. (saM.) sagAMsaMbaMdhImAM janma ane maraNa vagerethI sUcanIya vi. (saM.) sUcavavA jevuM; sUcya lAvavuM; jaNAvavuM pALavAmAM AvatI AbhaDacheTa (2) "kvorenTAIna sUcavavuM sakri. (saM. sUca) sUcanA karavI; dhyAna upara (mo. ka. gAMdhI) sUcavAvavuM sa.kri. "sUcavavuMnuM preraka sUtakI vi. sUtakavALuM sUcavAvuM a.di. "sUcavavuM'nuM karmaNi sUtaputrapuM. (saM.) (sArathine tyAM Ucharela) karNa dAnezvarI For Private and Personal Use Only
Page #858
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 84 1 [sUrapeTI sUtara na. (saM. sUtra, prA. sutra) rU kAMtIne kADhelo tAra sUnA a. (saM.) kasAIkhAnuM sUtarapheNI strI, (da. prA. pheliA) sUtaranA tAMtaNAnA sUnAnI puM. (saM.) mukhya kasAI AkAranI eka mIThAI sUnuM chuM. (saM.) putra; dIkaro sUtarazALa strI, eka jAtanI DAMgara-cokhA sUnuM vi. saM. zUnyaka, prA. sunnaa) nirjana, ujjaDa vastI sUtaruM vi. sIdhuM; saraLa; saheluM ke sahavAsa vinAnuM (2) saMbhALa ke rakSaNa vinAnuM sUtaLavuM sakri. sAMkaLavuM; gAMThavuM; joDavuM sUnuM saTa vi. sAva sUnuM viANI sUtaLI strI. (saM. sUtra uparathI) zaNanI pAtaLI dorI sUjhata vi. (saM.) sAcuM ane AnaMdaprada (2) na. tevI sUtikA strI. (saM.) suvAvaDI strI sUpa na. (saM, i.) zaikuM; rAba (2) eka prakAranuM zAkanuM sUtikAgRha na. suvAvaDakhAnuM, prasUtigRha; miTarniTI homa trikoNabAga sUtkAra 5. (saM.) sU sU' evo avAja sUpaDI strI, nAnuM sUpaDuM (2) hAthapIMjaNanA cheDe Avato sUtra na. (saM.) doro; tAMtaNo (2) sUtara (3) niyama sUpaDuM na. (saM. zUrpa, prA. suppa) anAja jhATakavAnuM sAdhana vyavasthA (4) prAcIna zAstrakAroe racelAM mULa saMkSipta sUpatI strI, salATanI hathoDI vAkya ke teno graMtha (5) dhyeya tarIke svIkAreluM TUMkuM sUpazAstra na. rasoInuM zAsa; pAkazAsa vAkya (E) gaNitanuM siddhAMtanA mULamAMnuM svarUpa; sUphI vi. (phA. sUpha = bakarAMnA vALa uparathI) bakarAMnA phormyulA' vALanuM; UnanuM vastra) (2) sUphIvAda saMbaMdhI (3) sUtrakAra puM. (saM.) mULa sUtra racanAra hiMdu dharmagraMtha) pavitra; nirdoSa sUtragraMtha . sUtronA rUpe lakhAyela graMtha (jema ke, keTalAka sUphI 5. aMtaHkaraNanI zuddhi rAkhI mAzUkabhAve khudAne sUtrataMtu puM. (saM.) sUtarano tAMtaNo siMcAlaka samajI pote puruSabhAve baMdagI karanAra saMtakoTino te sUtradhAra chuM. (saM.) nATakamAM pradhAna naTa (2) sutAra (3) te puruSa (2) evA sUphIono saMpradAya ke mata sUtrapAta paM. prAraMbha; zarUAta muikAyeluM; sUtrita sUphIvAda puM. islAmano eka saMpradAya kAmagIrI sUtrabaddha vi. (saM.) sUtrorUpe zabdabaddha thayeluM; sUtramAM sUbAgIrI strI, (phA.) sUbAnuM pada ke darajajo ke enI sUtramaya vi. (saM.) sUtrothI bhareluM; sUtrAtmaka sUbedAra 5. (phA.) sipAIonI nAnI TukaDIno amaladAra sUtratra na. (saM.) vaNakarano kAMThalo; bhUrI (2) sUtara (2) prAMtano vaDo hAkema; sUbo kAMtavAnuM ke vaNavAnuM yaMtra sUbedArI strI, sUbedAranuM pada; sUbAgIrI vikema-sUbedAra sUtravAkya na. (saM.) TUMkuM-sUtra jevuM ke sUtra rUpanuM vAkya sUbopuM. () ilAko,jilloprAMta (2) ilAkAke prAMtano sUtrAtmaka vi. (saM.) sUtranuM baneluM; sUtramaya sUma, (DuM) vi. (a. zUma) mUjI; kaMjUsa; lobhI sUtrArtha . mULa sUtrano spaSTa manAto artha [goThaveluM sUmasAna vi. buddhi bahera mArI gaI hoya tevuM (2) mUguM sUtrita vi. (saM.) eka sUtramAM goThaveluM (2) sUtrarUpe ane bhAna vinAnuM [kAra; sUnakAra sUthaNI strI. coraNI (2) leMghI sUmasAma vi. avAja ke hilacAla vinAnuM (2) na. zUnyasUtharuM vi. cokhuM, sughaDa ane svaccha sUra puM. (saM.) sUrya, sUraja sUthiyA strI, memaNa vorA vagere pahere che te sonerI pAghaDI sUra puM. (saM. svara) avAja; kaMTha; svara (saMgIta) sUda na. (phA.) vyAja sUraja paM. (saM. sUrya) sUrya, ravi sUdakhora vi. (phA.) vyAjakhora; vyAjakhAu sUrajaphUla na. sUryamukhInuM phUla sU strI. (saM. zuddhi, prA. suddhi) zuddhi bhAna (2) bhALa; sUrajamukhuM vi. sUraja jevAM tejasvI mukhavALuM khabara; mAhitI sUrajamukhI na. sUraja sAme moM rAkhatAM phUlovALo eka choDasUdhabUdha strI. (saM. zuddhi, prA. suddhi uparathI sUdha + sUryamukhI (2) tenuM phUla subuddhi) bhAnasAna; bhAna; akkala; hoMza (2) ba.va. sUraNa na. (saM.) baTAkAnI jema zAkamAM kAma Avato eka e nAmanI gaNapatinI be patnIo - zuddhi ane buddhi sUrata strI. (a.) cahero; mukhAkRti (2) na. eka zahera sUdhasAna strI. hoza; bhAna (2) hoza ane buddhi sUrata(-tI) strI, sUratA; laganI; dhyAna; yAda sUna vi. saM. zUnya, prA. sunna) zUnya; mIMDuM (2) sAva sUratamUrata strI. (a.) zikala; cahero khAlI hovuM te bhiMkAra sUradAsa puM. (saM.) puSTimArgIya acchApa vrajabhASI sUnakAra DuM. zUnyakAra; tadana nIrava sthiti (2) sopo (3) kavibhaktomAMno eka agraNI bhaktakavi (2) koI sUnakuM vi. sUnuM (2) dhUna (3) vaLuM paNa AMdhaLo mANasa ['hAramoniyama" sUnamUna vi. zUnamUna; zUDhamUDha (2) cUpacApa thayeluM sUrapeTI strI. sUra pUravAnuM peTIAkAranuM vAgha; svarapeTI; [kaMda For Private and Personal Use Only
Page #859
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sUramAdhurthI 842 sujavuM sUramAdhuryana. (saM.) svaranI madhuratA; svaramAdhurya; "melaDI' sUryopasthAna na. (saM.) be hAtha UMcA rAkhI saMdhyA vagere sUrA strI. (a) kurAnano adhyAya-prakaraNa kAryamAM karAtI sUryanI stuti; sUryapUjA sUrAvali(-lI) strI. (saM.) madhUra sUrano dhvani ke avAja sUryopAsanA vi. (saM.) sUryanI ArAdhanA sUri(-rI) 5. (saM.) vidvAna; paMDita; AcArya; kavi (jaina sUlaTa vi. UlaTuM nahi evuM; sUlaTuM AcAryonA nAma pAchaLa lagADavAmAM Ave che.) sUlaTAvuM aki. sUlaTuM thayuM ke karAvuM sUrIzvara pu. jaina sAdhuonA vaDA; moTA jaina AcArya sUlaTuM ("UlaTuM'nA sAdaye) vi. catuM; savaLuM (2) anukULa sUrokhAra 5. (phA. zraha + saM. kSAra) eka jAtano kSAra; sUvara puM, na. (saM. zUkara, prA. sUvara, sUara) bhUMDaDukkara; nAITara' AikAzIya goLo; sUraja varAha paDavuM (2) UMghavuM sUrya puM. (saM.) pRthvIne prakAza, garamI vagere Apato sUvuM a.kri. (saM. svapati, prA. suai, suvaI) ADA sUryakanyA strI. (saM.) yamunA nadI (2) tapatI (paurANika sUzI strI, eka jAtanuM kApaDa rIte sUryanI eka putrI) sUsavavuM a.ki. sUsU avAja thavo sUryakamala na. (saM.) (-La) kAzmIrI eka phUla jhADachoDa sUsU ki.vi. pavana phUMkAvAno avAja thAya ema sUryakalaMka chuM. (saM.) sUrya para dekhAtuM kALuM cihna sULa na. (saM. zUla) zULa; zULa bhoMkAyA jevuM darda; zUla sUryakAMta muM. (saM.) eka kAlpanika maNi, jenA para sUryanAM sULa strI. zULa (kAMTo) [ApavAnI eka rIta kiraNa paDatAM agni utpanna thAya che ema manAya che. sULI strI, (saM. zulikA, prA. liA) zULI; dehAMtadaMDa sUryakAMti strI. (saM.) sUryanuM teja-prabhA cUM(muM) (-kha)LuM na. UMbI uparanI soya jevo reso sUryakUkara na. sUryanI UrjAno upayoga karIne khorAka rAMdhavA sU()ghaNI strI, chIMkaNI; bAjara mATenuM sAdhana; "solara kUkara' (grahaNa thavuM te sUta-suM)ghavuM sakri. (saM. zaMkhati, zighati, prA. suMghaI) sUryagrahaNa na. (saM.) caMdra ADe AvavAthI sUryabiMbanuM DhaMkAvuM- sovuM; vAsa levI (2) nAkanA zvAsathI aMdara kheMcavI sUryanamaskAra . (saM.) sUryane namana (2) (je sAthe (chIMkaNI) karAtI) eka prakAranI kasarata sU-suM)ghADavuM sakri. "sUMghavuM nuM preraka sUryanADI strI. (saM.) piMgaLA nADI sUta-suM)ghAvuM a.kri. "sUMghavuMnuM karmaNi sUryanArAyaNa puM. (saM.) sUryadeva saMta-suMTha strI. (saM. zuMThi, prA. suThi) sUkaveluM AduM sUryaputra chuM. (saM.) yamarAja (2) sUtaputra karNa sUta-suM)ThapAka chuM. sUMThamAMthI banAvela eka pauSTika vAnagI sUryapUjaka vi. (saM.) sUryanI pUjA-arcanA karanAruM sU-suM)DalI strI. nAno suMDalo sUryapUjA strI. (saM.) sUryanI pUjA-upAsanA sUta-suM)Dalo pu. Topalo sUryabiMba na. (saM.) sUryanuM biMba sUDo 5. sUMDalo; Topalo niAkavALo avayava sUryamaMDala na. (saM.) (-La) sUryamALA (2) sUryanuM biMba suMsuM)Dha strI. (saM. zuMDA, prA. suMDA) hAthIno lAMbo sUryamaMdira na. (saM.) sUrya devanuM maMdira sUta-suM)DhaNa na. soMDhavuM e; javA taiyAra karavI te sUryamAlA strI. (saM.) (-LA) sUrya ane tenI AsapAsa suM-suM)Dhala strI. baLada ke majUronI sAmasAmI madada karanArA grahono samUha kei tenuM phUla; sUrajamukhI sUMDhaliyo muM. sUMDhala karanAro ke rAkhanAro sUryamukhI na. sUraja sAme moM rAkhatAM phUlovALuM eka choH saM(muM)DhALuM vi. sUMDhavALuM sUryayaMtra na. (saM.) upAsanA mATenuM sUryanuM yaMtra (2) sUryanA sU-suMDhiyuM vi. suMDhavALuM, sUMDhanA AkArano (kosa) (2) " nirIkSaNa mATe vaparAtuM eka yaMtra na. eka jAtanI halakI juvAra (3) UMTa ke ghoDAnI pITha sUryaloka puM. (saM.) sUryano loka [(caMdravaMza ane sUryavaMza) para ghasAro lAge e mATe palANa nIce nakhAtuM kapaDuM sUryavaMza chuM. (saM.) kSatriyonA be pradhAna vaMzamAMno eka sUta-suM)ghaNI strI, nAnuM sUMthaNuM; ledhI sUryavaMzI vi. sUryavaMzamAM janmeluM (2) sUrya UgyA pachI sUta-suM)ghaNuM na. pAyajAmo; suravALa; leMgho moDuM UThatuM zikAtI zakti; sauraUrjA sta-suM)thiyuM na. (saM. susthita, prA. sutyia) cIMtharAM; sUryazakti strI. (saM.) sUryanA tApamAMthI maLatI-meLavI doraDI vagerenI ghAsanI moTI IMDhoNI (2) DhaMgadhaDA sUryasaMkrAMti strI. (saM.) sUryanuM eka rAzimAMthI bIjImAM javuM vinAnI ke jUnI pAghaDI ke TopI eika naisargika upacAra (-saMvedaNa na. strI. raMgArAnI lugaDAM khAravALAM karavAnI sUryasnAna na. sUryano tApa khAvo - zarIra para levo te; kUMDI jevI cokhaMDI jagyA sUryAsta puM. (saM.) sUrajanuM AthamavuM te; sAMja sRjana na. (saM. sarjana) sRSTi; sarjana (mAtra padyamAM) sUryodaya paM. (sa.) sUryanuM UgavuM te; savAra sujavuM saki. (saM. su) sarajavuM; pedA karavuM For Private and Personal Use Only
Page #860
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 84 3 senTiliTara sRSTistrI (saM.) sarjeluM te (padyamAM); sarjana (2) vizva, jagata seTiMga na. (I.) maMcasajajA (2) goThavaNa (3) mALakhuM sRSTikartA(-) puM. (saM.) sRSTino banAvanAra; paramezvara (4) vAtAvaraNaH pariveza sRSTikrama pu. sRSTino krama-niyama seTiMjha na.ba.va. (iM.) maMcasajA sRSTizAna na. (saM.) sRSTinuM jJAna-vijJAna seTelAITa chuM. (I.) kRtrima upagraha (2) vi. saMlagna sRSTiracanA strI, sRSTinI racanA seTelAITa TAunazIpa na. (iM.) upanagara yuddha sRSTivijJAna na. sRSTinI racanA vagerenuM zAsa seDa strI. zeDa; dhArA; dhAra (2) pakSa; vaga (3) jora; sRSTiviruddha vi. (saM.) vizvanA kudaratI niyamathI UlaTuM saMDakaTuM vi. zeDakaruM; tAjuM garama dhAraNa sRSTisauMdarya na. kudaratanuM sauMdarya, naisargika sauMdarya seDavavuM sakri. saDavuM; saDI jAya tema karavuM sekanDa strI. (I.) miniTano sAThamo bhAga prikAranuM saMtAna pu. (a. zayatAna) zetAna; zayatAna (2) badamAza sekanDa klAsa rUM. (i.) bIjo varga (2) vi. UtaratA setAniyata paM. zetAniyata; badamAzI (2) AsurI vRtti sekanDa iniMga strI. (i.) krikeTanI ramatamAM baMne pakSanI setAnI vi. zetAnI; tophAnI (2) (strI) zetAniyata eka ramata pUrI thaI gayA pachI zarU thatI bIjI ramata setu puM. (saM.) pula (2) baMdha (3) pALa (4) AdhAra sekanDa henDa vi. (i.) eka vAra vaparAI gayeluM pharI setubaMdha chuM. (saM.) pula bAMdhavo te; baMdha (2) zrIrAme laMkA - vAparavA mATenuM ke vecavA kADheluM javA bAMdhelo pula [Uchare che.) sekerina na. (I.) kolasAmAMthI banatI khAMDa setUrana, zetUra (evuM jhADa jenAM pAMdaDAM para rezamanA kIDA sekTara na. (iM.) vibhAga; kSetra senA strI. (saM.) lazkara; phoja seinApati sekaTomITara na. (iM.) padArthanuM gaLapaNa mApavAnuM yaMtra senAdhipati chuM. (saM.) sainyano vaDo adhikArI, vaDo sekyulara vi. jAti-dharma-saMpradAyatAthI para; dharmanirapekSa; senAdhyakSa 5. senAdhipati binasAMpradAyika senAniveza paM. (saM.) chAvaNI sekyulara sTeTa na. (I.) dharmanirapekSa rAjaya senAnI(-pati, -nAyaka) paM. (saM.) lazkarano vaDo sekreTarI 5. (i.) maMtrI (2) saciva senAvAda myuM. (saM.) samAja ane rAjayamAM senAbaba sauthI seTeriyaTa na. (I.) sarakAranA mukhya khAtAnuM sauthI moTuM | mukhya che tevuM mAnato vAda; "miliTerijhama kAryAlaya ke kacerI, sacivAlaya; maMtryAlaya senAvAsa 5. chAvaNI sekazana na., S. (iM.) prabhAga vibhAga (2) khaMDa; TakaDo seniTarI vi. (i.) lokonA Arogyane-svAthyane lagatuM seksana, strI. (i.) jAti, liMga (2) jAtIya vyavahAra- seniTarI InspekTara chuM. (i.) saphAIkAryamAM nirIkSaka samAgama seniTezana na. (I.) lokonuM jAhera Arogya seksI vi. (iM.) kAmuka (2) kAmottejaka seneTa strI. (I.) yunivarsiTInuM niyAmakamaMDaLa seksa phona na. (iM.) eka videzI vAdya seneTara chuM. (i.) seneTano sabhya seksolaoNjI na. (i.) jAtIya vijJAna saeNneToriyama na. (I.) daradIone ke havA khAnArAone secana na. (saM.) siMcana (2) chaMTakAravuM te; chaMTakAva sArAM sArAM havApANIvALuM upacAranuM mathakasecanI strI. (saM.) pANI chAMTavAnI jhArI Arogyabhavana seja strI. (saM. zavyA, mA. sajA) pathArI; zavyA seno puM. (iM.) eka jAtanuM dhoLuM kApaDa sejaLa na. (saM. sarijala, prA. sarijala) nadI taLAvanuM senkayUarI na. (I.) abhayAraNya [(krikeTa) jaLa (2) vi. varasAdanA pANIthI thatuM securI strI. (I.) zatAbdI; sadI (2) zataka; sadI sejAra na. varALa (2) aMza; thoDo bhAga senTa paM. (.) amerikAnuM nAnuM sejiyuM na. sUtI vakhate paheravAnuM paMciyuM ke phALiyuM senTa na. (I.) attara (2) strI. vAsa; durgadha saMsthA seTa kuM. (iM.) saTa (2) sAmAna vastuono saMgraha (2) senTara na. (i.) kendra; madhyabiMdu (2) mathaka (3) (lA.) gaNa (ga.) [(3) jamAbaMdhI; vighoTI senTAIma . (.) krAMkanA somA bhAganI kiMmatano sikko seTalamenTa na. (i.) patAvaTa; samAdhAna (2) vasAhata senTigrAma paM. (I.) grAma vajanano somo bhAga seTalamenTa oNphisara na. (I.) khetaronI vighoTI nakkI senTimenTa kuM., strI, (I.) manobhAva (2) bhAvukatA (3) tei te sAdhana zerabajAranI rUkha seTaskavera muM na. (I.) bhUmitimAM kATakhUNA mApavAnuM senTimenTala vi. (i.) Urmila; bhAvuka eNTAyara chuM. (I.) mArmika ke upahAsAtmaka vacana ke kavitA senTimITara 5. (I.) mITarano somo bhAga seTiphezana na. (i.) saMtoSa senTiliTara . (iM.) lITarano somo bhAga For Private and Personal Use Only
Page #861
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org senTralo saeNnTrala vi. (i.) madhyastha; kendrIya (2) madhyamAM AveluM saeNnTrala jela strI. (IM.) zahera ke rAjyanuM mukhya kArAgRha saeNnTralAijhezana na. (IM.) kendrIkaraNa saeNnDapepara puM. (IM.) kAcakAgaLa 844 senDala na. (IM.) pAchaLa paTTIvALAM caMpala senDala na. (IM.) caMdananuM jhADa ke tenuM lAkaDuM senDalavUDa na. caMdananuM lAkaDuM senDavica strI. (I.) murabbo, malAI ke zAkabhAjI vacce mUkyAM hoya tevo be paDavALo pAuMnI vAnagI senDo puM. (IM.) majabUta mANasa [akkala; samaja sensa strI. (i.) hoza (2) anubhUti; saMvedana (3) sensara puM. (IM.) TapAla; sinemA vagere tapAsI temAM kharAba ke vAMdhAbharyuM rokanAra ke dhyAna para lenAra sarakArI adhikArI; niyaMtraNa - adhikArI sensara-borDa na. (IM.) sensariMga karanArUM sarakArI khAtuM sensariMga juo 'sensara' saeNnsiTiva vi. (IM.) saMvedanazIla; bhAvuka sensiTiviTI strI. (IM.) saMvedanazIlatA; bhAvukatA saeNnsibala vi. (IM.) samajadAra saeNnsibiliTI strI. (IM.) samajadArI sensasa na. (IM.) vastInI gaNatarI ke vastIpatraka sepaTAM na.ba.va. cAmaDAnA cAbUkanI te te paTI separeTa vi. (IM.) alaga; bhinna (2) vyaktigata separeTa dUdha na. malAI ke carabI kADhI nAkhela dUdha sepTikavi. (IM.) jaMtuno cepa lAgeluM; saDavAthI thatA jheravALuM sepTikaTaeNnka na. (IM.) maLamUtra vagerenuM gaMduM pANI bheguM thaI nItarI sApha thAya te mATe karelo eka prakArano bAMdhelo khALakUvo sepha strI. tijorI sephTI strI. (i.) sahI-salAmatI sephTIpina strI. (IM.) cAMpa (2) vAge nahi tevI pina sephTIrejhara puM. (IM.) dhADha vAge nahIM evo astro sephTIlaeNmpa puM. (IM.) saLagI na UThe tevo khANomAM vapa rAto dIvo; abhayadIpa sephTIvAlva puM. (IM.) varALa-yaMtramAM vadhArAnI varALa nIkaLI jaI zake tevuM paDadAvALuM bAruM; varALaniyaMtraka kaLa seba na. (phA.) sapharajana; sepa saboTeja na. (IM.) (virodha ke vAMdho darzAvavA) bhAMgaphoDa karI nukasAna karavuM te [vovatara semara strI. najIka najIka vAvelI juvAranA choDa (2) ghATuM semi vi. (IM.) (samAsamAM pUrvapadamAM) aDadhuM semikaoNlana na. (IM.) virAmacihnomAMnuM ardhavirAma semiTika vi. (i.) 'semAITa' nAmanI prAcIna prajAne [selI lagatuM; AsIriyA, arabastAna ne tenI AsapAsanA pradezanuM ke tene lagatuM seminAra puM.,strI. (IM.) carcAsabhA; parisaMvAdasabhA semiyoTiksa na. (IM.) saMketavijJAna Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir semiledhara na. (IM.) kRtrima cAmaDuM semisarkala na. (IM.) ardhavartuLa semeriyama na. (IM.) eka dhAtu - mULatattva (ra.vi.) saeNmpala puM. (i.) namUno; vAnagI [mojaNIkeAkAraNI saeNmpala sarve strI. (iM.) mAtra namUnA tarIke hAtha dharela sera strI. bhUgarbhIya jharaNAnI dhArA; saravANI sera strI. (phA.) havA khAvI te; sahela sera strI. (saM.) je dorAmAM motI, maNakA vagere parovyAM hoya te; tevI mALA; sara (2) gUMthelI dorI seraDo chuM. zeraDo; pagavATa; keDI (2) sukAyela AMsuno relo (3) zaramanI asara thatAM moM para paDato rAto paTTo [khaseDavuM (2) AstethI levuM seravavuM sa.kri. (saM. sR uparathI) sarakAvavuM; dhIme rahIne seravo chuM. (phA, zerbaha) mAMsa ukALIne banAvela pravAhI serikalcara na. (i.) rezamanA kIDAnAM ucheranuM vijJAna[dhArmika ke jAhera samAraMbha saeNrimanI puM., strI. (iM.) dhArmika vidhi ke anuSThAna (2) seriyama na.,puM. (IM.) peTromekSanA menthalamAM vaparAtuM eka zAstra rasAyaNa sela na. Dhorane dohatAM pAchale page baMdhAtuM doraDuM; noMjhaNuM sela puM. (a.) lohImAMno te te kaNa (2) beTarI mATeno go [vaLatara sAthe mAla vecavo te sela puM., na. (IM.) vecANa (2) puM. ochI kiMmate ke sela puM. (IM.) koSa sela strI., puM. (iM.) (jelanI) koTaDI (2) baeNTarI; pAvara (3) viziSTa prakAranI kAmagIrI karanAra samiti ke maMDaLa (jema ke, laghumatI sela) sela-TaeNksa puM. (IM.) vecANavero selaphona puM. (IM.) mobAIla phona selara na. (IM.) bhoMyarAnI dukAna-jagA selarI strI. (i.) pagAra; vetana [sADI selArI strI. kasabI kora ane pAlavavALI eka jAtanI selaruM(DuM) na. kuMvaranA choDanI phUlavALI dAMDI selAina na. (IM.) mIThAvALuM pANI selAro puM. pANImAM paDI AgaLa vadhavA mATeno hacarako selAsADI strI. (seluM + sADI) strIone paheravAnuM rAtIpILI lITIovALuM garama-sutarAu kapaDuM; zelAsADI selibrezana na. (i.) samAroha; ujavaNI selI strI. zelI; rAkhoDI (2) DokamAM paheravAnI kALA dorAnI AMTI (kabIrapaMtha sAdhu-phakIro mATenI) For Private and Personal Use Only
Page #862
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir seluM 8 45 [seha seluM na. (saM. selsi, prA. selsi) zeluM; kasabI (2) sevAniSTha vi. (saM.) sevAmAM niSThAvALuM, sevAbhAvI uparano khesa; uparaNo (3) vidhavAno sAllo (4) sevApUjA strI. sevA ne pUjA strIno kImatI sAllo sevApothI strI. (saM.) nokarInI rajA, ijApho vagere seleniyama na. (iM.) eka mULa tattva aMgenI vigatonI noMdhavAhI; "sarvisa-buka' selo pu. zelo; dohatI veLA gAyane page baMdhAtuM doraDuM sevApriya vi. (saM.) sevA jene priya che evuM seloTepa strI. (iM.) coMTADI zakAya tevI pAtaLI paTTI sevAbhAva . (0nA) strI. (saM.) sevA karanAranI vRtti selpha-polinezana na. (I.) svaparAganayana ke bhAvanA selyulara phona chuM. (i.) mobAIla phona sevAbhAvI vi. sevAbhAvavALuM (2) paramArthanI bhAvanAvALuM selyuloIDa na. (i.) kacakaDA jevo eka padArtha (2) phoTo- sevAmArga kuM. (saM.) sevA karavAnI rIta-rasama philma para karAto lepa (3) sinemAnI philma sevAthavi. (saM.) sevAnA udezavALuM (2) mAnAI, "onararI selyulojha na. (I.) choDa ke vanaspatimAMthI maLato eka sevArthe ki.vi(saM.) sevAnA hetuthI; sevA nimitte prakArano kArbodita padArtha sevAvRtti strI. (saM.) sevA karavAnI bhAvanA mithaka selsagarla strI. (i.) vecANa karanArI chokarI ke mahilA sevAzrama puM, na. (saM.) sevAkArya mATeno Azrama-te mATenuM selaTeksa chuM. (i.) vecANavero sevAsadana na. (saM.) sevAzrama selsamena chuM. (I.) mAla vecavAnuM kAma karanAra sevALa strI, zevALa; lIla selsamenazipa strI, vecANakauzalya sevikA strI. (saM.) strI-sevaka (2) dAyaNa; 'narsa seva strI. sevA; cAkarI (padyamAM) sevita vi. (saM.) seveluM; sevAyeluM (2) uchereluM; poSeluM seva strI. (saM. zamitA, prA. samiA) zeva (caNAnA seviMga na (iM.) bacata loTanI saLI jevI taLelI vAnI); ghauMnI evI ja seviMjha na.ba,va, (.) bacatanI rakama * saLI jevI vAnI jemAM goLa umerIgaLI banAvAya che. seviMga ekAunTa chuM. (i.) beMkamAMnuM vyAjavALuM bacatakhAtuM sevaka chuM. (saM.) sevA karanAro; cAkera (2) upAsaka; bhakta seviMgsa benka strI. (iM.) bacatanAM nANAM mUkavAnI sevakI strI, strIsevaka (2) bhaktANI vyavasthA rAkhatI beMka sevagAMThiyA na.ba.va. seva-gAMThiyAnuM cavANuM seviMgsa sarTiphikeTa na. (I.) bacata sarTiphikeTa sevaDI strI. zvetAMbara jaina sAdhvI; gorANIjI (padya) -sevI vi. (saM.) sevana karanAra sevaDo chuM. mAthe vALa vadhAranAra jaina sAdhu; jati sevuM vi. eka bAju namI paDeluM, DhALa paDatuM (2) saheja vAMkuM sevatI strI. (saM.) guladAvarIno choDa (ghATamAM) (3) jamIna ane loDhiyA vacce aMtaravALuM sevana na. (saM.) sevavuM te (2) vAparavuM ke khAvuM te sevaiyo 5. sevAno lADu; kaLIno lADa; buMdInA lADu sevanA strI, sevA karavI tenuM sevavuM te sevya vi. (saM.) sevavA yogya (2) paM. zeTha; mAlika sevanIya vi. (saM.) sevA karavA jevuM; sevya sevyasevakabhAva 5. zeThanokarano saMbaMdha sevamamarA !.ba.va. seva ane mamarAnuM bheguM cavANuM sezana strI. (i.) dhArAsabhA jevA maMDaLanI beThakano ekasaMvardhana -nI) vi. (zrIvardhana gAmamAM thatI) e nAmanI sAthe cAlu kAmano samaya ke gALo; satra (2) sezanakorTa jAtanI; sevaMguM (sopArI) sezanakorTa strI. (i.) jillAnI variSTha phojadArI korTa sevavuM sakri. (saM. sevata, prA. sevaI) sevA karavI; bhajanuM sezana jaja chuM. sezanakorTanA jaja-nyAyamUrti (2) khUba saMga karavo; upayogamAM levuM (3) (pakSInI sezansa strI. (i.) sezanakorTa mAdAe upara besI) huMpha ApavI (IMDAne) sezansa jaja puM. (I.) sezana jaja (nyAyAdhIza) sevaMtra na. juo "sevardhana sezvara(-rI) vi. (saM.) IzvaravALuM (2) IzvaramAM mAnatuM sevA strI. (saM.) cAkarI; nokarI (2) pUjA ArAdhanA sesa puM. (I.) mukhya kara sAthe bharavAno bIjo kara. jema (3) sAravAra; baradAsta (4) niSkAmabhAvathI ke, mahesUla sAthe bharavAno lokalaborDa mATeno pArakAnuM kAma karavuM te hatA.) sesa strI. (saM. zeSa) varakanyA ane agharaNiyAta strInA sevAgrAma na, vardhA pAsenuM gAma (jayAM gAMdhIjI vasyA khoLAmAM apAtAM nALiyera, pAna, sopArI ane sevAcAkarI strI, sAravAra rUpiyo (2) vivAhAdika zubha avasare apAtI bheTa sevAdaLa nA. svayaMsevakone tAlImabaddha daLa [(rakhAta) sesaphUla na. (saM. zIrSa, prA. sasa + phUla) veNImAM ke sevAdAsI strI. (bAvA ke sAdhue) sevA mATe rAkhela dAsI seMthA AgaLa paheravAnuM strIonuM eka ghareNuM sevAdharma puM. (saM.) sevA karavA rUpI dharma seha strI. sAmAnI prabhAthI aMjAI javuM te For Private and Personal Use Only
Page #863
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sehato 84 6 [soDavuM sehata strI, (a.) taMdurastI, svAzya soI strI, (saM. zodhi, prA. sohi) sagavaDa; vyavasthA seLabheLa vi. (2) na. bheLaseLa; mizraNa kareluM soI puM. saI darajI siAdhana-saraMjAma seLabheLiyuM vi. seLabheLa thaI gayeluM; seLabheLavALuM sokaTAbAjI strI. sokaTA vaDe ramavAnI eka ramata ke tenuM se, so paM. (saM. zata, apa. sI-saya) 'eka' sivAyanA sokaTI strI. (8) na. sogaThAbAjInuM moTuM saMkhyAvAcaka vizeSaNa sAthe vaparAtuM "sonuM rUpa. udA. sokaThAbAjI strI, sokaTAbAjI base, cAraseM (baso, cAraso paNa lakhAya) saoNkara na. (iM.) phUTabolano eka prakAra seMkaDo 5. sonI saMkhyA; sono samUha (2) saiko saoNkreTisa puM. (i.) grIsa dezano eka mahAna tatvaciMtaka seMkaDo vi. aneka sonI saMkhyAM, jema ke seMkaDo mANaso sokhamAvuM a.kri. zaramAvuM (2) saMkoca anubhavavo seMkaDe kri.vi. seMkaDAnA hisAbe soga kuM. (saM. zoka) zoka; sagAmAM maraNa thatAM (sAruM na seMTara na. (I.) madhyabiMdu (2) kendra khAvuM, utsavamAM bhAga na levo, sapheda ke kALAM vastra seta(-9), (0nuM) vi. puSkaLa; ghaNuM ja lAkaDuM; zeTalo paheravAM e rIte) paLAto zoka siAdhana-saraMjAma seta(tha)lo chuM. (saM.) jharaDAM upADavAnuM be pAMkhiyAMvALuM sogaThAbAjI strI, sokaTA vaDe ramavAnI eka ramata ke tenuM sethI chuM. mAthAnA vALane be bhAgamAM oLatAM vacce paDatI sogaTI(-ThI) strI. sokaThuM lITI - mAthAnuM eka ghareluM sogaTuM(-ThuM) strI. sokaThuM seMtho chuM. (saM. sImaMta, prA. sImaMta, sImaMtaa) saMthI (2) sogaThAbAjI strI, juo sogaThAbAjI' sendriya vi. (saM.) indriyovALuM, sajIva sogana, sogaMda !.ba.va. (phA. sogaMda) sama; kasama; zapatha saikuM. (-ko) puM. (saM. zatakam) seMkaDo; sono jatho (2) sogaMdanAmuM na. sogana para karelo ekarAra; 'ephiDeviTa so varSano samaya; zatAbdI sogAta strI. (turkI) najarANAnI cIja; kiMmatI bheTa saiDakAgAMTha strI. eka cheDo kheMcavAthI chUTI jAya tevI gAMTha sogAsuM vi. sogamAM paheravAnuM (vastra) saiDakiyuM na. saiDakAgAMTha sogiyuM vi. ('soga' uparathI) zokavALuM, sogavALuM (2) saiDakuM na. (sarakavuM uparathI) saiDakiyuM (gAMTha) na. zokadarzaka vasa; zokiyuM (sogANuM). saiDako pu. saraDako; nAka dvArA ke pravAhI khAtApItAM zvAsa socavuM sa.kri. (saM. zocyate, prA. soccAI) vicAravuM pAcho kheMcavAthI thato avAja (2) sAllAnA chAtI soja puM. (pha.) sojo; darada (2) (lA.) baLatarA; lAgaNI uparanA pAlavano je cheDo khosAya che te (3) ThAvakApaNuM saiDaNa na. ('saiDavuM uparathI) chAparAnI vaLIo upara soja vi. sojuM (2) saujanya nakhAtAM kAmaThAM, cIpo vagere; chAja (2) chAjanI dorI sojavaNa strI, vastAra; parivAra saiDaNamALaNa na. chAparAne chAja sojI strI. meMdo; parasUdI (ghauMnI) saiDavuM sa.kri. zIDavuM; saiDaNa pAtharIne tene bAMdhavuM (2) sojIluM vi. sArAM lakSaNavALuM; maLatAvaDA svabhAvanuM AMTI daI be cIjone bhegI bAMdhavI sojuM pu. vi. (saM. zodhya, prA. sojha) sAruM; uttama (2) saiddhAMtika vi. (saM.) siddhAMtane lagatuM; siddhAMtavALuM - svaccha (3) zAMta svabhAvanuM [UpasI AvavI te sainika vi. (saM.) sainyanuM; -ne lagatuM (2) puM. laDavaiyo; sojo . (sUjavuM uparathI) lohIno jamAva thaI cAmaDI lazkarano mANasa soTAbAjI strI. soTAnI ramata (2) soTIothI sAmasAme sainya na. (saM.) lazkara; phoja; sena (rAjaya) mAravuM te sainyasattAka puM. (saM.) sainyanI sattAvALuM; lazkarazAhI soTI strI. netara athavA jhADanI pAtaLI lAkaDI Di (-4) paM.ba.va. (saM. zItalA, prA. sIthalA dvArA) soTo chuM. (saM. zokha, prA. so) moTI jADI soTI baLiyA; zItaLAno roga (vaMzaja soDa strI. (saM. sAhuDa, prA. sauDi) pAsuM; bAju (ra) saiyada muM. (a.) hajarata mahaMmada payagaMbaranI putrIno strI, lAja kADhavAmAM ke sUteluM mANasa moM DhAMkavA kapaDuM saiyara strI. 2 vara; bahenapaNI moDhA para le che te (2) soDavANa duirgadha; badabo sairaM(-ri)dhI strI, (saM.) virATanagaramAM raNavAsanI dAsI soDa puM. strI. (*- ' parathI) vAsa; gaMdha (2) bo; tarIke rahelI draupadI soDaNa (-NiyuM) 1. soDa karavAnuM-oDhavAnuM kapaDuM sailAba 5. (a., phA.) pUra; pANInI rela soDama strI. saurabha; vAsa; parimaLa; gaMdha seMdhava vi. (saM.) siMdhunuM, -ne lagatuM (2) paM. ghoDo (3) soDavaNa na. oDhavAnA vasa ke rajAI vagere sAthe na. sIMdhAlUNa [1100" (2) vi. sonI saMkhyAnuM rakhAtuM suMvALuM vastra hovI ke AvavA so . (saM. zata, apa. sala, saya) sono AMkaDo ke saMkhyA; soDavuM sakri. suMghavuM (2) a.kri. gaMdhAvuM; soDAvuM; gaMdha For Private and Personal Use Only
Page #864
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir soDA 846. [sobhAnaallA, (0) soDA . (.) eka khAra; khAvAno soDA (sAjInAM phUla) sonuM na. (saM. sauvarNa, prA. sovanaa) pILA raMganI (2) dhovAno soDA (kosTika) (3) saheja khArAzavALuM kImatI dhAtu; kAMcana; hema eka pINuM; "soDA voTara' saoNneTa na. (i.) aMgrejI kAvyano eka prakAra jemAM cauda soDAlemana na.ba.va. (i.) soDA, lemana vagere pINAM paMktimAM pUrNa thatuM eka ja vicAranuM ciMtanapradhAna soDAvuM a.kri. (soDa uparathI) soDavuM; vAsa AvavI kAvyamaya Alekhana thayuM hoya che. soDAvaoNTara ne. (iM.) soDAnuM pINuM sonerI vi. (saM. suvarNadhara, prA. suvannahara) sonA jevA soDiyama na. (iM.) eka dhAtu-tattva pILA raMganuM (2) sonAnuM (3) sonAno DhoLa caDAveluM soDiyuM na., kri.vi. strIe paherelA lUgaDAno DAbI (4) uttama; dhyAnamAM levA jevuM (niyama, kAyado bAjuno mAthAthI kamara sudhIno jhUlato bhAga vagere). badamAzonI ToLI soDe kripavi. soDamAM; paDakhe (2) najIkamAM; pAse sonerI ToLI za... dagAbAjInAM kAmo cAlAkIthI karatI soNaluM(-liyuM) 1. sohaluM; svapna svipna (2) khyAla sonaiyo chuM. (sonuM parathI) sonAno sikko; sonAmahora soNuM(9NaluM) . (saM. zobhana, prA. sovaNa) svapna, sonogrAphI strI. (i.) dhvanitaraMgathI nidAna thaI zake sota(-q) nA. (saM. sahita) sahita; sudhdhAM tevI cikitsA paddhati sotkaMTha vi. (saM.) utkaMThAvALuM; utkaMThita (2) kri.vi. sopa chuM. (.) sAbu utkaMThA sAthe; utkaMThApUrvaka; utsuktAthI (umaMgI sopaTa kri.vi. sIdhesIdhuM; pAdharuM (2) jaladI; tarata sotsAha kri vi. (saM.) utsAhapUrvaka, umaMgathI (2) vi. sopapattika vi. (saM.) utpatti-pramANayukta (2) kAraNavALuM sotha puM. dATa; ghANa; bhAre nAza (3) pramANavALuM likSaNavALuM, sotho 5. kApaDano DUco (vIMkhAI-cUMthAIne thayelo) sopAdhi, (ka) vi. (saM.) upAdhivALuM (2) mithyAguNa sodAra chuM. (saM.) sahodara; sago bhAI sopAna na. (saM.) sIDI; dAdara (2) pagathiyuM (3) (lA.) sodarI(tha) strI. khAtA dharava thavo te prakaraNa sodarya vi. sago bhAI ke bahena sopAnazreNI(-Ni) strI. pagathiyAMnI hAramALA sodAgara pu. (phA.) moTo vepArI; kImatI mAlano vepArI sopArI strI., na. (saM. zUrpAraka, prA. sopyArA) sodAga(-gi)rI strI. (phA.) moTI kiMmatanA mAlano mukhavAsamAM vaparAtuM eka phaLa; phokaLa vepAra; moTo vepAra (2) sodAgarapaNuM (3) luccAI sopAro 5. kurAnezarIphano te te adhyAya sodAbAjI strI, (phA.) zaratI levaDadevaDa sopo paM. (saM. svApa uparathI) rAtrinA pahelA pahoramAM soduM vi. lu; dhUrta (2) vyabhicArI; laMpaTa prANIo nidrAvaza thatAM vaLato japa ke zAMti sodo . (taka) vecavAno dhaMdho; vepAra (2) kharIdI ke sopha strI. (saM. zopha) sojo (2) bhayano prAsako te karavAno karAra ke TharAva (3) vepArI sAhasa sopha-vA pu. zarIra sUjI javAno eka roga sonacaMpo chuM. (saM. suvarNa, prA. songa + caMpo) pILAM sophA paM. (i.) gAdIvALI khurazIghATanI eka beThaka phUlanA caMpAnI eka jAta; camelI (ekathI vadhu bese evI) sonala vi. sonAnuM (2) sonerI sophisTikeTeDa na. (iM.) zaherI; ziSTa; bhadra (2) suphiyANuM sonAkaNI strI. sonAnI karI ke tenA jevo-kImatI padArtha saoNTa vi. (i.) mulAyama; komaLa sonAgeruM chuM. eka jAtanI lAla mATI saoNphTa Drinka na. (i.) mAdaka nahIM tevuM pINuM sonApANI na. jemAM sonuM boLyuM hoya te pANI sophTavera na. (i.) mRdu sAmagrI (saMgaNaka yaMtranI) (2) sonApura na, zmazAna kamyuTaranA saMcAlanamAM jarUrI progrAma tathA tene sonAmahora strI. sonAno sikko; sonaiyo lagatI mAhitI sonAmukhI strI, eka recaka vanaspati; maDhI-AvaLa (2) sobata strI. (a. suhabata) maitrI; saMga (2) saMgata; sAtha eka dhAtu (suvarNamAlika) sionI; sonAro sobatI chuM. mitra; dosta (2) sAthIdAra ziSTa; vinamra sonAra puM. (saM. suvarNakAra, prA. sunnAra, tuvannaara) sobara vi. (i.) saumya (2) gaMbhIra (3) sAduM (4) sonAraNa strI, sonInI patnI ke te jJAtinI strI sobhAga 5. saubhAgya (2) suvAsaNanuM cihna; sohAga sonAro paM. sonI; suvarNakAra sobhAgavaTuM na. bArasAkha uparanuM ADuM lAkaDuM ke pATaDo sonAsaLI strI. sonAnI dAMta khotaravAnI saLI sobhAgavaMtI vi. strI. sadhavA; suvAsiNI; saubhAgyavaMtI sonI, (mahAjana) (saM. sauvarNika, prA. sovania) 5. sobhAnaallA, (07) (a. subahAnallAha) "bhalA sonArUpAnA ghATa ghaDavAnuM kAma karanAra kArIgara bhagavAna !" jevo eka Azcaryano udgAra For Private and Personal Use Only
Page #865
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir somI 848 [ soviyeTa soma DuM. (saM.) somavallI, teno rasa (2) caMdramA (3) soraTho chuM. ekachaMda;soraThadezanA jANItA doharAnAM ekIsomavAra - bekI caraNone ulaTAvavAthI thato eka mAtrAmeLa chaMda somadeva paM. (saM.) caMdra [zivaliMga soraNa strI. viyoge jhUravuM te; soravuM somanAtha puM. (saM.) prabhAsapATaNamAM AveluM prasiddha sorama strI. soDama; suvAsa mAphaka AvavuM somanAthapATaNa na. saurASTranuM eka prasiddha tIrthasthAna sarava(-vA)nuM sakri., a.kri. gamavuM; cena paDavuM; rahevuM; somapAna na. (saM.) yajJanA aMte somarasa pIvo te soravuM sakri. (saM. surU) ujharaDI ke ochuM cholI ke somapradoSa chuM. (saM.) somavAre eka TaMka khAvAnuM vrata khAMpAkhUMpI kADhI sApha karavuM (2) khUba paisA paDAvavA soma(yaza, 0yAga) paM. (saM.) jemAM somarasa pIvAmAM (3) bhAMDavuM; gALo devI Avato tevo eka yajJa [karAvanAra AcArya soravuM a.kri. viyogathI jhUravuM somayAjI vi. 5. somayajJano yajamAna (2) somayajJa soraMgI strI. eka vanaspati somarasa pu. somavallIno mAdaka rasa (2) bhAMga (3) sorATavuM sakri. ("soravuM parathI) sora sora karavuM (2) | dArUmadirA eka atyaMta jherI padArtha khUba cholavuM (3) khUba bhAMDavuM; gALo devI somalapuM., na. (a. samulphAra) eka upadhAtu ke paththara; sorAmaNa na. jhADa vagere soravAnuM mahenatANuM [uddagAra somalakhAra 5. dhoLo somala; zaMkhiyo somala sorI u (i.) dilagIrI darzAvavA vaparAto aMgrejI somalatA strI. (saM.) somavallI [vAravALI amAsa -soruM nA lagImAM; sudhImAM budhavAra soruM) somavatI vi. strI. somavAre AvatI (amAsa); soma- saoNrTara 5. (i.) TapAlanA kAgaLano sattAvAra chUTA somavadanI vi. strI. caMdravadanI; caMdramukhI pADavAnuM kAma karanAra TapAla kacerIno karmacArI somavallI strI. (saM.) vedakALanI eka prasiddha vela jenAM saoNrTiMga na. (I.) TapAla, zabdo vagere nAma ke akSara pAnano upayoga yajJamAM thato. pramANe goThavavAnuM kAma somavAra puM(saM.) aThavADiyAno eka vAra ke divasa saoNla na. (i.) pagarakhAnuM bahAranuM taLiyuM ke paDa somavAriyuM vi., na. somavAre prasiddha thatuM (sAptAhika) sola ejanTa . (i.) rula kAmano ke sthAnano) mukhya (2) kANa; kharakharo ke ekalo ejanTa ke pratinidhi; mukhya vikretA somavAruM vi. somavAre AvatuM ke zarU thatuM solara vi. (i.) sUryane lagatuM; saura somavelI strI. (saM.) somavallI (yajJamAM jenAM pAnano solara enarjI strI. iM.) sauraUrjA upayoga thato evI vedakALanI eka vela) solara kUkara na. (i.) sUryakUkara so-mila strI. (iM.) lAkaDA paheravAnuM kArakhAnuM solara sisTama strI. (iM.) sauramaMDaLa someza,-zvara) puM. (saM.) eka prasiddha zivaliMga; somanAtha soliDa vi. (i.) nakkara; bakhata (2) ghana (3) majabUta soya strI. (saM. sUci, prA. sUI) sIvavAnuM nAkAvALuM saoNlilaoNkvI strI. (i.) svagatokti pAtaLuM aNIdAra sAdhana solAheTa strI, tApa na lAge tevI racanAvALI heTa (zAstrI soya sarva. (saM. sa + eva) te saoNlisiTaravuM. (iM.) asIlo sAthe saMbaMdha rAkhato ekadhArAsoyaNI strI. cAmaDuM sApha karavAnuM mocInuM eka ojAra sAleriyama na. (i.) sauracikitsAlaya soyAbIna strI. (i.) e nAmanI phaLI ke dANo (vaTANA solo chuM. pattAnI eka ramata (2) (lA.) taraMga; tukko [(vahAlasoya) soljara 5. (i.) sainika (2) goro sainika -soyuM vi. "vALuM e arthavALuM samajAveluM uttara padamAM soljarI strI. (I.) soljaranuM kAmakAja; sipAhIgIrI soyo chuM. moTI soya; soIyo (2) bhAge paDatuM vaheMcI levuM te (kharca vagere) soraThI strI. (iM. sorTizana) ghaNA jaNanI rakama bhegI solTa na. (iM.) mIThuM; lavaNa karI amuka hisso rAkhI bAkInAmAMthI ciThThI nAkhI solyuzanana. (I.) (coMTADavAnuM) drAvaNa (2)ukela: khulAso jenuM nAma Ave tene niyata inAma ApavuM te; "laoNTarI' sollAsa vi. (saM.) umaMga-AnaMdavALuM (2) kri.vi. soraTha paM. (saM. saurASTra, prA. soraTha) saurASTrano eka umaMga-AnaMdathI; umaLakAthI khiAtarIpUrvaka bhAga; bhAdara nadInI dakSiNano samudra sudhIno so vasA kri.vi. (so + vaso) lagabhaga nakkI; jUnAgaDha jillAno pradeza (2) eka rAga (saMgIta) sovAvuM a.kri. (saM. zodhayuM, prA. soha) ahIMtahIM phAMphAM soraThiyANI strI, soraThI strI [dhoDo mAravAM; muzkelImAMthI chUTavA Amatema bephAma jema tema soraThiyo chuM. soraThI puruSa (2) soraThamAM thato eka jAtano doDavuM [(raziyAnuM) soraThI vi. soraTha dezanuM; ne lagatuM soviyeTa na. (i.) grAmapaMcAyata jevuM svasattAka rAjaya jevo) For Private and Personal Use Only
Page #866
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sovuM 849 [sauraUrjA sovuM sakri. (saM. zodhayu, prA. soha) dANAne sUpaDAmAM soMghavArI strI. (sothuM uparathI) sastApaNuM; chata; soMghAI nAkhI Amatema pheravIne jhATakavuM soMghArata(tha) strI, soMghApaNuM; sastAI soveniyara na. (I.) smaraNikA; saMbhAraNuM, yAdagIrI sodhuM vi. saM. samartha, prA. samagdha) ochA bhAvanuM sastu sodraNa na. suvarNa; sonuM soMThavuM sakri, ApavuM (2) garaja hoya tyAre icchA na sodraNakAra 5. sonI; suvarNakAra hoya to paNa ApavuM soziyala vi. (i.) sAmAjika (2) maLatAvaDuM soMDhavuM a.ki. taiyAra thavuM (2) soDhavuM; javuM; sUMDhavuM soziyAlijhama na. (i.) samAjavAda [vAdI soMdho 5. (saM. sugaMdhaka, prA. suaMdhaa) sugaMdha; saurabha (2) soziyAlisTa vi. (i.) samAjavAdamAM mAnanAra: samAja- eka sugaMdhIdAra padArtha bhiALavaNI: soMpela te soziyo-liMgvisTiksa na. (i.) samAjabhASAvijJAna soMpaNa strI, ('soMpavuM' uparathI) (-NI) strI. suparata; soziyolaoNjI strI, na. (i.) samAjavijJAna, samAjazAstra sopavuM sakri. (saM. samarpayati, prA. samappaI) koInA sosavuM. (saM. zoSa, prA. saMsa) atizaya tarasa; gaLe paDatI kabajAmAM sAcavavA ApavuM; bALavavuM; suparata karavuM sUka (2) tIvra icchA (3) phikara; ciMtA ciTaNI soMpha strI. (hi. sauMsa, saM. zatapuSpA) variyALI saoNsa puM. (I.) TameTAM vageremAMthI banAvAtI pravAhI ghaTTa soyA strI, zuddhi; bhAna (2) skUrti; jAgRti (3) samajaNa sosara strI, na. (I.) rakAbI; eka chIcharuM vAsaNa soMsaruM(-23) vi. (2) kri.vi. (saM. samutsaraka, prA. sosavavuM akri. ("sosavuM parathI) rasanuM sukAI javuM (2) samussaraa) ArapAra polANavALuM (2) pAdharuM; pAMsaruM zarIra sukAvuM (ciMtAthI)sikri. zoSavuM; cUsI levuM sau vi. (saM. sarva, apa. sala, prA. sava) saghaLuM, sarva; sahu sosavuM a.kri. (saM. zoSayati, prA.sosaI) sahana karavuM(2) (2) nA. paNa; sudhdhAMvaLI udA. tuM so (ha) Avaje. sosAyaTI strI. (I.) maMDaLI (2) samAja (3) bhegAM saukumArya na. (saM.) sukumAratA; nAjukapaNuM maLI bAMdhelAM makAnono navo vasavATa; "hAusiMga sIkartha na. (saM.) sukaratA; sahelAI; saraLatA, sosAyaTI" rUiDuM dekhAvuM saukhya na. (saM.) sukha; Arogya (2) svAstha [dharmI sohavuM aMki. (saM. zobhate, prA. sohaba) zobhavuM; sohavuM; saugata(-tika) puM. (saM.) sugata; buddhanA anuyAyI, bauddhasohaM za.pra. (saM.) te (brahma) huM chuM' evuM eka mahAvAkya saujanya na. (saM.) sujanatA; bhalAI sohAga kuM. (saM. saubhAgya, prA. sohagga) hevAtana (2) saujanyazIla vi. (saM.) bhaluM (2) vivekI rUDuM bhAgya (3) devAtananuM koI paNa cihana (jema saudAma(mi)nI strI, (saM.) AkAzIya vIjaLI (kariyAvara ke, cUDI, coTalo, cAMllo vagere) sibhAgyavatI saudAya vi. (saM.) dAyajAmAM apAyeluM (2) na. dAyajo: sohAgaNa vi. strI. (saM. saubhAgya, prA. sohagnizI) saunaMda na. (saM.) baladevanuM musaLa sohAmaNuM, sohAvanuM vi. suzobhita; zobhAvALuM saunaMdI . (saM.) baLadeva; baladeva sohAvavuM sakri. (sohAvuM-sohajnuM preraka) zobhAvavuM; saubhadra(-draya) 5. (saM.) arjunaputra; abhimanyu sohe ema karavuM saubhAgya na. (saM.) sAruM bhAgya (2) sukha, AnaMda; sohAvuM a.kra. (sohAvuM-sohajnuM karmaNi, zobhavuM; sohavuM kalyANa (3) sadhavAvasthA (4) aizvarya (5) saundarya sohAsaNa(sI) strI. sohAgaNa saubhAgyacina na. saubhAgyavasthA sUcavanArAM strInAM sohiNI-nI) strI. eka rAgiNI (2) svarUpavAna strI AbhUSaNa (cAMllo, keza vagere) mAMgalika vastuo sohyaluM vi. (saM. sukha, prA. suhello sohAmaNuM (2) saheluM saubhAgyadravya na. (saM.) haLadara, kaMku, akSata vagere (3) sukhadAyaka (dohyaluM UlaTuM) saubhAgyapaMcamI strI. kArtika sudi pAMcama soLa vi. (saM. SoDaza, prA. solaha, solasa) paMdara vattA saubhAgyava(-q)tI vi. strI, sadhavA; suvAsinI eka (2) 5. soLano AMkaDo ke saMkhyA; "16' saubhAgyavardhaka vi. (saM.) saubhAgya vadhAranAra soLa puM. (-Lu) na. ('saLa" uparathI) (soTI vagerenA) saubhAgya-sUMTha(-ThI) strI. eka pauSTika pAka mArano zarIra para paDato AMko; bharoDa saumanasya na. (saM.) cittanI prasannatA; khuzI (2) phUla soLakI(-TI) strI. soLa kUkIthI ramAtI eka bAjI saumitra(-tri) . (saM.) sumitrAno putra lakSmaNa; soLapejI vi. (chApavAmAM) soLa pRSTha thAya evA kadanuM sumitrAno putra zatrughna soLabhatuM na. soLa TANAMnA upavAsanuM vrata saumya vi. (saM.) suzIla; zAMta (2) manohara, suMdara (3) soLamuM vi. kramamAM paMdara pachInuM (2) na. e divasa thatuM nirupadrava (4) 5. budha graha (5) budhavAra kAraja-zrAddha [(2) DhoMga saura vi. (saM.) sUrya saMbaMdhI; sUryane lagatuM soMga puM. (saM. svAMga) nATakamAno veza; kRtrima dekhAva sauraUrjA strI, (saM.) sUryazakti For Private and Personal Use Only
Page #867
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir saura parivAro 8 para [skopa sauraparivAra puM. (saM.) sUryamaMDaLa skUTara na. (i.) moTara sAikala jevuM eka dvicakrI vAhana saurabha na. (saM.) sugaMdha; suvAsa skUla strI. (iM.) zALA; nizALa sauramAna na. (saM.) sUryanA darzana pramANe karavAmAM AvatuM skUlaborDa na. (i.) zALAonuM vyavasthApaka maMDaLa samaya mApa skeca puM. (.) hAthathI dorelI AkRti ke rekhAcitra sauramAsa puM. eka rAzimAM jeTalo kALa sUrya rahe teTalo kALa skecapena strI. (iM.) rekhAMkana karavA mATenI viziSTa pena sauravarSa na. eka meSa saMkrAMtithI mAMDIne bAra rAzi pharIne skenDala na. (iM.) kaubhAMDa pAchA meSa rAzimAM AvatAM sUryane jeTalo kALa jAya skela pu. (i.) phUTapaTTI; mApapaTTI (2) pagAradhoraNa teTalo kALa skela na.,5. (i.) pagAranuM kramika dhoraNa (2) mApanuM saurazakti strI. (saM.) sUryazakti pramANa saurASTra puM, na. (saM.) kAThiyAvADa skoTalenDa kuM.na. (.) iMglenDanI uttare aDIne Avelo saurASTrI vi. (saM.) saurASTranuM (2) strI. saurASTranI Ajano briTanano eka bhAga vyApaka bolI (3) tyAMnuM vatanI (4) uttara gujarAtanI skoTalenDa yArDa na. (i.) laMDana zaheranuM polIsadaLa jUnI prAkRta bhASA skora puM. (i.) krikeTanI ramatamAM thayela doDa ke "rana'no sauvarNa vi. (saM.) suvarNanuM; sonerI; sonAnuM kula saravALo ke AMkaDo sauvarNika chuM. (saM.) sonI (2) TarkazALAno kArIgara skora 5. (iM.) jhumalo (2) prAptAMka sauSThavana. (saM.) utkRSTapaNuM (2) suMdaratA (3) capaLatA; skoraborDa na. (I.) skora lakhavAnuM pATiyuM lAghava skorara 5. (iM.) rananI saMkhyA vadhArye jato mANasa-khelADI sauSThavapriya vi. sauSThava jene priya che tevuM; "kalAsikala skolara puM. (I.) vidvAna; vidyopAsaka (2) ziSyavRtti sauSThavavAda paM. praziSTatavAda meLavanAra vidyArthI (3) jhumalo (4) prAptAMka sauhArda, (-dha) na. (saM.) suhRdapaNuM, mitratA (2) hRdayanI skaoNlarazipa strI. (iM.) ziSyavRtti; chAtravRtti (2) vidvatA komaLatA siauSThava skripTa strI. (i.) hothalakhANa ke enI nakala (2) mULa sauMdarya na. (saM.) suMdara hovApaNuM; suMdaratA (2) aMga- lekha, lakhANa ke asala dastAveja (3) AkAzavANI, sauMdarya prasAdhana na. (saM.) sauMdaryane upakAraka pAuDara, krIma dUradarzana vagerenA prasAraNa mATenA lakhANano Alekha vagere prasAdhano ke padArtha (4) lipi (5) pAMDulipi sauMdaryazAstrana. (saM.) sauMdarya saMbaMdhI tema ja tenA mUlyAMkana skrIna puM. (I.) paDado saMbaMdhI zAstra; "estheTiksa' skrIna prinTiMga na. (iM.) chApavAnI eka rIta-paddhati sauMdaryAnubhUti strI. (saM.) suMdaratAno anubhava-anubhUti skrInaple pR. (i.) paTakathA karTa na. (I.) kamarathI ghUMTaNa yA eDI sudhInuM lAMbuM, skrIniMga na. (i.) eksa-re dvArA kAcamAM joI nidAna gheravALuM eka vastra skaMda puM. (saM.) kArtikeya; kArtikasvAmI sUvuM. (i.) pecavALo khIlo ke khIlI skaMdapUjA strI. (saM.) kArtikeyanI pUjA-arcanA phUDrAivara puM. (iM.) skUpheravavA mATenuM sAdhana; Disamisa' skaMdha puM. (saM.) kAMdha; khAMdha (2) DALI (3) thaDa (4) eNpa pu. kAcA mAla tarIke kAma lAge tevo bhaMgAra (2) vibhAga; prakaraNa astro mulAyama karavAno cAmaDAno paTTo aMdhAvAra 5. (saM.) chAvaNI; sainyano paDAva; "kempa' kvera vi. (iM.) corasa (2) 5. corasa AkAra (3) skAya na. (i.) akAza; gagana corasa cogAna skAuTa . (.) mukhyatve chokarAonI tAlIma mATe kvaoNDrana . (i.) dariyAI ke havAI lazkarano eka bhAga racAyelA, e nAmanA eka saMghanuM mANasa; bAlavIra skeTiMga na. (iM.) lapasaNI dharatI para sarakavAnI eka ramata skAuTiMga na. (i.) skAuTanuM kArya (2) tenI ramata ke kasarata (2) skeTa paherIne sarakavuM te skAruM chuM. (I.) gaLe ke mAthe vIMTALavAnuM lAMbuM ke corasa skeca . (iM.) rUparekhA; rekhAcitra (2) zabdacitra skeca-pena strI. (i.) rekhAMkana karavA mATenI khAsa kalama skiTa strI. (iM.) hAsya-vyaMga-racanA kaeNca-buka strI. (i.) rekhAMkanapothI (2) citrapothI skina strI. (iM.) cAmaDI (2) cAmaDuM; khAla (3) chAla pheTa na. (iM.) skeTiMga karavA mATe vaparAtuM paiDAvALuM skila strI. (i.) nipuNatA; dakSatA pagarakhuM skIma strI. (i.) yojanA skopa pR. (i.) avasara; moko (2) mokaLAza karavuM te huM to For Private and Personal Use Only
Page #868
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sTepa 8 51 [sTaoNka buka sTepa . (i.) kATamALa; kAcA mAla tarIke kAma lAge karelAM taiyAra patarAM [klama tevo bhaMgAra (2) astro mulAyama karavAno cAmaDAno sTIla na (i.) polAda (2) strI. polAdanI TAMpavALI [cogAna chuDanTa . (i.) vidyArthI; chAtra makAna kvera paM. (.) corasa (2) benI ghAta (3) corasa TuDiyo . (i.) phoTogrApharane kAma karavAno oraDo ke skavera rUTa na. (I.) vargamULa (ga.) piDa vi. (i.) bevakupha mukhe beThaka alana na. (saM.) bhUla cUka (2) sanmArgathI patita thavuM skUla na. (I.) nAnA Tebala jevI traNa ke cAra pAyAvALI te; adhaHpatana (3) TapakavuM; jharavuM ke paDavuM te (4) sTecyuM na. (i.) paththara ke dhAtunuM bAvaluM Thokara (5) totaDAvuM te sTeTa puM. (.) koI paNa dhArAnI kAmanI saraLatA mATe skUlanazIla vi. vAraMvAraalana karyA karanAra hoya tevuM pAchaLathI banAvelo te te peTA dhAro alita vi. (saM.) alana pAmeluM (2) vIryastrAva thayo sTeja na. (iMca) sabhAmaMca (2) raMgamaMca; nATyamaMca sTaDI . (i.) abhyAsa; vidyAbhyAsa sTeja-Direkazana na. (I.) raMganirdeza; raMgasUcana sTaDI sarkala na. (i.) abhyAsavartuLa sTeTa na. (i.) rAjya ke paTArAjaya iiphayata sTaDI senTara na. (i.) abhyAsakendra sTeTamenTa na. (i.) nivedana, kephiyata (2) ahevAla; sTara, sTaMTa 5. (i.) kAmagIrI ke zaktinI ekAgratAno sTeTasana. (I.) padavI; mobho (2) pratiSThA (3) sthiti ke prasiddhi mATeno daMbhI dekhAva-DoLa sTeDiyama na. (iM.) ramatagamatanuM vizALa cogAna ke medAna sTampa, sTaMpa . (I.) krikeTanuM khalavuM, dAMDI; vikeTa sTethoskopa na. (I.) hRdaya ane phephasAM barobara kAma kare sTarliMga puM. (i.) pAunDano sikko ke nANuM (2) teTalI che ke nahi te batAvatuM yaMtra [polAda | kiMmatanI noTa sTenalesa sTIla na. (I.) jemAM kATa lAgato nathI tevuM sTava 5. (iM.) ghAsatelathI baLato eka jAtano cUlo eno TAipisTa . (iM.) laghulipimAM lakhI TAIparAITara " sTAila strI. (I.) zailI; paddhati; rIta (2) phezana para TAIpa karanAra mANasa laghulipika sTAila strI. (I.) parAgavAhinI sTeno,(grAphara) . (i.) laghulipimAM lakhI jANanAra; sTAilisTiksa na. (i.) zailIvijJAna sTenDa paM. (I.) (vAhanono) thobho; UbhA rahevAnI jagA sTAnDarDa na. (i.) dhoraNa (2) mUkavAnI ghoDI vagere (3) abhiprAyanI pakaDa sTAnDarDa TAima paM. (iM.) dezanA madhyavartI sthaLano, samagra sTensila, (0pepara) kuM. (iM.) jenA para kApAvALI lokhaMDI dezane mATeno mAnya samaya kalamathI lakhIne, upara zAhI copaDI ghaNI nakalo kADhI sTAnDarDa leMgvaja strI. mAnakabhASA; mAnyabhASA zakAya tevo eka kAgaLa [pagathiyuM sTApha chuM. (iM.) koI kAryAlaya ke kacerImAM kAma karatA badhA sTepa na. (i.) pagaluM; kadama (ra) pagalAMnI chApa (3) sevakono samUha sTeminA puM. (i.) jIvanazakti; joma sTAra paM. (.) sitAro (2) prakhyAta abhinetA sTempa pe. (i.) sikko ke tenI chApa; mudrAMka (2) sTArca . (i.) kAMjI; Ara (khata dastAvejanI) TikiTa ke eno sarakArI kAgaLa (3) sTArTara na. (iM.) yaMtra cAlu karavAnI kaLa khata, dAvA vagere aMge Apavo paDato sarakArI vero sTApa pu. sTepa; TikiTa prikAranI lAkaDI ke teno kharca. udA. keTalo sTempa Apavo paDyo? sTika strI. (iM.) lAkaDI (2) hokInI ramatanI khAsa sTempa pepara 5. (i.) dastAveja mATeno sarakArI chApano sTikara na. (iM.) khAsa prakAranA coMTADI zakAya tevA kAgaLa kAgaLa veicanAro (2) plAsTika vageremAMthI banAvela paTTI, kApalI ke sTempa venDara 5. (i.) sarakArI sTempa temaja TikiTa paTa cilAvavA mATeno purajo sTezana na. (i.) relagADIne thobhavA mATenuM mathaka, sthAna sTiyariMga na. (i.) vAhanane nirdhArita dizAmAM vALavA, sTezana-mAstara 5. sTezanano vaDo amaladAra sTIma strI. (i.) varALa (2) jusso sTezanara 5. (iM.) lakhavAnAM sAdhana sTIma enjina na. (iM.) varALathI cAlatuM yaMtra sTezanarI strI, (I.) lekhanasAhitya; lakhavAnA kAmane sTImarolara na. (I.) rastA uparanI kAMkarI vagere mATe jarUrI badhI sAdhana-sAmagrI dabAvavAnuM varALathI cAlatuM yaMtra sTaoNka puM. (.) vepAra-vaNajanI vastuno jatho (2) bhaMDoLa sTImalaoNnca strI, (.) varALanI madadathI cAlato machavo sToka ekseja puM. (.) zera sikyuriTI vagerenA jyAM sTImara strI. (i.) AgaboTa sodA thatA hoya tevuM bAMdheluM bajAra sTIriyo chuM. (I.) copaDI vagere ke bloka vagere chApavAnAM sTaoNka buka chuM. (I.) mAlasAmAnanI noMdhanI copaDI For Private and Personal Use Only
Page #869
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir brAivara pu. Dacana sTopa 852 [strItva sTopa 5. (I.) moTarabasane mArgamAM vacce thobhavAnuM nAnuM taMba puM. (saM.) jhUmakhuM; jhuMDa (2) hAthIne bAMdhavAno khIlo mathaka; thobho staMbha chuM. (saM.) thAMbhalo; Teko (2) jaDatA; nizreSTatA (3) sTaoNpa presa vi. (I.) chApuM chApavAnuM zarU thayA bAda pratibaMdha; rukAvaTa; niyamana (3) kAvyanA bhAvamAMno lIdhela (chevaTanA samAcAra); chApatAchApatAM lIdheluM; eka sAttvika bhAva cAlu yaMtra' staMbhaka vi. jhADA vagere rokanAra (auSadha) eNpara strI. (iM.) bArIbAraNuM baMdha karavA mATenI AMkaDI; staMbhatIrtha na. (saM.) khaMbhAtanuM prAcIna nAma isTApaDI bhiMDAra staMbhana na. (saM.) thobhAvavuM, aTakAvavuM ke rokavuM te (2) sTora paM. (i.) sarasAmAna ke tenI vakhAra (2) dukAna; sahAro; Teko (3) jaDa ke niceSTa karI devuM te (maMtra sTorakIpara . (i.) sTora saMbhALanAra-bhaMDArI ke prayogathI). piALiyA parano lekha sTorarUma paM. (I.) mAlasAmAna rAkhavAno oraDo staMbhalekha chuM. (saM.) thAMbhalA parano prazastilekha (2) sTorI na. (iM.) vArtA; kisso (2) samAcAra (3) jUThANuM staMbhanuM adi. thaMbhI javuM; rokAI javuM [(3) stabdha sTrAIka strI. (iM.) haDatALa khaMbhita vi. (saM.) aTakAveluM; thobhAveluM (2) TekaveluM sTrAikara chuM. (I.) haDatALiyo (2) keramamAM kUkarIone -stAna na.(phA.) "sthAna' e arthamAM nAmane lAge che. mAravA mATe plAsTikanI goLa moTI kUkarI udA. hiMdustAna, turkastAna -stAnI vi. sthAna ke dezanAM vAsI' e arthamAM samAsanA sTrITa strI. (iM.) zerI; mahollo; poLa ate. udA. hiMdustAnI, turkastAnI sTaoNla puM. (I.) dukAna (sTezana para chApAM cA vagerenI) stuti strI. (saM.) guNagAna; tArIpha; vakhANa (2) sTrITalAiTa strI. (i.) zaheramAMnI jAhera mArgo paranA devadevInI stuti-prArthanA; stavana sudharAInA dIvA stutipAtra vi. prazaMsA karavA yogya; stutya sTrIma paM. (I.) jharaNuM (2) pravAha; dhArA stutipriya vi. (saM.) jene potAnI stuti game che tevuM sTrImalAinara vi. (I.) saMgheDAutAra stutya vi. (saM.) stutipAtra; vakhANavA jevuM sTrecara na., strI. (iM.) mAMdA ke ghAyalane laI javAnI sUpa . (saM.) rAzi; Dhagalo (2) ghummaTa jevuM bhagavAna veLI ke sAdhana - buddhanA avazeSo uparanuM bAMdhakAma Trena na. (i.) tanAva stana puM. (saM.) cora sTrentha puM, strI. (i.) tAkAta (2) saMkhyAbaLa teya na. (saM.) corI sTresa 5. (i.) bhAra; svabhAva (2) tanAva -sto kri.vi. (padanI pachI AvatAM) 'ja to' no artha sTIka . (iM.) phaTako; prahAra (2) lakavAno humalo batAve che. jema ke, hAsto, chosto sTraoNnga rUma chuM. (i.) tijorI jevo oraDo stotA puM. (saM.) stuti karanAra; stutipAThaka sTonziyama na. (i.) eka mULa dhAtu stotrana. (saM.) deva vagerenI chaMdobaddha stuti[samUha; jaththo sTolona na. (iM.) viroha stomapuM. (saM.) stuti; stavana (2) eka prakArano yajJa (3) sTrakTara na. (i.) DhAMco; mALakhuM (2) saMracanA DhiyArAja na. triyArAja; strIonuM rAjaya sTrakyarAlijhama na. (i.) saMracanAvAda DhiyALa(-LuM) vi. strInA jevA svabhAvanuM (2) pocuM (3) sTragala strI. (i.) saMgharSa vevaluM (4) strIgheluM stana paM. (saM.) thAna; dhAI (2) AMcaLa strI strI. (saM.) bairI; mahilA (2) patnI, bhAryA stanapAna na. dhAvavuM te; dhAvavAnI kriyA strIkesara na. phUlano mAdA bIjavALo raso stanI vi. stanavALuM; AMcaLavALuM nio nAno vibhAga strIkeLavaNI strI. (saM.) kanyAone zikSaNa ApavuM te stabaka chuM. (saM.) phUlano guccho (2) pariccheda (3) graMtha- strIdhelachA strI. (saM.) strI-patnI mATe ghelachA rAkhavI te stabdha vi. (saM.) Azcaryacakita; dimUDha (2) jaDa; nizcanTa (2) bAyalApaNuM stara ., na. (saM.) thara (2) kalA (zikSaNanuM stara) strIgheluM vi. (saM.) strI-patnI pAchaLa gheluM staravAdaLa na paDavAdaLa strIcarita(-2) na. (saM.) strInI caturAI-cAlAkI stava paM. (0na) na. (saM.) stuti; stotra strIjana na. bAI mANasa; bairuM stavanIya vi. stutya; stuti karavA jevuM strIjAti strI. (saM.) Akho strIvarga puiruSa stavavuM sakri. (saM. su) stuti karavI; stavana karavuM strIjita vi. nArIjita; strIdheluM; strIne vaza thaI gayela stavya vi. (saM.) stavanIya; stuti karavA yogya strItva na, (saM.) zarIramAM strInAM lakSaNa hovAM te For Private and Personal Use Only
Page #870
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir strIdAkSiNyo 85 3 [sthitizAstra strIdAkSiNya na. strI tarapha mAnabharI vartaNUka spaMDila na. (saM.) yajJa mATe taiyAra karelI jamIna (2) strIdAkSiNya na. (saM.) strI tarIkenI caturAI ke DahApaNa oTalI vinAnuM thaDa; hUMThuM (3) mahAdeva; ziva (2) strIbahumAna strI tarapha mAnabharyuM valaNa sthANu vi. (saM.) sthira; acala (2) 5. vaLAMpAMkhaDAM strIdhana na. (.) strInI potAnI mAlikInuM dhana sthAna na. (saM.) jagA; ThekANuM; sthaLa (2) raheThANa (3) strIdharma kuM. (saM.) strIno dharma - tenA khAsa guNa, lakSaNa beThaka; Asana (4) padavI; darajo vagere ke kartavyAdi (2) rajodarzana thavuM te sthAnaka na. sthAna; raheThANa (2) beThaka; Asana (3) strIpAtra na. kathA, nATya vagerenuM nArIpAtra dipatI padavI (4) deva-devalAnuM nAnuM maMdira[ke tene lagatuM strIpuruSana.ba.va. (saM.) strI ane puruSa (2) patipatnI; sthAnakavAsI puM. jainono eka saMpradAya; (2) vi. tenuM strIbahumAnana. (saM.) strIo pratyenuM sAdaramAna; samAna sthAnabhraSTa vi. (saM.) potAnA sthAnathI bhraSTa thayeluM (2) strIbuddhi strI. (saM.) strInI buddhi (2) strInI salAha padabhraSTa; hoddA uparathI kADhI mUkeluM [pahoMceluM strImatAdhikAra paM. (saM.) strIno mata ApavAno adhikAra sthAnApana vi. (saM.) pratiSThita (2) sthAna para jaI strIrana na. (saM.) strIomAM ratnarUpa-uttama strI sthAnAMtara ne. sthaLAMtara; anya sthaLa (2) ThAmabadalo; strIroga chuM. (saM.) strIne thatA (koI khAsa) roga A sthaLanI pherabadalI ['lola" strIliMga na. (saM.) nArIjAti (vyA.) sthAnika vi. (saM.) amuka maryAdita sthAnanuM ke tene lagatuM; strIliMgI vi. (saM.) strIliMganuM; nArI jAtinuM (vyA.) sthAnika svarAja(-jya) na. sudharAI jevAM jAhera kAmo strIvarga kuM. (saM.) strIono samAja; strI jAti sthAnika loko calAve tevI vyavasthA, 'lokala selpha strIvaza vi. (saM.) strIne vaza hoya evuM; strIne AdhIna gavarnamenTa' strIvAcaka vi. (saM.) nArIjAtinuM strIliMga (vyA.) sthAnIya vi. (saM.) sthAnane lagatuM; sthAnika strIzakti strI. strInI tAkAta (2) strI jAti sthAne kri.vi. -nI jagyAe ke badale (2) yogya sthAne strIzikSaka strI. (saM.) zikSikA sthApaka vi. (saM.) sthApanA karanAra (2) paM. nATyamAM strIzikSaNa na. (saM.) strIkeLavaNI sUtradhArathI UtaratAdarajajAno prathama abhinetA (nATya) strIsaMga kuM. (saM.) strIno puruSa sAtheno saMga (2) saMbhoga sthApatya na. (saM.) sthapatinuM kAma ke vidyA; bAMdhakAma; strIsvabhAva 5. (saM.) strIno svabhAva "ArkiTekTara' [vidyA strIsvAtaMtrya na. strIonI svataMtratA sthApatyakalA strI. (saM.) vividha prakAranAM bAMdhakAmanI strIhaTha strI. strInI haTha (2) bhAre jabarI haTha sthApatyazAstra na. (saM.) sthApatyanuM vijJAna-zAstra strIhatyA strI. (saM.) strInI hatyA (2) tene mAryAnuM pApa sthApana(-nA) strI. (saM.) sthApavuM ke sthApita karavuM te aiNa vi. (saM.) strI jevuM (2) bIkaNa ane vevale nAmarda sthApanIya vi. (saM.) sthApavA jevuM (2) sAbita thAya tevuM (3) na, strItva (4) nAmardAI sthApavuM sakri. (saM. sthApayu) pratiSThA karavI; nirmANa karavuM aiNatA strI. (saM.) vevalAI; strI jevuM te (2) jagA para mukarara karavuM (3) pramANapUrvaka sAbita 0 nA. (saM.) "rahenAruM, raheluM e arthamAM samAsane aMte karavuM; pUravAra karavuM udA. kaMThastha; mArgastha sthApita vi. (saM.) sthApeluM sthagita vi. (saM.) thaMbhI gayeluM; rokAyeluM (2) rokI sthAyitva(-tA) na. sthAyIpaNuM, TakAupaNuM dIdheluM; khaseDAya ke vaparAya nahIM tema TharAveluM-kareluM sthAyI vi. (saM. sthAyinuM) ghaNI vAra Take tevuM TakAu (2) sthapati vi. (saM.) zilpI; sthApatya jANanAra sthira (3) kAyamI ['sTenDiMga kamiTi' sthala na. (saM.) (-La) jagA; sthAna (2) jamIna sthAyi(pI)samiti strI, je te kAmanI sthirasamiti; sthala(-La)kamala(-La) na. jamIna para thatuM kamaLa ke teno sthAvara vi. (saM.) khasI zake nahi tevuM ('jaMgamathI UlaTuM) choDa (2) gulAbanuM phUla (2) 5. parvata sthalacara vi. (saM.) (-La) jamIna upara pharanAruM ke rahenAruM sthita vi. (saM.) raheluM; nivAsa (2) acala; sthira sthalapA na. (saM.) gulAbanuM phUla sthitaprajJa vi. (saM.) jenI buddhi sthira che evuM; jJAnI sthala(-La)prata strI. kacerI nakala-prata; "oNphisa kopI (2) samatva buddhivALuM sthalavAcaka vi. (saM.) sthaLano bodha karAvanAruM sthiti strI. (saM.) eka sthAna ke avasthAmAM sthira rahevuM te sthala(-LAMtara na. anya sthaLa (2) ThAma badalo; sthaLanI (2) avasthA; dazA (3) pada; darajajo (4) maryAdA pherabadalI jUino bauddha sAdhu sthiticusta vi. (saM.) rUDhine vaLagI rahenAra; rUDhicusta sthavira vi. (saM.) vRddha (2) 5. Doso (3) daza varSa sthitizAstra na. (saM.) padArthanI sthiti aMgenuM gaNitazAstra For Private and Personal Use Only
Page #871
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sthitisthApaka 854 spaSTa sthitisthApaka vi. (saM.) asala sthitine vaLagI rahenAruM; sneha paM. (saM.) prema; prIti; vahAla (2) cIkaNo padArtha asala sthitimAM AvI janAra (ra) rabara peThe. snehagAMTha strI, (saM.) sneha ke premanI gAMTha-saMbaMdha , vALIe to vaLe paNa choDI daIe ke tarata potAnI snehala vi. snehALa; nehavALuM preimalagna mULa sthitie cAlyuM jAya tevuM; lavacIka snehalagna na. ekabIjAnA snehathI kheMcAIne kareluM lagna; sthitisthApakatA strI. (saM.) (-katva) na. lavacIkapaNuM snehavazAtu kri.vi. (saM.) snehane lIdhe giMdhariMga sthityaMtara na. (saM.) bIjI-navI sthiti; sthiti palaTo nehasaMmelanana.snehIono meLAvaDo AnaMdameLo; "soziyala sthira vi. (saM.) hAlatuM cAlatuM na hoya tevuM (2) daDha; aTala snehAkarSaNa na. (saM.) snehanuM AkarSaNa--kheMcANa (3) sthAyI; nitya (4) nizcita baLavALuM snehAdhIna vi. (neha + adhIna) snehane vaza; snehAMkita sthiracitta vi. (saM.) sthira cittavALuM (2) makkama mano- snehALa vi. hetALa; nehavALuM; premALa sthiratA strI, (-q) na. (saM.) sthirapaNuM snehAMkita vi. snehI; nehathI zobhA pAmeluM sthirabuddhi vi. (saM.) sthitaprajJA snehI vi. (saM.) nehavALuM, premI sthiravIrya vi. (saM.) brahmacArI snehIjana 5. mitra; priyajana sthirA strI. (saM.) pRthvI sno pu. (iM.) barapha; hima (2) eka sauMdarya prasAdhana sthirAsana na. (saM.) eka yogAsana; sthira-aDaga Asana snophaoNla 5. (iM.) himavarSA sthirIkaraNa na. (saM.) asthirane sthira karavAnI kriyA (2) spardhaka vi. (saM.) spardhA karatuM; harIphAI karanAruM daDhIkaraNa (3) samarthana; anumodana; bahAlI spardhA strI. (saM.) sarasAI; harIphAI (2) IrSA, dveSa sthUla vi. (saM.) (-La) jADuM; moTuM (2) mUrkha, jaDa (3) spardhAtmaka vi. (saM.) sarasAIvALuM (2) tevI parIkSAvALuM sUkSma nahi tevuM; sAmAnya indriyo tema ja buddhithI spardhAspardhI strI, prabaLa harIphAI; caDasAcaDasI dviSI grahaNa karI zakAya tevuM spardhALu vi. caDasIluM; harIphAI karanAruM (2) adekhuM; skUla(-La)deha chuM. paMcabhUtAtmaka zarIra [gaNeza spardhA vi. spardhA karanAruM; harIpha, jema ke, pratispardhI sthUlodara vi. (saM.) (-Lo) moTA peTavALuM (2) puM. gaNapati; sparza puM. (saM.) sparzavuM-aDakavuM te (2) saMsarga (3) zairya na. (saM.) sthiratA sparzendriyathI thatuM jJAna (4)asara (saMsarga ke sparzanI) pita vi. (saM.) nAveluM (2) navaDAveluM sparzaka vi. (2) paM. (saM.) sparza karanAruM; aDanAra; snAta vi. (saM.) nAveluM (2) abhyAsa pUro karIne AveluM 'TejanTa' hoI samAvartana saMskAra karyo hoya tevuM (2) puM. tevo sparzakAla-La) puM. grahaNanI zarUAtano samaya AdamI sparzakoNa chuM. (saM.) bhUmitimAM batAvelo eka khUNo nAtaka vi. (2) paM. (saM.) khAta; abhyAsa pUro karIne sparzajanya vi. (saM.) sparzathI thatuM; sAMsargika (2) cepI AveluM hoI samAvartana saMskAra karyo hoya tevuM (2) sparzajyA strI. (saM.) spazarakhA vidyApIThanI padavIvALo; "grejayueTa sparzana na. (saM.) sparza, sparzavuM te; aDakavuM te snAtakottara vi. (saM.) snAtaka kakSA pachInuM; anusnAtaka sparzanIya vi. (saM.) sparzavA jevuM nAtikA strI, (saM.) strInAtaka, leDI-grejyueTa sparzabiMda na. (saM.) koI paNa be padArtha, lITIo, snAna na. (saM.) nAhavuM te; nAvaNa (2) maraNa nimitte AkRtio vagere jyAM aDake e sthAna; "poInTa opha nAhavuM te; sanAna ['bAtharUma konTekTa' (gaNitamAM). snAnagRha, snAnAgAra na. (saM.) nAhavAnI oraDI; | sparzarekhA strI. (saM.) vRttane aDakatI lITI; saMparkajIvA nAnazuddha vi. (saM.) nAhIne zuddha thayeluM; nAheluM sparzamaNi na. (saM.) pArasamaNi; jenA sparzathI lokhaMDanuM snAnasUtaka na. sanAna ke sUtaka lAge evo nAto ke saMbaMdha sonuM thaI jAya tevo manAto kAlpanika hIro snAnodaka na. (saM.) nAhavA mATenuM pANI sparzavuM sakri. (saM. sthUza) aDavuM; sparza karavo snAyu puM. (saM.) mAMsanA taMtu, jenAthI avayavonuM sparzAsparza chuM. (saM.) (-IM) strI. AbhaDacheTa halanacalana karI zakAya che; "masala' spazaza chuM. (saM.) sparza vyaMjano (ardha svara ya, ra, la, snAyubaddha vi. baMdhAyelA majabUta snAyuovALuM va) aMza ke bhAga snigdha vi. (saM.) lIsuM, komaLa (2) cIkaNuM (3) suMvALuM sparzI vi. (saM.) sparzatuM, -ne lagatuM (2) aDakanAruM (4) snehALa sparzendriya strI. (saM.) cAmaDI; tvacA snigdhatA strI. (saM.) snigdhapaNuM; komaLatA spaSTa vi. (saM.) sahelAIthI dekhI ke samajI zakAya tevuM anuSA strI. (saM.) dIkarAnI vahu, putravadhU [(3) tela (2) khulluM; phuTa (3) garabaDiyuM na hoya tevuM For Private and Personal Use Only
Page #872
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org spaSTatA spaSTatA strI. spaSTapaNuM; cokhavaTa; khulAso spaSTabhASitA strI. (saM.) (-~) na. spaSTabhASI hovApaNuM spaSTabhASI vi. (saM.) spaSTa bolanAra; spaSTa vaktA spaSTavaktA puM. (saM.) kharAbIlo; cokhkhacokhkhuM kahI denAro spaSTIkaraNa na. (saM.) spaSTa karavuM te; khulAso spaMdana na. (saM.) thaDako; sphuraNa (2) kaMpa; palakAro spArka huM. (IM.) cinagArI; taNakho (2) jhabakAro spinara chuM. (IM.) daDAne ghumAvIne pheMkanAra golaMdAja spiniMga na. (i.) kAMtavuM te; kAMtaNa (2) kAMtaNakAma spiriTa puM. (i.) eka jAtano arka - tattva (2) bALavAno dArU (3) jusso (4) bhAvanA spiriTa laeNmpa puM. (IM.) spiriTathI baLato vATavALo dIvo spisIjha strI. (i.) jAti; prajAti (2) prakAra (3) varga spIkara puM. (IM.) pArlAmenTa, dhArAsabhA, lokasabhAno adhyakSa (2) vaktA (3) reDiyo, Telivijhana, TeparekorDara vagerenuM dhvani saMbhaLAvatuM sAdhana spIca strI. (IM.) vANI (2) bhASaNa; vyAkhyAna spIDa strI. (IM.) gati (2) jhaDapa spIDa brekara puM. (IM.) gatiavarodhaka; 'bampa' spIDomITara na. (IM.) vAhananI gati mApanAruM yaMtra spUnapuM. (IM.) camaco (2) (lA.) khuzAmatiyuM; khuzAmatakhora spUnaphUla vi. (iM.) camacAmAM samAya teTaluM spRzya vi. (saM.) aDakI zakAya tevuM; savarNa spRzyAspRzya vi. (saM.) spRzya ane aspRzya (2) AbhaDacheTavALuM ke tene lagatuM [(vANInA) tkRSTa vi. (saM.) sparzAyeluM (2) sparzavyaMjana aMgenuM spRhaNIya vi. (saM.) spRhA karavA yogya (2) icchanIya spRhA strI. (saM.) icchA; tRSNA (2) darakAra; paravA spRhya vi. (saM.) spRhA karavA yogya; spRhaNIya spekTrama na. (iM.) raMgono paTTa; varNapaTTa spena puM. (IM.) yuropIya eka deza spaeNnara na. (i.) cAkIo kholavAnuM sAdhana; pAnuM speniza strI. (IM.) spena dezanI bhASA (2) vi. spena dezane lagatuM spera vi. (IM.) vadhArAnuM (2) phAjala spera TAima puM. (iM. phAjala samaya; vadhArAno samaya sperapArTa puM. (IM.) yaMtrano vadhArAno ke chUTaka maLato bhAgapuro 855 speravila na. (IM.) vadhArAnuM paiDuM speliMga puM. (IM.) (zabdonI) joDaNI speziyala vi. (iM.) khAsa prakAranuM; viziSTa (2) puM. khAsa banAvelI cAno pyAlo (3) strI. khAsa doDAvAtI relagADI ke moTara speziyAlisTa puM. (IM.) vizeSajJa; tajjJa [smaraNatithi spesa strI. (IM.) vaccenI khAlI jagA; polANa (2) aMtarIkSa (3) aMtarAya spesimaeNna puM. (IM.) namUnI nakala (pustaka ke sAmayikano) spoksamaeNna puM. (i.) pravaktA [TapakuM spaoNTa kri.vi. (saM.) hAjara; tAtkAlika (2) puM. DAgho; spaoNrTa strI., na. (IM.) ramata; khela sporTiMga na. (IM.) nizAna karavuM te spaoNrTsa strI. (IM.) ramatagamata spaoNrTsa maeNna puM. (IM.) ramatavIra; khelADI (2) kheladila mANasa spaoNnsara puM. (iM.) prAyojaka spaoNnsarDa vi. (IM.) prAyojita spora puM. (IM.) bIjA koI kozanI madada vagara navasarjana zaktidharAvato bIjajevo koza (vanaspativijJAnamAM) spriMga strI. (IM.) sthitisthApaktAvALI polAdI kamAna ke vALAnuM goLa cUMchaLuM spre vi. (IM.) chaMTakAva (2) chAMTavAnuM attara splIna strI. (IM.) baroLa, peTamAM nIcenA bhAge DAbA paDakhAno eka snAyu sphaTika chuM. (saM.) eka jAtano sapheda kImatI paththara ke ratna sphaTikamaNi puM. (saM.) eka maNi Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir sphATika puM. (saM.) sphaTika (2) vi. sphaTikanuM-ne lagatuM sphuTa vi. (saM.) UghaDeluM; vikasita (2) spaSTa; UghADuM sphuTita vi. (saM.) khIleluM; UghaDeluM (2) khulluM thayeluM sphuraNa na. (-NA) strI. (saM.) sphuravuM te (2) sphUrti (3) lAgaNI; saMvedanA sphuravuM a.kri. (saM. sphur) kaMpavuM; pharakavuM (2) ekAeka dekhAvuM ke sUjhavuM (jema ke, vicAra) (3) aMkura phUTavo rAyamAna vi. sphuravuM uparathI) sphuratuM sphurita vi. (saM.) sphureluM (2) pharakeluM (3) prakAzeluM sphuliMga puM. (saM.) taNakho; cinagArI sphUrta vi. (saM.) eka eka sphureluM; aMkurita thayeluM sphUrti(-tti) strI. (saM.) jAgRti; tejI; caMcaLAI (2) sphuraNa (3) khIlavuM te sphUrti(-tti)dAyI(-yaka) vi. sphUrti Ape evuM-ApanAruM sphUrti(-tti)luM vi. sphUrtivALuM sphoTa puM. (saM.) (upa2nuM AvaraNa toDIne) jorathI phUTavuM te (2) khulAso; cokhkho niveDo (3) phollo [evuM sphoTaka vi. (saM.) phUTa-sphoTa thAya evuM (2) saLagI UThe smara puM. (saM.) kAmadeva [te (2) e nAmano alaMkara smaraNa na. (saM.) yAda; smRti (2) vAraMvAra yAda karavuM smaraNacihna na. smAraka; yAda Ave te mATenuM cihna (2) smRticihna tithi; jayaMtI smaraNatithi strI. (saM.) mahAna puruSanuM smaraNa karavAnI For Private and Personal Use Only
Page #873
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir smaraNapothI 856 [svakalpita smaraNapothI strI, (saM.) noMdhapothI (2) rojanIzI syAdvAda na. (saM.) anekAMtavAda; dareka vastune ekathI smaraNazakti strI. yAdazakti; yAdadAsta [kIrtistaMbha vadhAre bAju hoya ane badhI te te daSTie kharI paNa smaraNastaMbha puM. (saM.) smAraka tarIke Ubho karela staMbha; hoya tevo (jaina darzanano) vAda smaraNAstrI. smaraNa; smRti (2) navadhAbhaktimAMnI eka yUta vi. sIveluM; joDI dIdheluM; joDAyeluM (2) parovAyeluM prakAranI bhakti samparA vi. strI. (saM.) mALA dhAraNa karanArI (2) puM. smaraNAlekha puM. smaraNonA AlekhanavALI kRti eka gaNameLa chaMda smaraNAMjali strI. (saM.) nivApAMjali; TribyuTa' rAja strI. (saM.) mALA; phUlano hAra smaraNikA strI. (yAda rAkhavAnuM TapakAvI levA mATenI) savaNa na. (saM.) savavuM-jharavuM te; TapakavuM te (2) saravANI noMdhapothI; "noTabuka'; smaraNagraMtha DhavavuM akri. (saM. su) jharavuM; TapakavuM (2) nItaravuM smaraNI strI. prabhusmaraNa mATenI japamALA (2) berakho traNa puM. (saM.) banAvanAra; racanAra (2) duniyAno smaraNIya vi. (saM.) yAda karavA yogya; yAda rAkhavA jevuM sarjanahAra; Izvara (3) brahmA smaravuM sakri. (saM. sU) yAda karavuM (2) samaravuM sasta vi. (saM.) UtarI, khasI ke paDI gayeluM smarahara puM. (saM.) ziva; mahAdeva misANa sAva 5. (saM.) jharavuM, cUvuM ke TapakavuM te (2) vahI javuM smazAna na. (obhUmi-mI) strI, zmazAna; zmazAnabhUmI; ke ghasAI javuM te (3) tema nIkaLelI ke vahI jatI smazAna vairAgya na. mazAnavairAgya; kSaNika vairAgya vastu [saravo; suva smAraka vi. saM.) yAda karAvanAruM (2) na. saMbhAraNa; yAda- suya strI. (saM.) ghI homavAnuM lAkaDAnuM kAchI jevuM sAdhana; gIrIke te arthe kareluM kArya, imAratavagere; "memoriyala' suva(-vA) . (saM.) cATavo; zaravo (yajJano) smArTa vi. (iM.) cAlAka; cabarAka (2) capaLa; hurtiluM srota chuM. (saM.) jharo; jharaNa (2) pravAha smA(-) vi. (saM.) smRti saMbaMdhI (2) smRti pramANe protasvatI, srotasvinI strI. (saM.) nadI vistAra sarva karmo karanAruM (3) smRtizAstranuM jANanAra (4) slama, (0eriyA) 5. (i.) sAdhanahIna lokono gaMdo paM. smRtino paMDita ke tene anusaranAra ' slAIDa strI. (iM.) phoTogrAphInI kAcanI ke kacakaDAnI smita na. (saM.) maMda hAsya; malakATa (2) hAsyomAMnuM eka pleTa; pAradarzinI smRti strI. (saM.) smaraNa; yAda (2) hiMduonAM slipa strI. krikeTanI ramatamAM beTavALAnI pAsethI chaTakato dharmazAstromAMnuM dareka (jema ke, manusmRti) (3) viveka daDo levA UbhA rahevAnI enI baMne bAjunI jagyA ne jAgRti (bauddha) ' (2) kAgaLanI nAnI cabarakI RtikAra paM. smRti racanAra slipara pu.ba.va. (iM.) eka jAtanA joDA smRtigraMtha chuM. koInI yAdamAM taiyAra thayelo graMtha slIpara pu.ba.va. relavenA pATA nIce nakhAto lAkaDAnA smRticitra na. yAdadAsta mujaba vicArIne karAtuM citrakAma; ke lokhaMDanA pATA memarI DroiMga slIvalesa vi. (iM.) bAMya vinAnuM [vagaranI gADI smRtidoSa paM. smaraNano doSa; saratacUka sleja strI. (i.) barapha para sarakAvIne calAvavAnI paiDAM smRtipaTa chuM. (saM.) smaraNanuM phalaka sleTa, (OpATI) strI. (i.) paththarapATI smRtipatra . (saM.) yAdapatra; "rimAInDara sleTapena na.ba.va. (i.) sleTa ane pena (2) sleTanI pena tiprokta vi. (saM.) dharmazAstranA graMthomAM kaheluM laeNnga strI. (iM.) koI khAsa varga, vyavasAya ke jUthanI smRtibhinna vi. (saM.) smRtinI-dharmAzAstranI AjJAthI khAsa bolI (2) ziSTa bhASAmAM amAnya zabdaprayogI UlaTuM; adharma ne avicArI laukika bolI smRtibhraMza chuM. (saM.) yAdazakti gumAvavI te slogana na., paM. lokajIbhe caDI jAya tevuM sUtra; nAro smRtilekha chuM. (saM.) yAda rahe te mATe paththaramAM kotareluM slaoNTara-hAusa na. (I.) (DhoranuM) katalakhAnuM lakhANa, zilAlekha viAkya slopa . (iM.) DhoLAva; DhALa smRti(vacana, vAkya) na. (saM.) smRtizAstranuM vacana ke slo baoNla paM. (I.) krikeTanI ramatamAM pheMkAto dhImo daDo smokiMga na. (I.) dhUmrapAna nArI adAlata slo bolara chuM. (i.) krikeTanI ramatamAM dhImo daDo pheMkanAra smola kaoNjha korTa strI. (I.) nAnA nAnA dAvA sAMbhaLa- sva sa. (saM.) potAnuM; potIkuM skaMda puM. jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA tevIsamA sva. vi. "svargastha'nuM TUMkuM rUpa spaMdana puM. (saM.) laDAIno ratha (2) na. TapakavuM te; jharavuM svakarma na. potAnuM karma; nijakarma; potAnI pharaja te (3) vahevuM te svakalpita vi. pote kalpeluM ke mAneluM For Private and Personal Use Only
Page #874
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svakArI 8 pacha [svaprakAzaka svakArya na. (saM.) potAnuM kArya potAnI pharaja svadezIyatA strI. (saM.) svadezIpaNuM; svadezI bhAvanA svakIya vi. (saM.) potAnuM; potIkuM (2) potAnA kuTuMbanuM svadoSa chuM. (saM.) potAnI bhUla; potAno doSa svakIyA strI. (saM.) potAnI patnI; paraNetara (2) svadhana na. (saM.) potAnI saMpatti-dolata[pramANeno dharma - nAyikAno eka prakAra svadharma puM. (saM.) potAno ke potAnA svabhAva ke varNAzrama svakati strI. (saM.) potAnI racanA svadharmI vi. potAnA dharmanuM (3) puM. potAnA dharmanuM svagata vi. (saM.) jAtane ja lAgu paDatuM; manamAM kaheluM mANasa; svadharmabaMdhu[(2) strI. pitRo mATeno bali (2) ki.vi. potAnI sAthe ja;manamAM bolAtuM hoya tema svadhA ud. (saM.) pitRone bali ApatAM karAto udgAra svagatokti strI. (saM.) Atma-saMbhASaNa; "saoNlilI ' svadhAkAra . (saM.) "svadhA" zabdano uccAra svagRhana. (saM.) potAnuM ghara (2) jAtakanI potAnI rAzi svadhAma na. (saM.) potAnuM vatana (2) svarga; vaikuMTha (jayo.) jyo.) svadhAmagamana na. (saM.) mRtyu pAmavuM te svagRhI vi. (saM.) jAtakanI potAnI rAzimAM raheluM svana paM. (saM.) avAja; dhvani svacarita na. (saM.) AtmakathA; "oTobAyogrAphI' (2) svanita na. (saM.) soneTa (kAvya) (2) avAja; dhvani potAnuM AcaraNa svaniyamana na. (saM.) AtmasaMyama; Atmaniyamana svaccha vi. (saM.) cokhkha; sApha; nirmaLa svaniyaMtrita vi. (saM.) kudaratI rIte - ApameLe niyaMtraNamAM svacchatAstrI.cokhkhAIsaphAI rivihAra; svecchAcAra hoya ke niyaMtrita thAya evuM (2) potAnI vahIvaTI svaccheda 5. (saM.) potAnI ja marajI pramANe vartavuM te; sattA nIcenuM svacchedana-di)tA strI. svachaMdIpaNuM svanirbhara vi. (saM.) svAvalaMbI; svAzrayI svacchaMdI vi. (saM. svacchedina) svaccheda karanAruM; svecchA- svanirmANa na. (saM.) jAte ja potAnuM nirmANa-racanA (2) cArI; potAnI marajI pramANe vartanAruM jAte ja karelI nimaNUka svajana paM., na. (saM.) saguM; saMbaMdhI; aMgata mANasa svapakSa puM. (saM.) potAno pakSa [mANasa svajAti strI, (saM.) potAnI jAti ke varga (2) samAna svapakSI vi. (saM.) potAnA pakSanuM (2) puM. potAnA pakSano liMga hovApaNuM svaparabhAva puM. (saM.) pote ane bIjA evI judAInI svajAtIya vi. potAnI ja jAti ke varganuMmidada vinA lAgaNI [maryAdita; saMkucita svataH krivi. (saM.) ApoApa; potAnI meLe; bIjAnI svaparyApta vi. (saM.) potAmAM ja samApta thatuM; potA pUratuM svatasiddha vi. (saM.) jAte ja pramANarUpa - ApoApa svaparyAmi strI. (saM.) svaparyApta hovApaNuM siddha hoya evuM; svataH pramANa (2) niraMkuza svapna na. (saM.) UMghamAM bhAsato dekhAva; samaNuM; sapanuM svataMtra vi. (saM.) svAdhIna; koInA tAbAmAM nahi tevuM svapnadarzana na. (saM.) svapna dekhAvuM te viharanAruM svataMtratA strI. AjhAdI; mukti svadarzI vi. svapnAM joyA karanAruM; kalpita sRSTimAM svatva na. (saM.) potApaNuM (2) svamAna (3) asmitA svapnadoSa chuM. (saM.) svapnamAM thato vIryastrAva (4) potAnI viziSTatA (5) potAnuM hovAno bhAva; svapnadraSTA chuM. svapna jonAra; bhaviSyanI kalpanA karanAra mAlikI (2) dIrghadra svatvArpaNa na. (saM.) mAlikI haka bIjAne soMpavo te svapnavatu kri.vi. svapnanI peThe; kSaNika; mithyA svadeza puM. (saM.) potAno deza; janmabhUmi; vatana svapnazIla vi. (saM.) svapnAM sevA karavAnA svabhAvavALuM svadezaprema puM. (saM.) vatana pratyeno prema ke Adara svapnasRSTi strI. (saM.) svapnamAM dekhAtI sRSTi; kalpita svadezapremI vi. (saM.) svadezaprema rAkhanAruM AvavuM te sRSTinuM mithyA kalpanA [(2) UMghaNazI svadezAgamana na. (saM.) videzamAMthI potAnA dezamAM svapnAla(-Lu) vi. vAraMvAra svapnAM AvatAM hoya tevuM svadezAbhimAna na. potAnA dezanuM abhimAna-gauravanI svapnAvasthA strI. (saM.) svapnanI avasthA; cittanI traNa bhAvanA (jAgrata, svapna, suSupta)mAMnI bIjI avasthA svadezAbhimAnI vi. svadezAbhimAnavALuM svanAMtara na. (saM.) bIjuM svapna (2) eka svapnamAM svadezI vi. potAnA dezanuM (2) na. dezabhAI (3) sva- anubhavAtuM bIjuM svapna dezanI bhAvanA (4) svadezano mAla vAparavAnI vRtti svapnila vi. sapanAM jonAruM-dekhanAruM svadezIdharma muM. svadezIno dharma; potAnI paDozanI svapna na. sapanuM svapna; samaNuM paristhitinI sevA karavA mAraphata jagatanI sevA thAya svaprakAza puM. (saM.) potAnuM teja (2) AtmahuraNa che evI bhAvanA svaprakAzaka vi. (saM.) potAnA teja ke jJAnathI prakAzanAra For Private and Personal Use Only
Page #875
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svabhAno 858 [svarodaya svabhAvana. (saM.) svatvanuM bhAna-asmitA (2) AtmajJAna svayaMspharaNA strI. ApameLe Avela vicAra-phuraNA svabhAva chuM. (saM.) puM. kudaratathI ja maLelo guNa (2) svayaMspharita vi. potAnI meLe sphareluM [ja thayelI phuraNA prakRti; tAsIra (3) Teva; Adata riheluM svayaMskRrti(-rti) strI svAbhAvika phuraNa; potAnI meLe svabhAvagata vi. (saM.) prakRtigata; mananI khAsiyatamAM svara puM. (saM.) avAja; sUra; dhvani (2) jeno pUrNa uccAra svabhAvaja, (anya) vi. (saM.) svAbhAvika koInI madada vinA thaI zake tevo varNa (vyA.) (3) svabhAvasiddha vi. (saM.) sahaja; kudaratI saMgItanA sAta sUramAMno eka (sArI, ga,ma,5,dha, nI) svabhAvAnusAra kri.vi. (saM.) svabhAva pramANe svarakAra 5. saMgItanA svara yojanAra-gAnAra svabhAvokti chuM. (saM.) jemAM koI vastunA svabhAvanuM svarakSA strI. (-kSaNa) na. potAnuM rakSaNa; AtmarakSaNa yathAvata varNana karyuM hoya tevo alaMkAra svagrAma paM. saMgItanuM svarasamaka svabhAvocita vi. (saM.) svabhAvane yogya; svAbhAvika svaracita vi. (saM.) jAte-pote raceluM svabhASAstrI. (saM.) potAnI bhASA; mAtRbhASA; "madhara-TaMga' svaracihna na. svarasaMzA (2) uccAraNonA svarono lekhana svabhASAprema pu. svabhASA mATe prema mATeno saMketa; jema ke , , , , vagere ti svabhASAbhimAna na. svabhASA mATenuM abhimAna svarabhaMga kuM. avAja ke rAga besI javo ke phATI javo svabhASAsaMmAna na. (saM.) potAnI mAtRbhASA pratyeno svarabhAra 5. uccAraNamAM amuka svara upara devAto bhAra Adara (2) te pratye ucita manobhAva svaralipi strI. saMgItanA rAga ane tAla mujaba sUra svabhUmi(-mI) strI, (saM.) janmabhUmi; svadeza [jida noMdhavAnI lipi; svarAMkana; "noTezana' svamatAgraha chuM. (saM.) potAnA mata-abhiprAyano Agraha- svaralopa . (saM.) uccAraNa karatAM svaramAMnA koI svaranuM svamAna na. (saM.) potAnuM mAna; potAnI ijjata ghasAvuM ke nIkaLI javuM te (vyA.) ti svamAnI vi. (saM.) svamAnavALuM; svAbhimAnI svaravAcana na. (saM.) svaralipi vAMcavI te ke utAravI svayameya kri.vi. (saM.) jAte ja; ApameLe ja svaravyatyaya .(saM.) svarano vyatyaya-sthAna palaTo (vyA.) svayaM kri. vi. saM.) potAnI meLe; ApoApa (2) svarazAstra na. (saM.) uccAraNanA svarone lagatI vidyA; svecchAe oTomeTika dhvanizAsa; "phoneTiksa' [(saMgIta) svayaMcAlita vi. (saM.) potAnI meLe gatimAM rahetuM; svarazUnya vi. (saM.) svaronA ThekANA vinAnuM; besUra svayaMjAgRti strI. (saM.) svayaM-jAte jAgrata hovuM ke thavuM te svarakRti strI. (saM.) uccAraNano ekama; akSara; silebala svayaMdara vi. (saM.) potAnI meLe ja arpita thayeluM (2) svarasataka na. saMgItanA sAta svarano samUha . dattaka lenAra mAtApitAne dattaka levA mATe potAnI svarAja(-jya) na. (saM.) potAnuM svataMtra - prajAsattAka meLe ja arpita thayela putra rAjaya (2) potA upara kAbU hovo te svayaMparyApta vi. (saM.) saMpUrNa; pUratuM svarAMkana na. (saM.) svaralipi; "naoNTezana' svayaMpAka puM. potAnA mATe jAte-hAthe rAMdhavuM te svarAMta vi. (saM.) aMte svaravALuM svayaMpAkI vi. svayaMpAka karI lenAruM; rAMdhI lenAruM svarita vi. (saM.) svarayukta (2) surIluM (3) paM. svaranA svayaMprakAza vi. potAnA tejathI ja prakAzita-jhaLahaLatuM traNa vibhAgamAMno eka, jemAM udAtta ane anudAtta svayaMprabha puM. (saM.) jainonA anAgata covIsa tIrthaMkaromAMnA bannenAM lakSaNa hoya che. bhojana; "buphe cothA svaracibhojana na. te IcchA mujaba pIrasI karAtuM svayaMpreraNA strI, (saM.) kudaratI-sahaja preraNA bhiAvika svarUpa na. (saM.) ghATa; AkAra (2) dekhAva; varNa (3) svayaMprerita vi. (saM.) potAnI meLe prerAyeluM (2) svA- suMdaratA (4) lasaNa, svabhAva svayaMbhU vi. (saM.) potAnI meLe ja utpanna thayeluM (2) svarUpataH ki.vi. vastutaH; svarUpanI daSTie 5. brahmA (3) Izvara (4) deDako svarUpavatI vi., strI, suMdara, rUpALI (strI) svayaMvara puM. (saM.) kanyAe pote vara pasaMda karavo tevo svarUpavAda 5. AkAravAda; "phormAlijhama' lagna prakAra (2) te mATeno samAraMbha [siddha thayeluM svarUpavAna vi. suMdara; dekhAvaDuM svayaMsiddha vi. bIjI siddhinI jarUra vinAnuM - ApoApa svarUpasiddhi strI. (saM.) AtmasAkSAtkAra khyAla svayaMsudhAraka vi. (saM.) pote potAne sudhAranAra svarUpAnusaMdhAna na. (saM.) potAnA vAstavika svarUpano svayaMsevaka chuM. potAnI meLe sevA karavA taiyAra thayelo svarodaya pR. DAbA ke jamaNA nAkamAMthI nIkaLatA zvAsa mANasa; "volaMTiyara' uparathI zubha ke azubha phaLa jovAnI eka vidyA (2) svayaMsevikA strI. strI svayaMsevaka nAkamAMthI vaheto vAyu For Private and Personal Use Only
Page #876
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svarga 8 paha [svAminii, svAmI-niSTha svarga na. (saM.) devono loka ema kahevAya che.) (2) bahumUlya vastu svargagaMgA strI. (saM.) AkAzagaMgA: "nebyulA" svAtmA chuM. (saM.) potAno AtmA ke aMtaHkaraNa svargapatha, svargamArga puM. svargano mArga (2) AkAzamArga svAda 5. (saM.) rasaneMdriyathI thato anubhava (2) rasa; svargaloka pu. svarga; jannata AnaMda (3) cAkhavuM te (4) moha; zokha svargavAsa puM. (saM.) svargamAM vAsa (2) mRtyu; avasAna svAdiyaNa vi. strI svAdIlI; svAdazokhIna strI svargavAsI muM. svargamAM vasanAruM (2) mRta; marahUma (3). svAdiyuM vi. svAdIluM (2) svAdavALuM; svAdiSTa puM. deva svAdiSTha vi. (saM. svAdiSTha) rocaka svAdavALuM svargastha vi. svargavAsI; mRta svAdIluM vi. svAdu vastuo khAvAnI TevavALuM svargIya vi. (saM.) svarganuM (2) alaukika; divya svAdu vi. (saM.) svAdiSTa; svAdavALuM; mIThAzavALuM svarNa na. (saM.) suvarNa; sonuM svAdupiMDa kuM. (saM.) khAdheluM pacAve tevo rasa utpanna svani(-nI) strI. (saM.) AkAzagaMgA karanAra peTamAMno eka avayava; "penkriyAsa" svalikhita vi. (saM.) potAnuM lakheluM (2) potAnuM raceluM svAdendriya strI. (saM.) jIbha; jidvA svalpa vi. (saM.) sAva thoDuM kiMcita svAdhikAra chuM. (saM.) potAno adhikAra (2) potAnI pharaja svavaza vi. (saM.) svAdhIna; potAnA tAbAmAM raheluM svAdhIna vi. (saM.) pote potAne niyamamAM rAkhanAra (2) svavazatA strI. (saM.) svAdhInatA [zakAya evuM potAnA kAbU ke vazanuM (3) svataMtra svasaMvedya vi. (saM.) iMdriyagamya: potAnI meLe anubhavI svAdhInatA strI. (saM.) svataMtratA; AjhAdI svasA strI. (saM.) bahena; bhaginI svAdhInapatikA strI. (saM.) patine svAdhIna (potAne vaza) svasAdhya vi. (saM.) potAthI sAdhI zakAya evuM rAkhanArI strI svasiddha vi. (saM.) svataHsiddha [uddagAra svAdhyAya vi. (saM.) vedano abhyAsa; vedAdhyana (2) svasti ud. (saM.) kalyANa thAo" evo AzIrvAdasUcaka vedano niyamita pATha (3) potAnI meLe abhyAsapUrNa svastika . (saM.) sAthiyo; miMgalasUcaka pada pATha karavo te svastitazrI za... (saM.) kAgaLa lakhatA zarUAtamAM lakhAtuM svAnubhava puM. (saM.) potAne thayela anubhava; jAtaanubhava svastha vi. (saM.) nIrogI; taMdurasta (2) gabharATa ke udvega svAnubhavarasika vi. (saM.) AtmalakSI; "sarjekTiva' vinAnuM svAnubhavI vi. (saM.) jAtaanubhavavALuM(2) svAnubhavarasika svasthatA strI. (saM.) svasthapaNuM svAnubhUti strI. (saM.) svAnubhava svasthAna na. (saM.) potAnuM raheThANa (2) saMsthAnA svAnurUpa vi. (saM.) potAne baMdhabese tevuM svahasta muM. (saM.) potAno hAtha hAthamAM raheluM svAntaH sukhAya kri. vi. (saM.) potAnA mananI khuzI mATe svahastaka vi. (saM.) potAnI sattA nIcenuM potAnA svAbhAvika vi. (saM.) kuradatI; akRtrima (2) svabhAvane svahastAkSara pu.ba.va. (saM.) jAte lakhela lakhANa (2) lagatuM (3) maulika potAnI sahI svAbhAviktA strI. (saM.) svAbhAvikapaNuM [bhimAna svahaste kri.vi. potAne hAthe-jAte-pote svAbhimAna na. (saM.) potAne mATenuM abhimAna; AtmAsvahita na. (saM.) potAnuM hita-luM; svArtha svAbhimAnI vi. (saM.) svAbhimAnavALuM; svamAnI svAgata na. (saM.) AvakAra: satkAra: AgatA-svAgatA svAma paM. svAmI svAgata pramukha puM. (saM.) svAgata samitinA pramukha svAmitva na. (-tA) strI. (saM.) dhaNIpaNuM; mAlikI svAgata maMtrI puM. (saM.) svAgata samitine maMtrI svAmidroha (saM.) svAmI-droha muM. (saM.) potAnA mAlika svAgatasamiti strI. (saM.) svAgatanuM kAma karanArI samiti pratyenI bevaphAI svAgatAdhyakSa chuM. (saM.) svAgata-pramukha svAmidrohI (saM.) svAmI-drohI vi. svAmIdroha karanAra svAtaMtrya na. (saM.) svataMtratA; AjhAdI che tevuM svAminAtha (saM.) svAmI-nAtha puM. svAmI ke nAtha; pati; svAtaMtrya(opriya, premI) vi. (saM.) svAtaMtrya jene priya svAtaMtryayuddha na.(saM.) svataMtratA meLavavA mATenuM ke tenI svAminAtha puM. (saM.) jainonA atIta covIsa tIrthakaromAMnA rakSA mATenuM yuddha agiyAramA [dhArmika saMpradAyanA pravartaka svAti-nI) strI. (saM.) nakSatramALAnuM paMdaramuM nakSatra svAminArAyaNa. svAmInArAyaNa paM. e nAmathI cAlatA svAtitI) (biMdu, buMda) na. (saM.) svAtimAM paDatuM svAminiSTha (saM.) svAmI-niSTha vi. (saM.) svAmI pratye varasAdanuM TIpuM (mAchalInA peTamAM jaI motI banAvatuM niSThAvALuM; nimakahalAla For Private and Personal Use Only
Page #877
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir svAminihA, svAmI-niSThA 8 6 7 [svopArjita svAminiSThA (saM.) svAmI-niSThA strI potAnA svAmI mATenI kaLa pratye vaphAdArI, nimakahalAlI [goparANI rAdhA sviDana puM. (i.) yuropano eka deza svAminI strI. (saM.) zeThANI, dhaNiyANI (2) zrIkRSNanI sviDiza vi. (i.) sviDana dezane lagatuM (2) puM. te dezano svAmI puM. (saM. svAminuM) pati (2) mAlika (3) rAjA vatanI (3) strI. te dezanI bhASA (4) sAdhusaMtane bolAvatAM vaparAtuM saMbodhana svitjharlenDa kuM. (iM.) yuropano eka deza svAyatta vi. (saM.) svAdhIna; "oNTonomasa'. svimiMga na. (iM.) taraNakalA svAyattatA strI. (saM.) potAnI hakUmata; ekAdhikAra; svimiMga keyUma DuM, na. (i.) taratI vakhate paherAto monopolI brihmanA putra; prathama manu eka viziSTa prakArano custa poSAka svAyaMbhuva vi. (saM.) brahma saMbaMdhI; brahmanuM (2) paM. svayaMbhU svimiMga pUla chuM. (.) snAnAgAra (2) taraNahoja (3) svArasya na. (saM.) svAbhAvika rasa ke uttamatA (2) marma; taraNaphUDa [karavuM te khUbI svIkaraNa na. (saM.) svIkAravuM te (2) pacAvIne potAnuM svArtha chuM. (saM.) potAno matalaba; potAnuM hita (2) lobha svIkAra . (saM.) svIkAravuM te (2) vahorI levuM (3) svArthaka vi. potAno eno e ja artha batAvatAM - koI kabUlavuM pihoMca; rasIda vizeSa artha ja batAvato (pratyaya) (vyA.) svIkArapatra paM. (saM.) svIkAryAnuM ke maLyAnuM kAgaLiyuM; svArthatyAga kuM. svArthano tyAga; Apabhoga; AtmasamarpaNa svIkAravuMsakri. (saM. svIkAra) aMgIkAra karavo; kabUla karavuM svArthatyAgI vi. (saM.) svArthatyAga karanAruM svIkArya vi. (saM.) svIkAravA yogya svArthaparAyaNa vi. (saM.) svArthano ja vicAra karanAra; svIkRta vi. (saM.) svIkAreluM svArthI; ApamatalabI [jovAnI ja samaja svIkRti strI. (saM.) svIkAra; pahoMca svArthabuddhi strI, svArthadaSTi; Apamatalaba; potAno lAbha svITa vi. (iM.) gaLyuM; madhura (2) strI. mIThAI svArthavRtti strI. svArthanI vRtti; svArtha buddhi svIpara vi. (iM.) sudharAIno-saphAI kAmadAra svArthasAdhu-dhaka) vi. potAno lAbha sAdhanAruM; ApamatalabI svIya vi. (saM.) potAnuM; svakIya niAyikAbheda svArthanumAna na. (saM.) anubhavathI vyApti ghaDavAnI kriyA svayA vi. strI. (saM.) potAnI strI (2) eka svakIyA (tarka) svecchA strI. (saM.) potAnI icchA-marajI svArthodha vi. (saM.) svArthathI AMdhaLuM baneluM; atisvArthI svecchAcAra chuM. (saM.) potAnI marajI pramANe vartavuM te svArtha, (OluM) vi. svArthavALuM; ApamatalabI; ekalapeTuM svecchAcAriNI vi. strI, svecchAcAra karanArI (strI) svArpaNa na. (saM.) AtmasamarpaNa; Apabhoga AidhAra svecchAcArI vi. (saM.) svacchedI; manacaluM svAvalaMbana na. (saM.) svAzraya; potAnI jAta upara ja sveTara na. (i.) Unane gUMthIne karAto eka badana ke svAvalaMbI vi. svAzrayI liMbana gaMjIpharAka jevo paheraveza svAzraya na. (saM.) potA para AdhAra rAkhavo te; svAva- sveda puM. (saM.) parasevo; pasIno svAzrayI vi. potA para ja AdhAra rAkhanAra; svAvalaMbI svedakaNa chuM. (saM.) parasevAnuM TIpuM svAthya na. (saM.) svasthatA (2) taMdurastI sveda vi. parasevAmAMthI utpanna thayeluM (2) na. svadaja. svAthya(0kara, nkAraka, dAyaka) vi. (saM.) svastha kare jIva ke jaMtu jema ke, mAMkaDa vagere evuM; Arogyaprada svedana na. parasevo lAvavo te svAhA strI. (saM.) agnidevanI strI (2) ud. agnimAM svedapiMDa kuM. (saM.) svedagraMthi; parasevA save te graMthi Ahuti ApatAM bolAto zabda [udgAra svaicchika vi. (saM.) potAnI icchA pramANenuMmarajI svAhAkAra chuM. (saM.) "svAhA' ema bolavuM te ke evo mAphakanuM; marajiyAta niraMkuza svAhApati muM. (saM.) agnideva svaira vi. (saM.) marajImAM Ave tema vartanAruM; svacchedI; svAMga paM. sAMga; banAvaTI veza (2) na. uttara pradezanuM svairavihAra chuM. marajI mujaba viharavuM te [karanAra eka lokanATya (loka.) kiravA te svairavihArI, vairAcArI vi. (saM.) marajI mujaba AcaraNa svAMgIkaraNa na. pacelA padArthone jIvanadravyamAM pariNata svairiNI strI, (saM.) svacchaMdI - vyabhicAriNI strI svAMta na. (saM.) aMtaHkaraNa; potAnuM mana svonati strI, (saM.) potAno udaya (2) potAnI svAMta puM. (saM.) potAno aMta AbAdI-caDatI svAMtasukha na. (saM.) potAnA mananuM sukha; nijAnaMda svopArjita vi. (saM.) pote jAte raLeluM - meLaveluM; svica strI. (i.) vIjaLIno pravAha cAlu-baMdha karavA ApakamAInuM 'vaDilopArjitathI UlaTuM) For Private and Personal Use Only
Page #878
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 8 6 1 hiTavuM hagaNI strI, hagavAnI khaNasa S hagaNI strI. maLadvAra; gudA [adhavuM ha paM. (saM.) gujarAtI lipino (za, 5, sa, ha) cAra hagavuM a.kri. (saM. hadyate; prA. hajajai-gga) jhADe pharavuM uSmAkSaromAne cotho hagAmaNa na. hagavuM te (2) gUDa viSThA haka chuM. hakka; dAvo; adhikAra (2) dasturI; lAge (3) hagAra strI, pakSIno maLa; aghAra; caraka kartavya; pharaja (4) satya; nyAya (5) vi. vAjabI; hacamaca strI. (ravA) hacamacAvavuM te; khaLabhaLATa sAcuM; satya hacamaca strI, AnAkAnI; hA-nA hiAlI javuM hakaDeThaTha vi. khIcokhIca; cikAra; ThAMsoThAMsa hacamacavuM a.kri. DagamagavuM; pAyAmAMthI ke sAMdhAmAMthI hakadAra vi. haka dharAvanAruM (2) vAjabI hacamacATa . hacamacAvavuM te hakadArI strI. (phA.) hakadAra hovApaNuM [hakkano dastAveja hacamacAvavuM sakri. 'hacamacavuM'nuM preraka hakadAvo chuM. (a.phA.) adhikAra hacamacAvuM a.kri. 'hacamacavuMnuM bhAve haka(nAma), (0patra) puM. (saM.) haka darzAvatuM lakhANa; hacarako paM. 'hacaraka' thavAnA prakArano AMcako hakaparasta vi. (a.phA.) satyaniSTha cUkaDacUka vi. acokkasa; atizcita hakapasaMda vi. (a.phA.) satyapriya haja strI. (a. hajja) jAtrA (makkAnI) haka(obhAga, ohisso) 5. (phA.) hakano bhAga hajama vi. (a. hajama) paceluM; jereluM (2) ucApata kareluM hakasAI strI. (a. hakka dvArA) hakanuM lavAjama: dastUrI hajarata muM. (a) mAlika, svAmI; zrImAna (2) hakAra !. "hA' pADavI te (musalamAnomAM) moTA ke pUjaya mANasane lagADAto hakAra 5. (saM.) "ha uccAra (2) "ha varNa mAnavAcaka zabda; pIra hakAradarzI vi. hakAra darzAvatuM (2) 'hA' batAvanAruM; hajAma paM. (a. hajajAma) musalamAna vALaMda (2) hakArAtmaka saMmatidarzaka [pADavI; saMmati ApavI (pAchaLa jatAM) sarvasAmAnya vALaMda; nAI hakAravuM sakri. (saM. hakkArayati, prA. hakkAraI) hA hajAmI jhI. (tiraskAramAM) hajAmanI strI hakArAtmaka vi. si.) hakAravALuM; hA kahevuM; 'pojhiTiva' hajAmata strI. muMDana; vALa kApavA ke boDavA te (2) nakAmI hakArAMta vi. (saM.) aMte hakAravALuM mUkavuM e; rukhasada nirarthaka mahenata (3) kaDaka TIkA karavI; UdhaDuM laI hakAlapaTTI strI. bUrI rIte nokarI, pakSa vageremAMthI kADhI nAMkhavuM te hakAlavuM sa.ki. hAMkavuM (2) hAMkI kADhavuM (3) tageDavuM; hajAmapaTTI strI, hajAmatanuM kAma (tiraskAramAM); hajAmata tageDI mUkavuM hajAra puM. (phA.) hajArano AMkaDo ke saMkhyA; "1000' hakIkata strI. (a.) kharo ahevAla ke bInA (2) kharI (2) vi. hajAranI saMkhyAnuM khabara ke bAtamI (3) bInA; khabara (4) satya hajArI strI. galagoTo; eka phUlachoDa hakIkatadoSa chuM. hakIkata - bInA ke bAtamIne aMgeno doSa hajArIgoTo chuM. eka phUlachoDa ke tenuM phUla - tenI bhUla hajAreka vi. lagabhaga hajAranI saMkhyAnuM hakIkataphera paM. bIjI ke pharakavALI hakIkata hovI te hajI dvi vi. (sa. adyApi) atyAra lagI (2) have paNa hakIkatI vi. hakIkatavALuM (2) vAstavika hajIro paM. (a.) minArAovALo suMdara rojo, makarabo hakIkI vi. (a.) pAramArthika IzvarIya (2) vAstavika (2) moTI ImArata (3) moTI nAmanAnuM kAma (3) AdhyAtmika vida (kaTAkSamAM) (4) kacarAno Dhagalo hakIma puM. (a) yunAnI vaiduM karanAro vaidya; musalamAna haju krivi. hajI; atyAralagI hakImI strI, hakImapaNuM; hakImano kAmadhaMdho hajUra strI. (a. hujUra) "Apa" arthano darabArI ke hakImI vi. hakImane lagatuM nio pradeza (2) tevo kAryapradeza musalamAnI vivekamAM vaparAto udgAra (2) hAjarI; hakUmata strI. (a. hukUmata) sattA; adhikAra (2) sattA nIce tahenAta (3) kri.vi. hAjarImAM; tahenAtamAM rUimAla hakUmatI vi. hakUmata saMbaMdhI hajUriyo chuM. tahenAtamAM rahenAro sevaka (2) aMgUcho; hakka chuM. (a.) haka; adhikAra (2) hisso hajUrI strI. (a. hajhUrI) sevA; tahenAta (2) sevAcAkarI hakkadAra vi. adhikAra-mAlikI dharAvanAruM hajUrI muM. juo hajUriyo' (udgAra hakkanAmuM na juo 'hakanAmuM haTa ud. "dUra khasa' e arthano (chaNakA ke tucchakArano) hagaka strI. jhADAUlaTI (2) kogaLiyuM; "kolerA haTavADo paM. bajAra hagaNa na hagavuM e; jhADo (2) teno roga (3) viThA haTavuM a.ki, khasavuM 10 For Private and Personal Use Only
Page #879
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir haTANuM) 8 62 [ hatAza haTANuM na. (saM. haTTaayanaka = haTTAyanaka, prA. bhaTTANA) haDaselavuM sakri. haDaselo mArapha dhakelavuM bArakAma; kharIdakAma (2) kharIdavA-vecavAno dhaMdho haDaselo . padArtha khase ema dhImo dhakko mAravo e haTuMkaTTu vi. (hi.) hRSTapuSTa; tagaDuM haDahaDa kri.vi. saDasaDa (UkaLavAno avAja) (2) haDahaDe haTha puM, strI. (saM.) jIda; khoTo Agraha; haThAgraha haDahaDatuM vi. UkaLatuM (2) sadaMtara; naradama haThayoga puM. (saM.) Asana, prANAyAma vagere kriyAo dvArA haDahaDavuM aki. haDahaDa avAja sAthe UkaLavuM sadhAto yogano eka prakAra haDahaDATa !. "haDahaDa' evo avAja hiDIo kADhavI te haThayogI vi. pu. haThayoga sAdhanAra sAdhaka (yogI) haDAhaDa, haDiyAdoTa, haDiyApATI strI. doDadhAma; nakAmI haThavuM a.kri. khasavuM (2) pAchA paDavuM (3) pAchAM pAchAM haDiyApa(-pA)TI(-dI) strI. vAraMvAra AMTApherA thAya tevI pagalAM bharavAM doDAdoDI haThAgraha chuM. (saM.) haThapUrvakano Agraha; durAgraha haDI strI, doTa; doDa [avAja haThAgrahI vi. (saM.) haThAgraha karanAra; haThIluM; jiddI DuDa(-DATa) ki.vi. jorathI haDI kADhavAno ke dhasavAno haThA ji.vi. (saM.) haThapUrvaka jabaradastIthI haDUDavuM a.kri. "hahaDa' evo avAja karavo (2) haThiyuM vi. jidI (varasAdanuM) gAjavuM [bodhanuM subhASita padya haThIlAI strI. haThIlApaNuM; haThAgraha tivuM haDUlo pu. vaMToLa; vaMToLiyo (2) gapagoLo (3) vahevArahaThIluM vi. haThavALuM; jidI (2) haThe nahi tevuM; maTe nahi haDe ud. (kUtarAne) hAMkI kADhavAno udgAra; jorathI haDI haDa ud. (kUtarAne bhagADI mUkavA) "haDa' evo uddagAra kADhavAno avAja haDakavA puM. ('haDakavuM + saM. vAta uparathI vA) kUtarAM, haDeDATa ki.vi. haDUDATa (2) ekadama dhasArAno avAja ziyALavA vagerene thato eka roga jethI te jene tene haDahaDe strI. haDeDe karavuM te (2) AvakArano abhAva; karaDavA dhAya che. (2) tenA jevo gAMDo Avega avagaNanA (3) udA. juo "have haDakavAyuM vi. haDakAyuM haDo chuM. aDo; gADAnuM AgaluM TekaNa (2) haiDiyo (3) haDakAyuM(-yeluM) vi. jene haDakavA thayo hoya evuM ulALo (4) pAvaDo levo (2) nAza karavo haDakAvuM a.kri. (A dhAtu pracalita nathI.) haDakavA lAgu haNavuM sakri. (saM. hanuM, prA. haNa) mArI nAkhavuM; jIva upadhAtaH haratALa haNahaNa strI. (ghoDAno) haNahaNATI haDatAla strI. (haratAla uparathI) eka pILA raMganI haNahaNavuM adri, ghoDAe nAkamAMthI avAja karavo haDatAla(-La) strI. (saM. haTTa, prA. haDa + saM. tAla, hATe haNahaNATa puM, (-TI) strI. haNahaNavuM te tALuM mAravuM te) kAmadhaMdho baMdha karavo te (zoka ke virodha haNAvavuM sakri. mArI naMkhAvavuM batAvavA); tALAbaMdhI; "sTrAika' hata ud. pazu vagerene hAMkI kADhatAM bolAto udgAra (2) haDatAlita-Li)yo chuM. haDatALamAM bhaLelo (2) haDatALa strI. (bALabhASAmAM) mAravuM te paDAvavAmAM AgevAnI lenAra hata vi. (saM.) haNAyeluM (2) ghavAyeluM (3) harAyeluM (4) haDado(lo) puM, haDaselI; gAya vagere vAhanamAM besanAra- nikRSTa; halakI koTinuM (5) gaNeluM ne kharAba rastAne kAraNe thatI athaDAmaNa (2) thAka hattArI kri.vi. avagaNanA; aruci ke tucchakArano bhAva haDadhutAyela(-luM) vi. haDadhUta thayeluM, tiraskArAyeluM batAvato uddagAra haDadhUta strI. cAre bAjuthI haDahaDe thavuM te (2) vi. cAre hataprabha vi. (saM.) nisteja; nisprabha [(2) nirbaLa bAjuthI tiraskAra pAmeluM kirI javAya ema hataprANa vi. (saM.) prANa cAlyA gayA hoya tevuM nirjIva haDapa ki.vi. ekadama ne tvarAthI khAI javAya tema; haDapa hatabuddhi vi. (saM.) jenI buddhi bahera mArI gaI hoya evuM; haDapacI strI. (saM. hana dvArA) jayAM dADhI Uge che te bevakUpha nIcalA jaDabAno bhAga hatabhAginI vi., strI, kamanasIba strI; abhAgiyaNa haDapavuM sa.ki. haDapa karI javuM; paDAvI levuM hatabhAgI vi. (saM. hatabhAganuM) (05) vi. (saM.) haDapha kri.vi. haDa5; ekadama ne tvarAthI kamanasIba; kamabhAgya haDapha strI. thApaNa (2) jAmInagIrImAM mUkela rakama hatabhAgya na. (saM.) kamanasIbI; durbhAgya haDapha, strI, aDapheTa; sapATo; jhapaTa; athaDAmaNa hatavIrya vi. baLarahita; zaktihIna: nirbaLa haDapho chuM. (saM. haDapta, prA. haDapha) nANApeTI (2) bahu hatArtha vi. (saM.) jeno svArtha nAza pAmyo che tevuM; nirAza khAnAra mANasa (3) bevakUpha ane aDabaMga mANasa (2) kamanasIba; kamabhAgya haDabaDavuM akri. nAhiMmata thaI javuM (2) gabharAvuM hatAza vi. (saM.) nirAza; nAsIpAsa paDavo For Private and Personal Use Only
Page #880
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org hatAzA hatAzA strI. (saM.) nirAzA (2) niSphaLatA hatAhata strI. mareluM ane ghavAyeluM (2) khuvArI; nAza hatotsAha vi. (saM.) jeno utsAha ke umaMga nAza pAmyo hoya evuM; nirutsAha hattArI, (nI, 0nuM) urdU. 'phaTa tArI vAta' jevo udgAra hatyu(kSu, thu) vi. hAthamAM rahenAruM. jema ke, ekahaththu hatyA strI. (saM.) ghAta; vadha; jIva levo te (2) prANIne mAravAthI lAgato doSa 86 3 hatyAkAMDa kuM. bhAre hatyA ke saMhArano banAva hatyAnuM vi. (saM. hatyA + kAraka) hatyA karanAruM; ghAtaka hathavAra vi. amuka eka mANasane (graMthane) ja dohavA de evuM TevAyeluM (Dhora) hathiyAra na. (saM. hastakAra, prA. hanthiyAra) zastra; Ayudha; anna (2) sAdhana; ojAra (udyoga mATenuM) hathiyArabaMdha vi. hathiyAra dhAraNa kareluM; sazastra hathiyArabaMdhI strI. hathiyAra rAkhavAnI baMdhI-manAI hathelI(-LI) strI. (saM. hastatala, prA. hRtzayala) chatA paMjAno sapATa bhAga hathevALo puM. varakanyAno hastameLApa; pANigrahaNa hathoTI strI. (saM. hastavRtti, prA. hatthavaTTiA) hAthano kasaba (2) AvaData (3) mahAvaro; Teva hathoDI strI. TIpavAnuM ke ThokavAnuM mogarI jevuM sAdhana hathoDo puM. (saM. hastakUTa, prA. hatyaUDa) moTI hathoDI; ghaNa haththuM (-TyuM) vi. samAsamAM) hAthanA mApanuM. udA. aDhIhaththuM (2) hastaka; hAthanuM. udA. ekahaththuM hada strI. (a. ha6) maryAdA; sImA (2) avadha; avidha; aMta; cheDo (3) bezumAra hadanizAna na. hada batAvanAruM nizAna-eMdhANa hadapAra kri.vi. maryAdA vinA; atizaya (2) hadanI bahAra; dezanikAla hadapArI strI. hada bahAra thavuM te; dezanikAla karavuM e hadIsa strI. (a.) payagaMbara sAhebanAM prasaMgopAtta kahelAM vacano ke pharamAnono saMgraha; musalamAnono smRtigraMtha (2) tavArIkha hanana na. (saM.) havuM, jIva levo te; hatyA hanImUna na. (iM.) madhurajanI hanu(-nU) strI. (saM.) haDapacI [vAnarabhakta hanu(-nU)mAna puM. (saM.) mAruti; zrIrAmano prakhyAta hanumAna-kUdako puM. hanumAna mAre tevo lAMbo kUdako; 'laoNnga jampa' hapa kri.vi. 'hapa' evA avAja sAthe (khAvuM) hapatAvAra kri.vi. hapatA pramANe hapa(-pha)to (phA. hataha) puM. saptAha; aThavADiyuM (2) thoDethoDe paisA bharavA TheravelI muddata (3) te te mudate Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir bharavAnI rakama haba puM. (IM.) sAyakalanA paiDAMnI nALa habaka strI. sakhata bIka; phALa [hayagrIvA habakavuM akri. phALa paDavI; coMkavuM; hebatAI javuM habazI(-sI) puM. (a.) AphrikAno vatanI; sIdI habIba vi., puM. mitra; dosta (2) preyasI; premikA hama upa. (phA.) nAmane lAgatAM 'tenI barobaranuM, sAthenuM' tevo bhAva batAvatuM vizeSaNa banAve che, jema ke, hamadIna; hamazakala [eka samUhagRtta hamacI strI. strIonuM tALIo vagADatAM ane gAtAM karAtuM hamajAta vi. (phA., saM.) potAnI jAtanuM; samAna jAtinuM hamajolI puM. samovaDayo; sAthI [hAla; atyAre hamaNAM kri.vi. (saM. adhunApi, prA. ahuNAi) havaNAM; hamadama vi. (phA.) dosta; mitra hamadarda vi. (phA.) samadukhiyuM; dukhadardamAM sAthe rahenAruM hamadardI strI. (phA.) samabhAva; samadukhiyA tarapha batAvAtI dilasojI hamadila vi. (phA.) samAna vicAranuM hamadilI strI. (phA.) hamadardI hamarAjha vi. (phA.) koIno gupta bheda jANanAra; mitra hamarAha vi. (phA.) (musApharImAM) sAthe cAlanAra hamarAhI strI. (phA. hamarAha) sobata; saMgAtha hamavatana(-nI) vi. phA. hamavatana) eka ja mULa vatanavALuM; samAna vatananuM [dhAveluM hamazIra vi. (phA.) sahodara (2) eka mAtA ke dhAvanuM hamazIrA strI. bahena; bhaginI hamasaphara vi. sAthe yAtrA karanAruM; sAthIdA2; sahapaMthI hamAco puM. musApharInI bacakI (2) cAmaDAnI Dola hamAma na. (a. hamnAma) nAhavAnI jagA; snAnAgAra hamAmakhAnuM na. snAnagRha; gusalakhAnuM; 'bAtharUma' hamAmadasto puM. (phA. dhavanadastaha) khAMDaNI - parAI (2) khAMDaNIno dasto; parAI For Private and Personal Use Only hamAla puM. (a. hammAla) bojo upADanAro majUra; 'kUlI' hamAlI strI. hamAlanuM kAma; hamAlapaNuM ke tenuM mahenatANuM hamIra puM. eka nAma (2) kalyANa rAgano eka prakAra hamela puM. (a. hamla) garbha; gAbha hamela strI. caparAzInA paTTA uparanI takatI ke billo hameladAra vi., strI. bhArevAI; sagarbhA hameza kri.vi. (pha. hamezaha) roja; nitya; haMmeza hamezAM kri.vi. haMmeza; haMmezAM [tUta hambaga vi., kri.vi. (IM.) taddana khoTuM (3) na. dhatiMga; haya chuM. (saM.) ghoDo; azva [avatAra hayagrIva puM. (saM.) ghoDAnA jevI DokavALo viSNuno eka hayagrIvA strI. (saM.) durgA mAtA
Page #881
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hayadala(La)] 8 6 4 ( harijana hayadala(La) na. ghoDesavAra lazkara haraphara strI. haravuM pharavuM; vAraMvAra AvavuM javuM te thazAlA (saM.) (-LA) strI. azvazALA; ghoDAra haraba(-bhoDavuM a.ki. haDabaDavuM (2) dhrujArI hayA strI. (a.) zarama; lajA haramata strI. (a. ramata) pratiSThA; AbarU; mobho hayAta vi. (a.) jIvatuM, vidyamAna; mojUda haramuM vi. haLadaLanA vadhu paDatA svAdavALuM hayAtI strI, hayAtapaNuM: jiMdagI (2) astitva hararoja ki.vi. dararoja; rojeroja hayAtI pramANapatra na. (a.saM.) jIvatA hovAnuM haravuM sakri. (saM. harati, prA. harii) baLAtkArathI upADI pramANapatra-dAkhalo [(samAsane cheDe) udA. manohara javuM (strIne) (2) jhUMTavI levuM (3) laI levuM hara chuM. (saM.) zaMkara; mahAdeva (2) vi. haranAra; lenAra haravuM pharavuM a.kri. Amatema mojathI pharavuM hara vi. (phA.) dareka; pratyeka; ekeka harazekuM vi. sahejasAja garama; kokaravAyuM harakata strI. (a.) aDacaNa; naDatara (2) vAMdho harasa . (saM. arza, prA. arisa) gudAmAM thato masAno harakatakartA pu. harakata-naDatara karanAra eka roga (2) e roganA nizAnarUpatyAM dekhAtA masA harakoI vi. (hara + koI) dareka; game te koI harasamaya ki.vi. haravakhata; dareka vakhate harakha puM. AnaMda; harSa harasa masA pu.ba.va. harasa ane masA harakhagheluM vi. atizaya harSathI gheluM baneluM [utsAhI harasAla vi. (pha.) dareka varSe; varSovarSa harakhapadUDuM vi. vAtavAtamAM harakhAI jAya tevuM; ati harahaMmeza krivi. (phA, saM.) dararoja; haMmezAM harakhabhera kri.vi. harakha sAthe; saharSa AvavuM harahara mahAdeva za... (saM.) jamaNanA prAraMbhano maMgaLa harakha(-khA)vuM akri. (saM. harSata) khuza thavuM; AnaMdamAM udgAra (2) kSatriyonI raNahAka haragija(sa) ki.vi. (phA.) kadI paNa (nahi); bilakula harAja vi. (a. hajI) lilAmathI veceluM haraghaDI ki.vi. dareka ghaDIe; vAraMvAra; harapaLa harAjI strI, lilAma; jAheramAM kimata bolAvarAvI harajI muM. (saM. hari+jI) paramezvara; hari; nArAyaNa vadhAremAM vadhAre kiMmata ApanArane vecavuM te mAteluM haraDAM na.ba.va. haraDInAM nAnAM adhakacarAM phaLa; hImaja haraDuM(muM) vi. rakhaDatuM; chUTuM pharatuM (2) aMkuza vagaranuM; haraDI strI. (saM. haritakI, prA. haraDaI) haraDAnuM jhADa harAma vi. (a.) kurAnamAM manA kareluM hoya evuM; niSiddha; haraDe strI. (saM. haritakI, prA. haraDaI) haraDI nAmanA adharmI (2)vagara hakanuM; aghaTita (3) susta; beThAkhAu jhADanuM phaLa; (nAnAM kAcAM phaLa te hImaja). harAmakhora vi. harAmanuM khAnAruM (2) kRtanI (3) badamAsa haraNa na. (saM.) harI javuM - upADI javuM te harAmakhorI strI. harAmakhorapaNuM (2) badamAsI; luccAI haraNa na. (saM. hariNa) sarvasAdhAraNa mRgaluM harAmacasako pu. harAmanuM levAkhAvAnI lata-casako haraNakuM na. nAnuM haraNa; haraNiyuM prigati harAmajAdu vi. (a. harAma + phA. jAda) vyabhicArathI haraNaphALa strI. haraNanI chalAMga (2) jhaDapI vikAsa- janmeluM hirAmakhorI haraNAyA(-yo) na. (saM. lomakarNa) UMcA kAna lAMbI harAmI vi. harAmakhora, kRtaghna; badamAsa (2) strI. pUMchaDI ne badAmI zarIravALuM pAchalA page paNa UbhuM harAyuM vi. rakhaDatuM: chUTuM pharatuM (2) aMkuza vagaranuM; mAteluM rahI zakatuM ne cittA jevuM capaLa eka jaMgalI prANI harAyo vi. puM. bhavAImAMno DAgalo (kacchamAM e haraNoTo nAmathI paNa oLakhAya che.) harAra kri.vi. dharAra; avazya (2) haMmezAM, TheTha sudhI haraNiyuM na. haraNanuM baccuM (2) haraNI nakSatra (3) hari chuM. (saM.) viSNu (2) zrIkRSNa (3) ghoDo (4) siMha gADInI sUpaDI (5) vAMdaro; vAnara (6) caMdra haraNI strI. haraNanI mAdA (2) mRgazIrSa nakSatra harikathA strI. bhagavAnanI lIlAnAM guNagAna haraNuM na. mRgaluM; haraNa (2) haraNiyuM harikIrtana-tta)na na. saMgIta sAthe paramezvaranAM guNagAna haratareha kri.vi. dareka rIte; hareka prakAre harIkena na. (i.) laMbagoLa poTAvALuM phAnasa haratAla(-La) strI. eka pILI upadhAtu harigIta muM. (saM.) eka mAtrAmeLa chaMda haratuM pharatuM vi. hAlI cAlI zake evuM ke eTaluM sAjuM thayeluM hariguNa paM. (saM.) harinA guNa; IzvaranuM stavana-stuti haradama krivi. (phA.) hareka kSaNe; haMmeza (2) dareka zvAse haricaMdana na. (saM.) kesara (2) lIlA raMganI sukhaDa (3) haradAsa puM. (saM. haridAsa) eka prakArano gAI-kahI cAMdanI harikathA karanAra harijana . harino-viSNuno mANasa; devadUta (2) harino haradvAra na. (saM. haridvAra, haridvAra) hinduonuM eka tIrtha bhakta (3) bhalo bhoLo mANasa (4) aspRzyo mATenI harapha pu. (a. hapha) bola; zabda (2) akSara gAMdhIjIe ApelI saMjJA For Private and Personal Use Only
Page #882
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hariNa 8 65 _hilavAI hariNa puM, na. (saM.) haraNa; mRga niyanovALI strI harSa paM. (saM.) harakha; AnaMda hariNAkSI vi. strI. (saM.) harisa (haraNa) jevAM suMdara harSagheluM vi. harakhagheluM; AnaMdagheluM hariNI strI. haraNI; mRgalI harSajanya vi. (saM.) harSamAMthI pedA thatuM harita vi. (saM.) lIluM; hariyALuM [upadhAtu harSanAda puM. (saM.) harSanI mIThI bUma haritAla strI. (saM.) haratAla; eka jAtanI pILA raMganI harSala puM. (saM.) yurenala haridAsa puM. (saM.) haradAsa; eka prakArano harikathA karanAra harSavarSaNa na. (saM.) harSarUpI vRSTi; ati harSa thAya te haridravyana.(saM.)vanaspatimAM raheluM lIluM tattva; "klorophila harSavarSaNa vi. harSa varasAvanAra AvatAM AMsu haridrA strI, (saM.) haLadara, harSAzru na.ba.va. (saM.) khuzI ke harSanA kAraNe AMkhamAM haridvAra na. (saM.) eka tIrthasthaLa; haradvAra harSita vi. (saM.) harSa pAmeluM; AnaMdita haribAla(-La) na. siMhanuM baccuM hala . (hi. hala = nirNata; UkeleluM) nirNaya: ukela haribhakta chuM. (saM.) bhagavAnano bhakta hala(La) na. (saM.) jamIna kheDavAnuM ojAra-haLa haribhakti strI. (saM.) bhagavAnanI ananya zaraNa-bhAvanA halaka strI. (a. halka) kaMTha; svara (2) utAvaLa; varA (2) haribhajana karavuM te halakaTa vi. ('halakuM' dvArA) nIca; AchakalA svabhAvanuM haribhajana na. (saM.) harinuM bhajana; haribhakti (2) adhama, nIya hariyALI strI. (saM. haritAla, prA. hariyAla) lIlotarI halakadAra vi. (phA.) halakvALuM; surIluM ke tenI zobhA kiMjAra halakavuM a.ki. helArA mAravA (2) dhamAla macAvavI hariyALuM vi. saM. haritAla, prA. hariyAlaa) lIluM, lIluM (bhIDathI); umaTavuM harirasa puM. (saM.) haribhaktino rasa halakAI strI. halakaTapaNuM; nIcatA harilIlA strI. (saM.) harinI lIlA; prabhunuM caritra halakAra chuM. halakAravuM te; paDakAra harivara puM. (saM.) sarvazreSTha bhagavAna halakAravuM sa.ji. moTethI bUma pADavI (2) bUma pADI harivallabha vi. (saM.) bhagavAnane priya-vahAluM hAMkavuM; DacakAravuM (3) paDakAra karavo harivahana na. (saM.) garuDa(pati) halakAro pu. (phA. harSAraha) khepiyo; kAsada; TapAlI harizcaMdra puM. (saM.) trizaMkuno putra halakAro 5. peTanuM UchaLavuM te harihara paM. (saM.) hari ane hara: viSNu ane ziva halakAza strI, adhamatAH nIcatA harItakI strI. (saM.) haraDe (2) haraDAnuM jhADa duizmana halakuM vi. (saM. laghu, prA. halu, la9) ochA vajananuM (2) harIpha chuM. (phA.) pratispardhI; sAmAvALiyo (2) virodhI; ochA mUlanuM (3) jhaTa pace tevuM (4) gheruM; asahya harIphI(-phAI)strI. sarasAI; spardhA (2) zatrutA;duzmanAvaTa ke muzkela nahIM tevuM (5) praphulla; tAjuM; ciMtA vagaranuM; harIzvara puM. (saM.) vAnarono rAjA (sugrIva vagere) ullAsabharyuM (6) UtaratI koTinuM (7) ochI haruM vi. (saM. harita) lIluM (2) ruci pedA kare evA mahenatanuM (8) nIcuM; kharAba; aghaTita (9) halakaTa svAdanuM (2) kri.vi. ahIM halakuMphUla kri.vi. phUla jevuM halakuM; ghaNuM halakuM hareka vi. dareka pratyeka nAhiMmata thavuM (2) kaMTALavuM halacala strI. hilacAla; hAlacAla; pravRtti hareravuM a.ji. dhrujI UThavuM; trAsathI gabharAI javuM; halaco chuM. ghasAro; nukasAna hareDI(-rI) strI. pUMTha pakaDavI te (2) maraNiyA kikiyArI haladhara . (saM.) (kRSNabhrAtA) baLarAma karIne dhasavuM te halacala strI. (hi.) halanacalana; "mUvamenTa' harola(-La) strI, (turkI harAvala) lazkarano pAchalo bhAga halanacalana na. (saM.) hAlavuM-cAlavuM te; halacala (2) hAra; oLa (3) barAbarI; joDa; samAnatA hala(-La)pati muM. (saM.) khetamajUra; dUbaLo harDala resa strI. (I.) vipnadoDa halapha 5. sogaMda; kasama (2) zabda; harapha hartA(-7) vi. (saM.) "haranAra' (prAyaH samAsane cheDe) halakula strI. (da. hallaphalma) dhamAla; halamala (2) udA. duHkhahartA (2) paM. cora; luTAru AmathI tema pharyA karavuM; halacala harniyA na. (i.) sAraNagAMTha halaphaliyuM vi. halaphala karanAruM; utAvaLiyuM harma na. (saM.) moTuM suMdara makAna; mahela; havelI halabha(-mola strI, dhAMdhala; dhamAla; khaLabhaLATa haryuMbharyuM vi. (haru + bharavuM) hariyALIthI bhareluM; lIluMchama halamala strI. halaphala (2) dhamAla; dhAMdhala (2) samRddha [graha halamalavuM kri. hAlavuM; DolavuM (2) bhAvamagna thavuM harzala S. (i.) yurenasa' grahano zodhaka (2) e nAmano halavAI puM. (a.) sukhaDiyo; kaMdoI For Private and Personal Use Only
Page #883
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir halavAna 8 6 havAle halavAna na. (pu.) gheTAnuM baccuM; gidaraDuM (2) bakarInuM kAmadhaMdho; udyoga [uddagAra dhAvaNuM baccuM (bAibalamAM isu khristanA pratIka tarIke hallo ud. Teliphona para vAta karatAM sAmAne nimaMtrato A zabda prayojAyo che.) halasaMdhi strI. (saM.) vyaMjananI svara ane svaranI vyaMjana halavAsana na, khaMbhAta bAju banatI mAvAnI eka mIThAI sAthenI saMdhi halavuM aki. (saM. hallati, prA. hallaI) hAlavuM; jhUlavuM havaDa vi. avAvaruM; avaDa halavo !. (a.) dUdhanA mAvAnI eka mIThAI havaDAM, (-2) kri.vi. hamaNAM aityAre; hamaNAM halasANI vi. ghusaNiyuM; jemAM temAM mAthuM mAranAruM havaNAM kri.vi. (saM. adhunApi, prA. ahulAI) hAlamAM; halahala strI, "cAlo cAlo' evo paDakAra havana kuM. (saM.) homa (2) yajJa (3) na. yajJamAM Ahuti halavalATa . kolAhala homavI te lilutA halaMta vi. saM. pANinI-vyAkaraNano vyaMjana pratyAhAra havasa 5. (a.) vAsanA (2) kAra | (2) kAmavAsanA (3) lobha('ha = badhA vyaMjana + aMta) jene aMte vyaMjana havasakhora vi. 5. (a.+pha.) viSayI; kAmuka (puruSa) Avyo hoya tevuM (zabda). havasakhorI strI, (a.phA.) kAmavAsanAnI prabaLa vRtti halA ud. (saM.) sakhIne bolAvatAM vaparAtuM saMbodhana havA strI. (a.) pavana; vAyu (2) vAtAvaraNa (3) bheja halAkavi. (a.) herAna; athaDAmaNathI kaMTALeluM (2) kaMgAla (4) aphavA [(3) kAlpanika, taraMgI halAkI(-kata) strI. (a.) herAnagati; parezAnI, ApadA havAI vi. havAnuM; havAne lagatuM (2) havAmAM UDanAruM (2) taMgI; kheMca havAI strI, havAmAM UDe tevuM eka dArUkhAnuM ['parezUTa' halAmaNa strI. athaDAmaNa; herAnagati (2) mAthAphoDa; havAIchatrIstrI. vimAnamAMthI nIce AvavAnA kAmanI chatrI; paMcAta (3) halAvavAnuM mahenatANuM havAI jahAja na. vimAna; "eroplena' ['eramela" halAmaNuM na. athaDAmaNa havAIDAka strI. (phA.) vimAnathI jatI AvatI TapAla; halAyudha 5. (saM.) haLadhara: (kaNabhrAtA) balarAma havAIdaLa na. vAyusenA: 'eraphorsa halAla vi. (a.) (islAmI) dharmamAM jenI rajA che evuM; havAcusta vi. havAnI haraphara na thavA de tevuM, 'era-rAITa' vihita; kAyadesara; vAjabI havATa kuM. havAyAnI asara; bheja halAlakhora paM. barAbara kAma karIne badalo meLavanAra (2) havADI strI, nAno havADo; aveDI pirano) kuMDa; avADo khATakI; kasAI (3) kAyadesaramarelA pazunuM mAMsa khAnAra havADo chuM. (saM. AvAha) Dhorane pANI pIvAno (kUvA halAlI strI, vaphAdArI (2) ekaniSThA [lagatuM havANa strI. sobatanI hUMpha; savANa halAlI vi. dharmanA kAyadA pramANe mAravAmAM Avela pazune havAtiyuM na. valakhuM; mithyA prayatna; phAMphAM halAvavuM sakri. "hAlavuM'nuM preraka (2) UMcuMnIcuM karI (koI havAdAra vi. (a.+phA.) havA AvajA kare evI kAma, vAta, vicAra vagerene) gati ke cAla ApavI; mokaLAzavALuM; "venTileTeDa caLavaLa, khaLabhaLATa, pravRtti prere ema karavuM (2) havApANI na.ba.va. (a.saM.) AbohavA; vAtAvaraNa bIjA nAma sAthe vaparAtAM te te vastu dvArA kAMI karavuM. havAphera puM. tabiyatane mATe havA-sthaLa badalavuM te evo artha thAya che (jIbha halAvavI) havAbArI strI. (a.) khaMDamAM havAnI mukta avarajavara halAsana na, (saM.) eka yogAsana mATenI vyavasthA; "venTileTara' halAhala vi. (saM.) ati tIvra (2) na. kALakUTa viSa havAbhAramApaka na. vAyubhAramApaka; "beromITara haletuM vi. duniyAdArIthI aNavAkepha (2) dhImuM; dhIruM havAmAna na. havAnA dabANa vagere sthitinuM mApa (2) halela na. (caro.) lapharuM; halAmaNa vAtAvaraNa; AbohavA halesavuM sakri. halesAM mAravAM; halesAM mArI calAvavuM havAmAnazAstra na. havAmAnano sarvAMgINa abhyAsa karatuM halesAdAra 5. (phA.) (hoDI) halesAM mAranAra; nAvika- vijJAna-zAstra; 'miTiyorolaoNjI' khAravo havAro chuM. loTa cALavAnI jhINI cALaNI halesuM na. hoDI calAvavAno cATavo ["hallo' udgAra havAla puM. avasthA; hAlata (2) ahevAla halo uda. (i. elAu) TeliphAna dvArA vAta karatAM karAto havAladAra 5. (havAlo + kA. dAra) sipAI ke polIsanI hallAkhora vi. (phA.) hallo kare evuM; Akramaka; nAnI TukaDIno nAyaka humalAkhora [(rAsagarabA jevuM) havAladArI strI. (phA.) havAladAranuM kAma ke pada hallIza(-Saka na. eka prakAranuM nRtyapradhAna uparUpaka havAlAta strI. kAcI jela hallo chuM. dhasAro; humalo (2) dhakko; nukasAna (3) havAle ki.vi. suparata; kabaje For Private and Personal Use Only
Page #884
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir havAlo) 869 (hasticarma havAlo chuM. (a.) kabajo; tAbo (2) suparata; bhALavaNa hasAhasa(-sI) strI, vAraMvAra hasavuM te (2) ThaThThAmazkarI (3) akhatyAra; sattA (4) sAmasAme khAte jamAudhAra hasita vi. (saM.) haseluM; hasavuM te (2) hAMsI pAmeluM karavuM te (5) kaubhAMDamAM gupta sAmelagIrI (6) saMdarbha; (3) khIleluM; ullasita repharansa" vALuM thavuM te hasIna vi. (saM.) khUbasUrata; dekhAvaDuM havAvuM akri. ('havA' uparathI) bheja lAgavo; bhInAza- hasInA strI. (a.) khUbasUrata strI; suMdarI havAM kri.vi. have; hamaNAM; havAM ti hasta chuM. (saM.) AMgaLInA TeravAMthI koNI sudhIno havi paM. na. (saM.) baLi Ahutino padArtha; homavAnuM avayava; kara (2) teramuM nakSatra-hAthiyo haviSa na. (saM.) homavA yogya dravya zikAya tevuM anna hastaudyoga kuM. (saM.) hAthanI banAvaTo ke kArIgarIno haviSmAna na. (saM.) yajJa ke upavAsanA divasomAM khAI udyoga: hAthaudyoga havuM na., havI strI, havo . ('hovuM'nuM aniyamita hastaka vi. (2) ki.vi. hAthe; mAraphate (2) havAle; tAbe bhUtakALanuM rU5) thayuM hastakalA (saM.) (-LA) strI. hAthanI kArIgarI have kri.vi. (saM. evuM, prA. hivai, kevai, ehavai, heva). hastakauzala (saM.) (-lya) na. (koI kAma karavAmAM) hAthanI amuka pachI; atyAre (2) atyAra pachI; AgaLa para kuzaLatA haveja puM. dALazAkamAM nAkhavAno masAlo hastakSepa pu. vacce hAtha nAkhavo - dakhala karavI te havejiyuM vi. haveja bharI taiyAra kareluM ke vaghAreluM saMbhAriyuM hastagata vi. (saM.) hAthamAM AveluM; prApta (2) kAbUmAM haveDI strI, nAno havADo AvI gayeluM kei hAvabhAva haveDo chuM. havADo; aveDo hastaceSTA strI, (saM.) hAthano abhinaya-enuM halanacalana havethI kri.vi. atyAra pachIthI [puSTimArgIya maMdira hastatala na. (saM.) hatheLI havelI strI. (phA.) moTuM ne suMdara bAMdhaNInuM makAna (2) hastadoSa chuM. (saM.) hAthanA lakhANano doSa (2) hAthathI havelI saMgIta na. (saM.) puSTimArgIya vaiSNava saMpradAyanuM karelo vIryapAta kirAto satkAra (aMgrejI) kIrtana ke saMgIta sAmagrI (davone mATe) hastadhUnana na. maLatI veLA hAtha milAvIne halAvIne havya vi. (saM.) yajJamAM homavA yogya (2) na. homavAnI hastapAza puM. (saM.) hAthakaDI havyakavya na. (.) deva ane pitAne ApavAno baLi hastaprakSAlana na. hAtha dhovA te hazIza chuM. (a.) gAM; kephI vanaspati hastaprakSepa 5. (saM.) dakhalagIrI ["manyuskiTa' haze (saM. eva) "hovuM'nuM bIjA puruSa ekavacananuM tathA hastaprata strI, hAthe lakhelI mULa prata; hAthe lakheluM te; trIja puruSanuM bhaviSyakALanuM rUpa (2) ud. khera; kaMI hastameLo(-LApa) puM. hAthamAM hAtha meLavavo te (lagna ciMtA nahi vakhate); pANigrahaNa [bezana' hazekuM vi. navazekuM; sahejasAja garama [pariNAma hastamaithuna na. (saM.) hAthe karelo viryapAta; "mAsTarahazra puM. (a.) kayAmatano divasa; mahApralaya (2) aMjAma; hastarekhA strI, hathelImAM hotI lITIo (jenA vaDe hasaNI strI. (-NuM) na. hAMsI, hasavuM te bhaviSya bhAkhe che.) hasaNuM vi. hasyA karanAruM (2) TIkhaLI hastalAghava chuM. (saM.) hastakauzalya; hAthacAlAkI hasana na. (saM.) hasavuM te; hAsya hastalikhita vi. hAthanuM lakheluM (2) na. hAthaprata (3) hasanIya vi. (saM.) hasavA yogya; hAMsIpAtra hAthe lakhIne kaDhAtuM copAniyuM [mATenI) lipi hasanIyatA strI, hAMsIpAtratA hastalipi strI, (saM.) hastalekhana karavA mATenI (aMdha hasabaMDa kuM. (i.) pati; svAmI hastalekha chuM. (saM.) hAthanuM lakhANa (2) hAthaprata; hasamukha(-khuM) vi. hasatA mukhavALuM; AnaMdI mULaprata; "manyusisTa' hasarata strI. (a.) dilagIrI; aphasosa (2) pastAvo hastAkSara puM. (saM.) hAthe lakhelA akSara (2) sahI hasavuM a.kri. (saM. hasati, prA. hasaI) dAMta kADhavA (2) hastAkSaravijJAna na. (saM.) hastAkSaronA AdhAre vyaktinAM gamata khAtara bolavuM (3) sakri. hAMsI karavI (4) svabhAva ane bhaviSyanuM kathana karatuM zAstra-vijJAna na. hAsya (5) mazkarI; majAka hastAmalakavat ki.vi. (saM.) hathamAMnA AmaLuM hoya ema hasatI strI. (saM.) paiDAMvALI sagaDI karanAruM (sahelAIthI ke spaSTa rIte); levuM saheluM paDe teTaluM sAmaNuM vi. (hasAvavuM parathI) hasAve evuM; hasAvyA najIkanuM temaja saraLa hoya ema hasArata(-tha) strI., na. (hasavuM parathI) hasI; majAka hastAMtaraNa na. (saM.) hAtha-badalo (2) mazkarInuM kAraNa hasticarma na. (saM) hAthInuM cAmaDuM For Private and Personal Use Only
Page #885
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hastinApura) 8 68 | hAIDrosIla hastinApura na. (saM.) kaurava-pAMDavanI rAjadhAnI (atyAranA taMtavya vi. (saM.) haNavA yogya dilhIthI aMsI kilomITara IzAna koNa para gaMgAnadI haMphAmaNa strI, haMphAvavuM te upara AvelI hatI te prAcIna nagarI) haMphAvavuM sakri. ('hAMphavuM" uparathI) thakavI nAkhavuM hastinI strI. (saM.) hAthaNI haMbaga vi. vAhiyAta ke taddana khoTuM (2) na. dhatiMga, DhoMga hastiveda puM. (saM.) hAthI vizenuM zAsa haMbhA u. (saM.) gAyanA bAMghaDavAno avAja hastipAlA(-LA) strI. (saM.) hAthIkhAnuM haMmeza(-zAM) kri.vi. roja; kAyama hastI 5. (saM.) hAthI; gaja; kuMjara haMsa yuM. (saM.) eka suMdara moTuM pakSI; marAla (2) jIva; hastI strI. (saM. asti) hayAtI; astitva AtmA (3) haMsa arthAt ekadaMDI nAmathI oLakhAto hastIdaMta paM. (saM.) hAthIdAMta eka prakArano saMnyAsI hastIzAlA (saM.) (-LA) strI, hAthIkhAnuM haMsakSIranyAya 5. (saM.) sAragrAhI vRtti haste nA. hAthe; mAraphata; dvArA haMsagati strI. (saM.) haMsanA jevI dhIragaMbhIra mohaka cAla hastepote za... pote jAte karyuM che ema sUcave che (hisAba haMsagAminI vi. strI. (saM.) haMsagatithI cAlanArI (strI) haLa na. (saM. hala) jamIna kheDavAnuM ojAra haMsaNI strI, haMsanI mAdA: haMsI haLavuM sakri. jhUlavuM (2) hAlavuM hiMsapada na. haMsanuM pagaluM (2) lakhANamAM umero darzAvavA haLakheDa strI. haLathI kheDavuM te mATe karavAmAM AvatuM () AvuM cihna; kAnapada haLakheDu vi. haLa kheDanAra; kheDUta hasamaMDala na. (saM.) e nAmanuM AkAzanuM eka tArAmaMDaLa haLadara strI. (saM. haridrA, prA. lidrA, halidrA) eka haMsamAlA(-LA) strI. UDatAM haMsonI hAra-paMkti gAMThAdAra mULa ke teno bhUko; eka masAlo haMsarAja !. (saM.) rAjahaMsa haLadaravo . eka jhADa (2) DAMgara-bAvaTAno eka roga haMsalo chuM. haMsa (2) jIva; AtmA haLadariyuM, haLadI(-diyuM) vi. haLadaranA raMganuM ke pILuM hasavAhana puM. (saM.) brahmA haLadhara . (kRSNabrAtA) baLarAma; haladhara haMsavAhinI strI, juo 'haMsavAhinI haLapati puM. (sUrata bAju) dubaLA kahevAtI jAtino mANasa haMsavAhinI strI. (saM.) sarasvatI devI (2) haLathI kheDI gujarAna calAvato kheDUta haMsA strI, haMsaNI; haMsanI mAdA (2) haMsavAhinI haLapUNI strI, havAnA cavaDAmAM nAkhavAnI koza haMsI strI. (-sikA, sikI) (saM.) haMsaNI (haMsanI mAdA) haLavAza strI. haLavApaNuM hA ud. (saM.) are; ahA [kahevI te; svIkAra haLavuM vi. (saM. laghuka, prA. haluvarSa, haluala) haLavethI; hA ud. (saM. Ama) saMmatisUcaka uddagAra (2) strI. hA dhImuM; narama (2) aziSTa (3) nabaLuM hAIgromITara na. (i.) havAmAnA bhejane mApavAnuM haLavuM a.kri. (saM. him = premanI lAgaNI thavI) jIva sAdhana; bhejamApaka maLavo; goThavuM; gamI javuM (2) anurakta thavuM; ADo. hAI-jampa 5. (I.) UMco kUdako; hanumAna kUdako saMbaMdha bAMdhavo (parastrI sAthe) siMpathI cAlavuM hAijina na. (i.) ArogyavijJAna (2) Arogya haLavuMmaLavuM sakri. paraspara maLavuM- goThaDI karavI; salAha- hAIjinika vi. (iM.) Arogya viSayaka haLave, (othI) kri.vi. Aste; dhImethI hAijiniksa na. (I.) Arogya vijJAna haLAhaLa vi., na. halAhala; ati tIvra, kALakUTa viSa hAIDrokArbana na. iM.) hAiDrojana ane kArbananA haLuhaLu ki.vi. haLave haLave dhIme dhIme mizraNathI thato eka padArtha ha ud. (saM.) Azcarya, tucchakAra, dhamakI, hakAra, hAjiyo hAiDroilekiTTara vi. (iM.) jaLavidyutIya ke utsAhadarzaka udgAra hAIDrolaoNjI strI, na. (i.) jaLavijJAna livaNAmya haMkAI strI. hAMkavAnuM kAma ke Dhaba hAIDroklorika eNsiDa kuM. (iM.) mIThAno tejAba; haMkAmaNa na. (-NI) strI. hAMkavA-haMkAravAnuM mahenatANuM hAIDrojana paM. (i.) eka prakArano vAyu (oksijanano haMkAravuMsa kri. (saM. hakkArayati, hakkAraI) hAMkavuM; calAvavuM eka bhAga ane hAIDrojananA be bhAga maLatAM pANI haMgAma paM. (a.) prasaMga; avasara (2) mosama; Rtu thAya che.) haMgAmI vi. mosama pUratuM; thoDA vakhata mATenuM; kAmacalAu hAIDropathI strI. (iM.) jaLacikitsA; jalopacAra haMgAmo pu. (phA.) dhamAcakaDI; dhamAla (2) tophAna; hullaDa hAiDromITara chuM. (iM.) pravAhInI ghanatA mApavAnuM yaMtra haMTara 5. (i.) cAbuka; koraDo (2) zikArI hAiDrolika vi. (i.) vahetA pANIne lagatuM haMDaraveTa . (. haMDreDaveiTa) Tanano vIsamo bhAga hAiDrosIla strI. (i.) vadharAvaLa-eka roga For Private and Personal Use Only
Page #886
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hAIkamizanara) 8 69 [hANa hAI kamizanara 5. (i.) paradezamAM pratinidhi tarIke hAjarakiMmata strI hAjara mAla maLe te ApavAnI kiMmata; rakhAto rASTrano eka adhikArI "spoTa prAisa' jivAba tarata ApI zake tevuM hAIku na. (jApAnI) sattara akSarano eka jApAnI hAjarajavAba vi. hAjarajavAbI; samayAnusAra yogya kAvyaprakAra; sattarAkSarI nyiAyAlaya hAjarajavAbI vi. samayAnusAra yogya javAba tarata hAIbrerTa strI, (i.) jillAnI sauthI vaDI adAlata; ucca Apavo te (ra) strI tenI AvaData (jAmIna hAIpo 5 (i.) phoTA dhovAnI eka davA hAjarajAmina-mI)na 5. gunegArane hAjara karavA mATeno hAIpothIsisa 5., na. (iM.) pUrvAnumAna; pUrvadhAraNA hAjarAhajUra vi. hajUramAM taiyAra hoya evuM (2) sAkSAta; hAIjapa paM. (I.) UMcI kUda (2) UMco kUko pratyakSa hAITa strI, (I.) UMcAI (2) parAkASThA hAjarI strI, hAjara hovuM te hAIphana strI, na, (i.) be zabdo ke zabdanA be bhAgane hAjarIpatrakana, hAjarI noMdhavAnuM patraka [hA kahenAro sAMdhatuM AvuM (-) cihna siMkara hAjiyo chuM. 'hA' kahevuMte (2) khuzAmatiyo; saghaLI vAtanI hAibrIDa vi. (i.) koI be padArthonuM mizrita kareluM; hAjI . (a.) haja karI Avelo musalamAna hAIskUla strI, (iM.) mAdhyamika zikSaNanI nizALa hA jI udjI hA, hA sAheba; "yasa sara" hAIblaDapresara na. (i.) lohInuM UMcuM dabANa hAjIkhAnI strI, pauMA hAu chuM, (kannaDamAMthI - ghau eTale sarpa) bALakane bhaya hATa strI. na. (saM. haTTa, prA. haTTa) dukAna (ra) gujarI upajAvanAro kAlpanika bihAmaNo jIva (2) na, sApa hATaka vi. (saM.) sonAnuM, sonerI (2) na. sonuM jevuM prANI (3) bAghaDo (vAgha, siMha vagere) (4) hATakavuM akri. hAkoTo karavo; paDakAra karavo (2) sakri. bhaya; Dara dhamakAvavuM hAusa na. (I.) ghara; makAna (2) vidhAnasabhA ke saMsada hATakezvara puM. (saM.) mahAdeva bAbatamAM gRha (3) temAM hAjara rahela sabhyasamUha hATaDI strI, hATa-nAnI dukAna (2) gujarI, bAra hAusaTeksa S. (.) gharavero; makAnavero hATiyANuM na. bajArakAma; kharIdakAma (2) kharIdavAhAusamena puM. (iM.) gharakAma karanAra puruSa; ghATI vecavAno dhaMdho hAusavAIpha strI. (iM.) gRhiNI hATiyuM na. bhIMtamAMnuM bAraNAvALuM nANuM hAusiMga na. (I.) AvAsana; raheThANa; nivAsa hADa na. (saM. ha3) hADakuM (2) zarIrano bAMdho; kAThuM hAusiMga sosAyaTI strI, (i.) AvAsana-maMDaLI hADakacara strI. zarIramAM thoDo thoDo tAva hovo te hAuhAu ki.vi. kutarAnA bhasavAno avAja hADakI strI, nAnuM ane pocuM hADakuM hAka strI. (saM. hakkA, prA. hakkA) hokAro; bUma; kala hADakuM na. (saM. ha3) asthi, hADa (2) dora; pratApa; chApa [(2) dhamakAvavuM hADacheDa strI. (de. hag + cheDa) tiraskAra; tarachoDavuM te hAkA-ke, ko)TavuM a.kri. garjanA karavI; hoMkAro karavo hADavara 5. jhINo tAva; jIrNajavara (dUbaLuM hAkala strI. (saM. hakkA, prA. hakkA) hAMka; bolAvavA hADapiMjara na. zarIranuM hADakAnuM khokhuM (2) vi. taddana mATe pADelI moTI bUma; hAka pADI bolAvavuM e (2) hADamArI strI. (haDe+mArI) tiraskAra; dhutkAra (2) protsAhanabharyo anurodha (3) paDakAro herAnagati; muzkelI hAkalavuM sakri. hAkala mArI bolAvavuM mUikavuM hADamALA strI. hADakAMnI mALA hAkavuM sakri, hAMkavuM; calAvavuM (2) hAka mArIne kADhI hADavuM a.kri. Dhora carAvavA javuM hAkeTo pu. moTo ghAMTo; hAkoTo; bumoTo hADavera na. pAkuM vera; sakhata zatrutA hAkema pu. (a. hakima) sUbo; rAjayakartA amaladAra hADaverI muM. kaTTo duzmana hAko . hAka vAgavI te; prAsako (2) hAko mArI zikArane hADavaida(-dha) muM. hADakAM besADanAro ke joDanAro vaida gheravo te hADiyo dhuM. kAgaDo; hADo hAkoTo puM. hATo; bUma; moTo ghAMTo hADiyAtAva . hADakavara; jIrNajavara; jhINo tAva hAjata strI. (a) jarUriyAta; AvazyakatA (2) jhADA- hADe, vi. kadAvara (mANasa) pezAbanI zaMkA; khaNasa (3) kAcI jela; "laoNka-apa' hADehADa kri.vi. cheka hADakAM sudhI; hADake hADake hAjatakhAnuM. hAjate javAnI jagyA; jAjarU ke pezAbakhAnuM hADo 5. kAgaDo; hADiyo hAjaravi. (a. hAjira) upasthita; samakSa; mojUda hoya tevuM hADohADa ki.vi. hADehADa; hADakAM sudhI niAza hAjarakabAlo chuM. tarata mAla ApavAno kabAla ke sodo hANa strI. (saM, hAni, prA. hAri) nukasAna (2) hAni; For Private and Personal Use Only
Page #887
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ta hAtima 8 braha [hAphUsa hAtima pR. (a. nyAyAdhIza; kAjI (rAjA hAtharUmAla puM. hAthano rUmAla hAtima, (vAI) puM. (a.) eka prakhyAta sakhAvatI Araba hAthalAkaDI strI. hAthanuM baLa rilaveno hAtha; "signala' hAtha chuM. (saM. hasta, prA. hatya) hasta (2) koNIthI vacalI hAthalo vi. 5. hAthanA jevA phAphaDAvALo (thora) (2) AMgaLInA cheDA sudhInI laMbAInuM mApa (3) (pattAMnI hAthavaguM vi. hAtha pahoMce tevuM (2) jayAre joIe tyAre ramatamAM) eka bhAge jitAyelo dAva (4) relavenuM hAthamAM AvI zake - kAmamAM AvI zake evuM [vaNATa signala (5) hAthano kasaba (6) sAmelagIrI; madada; hAthavaNATa nA hAthe ke hAthasALathI vaNavuM te; hAthanuM preraNA. udA. e kAmamAM mAro hAtha nathI. (7) kRpA; hAthavATako . upayogI chokaruM ke nokarI rahema. udA. tenA upara mArA baMne hAtha che. (8) hAthaveMta, (0mAM) kri.vi. (saM. hastika, prA. hatyaa) bahu (raMgavA vageremAM) be hAtha dIdhA (9) lagnasaMbaMdha; najIka; sAva pAse; hAtha AvavAnI taiyArImAM pANigrahaNa udA. maMdAnA hAthanI mAgaNI karI. hAthasALa strI. hAthe calAvAtI sALa (10) sattA; tAbo; akhatyAra; zakti. udA. A hAthasilaka strI. hAtha para silaka hoya te; rokaDa silaka mArA hAthanI vAta nathI. (11) hAthavALI bAju- hAthApAI strI. (hi.) hAthothI mArAmArI-laDAI pAsuM udA. DAbe hAthe manunuM ghara che. hAthiNI strI, hAthInI mAdA; hAthaNI hAthauchInuM vi. udhAra; kAmacalAu mAgela nANAM ke vastu hAthiyo chuM. teramuM nakSatra; hasta nakSatra (2) hAthI hAthabeDI, hAthakaDI strI, hAthanI beDI (2) baMdhana; jaMjALa hAthI . (saM. hastI, prA. haWia, hathI) hastI; gaja hAthakasaba 5. hAthanI kArIgarI; hastakalA (2) hAthanA hAthIkhAnuM na. hAthI rAkhavAno tabelo kasaba (3) sAmelagIrI; preraNA hAthIdAMta paM. hAthIno daMkUzaLa hAthakatAmaNa na. hAthe kAMtavuM te; hAthakaMtAI hAthIpaguM vi. rogathI phUlelA pagavALuM (2) moTA pagavALuM hAthakAgaLa chuM. gharagaththu sAdhanothI banAvelo kAgaLa hAthIpago pu. hAthIpagAno roga; zlIpada; "eliphanTAisa" hAthakArIgarI strI, hAthanI kArIgarI hAthe kri.vi. hAtha vaDe; jAta; pote hAthakAMtaNa nA hAthe kAMtavuM te hAthevALo chuM. varakanyAno hastameLApa hAthakharacI strI. chuTaka ke paracuraNa kharcanI rakama ke kharcavuM hAtho chuM. ('hAtha' uparathI) hathiyAra ke ojAra jyAMthI hAthagaraNuM na. lagna vakhatano vadhAvo - rUpiyA Ape che pakaDAya te bhAga; mUTha ke dasto (2) sahAya; madada te; cAMllo (3) pakSa hAthagADI strI, hAthe kheMcavAnI ke dhakelavAnI gADI hAthohAtha ki.vi. jene ApavAnuM hoya tenA ja hAthamAM hAthacAlAkI strI, hAthanI cAlAkI (jAdunA khelamAM). laI ke daIne (2) ekanA hAthamAMthI bIjAnA hAthamAM hAthachaDa strI. (yaMtrathI nahi) hAthathI chaDIne taiyAra karelA ema; ekabIjAnI madadathI muisIbata cokhA tivuM hAdasA puM. (a.) durghaTanA; akasmAta (2) vi. vipatti; hAtha chUTuM vi. uDAu; kharca kare tevuM (2) jhaTa mArI bese hAna strI. bAdhA mAnatA (2) hANa; nukasAna hAthaNa(CNI) strI. (saM. hastinI; prA. haWiNI) hAthInI hA-nA strI. hA ne nA karavI te; AnAkAnI mAdA (2) pusto; Dakko hAni strI. (saM.) nukasAna (2) pAyamAlI; nAza hAthatALI strI. hAthanI tALI miLanA jhADA; atisAra hAni(kara, akartA, kAraka) vi. (saM.) hAni karanAruM; hAthadhoNuM na. (hAtha + "dhovuMuparathI) pAtaLA kAcA nukasAnakAraka hAthapaga pu.ba.va. mukhya sAdhana (2) AdhAra hApha vi. (i.) aDadhuM [jAti, jJAti ke dezanAM hoya tevuM hAthapAkITa na. hAthamAM rAkhavAnuM pAkITa hAphakAsTa vi. (I.) jenAM mA ane bApa vibhinna dharma, hAthapIM(-piMjaNa na. hAthathI pIMjavuM te [vAnuM mahenatANuM hAphakoTa paM. (.) aDadhe sudhI Avato eka jAtano koTa hAthapi(-pI)jAI strI hAthathI pIMjavuM te (2) hAthathI pIMja- hAphakaoNTana na. (iM.) aDadhuM sUrata ane aDadhuM Una ke hAthaprata strI. hastaprata nAIlona hoya tevuM kapaDuM hAtha(vaphera) na. (Obadalo) 5. eka hAthamAMthI bIjA hAphaTaoNna vi. (i.) nAnI ke moTI TapakIdAra jALIvALA hAthamAM javuM te; mAMhomAMhe pherabadalo-hastAMtaraNa sAdhanathI blokaprinTiga thAya tevA prakAranuM hAthamucarakA pu.ba.va. jAtanA jAmIna hAphijavuM. (a.) AkhuM kurAna jene moDhe ya evo mANasa hAthameLAvo . hastameLApa (2) pu. IrAnano eka prakhyAta kavi hAthamojuM na. hAthe paheravAnuM mojuM hAsa strI, (pa. Alphonjho) e nAmanA porTugIjha dvArA hAthayaMtra na. (saM.) hAthe calAvAya evuM yaMtra AvelAM cIriyAMnI kerInA AMbAonuM phaLa; Aphasa For Private and Personal Use Only
Page #888
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir homa 801 [ hAlImavAlI hAma. strI. hiMmata hArTaphela na. (I.) hRdaya cAlatuM baMdha paDI javuM te; hRdaya hAma strI, saMbhALa: tapAsa | [thanAra roganuM mRtyu [agharuM hAmI strI. (a.) jAmInagIrI; bAMyadharI (2) jAmIna hArDa vi. (iM.) majabUta; kaThaNa (2) nidhura; zUra (3) hAmIkhata na. jAmInadArIno dastAveja; jAmInakhata hArDavarka na. (i.) sakhata parizrama-mahenata hAmIdAra 5. (a., phA.) jAmInadAra hArDavera na. (i.) lokhaMDano imAratI temaja yAMtrika kAma hAya uddu:kha, trAsa ke aphasosano udgAra (2) aMtaranA mATeno sarasAmAna (2) saMgaNaka yaMtrano eka bhAga UMDA duHkhanI badaduvA; zApa hArDazipa strI. (I.) muzkelI; Apatti hAyakAro paM. hAya hAya karavuM te hArda na. (saM.) hRdaya (2) marmanuM rahasya (3) bhAvArtha hAyapITa strI, hAyapITa karavI te; rokakaLa hArbara na. (I.) baMdara; "porTa hAyavarALa strI. zoka; aphasosa (2) ciMtA; vyAdhi hArmanI strI. (I.) sUmeLa; saMvAditA hAyavoya ud. zokano evo uddagAra hArdika vi. (saM.) kharA aMtaranuM; aMtaHkaraNapUrvakanuM hAyahA(ho) strI. ud. hAyavoya (2) kUTavuM hArmoniyama na. (I.) eka videzI vAdya; peTIvAnuM hAra chuM. (saM.) phUlanI moTI mALA (2) gaLAmAM paheravAnuM hArvesTa strI. (iM.) anAja laNavAnI zarada Rtu (2) eka ghareNuM laNaNI (3) pAka hAra strI. (saM. hAri, prA. hAri) oLa; paMkti hArvesTara na. (iM.) kApaNInAM saghaLAM kAma karanAra yaMtra hAra strI. (hAravuM uparathI) parAjaya hAla pu.ba.va. (a.) dazA; sthiti (2) avadazA (3) -hAra vi. (saM. kAraka, prA. Ara) karanAra' e kartuvAcaka kri.vi. hamaNAM; atyAre pratyaya (udA. sarjanahAra). hAlaka pu. (ravA.) halavAnI kriyA (2) asthiratA hAraka vi. (2) paM. (saM.) haranAra; hare evuM hAlakaDolaka ki.vi. (hAlavuM+DolavuM) khaLabhaLI UThya hArajIta strI, hAra ane jIta; parAjaya ane jaya hoya ema; Dagumagu DAmADoLa hADo . moTo hAra (2) khAMDanAM cakatAno hAra hAlakalaka na. avyavasthA; tophAna (2) vi. tophAnI; hAraNa strI, kAyaratA (2) adhIrAI (3) bAyalApaNuM hAlaghaDI kri.vi. abaghaDI; atyAre hAraNa vi. hArelA mana ke svabhAvanuM (2) adhIruM hAlacAla strI. hAlavuMcAlavuM te; haraphara (2) rItabhAta hAratorA pu.ba.va. hAra ne torA (2) mAna; Adara hAlaraDolaNa vi. DagamagatuM hArabaMdha kri.vi. eka hAramAM; saLaMga eka paMktimAM hAlaraDolaNa vi. asthira; calAyamAna hAramALA (saM.) (-LA) strI, hAra ke hAranI mALA (2) hAlata strI. (a.) avasthA; sthiti (2) Teva narasiMha mahetAnuM e nAmanuM AkhyAna hAlatAM cAlatAM kri.vi. vAreghaDIe; haravakhata hAravuM a.kri. (saM. hArayati, prA. hAra) strI. parAjita hAlanuM vi. hamaNAMnuM thavuM (2) kAyara thavuM; thAkavuM (3) sakri. ramatamAM hAlabehAla vi. bUrI dazA-sthiti pAmeluM koI vastu jitAvI hAlaraDuM na. bALakane jhulAvatAM gavAtuM gIta hArasiMgAra na. pArijAtaka (jApAnI rIta hAlaraphUlara na. ghoDiyAnI dAMDI upara TaMgAtuM koDIonuM hArAkIrI strI. (jApAnI) ApaghAta karavAnI eka jhUmakhuM -hArI vi. (saM.) (samAsanA uttarapadamAM) haranAruM; jema hAlaruM na. bALakane najara lAge nahi evI cIjonI mALA ke manohArI choDatuM eka pakSI (2) TaLuM (3) hAlaraDuM (4) kaNasalAMmAM kaNa chUTA hArIla nA janmanI vakhate pakaDeluM lAkaDuM maratAM sudhI na pADavA khaLAmAM baLada pheravAya che te kriyA -hAruM vi. "karanAra' e arthano kartavAcaka pratyaya. jema ke hAlavuM aki. (saM. hallati, prA. halla0) javuM; cAlavuM jANahAruM tilanAmAM; sarakhAmaNImAM (2) TakI rahevuM (3) dhrujavuM; halavuM hAre nA. (hAra' = paMkti uparathI) joDe; sAthe (2) hAlahavAla pu.ba.va. (Ala uparathI) durdazA; khAnAkharAbI; hAro paM. cha maNa(120 kilo)nuM vajana pAyamAlI (2) vi. durdazAmAM paDeluM hAro chuM. chANAMno moDhavo hAla hAla kri.vi. hamaNAM ja; abaghaDI hArohAra kri.vi. eka hAramAM; hArabaMdha hAlA ud. (2) strI. hAlo; hAlaraDuM hArTa na. (i.) hRdaya (2) marmanuM rahasya hAlA strI. (hi.) maMdira (2) kAvyarasa hArTaeTeka puM. (iM.) hRdayarogano humalo hAlAkI strI. (a. halAkI) parezAnI; herAnagati hATaDisIjha na. (i.) hRdayaroga hAlImavAlI chuM. halakA darajjAno-reMjIpeMjI mANasa For Private and Personal Use Only
Page #889
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hAlo) 8e2 [ hAMsavo hAlo udbALakane hIMcatAM vaparAto udgAra (2) paM. ke vinavaNIno uddagAra. udA. tame ema karajo, hAM. khoyuM; pAraNuM (bALabhASAmAM) (3) hAlaraDuM (4) (2) cAlu vAtamAM vacce vacce hokAro devAno udgAra hAlaraDAnuM gIta (3) sAmo hokAro-paDakAra karavAno udgAra (4) hAlo cAlo . (2) pharavuM te; hAloDolo; hAlacAla hA; hakArasUcaka udgAra (5) gItamAM AraMbhano hAloDolo chuM. haravuM pharavuM te (2) zarIranI nabaLAIne hulAvanAro udgAra. udA. "hAM re ame ekasAthe sAtha lIdhe thoDIghaNI haraphara thAya te maLI gAtAM'tAM! (6) arerATI sUcavato ugAra, badhuM hAva chuM. icchA; havasa hAM, tame to Ano aDadAlo kADhI nAkhyo !' hAva puM. (saM.) zRMgArayukta ceSTA ke cALo (strI) hAM ud. (saM. AmU+khelu, prA. AM+bhAravAcaka " hAvabhAva pu.ba.va. zRMgArayukta ce; nakharAM uparathI thayela "AMhu dvArA "hAMu') hAM; basa; pUratuM hAvarubAvaruM vi. (hAva=icchA+bAva) vyAkuLa; gabharAyeluM; (2) barobara; ema ja gAMDA jevuM bhUkha hAMka strI, bolAvavA mATe pADelI bUma; hAka hAvaro paM. (hAva=icchA parathI) tAva gayA pachI UghaDatI hAMkaNiyuM vi. hAMkanAruM hAvalAM naba.va. phAMphAM; valakhAM kirI kUTavuM te hAMkaNiyo chuM. hAMkanAro; hAMke hAvasoI, (0jhAvasoI) strI. jhAvasoI evo avAja hAMkaNI strI. hAMkavAnI rIta (2) hAMkavuM te hAvAM, (-) ki.vi. hamaNAM; have hAMkavuM sa.kri. (saM. hakkayati, prA. hakka) pazu, vAhana, hAvI vi. (a.) chavAyeluM; AcchAdita vahANa, gADI vagerene icchita mArge calAvavuM (2) hAza ke. jaMpa, saMtoSa ke nivRttino udgAra (2) strI. gapa mAravI (3) hAMkI kADhavuM niraMta; jaMpa; zAMti hAkAro . hA evo avAja; kAra ki hAzIza strI. (a. hazIza) eka kephI padArtha - mAdaka hAMke ud. bhAra, anurodha ke vinavaNIno udgAra; barAbara vanaspati; hazIza hiAsyarasano sthAyI bhAva hAMkeDu chuM. hAMkanAro; gADIta (2) saradAra; AgevAna hAsa puM. (saM.) hAsya; hasavuM te (2) mazkarI; ThaThTho (3) hAMjA pu.ba.va. zarIranA aMgo (2) zarIranA sAMdhA (3) hAsto ud. hA ja to; jarUra; hA (lA.) hiMmata; zakti hAsya na. (saM.) hasavuM te; hAsa (2) hAsya rasa ho jI ud. hAjI; mAna sAthe javAba devAno eka ugAra hAsyakAra muM. lokone hasAvanAra kalAkAra (2) hAsya- hAMDalI strI. (saM. haDikA, prA. paMDiA uparathI) nAnuM sAhitya lakhanAra - hAMDaluM; hAMllI hAsyakAraka vi. hasAvanAra; hAsya upajAvanAruM hAMDaluM na. pahoLA moMnuM mATInuM eka vAsaNa hAsyacitra na. ToLa karavA doreluM hAsyajanaka citra; hAMDavo chuM. DhokaLAM jevI eka khAdya vAnI; raMgeluM ThaThThAcitra; "kerikecara' hAMDI strI. (saM. iMDikA, prA. paMDiA) hAMllI (2) dhAtunuM hAsyajanaka vi. hAsya upajAve evuM tevuM vAsaNa (3) zobhA mATenuM kAcanuM dIvo rakhAya hAsyarasa 5. nava rasomAMno eka tevuM laTakatuM kUMDuM hAsyarasika vi. (saM.) hAsyarasavALuM hAMDo chuM. (saM. hAMDa, prA. haMDa) moTo degaDo hAsyalekhaka chuM. hAsyasarjaka [vArtAlApa hAMpha cuM, strI. (0Na) (saM. hAMpha) utAvaLo zvAsa cAlavo hAsyavinoda paM. hasya ane vinoda; ToLaTIkhaLavALo te (2) tethI thatI chAtInI rUMdhAmaNa; amUMjhaNa hAsyavRtti strI. (saM.) hasavA-hasAvavAnI vRtti-zakti hAMphavuM a.kri. hAMpha caDavI hAsyAspada vi. (saM.) hAsyapAtra; hasavuM Ave evuM hAMphaLe vi. vyAkuLa; bAvaruM vyAkuLa hAhAkAra chuM. (saM.) "hA ! hA!' evo zoka ke trAsano . hAMphaLe phAMphaLe vi. gabharAyeluM, bebAkaLuM; bAvaruM; AkuLa udgAra; sarvatra zoka ane trAsanI lAgaNI phelAI hAM re u. keTalAMka gItomAM pAdapUraka javI te hAMllI strI. (-blyu) na. hAMDalI; hAMluM hAhAhItI strI, hAsyavinoda; ThaThThAmazkarI hAMsaDI strI. (saM. aMsa, prA. aMsa) gaLA AgaLanuM eka hAho strI. hohA; bumarANa (2) dhAmadhUma; dhamAla hADakuM (2) gaLAnuM eka ghareNuM hALI chuM. (saM. hAlika, prA. hAlia) haLa vaDe kheDanAra; hAMsa(-sirAla vi. (a. hAsila) maLeluM; prApta (2) na. kheDUta (2) khetIkAmamAM madadagAra nokara dANa; jakAta; kara (3) phAyado; lAbha (4) utpanna; hALo . kheDUta (2) pati; dhaNI pedAza (pa) pariNAma hAM ud. (saM. Am, prA. Ama, Ama) bhAra, anurodha hAMsavo 5. trIkama; cAMcavo For Private and Personal Use Only
Page #890
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hAMsiyo 8 3 [ himarAzi hAMsiyo chuM. (a. hAziva) kAgaLanI korI rakhAtI hitavAdI vi. (saM.) hitavAdavALuM svArthasAdhu ti sAmAnyataH DAbA hAtha paranI paTTI hitavirodha puM. (saM.) hitamAM ADa; hitamAM vighnarUpa hovuM hAMsI strI. (saM. hAsikA, prA. siA) hasavuM te (2) hitazatru chuM. mUrkhatAthI hita karavA jatAM pariNAme hAni majAka; mazkarI (3) phajetI; bhavADo karanAra mitra (2) hitamAM ADe AvanAra; hAMsIkhela pu. majAka mATe kareluM ke khela jevuM kAma; mazkarI ahitakArI mANasa hAM hAM udde hAM (2) arerATI batAvanAro udgAra (3) hitasaMbaMdha chuM. (saM.) svArthanI sagAI "karazo' evA bhAvano udgAra hitasvI vi. (saM. tejasvit jevAnA sAdRzya navo banelo hi saMyo. (saM.) ja (padyamAM) [caturAI ' zabda hinaiSinuM - hitaiSI) hitecchu hikamata strI. (a.) yukti (2) karAmata; kArIgarI (3) hitAdhikArI vi. (saM.) hita dharAvatuM; "beniphiziyarI" hikamatI vi. hikamatavALuM; yuktibAja bUimarANa hitArthI vi. (saM. hitArthinuM) bhaluM icchanAra (2) lAbhArthI dikarANana. (da. hikkia) kakalANa; rokakaLa (2) ghoghATa; hitArtha(-the) ki.vi. hita mATe hikakaLa na. varasAdathI thatI atizaya ThaMDI hitAvaha vi. hitakAraka; zreyakAraka hikakA strI. (saM.) heDakI; vAdhaNI hina hitAhita nA hita ane ahita; lAbha ane geralAbha [hIna hicakAruM vi. hIcakAruM; kAyara; bAyaluM (2) adhama, nIca; hitecchu vi. (saM.) hita icchanAra; zubhecchaka hicakAvavuM sakri. 'hIcakavuM'nuM preraka hitezarI vi. (saM. hitezvara, saM. hitaiSI dvArA bhraSTa thatAM hicakicATa . khacakATa; avaDhava hitezarI thayuM.) hitaiSI; hitecchu hicAvavuM sakri. "hacavuM"nuM preraka hinaiSiNI vi., strI, (saM.) hitaiSI strI hicAvuM a.ki. 'hacavuM'nuM bhAve te; nirvAsana hitaiSI vi. (saM.) hitecchu (saMskRta graMtha hijarata strI, (a.) vatanathI chUTA paDavuM ke vatana choDavuM hitopadeza chuM. (saM.) hitanI zikhAmaNa (2) eka jANIto hijaratI vi. hijarata karanAruM, hijarata karI nIkaLI gayeluM; hidAyata strI. (saM.) rasto dekhADavo tenuM mArgadarzana (2) nirvAsita zikhAmaNa * hijarAvavuM sakri. hijarAvuM'nuM preraka hinA strI. (phA.) (-no) chuM. meMdI ke teno choDa hijarAvuM akri. (a. hija = judAI uparathI) jhUravuM; hipahipa hure ki.vi. AnaMda ke vijayano udgAra baLyA karavuM; viyoganA duHkhe duHkhI thavuM hipopUsI strI. (i.) khApaDa; DhoMga hijarI vi. (2) paM. (sana) (a.) hajarata mahamada hipopoTemasana. (I.) eka moTuM jaLacara; dariyAI ghoDo; pegaMbara makkA choDI madInAmAM gayA tyArathI gaNAto jaLa-dhoDo jAdu (3) vazIkaraNavidyA saMvata (tA. 26 julAI, I.sa. 622thI) hipnoTijhama na. (i.) saMmohanavidyA; mUchanAzA (2) hija chuM. (a.) viyoga; viraha hiphAjata strI. (a.) jALavaNI; saMbhALa hiTa strI. (i.) garamI; ukhA (2) Avega; uttejanA hibrU strI. (i.) yahUdIonI mULa bhASA hiTa chuM. (iM.) prahAra (2) TakA (3) vi. lokapriya hima na. (saM.) barapha; "sno' (2) ghaNo sakhata ThAra (3) hiTalarazAhI strI. hiTalara jevI saramukhatyArI ke evI atizaya ThaMDI ekahaththu hakumata; jahAMgIrI himakaNa chuM. (saM.) himano kaNa; "phUleka prideza hiDiMbA strI, (saM.) bhImanI rAkSasapatnI himakSetra na. (saM.) vAraMvAra hima paDyA karatuM hoya tevo hita na. (saM.) kalyANa; zreya (2) lAbha; phAyado (3) himagaMgA strI. (saM.) himAlayamAM vahetI (te pradezanI) vi. mAphaka Ave tevuM; pathya gaMgA hita(vekara, kartA(-7), kAraka) vi. (2) paM. (saM.) himagiri puM. (saM.) himAlaya hita kare tevuM; bhaluM karanAruM himanadI strI, (saM.) baraphanI nadI; "gleziyara' hitakAriNI strI. (saM.) hita karanArI (strI) himaparvata paM. (saM.) baraphano pahADa jevo moTo kaTako (2) hitakartA(-7) puM, vi. (saM.) hita karanAra dariyAmAM tarato baraphano DuMgara; "AIsabarga hitakAritA strI. hita karavApaNuM himapradeza puM. (saM.) zIta kaTibaMdhamAM Avelo ke enA jevo hitakArI vi. (saM, hitakArina) hita karanAra AbohavAvALo pradeza hitaciMtaka vi. (2) puM. hita icchanAra-vicAranAruM himaprapAta paM. (saM.) baraphano acAnaka varasAda paDyo te hitavAda . (saM.) hitakArI vAda (2) svahitano vAda; himarazmi . (saM.) ThaMDAM kiraNovALo caMdra svArthasAdhupaNuM himarAzi chuM. (saM.) kudaratI baraphano Dhagalo For Private and Personal Use Only
Page #891
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir himavaSa) 84 [hiMDoLo himavarSA strI. kudaratI baraphanuM varasavuM te; himano varasAda hisAba chuM. (a.) gaNanA gaNatarI (2) dAkhalo (ga.) himAMzailapuM. (saM.) himAlaya (3) leNadeNa; AvakakharcavagerenI gaNatarI ke tenuM nAmuM himasutA strI. (saM.) gaMgAnadI (2) pArvatI (4) lekhuM; visAta (pa) rIta; Dhaga; maryAdA; niyama himazikhara na. (saM.) himAcchAdita zikhara hisAbakitAba chuMlevaDadevaDanA copaDA (2) leNadeNano himAnI strI. (saM.) himano samUha; baraphano Dhagalo hisAba ['oDiTara' himAcaLa 5. himAlaya hisAbacokasI muM. (a.) hisAba tapAsanAra; anveSaka; himAdrI muM. (saM.) himAlaya simarthana karavuM te hisAbanIza(-sa) paM. hisAba rAkhanAra; 'ekAunTanTa' himAyata strI. (a) pakSa levo te; taraphadArI (2) hisAbI vi. hisAbane lagatuM (2) hisAba rAkhanAruM; himAyatI vi. himAyata karanAra hisAba rAkhavAmAM karavAmAM kuzaLa (3) gaNIne nakkI himAlaya paM. (saM.) bhAratanI uttare Avelo prasiddha parvata kareluM cokkasa (4) 5. hisAba rAkhanAro munIma himALuM vi. himavALuM; hima jevuM ThaMDuM (ra) ThaMDI RtunuM hisAbe kri.vi. hisAbathI jotAM ke gaNatAM (2) rIte; himALo chuM. (saM. himAlaya) himAlaya (2) ziyALo gaNatarIthI aivAja (gAya ke ghoDAno) himAMka puM. (saM.) ThAra-biMdu; "phIjhiMga-poInTa' hisArava (sa. heSArava, prA. hesArava) hisAro chuM. evo himAMzu paM. (saM.) caMdra [cikitsA karanAra dAktara hisAvavuM sakri. "hasavuM nuM preraka [vAI; phepharuM himeTolaoNjisTa chuM. (iM.) lohInA rogonuM nidAna ane hisTIriyA pu. (i.) mUcha Ato vAyuno eka roga; hiyariMga eNiDa na. (i.) baherI vyakti sAMbhaLI zake te hisTrI muM., strI. (i.) itihAsa (2) bhUtakathA; atIta mATenuM sAdhana; zravaNasahAyaka hissedAra vi. bhAgIdAra; bhAgiyo hiyAM kri.vi. ahIM; ahIMyA hissedArI strI. (phA.) bhAgIdArI hiraNamaya vi. (saM.) suvarNamaya; sonAnuM baneluM hisso chuM. (a.) bhAga; phALo vidyAraNI hiraNya vi. (saM.) sonuM; kAMcana [pitA hiMga strI. (saM. hiMgu) eka jhADano ugra vAsavALo rasa; hiraNyakazipu chuM. (saM.) eka asura rAjA - prahalAdano hiMgaDo chuM. halakI jAtanI hiMga sthiAnaka hiraNyagarbha puM. (saM.) brahmA (2) viSNu (3) sUkSmazarIra- hiMgaLAja strI. siMdha balucistAnamAMnI eka devI ke tenuM yukta AtmA hiMgaLo, (ka) paM. (saM. hiMgula, prA. hiMgulu) gaMdhaka ane hirayamaya vi. hirAmaya; sonAnuM baneluM pArAnI meLavaNIvALo eka lAla padArtha hiraNyAkSa chuM. (saM.) hiraNyakazipuno moTo bhAI hiMgaLokiyuM na. (saM. hiMgula uparathI) hiMgaLoka rAkhavAnI hiravaNI strI, be tArI thayelI sUtaranI AMTI DabbI-dAbaDI (2) vi. hiMgaLokanA raMganuM hirAsatastrI(a) kAcI jela, kedakhAnuM (2) polIsajAto hiMgASTaka(0cUrNa) na. hiMga vagere ATha vastuonuM cUrNa hilacAla strI. hAlavuM cAlavuM te (2) pravRtti; caLavaLa hiMgu chuM, na. (saM.) hiMga hilasTezana na. (i.) parvata-pahADI para AveluM havA- hiMgoruM na. (-ro) 5. (saM. iMgudI) hiMgoLInuM phaLa khAvAnuM sthaLa hiMcakavuM a.ki. juo "hIMcakavuM hilAmo chuM. majabUta prayatna (2) baMDa; baLavo hiMcako 5. juo "hIMcako hilAvavuM sakri. 'hIlavuM'nuM preraka hiMcavuM a.ji. juo 'hIMcavuM hilAnuM a.kri. 'halavuM'nuM bhAve hiMcAvavuM sakri. juo "hIMcAvavuM hiliyama na. (i.) vAyurUpI eka mULatattva hiMcAvuM a.kri. juo "hIMcAvuM hiloLavuM sakri. (saM. hillolati, prA. hilloI) hiloLe hiMcoLavuM sakri. juo "hIMcoLavuM' caDAvavuM; khUba hIMcoLavuM hiMcoLAkhATa strI, juo "hIMcoLAkhATa hiloLela vi. khUba hIMcoLeluM (2) AnaMdI (3) zokhIna hiMDachA strI, juo 'hIMDachA hiloLo paM. (saM. hillola) taraMgano uchALo (2) hiMDavuM akri. juo hIMDaluM hIMcavAmAM tevo lAMbo jholo (3) gammata; khuzAlI hiMDADa(-)vuM juo "hIMDADa(-vIvuM. hillola paM. (saM.), (-La) . mojuM; taraMga (2) manano hiMDALuM a.kri. juo "hIMDAvuM [hiMdola taraMga hilloDa) hilloLe caDAvavuM hiMDola(-Lo) 5. (saM. hiMDola, prA. hiDola) hiMDoLo; hillola(-La)nuM sakri. (saM. hillolati, hilloDati, prA. hiMDoLAkhATa strI, hiMDoLAnuM khATalA jevuM cokaThuM hizno ud UMcakIne jorathI nIce pheMkatI vakhate karAto hiMDoLo khuM. (saM. hiMDola, prA. hiMDola) kaTherAvALo moTo uddagAra hIMcako; phUlo For Private and Personal Use Only
Page #892
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hiMda] 875 ThIro hiMda 5. strI. na. (saM. siMdhu, saptasiMdhu) hindustAna; UtaratuM (3) bhegavALuM (4) vagaranuM; vinAnuM; ochuM; bhArata kama hiMdavANI strI. bhAratanI ke bhAratIya strI hiNakamAu vi. kamANI vinAnuM; nirudyamI hiMdavI vi. (phA.) bhAratanuM; bhAratane lagatuM; hiMdI hINakarma na. (saM.) nIca karma hiMdI vi.bhAratanuM (2) strI. uttarabhAratamAM bolAtI eka hINakarmI vi. (saM.) nIca karma karanAruM bhASA (3) bhAratanI rASTrabhASA (4) paM. bhAratano hINapata(-da) strI, na. hINapaNuM; halakAI vatanI hINabhAgI(-7) vi. (saM.) bhAgyahIna; kamanasIba hiMdI-hiMdustAnI strI. bhAratanI rASTrabhASA hINavara pu. (saM.) kanyA karatAM khUba ochI uMmarano pati hiMdu vi. puM. (hiMda uparathI) hiMdu dharmanA anuyAyI hINavaruM na. hINavara hovuM e; kajoDuM hiMdutva(-pana) na. (phA.) hiMdu hovApaNuM hINavuM sakri. bIjAnuM hINuM bolavuM (2) utArI pADavuM hiMdulaoN . hiMduo mATeno kAyado hiNuM vi. saM. hIna, prA. hINa) hIna; adhama; halakuM hiMdustAna paM. na. (phA.) bhAratavarSa; hiMda (2) bhegavALuM (3) vagaranuM; vinAnuM hiMdustAnI vi. (phA.) bhAratanuM; bhAratane lagatuM (2) paM. hIna vi. (saM.) tajI dIdheluM (2) vagaranuM; vinAnuM uttara bhAratano rahevAsI (samAsamAM) udA. zaktihIna (3) hINuM, adhama, halakuM hiMdusthAna pR., na. hiMdustAna; bhArata hInatA strI. hINapata; nIcatA; halakAI hiMdola paM. (saM.) hIMcako, hiMDoLo (2) hiMDoLa; ekarAga hInayAna paM. bauddhadharmano eka saMpradAya hiMdoLavuM sakri. hiMdoLA ke pAraNAmAM jhulAvavuM hItayAnI vi. (saM.) hInayAnano anuyAyI hiMmata strI (a.) bahAdurI; viratA; zUrAtana hInavRtti vi. (saM.) halakI dAnatavALuM, hiMmata(bAja, havAna) vi. bahAdura; hiMmatavALuM hInopamAM strI. (saM.) hIna ke UtaratA sAthe sarakhAvavAnuM hiMco kri.vi. juo "hIMco te; hIna upamAvALI upamA hiMsaka vi. (saM.) hiMsA karanAruM hIbakavuM a.kri. habakavuM (2) DUsakAM khAvA hiMsA strI. (saM.) koI paNa jIvane haNavo ke pIDavo te hIbakuM na. DUsakuM hiMsAtmaka vi. (saM.) hiMsAyukta; hiMsAvALuM hImaja strI. nAnI haraDe hiMsArava . juo "hIMsArava' hIra na. rezama (2) teja; kAtti (3) sattva; daivata hiMsAravuM akri. juo "hIMsAravuM hIraka puM. (saM.) hIro hiMsa vi. (saM.) hiMsaka; ghAtaka; zUra hIraka(OjayaMtI, 0mahotsava, -kotsava) paM. (saM.) sATha hIka strI. (saM. hikkA) heDakI; vAdhaNI (2) saNako; zULa varSa thayAnI khuzAlImAM karavAmAM Avato mahotsava (3) tAkIda; utAvaLa (4) dama; zvAsa hirakorI vi. rezamI kinAravALuM hIkaLa na. hikaLa; varasAdathI thatI atizaya ThaMDI hIracIra na. kImatI rezamI vastra siAdhana hAstrI.hikkA, heDakI(2)tANaAMcakA(maratIveLAnA) hIrAkaNI strI, hIrAnI kaNI-karaca (2) kAca kApavAnuM hIca strI. (hIcavuM parathI) hIMcavAnI kriyA; hIMcako hIrAkazI-sI) zrI. (saM. kAsIsa) zAhI, raMga, davA hIcakavuM a.kri. hIMcakavuM; hIMcako khAvo vageremAM vaparAto eka padArtha; "Ayarna salphaTa' hIcakAruM vi. (phA.) hicakAruM; nIca; kAyara hIrAkaMThI strI, pAsAdAra maNakAnI kaMThI hIcakAvuM a.kri. "hIcakavuM'nuM bhAve (2) TicAvuM hirAgaLa vi. (hIra uparathI) rezamI (2) hIragaLI hIcavuM aki. (saM. higsa, prA. hiMca) hIMcavuM, jhUlo khAvo hirAghasu vi. hIrA ghasanAra kArIgara; ratnakalAkAra (2) gillIdaMDAmAM moI gabI para goThavI tene daMDAne hIrAjaDita vi. (saM.) hIrA jaDeluM (AbhUSaNa) cheDethI uDADavI; hIlavuM hIrApArakhu vi. hIrAnI parIkSA karanAra-hIrAne pArakhanAra hIja, (Do) puM. a. hIja) napuMsaka; laMDaLa; rAMDavo hIrAboLa puM. eka jAtano guMdara; goparasa hITa strI. (iM.) garamI; uSNatA harAvedha vi. (saM.) hIro vadhe evuM (2) hoziyAra; cAlAka hITaprUpha vi. (i.) garamInI asara na thAya tevuM hIrAnuM vi. hIrAnuM; hIrAvALuM hITara 5. (iM.) havA vagere garama karavAnuM sAdhana hIro chuM. (saM. hIra, hIraka) eka kImatI paththara; dhoLA haTalisTa na. (I.) mArI nAkhavAnA IrAdAvALI vyakti- raMganuM ratna (2) khUba tejasvI puruSa (3) (kaTAkSamAM) onI yAdI; hanana-yAdI mUrkha mANasa (4) nATaka, navalakathA, philma vagereno hINa vi. (saM. hIna, prA. hINa) adhama, nIca (2) halakuM, nAyaka For Private and Personal Use Only
Page #893
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hIroIno 8 9 6 | huMkAra-ro) hIroina strI. (i.) navalakathA, nATaka ke philma vagerenI hutAza, (na) puM. (saM.) agni nAyikA hutAzanI strI. (saM.) hoLI, hoLInuM parva hIla strI. (iM.) paganI eDI; pAnI hutututu na. eka dezI ramata halavavuM sakri. hIle ema karavuM; halAvavuM hunnara chuM. (a. hunnara) kArIgarI; kasaba hIlavuM akri. DolavuM (2) hIcavuM; daMDAthI moI dUra pheMkavI hunnaraudyoga chuM. hunnara ane udyoga hasavuM a.ki. (sa. hRSyati, prA. hissaI) hasavuM; malakavuM hunarabAja vi. hunnara karanAruM hIhI ud. (saM.) hIhI evo udgAra ke khilakhilATa hunarazALA strI. hunara zIkhavAnI zALA; kalAbhavana hasavAno avAja Thiko humalAkhora vi. humalo karavAnI AdatavALuM hIMca strI, hIMcavuM; hIMcako khAvo te (2) eka tAlavAno humalo 5. (a. hampaNa) AkramaNa; dhasAra; hallo hIM(-hiM)cakavuM a.kri. hIMcako khAvo; hIMcavuM humA ne, (saM.) eka kAlpanika camatkArI pakSI hIM(-hiM)cako . (saM. hio, prA. hiMca) hIMcavA mATe hurama strI. (a. haram) moTA gharanI strI (2) dAsI TaMgAveluM sAdhana (2) tenuM ke tenuM AMdolana-jholo huramata strI. (a.) AbarU; mobho, pratiSThA hIM-hi)cavuM aki. (saM. hie, prA. hiMca) jholo khAvo; huramatadAra vi. AbarUdAra; pratiSThita hIMcako khAvo huriyo DuM, strI, phajeto; bhavADo (2) majAka uDAvavI te hIM-hiM)cAvavuM sakri, 'hIMcavuM'nuM preraka (3) uduzkeraNIno, mazkarIno ke tucchakArano hIM(-hiM)cAvuM a.ki. "hIMcavuM'nuM bhAve hIMcakA nAMkhavA uddagAra hIM(-hi)coLavuM sakri. (hoMcavuM uparathI) jhulAvavuM; hurriyata strI. (a.) AjhAdI; svataMtratA hIM-hiM)coLAkhATa strI, hiMDoLAkhATa dularAvavuM sakri. hilloLavuM; (bALakane) (2) uchALIne hIM(-hi)DachA strI. (saM. hiM, prA. hiMDa uparathI hiMdI ramADavuM; laDAvavuM = bhramaNa) hIMDavAnI rIta; cAla hulAmaNa na. phularAvavuM te hIM-hi) a mi. (saM. hite. prA. hiI) cAlavuM hulAmaNuM na. hulAmaNa (2) vi. lADamAM pADeluM (nAma) hIM(-hiM)DADa(-4)nuM sakri. "hIMDavuMnuM preraka hulAmo chuM. uchALo (2) dhamAla hIM(-hi)DAvuM addhi, "hIMDavuM'nuM bhAve hulAvavuM sakri. phularAvavuM (2) uchALavuM (3) halAvavuM; hIM(-hi)Dola(-Lo) chuM. (saM. hiMDola, prA. hiMDola) hIMcako cAre kora pheravavuM (4) "hulAvuM, phUlavuMnuM preraka (5) hIM-hiM)DoLAkhATa strI. hiMDoLAkhATa khosI devuM; bhoMkavuM hIM-hiyAM kri.vi. ahIMyAM; hyAM hulAvuM sa.kri. hulAvavuM (dularAvavuM, uchALavuM, comera hIM(-hiM)sArava 5. hisArava (gAya ke ghoDAno avAja) pheravavuM) udA. "hete hulAvuM mArA vIrane'. hIM(-hi)sAravuM a.kri. hisArava (hisAro) karavo hullaDa na. hallo; tophAna; haMgAmo; baMDa huo, (-vo) 5. (saM. bhUta, prA. hua) havA; thayo hullaDakhora vi. (2) paM. baMDakhora; daMgAkhora; tophAnI ('hovuM'nuM bhUtakALanuM kAlagrasta rU5). hullaDI(-DiyuM) vi. baMDakhora; tophAnI, baLavAkhora hukama puM. (a. hukama) AjJAnuM pharamAna (2) (prAyaH kuvo chuM. huo; thayo ('hovuM'nA aniyamita bhUtakALanA bahuvacanamAM) gaMjIphAnI eka ramatamAM amuka bhAtanAM rUpa "havo', 'havI', 'havuM' uparathI) pAna UMcA gaNavAM che ke te pAna; sara husapusa ud. utAvaLathI (2) kri.vi. evA avAjathI hukamanAmuM na. korTano lekhI cukAdo; zAsanapatra kUtarAne karaDavA uzkeravuM hukamasara vi. (a.) hukamathI; hukama mujaba husena 5. (a. husaina) jemane nimitte tAbUta nIkaLe che hukkA(-kko)pANI na.ba.va. hokApANI (2) beThakaUThakano te bhAIomAMno eka (bIjo hasana). ke sAmAjika saMbaMdha husna na. (a) sUrata; kAnti (2) khUbasUratI hukko . (a. hukkA) tamAku pIvAnuM eka sAdhana; hoko husnaparasta vi. (a.) rUpa para mohatuM; rUpanuM Azaka huDuDu ud. dhasAro ke paDApaDIno avAja huM sarva. (saM. aham, prA. hau, ahaa) vaktA potAnA huta vi. (saM.) homeluM; balirUpa ApeluM (2) na. bali mATe vApare te sarvanAma hutadravya na. homavAnI vastu; bali huM ud. khAmoza vagere darzAvato udgAra huta(bhuja, vaha) paM. (saM.) agni huM ud. (saM. huma, prA. huM) khoMkhAra; gusso; virodha; hutAgni paM. (saM.) jemAM bali ApavAno che te agni garjanA vagereno udgAra hutAtmA 5. zahIda; huta thayelo mANasa huMkAra(-ro) 5. 'aaN, sAMbhaLuM chuM evo udgAra; hokAra For Private and Personal Use Only
Page #894
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir haMkAra-ro)) [hRdayavihIna; hRdayavihoNuM huMkAra(ro) . (saM. hukkAra) "hAM, sAMbhaLuM chuM' evA hUchuM na. chUchuM (2) ghAsanuM phUmatuM arthano uddagAra; hokAro [paDakAra haM(huM)DiyAmaNa na. hUMDIno vaTAva huMkAra chuM. huM samartha chuM evo abhimAnano udgAra (2) hUMDiyAra chuM. hUMDIno mAlika huMDiyAmaNa strI. juo "hUMDiyAmaNa (huM)DI strI. (saM. huMDikA, prA. huMDiA) dezaparadeza huMDI strI, juo "hUMDI' nANAMnI Apale karavA mATe calAvavAmAM AvatI huMDhala strI, juo sUMDhala" zAhukArI ciThThI; "ceka' huMpaNuM(-2) strI. (-du) na. ahaMtA; abhimAna; ahaMkAra hUMDIpatrI na., strI. hUMDI ane sAtheno kAgaLa hupadI vi. abhimAnI; garvIluM hUMDo 5. mU; netara, baru vagerenI bharelI beThaka huMpha strI. juo "hUMpha' haM(huM)Dhala strI. sahiyAruM suMDhala huMphAvuM sakri. juo "hUMphAvuM' hUtI strI, strI ke patnI huMphALa(-LuM) vi. juo "hUMphALa(-LuM) hUMto chuM. puruSa ke pati AizvAsana, dilAso haMbhAva puM. (saM.) ahaMkAra, ahaMbhAva -huMpha strI. garamAvo (2) sahAyatA; Azraya (3) huMza strI. juo "hUMza" haMphavuM a.ki. baDAI mAravI; garva karavo (2) ghUrakavuM haMsAtazata-zI, sI) strI, (sara. de. hisohisA = haM haMphAvuM a.zi. haMpha maLavI caDasAcaDasI) (huM ane tuM vacce) spardhA, caDasAcaDasI; hU-huM)phaLa(-LuM) vi. hUMphavALuM; sahejasAja garamAvAvALuM rakajhaka; kheMcAkheMcI huM(huM)za strI. umaMga; utsAha (2) hoMza; jora huka chuM. (.) AMkaDo; cheDethI vALelo khIlo hata vi. (saM.) harAyeluM (2) chInavI lIdheluM dUkana. (ravA.) vAMdarAno evo avAja kiravo; paDakAravuM hRda na. (saM.) hRdaya (2) haiyuM; aMtaHkaraNa dUkalavuM a.ki. (ravA.) hUka', "hUka' evo prabaLa avAja hRdaya na. (saM.) jayAMthI lohI zarIramAM dhakelAya che te dUkalI strI, nAno hUko; hokalI avayava (2) chAtI (3) dila; haiyuM (4) hUkavuM akri. vAMdarAnI jema avAja karavo aMtaHkaraNanA komaLa bhAvo ke lAgaNI - prema, dayA, hUkaLa . (ravA.) kolAhala (2) yuddha; laDAI samabhAva vagere (5) marmanuM rahasya [kaLavuM a.kra. avAja karavo [cAlI hRdayakuMja strI. (saM.) hRdayarUpI kuMja-maMDapa-latAmaMDapa kAduka strI, vAMdarAnA hokArA (2) sAmasAmI bolA- hadayakSobha paM. (saM.) hRdayano khaLabhaLATa dUko 5. hukko; hoko hRdayagata vi. (saM.) hRdayamAM raheluM; manamAMnuM hUDa ud. tiraskArano udgAra hRdayagamya vi. samajAya tevuM lAgaNI vagerenI) hUDa na. gADI, moTara vagere uparanuM DhAMkaNa hRdayagraMthi strI. (saM.) haiyAmAM vaLelI gAMTha (bhAva, hUDado pu. (ravA.) kUtarAne uzkeravAno avAja hRdayagrAhI vi. (saM.) manane vaza karI le evuM; manane gamatuM hUDahUDa ud. utAvaLa ke jhapATAbaMdha gati sUcavato avAja hRdayacakSu na. (saM.) hRdayarUpI cakSu-AMkha hUNa . (saM.) eka prAcIna moMgola jAtino mANasa hRdayadeza chuM. (saM.) haiyuM; aMtaHkaraNa hUNavuM a.kri. chAtIe kUTavuM; chAtI phUTavI hRdayadaurbalya na. (saM.) hRdayanI durbaLatA; mananI DhIlAza hUna na. eka sikko; mahora (2) puM. hUNa hRdayadrAvaka vi. (saM.) hRdaya pigaLAve evuM prANanAtha hUpa pu. (ravA.) vAMdarAno evo avAja (2) paM. bUDha; hRdayanAtha 5. (saM.) aMtaryAmI; paramAtmA (2) priyatama; moTo vAMdaro (bALabhASAmAM) hRdayapaTa chuM. (saM.) haiyAno vistAra hupakAra 5. vAMdarAno avAja; dhUpa dhUpa hRdayapaTala na. (saM.) hRdayarUpI paDado (2) hRdayapaTa hupAhUpa ke. vAMdarAnA hokArA hRdayalaTo . dilanuM - AMtarika lAgaNIonuM ke hUbahU vi. (a.) tAdaza; AbehUba hRdayakoNanuM badalAvavuM dUra(-rI) strI. (phA.) svarganI suMdarI; apsarA hRdayabala (saM.) (-La) na. haiyAnI tAkAta-manobaLa phUlakuM na. ociMto gabharATa (2) khoTI aphavA hRdayabhaMga kuM. (saM.) haiyuM bhAMgI paDavuM e; nirAzaphUlavavuM sakri. tularAvavuM; hulAvavuM; uchALIne ramADavuM nAsIpAsa thavuM te [upara khUba asara kare tevuM bhUlavuM a.kri. khalAsa thavuM; UlavuM (2) AnaMdamAM AvavuM hRdayabhedI(-daka) vi. hRdayane bhedI nAkhe evuM ke hRdaya TUMka strI. sihanI) garjanA (siMhanI) hRdayamaMthana na. hRdayamAM thatuM maMthana; zaMkA-kuzaMkA haMchI vi. tophAnI (2) apazukaniyALa hRdayavidAraka vi. hRdayane cIrI nAkhe tevuM zUinya hUchIghoDo . dUchI-tophAnI ghoDo (2) apazukana hRdayavihIna; hRdayavihoNuM vi. lAgaNI vinAnuM; lAgaNI For Private and Personal Use Only
Page #895
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org hRdayavedhaka hRdayavedhaka vi. (saM.) hRdaya valovI nAkhe tevuM hradayazUnya vi. lAgaNI vinAnuM hRdayastha vi. (saM.) hRdayavartI; haiyAmAM raheluM hRdayasparzI vi. hradaya upara asara kare tevuM; hRdayaMgama hRdayaMgama vi. (saM.) hRdayasparzI; hRdayahArI hRdayodgAra puM. (saM.) aMtarano avAja hRdayAphATa kri.vi. haiyAphATa hRdayeza(-zvara) kuM. prItama; svAmI; pati hRdayezvarI strI. (saM.) priyA; vahAlI strI; patnI hRdayormi strI. haiyAno umaLako; hRdayano utsAha hRdiyuM na. hRdaya; aMtaHkaraNa vicAra ke bhAva hRdgata vi. (saM.) hRdayamAM raheluM; AMtarika (2) AMtarika hRdha vi. (saM.) manahara; hRdayane game tevuM; gamatuM hRSIka na. (saM.) indriya hRSIkeza puM. (saM. hRSIka + Iza = indriyonA svAmI ema badhAe vyutpatti svIkArI che je zrIkRSNanA IzvarapaNAne kAraNe che. paNa vadhu vicAratAM UlaTA kezavALo e ja vadhu ucita vyutpatti lAge che. saMskRtamAM 'guDAkeza' arjuna kahevAyela che; ene guDAkA + Iza = 'rAtrino svAmI' kahyo che. paNa e 'vAMkaDiyAvALavALo' e arthano ja guDAkeza che.) zrIkRSNa (2) viSNu hRSTa vi. (saM.) khuza; prasanna; khuzakhuzAla hRSTapuSTa vi. (zarIre) khUba jADuM; mAteluM huM strI. (de. saha = sahAyaka) dhIraja; hiMmata he urdU. (saM.) saMbodhana karavAno udgAra hekaDe(-DA)ThaTha strI, sakhata giradI hekkA strI. (saM.) hekaDI haeNkTara puM. (IM.) 2.471 ekara athavA 100 Ara heja puM. (saM. hRdya, prA. hijja) bheja; bhInAza heja na. heta; umaLako; sneha haeNTa strI. (IM.) vilAyatI TopI heTha kri.vi. (saM. adhastAn + adhiSTAt, prA. hiTsa - heTka) nIce; heThe; heThaLa [heThaLanuM; taLenuM; nIcenuM heThaluM vi. (saM. adhastAt, adhiSTAt, prA. heTjha, hiTka) heThavAza(-sa) kri.vi. (saM.) pavana ke pANInA vahananI nIcenI bAju taraphanI dizA (2) nIcale mALe (3) strI. bhoMyataLiyAnuM raheThANa [nIcenuM; tAbAnuM heThavAsiyuM vi. nadInA heThavAsane lagatuM (2) hAtha heThaLa kri.vi. nIce; taLe heThuM vi. halakuM; nIcuM [heThe; nIce heThe kri.vi. (saM. adhastAt, adhiSTAt, prA. heTjha, TviTjha) heDa strI. (saM. kheDA, prA. kheDA) gunegArano paga jakaDI rAkhavAne kareluM moTuM bhAre lAkaDuM (2) jela; keda (3) tophAnI gAyabheMsanA gaLAmAM paga vacce rahe ema 88 [haeNnDapaMpa baMdhAtuM lAMbuM lAkaDuM; Dero (4) Teva; -nA vagara na cAle tevuM thaI javuM heDa vi. (IM.) mukhya; uparI (2) na. mAthuM [kAryAlaya heDaoNphisa strI. (iM.) mukhya ke vaDI kacerI; pradhAna heDakI strI. (saM. hikkA) bhAre zvAsanuM DacakuM (2) vAdhaNI heDakaoNnsTebala puM. (IM.) polIsaTukaDIno vaDo; jamAdAra heDaklArka huM. (IM.) vaDo kArakuna; avalakArakuna heDakvArTarsa na. (IM.) kAmakAja ke nokarInuM mukhya mathaka heDabeDI strI. heDa ane beDI (2) aMkuza heDamAstara puM. (IM. heDamAsTara) vaDo-mukhya zikSaka heDamisTresa strI. (IM.) AcAryA (2) mukhyazikSikA heDalAiTa strI. (IM.) battI (2) vAhananA AgaLanA bhAganI battI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir heDalAina strI. (IM.) akhabAranA samAcAranuM mukhya mathALuM heDaMbA strI. hiDiMbA (bhImanI patnI) heDiMga na. (iM.) mathALuM; zIrSaka [barAbarI heDI strI. vecavAnA baLadano kAphalo (2) samAnataka; heDo puM. atizaya pyAre; Asakti [sneha heta na. (prA. hitaa (saM. hRdaya) uparathI) prIti; bhAva; hetakanuM na. mAla bharavAnuM gADuM hetaprIta strI. vahAla (2) kRpA; maherabAnI haitasvI vi. hetaprItavALuM haitALa(-Lu) vi. zvetavALuM; mAyALu hetu puM. (saM.) uddeza; Azaya (2) sababa; kArA (3) paMcAvayava - vAkyamAM sababa batAvanAruM kathana ke vAkya (nyA.) hetuka vi. (saM.) (samAsanA uttarapadamAM) heturUpa hetukartA puM. (saM.) preraka racanAno kartA (vyA.) hetugarbha vi. (saM.) jemAM hetuno artha vaheMcAyelo hoya tevuM (vyA.) hetucihna na. (saM.) hetu batAvatuM (**)AvuM cihna (ga.) hetumata vi. (saM.) prayojanavALuM hetumattA strI. (saM.) kAraNa ke prayojana hovApaNuM hetumitra vi. hitaiSI dosta; hitaciMtaka mitra [ktA hetuvAda puM. (saM.) tarkavidyA; tarkazAstra (2) kutarka; nAstihetuvAdIvi. (saM.) tArkika (2) kutarkI; nAstika [(nyA.) hetvAbhAsa puM. (saM.) duSTa-khoTo hetu; hetuno AbhAsa haeNngara na. (IM.) heMgara; kapaDuM bharAvI TIMgADavAnuM eka sAdhana (2) vimAno rAkhavAnuM sthaLa haeNnDa puM. (IM.) hAtha (2) sahAyaka mANasa henDaAuTa puM. (i.) vartamAnapatra mATe taiyAra karela te saMkSipta ahevAla [nAno kaeNmerA haeNnDakaeNmerA puM. (IM.) hAthamAM rAkhI phoTA pADI zakAya tevo haeNnDapaMpa puM. (IM.) hAthapaMpa-hAthathI calAvavAno paMpa; DaMkI For Private and Personal Use Only
Page #896
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir henDabila COE [ havana heDabila na. (i.) jAherAta vagerenuM chApeluM patAkaDuM ke heraphera vi. (pherano dvirbhAva) badaleluM; pheraphAravALuM (2) hAthohAtha vaheMcAtI patrikA [ke pAkITa adalAbadalI thayeluM (3) paM. heraphera thavuM te (4) henDabega strI. hAthamAM rAkhI laI jaI zakAya tevI peTI taphAvatapherapha pharaka henDabola paM. (I.) dIvAlovALA baMdha grAunDamAM hAthathI herapherI strI, heraphera karavuM te () ucApata: ghAlamela daDAne phaTakArI gola karavAnI eka ramata heravuM sa.ki. (saM. herati, prA. herai) dhArI dhArIne ke chUpI henDarAITiMga kuM.ba.va. hastAkSara; lakhANa rIte jovuM; nihALavuM henDala paM. (.) hAtho; dasto hera-sTAila strI. (i.) kezabhUSA; kezasajA henDalUma strI. (iM.) hAthasALa ke te dvArA banAvAtuM kApaDa heraMba puM. (saM.) gaNapati; gaNeza henDasama vi. (i.) dekhAvaDuM (puruSamaya) (2) sAruM evuM herAna vi. (a.) herAnagati pAmeluM; kaMTALeluM henDikepa vi. (i.) vikalAMga; apaMga herAnagata(-ti) strI. muzkelI; pIDA kaMTALavuM te henDikrAphaTa na., strI. (I.) hastakalA kArIgarI herAnaparezAna vi. khUba herAna thavuM te (2) trAsavuM ke hepaniMga strI. (i.) ghaTanA; prasaMga (ra) banatI ghaTanA heriTeja chuM. (iM.) saMskAra-vAraso; virAsata hepI vi. (I.) sukhI; prasanna heriDiTI vi. (I.) AnuvaMzika hebaka strI (a. haibata) habaka, dhAstI heriyuM na. (heravuM uparathI) chAnuMmAnuM jovuM te (2) hebakA-kA)vuM a ki. habakavuM; phALa paDavI; coMkavuM bAkAmAMthI paDatuM sUryanuM kiraNa hebata strI. hebaka, dhAstI (2) Azcarya heresamenTa strI. (i.) herAnagati hebatAvuM aki. hebakAvuM; habakavuM; coMkavuM; phALa paDavI heroIna na. (I.) eka jherI-mAdaka padArtha hebiTa strI. (iM.) Adata; lata hero phero paM. (pharono dvirbhAva) AMTophero; javuM AvavuM te hebiyasa korpasa na. (leTina, i.) kedIne barobara kAyadesara hela strI, bojo; bhAra (2) vecavA sAra gADAmAM bharelAM pakaDyo che ke kema tenI tapAsa karavA mATe, adAlata lAkaDAM chANAM vagere ke tevuM gADuM (3) mAthe lIdheluM kedIne potAnI rUbarU hAjara karavA hukama kADhe che te ke levAnuM beDuM mijUra; vaitaro hema na. (saM.) sonuM, suvarNa silAmata helakarI pu. (phA. hakkara) bhAra uThAvavAno dhaMdho karanAra hema(Olema, ema) vi. (lemano dvirbhAva) kuzaLa; sahI- halakAro chuM. helAro (2) helo pADI bolAvavuM e hemagiri puM. (saM.) meru parvata helanA strI. (saM.) avahelanA, tiraskAra tarachoDavuM te; hemacaMdra puM. (saM.) eka prasiddha jaina AcArya avagaNanA hemapuSpa paM(saM.) sona caMpo helA strI. (saM.) khela; kIDA (2) ratikrIDA (3) tIvra hemara chuM. (I.) hathoDo saMbhogecchA (4) te vyakta karatI ceSTA hemariMga na. (I.) hathoDA mAravA te (2) ThokI ThokIne helAro chuM. dhakko; helo (2) haDaselo (3) taraMga; lahera eka ja vAta kahyA karavI helikaoNpTara na. (i.) sIdhuM caDI-UtarI zake ane becAra hemalatA strI. (saM.) eka vela mANasa besI zake tevuM eka jAtanuM nAnuM vimAna hemavarNa-raNuM) vi. (saM.) sonerI varNanuM helipeDa na. (I.) helikopTarane UtaravAnuM sthAna (2) hemaMta strI. (saM.) mAgazara ne poSa mahinAnI Rtu - utarANa sthaLa hemALo chuM. (saM. himAcala, prA. himAlaa) himAlaya helI strI, (da. ayAli) satata varasAda hemiTika vi. (iM.) yahudI prakAranI jAtine lagatuM ke jAtanuM helI strI, sakhI; sahiyara heya vi. (saM.) tyAjaya; vajarya (2) niMdya (3) na. duHkha helenika zrI. (i.) grIsa ane enI AjubAjunA heyatA strI, tajavA yogya hovApaNuM; niMdAne pAtra hovuM te pradezamAM bolAtI eka bhASA hera strI. madada; sahAya helo, (-llo) pR. (sara. de. halla) helAro; AMcako; dhakko hera strI. garbhavatI strIne thato abhAvo helo udTeliphona karatAM abhivAdana mATe karAto uddagAra hera pu.ba.va. vALa; keza heltha strI. (i.) taMdurastI; Arogya hera-Ila na.(I.) mAthAmAM nAkhavAnuM tela helthI vi. (I.) taMdurastI; nirogI herakaTiMga salUna na. (iM.) vANaMdanI dukAna helpara chuM. (i.) madadagAra; sahAyaka heraDAI strI. (i.) vALa raMgavAno kalapa hebheTa strI. (I.) zirastrANa; mAthAnuM kavaca (2) herata strI. (a.) navAI; Azcarya vAhanacAlakane mAthAnA rakSaNa mATeno Topo heratamaMda vi. Azcaryacakita hevana na. (I.) svarga For Private and Personal Use Only
Page #897
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org hevAtaNa(-na) hevAtaNa,(-na) na. (de. ahevAtaNa) saubhAgyAvasthA hevAna vi. (a.) Dhora jevuM (2) na. pazu; Dhora hevAniyata strI. pazupaNuM; pAzavatA hevAyuM vi. hevAyeluM; TevAyeluM hevAla puM. ahevAla; vRttAMta; nivedana hevAvuM a.kri. mahAvaro thavo; TevAvuM heSArava puM. (saM.) ghoDAno haNahaNATa hesiyata strI. (a. haisiyata) sAmarthya; zakti (2) pakkaDa; 88 0 pratiSThA (3) lAyakAta [govALane apAtuM mahenatANuM heLa strI. Teva pADavI te (2) Dhorane dhaNamAM heLavavA mATe heLa strI. (saM.) sagarbhAstrIne thatI moLa ke Ubako heLavavuM sakri. haLe ema karavuM (2) Teva pADavI heLo puM. ('keLavavuM' parathI) atizaya pyAra, Asakti (2) baMdhANa; vyasana (3) heDo; eDo huM urdU. (saM. atha + kim, prA. ahaMi-aheM-haiM) eM; vismaya, dhamakI vagere batAvanAro udgAra (2) pharIthI ke rahIne prazna karatI veLAno udgAra. udA. haiM, AcAryanI vAta sAcI kharI ? haiM, zuM kahyuM ? heMDala puM. (IM.) hAtho; dasto haiDiyAvero strI. musalamAnI rAjano soLa varSathI moTI uMmaranAMne bharavAno eka kara [bhAga haiDiyo puM. gaLAnI ghAMTI; gaLAno bahAra tarato dekhAto haiDuM na. (saM. hRdaya) haiyuM; hRdaya haidara puM. (a.) siMha (2) hajarata alinI upAdhi haima vi. (saM.) hima saMbaMdhI; baraphanuM ke barapha jeTaluM ThaMDuM (2) sonAnuM ke sonAnA jevA raMganuM haimavata vi. himAlayanuM; himAlaya saMbaMdhI (2) himAlayamAM rahenAruM ke himAlayamAM utpanna thayeluM haimavatI strI. (himAlayanI putrI) pArvatI (2) gaMgAnadI haiyAukalata strI. potAnI meLe paDatI sUjha-samaja; koThAsUjha haiyAphUTa strI. ati zokane lIdhe chAtI kUTavI te (2) moTI ciMtA haiyATavuM akri. hiMmata hArI javuM; nAsIpAsa thavuM haiyAdhAraNa strI. saMtoSa; samAdhAna (2) khAtarI haiyAphATa vi. chAtI phATI jAya evuM (2) kri.vi. chAtI phATI jAya ema (raDavuM) haiyAphUTuM vi. mUDha; bevakUpha; gama vinAnuM (2) bhUlakaNuM taiyArakhI strI. chAtIpUra caNelI vaMDI ke kaThero taiyArakhuM vi. manano mela ke bheda na jANavA de tevuM taiyArI strI. hiMmata; dhIraja; haiyAdhAraNa; dilAso haiyAvarALa strI, haiyAnI varALa-ukaLATa ke kaDhApo; duHkha vagere (2) haiyAbaLApo [du:kha denAruM haiyAza(-sa)gaDI strI. zaiyA upara mUkelI sagaDInI peThe haiyAsanuM vi. haiyAphUTuM; mUDha (2) niSThura; nirdaya hoddo haiyAhoLI strI. dilamAM bhAre saMtApa karanAruM (jaina) haiyuMna. (saM. hRdaya,prA. hiaya) haiDuM; hRdaya; dila; aMtaHkaraNa ho ud. (saM.) khAtarI athavA saMmatidarzaka udgAra; hAM (2) kAvyanA keTalAka DhALomAM halakAra mATe vaparAto udgAra (3) o; he (saMbodhanano udgAra) hoiyAM urdU. oDakAra ke tRptino udgAra; ohiyAM hokalI strI. hUkalI; nAno hoko hokalo chuM. vacalA mApano hoko hokA strI. (jA. hokAI) uttara dizA (2) hokAyaMtra hokA, (yaMtra) na. (a. hukkaha = dAbaDo) dariyAmAM dizA jANavAnuM sAdhana [bhAMDavuM hokATavuM akri. Thapako devo (2) hokATA pADavA (3) hokATo chuM. bUmabarADo; hokATavuM te hokAra puM. bumATo; barADo; hoMkAra hokAro puM. 'ha' 'hA' kahevuM te; saMmatisUcaka avAja (2) bUma; barADo; dhamakAmaNIbharI bUma hokAyaMtra na. juo 'hokA' hokAra puM. (2vA.) bUmarANa; hokAro hokI strI. nAno hoko Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir hokI strI. (IM.) geDIdaDAne maLatI eka vilAyatI medAnI ramata (2) tenI jADI lAkaDI hoko puM. hukko (2) vi. mUrkha; bevakUpha hoja puM. (a.) pANIno kUMDa hojaTa strI. ojhaTa [vArSika hisAba hojaTa strI. (a. hujata) jamInadAra ane kheDUta vacceno hojarIstrI. (saM. ubadhya, prA. uajha) ojharI; 402; peTa hojaruM na. ojharuM; peTa (tiraskAramAM) hojhapAIpa strI. (IM.) pANI chAMTavAnI moTI pAIpa hojhiyarI strI. (IM.) gUMthelAM taiyAra vastro hoTa(-2)la strI. (IM.) cApANI vagere nAstAnI dukAna (2) yuropanI DhabanI vIzI ne utAro hoTalAIna strI. (IM.) mahattvanI vyaktio vaccenI sIdhI Teliphona sevA hoTha puM. (saM. oSTha, prA. orTsa, hoTna) oTha hoDa strI. (saM. hoGa, prA. huDDa, hoGa) zarata; harIphAI hoDakuM na. (saM. hoDa) nAnI hoDI hoDI strI. (saM. hoDa) machavo; panAI hotA puM. (saM.) yajJamAM maMtra bhaNI Ahuti homanAra hotuM bhU.kR. 'haMmeza' hovA karatuM' evA artha batAvavA vaparAya che. hotra na. (saM.) havanano kuMDa; vedI (2) homavAnI sAmagrI hoddedAra vi. hoddo dharAvanAra amaladAra hoddo puM. (a. haudaja) aMbADI hoddo puM. (a. udaha) odho; padavI; adhikAra For Private and Personal Use Only
Page #898
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 8 8 1 honahAra hocI(hocI) honahAra vi. (saM.) honAra; thanAra (2) nIvaDe evuM; holAvuM a.kri. olAvuMbujhAvuM AzAspada holikotsava puM. (saM.) hoLIno tahevAra honArata strI. bananAra banAva; bhaviSya (2) akasmAta holI(-likA) strI. (saM.) hoLI hopa strI. (I.) umeda; AzA holI strI. holAnI mAdA hopaphula vi. (iM.) AzAspada; AzAjanaka holIDe puM. (.) rajAno divasa (2) tahevAra; utsava hopalesa vi. (I.) nirAzAjanaka (2) nakAmuM holedila vi. asthira ke casakelA cittavALuM (2) bhoI hobALo DuM, (ravA) lokomAM jAherAta, carcA ke phajetI holo chuM. (da. hola) kabUtaranA ghATanuM enAthI nAnuM ratAza haoNbI strI, (I.) zokhanI Adata; ruci paDatA bhUkharA raMganuM eka paMkhI; kapota pakSI homa 5. (saM.) havana, yajJa holTa puM. (iM.) aTakavuM te (2) paDAva; mukAma homa DuM. (.) ghara (2) parivAra holDara na. (I.) vilAyatI DhabanI TAMkavALI kalama homa InDasTrI strI. (i.) kuTira udyoga; gRhaudyoga hohola na. (i.) musApharImAM bistaro vagere lAvavAhomakuMDa puM. yajJano kuMDa, yajJavedI laIjavAnI eka khoLa jevI banAvaTa homagArDa kuM. (i.) gRharakSaka hovApaNuM na. (hevuM uparathI) astitva; hayAtI homaTAuna na. (iM.) vatana pidArtha hovAnuM a.kri. (kazA mATe) gabharATamAM Amatema doDavuM; homadravya na. homavAnuM dravya; ho (2) bali mATeno sovAvuM [bara hayAtImAM AvavuM homaminisTara chuM. (i.) rASTra ke rAjayanA gRhamaMtrI hovuM a.kri. (saM. bhavati, prA. hua, hoI) thavuM; barAhomarUla na. (I.) AMtarika svarAja gRhakArya hove u. hA homavarkana. (I.) vidyArthIe gharethI karI lAvavAnuM lezana; hoza chuM. (phA.) bhAna; zuddhi (2) zakti; tAkAta homa sakri. yajJamAM AhUti ApavI (2) jhaMpalAvavuM hozakoza pu.ba.va. bhAna; cetanA; zuddhi homiyopathI strI, (I.) rogopacAranI eka paddhati hoziyAra vi. (phA.) cAlAka; kuzaLa; nipuNa (2) homogrApha chuM. (i.) samAlekha sAvaceta; khabaradAra (3) samaju; buddhizALI homoniyama na. (I.) samAbhidhAna hoziyArI strI, hoziyArapaNuM, nipuNatA; cAlAkI hoya kri.vi. 'hovuMnuM vidhyartha (2) ud. haze khera ! hosTa vuM. (.) yajamAna; mejabAna (2) aizvara; kAryakrama horavuM sakri. vyavahAra karavo; levaDadevaDa karavI (2) saMcAlaka saMgharavuM (3) gocarI karavI haoNsTela strI. (i.) chAtrAlaya (2) utArA (dhArAsabhyonA) horA strI. (saM.) aDhI ghaDI; kalAka (2) eka lagnano haoNsTesa strI. (I.) vimAnanI paricArikA (2) mahilA ardho bhAga (3) janmakuMDaLI ke te uparathI bhaviSya yajamAna bhAkhavAnI vidyA gAna hospiTala strI. (I.) ispitAla; davAkhAnuM horI strI, eka tAla (2) hoLInA divasomAM gavAtuM eka hohA-ho) strI. gaDabaDa, ghoghATa, dhamAla (2) jAherAta horo chuM. umaMga, utsAha (2) haTha ke carcA (3) gabharATa; khaLabhaLATa (4) ud. evo horo paM. vahoro avAja horTikalcara na. (iM.) bAgAyatavijJAna hohA(ho)kAra vi. hohA; gabharATa; trAsa hona na. (I.) bhUMgaLuM; moTaranuM bhUMgaLuM hoLavuM sakri. kAMsakIthI vALa ThIka karavA; oLavuM hormona puM. (.) aMtaHstrAva biLa, azvazakti hoLI strI. (saM. holikA, prA. holiA) phAgaNa horsapAvara kuM. (i.) eka ghoDAnuM jeTaluM baLa hoya teTaluM pUrNimAno tahevAra; te divase lAkaDAM vagereno Dhagalo hola paM. (I.) moTo oraDo; khaMDa (2) vyAkhyAna ke te saLagAvavAmAM Ave che te (2) tema koI vastuno mATenuM vizALa bhavana Dhagalo karI saLagAvavuM te (jema ke, videzI kApaDanI hola na., paM. (I.) kANuM; chidra hoLI) [khelanAra; gheraiyo holamiyama na. (I.) eka mULa dhAtu homaiyuM na. hoLImAM nAkhavAnuM nAnuM chANuM (2) puM. hoLI holavaNa na. holAI javuM te hoLayo chuM. (oLa" uparathI) "oLAyo' (rakamanI) holavavuM sakri. olavavuM; bujhAvavuM pUrNatAsUcaka ardhacaMdrAkAra citra holANa na. holavaNa; holAI javuM te hoMkAra chuM. hokAra; bumATa; barADo bUima; barADo holANa na. olANa (kUvAnuM); kosa kheMcatA UtaravAno hoMkAro chuM. huM 'hA' kahevI te; saMmatisUcaka avAja (2) DhALavALo khADo hoMcI(OhoMcI) ud gadheDAnA bhUMkavAno avAja; hAMcIhevI For Private and Personal Use Only
Page #899
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [hiMDoLo hoza 882 hoMza strI. (a. hausa) huMza; UlaTa; umaMga hoMzAtozI(-sI) jhI. huMzAtuMzI; caDasAcaDasI hoMzIluM vi. hoMzavALuM, umaMgI hoMzehoMze ki.vi. umaMgathI; utsAhathI hoMsa strI. hoMza; umaMga hoMsAtoMsI strI. juo "holAtoMzI hoMsaluM vi. haeNzIluM; umaMgI hyAna vi. (saM.) gaI kAlanuM hyAM kri.vi. ahIMyAM hyumana vi. (iM.) mAnavasaMbaMdhI, mAnavIya hyumara paM. (I.) vinoda hyumenijhama na. (i.) mAnavatAvAda hyumeniTI strI. (iM.) mAnavajAti (2) mAnavatA hyumeniTijha strI.ba.va. (iM.) mAnavavidyAo hyumeniTeriyana vi. (I.) mAnavatAvAdI hRda puM. (saM.) pANIno UMDo khADa; dharI hasva vi. (saM.) laghu; TUMkA avAjanuM (2) ThIMgaNuM (3) uccAraNanA mApamAM eka mAtrA jeTalo samaya letuM (vyA.) hAsa puM. (saM.) laya; nAza (2) ghasAro hI strI. (saM.) lAja; zarama; maryAdA hIma . (saM.) lakSmIno bIjamaMtra priyamANa vi. harAtuM; laI javAtuM hulAda . AnaMda La chuM. chello gujarAtI vyaMjana (enAthI zarU thato ekapaNa zabda nathI. ghaNA zabdomAM "la"nA vikalpa tarIke baLa' vaparAya che.) For Private and Personal Use Only
Page #900
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir navabhArata sAthI gujarAtI zabdakoza sI.matalAlA o nAlAsa sadAya Tebala para rAkhavA jevo, saune mATe upayogI, gAgaramAM sAgara samAvato prathamavizALa gujarAtI zabdakoza gujarAta sarakAranA keLavaNI khAtAe pramANita karelA joDaNInA niyamono vizALa kozamAM prathamavAra samanvaya kozavijJAnanA arthanirdhAraNanA saghaLA prakArono samanvaya sAdhatuM artha nirdhAraNa moTA bhAganA vyavahAropayogI, saMgharavA jevA ane rojiMdA vyavahAramAM prayojAtA aMgrejI zabdono vizALa pAyA para samAveza. vyAkaraNamAM prayojAtI navI paribhASAno upayoga zuddha joDA sev kora inshasan ( keLavaNI khAtAe pramANita karela joDI ja pASAmAM rajUAta ISBN NO 81- 8440 - 062 - 4 AvamAna 5747 gyar wandiri kobat th.org E-mail :
[email protected] Visitus : www.navbharatonline.com For Private and Personal Use Only