Book Title: Jain Satyaprakash 1939 07 SrNo 48
Author(s): Jaindharm Satyaprakash Samiti - Ahmedabad
Publisher: Jaindharm Satyaprakash Samiti Ahmedabad
Catalog link: https://jainqq.org/explore/521548/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ taMtrI cImanalAla gokaLadAsa zAha varSa 4 : : kramAMka 48 : * aMka 12 vAta mAnavAmAna - Ag Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ------ - NamA tyu NaM bhagavAo mahAvIrassa siri rAyamayaramajhe, saMmoliya savasAhusaMmaiyaM / pattaM mAsiyameyaM, bhavArNa mamgaya vimayaM // 1 // zrI jaina satya prakAza (mAsika patra) vikrama saMvata 195 6 vIra saMvata 2465 aSADa vada 14 zanivAra I IsvIsana 1939 julAI 15 virSa-----na 1 kudagrouona : sA. 5 jI. vijJAniko : 56pa 2 suratavanama : mu. 5. dho. majAvida : pada 3 zrInamaskAra mahAmaMtra mahAmya : zrIyuta suracaMdabhAI badAmI : 568 jJAnavilAsa aura saMyamataraMga ke racayitA kauna zrIyuta agaracaMdajI nAhaTA / : 573 5 paMca tIrthamAlA stavana : zrIyuta maNilAla kezarIcaMda H 577 ja AnaMdaghanajInA eka padano bhAvArtha : mu. ma. zrI yazebhadravijayajI : pAka 9 sAsu vahunAM maMdire : mu. bha. zrI. suzIla vijayajI : 581 8 zrI prasannacaMdra rAjarSi : muma. zrI dakSavijayajI : 589 AgAmI aMka -: vya. goDIjInA derAsagna pratimA-lekhe : mu. ma. zrI kAMtisAgarajI : pa94 A gA mI e ka bIjA zrAvaNa mAsamAM pragaTa thaze lavAjama sthAnika 1-8 bahAragAma 2-0-0 chUTaka aMka 0-3-0 mudraka : narottama haragovida paMDayA, prakAzaka : cImanalAla gokaLadAsa zAha, mudraNasthAna : subhASa prInTarI salApasa kisa reDa amadAvAda, prakAzanasthAna : zrI jainadharma satyaprakAzaka samiti kAryAlaya. jesiMgabhAinI vADI ghIkAMTA roDa, amadAvAda Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI jaina satya prakAza kramAMka : 12] [ bhAsi patra * [15 4: saM ||shrii upAdhyAyapadastotram // kartA-AcArya mahArAja zrI vijayapannasarijI (kramAMka 46-47 thI cAlu) (AryAvRttam ) egasuyakhaMdho dasa-jjhayaNAI bohadANaniuNAI // jaladhArAsarisAI, ciyakammamalAvaNayaNe ya // 44 // vIsajjhayaNAi tahA, suyakhaMdhadugaM viSAgaNAmasue / dukkayasukayaphalAI, kahApabaMdhehi vuttAI / / 45 // battIsasahassAhiya-corAsI lakkhajuttapayakoDI // veraggamayavivAge, NAyavyaM puThvasamayaMmi // 46 // ke ke jIvA duhiNo, sevittA pAvakAraNAi gayA / / nirayAigaI dIhaM, evaM paDhame suyakhaMdhe // 47 // saMsevitA dhamme, jiNapaNNatte ya dANasIlAI // saggaisukkhaM pattA, ke ke biie suyakkhaMdhe // 48 // dANAisAhagANaM, subAhupamuhANa mavvasaDhANaM // cariyaM kahiyaM suhayaM, suhasikkhAdAyagaM viulaM // 49 // ahakAraNAi ciccA, NimmalasuhakAraNohasaMsevA // kAyabdhA iya sikkhA, milA vidhAgoSasavaNeNaM // 50 // upAyapaDhamapunve, payakoDI davvanibhAvatigaM // uppattivyayadhuvvaM, pavINapurisehiM paNNattaM // 51 // amgAyaNIyapugve, chaNNavailakkhamANayapayAI // samabheyavIyasaMkhA, jugappahANehi paNNattA // 52 // bIriyapavAyapugve, vIriyajuyadhIriyANa sambhAvA // siharilakkhapayAI, visAlabhASatthajuttAI // 53 // sagabhaMgasiyAvAyA, varatthinatthippavAyapuvammi / / payalakkhAI saTThI, visiTTatattatthakaliyAI // 54 // NANapavAyapugve, paNNatto paMcaNANavitthAro / / egaNA payakoDi, visAlaNANAvivakkhar3A // 55 // saccappadhAyapugve, chahiyAkoDI payANa NAyavyA / vAyagavaccasarUvaM, kahiyA saccAibhAsAo // 56 // Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [5 ] zrIna satya IN [14 payakoDI chavvIsA appapavAe ya sattame kahiyaM // appANo Niccatte-yaravAvagakAragattaM ca / / 57 // kammapavAyapayAI, egA koDI asIilakkhAI / / kammasarUvaM bhaNiyaM, baMdhodayadoraNAsattA // 58 / / paccakkhANapavAe, caurAsII payANa lakkhAI // paccakkhANasarUvaM, bhaNiyaM davAibhepaNaM / / 59 // vijjhApavAyapuvve, payakoDI lakkhadasa gasaMjuttA / / sagasayavijjhA bhaNiyA, gurulahuseNAiyA divvA // 6 // aMguTThapahavijjhA, ahiThThalAhAu rohiNIpamuhA // vigghAvaNoyadakkhA, paNamayamANA mahAvijjhA // 61 // sirikallANapatrAe, joisalAgANarAmiyAhArI / chabbIsA payakoDI, puNNaphalAI visesAo // 62 // pANAvAe pugve, terasakoDI payANa niddidvA / / vuttA samvaciicchA, AuvveyAiyA aTTha // 63 // pANAiyAubhAvA pANAyAmAijogaNissaMdaM // paMcamahAbhUyANaM, tattaM puNNaM samAiSTuM / / 64 / / kiriyAvilAlapuvve, NavapayakoDI kalAparUvaNayaM / / chaMdovAgaraNAI, sippasarUvaM viseseNaM // 65 // [ apUrNa] [ma stotrane mAne bhAra te pAna55mAnA zrI 5.yAya56 5nA mAna pahana stotra stotra thitAma ... hai| stA " nAma, yamA TuMka samayamAM prasiddha thavAnAM hovAthI A ma.ti mAM prakaTa karava ! mokupha rAkhavu che. e 5 zrImana praza; bhA, rAga, 24x; t: 50 si ze. vya.] purAtana-arvAcIna-itihAsa-pratibaddhaM IlAdurgastavanam praNetA-munirAja zrI bhadraMkaravijayajo (kramAMka 46-47 thI cAlu ) (zArdUlavikrIDitavRttam ) arhacchAsanabhUtivardhanacaNaH pAbhyAM jagatpAvakaH zrIsUrIzvarasomasundaravibhuH nAguNAnAM nidheH| svAnteSajjayacandravAcakamaNerAcAryapadyArpaNa cake mAmahAmahonnatatare zrIlAbhidhe pattane // 19 // yo ghaiyAkaraNapradhAnapadavIsrakzobhikaNThAgrakaH agranthAntasamuccayAbhidhapadaM granthaM kriyArattakam / aile pattanake dayAkaracaNezcAritrapAvitryabhRt For Private & Personal use only Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ iladastavanam {54] yaH paJcAdhizatArdhapadRta panaH zrIvardhamAnaprabhorAsIddharmadhurINahemavimalaH sUrIzapuNDrAyitaH / tatpaTTodayazailazaGgataraNividyAsudhAsAraNirAnandAhamunIzvaraH sa vimalA jaze'tra sUrIzvaraH // 21 // UkezAndhayadIpradIpakamibhaH saiddhAntikottasako vitto vizvatale sukAvyakala yA nirgranthakaNThIravaH / dharmAnandadapaJcaviMzatizata pINAM ziracchatrakA jIyAdiSTapamaNDape zrutanidhiH zrImenasUrIzvaraH // 22 // tatpaTTAbdhivikAsane vidhutulaH zrIdevasUrIzvaraH yaH puNyAtizayazcakAra vidhinaile'smin pratiSThAtrayam / SaDvANa nizIthinIpatimite saMvatsare'jAyata tasyaile puri saMsphuracchubhama zrIsUri padyAvahA // 23 // yaH zrImAn kanakAvavAcakavibho zrIsUrinAmAGkitAm ziSyAlatibhAjane sujanane saMsthApya padyAM varAm / tatpuNyAhani tasya nAma nihitaM zrIsiMhasUrIti cApipachichaSyayugaM'tra parakapa ziSyASTake paMpadam // 24 // ( zikhiriNIvRttam ) caturmAsaM cake haridudadhiSaDbhUmizaradi vratI devAcAryastadanu punrtyntdhsunaa| jahAMgIrakrUrAkramaNavidhinA khaNDitadRSat tadudane caityaM zarakhamunirAtrIzazaradi // 25 // punanakairlecchenavara sakakupacandrazaradi prabhagnaM tazcaityaM janakadanadurvartanakaraiH / mRtAnekaprANivrajasamajadubhikSasamaye vineyAlIjuSTo jayakamalamUrirmunihariH // 26 // (zArdUlavikrIDitavRttam ) dRSTyA zokabharo gataspRhavaro dhvastasmaraH susvaro bhUspRgabhadrasamudrazItakiraNaH sUrIzvaraH zrIzvaraH / vANyA nyakRtasindhumandraninado buddhayA jito gI:patiH kIrtyA nijitacandrajAtikusumaH zAntyAzritasvAntakaH / / 27 / / AnandAbhidhamUripaTTagaganA-laGkAratigmadyutiH arhacchAsanapAkazAsanasamaH zAstrAbdhipArINakaH / jIrNoddhArakRte jagau sumatikaM zrIhemacandra prati tacaityasya purAtanasya zamabhRt majIbhava tvaM drutam // 28 // _ (tribhirvizeSakam ) [ apUrNa] Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI namaskAra mahAmaMtra-mAhAbhya lekhaka:-zrIyuta suracaMda purUSottamadAsa badAmI bI.e., ela.ela.bI., riTAyarDa me. . jaja, [ kramAMka 4-47 thI cAlu ] A lekhamALAne je haste A aMkamAM ApavAmAM Ave che te A agANa chapAi gayela haptAnI pahelAM apAve joito hato, eTale ke kamAM 46-47 mAM saMyukta aMtamAM je hapta chapAye che te A haptA pachI chapAve hatA, paraMtu saratacAthI A hasA AgaLa pAchaLa chapAyA che, te mATe ame kSamA mAgIe chIe. AkhA lekhanuM saLaMga anusaMdhAna maLI rahe te mATe A aMkamAM chapAyela haso mAM 4ja nA haptA paLano gaNu ane kamAMka 46-47 mAM saMyukta aMkamAM chapAyela haptA A aMkamAMnA haptA pachI AgaLane samajo. 0thasthApaka siddha bhagavatenI Urdhva gati ane sthiti siddha bhagavAna ahiM zarIrane tyAga karIne lokAgra sudhI jAya che te ApaNe upara joyuM. tyAM AgaLa temanI gati aTake che. tema thavAnuM kAraNa e che ke tyAMthI AgaLa phakta AkAza ja che ane dharmAstikAyAdine bilakula abhAva che. A lekAgra jyAM siddha bhagavAno rahelA che te siddha-zIlA pRthvI-jene ISata prAgabhAra athavA sItA e nAma paNa ApeluM che-tyAMthI eka jana uce che, ane siddhazilA sarvArthasiddhathI bAra bhojana uMce che. A siddhazilA pRthvI nirmala jaLanA aNaA jevA raMgavALI, barapha, gAyanuM dUdha ane motInA hAranA jevI sapheda ane cattA chatranA AkAravALI hoya che, enuM mApa eka keDa beMtAlIsa lAkha tIsa hajAra base ogaNapacAsa (14230248) jana che; madhya bhAgamAM ATha jana jADI che ane cAre bAjunA cheDAmAM aMgulanA asaMkhyAtamA bhAga jeTalI pAtaLI che. siddhazilA pRthvInI uparanA eka ejanamAM chelle gAu Ave te chellA mAunA chaThThA bhAgamAM siddhonI avagAhanA hoya che. siddhonI utkRSTa avagAhanA 33 33 dhanuSa hoya che, kAraNa ke manuSya dehanuM utkRSTamAna pa00 vinuSa hoya che, ane upara kahyuM tema yogane nirodha karatA Atmapadeze trIjA bhAganA zarIrane choDe eTale AtmapradezanI avagAhanA pa00-16 = 333 dhanuSa rahe. e ja pramANe siddhanI jaghanya avagAhana 1 hAtha ane 8 aMguThAnI heya. avagAhanAnI sthiti, kALa karatI vakhate zarIranI jevI hoya te prakAranI rahe che, cattA heya, uMdhA hoya, pAsAbhera heya, beThelA heya-je jIva 1 juo A. gA, 960 thI ra63. 2 o mA. gA, 966 thI 973. Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMka 12] zrI namaskAra mahAmaMtra-mahAgyA [59] jevI rIte kALa kare che tevI rIte siddha thAya che. siddhonuM saMsthAnI amuka prakAranuM nizcita hotuM nathI; tethI e saMsthAnanuM nAma anityaMtha ApeluM che. jyAM eka siddha hoya tyAM anantA siddha hoya che, teo a nyane avagAhIne rahelA che, ane sarve lokAntane sparza karIne rahelA hoya che. teo dArikAdi pAMca zarIrathI rahita che, ghana pradezavALA jevo che, jJAna ane darzanamAM upagavALA hoya che, kevalajJAnanA upayogathI sarva padArthanA guNa ane paryAyane jANe che, ane kevaladarzanathI sarva kAMI joI rahyA che. emanuM sukha ananta che, te eTaluM aparimita che ke sarva kAlanA devatAnA samudAyanuM sukha anantagaNuM karIe, ane tene anansI vakhata vagevargita karIe te paNa te muktinA sukhanI tulanA pAme nahiM (A. 981). emanA sukhanuM varNana upamAnA abhAvathI kaI prakAre varNavI zakAya tevuM nathI. kRtakRtya hovAthI emane siddha e nAmathI saMbodhAya che, kevalajJAnathI sarva bhAve jANatA hovAthI buddha paNa kahevAya che, bhavArNava pAra pAmelA hovAthI pAragata paNa kahevAya che, cAda guNasthAnanA keme upara caDhelAM athavA kaMcit karmAkSaropazamAdithI samyam darzana, pachI jJAna ane pachI cAritra e prakAre pragati karelA hovAthI paraMparAgata paNa kahevAya che, temaja sakala karmathI vimukta thavAthI unmuktakarma kavaca tarIke paNa oLakhAya che. e sivAya ajara, amara, asaMga e nAmathI paNa emane belAvAya che. AvAja ananta guNane dariyA samAna zrI siddha bhagavAnone kare namaskAra hajAre bhavI mukAve che, bedhibIjane lAbha Ape che. apadhyAnane dUra kare che, ane paramamaMgaLarUpa che. e siddha bhagavAnanI ApaNe kiMcit prArthanA karI laie je yogIndro, arihaMta ho ke sAmAnya kevalI hai, samughAta karIne ke karyA vagara Atmapradezane sthira karavA rUpa zailezakaraNa karIne agI kevalI thAya che, ane AkSayanA kALa pahelAM chellA be samayamAM nAma Adi adhAti kanI chara prakRtieno kSaya karI chelve samaye bAra ke tera prakRtione kSaya karI mokSane pAmyA te siddhabhagavato mane siddhi-mukti Ape. jemanI chellI avagAhanA pitAnA zarIranA trIjA bhAga jeTalI nyUna che, ane teTalI avagAhanA sAthe jeo eka samayamAM lekanA agrabhAge pahoMcI gayA che te siddha bhagavAne mane siddhi Ape. dhanuSamAMthI choDelA bANanI jema pUrva prayogathI, maLa rahita thayelA alAbueTale 1 juo A. gA. 74. 2 juo vi. A. gA. 176A. mA. 975-76 nao mA. mA. 7 thI 84, 4 juo A. gA. 297 5 juo A. gA. 988 thI 92 ain Education Interti siriyAvaha ga, s227 thI 1235, Por Private & Personal Use Only Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [57] zrI jaina satya prakAza tuMbaDAnI mAphaka karmamala dUra thavAthI niHsaMgapaNathI, karmarUpa baMdhanano cheda thavAthI eraMDAnA phaLanI jema baMdhana chedathI, tathA dhUmADAnI mAphaka svabhAvathI jeonI gati U hoya che te siddha bhagavAne mane siddhi Ape. itihAgRbhAra eTale siddhazilAnA upara vize eka jojanamAM lokAnta che tyAM jemanuM avasthAmAM prasiddha che te siddha bhagavaMte mane siddhi Ape. jeo ananta che, jemane pharI janma levAnuM nathI, jeone zarIra hetuM nathI, jeone koI prakAranI pIDA hotI nathI, ane jeone jJAna paga ane darzane paga samayAntare hamezAM cAlu che te siddha bhagavate mane siddhi Ape. jeomAM jJAnAdi anaMta guNe vidyamAna che, jemAMthI vadi guNe jatA rahetA hevAthI jeo viguNapaNa kahevAya che, jemAM saMsthAna vadi pratiSedharUpa ekatriza guNa rahelA che, athavA aSTa karmanA kSayathI utpanna thayelA ATha guNe jemAM jaNAya che, ane jeone ananta catuSka (jJAna, darzana, cAritra ane vIrya) niSpanna thayeluM che te siddha bhagavate mane siddhi Ape. jema koI jaMgalane rahenAra nagaranA moTA mahelomAM nivAsa, madhura rasavALA bhajana vagere guNone jANatA chate bIjA jaMgalanA rahevAzIone te jaNAvavA asamartha hoya che tema jJAnIpaNuM je sihonA guNo jANatAM chatAM bIjAne kahI batAvavA samartha nathI te siddha bhagavaMte mane siddhi Ape. jene koI kALe anna Ave tema nathI evuM ananta, jenAthI utkRSTa bIjuM koI hoI zake nahi evuM anuttara, ane jene jaNAvavAnuM koI upamA ApI zakAya tevuM nathI evuM anupama, ane jemAM sadAkALa AnaMda raheluM che evuM sadAnanda siddha sukha jeoe saMprApta karyuM che te siddha bhagavAne mane siddhi Ape. AcArya bhagavAnanuM svarUpa have ApaNe trIjA parameSThI AcArya bhagavAna viSe vicAraNA karIzuM. prathama ApaNe AcArya' zabdanA artha saMbaMdhI vicAra karIe, 1. AcArya--A zabda be zabda bhegA thaIne thayela che. A ane "cArya 'A' eTale maryAdA pUrvaka, ane "cArya eTale sevAya, "cara dhAtu uparathI A zabda bane che e be zabda bhegA thAya eTale je maryAdApUrvaka sevA-sevA karAya te e artha thaI zake, arthAta jinazAsananA arthanA upadezaka hovAthI tenI (jina zAsananA arthanI AkAMkSA rAkhanArAothI jeo vinayarUpa maryAdApUrvaka sevAya te. 2. jJAnAcAra, darzana cAra, cAritrAcAra, tamAcAra ane vIryAcAra-e pAMca prakAranA AcAramAM zreSTha hoya te AcArya kahevAya. 3. 'A'-eTale maryAdApUrvaka cAra eTale vihAra; jeo maryAdApUrvaka vihAramAM Jain zreSTha che te AcArya kahevAya. Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ka 12] zrI namaskAra mahAmaMca-mahAbhya [pAchaLa] 4. 'A'-eTale iSa-kAMIka-aparipUrNa ane "cAra' eTale herika-dUta, e be bhegA thAya eTale AcAra zabda thAya. tene artha cAra jevA ema karI zakAya eTale yuktAyukta vibhAganuM nirUpaNa karavAmAM je catura ziSyo te ziSyomAM yathArtha zAstrane upadeza karavAmAM jeo sAdhu (nipuNa) te AcArya kahevAya.' A pramANe judI judI rIte AcArya zabdanA artha karavAmAM Ave che. 2 e AcArya bhagavAna pAMca AcArane anuSThAnarUpe pote Acare che, vyAkhyAnadvArA teno upadeza Ape che, ane paDilehaNa Adi kriyA dvArA e AcAra darzAve che, tethI mumukSuothI temanI sevA karAya che. AcArya bhagavAna sUtra ane artha bannenA jANakAra heya, uttama lakSaNavALA hoya, gachanA meghIbhUta eTale AdhArabhUta sthaMbha-nAyaka hAya, gaNunI ciMtA prarvataka Adine sepelI hovAthI tenAthI mukta thayelA hamezAM paMcAcAra pALavAmAM udhamavaMta hoya ane bIjAonI pAsa paLAvavAmAM upadezathI ane kriyAthI sAvadhAna hoya, tapa, niyama ane jJAnarU5 rakSapara ArUDha thayelA ananta jJAnavALA tIrthakara bhagavAna bhavya janone bodha karavA mATe te vRkSa parathI jJAnarUpa puSpanI vRSTi karI gayelA che ane te puSpane buddhirUpI paTamAM gaNadhara mahArAjAe jhIlI laI sUra bUcI rAkhyAM che te sUtro ane tenA arthanuM jJAna pote meLaveluM hoya che ane te jJAna teo ziSyone ApavA mATe haMmezAM tatpara hoya che, aneka prakAre zAmAM gaNavelA, chatrIza guNee karIne jeo yukta che, tathA AcAra saMpata, cuta saMpata, zarIra saMpata, vacana sapata vAcana saMpata, pragati saMpata ane saMgrahaparijJA saMpata e ATha prakAranI saMpat athavA vibhUtivALA, temaja AcAravinaya, mutavinaya, vikSepaNa vinaya, ane doSaparidhAta vinayae cAra prakAranA vinaya yukta hevAthI jeo parama upakAra karI rahyA che evA svapara hitakArI AcArya bhagavAna sarvadA pUjya che. emane kare namaskAra paNa arihaMta ana siddha bhagavAnane karelA namaskAranI mAphaka hajAro bhavathI mukAve che, bedhibIjanI prApti karAve che, apadhyAna dUra kare che ane parama maMgaLarUpa che. AvA parama hita karanAra zrI AcArya bhagavAnanA guNagrAmanuM smaraNa karavA pUrvaka ApaNe vaMdana karIe. je AcArya bhagavAna pAMca prakAranA AcArane pote Acare che ane konA anupraha mATe sadA prakaTa kare che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. 1 A iSat aparipUrNA ityrthH| cArA herikA ye te AcArAH cArakalpA: ityrthH| yuktAyuktavibhAganirUpaNanipuNA vineyA:, asasteSu sAdhavo yathAbagchAstrArthopadezakatayA iti AcAryA / 2 jue vi. A. mA. 30 * jo A. mA. 1094-95 ja jue ma. sA. gA. 541 thI 54 pR. 28-29 5 e AvazvA sUtra, . 448 1 ja siriSAvahA gA. 236 thI 1244. Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [52] mI jena satya prakAza jeo deza kula jAti rUpa Adi aneka guNothI saMyukta che, ane cAlatA jamAnAmAM mukhya hoya che teone huM namaskAra karuM chuM. jeo hameza apramatta haiI rAja kathA, deza kathA, bhakta kathA ane strI kathA Adi vikathAothI virakta hoya che. keLAdi kaSAne jemaNe sarva tyAga kare che ane hameza dharmopadezamAM magna hoya che evA samartha AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. jeo paMcAcAramAM vismRta thanArAone sAra ( smAraNa- yAda karAvavuM), azuddha AcaraNAdi karanArAone vAraNA (vAravuM), adhyayana AdimAM cAyaNa (preraNA), ane prasaMge kaThora vacana saMbhaLAvIne paNa paDiyaNa kare che, ane A pramANe sAraNa, vAraNa, eyaNa ane paDiyachuM karI potAnA gacchanI rakSA kare che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. jeo sUtranuM rahasya jANIne paropakAra karavAmAM tatpara rahI tatvanA upadezanuM dAna karI rahyA che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. sUrya samAna prakAzane karatA arihaMta bhagavAne ane caMdra samAna prakAzane karatAM sAmAnya kevalajJAnI bhagavAne asta pAme te dIpakanI peThe jagatamAM padArthone prakaTa kare che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. jenA upara atizaya pApanuM AkramaNa thaI raheluM che, ane tethI jeo saMsAra rUpI mahAna aMdhakRpamAM paDI rahelA che te che jeo vistAra kare che te AcArya bhagavAnene huM namaskAra karuM chuM. jeo nuM mAtA pitA ane bAMdhavA vagere karatAM paNa adhika kArya sAdhe che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra karuM chuM. jeo ghaNI labdhiothI samRddha havAthI atizayavALA che, ane jinazAsanane dIpAvavA rAjA sarakhA che, ane cinA hita che te AcArya bhagavAnane huM namaskAra kare che. ain Education International Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 'jJAnavilAsa' aura 'saMyamataraMga' ke racayitA kauna lekhaka :-zrIyuta agaracandajI nAhaTA 'yazavilAsa' aura 'vinayavilAsa' ke sAtha Aja se karIba 60ii pUrva 'jJAnavilAsa' aura 'saMyamataraMga' nAma ke do aura padasaMgraha gujarAtI lIpI meM prakAzita hue the| usa saMgraha meM kartAkA spaSTa nAma, prakAzaka ne kahIM sUcita kiyA dekhA nahIM gayA, para usake bAda bhImasI mANeka ne (dvitIya AvRti, saMvat 1958 ) usa sAre saMgrahagrantha ko 'zrI vairAgyopadezaka vividha padasaMgraha ' ke nAma se nAgarI lIpI meM prakAzita kiyaa| usameM unhoMne ' jhAnavilAsa paM0 jJAnasArajI kRta che' ina zabdoM meM usake racayitA jJAnasArajI hone kA likha diyA, ataH ina padoM ke kartA jJAnasArajI ke nAmase prasiddha ho ge| aura usIke AdhAra se paM0 nAthurAmajI premIne bhI apane ' hindI jana sAhitya kA itihAsa' nAmaka nibaMdha, jo ki jabalapura meM saptama hindI sAhitya sammelana meM par3hA gayA thA, usameM pR0 78 meM isa prakAra likha diyA " 8 jJAnasAra yA jJAnAnanda-Apa eka zvetAmbara sAdhu the| maMvat 11 ( 18 ? ) 66 taka Apa jIvita rahe haiN| Apa apane Apa meM masta the aura logoM se bahuta kama sambandha rakhate the| kahate haiM ki Apa kabhI kabhI ahamadAbAda ke eka smazAna meM paDe rahate the| 'sajjhAya pada ane stadhana saMgraha ' nAmake saMgraha meM Apake 'jJAnavilAsa' aura 'saMyamataraMga' nAmase do hindI padasaMgraha chape haiM, jinameM kamase 75 aura 37 pada haiN| racanA acchI hai| Apane Anandadhana kI cauvIsI para eka uttama gujarAtI TokA likhI hai jo chapacukI hai| isase Apake gahare svAnubhavakA patA lagatA hai|" premIjI ne eka parivartana to avazya kiyA hai ki jJAnasAra ke sAtha padoM ke anta meM Ate hue jJAnAnanda, jo ki isake vAstavika kartA haiM, unakA nAma bhI likha diyA hai, para unhoM ne ina donoM ko eka mAnakara jo bAteM likha dI hai vaha bhrAnta dhAraNA hai| saMvat 1866 aura Anandaghana cauvoso bAlAvabodha yaha vAstava meM zrImad jJAnasArajI kA hI hai / yadyapi 1 prastuta bAlAvabodha gujarAtI meM na ho kara rAjasthAnI-mAravADI bhASA meM hai, para bhImasI mANeka ne usakA parivartana karake use sArarUpa ( yAne mUla pUrA nahIM) gujarAtI bhASA meM chapAyA hai| premojo ne usIke AdhAra se yaha likha diyA hai| lain Education International Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [574 ] zrI jana satya prakAza [164 the 1898 taka jIvita the para unake racita prastuta bAlAvabodha kA samaya saM. 1866 kA hI hai ataH premIjI ne usoke AdhAra se inakA samaya likhA hai yaha spaSTa hai| sAtha hI sAtha unake ahamadAbAda ke smazAna meM rahane kA ullekha to ThIka hai, para sthAnakA nAma bIkAnera honA cAhie, kyoM ki jJAnasArajI ne bIkAnera ke smazAnoM meM hI bahuta varSoM taka yA apane jIvanakA bahutasA antima samaya vyatIta kiyA hai| zrImad buddhisAgara sUrijI ne apane 'Anandaghana pada saMgraha bhAvArtha' nAmaka graMtha ke pRSTha 159 meM yahI bAta sUcita kI hai ki "zrImad jJAnasA(ga)rajI paNa bIkAneranA smazAna pAse jhupaDImAM sAdhunA veSe rahetA hatA" aura yaha hai bhI ThIka / hamane zrImad jJAnasArajI racita vizAla sAhitya kA paripUrNa anveSaNa kiyA hai aura unake jIvana saMbaMdhI bahuta sAmagrI saMgrahIta kI hai, jise svataMtra saMgraha ke rUpameM prakAzita karane kA vicAra hai| Apa eka asAdhAraNa pratibhAzAlI kavi, anubhavI va AdhyAtmika masta yogIrAja the| bIkAnera, jaisalamera, jayapura, Adi ke nareza bhI ApakI baDI zraddhA karate the| jabase maiMne premIjI ke ukta ullekha ko par3hA aura ukta saMgrahagrantha kA avalokana kiyA tabhI se maiMne pahele to nirNaya kara liyA thA ki ina padoM ke vAstavika racayitA jJAnasArajI nahIM para jJAnAnandajI haiM aura ve donoM bhinna bhinna adhyAtmopAsaka yogI kavi haiN| para jJAnanandajI kauna the? isa viSaya meM nizcitarUpa se kahane kA koI sAdhana mere pAsa nahIM thaa| rA. rA. mohanalAlajI dalIcaMdajo desAI mahodayane, jaba unheM yaha jJAta huA ki hamane zrImad jJAnasArajI ke saMbandha meM gaMbhIra anveSaNa kiyA hai taba, unhoMne bhI hamase pUchA ki-jJAnavilAsa Adi ke kartA kauna hai ? taba bhI maiMne itanA to spaSTa likha diyA ki inake kartA jJAnasAra to nahIM haiM, aura jaisA ki padoM ke anta meM AtA hai , jJAnAnandajI hI haiN| inake gurukA nAma bhI padoM ke antya padAnusAra cAritranidhi yA cAritranaMdi hai yaha bhI hamArI dhAraNA thI, lekina tathAvidha sAdhanoM ke abhAva se isakA aMtima nirNaya nahIM ho skaa| isa bAra jaba maiM bambaI Adi sthAnoM meM yAtrArtha gayA to upAdhyAya sukhasAgarajI ke ziSyoMse yaha jJAta huA ki inake guru cAritranandikRta eka grantha unheM upalabdha huA hai| saMbhavataH maiMne usa grantha ko dekhA bhI thA, para samayAbhAva se usakI prazasti noTa nahIM kara skaa| para usa smRti ke AdhAra para maiMne desAI mahodaya ko yaha sUcanA de dI ki ve kharatara gaccha ke haiM aura jinaraMgasUri zAkhA ke AjJAnuvartI the| ina saba bAtoMkA sapramANa vizeSa paricaya isI lekha meM diyA jA rahA hai | www.ia . For Private & Personal use only Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ma 12] jJAnavilAsa ke racayitA [ 575] gata kArtika zukla pakSa meM desAI mahodaya sAhitya nirIkSaNArtha hamAre yahAM bIkAnera padhAre taba ve ukta cAritranaMdikRta granthakA Adi-aMta nakala karake lAye, isase pUrva hamArI nodha meM cAritranandikRta do aura pUjAoM kA ullekha thaa| desAI mahodaya ke sAtha kuzalacandrasUri pustakAlaya kA nirIkSaNa karate hue cAritranandikRta paMcakalyANaka pUjA aura milI, usake AdhAra se cAritranandi kA vaMzavRkSa isa prakAra banatA hai-- jinarAjasari (dvitIya saM. 1675-1699 svarga) upAdhyAya pavijaya vAcaka pagraharSa vAcaka sukhanandana yAcaka kanakasAgara upAdhyAya mahimatilaka upAdhyAya labdhikumAra mahopAdhyAya navanidhiudaya bhAvanandi mahopAdhyAya cAritranaMdi _-.--- kalyANacAritra premacAritra hamAre khyAla se jJAnAnanda upanAma hai| jisa prakAra AnandaghanajI kA lAbhAnandajo thA aura cidAnandajI kA kapUracaMdajI usI prakAra jJAnA. nandajI kA nAma bhI uparyukta kalyANacAritra yA premacAritra ina donoM meM me eka thaa| zrI jJAnAnandajI uparyukta vaMzokta paramparA ke hI navanidhiudayajI ke ziSya the yaha bAta jJAnavilAsa aura saMyamataraMga ke nimnokta padoM kI antima Jain Educa TITATE Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [571] zrIna satya . pada-1 Adi gAthA-cAritrapati zrI cAritra pArzva navanidhi zrIgRhadhyeyaM / pada-1 anta-cAritranandi zrI saMtatidAyaka pArzvacAritra jina jJeyaM / / pada-2 anta-midhicAritra Adara jJAnAnanda ramAyo / 3 / pada-3 anta- cAritra navanidhisarUpa jJAnAnanda bhAI / 4 / pada-4 manta-tasvaraMga cAritrananda jJAnAnanda vAsa ke|3| pada-41 anta -navanidhi cAritra Adara jJAnAnanda samara le / 4 / isI prakAra sabhI padoM ke anta meM kahIM 'navanidhi cAritra jJAnAnanda', kahIM 'nidhicAritra jJAnAnanda' aura kahIM cAritra jJAnAnanda' rUpa se kartAne apanA paricaya diyA hai, jo uparyukta vaMzavRkSAnusAra hI hai / ataH hamAre kathana meM koI sandeha kA avakAza nahIM raha jaataa| aba cAritranandilI ke uparyukta granthoM kA saMkSipta paricaya de diyA jAtA hai jisase jJAnAnandajI kA samaya bhI nizcita ho ske| 1 paMcakalyANaka pUjA-saMvat 1888 saMbhavanAthajI ke cyavana kalyANaka ke dina kalakatte meM mahatAbacanda Adi zrAvakoM ke Agraha se racita / isakI saM. 1929 meM abhIracandajI kI likhI 14 patra kI prati kuzalacandra pustakAlaya meM hai| patra cipaka jAne se kahIM kahIM pATha naSTa ho gayA hai| 2 navapada pUjA / 3 ikavIsa prakArI puujaa| 4 ratnasArdhazataka-siddhAMtoM ke dohana svarUpa 151 bolamaya 17 patroM kI, svayaM kartA ke hastAkSaroM meM likhI yaha prati upAdhyAya sukhasAgarajI ke ziSyoM ke pAsa bambaI meM hai| isakI racanA saMvata 1909 me kRSNASTamI ke dina indranagara-indora ke pippalI (bAjAra ) dharmazAlA me RSabhadevasvAmI ke prasAda se apane ziSya kalyANacAritra aura premacAritra ke liye ko gaI va prati likhI gii| ina granthoM meM paMcakalyANaka pUjA meM kharataragacchoya akSayasarijI ke paTTadhara zrIjinacandrasUrijI kI AjJAnusAra prastuta pUjA banAne kA ullekha hai, ataH Apa kharataragaccha kI jitaraMgasUri zAkhA-lakhanaUvAloM ke AjJAnuvartI the yaha bhI spaSTa ho jAtA hai| saMbhava hai ukta zAkhA ke lakhanaU Adi ke bhaMDAroM kA nirIkSaNa karane para Apako va Apake ziSya jJAnAnandajI Adi kI anyAnya kRtiyAM bhI upalabdha hoM, aura usa ke AdhAra se jJAnAnandajI Jain EducatickA dIkSAnAma kyA thA yaha bhI nizcita ho ske| Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ suprasiddha kavivarya zrI lAvaNyasamaya viracita paMca tIrthamAlAstavana saMgrAhaka--zrIyuta maNilAla kezavacaMda rAdhanapuravALA 1 zatruMjaya tIrtha Adie Adie Adi jiNesarUe, puDarIka puMDarIka giri siNagAra ke; rAyaNakha samesaryA e purava puravanavANuM vAra ke 1 A Adi te Adi jINuMda jANuM guNa vakhANuM tehanA, manaraMga mAnava deva dANava pAya pUje tehanA; lakha corAsI purava piDhA Ayu jehanuM jANI, zetrujasAmI risahanAmI dhyAna dhavaluM ANI 25 2 dIodra tIrtha ho e dIThA dIodramaMDa e, mIThA e mIThe amIe samAna ke; zAMtI chaNesara selamo e, sehaI e sehiM sevanavAna ke. ke 3 che dIThee dITho dIodramaMDaLa duritakhaMDaNa dIThae dAlIka cUrae sevatA saMkaTa savie nAse pujyA vAMchita pUrae; sUra karI A mAyA saraNa AyA, pAreve jaNe rAkhIe, dAtA bhale dayA kere dAna mAraga dAkhIe che 4 che 3 giranAra tIrtha girUo e girUe gaDha girinArine e, jasa sira jasa sira nema kumAra e; samudravijaya rAyAM kulatile e, zivAdevI zivAdevI taNe mallAra ke che e che girU0 giranAri girUe DuMgara dekhI hiI harakhI he sakhI, navaraMga naverI nema kerI karIsa pULa nava lakhI; ji citta miThI dayA dIThI paNa rAjula paraharI, saMsAra TAlI zIyala pAlo vega mugatI vadhu varI 6 Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [578] zrI jaina satya prakAza 4 jIrAvalA tIrtha jANyuM e jANyuM devajIrAvala e, karasyuM e karasya saphala vihAya ke; sAtha milya saMgha sAmaThe e, pUjevA pUjevA pArzvanAtha. e che ke jANyuM ke rAvale jaganAtha jANa hoi ANa vAsanA, mana mAna meDI hAtha joDI gAIsya guNa pAsanA; Dhama Dhela Dhamake ghughara ghamake raMga rUDI rAzinA, prabhu dhyAna dharatAM seva karatAM sukhe Ave AzinA 1 8 che 5 sAcora tIrtha sAce e sAce jina sArane e, tribhuvana tribhuvana maMDANa vIra ke; dhIrapaNe jiNe tapa tapyA e, sevana sevana vanna sarIra ke | 9 | sAco sAra sAmI sadAe sAce paramala cihuM disitapaI, prabhu pAse pracuraI Asi pUraI jAya jegIsara japa; zazi sura maMDala kAne kuMDala hAI hAra sohAmaNuM, jinarAja Aja dayAla dekhI upane ulaTa ghaNe che 10 | paMca e paMca tIratha para gaDAe, pAMce e pAMca merU samAna ke; pAMce tIratha je stave e, tihAM gharaghara navaya nidhAna ke; tihAM ghara ghara keDI kalyANa ke, tihAM ghara ghara acala vadhAmaNuM e; muni lAvaNyasamaya bhaNe e che 11 che Iti zrI paMcatIrthamAlAstavana lakhyA saM. 1827 aSADa vadI 9 kartA-munilAvaNyasamaya. noMdha -A stavananI nakala luNAvADA derA karI jena bhaMDAranI hastalikhita prata uparathI karI che. AnA kartA suprasiddha kavi lAvaNyasamaya che. AmAM AdIzvara, zAtinAtha, neminAtha, pArzvanAtha ane mahAvIra svAmInI stuti karI che. Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrImAna AnandaghanajI viracita eka padano bhAvArthI saMgrAhaka-munirAja zrI thazebhadravijayajI [ rAga- AzAvarI ] avadhu e jogI gurU merA ina padakA kare re niveDA che avadhutra che tarUvara eka mULabina chAyA, bina kule phala bAgA, zAkhA patra nahi kachu unaku, amRta gagane bAgA. 5 a 1 che zrImAna AnandaghanajI mahArAja kahe che ke je A padane khulAse kare te avadhUta yegI mAre gurU jANo. ahiM AtmAne vRkSanI upa' ApI che. paNa AtmA anAdi kALathI che tethI vRkSanI jema AtmAne mULa nathI. AtmA arUpo che tethI tenI, vRkSanI jema chAyA paDatI nathI. temaja vRkSanI peThe patra-zAkhA ane pula paNa nathI. chatAM paNa AtmArUpa vRkSane siddhazilArUpa gaganamAM amRtarUpa mekSa phaLa lAge che. arthAt AtmA sakala karmone kSaya karI paramAtmapada pAme che. tarUvara eka paMkhI deu beThe eka gurU eka celA; celene juga cunacuna khAyA, gurU niraMtara khelA. che a ra che zarIrarUpa vRkSamAM AtmA ane manarUpa be paMkhI beThA che. AtmA gurU che, ane mana cele che. gurUrAja celAjIne hita zIkhAmaNa Apo kAbUmAM rAkhavA kezIza kare che, paNa caMcala svabhAvavALA celAjI te IMdranA viSayamAM lapeTAI jAya che ane bAhya padArthone caNIne khAya che, paNa AtmArUpa gurU pitAnA jJAna-darzana-cAritrarUpa guNomAM lIna banI hamezAM khelyA kare che. gagana maMDalake adhabIca kuvA, uThA hai amIkA vAsa; sagara hove se bharabhara pIve, naguro jAve pyAsA. a. 3 cauda rAjalekarUpa gagana maMDaLanA madhya bhAgamAM ticcha leka AvyuM che. temAM manuSya kSetra che. e kSetromAM jinezvara devano janma thAya che. ane teo kevaLajJAnane prApta karyA pachI dharmadezanA Ape che. tethI manuSya kSetramAM mRtadharma ane cAritra dharmarUpa amRtathI bharele kuve che. sugurUne Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [58] zrI jaina satya prakAza ziSya e kuvAmAMthI amRtanA pyAlA bharI bharIne pAve che ane AnaMda anubhave che paNa gure te tarasya pAcho jAya che. gagana maMDalameM mauA vihANI, dharatI dudha jamAyA; mAkhana thA se viralA pAyA, chAse jagata bharamAyA. che ane zrI jinezvara devenA mukharUpa gagana maMDaLamAM vANIrUpa gAya vihANI. e gAyamAMthI nIkaLelA upadezarUpa dudhane mAnavelakamAM jamAva thaze. ane e dudhamAMthI jJAna, darzana, cAritrarUpa mAkhaNanI utpatti thaI e mAkhaNane kaMIka viralA purUSa pAmyA-pAme che ane pAmaze. bAkI mithyAtvanA pajAmAM sapaDAyelA che, svamata kadAgraha, kaleza ane vitaMDAvAdarUpa khATI chAzathI bharamAyA, bharamAya che ane bharamAze. thaDabinuM patra patra binuM tuMbA, binajhabhyA guNa gAyA; gAvanavAlekA 25 na dekhA, sugurU sAhI batAyA. che a0 5. naMbare tuMbaDAmAMthI bane che ane tuMbaDAnA velAne te thaDa-patra-puSpa hoya che paNa A AtmArUpa taMburAne evuM kaMI nathI ene AtmArUpa gaye vagADe che ane tethI e AtmArUpa taburo prabhunA guNagAna gAya che. tuMbaDAnA taMburAnI jema AtmArUpa taMburo keInAthI utpanna nathI, ane tenuM rUpa paNa dekhAtuM nathI. e AtmA sugurUe batAvyuM che. Atama anubhava bina nahi jene, aMtara vi jamAve; ghaTa aMtara parakhe sahI mUrati, pAnandadhana pada pAve. | a 6 mAnavI samyam jJAna vinA jIvAjIvAdi nava tanA sUma vicArIne jANavA zakitamAna thatuM nathI. jyAre zaktimAna thAya che tyAre ja Atma tatvane nizcaya karI zake che. ane tyArapachI AtmAnI jJAna tine prakAza kare che. AvI rIte ghaTarUpa zarIramAM rahelA jJAnAdi guNavALA attara AtmAne je parakhI zake che te ja vyakti zAzvata AnaMdathI vyApI mekSa pada pAme che. [A pahanI A chaThThI kaDInA chellA caraNamAM kavie pitAnuM nAma sUcavyuM che.] Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kavitIthalanAM suprasiddha sAsu-vahunAM maMdiro lekhaka-munirAja zrI suzIla vijaya (gatAMkathI pUrNa) sarvajitaprAsAdanA zIlAlekhane sArAMza samrATa akabara jevA mugala bAdazAhane pratibodha pamADanAra jagadagurU zrI. hIravijayasurIzvarajI ane zrI vijayasenasUrIzvarajI jevA muni puga ke jemaNe jagatanI aMdara dharmane vijaya vAvaTA pharakAvI, maraNAMta kaSTa paNa za yAdi mahAna parama pavitra tIrthonAM amarapaTTAo lakhAvI ane zAsananI unnati karI, pitAnI kIrtine jagatanI aMdara vAvayyadradivAkara sudhI kAyama rAkhI che, temanI vidvattA sAdhutA, temaja zrI racanAnI Adhunika jaina agara jainetara vidvAne ekI avAje prazaMsA kare che. e mahApuruSoe aneka tIrthone uddhAra karatAM A kAvI tIrthanAM gaganacuMbI jinAlayone paNa uddhAra karAvarAvyuM che. pariNAme atyAre paNa e sAsu-vahunAM devAlayo jayavaMtAM vastI rahyAM che, ene itihAsa zilAlekhonA vivaraNa uparathI janatA saheje samajI zakaze. zilAlekhane sArAMza * namazrI zrI zrI zrI zrI bAdazAha akabara jalAludIne atyanta mAnanIya jagadagurU zrI zrI zrI zrI zrI zrI zrI hIravijayasUrIzvaranA paTTaprabhAvaka bhaTTAraka zrI zrI zrI zAM zrI vijayasenasUri gurumahArAjane namaskAra thAo. [1]1 kalyANanI paMktine siddhi karanAra je je cArivavaMta ga tane, jene aMtara AtmAnuM svarUpa maLeluM che evA samasta yogIo, vAMchita phaLanI siddhi mATe eka cine dhyAna kare che, evA zrI nAbhi rAjAnA putra zrI RSabhadeva prabhu ke je surAsurendrothI sevita che, te bhaktivana puruSanA aMtaHkaraNane uttama sukha ApanArA thAo. [2] nA vimAnasvAmInI pATe dvAdazAMgInI racanA karanAra zrI sudhamAsvAmI thayA. jeo muktimAM padhAryA chatAM paNa bhAvI prANIonA kalyANamAM sahAyaka che. --- 1 ahIM temaja A lekhane AgaLanA bhAgamAM A pramANe peregrAphanA prAraMbhamAM kauMsA] mAM je aMka Apela che te aMka mULa zilAlekhamAMnA te te aMkanA lekhanA anuvAda darzaka sajo . Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [ 582 ] zrI jaina satya prakAza [ r [3] tyArapachI temanI pATe navamA musthita nAmanA AcAya thayA. te kriyA, jJAna, temaja guNanA bhaMDAra hatA. temanAthI kaTika nAmane! gaccha nIkaLyA. [4] te kATika gacchamAMnI vandrazAkhAnA cAMdrakulamAM je je sUripuMgave thayA temanA jhaLahaLatA prabhAvane satbuddhivAna kANu kahI zake tema che ? ( arthAt kANu samartha che, kevaLajJAnI sivAya kAI nahIM. ) [5] padmapara parAye yugAdhi pramANu mATe kramazaH jagacaMdrasUri gajjunAyaka thayA, te niraMtara Amlatapa (AMbIlanuM tA) karatAM hovAthI temane "tapAra evA prakAranuM birUda prApta thayuM hatuM. [6] temanA vaMzane viSe kramazaH kriyA jJAnamAM zuddha evA suvihita AcAryo 56 mI mATe thayA. (Anavimalasira [9] te zrI Ana MdavimalasUrie kumatarUpI aMdha kuvAmAM paDelA prANIonA uddhAra karela heAvAthI tematuM nAma mAtra sAMbhaLatAM krAne apAra AnaMda na thAya ? ( arthAt sarva prANIone thAya. ) [8] temanI pATe jagavikhyAta zrI vijayadAnasUrIzvara thayA, temaNe samyak prakAre tapAgaNa (tapAgaccha)nA sArAmAM sArA phelAvo karyo. [9] temanI Ti zAMta rasathI bharapUra che antaHkaraNarUpI sarAvara jemanu evA zrI hIravijaya gurUmahArAja A ja tapAgacchamAM thayA. [10] teja zrImAn hIravijayasUrIzvare sAhi zrI akabara bAdazAhanA hRdayarUpI bhUmimAM vAvela karUNArUpI pakSane amRtarasarUpI vANIthI siMcana kIdhuM hatuM, jenA pariNAmamAM adyAvAdhipazu ApaNe joI zakIe chIe ke, amArI pADanI udbhASaNA,' 'zatru Mjaya tI para levAtA kara mApha" ane " rAjya taraphathI maLelluM sanmAna '' vagere. 1 bhagavAna mahAIrasvAmInI AThamI pATanA AcArya zrI suhastisUrine 12 pradhAna ziSyA hatA, je paikInA pAMcamA ane chaThThA Aikhya A. susthita tathA A. supratibaMdhe udRgirinI pahADI para kroDavAra sUramaMtrano jApa karyA. AthI janatAe teane aai tarIke nahera karyA, ane temanA ziSya-sadha pazu trI. ni sa0 300 lagabhagamAM kADhA-gaccha nA nAmathI prasiddha thayuM. ("tapaganI utpatti" zI munirAja zrI darzanavijayajI (dilhIvALA)nA lekhamAMthI.) 2 "aDe| sAkSAt tapAmUtti che" ema kahI cijheDAdhiza rANA si' vauranI saMvat 1766 vikrama savat 1286mAM AcAya zrI jagatandrasUrine tapAnI padavIthI ala kRta karyA, tyArathI teone ziSya parivAra tapagaNuM' nAmathI prasiddhi pAmyA, e sIsAdIA rAjavI paNa taragacchane peAtAnA mAnyA che. pachInA mevADanA rAjAonI vijJaptio, nagara roDhanA kuTumbane sa Mbadha ane tapatrIya AcAryA-zrI pUjenuM AjasudhI thatuM sanmAna A vAtanI sAkSI pUre che. ( "tapagacchanAM utpatti'' zaka lekhamAMthI. ) Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aka 12] sAsu-vahunAM maMdire [ 583 ] [11] temanI pATe zrIvijayasenasUrivara yA, je hAla jagatamAM vidvAna upAdhyAya tathA muni samudAye karIne sahita jayavaMta varte che. (arthAt A madaranA prati DhAka te teo vidyamAna hatA.) jete haiI A zilAlekha lakhAye tyAre [12] nyAya vyAkaraNu vagere aneka zAstranA abhyAsa vaDe karIne jemaNe "tumAMhasarastrI" birUda prApta karyuM hatuM, jemaNe sAhi zrI akabara bAdazAhanI sabhAmAM peAtAnA prakAzavaDe sarva vAdIeI vANInI yuktie vaDe jItI lIdhA hatA-- [13] temanA caraNakamalane asvAda levA bhramara samAna gadhi saMdha mAn kAryo karatA te nira'tara jayavatA vAM 14-32] A samaye gu- 2 (gujarAta) dezanA AbhUSaNa rUpa vaDanagara zaheramAM nAgara laghu zAkhAnA bhadre sayAgrA gotramAM gAMdhI ?pAla nAme prakhyAta sarvottama dharma kAryo karanAra purUSa thayA. tena anu nAmane putra hatuM. tene lADakA' nAmanA putra thaye. tene pattI' nAme patnI hatI. te zIlavatI hatI. tenI kukSithI lADikane mahue ane gaMgAdhara nA putraratna thayA. te bannemAM bhADu bahu ja dAnezvarI, dhairyavAna temaja udAra heAvAne 14 thADA ja samayamAM vyavahArIe!mAM mukhya thayeA. tene pApaTI ane hIrA nAme be patnI hatI. temanAthI traNa guvAna putrA utpanna thayA. patnI pApaDInI kukhethI prathama putra kuMvarajI thaye. te supAtradAnamAM atyanta magna rahetA hateA, eTaluM ja nahIM paNa pUchyuM pitAnA paMthamAM ja pravRtti karavAthI tathA guNagrAhI haiAvAthI tene pinAnA yazane ghaNe ja vadhAre. dvitIya patnI hI devInI kukSithI dhamadAsa ane suvIradAsa ema e putraratne utpanna thayAM. krame ummara lAyaka thatAM dhana kamAvavA mATe paradeza javAnI abhilASa pragaTI. sthaMbhanapuranA adhiSThAtA pArzvanAtha prabhunA prAsAdathI sasukhane ApanArU evuM traMbAvatI ke je hAla khaMbhAta tarIke majUra che, tyAM potAnA parivAra sahita bAhuA zeTha nivAsa mATe AvyA hatA. ane tyAM ja temane puti, dhana, dolata, satAna vagere dhaNA ja sArA pramANamAM prApta thayAM hatAM, eTaluM ja nahIM paNa akabara bAdazAha pratiAdhaka jagadgurU zrI vijayahIrasUrIzvarajI mahArAjane mahAna samAgama thayeA hateA. sUrIzvarajInI sudhAvINI vANInA varasAdathI tarata ja temane tattvajJAnanuM bhAna thayuM, eTaluM ja nahIM paNa mithyAmatine tilAMjalI daI jainadharmamAM dRDha zraddAvAna thayA. temanA prabaLa puNye dathI, tee! sanmArgamAM ja pravRtti kantA heAvAthI temaja teo koI paNa prakArane pApavyApAra nahIM karatA heAvAthI temanA gRha madiramAM sarva sa'patti sthira thaIne rahI hatI. dhama mAM citta rAkhavAthI tathA sAmika bandhuonu poSaNa karavA sAdhuone satkAra karavA kaMgAkSa dIna du:khI dardine anuka MpA dAna ApavAthI, tathA sagAsabaMdhIemAM mAna rAkhavAthI Jain Education Irsvapattinu anupama sukha pAmatA hatA, rivate & Personal Use Only Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [ 584 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 4 A bAjue vizvamAM prakhyAta evuM, rAtrujaya ( siddhagirIjI )nI khyAtI dharAvanArU zrI kALItInuM ma Mdira IMTa, lAkaDA ane mATInu banAveluM ahu ja RNuM thaI gayeluM joI temanA aMtaHkaraNamAM sadbhAva udbhavye ke jo Ane gRhAra karAvuM te mArI lakSmI saphaLa thAya ane adha pAmelA A manuSyabhavatI paNa lAbha maLe. AvA prakAranA sarvottama vicAra AvavAthI temaNe mRtanA pUrvaka zrI kAvItImAM peAtAnA puNyArthe seALasA te egaNupaccAsa (1649)mAM potAnI kamAyelI aDhaLaka lakSmI vaDe zrI RSabhadevaprabhune navA prAsAda anavarAgye ane tenI pratiSThA zrImad vijayasenasUrie karI. A prAsAdanA mRla nAyaka prathama jinezvara zrI yugAdiprabhu AdinAthajI che. maMdiranu zikhara gaganamaMDalate avA jAya che. Ave bhavya prAsAda pRthvIpara " yAvazradradivAkara " jayavatA vatto. A gAma pNa zrI yugAdi prabhunA prAsAdanA prabhAvathI sadAne mATe samRddhivALu raho. // iti prazasti H 5 zilAlekha rUpa gadya lakhANanA sArAMza A gujaramaNDalamAM (gujarAtamAM AvelA) vaDanagaramAM nAgara kAmamAM laghuzAkhA bhadrasiyANA gAtramAM la phikA gAMdhIne temanI patnI pattithI bAhuA (bATTu) nAme putra thaye. te bahuAe potAnA traNe putra kuMvarajI, dharmadAsa ane suvIradAsa sAthe saMvat 1649 mA zuda 13ne samavAre svayaM kamAyela aDhAga lakSmI kharacIne kAvItImAM peAtAnA puNyArthe sarvajIta nAme zrI RSabhadevane prAsAda anAbve, ane tenI pratiSThA tapagacchanAyaka bhaTTaka pura'dara zrI hIravijayasUrinI pArTane dIpAvanAra zrI vijayasenasUrie karI. te A prasAda sadAkALa jayavaMtA va zrI vijayasenasUrijInA TuMka paricaya A zilAlekhamAM zrI vijayasenasUrijI mahArAja saMbadhI mukhya ullekha che. eTale temanA sabaMdhI kaMIka paricaya ApavAmAM Ave te megya ja lekhAze. A pUjya AcArya mahArAjano paricaya jaina sAhityanA saMkSipta ItihAsa"mAM A pramANe Apela che- "8-9 vijayasenasUrita paricaya thADA kahIye-sa. 1933mAM suratamAM ciMtAmaNi mizra vagere paMDitAnI sabhA samakSa bhUSaNa nAmanA bibarAcAya sAthe zAstrArtha karI temane nittara karyAM hatA. (vijayaprasti sarga 8, zloka 42 thI 49 ) amadAvAdanA khAnakhAnA sa. 1669-1646)ne upadezathI prasanna karyo hato. a yAgazAstranA prathama zlokanA temane 700 artha karyA hatA. kahevAya che ke temaNe pote kAvI, gaMdhAra, amadAvAda, khaMbhAta, pATaNlR vagere sthaLeAmAM lagabhaga cAra lAkha jinabiMbenI pratiSThA karI hatI. temanA upadezathI tAraMgA, za Mkhezvara, siddhAcala, paMcAsara, rANupura, ArAsa ane vIjApura vagerenAM madirAnA uddhAra thayA hatA. sva. sa. 167ra (temanA caritra Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMka 1ra ] sAsu-vahunAM maMdire [ 585] mATe juo vijayaprazasti kAvya, vyAkuzale saM. 11 mAM AgrAmAM racele lAbhadaya rAsa, prakIrNa kRtio." ( zrI jainasAhityano saMkSima itihAsa che. 55-556) "samrATa akabare temane "jAnTInAvata'nuM biruda ApyuM hatuM. 1971mAM temane svargavAsa thayo. (jainAcAryone aupadezika prabhAva" zIrvaka dihIvALA nyAyavijayajInA lekhamAMthI) A uparAMta suryapura surata)mAM paNa "zrI sumanapArzvanAtha"nI pratiSThA temaNe karelI che, jene mATe divijayajI kRta 'surata gajhala'mAM nIce pramANe ullekha karavAmAM Avyo che - saMvata sola aganyAsIka kAlA mAsa gunarAsIka; surasena gopIdAsa thAye sUrajamaMDana pAsa" para "pAtazAha akabaranA AmaMtraNathI jeo lAhera padhAryA ane temane kAzmIrI rAja mahelamAM maLyA. samrATanI rAjasabhAmAM jeNe aneka vAdIone yukti-prayuktithI niraMtara karI jayavAda prApta karyo, 'savAI hIra' padathI jenuM sanmAna thayuM. jenA sadupadezathI pAtazAhe pharamAna pUrvaka gAya, baLada, bheMza tathA pADAonuM mAravAnuM aTakAvyuM, marelAnuM dhana levAnuM baMdha karyuM, ane baMdI pakaDavAnuM baMdha karyuM. vidvAna divijaya jevA parivAre jene sAtha pUryo. dIvanA phiraMgIoe ane aneka rAjAoe tathA subAoe jenuM sanmAna karyuM te pUrvokta guranA paTTadhara vijayasenasUri." (" prabhAvaka jyotidhara jainAcAya" e lekhamAMthI) "AcArya zrI vijayenasarijhanI dIkSA bhUmi-dIkSA ApanAra pU. pA. AcArya zrI vijayadAnasUrIzvarajI mahArAje temane pU. pA. AcArya mahArAja zrI vijayaharasUrIzvarajInA nAmathI dIkSA ApI jeTha suda 13. pU. pA. AcAryazrI vijayasenasUrine janma saM. 1604 mAravADamAM nAradapurI (nAdalAImAM, pitAnuM nAma kamAzeTha ane mAtAnuM nAma keDImA. saM. 161 mAM mAtApitAnI sAthe suratamAM dIkSA. vijayasenasUrijInuM saMkSipta vana-varNana-16 04 janma holikA dina phAgaNa suda 15, 1613 dIkSA jeTha suda 13, 1626 panyAsapada. 1628 u. ane AcAryapada ane akabara pratibodha. 16 anazana pUrvaka svargagamana. saM. 16 32 pachI athavA saM. 1632mAM paNa hAya pU. pA AcArya zrI vijayasenasUri mahArAje cintAmaNi pramukha ana paMDita samakSa bhUSaNa nAmanA digabarIya paMkitane zAstrArtha mAM harAvara ofe & Maa , hatA. jema[2] Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [ 586 ] zrI jaina satya prakAza [ varSa 4 66 'zrI vijayasenasUrijIne bAdazAha akabare "kAlIsarasvatInu" birUda ApyuM hatuM ane khIjAM 'savAi zrIhIra'vijayasUrinuM bizta hatuM. jaina zAsananA mahA prAbhAvika AcAya thayA che, jemanI dIkSA bhUminu mAna suratane che. " ('*puranA suvarNa yuga yAne suratanA jaina itihAsa" pR. 180mAMthI.) ratnatilaka prAsAdanA zilAlekhane sArAMza zrI zrI zrI zrI zrI zrI zrI bAdazAha akabara jalAddInanA rAjyamAM gauzA rAThoDa zrI zrI zrI zrI zrI pratApyuMsaMhanA amalamAM khaMbhAta vAstavya ladhu nAgara jJAtimAM gAMdhI bAhuAnA putra kuvarajIe zrI dharmanAthane prAsAda karAvye. te upara zeTha pItAMbara vIrA tathA zivajI medhA gajadhara vizvakarmA jJAtinA zrI. rAjanagara nivAsI sutradhAra satAnA putra vIrapALa salATa suta bhANA gAMrAdeva hatA. saMvat 1654nA zrAvaNa vada nAma ane vAra zanane rAja svayaM pedA karela aTaka dravya kharacIne zrI kALI tIrthamAM peAtAnA puNyArthe tilaka nAme bAvana jinAlaya sahi~ta prAsAda banAvyA. li. 5. jJAnena zrI; zilAlekha parathI nIkaLatI vazAvaLI A gaganacUMbI maMdiro baMdhAvanAranI nIce mujaba vaMzAvaLI che.--vaDanagara nivAsa, nyAta-nAgaralakuM zAkhA, bhasiyANA getra, gAMdhI depAla I al bhADuAnI e strI L popaTI / putra kuMvarajI lADika (strInuM nAma pattI) / hoga I putra / / gamAra dAsa ane vIradAsa aTaka gAMdhI. (patnI vIragaMbhAi) (patnI dharaNI) '' zrI dIpavijayajI kavirAje A zrI RSabhadeva tathA dhanAthanA stavananI DhAla vi. sa. 1886mAM banAvI che. e chapAyelI che ke nahIM te mArI dhyAnamAM nathI. A tInA itihAsane AlekhatuM eka stavana meM banavyuM che te itihAsa premIne upayogI thaze, Jain Educaema samajIne ahIM chu Apu Page #25 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMka 12] sAsu-vahunAM maMdire [57] zrI kAvI tIrtha stavana (rAga-bhavi tume vaMdo re surIzvara gaccharAyA) bhavi tuma suNo re, kAvI tIrtha mahimAya; bahaSabha dharmara deva re, pUjo preme jinarAya. (aMcalI) gurjaradeza vaDanagara re, nAgara brAhmaNanI jAta, bhadrasiANuM getrane re, depAla gAMdho (vakhyAta. bhavi tume. (1) sakaLa parivAre sahita, vacce thaMbhaNa mAMhe; dravya keTI upArjana karI, kharace dharmanI mAMhe. bhavi tame aluA nAma tasa bAluDo, tehane lAhake suta; tAsa bAhuo ne bhagAdhare, dhamazradhdhAvata puta. bhavi tume. (3) jeSTha bADuA nAma gAMdhona, pe parIna haranArI, pipaTI kukhe utpanna thaye re, guNavaMta kuMvara bhArI. hArAdevIthI upanyA re, dharamazI ne vIra bhArI; kuMvara varanArI vIrabAI, dharamazInI dharaNuM nArI. bhAva tume(5) eka dIna kuTuMba bheguM thaIne, sukRta saMcaya vicAre; anu kAvI tIrtha nihALatAM, hRdaya use bhAre. bhavi tume. () zubha muharta zubha ghaDIe, zubha maMgala divase; jIrNodhdhAra karAve bhAre, traSabha mUtti tahAM 1ThAve. bhavi tume. (7) saMvata soLase ogaNa pacAsa (1649), sthApe sarvajItaprAsAda; zAsanathaMbha senasUrIzvara, kare pratiSThA apAra. bhavi tume. (8) hIrA sAsu vadhu vIrA sAthe, Sa 12 dazana Ave, prAsAda zebhe anUpa paNa, mUladvAra nIcuM lAge bhava tame. (9) ema vadhu vacana suNa sAsujI, maheNuM mAre tatakALa; pIyara gRhathI dhana maMgAvI, kharca khUba dInAra. bhavi tumenTa (10) mahezuM suNuM vadhu sAsujInuM, pIyarathI lAve dhana Dhaga-17 saMvata selaso pacAsa (1650) varSe khAtamUrata mahaMta bhavi tumeha (11) De che che te che ? 1 AdIzvara prabhu re dharmanAtha svAmI. 3 thaMbhanapura (khaMbhAta). 4 putra. 5 putra. 6 meTa. cha strI. 8 kuMvaranAmane putra. 9 anupama. 10 sthApana kare. 11 jamaTTara hIravijayasUrIzvarajInA ziSyaratna "phUryAlasarasvatI" padathI alaMkRta. 12 AdIzvaraprabhunA darzanArthe. 17 vahunuM. te sAMbhaLI. 1pa pitAnA. 10 gherathI. 17 dhanane. Dhagalo. Page #26 -------------------------------------------------------------------------- ________________ { 188] zrI jana satya prakAza pAMca varSe saMpUrNa karyo che, ratnatilaka prAsAda vijayasenasUrIzvare, dhama18 biMba pratiSTha. bhavi tume. (12) savata zelase cAyana (1954) varSa vada nomi19 nabhamAsara) bAvana jinAlaya vacce zubhe, dharmajaNuMda prAsAda. bhavi tumeru (13) kAvI tIrthane mahimA ghaNe, sAsu vahunAM maMdira, aSabha dharma dedAra pyAre, vaMde sura nara nAra. bhavi tume. (14) saMvata ogaNIse corANuM (1994), mahAvadI bArasa dine, nemilAvaNyasUri pasAthe, racyuM rastava suzIle. bhavi tume(15) upasaMhAra kAThiyAvADamAM jema zatrujaya giranAra, kadambagiri, hastagiri, tAladhvajagiri vagere; gujarAtamAM zaMkhezvara, serIsA, pAnasara, cArUpa. bhoyaNI vagere; mAravADamAM kApaDAjI, rANakapurajI vagere, mevADamAM kezariyAjI, karAi, paMca tIrtha vagere; temaja sametazikhara makSijI, Abu, kuMbhArIyAjI vagere aneka mahAna jaina tIrtho che, tema kALItIrtha paNa enI tulanAmAM Ave evuM meTuM tIrtha che. teno mahimA paNa adbhuta che. sAsu vahunAM gaganacuMbI maMdire mazahUra che. dekhatAMnI sAthe ja bhavya jIva harSa sAgaramAM DAlavA mAMDe che. banne prAsAdanI bAMdhaNI paNa ucca prakAranI che, eTaluM ja nahi paNa maMdiranI vizALatA, bhavyatA paNa alaukika che. yAtrAnuM mahAdhAma che. yAtrALuone bharUcathI kAvI sudhI relvenI sagavaDa paNa sArAmAM sArI che. temaja khaMbhAtane sAme kinAre kAvItIrtha che. machavAmAM paNa AvI zakAya che. nivAsa mATe dharmazALAo paNa vizALa che. havA pANi pazu sArAM che. phakta jenonI vastI ja kamatI che. bhavya pANIo AvA parama pavitra tIrthonAM darzana karI pAvana thae, e ja bhAvanA. 18 dharmanAtha prabhunI pratimA. 19 vada numa 20 zrAvaNa mahino. 21 stavana (kAvItIrtha mAM). sudhArA gayA aMkamAM chapAyela "sAsu-vanAM maMdire e lekhamAM nIce mujaba sudhAre vAMca. (1) "AcArya mahArAja zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajIe tene badale "AcArya vijayadharmasurIzvarajIe" ema joie. (2) "hAla paNa A tIrthane vahIvaTa jaMbusaravALAo kare che tene badale "hAla paNa A tIrthane vahIvaTa jaMbusaravALAe tathA jhagaDIyAjI tIrthanA zeTha dIpacaMdabhAI kezalacaMda vagere TrasTIo kare che." ema jaIe. (3) vi. saM. 1654nA zrAvaNa suda 8 zanivAranA zubha dine"nA badale "vi. saM. 1654nA zrAvaNa vada 8 zanivAranA zubha dine" ema samajavuM. Jain Edud non international Page #27 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kSaNamAM naraka ! kSaNamAM svaga !! kSaNamAM mekSa !!! zrI prasannacaMdra rAjarSa [ dhyAnane ajaba prabhAva ] lekhaka-munirAja zrI dakSAvijyajI madhadezanA mukuTasamuM rAjagRha nAmanuM nagara hatuM. lakSmIdevInA vilAsagaharUpa ' e nagara magadhAdhipati zramaNe pAsaka zreNika mahArAjAnI mukhya rAjadhAnInuM zahera hatuM. sAyika samyakatva ratnanA prakAzathI zreNika mahArAjAnA hRdayamadiramAMthI mithyAtva tamano nAza thai gayo hato. teo audArya, dhiya gAmbIya, zaurya vagere aneka guNorUpI sAcA alaMkArothI vibhUSita hatA. temanuM zAsana eka chatra jevuM cAlatuM hatuM, ane prajA pUrNa sukhano anubhava karatI hatI. rAjagRha nagaranI najIkamAM guNazIla nAmanuM caitya hatuM. tyAM ekadA vizva zramaNa bhagavAna mahAvIra paramAtmA padhAryA. tyAM devatAoe rUdhyamaya, suvarNamaya ane maNimaya ema traNa prakAranA killAothI alaMkRta samavasaraNanI racanA karI. e samavasaraNanI aMtara vyaMtaradevoe azoka vRkSa racyuM. te samavasaraNanI aMdara niSkAraNa jagadgubaMdhu zrI mahAvIra prabhu, pUrvadizAnA dvArathI praveza karI, rAjahaMsa jema kamaLa upara jaine bese tema, azeka vRkSanI nIce AvelA devachaMdAmAM sthApana karela siMhAsane yathAvidhi birAjyA. pachI sakaLasaMdha-bAra prakArano zrotAvarga-pitapotAnI parSadAmAM yathAsthAne besI gaye eTale jagavatsala prabhujIe yojanAgAminI sudhAsaviNa dharmadezanA ApavI zarU karI. te samaye udyAnapAlakoe zrI zreNika mahArAjA pAse AvIne zrI vIravibhunI padharAmaNanI vadhAmaNuM ApI. traNa jagatanA nAthanA Agamanane vartamAnathI mahArAjA zreNikanI kAyA utkaMTaka thaI gaI, prabhuzrInI padharAmaNInI vadhAmaNIthI temanuM hRdaya harSathI bharAI gayuM. udyAnapAlakane egya paritoSika ApIne mahArAjA zreNike paramatAraka prabhunA vaMdana mATe javAno vicAra karyo ane eka samrATane chAje tevA moTA ThAThamATha pUrvaka teoe prayANa karyuM. prayANa daramyAna e sAmaiyAnI AgaLa cAlatA rAjAnA be agra sainike jayAM mahAtmA prasannacaMdra rAjarSi tapasyAmAM ArUDha thayA hatA te sthAnanI najIkamAM AvI pahoMcyA. ane temaNe te rAjarSine AvI sthitimAM nihALyA-te rAjarSi grISmaRtunA pracaMDa ane asahya tApamAM ekalA nirAdhAra AtApanA laI rahyA hatA. te smazAna jevA nirjana pradezamAM ubhA paga upara paga caDhAvI phakta eka ja pagane AdhAre sthira Page #28 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [59] zrI jene satya prakAza ubhA hatA, jANe eka mULiyuM vRkSa nirAdhAra ubhuM na hoya. vaLI te tapasvI rAjarSie pitAnA beu bahu uMcA rAkhyA hatA, jANe te banne bhUjAo, siddhikSetranuM AkarSaNa karatI na haya! jema ke vyakti arasAmAM pitAnuM mukhAravinda ekITase nIrakhe tema te tapasvI rAjarSie paNa sahastrAMzu sUryanI sAme pitAnI niSkampa-animeSa dRSTi rasthApanA karI hatI. sUryanAM pracaMDa kiraNanA tApathI maharSinuM badana parasevAthI rebajheba thaI gayuM hatuM, te parasevAnAM biMduo zarIra upara phoDakIo jevAM lAgatAM hatA. AvI duSkara sthitimAM paNa ekAgra cittavALA tathA jANe ekAnta zAntarasane jharanArI mUrti ja sthita che tevA prazAnta vadanavALA mahAtmA prasannacaMdra rAjarSi te be rAjasainikonA daSTipathamAM AvyA. AvuM dazya joIne te bemAMnA eka sainike kahyuM ke AvI dusahya sthitimAM, je AvuM duSkara tapa tape che te mahAtmA kharekhara vizvanaMdanIya che. mitra, kahete khare ke kenI tAkAta che ke eka page ATalo kALa ubhe rahI zake ? sUrya maMDalane viSe daSTi sthApana karavI te dUra rahe, paraMtu AvA pracaMDa bhAnunI sAme ceDA vakhata mATe paNa animeSa netre kANuM dekhI zake ! A kAMI nAnI sUnI vAta nathI. A kArya mahAduSkaramAM duSkara che. vadhAre te zuM paNa svarga kahe, ke mekSa kahe, A mahAtmAne te e banne najIka haze ja. A jagatumAM karyuM evuM asAdhya kArya che ke je AvA ugra tapobaLathI na pAra pADI zakAya-na sAdhI zakAya? prathama sainikanAM uparyukata vacana sAMbhaLI durmukha nAmanA bIjA sainike kahyuM- "are bhAI, zuM tuM nathI jANato ? A te prasannacaMdra rAjA che! Ane kAMI dharma vacce nathI, A te phokaTa tapa tape che! ANe te pitAnA bALaka putrane gAdInazAna karIne pravajyA lIdhI che, paraMtu ene bhAna nathI ke-Si ane IrSALu maMtrIo te bALakane, vRkSa uparathI kaI kAcuM phaLa teDavA prayAsa seve tema, rAjyathI padabhraSTa karavAnI hilacAla calAvI rahyA che. are ! ANe te bilADIne dudha sAcavavA besAryA jevuM karyuM che, kemake niSphara duSTa maMtrione pitAnuM rAjya saMrakSaNa mATe soMpyuM che. dudha sAcavavA besADelI bilADI ja jema dudhane haIyAM karI jAya, tema A pApI maMtrIo paNa thoDAka vakhatamAM bALarAjAne meTI ApattimAM nAMkhI padabhraSTa karaze ane rAjya pacAvI pADaze. are! sAMbhaLavA pramANe tene vinAza karavA sudhInAM paNa Arjelana calAvI rahyA che! arere ! eka nirdoSa bicAra bALakane kaI paLe te duSTa amAtyo aMta lAvaze te kAMI kahI zakAtuM nathI. ane bALakane nAza thaye eTale prasannacaMdra rAjAnA vaMzamAM keI raheze nahiM. arthAt tenA vaMzanuM nAda nikaLaze. vaLI tenA pUrvajonuM nAmanizAna paNa nahi rahe. A prasannacaMdra, pitanA pUrvaja bApadAdAonA nAmane nAza karanAra hevAthI, pApI che. ane bhAi ! ANe dIkSA letI vakhate pitAnI je anAtha strIone tyAga karyo che, te azaraNu baciArIonuM zuM thaze? ane kaI sthitie pahoMcaze te kahevA huM asamartha chuM." A pramANe vAta karatA e banne sainike AgaLa cAlatA thayA. lain Education | durmukha dUranAM vacanee prasannacaMdra rAjarSinA samAdhi kSane jaDamULathI ukhe Page #29 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aka 12 ] zrI prasannacaMdra rAjarSi [591 ] DIne pRthvI para paTakyuM, arthAta prasannacaMdra rAjarSi durmukhanA vacana sAMbhaLI pitAnA dhyAnathI calita thayA, ane manamAM vicAravA lAgyA ke kharekhara, meM kara kumaMtrionuM je sanmAna karyuM, te bhasmamAM ghI homavA jevuM ja mUrkhAI bhareluM kArya karyuM che. te karmacAMDAla mArA putranuM rAjya chInavI levA prayAsa sevI rahyA che, ke jenA vadanamAM haju mAtAnuM dudha paNa sUkANuM nathI. dhikkAra che ! te vizvAsaghAtIone ! je huM atyAre tyAM houM te te luccAone AkarAmAM AkarI sajA karyA vagara na rahuM. are, mArA putrane parAbhava mArA sagA kAne mAre sAMbhaLavo paDe che. have mAre jIvIne zuM karavuM che ! A tapa tapavAthI paNa zo phAyado ?" kSaNa pahelAM ja AtmadhyAnamAM lIna thayelA te rAjarSi AvI rIte adhikAdhika durgAnamAM ArUDha thatA gayA. rAjarSinA antaHkaraNayamAM krodha dAvAnaLa tIvra gatie pradIpta thato gayo. chevaTe teo krodhathI abhibhUta banI potAnA sAdhupaNAne paNa visarI gayA. ane siMhAvalokana nyAyathI punaH kSAtra tejathI vyApta banI pitAnA putranA dUdhI amAtyane pitAnI sanmukha ubhelA pratyakSa nihALavA lAgyA. pavasthAmAM teo jema raNa saMgrAmamAM atula zArya darzAvatA hatA, tema atyAre manathI ja A raNasaMgrAmanI yuddhabhUminI kalpanA karI, "A putra keSi maMtrI zatruo sAmA sazastra khaDA che," "A mAruM sainya che, "huM A sainyano nAyaka chuM,' ema vicArI manathI raNabhUminA mukhya sUtradhAra banIne, samazeranI tIvra dhArI, bANonA prahArathI zatrudalane saMhAra karI bahAdurI mAnavA lAgyA. A badhI bhayaMkara gaDamathala emanA manamAMne manamAM cAlatI hatI, ane emanuM AtmadhyAna te kyAMya jaI paDyuM hatuM. A pramANe prasannacaMdra rAjarSi duryAnamAM magna hatA te daramyAna mahArAjA zreNika tyAM padhAryA. muninAM darzana thatAM ja hasti uparathI nIce utarI, e rAjarSine cAga praNipAta karyo, ane AvI rIte AtApanAmAM tatpara evA te rAjarSinI bhUrisUri prazaMsA karatA zreNika mahArAjA prabhunI AgaLa cAlyA. rastAmAM cAlatAM cAlatAM paNa "ahA ! mahAtmA prasannacaMdra rAjarSinuM kevuM adbhuta tapasAmarthya che! dhanya che temanA tabaLane !' ityAdi ciMtavatA te jagazurU zrI mahAvIra prabhu pAse AvI pahoMcyA. teoe atyaMta ullAsapUrvaka hAthI uparathI nIce utarI, traNa pradikSaNa daI, paramAtmAne paMcAMga praNipAta karI, pitAne yogya sthAne parSadAmAM beThaka lIdhI. A vakhate paNa manamAM prasannacaMdra rAjaniI tapazakita temaja tyAgavRttinI anumodanA ja ramI rahI hatI. tethI yogya avasare temaNe vinayapUrvaka prabhune kahyuM -"he kRpAsiMdhu paramAtmana ! dhyAnastha evA prasannacaMdra rAjarSinAM meM je samaye darzana karyA te samaye ja kadAca teo kALadharma-mRtyu pAmyA hota te kaI gatimAM jAta? te kRpayA pratipAdana karazo." sarvata zrI mahAvIra prabhue pharamAvyuM-"he rAjana ! te samaye kadAca kasacaMdra rAjarSi kALadharma pAmyA hatA te sAtamI narake jAta." Page #30 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [ 52 ] zrI jana satya prakAza [q` 4 ** mahArAjA zreNika prabhudhInAM A vacana sAMbhaLI stabdha banI gayA, temanuM mana aneka saMkalpa vikalpAthI vyApta banyuM. Rnubuddhi evA te vicAravA lAgyA ke ' ahe| ! AvA taparavI munipuMgavanA AvA duSkara ugra tapanA phaLamAM pazu naraka jevI adheAgatinI prApti thAya e kAMi ochI AzcanI vAta che? " ane temaNe puna : prazna karyAM ke " prabhA ! te mahAmuni kadAca atyAre kALadhama (maraNa) pAme, tA kaI gati meLave ? ' tyAre trikALajJAnI zrI vIraprabhue pharamAvyuM ke-" he rAjana ! te mahAtapasvI rAo atyAre sarvocasiddha vimAnane cAgya che. prabhuzrIne pratyuttara sAMbhaLIne te mahArAja zreNikanA AzcaryanI avidha thaI gai. temanu mana aneka vikalponA DiMDaLe jhUlavA mAMDayu. chevaTe prabhuzrIne temaNe kahyuM-' hai nidhe ! ApanA jevA sarvAMtta prabhunuM vacana kadApi asatya na hoI zake. e prakAranA ApazrInA pratyuttare mArA manane vismayamAM namagna karI dIdhuM che, te kRpayA e e pratyuttaranuM yathArthA kAraNu samajAve. '' 29 zrI vibhue pharamA~ --" huM rAjan, prasannacaMdra rAjarSita je samaye tame vaMdana karyu hatu. te samaye teo raudradhyAnI hatA; ane atyAre te zukaladhyAnI che. raudradhyAnaparAyaNa prasannadra te samaye durdhyAnanA pratApe narakagatine lAyaka hatA, ane vata mAna samaye zukala dhyAnamAM lIna hovAthI zubha adhyavasAyanA pratApe sarvArtha siddha vimAnane lAyaka thayA che. A pramANe prabhudhdhAne khulAsA sAMbhaLIne rAjA zreNika adhika jijJAsu banyA eTale teNe punaH prazna karyA... he prabho ! te rAjarSi raudradhyAnI zAthI thayA hatA, ane pAchA zukaladhyAnI sAthI thayA ? " tyAre prabhunnAe karamAvyuM--"he rAjana ! tamArA asainika durmukhanI vAtathI potAnA bALaka putrane abhibhava sAMbhaLIne e rAdhinuM samAdhivRkSa samULa TUTI paDayuM", eTaluMja nahi paraMtu putra uparanA mAhathI parAbhUta banI peAtAnI -sAvRttinuM bhAna bhUlI jaI, dveSanI javALAomAM hemAi, putradveSI krUra maMtrIvarganI sAthe manaHhita dANyuyuddha zarU karyuM`. e yuddhanI aMdara manamAM ne manamAM atiniya ripudakSa sAme eka pachI eka, anekavidha zasrAnI vRSTi zarU karI, adhikAdhika ra vRttithI anAnA sahAra karyAM. pAtAnI pAsenAM tamAma zasrA khalAsa than gayuM eTale niHzastra thayelA prasannacaMdra chevaTe peAtAne kavaca yukti nihALI krodhAsakata citte vicAravA lAgyA * hAtha Avyu te hathiyAra che ! " mATe mArA mastaka uparanA mugaTanA dhAthI A zatruone cakacUra karI nAkhuM. tyArabAda zistha mukuTa levAnI icchAthI mastaka upara hAtha mUkayA. tyAM te lAca kareluM khulluM mastaka jaNAyuM. tarata ja prasanacaMdra rASa camakayA. ane pAte grahaNu karela mahAvratA smRtigAcara thayAM. jethI pazcAtApa karavA lAgyA ke arere ! meM kevuM adhama durmAMna dhyAyuM ! raudradhyAnAnubandhi evA mane sahasrazaH dhikkAra ho ! arere ! adhamAdhama evA me' nIcamAM nIca vicAra| citavyA, mane vAravAra dhikkAra thAo, te duSTa vicArAne paNa dhikkAra hA! nibha evA mAre vaLI putra ke trionI sAthe sabaMdha ze! ? mAre mana te zatru ke mitra sarakhA ja che. " ityAdi citavatA te rAjarSi Page #31 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMka 12 ] zrI prasanna rAja [ 593 ] mehavilIna thaI thayo, ane temanA manamaMdiramAM viveka prakaTa thayAtemaNe bhaktipUrvaka, te ja sthaLe amane hRdayagata karIne bhAvathI vaMdana karyuM. raudradhyAnanA pratApe karelI bhAva hiMsAnA AcanA karI, pazcAttApa dvArA lAgelAM pApathI AtmAne pAchA haThAvI prasannacaMdra rAjarSi puna prazasta dhyAnamAM lIna thayA. A pramANe prasannacaMdra rAjarSi e zubha dhyAnAgnithI durgAnane bALI bhasmIbhUta karI dIdhuM che." mahArAja zreNike A pachI zrI vIravibhu pAsethI prasannacaMdra rAjarSinuM dIkSA grahaNa vagerenuM vistRta vRttAMta sAMbhaLyuM. eTalAmAM mahArAjA zreNikane gaganAMgaNamAMthI utaratuM devanda daSTigocara thayuM, duMdubhine divya dhvani saMbhaLavA lAge ane AkAzamaMDaLa prakAzamaya banI gayuM. A badhuM joI saMbrAnta citte magadhezvare zrI vIravibhune savinaye pUchayuM "prabho ! nabhomaMDaLane prakAzita karanAra A devasammAta tathA divya vani vagere zAthI thAya che?" tyAre trikALajJAnI zrI vIravibhue pharamAvyuM ke"rAjana ! je mahAtmA mATe tame prazno karyA te prasannacaMdra rAjarSine kevaLajJAna utpanna thayuM che. mATe devo temane kevaLajJAna -mahotsava ujavavA jAya che." mahArAjA zreNika ane anya zrotAjAe te maharSine bhAvapUrvaka hRdayamAM vaMdana karyuM. Atmatatvano jayajayakAra thayo ! kharekhara, e rAjarSie "mana mathALAM kAra vaSakSayaH " e uktine akSarazaH siddha karI ApI, arthAt saMsAra ke muktinuM kaI paNa kharuM kAraNa heya te te prANionI AMtarika bhAva Ao ja che. sati ke adhogati hRdayanA zubhAzubha adhyavasAya upara AdhAra rAkhe che. hRdayamAM jevA prakAranuM dhyAna thAya tevI ja jIvanI gati thAya che. dhyAnane mahimA apAra che! kSaNamAM naraka! kSaNamAM svarga ! kSaNamAM mokSa!!! A gA mI aMka A aMka "zrI jaina satya prakAzanA cothA varSane cheka aMka che. AgAmI aMka bIjA zrAvaNa mAsamAM pragaTa thaze. pUjya muni mahArAjane temaja vidvAnone na sAhitya, jene tattvajJAna, jaina kaLA, jena ItihAsapurAtattva ane jena zilpa-sthApatya viSayaka lekhe mokalavAnI vinaMti che. vya. Page #32 -------------------------------------------------------------------------- ________________ muMbaInA zrI geDIjInA derAsaranA keTalAka aprasiddha prAtimAlekho saMgrAhaka ane saMpAdaka-munirAja zrI kAMtisAgarajI bhAratIya ItihAsanuM Alekhana karavAmAM tAmrapa, dAna, prAcIna sIkakAo, prAcIna rAsAo, prAcIna paTTAvAlIo, tIrthamAlAo, hastalikhita pratanI puSpikAo, prAcIna aitihAsika prabaMdha, prAcIna zilAlekho, rAjavaMzAvalIo ane dhAtunI pratimAo pAchaLa kotarelA lekho, tathA pASANunI pratimAnA pAchaLanA bhAgamAM urakIrNa lekhe vagere mukhya mAdhane gaNavAmAM Ave che. atyAra sudhI jeTalAM ItihAsanAM pustaka lakhAya che temAM ukta sAdhanene sArI rIte upayoga karavAmAM AvyuM che. bhArata varSanA itihAsa-kSetramAM jaina sAhityanuM eka viziSTa sthAna che emAM koI nA kahI zake tema nathI, eTaluM ja nahiM paNa ApaNe koI paNa itihAsanuM pustaka jozuM te temAM jana sAhityane ekAda puro te haze ja, pachI bhale te pustaka bhAratIya vidvAne lakhyuM hoya ke pAzcAtya vidvAne AlekhyuM hoya. enuM kAraNa eka ja che ke prAcIna samayamAM jainAcAryone rA -rAjAo sAthe ghaniSTa saMbaMdha hatuM eTale jeTalo ItihAsa rAjya saMbaMdhI jaina sAhityamAM jovAmAM Ave che teTalo bIjA koI paNa sAhityamAM bhAgye ja maLatuM haze. sAhityanA itihAsa vibhAgamAM najara karIe te "kathAvalI1 [nirmAtA bhadezvarasUrijI, A kathAnakone samaya Azare bArame seka manAya che ke, prabhAvaka caritra 1 A kathAvalInI eka prata tADapatra para lakhelI pATaNamAM saMghavI pADAnA jJAna bhaMDAramAM vidyamAna che. tenI prazasti nIce pramANe che - 8 TE: sarve namiUNa nAi (hi) jANiya devaM sarassai-guruNa mAhappA / virapami cariyasAraM kahAvalImabuhasuhaloha // 1 // dhammattha-kAma-mokkhA purisatthA te a suttiA jehiM / paDhamamiha bemi te ciya risahesara-bharahacakitti // 2 // graMthAyaM 12600 saMvat 1497 varSe vaizAkha vadi 12 budhe agheha zrIstaMbhatIrthe mahaM mAlAsuta sAMgA likhitaM // A pustaka prAkRta bhASAnuM che ane taddana aprasiddha che. bahAra paDavAthI aitihAsika bAbatapara ghaNo prakAza pADaze 2 A aitihAsika graMtha "prabhAvika caritra" vi. saMvata 1330 nA caitra zudi sAtame prabhAcaMdrasUrijIe nirmANa karyuM, temAM aneka AcAryonA prabadhAne khUba vistAra Page #33 -------------------------------------------------------------------------- ________________ aMka 12] pratimA-lekhe [ 595 ] prabaMdha cintAmaNi, tIrthakalpa-vavidha tIrthaka95, ane caturvizati prabaMdha -prabaMdhakeza vagere grantharano daSTigocara thAya che ke je graMtho jaina sAhityanA itihAsamAM pramANabhUta manAya che. ItihAsa e evI mahatvanI vastu che ke ApaNe ene koI paNa prakArathI tejI zakatA nathI. enuM kAraNa eka ja che ke ItihAsathI ja dezanuM astitatva, gauva, AcAra, vicAra, prakRti, dharma Adi bAbatanuM jJAna thAya che, eTaluM ja nahi paNa itihAsa joine rAjAe potAnI prajAne pALavAmAM sampa prakAre samartha thAya che. ItihAsa buddhimAna rAjAone sArA mArgamAM pravRtti karAvavAmAM sadagurU samAna che. ItihAsa rAjanIti vizA radonuM jIvana che, ane purAtattvavettAonuM sarvasva che. kavionI caturatAne AdhArarU pI taMbha che, sArA narenDenI kIrti caMdrikAne caMdramAM che. itihAsa eka aNita prabhAva - - pUrvaka samAveza karavAmAM AvyuM che ane te grantha mULa ghaNuM samaya pahelAM nirNayasAgara pese chapAvyo hato paNa te azuddha hato mATe tenuM bhASAMtara AtmAnaMda sabhAe karavI pharI prakAzita karyo. temAMnI muni zrI kalyANavijayajInI palocanA chatahAsakArone mATe bahu upayogI thaI paDaze ema mAre dhAravuM che. atyAre e mULa saMskRta graMthanuM saMpAdana puratattvavid bI jinavijayajI karI rahyA che ane thoDA ja samayamAM bahAra paDaze. 3 A granya zrImAna merUtuMgAcArye vi. sa. 1361 mAM vardhamAna pura (vaDhavANa) mAM phAgaNa suda pUrNimAe samApta karyo. A graMthamAM cAvaDA ane solaMkIone itihAsa khUba vistAra pUrvaka ApavAmAM Ave che. te granya pahelAM rAmacaMdra dInAnAthe chapAvyuM hatuM, paNa Adhunika daSTie e barAbara kAma Ape te rahyo nahato. tenuM gujarAtI bhASAMtara paNa phArbasa sabhAe prakAzita karyuM che ane saMskRtamAM zrI jinaviyajaie bahAra pADe che. 4 A granya saMvata 138 5 thI mAMDIne saM. 1389 mAM bhAdrapada va. 10 ne divase ginIpatana" (dihI) mAM samApta thayo ema grakhyAte sUcavavAmAM AvyuM che. e granthanA kartA kharataragacchIya zrI jinasiMhasUrijInA ziSya AcArya zrI jinaprabhasUrijI che. A granthamAM aneka jaina tIrthone itihAsa ApavAmAM Avela che, eTaluM ja nahi paNa kyA kayA rAjAnA samayamAM koNe koNe tIrthoddhAra karAvyA vagere bAbatanuM jJAna karAvavAmAM A eka ja granya sAdhanarUpa che ema kahI zakAya. A granya uparathI ja ghaNAkharAM prAcIna gAmonI zekheLa gavarnamenTa karI che ane bhaugolika daSTie A grantha atyuttama hevAthI tene amuka bhAga baMgALa eziyATika sosAyaTIe ghaNuM samaya pUrve chapAvyuM hatuM ane atyAre saMpUrNa zrI jinavijayajIe chapAvyuM che. 5 A granya saMvat 105 jeTha suda pAMcameM maladhArI zrI abhayadevasUra saMtAnIya zrI rAjazekharasUrijIe dilhImAM samApta karyo. e granthamAMnA 24 prabaMdhanuM aitihAsika daSTie vileNa thavAnI AvazyakatA che. tenuM mULa anuvAda sAthe phArbasa sabhAe Jain EducatioLaprAzcita karyuM che, tathA zrI jinavijayajIe pAgu bahAra pADayuM che. Page #34 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [59] zrI jana satya prakAza rAkhavALu anupama cintAmaNirana che ema kahyuM te lezamAtra paNa atizakita nahi ja gaNAya. jainene yathArya itihAsa to haju rajanA DhagalAomAM ane jJAna maMdironA kabATomAM rahela pustakemAM astavyasta paDela che. tene ekaThA karI itihAsapremIonA kara kamalamAM dharo e kAMI nAnIsUnI vAta che? sAcuM kahIe te ItihAsanI zodhakhoLa karavI ane dhULadhAyAne dhabdha karavo e bannemAM mane te kai paNa jAtane kera mAluma paDatA nathI, AjakAla jaina sAkSare jaina itihAsanI kIka ThIka sevA karI rahyA che ane tenA dehanA rUpe pustake paNa ThIka ThIka bahAra paDI cUkela che. dAkhalA tarike "jaina sAhityane saMkSipta itihAsa" "uttara hindustAnamAM jaina dhama" vagere, vagere. have varatuta viSaya para AvuM. bhAratIya itihAsanA sAdhanomAM pratibhA-lenuM sthAna ati mahattAnuM gaNupamAM Ave che te kAraNathI ja che. gerineTa, AcArya zrImad buddhisAgarasUrijI sakSaravarka zramanuM jinavijayajI, muni zrI vidyAvijayajI, 3. sAhityapremI bAbU puraNacadra nAhara ,A..L, vagere mahAzayoe lekhenA saMgraha bahAra pADI itihAsanI sevA bajAvI che. dhAtunI pratimAo pAchaLa katarelA lekho parathI AcAryonI vaMzaparaMparAo, jAti, vaMza vagere aneka bAbatane itihAsa tAravI zakAya che. prAya: karIne gujarAtanAM, baMgALanAM, rAjapUtAnAnAM, kAThiyAvADanAM maMdiromAM nI pratimAonA lekha chapAI bahAra paDI cakela che, paNa muMbaI jevA meTA zaheramAMnI pratimAonA lekha saMbaMdhI haju sudhI koI paNa mahAzaye prakAza pADe che ema lAgatuM nathI, eTale muMbaImAM pAyadhunipara Avela zrI goDIjI mahArAjanA maMdiramAMnI keTalIka ghA --patimAo paranA lekho utArI ahi pAThake sanmukha rAkhatAM mane AnaMda thAya che. e maMdiramAM ghaNIkharI pratimA evI che ke jemAM bilakula lekhe vacAtA ja nathI, tathA keTalIka pratimAo khaMDita thayelI che. A nIce Apela lekhamAM je kAMi azuddhi jaNAya te pahaka sudhArIne vAMcaze evI AzA sAthe e lekhe raju karuM chuM- pratimA-lekha (2) saMvata 2080 ....... kRtimAM rathApitA (2) ha0 karaNa jai0 va i2 ................... .. katriAtha #Arita , 2 miH (3) saMghat 1373 varSe vaiSAkhazudi 12 zrIzrImAla jhA0 bhrAtR devasI zreyase ............... zrIpArka 000 40 junAvArasUri ....... (ra) saMvata 202 vairANazuri 11 (2) jJAtIya, sAda .... 6 "rAjataraMgiNa "nI prastAvanAmAMthI sudhArA vadhArA sAthe uddaghana. Page #35 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 12 pratimAlekhe 567 ....... pUta pAlAtmaja sA0 sadAkena Atmazreyortha zrIpArzvanAthadhivaM kAritaM prati0 zrIUkezagacche zrIkakasaribhiH / (5) saM0 1435 mahAvadi 13 zrI zrImAla jhA0 ........ paralho zreyase bhrAta [ta ] nAnikena zrIpArzvanAtha mU0 paMcatIrthI kAri0 zrI naramabhamuriNAmupa0 pra0 zrosUribhiH / (6) saMvat 1478 varSe be0 zu06 dine prAgvATra jJAtIya sA0 aMtA su0 zre0 mADaNa bhAryA mANikade mahagalade suta DUMgara bhA0 ............ DUMgareNa ... zreyase suvidhinAthabiMba kAritaM pratiSThinaM tapAgacche devasuMdarasUribhiH / (7) saMvat 1492 varSe zrIAdinAthavibaM prati. kharataragaNe zrIjinabhadrasaribhiH kAritaM kAMkariyA, sA0 sohaDa bhAryA hIrAdevI shvikyaa| (8) saMvat 1496 varSe phAguNazudi 2 zukre zrI zrImAlajJAtIya zre kaDyA bhAryA gaurI putra zre0 parvatena bhA0 amaroyuttena zrIcalagaccheza zrIzrI jayakIrti sUrINAmupadezena svamAtuH zreyase zrIzItalanAthabiMba kAritaM pratiSThita shriisNghen| (9) saM0 1499 varSa phAguNavadi 3 gurau upakeza zAtIya dharaharI sA. ......... . pitRzreyase zrIzAntinAthaviMbaM kA0 pra0 ratnaprabhasaribhiH / / (10) saM0 1499 phAgaNavada 6 prAgvATvaMze kAsapa [kAzyapa?] gotre siddhapuravAstavyaH ma0 parabata bhA0 meThU suta samadhareNa bhA0 amakU bhAtRja mUlarAja kesavasahitenAtmazreyase zrIAdinAthabiMbaM kA0 pra0 bRhattapApakSe shriirtnsiNhsuuribhiH|| (11) saMvat 1505 varSe zudi 5 ravo UpakezavaMze sAdhuzAkhAyAM sA0 dhannA bhA0 dhannAde putra sA0 maMDaNa sA0pahajAbhyAM svapituH zreyase zrIzreyAMsanAviMbaM kAritaM pratiSThitaM kharataragacche zrIjinacaMdramRripaTTe zrIjinasAgarakharibhiH // (12) saM 1506 varSe phAguNa di011 ravau upa0 mAdharaNA bhA0 madanAde putra pUnAbhyAM cAdR putrasahitena svabhA0 ...... AMvA arjana zre0 zrIdharmanAthabiMba kA0 pra0 saMDeragacche zrI 5 zelaprabhasUrisaMtAne zAntisUribhiH / / (13) saM0 1508 varSe vaiSAkha zuda 5 caMdre khetA bhA0 khetalade putra tAtA vilhAde pAkhetAkena DUMgaratInita zrIdharmanAthabiMbaM kA0 pra0 caitragacche bha. shriimunitilksribhiH| (14) saMvat 1513 varSe kA0 va0 11 ravau tripurapATakavAsi prAgvATa 1 ahiMyA mULamAM ja mahinAnuM nAma ApyuM nathI. --..- - - .. - -. . -. Page #36 -------------------------------------------------------------------------- ________________ [8] zrI jaina satya prakAza [ 4 zreSThi hIrA bhAryA zrIrAjInAmnyA svamAtR kAmalade zreyortha zrIsumatinAthafar kAritaM prati0 tapA zrI sA[so masuMdaravariziSya shriirtnshekhrsuuribhiH|| (15) saMvat 1518 varSe vaiSAkhazudi 3 zanau zrImAlajJAtIya zre0 gAMgA bhA0 zANI su0 pitRvana bhA0 macakU su0 sachalena zrIsuvidhinAtha viMbaM kAritaM pUrNimApakSIya zrIsAghuratnasUripaTTe zrI sAdhusuMdarakhariNAmupadezena pratiSThitaM vidhinA jahanA vAstavyaH / (16) saMvat 9528 varSe ASADhazudi 5 ravau prAgvAjJA0 zre0 jhINA bhAryA jIvaNi pu0 zre pacA bhAryA dhAru putra mANika sahitena zrIdhamanAthabiMbaM kAritaM aMcalagacche pratiSThi0 zrIjaya kesarasUribhiH // (17) saMvat 1529 varSe jyeSTha yadi 7 budhe bhAvasAra gosala bhA0 tejU tayo (:) satputra maMdireNa bhAryA sAnI putra kAnhA, harapAla, kesavasahitena svakuTuMbazreyortha zrIsItalanAthacaturviMzatipaTTaH kArApitaM zrIvRddhatapApakSe // (18) saMvat 1534 varSe vaiSAkha zudi 3 guru upamanyagotra prA0vRhatsajane maM. hIrA bhA0tilU putra kItAkena bhA0tAdR zreyase pu0 amarAjI vAsuhAsiNi pra0 OM0 yutena svamAtRzreyortha zrIvAsupUjya biMbaM kA0 pra0 tapA zrIsomasuMdarasrari prA0 pra0 vi0 zrIlakSmIsAgarasUribhiH DAbhilAya | (19) saM0 1547 varSe mAghasudi 13 ra zrI zrImAlI jJA0 pra0 mAla bhA0 pUrI su0 hAMsAkena bhA0 rUpAI bhrAtR pa0 bhAbhU bhA0 kabAI suta pUMjAdi kuTumbayutena zrIkuMthunAthabiMbaM kA0 pra0 tapApakSi zrI lakSmIsAgarasUripaTTe zrI sumatisAdhuribhiH // (20) saMvat 1560 varSe mAgha sudi 13 some zrI zrISAze sA0 jagaDU bhAryA sAntu suta sA0 laTakaNa bhAryA lIlAde zrIaMcalagacche siddhAntasAgarasUrINAmupadezana zrIsaMbhavanAthavivaM kAritaM pratiSThitaM zrIsaMghena staMbhatIrtha (khaMbhAtamAM) / (21) saM0 1563 varSe vaiSAkha zudi 3 dine zrImAlajJAtIya bhAMDIyAgotrI sA0 ajItA putra sA0 lAkhA bhA0 ADhI zubhASikayA zrIcaMdraprabhabiMbaM kAritaM svapuNyArtha pratiSThitaM kharataragacche zrIjinasamudrasUripaTTAlaMkAra zrIjinahaMsasUribhiH kalyANaM bhUyAt mahAsudi 15 dine || (22) saM0 1565 varSe viSAkha zudi 9 budhe zrI zrImAlajJAtIya zre0 coTA bhA0 vIrI suta zre0 lakhamaNa zre0 nAthA zre0 lAjaNa zre0 pAsaDa jagar3a lakhamaNa bhA0 lakhamAde suta jAgAkena bhA0 adhaku suta ThAkara pramukha kuTumbayutena Atmazreyase zrIdharmanAthayutazcaturviMzatipaTTaH zrIpUrNimApakSe zrI puNyaratnaaftpaTTe bha0 sumatiratnasUrINAmupadezena kAritaM pratiSThitaM vidhinA zrI maMDaparge (mAMDavagaDha mAlavA ) | Page #37 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 11] pratimAlekhe [5 ] (23) saM0 1566 varSe mAghavadi 5 gurau laghuzAkhAyAM sA0 virama bhA0 kalI putra sA0 AsA bhAryA kuarI nAmnyA munisuvratarvivaM kAritaM svazreyase pra0 tapAgacche demavimalamUribhiH // nalakache / / (24) saMvata 1576 varSa vaizA0 su0 6 some paM. abhayasAgaragaNipuNyAya ziSya paMDita abhayamaMdiragaNi abhyaratnamuniyutAbhyAM zrIzAntinAtharSi kAritaM pratiSThitaM bahattapApakSe zrIsaubhAgyasUribhiH // (25) saMvat 1580 vaiSAkha zudi 5 zukre zrI zrImAlajJAtIya zre0 gorA bhA0 premI sutena zre0 vIkAkena bhA0 vaIjalade putra bhojA pramukha kuTumbayutena zrI candraprabhasvAmibiMbaM kArita pra0 pippalagacche zrIdharmavimalasUribhiH // (26) saMvat 1601 varSa zrImAlI vRddhazAkhAyAM do0 bhANAbhAryA gadU putra donAkara ThAkara nAkara bhAryA rajaI nAkarakana svamAtRpitR puNyArtha zrIzreyAMsa. nArthAbabaM kArApitaM pratiSTa (SThi) taM vIrasiddhIya pUrNimApakSe zrIguNakArita (?) tatpaTTe zrIudayasuMdarasUri tatpaTTe jJAnasAgarasUribhiH pratiSThitaM zrIdhorasiddhIyagrAmavAstavyaH // (27) saMvat 1615 varSe posa (Sa) vadi 6 zukre zrIgaMdhAra vAstavyaH prAgvAdazAtIya tejapAla bhA0 lADaka suta do01 zrIkarNa bhAryA sIMgArade suta devarAja nAmnA zrIvimalanAvitraM kArApitaM tapAgacche zrIvijayadAnasaribhiH pratiSThitaM svazreyortha // (28) saMvat 1697 vaSa phA. zu. gage zrIyattanavAstavyaH vRddhaprAgyAzA. bIgjItA kanakAsuta sA devacaMda nAmnA zrIzaMbhavanAthabiMbaM kA. pratisthA (ThA)pitaM svapratiSThAyAM pra. va pAtasAhi zrIyAhAMgora (jahAMgIra) pradatta mahAtaNa(pA)birudadhAraka ta0 zrIbijayadevasUribhiH, zrIvidyApure dkssinndeshe| (29) saMvat 1702 varSe zrIphAguNasudi 2 ravau zrIdevagIrI (daulatAbAda) vAstavyaH UkezajJAtIya saM0 bhAijI bhAryA zrIgaDatAde nAmnyA svakuTumbazreyase svakAritapratiSThitAM // munisuvratasvAmivi. kA. pra. tapAgacchAdhirAja vijayasenamUripaTTAlaMkAra bha. zrIvijayadevamUribhiH mahAtIrtha zrIantarikSapArzvanAthapratimA shriisirpure| (30) saM. 1810 vaizAkha zudi 12 vijayanaMdamUrigacche zAha bhade dazA ......biMba kAritaM pratiSTitaM kharataragacche jinlaabhmuuri| (A lekha dhAtunI mUrti para lakhelo che.) (31) saMvata 1827 vaiSAkha zuda 12 zukre jaiThIbAI, suvidhinAthavirva kA. prati. kharataragacche bha.zrIjinalAbhasUribhiH / Page #38 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrI jena satya prakAza [154 32) saM. 1843 Irai ve (dhai) SAkha zudi6vudhe usavAlajJAtIya vRddhazAkhAyAM pra.zrIphatelAlajI tatputra sAha zrIsAkaralAlajI biMbaMdharmanAthabiMbaM (kArita) zrIbahatkharataraAcAryagacche zrIrupacaMdajIe sthApI bhaTAraka jaM. shriijincNdrsriraajye| __ (33) saM. 1843 nA vaiSAkha zudi 6 zrIphatelAlabhAryA maTakU nAmnA... zrIzAntinAthabiMbaM kAritaM prati. jinacaMdasUribhiH kharatara gcche)| (34) saMvat 1921 va. mahAsudi 7 gurudine..... prati. zrImatatapAgacche bha. vijayadharaNendramariAdezAt / (35) saMvata 1921 va. mAghazudi 7 guru zrIna minAthajinabiMbaM pratiSThitaM shriitpaagcche| A pramANe ahIM 35 lekhe ApavAmAM AvyA che. AmAMnA moTA bhAganA lekha apUrNa che e sAcuM che, chatAM saMta ane gRhastha ke pratiSThApaka AcAryonAM nAmo temaja gaccha, zAkhA, vaMza ke kuLanAM nAmo AmAMthI sArA pramANamAM maLI rahe che, ane e ja A lekhenI khAsa kaipayogitA che. vidvAnonI sagavaDa khAtara A lekha ADAavaLa na ApatA, saMvatanA anukrama pramANe ApyA che. pahelA lekha 1080 ne ane chelle 35 mo lekha saMvata 1921ne che. eTale A rIte A 35 lekhomAM lagabhaga nava varSanA lekhonI vAnagI maLI rahe che. - Page #39 -------------------------------------------------------------------------- ________________ sa... mA...cA... 2 pratiSThA 1. cANoda (mAravADamAM) jeTha sudi chaThanA divase pratiSThA karavAmAM AvI. pratiSThA vakhate pUjya paMnyAsajI mahArAja zrI himmatavijayajI Adi padhAryA hatA. 2. sAyarA mevADa)mAM jeTha suda nomanA divase navA derAsaramAM prabhujI padharAvavAmAM AvyA. 3. saradariyAmAM jeTha suda 14nA divase pratiSThA karavAmAM AvI. pratiSThA vakhate pUjya A. bha. zrI vijayayatIndrasUrijI padhAryA hatA. dIkSA 1. cANasmAvALA zeTha caturabhAI tArAcaMde aSADa sudI sAtamanA divase jhagaDiyAmAM pUjya A. bha. zrI vijayalAvathasUrijI mahArAja pAse dIkSA lIdhI. dIkSitanuM nAma munizrI caMdraprabhavijayajI rAkhavAmAM AvyuM ane temane pUjya A. bha. zro vijayanemisUrIzvarajInA ziSya banAvavAmAM AvyA 2. mULIvALA koThArI jayaMtIlAla amula be vApImAM aSADa sudI 1nA divase A. bha. zrI vijayakSamAbhadrasUrijI mahArAja pAse temanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. dIkSitanuM nAma munizrI jayavijayajI rAkhavAmAM AvyuM. 3. mahudhAvALA zAmaLadAsabhAie kapaDavaMjamAM aSADa sudI 11nA divase pUjya A. .zrI vijayakumudasUrijI pAse temanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. dIkSitanuM nAma munizrI zIlavajayajI rAkhavAmAM AvyuM. 4. sIravALA bhAI cheTAlAle aSADa sudI 10nA divase saparamAM pUjya paM. zro caraNavijayajI pAse pUjya paM. zrI merUvijayajInA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. dIkSitanuM nAma munizrI nagInavijayajI rAkhavAmAM AvyuM. 5. vAvavALA bhAI devasIbhAIe aSADa sudI 14nA divase rasIperamAM pUjya paM. zrI caraNavijayajI pAse temanA ziSya tarIke dIkSA lIdhI. dIkSitanuM nAma muni zrI dIpavijayajI rAkhavAmAM AvyuM. svIkAra Ahata AgamanuM avalokana yAne tattvarasika candrikA--praNetA ane prakAzaka-hIrAlAla rasikadAsa kApaDiyA, sAMkaDIzerI, gopIpurA, surata. mUlya dasa AnA. Page #40 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Regd. No. B. 3801 " zrI jaina satya prakAzano prathama vizeSAMka zrI mahAvIra nirvANa vizeSAMka 228 pAnAne A daLadAra vizeSAMkamAM bha. mahAvIra svAmInA jIvanane lagatA judA judA vidvAnanA aneka lekhe ApavAmAM AvyA che. mUlya-TapAla kharca sAthe tera AnA bIje vizeSAMka zrI paryuSaNa parva vizeSAMka 216 pAnAnA A daLadAra ane saciva vizeSAMkamAM bha. mahA vIrasvAmI pachInA eka hajAra varSanA jana ItihAsa upara prakAza pADatA, judA judA jaina-ajaina vidvAnanA aneka lekho ApavAmAM AvyA che. tathA bha. mahAvIra svAmInuM sarvAMgasuMdara viraMgI citra ApavAmAM AvyuM che, mUlya"TapAla kharca sAthe eka rUpiyo ja be rUpiyA bharI * zrI jene satya prakAza' nA cAhaka thanArane 1 A vizeSAMka cAlu aMka tarIke apAya che. avAra pahelAM pragaTa thayela badhAMya citrothI caDhiyAtuM kaLA ane zAstrIya daSTie savagasuMdara bha. mahAvIra svAmInuM triraMgI citra gujarAtanA suprasiddha citrakAra zrI. kanu desAIe doreluM A citra prabhunI dhyAnastha mudrA ane vItarAga bhAvane sAkSAtkAra karAve che. "x10" nI sAIjha senerI beTara jADuM ATa kArDa mUlya-ATha AnA, TapAlakhanA be AnA vadhu lakho: zrI jainadharma satyaprakAzaka samiti jesiMgabhAInI vADI, ghIkAMTA, amadAvAda, (gujarAta). - - -