Pind Niryukti

Author(s): Manekyashekharsuri, Kanchanvijay
Publisher: Devchand Lalbhai Pustakoddhar Fund

Page 337

सावशेषं द्रव्यं १, संस्पृष्टो हस्तः संस्पृष्टं मात्रं निरवशेषं द्रव्यं २, संस्पृष्टो हस्तोऽसंस्पृष्टं मात्रं सावशेषं द्रव्यं ३, संस्पृष्टो हस्तोऽसंस्पृष्टं परि०९ मात्र निरवशेष द्रव्यं ४, असंस्पृष्टो हस्तः संस्पृष्टं मात्रं सावशेषं द्रव्यं ५, असंस्पृष्टो हस्तः संस्पृष्टं मात्रं निरवशेष द्रव्यं ६, असंस्पृष्टोवीराचार्यहस्तोऽसंस्पृष्टं मात्रं सावशेषं द्रव्यं ७, असंस्पृष्टो हस्तोऽसंस्पृष्टं मात्रं निरवशेषं द्रव्यं ८, तत्र वा नियमान्निश्चयेन ग्रहणं-आदानं भक्त- कृतटीकास्य साधुना कार्यमिति प्रक्रमः, तु ओएसुत्ति पदव्यत्ययादविषमेष्वेव प्रथमतृतीयादिषु न समेषु द्वितीय चतुर्थादिष्विति भजना, इह या अन्त्यहस्तो मात्रं वा द्वे वा स्वयोगेन संस्पृष्टा वा सन्ति, साध्वयं संस्पृष्टानि भवन्तु, न तद्वशेन यत्र द्रव्यं सावशेषं तत्रैतानि साध्वर्थं खरंटि
भागः। तान्यपि दात्री न धावति, किं तर्हि ! तत्र द्रव्ये व्यापारयतीति साधोः पश्चात्कर्म स्याद्यत्र तु द्रव्यं निरवशेषं तत्रैतानि तद्रव्याधारस्थाली च साधुदानानन्तरं सा धावतीति, तत्स्यादेवेति भजना एव, बहुलेपेष्वपीयं घटते, परं ग्रंथकता नोक्तेति गाथार्थः ।। ६६१ ॥ उक्तं लिप्तद्वारमथ छर्दितद्वारमाह ॥
सच्चित्ते अच्चित्ते ॥६२७॥ व्याख्या-इह यतो मध्यादुत्स्यते तत्साध्यं वस्तु सच्चित्ते, तथा अञ्चित्ते, तथा मीसगत्ति विभक्ति| लोपात् मिश्रके, त्रितयमपि प्रतीतं, तथेति समुच्चये, कस्मिन्नेवमित्याह छर्दने-भूम्यादौ पातने, च पुनरर्थो भिन्नक्रमश्च, चउभंगो जातिनिर्देशाच्चतुर्भङ्गत्रयं प्रतीतं, स्यादित्यत्रोत्तरत्र च शेषः, यथा-सचित्तमिश्रपदाभ्यामेकः, सचित्ताचित्तपदाभ्यां द्वितीयः, मिश्राचित्तपदाभ्यां तृतीयस्तत्र सचित्ते सचित्तं मिश्रे सचित्तं सचित्ते मिश्र मिश्रे मित्रं-छर्दितमुत्पाद्य इत्यादि, तत्र चउभंगेत्ति जातिनिर्देशादपि लोपाचतुर्भङ्गत्रयेऽपि स्वयं भावनीय, प्रतिषेधः साधोक्तादिग्रहणनिवारणं, इह यत्र छदं पदं सचित्तं मित्रं वा, तत्र ग्राह्यं सचित्तं मित्रं | वा स्यादित्यादयो दोषारस्युः, किं च ग्रहणे तद्दोषदुष्टाहारादीनां आणाइणोत्ति सूचनादाज्ञाभक्तानवस्थामिथ्यात्वविराधनाः, आज्ञाभङ्गादयः
in Education Inteme
For Private Personel Use Only