Jain Dharm Prakash 1914 Pustak 030 Ank 11

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 6

'કમાં બહ કારી રીતે પુષ્ટિ કરી છે. અર્થ લખવામાં પણ સારે વિસ્તાર કરેલ છે તેથી વિવેચનમાં વધારે લખવાની આવશ્યક નથી પણ ટૂંકામાં કાંઈક લવામાં આવ્યું છે.
શાસકાર કહે છે કે જો તારે આત્માની દુરી દશા પ્રાપ્ત કરવી હોય તે પાપકારી કર્મયાને છોડી પાપવિવૃંસારી જ્ઞાનાગમાં પ્રવૃત્તિ કર. કર્મય વક્ત હોવાથી કરવા એગ્ય તું માનતો હોય તે તેમાં મારી ભૂલ થાય છે; કારણ કે આવા કિ યા અસલ માં હતા જ નહીં, આ ફાની પ્રરૂપણાવાળા વદ તે નાવીને વેદ છે. એને માટે શ્રીમાન આત્મારામજી મહારાજે પ્રગટ કરેલ જન તાદશી, અજ્ઞાન તિમિર ભાસ્કર અને નર્વનિર્ણય પ્રાસાદ એ ત્રણે ગ્રંથમાં ઘણા વિસ્તારથી રપઈકરણ કરેલું છે. વીતરાગની પૂજા વિગેરે પણ યજ્ઞ કહેવાય છે પણ તેના અધિકારી ગૃહસ્થ છે-ગીઓ તે જ્ઞાનયજ્ઞાના અધિકારી છે. તેને માટે વીતરાગની દ્રવ્યપૂનદિ યો પણ કર્તવ્યરૂપ નથી. દરેક કાર્ય અધિકારીપરત્વેજ કર્તાયરૂપ ગણાય છે. દરેક કાંગે દરેકને (ગૃહસ્થ યોગી વિગેરે સર્વને) કરા એ હા નથી.
યુગાદિ કર્મ પણ શિવા દશવ અથાતુ ગતા વિરૂદ્ધ અન્ય ઉદ્દેશવડે કરવામાં આવ્યા હોય તો તે તેથી ભિન્ન ફળ આપતા નથી. આથતુ જે ઉદ્દેશથી કરવામાં આવ્યા હોય તે પ્રકારનું જ ઓછું કે વધતું ફળ આપે છે. તેથી અહિં એક યા પણ શુભ ઉદ્દેશવજ સાધ્યને નિણય કરીને કા ઉચિત છે.
ઉત્તમ છે એ જ્ઞાનાગ્નિમાં અહંકાર, ક્રોધ, લોભ, મોહ, મત્સર, પટ્ટહાદિ અનેક પ્રકારના દુર્ગુણોને હોમ કરવા યોગ્ય છે. યોગીઓને માટે તે એજ યા કુત્ત વ્યરૂપ છે. તેથી અન્ય સર્વ યોને એક વ્યરૂપ સમજી જા ઉત્તવ્યપરાયણ થવું જોઈએ. આવા કારાગથી જ બ્રહ્મ જે આત્મા તેના હિત માટે જ સર્વસ્વનું અર્પણ કરનાર, બ્રહ્મ દષ્ટિવાળા, હા સાધન કરનારા, બ્રહવ, અદ્દાને બ્રહ્મને વિજે, બ્રહ્મ ગુપ્તિવાળા થઈને હોમ કરે છે, તેવા બ્રાધ્યયનમાં નિષ્ઠાવાળા અને પuતામાં સમાધિવાળા બ્રા ( આમાઓ) ખર નિયાગને ઓળખીને તેનેજ આદરે છે કે જેથી તેઓ પાપકર્મથી લેવાના નથી.
આ અષ્ટકના અધિકારી તેમજ તેના ખરા સ્વરૂપને લેખકે બહુ અપ હોય છે. તેથી અહીં તેનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યું નથી. આ અષ્ટકનું રહસ્ય એ છે કે હિંસક યોને તજી દઈને અહિંસક યજ્ઞ કરવા ઉત્તમ જીવેએ તત્પર થવું. ગૃહસ્થોએ પણ અહિક સુખની આશાએ દિપણ પાપકારી હિંસક ય કરી પિતાના આત્માને પાપ પ્રકૃતિથી લિપ્ત કરે નહીં, કારણ કે તેવા યોથી
' , ' , " \ છે. તેનાથી તેવા પ્રકારના કહેવામાં