Pind Niryukti

Author(s): Manekyashekharsuri, Kanchanvijay
Publisher: Devchand Lalbhai Pustakoddhar Fund

Page 366

धमा
रत्नीया.
वचूर्तुपेता
श्री. पिण्डनियुक्तिः। ॥१६॥
परि०१० माणिक्यशेखरीया दीपिकाया आघमाग
व्यवहारसचित्तः ॥ ११॥ मिश्रपृथ्वीकायमाह
खीरदुमहेट्टपंथे ॥ १२ ॥ क्षीरद्रुमाः-वटाश्वत्थाद्यास्तेषामधस्तले पृथ्वीकायः मिश्रः, तत्र क्षीरद्रुमाणां माधुर्येण शस्त्रत्वाभावात् कियान् सचित्तः शीतादिशस्त्राच कियानचित्त इति मिश्रः, अत्र व्याख्यासंशयः (!), [चकादौ] तथा पथि प्रामे पुरवहिर्यः पृथ्वीकायः स मिश्रः, तत्र गन्त्रीचक्राद्युत्खातः स कियान्सचित्तः, शीतवातोधैरचित्तीकृतः कियांश्चेति मिश्रा, कृष्टो हलेनादौ मिश्रस्ततः शीताद्यः कियानचित्तीकृत इति मिश्रः, तथाऽऽर्दोऽम्बुमिश्रः यावतम्बुशस्त्रं पृथ्व्याः, ततो मिश्रो जलार्दोऽन्तर्मुहूर्त ततोऽचित्तः, xxx
xxx पः सोऽग्निनैवात्तः सोऽपि स्वकायशवं, एवमन्यान्यपि स्वान्यकायशस्त्राणि ज्ञेयानि, यथा कटुरसो मधुररसस्य स्वकायशस्त्रं इत्यादि, एवं पृथ्वीकायश्चतुर्धाऽचित्त उक्तः, द्रव्यतः स्वान्यकायाभ्यामचित्तता, क्षेत्रतः क्षारादेः क्षेत्रजान्मधुरादिक्षेत्रजस्य, रक्तवर्णस्यान्यवर्णस्य साऽचित्तता, अत्र क्षेत्रप्राधान्यविवक्षा, यथा योजनशतात् पृथ्वीकायस्याचित्तता भिन्नाहारत्त्वात् शीतादिसंगाच्च, क्षेत्रांतरेण परावृत्तेः, इत्थमकायादिष्वप्यचित्तत्वं ज्ञेयं, यथा वनस्पती हरीतक्या औषधाद्यर्थं अचित्तता स्पष्टा, कालेनाचित्तत्वं आयुःक्षयेण, तच्छद्मस्थानामज्ञेयं, अत्र तडागाउंमो दृष्टान्तोऽचित्तत्त्वे श्रीसंदेहः वीरस्य भगवतः, अचित्तता पूर्ववर्णादित्यागादन्यवर्णादित्वं, उक्तोऽचित्तपृथ्वीकायः । एतेन साधुसाध्यमाह-व्युत्क्रांतयोनिना गतयोनिना प्रासुकेनेदं वक्ष्यमाणं प्रयोजनं तेन स्यात् ॥ १३ ॥ यथा
अवरिद्धिगविसबंद्धे० ॥ १४ ॥ अपराद्धिको-लूतास्फोटः सर्पादिदंशो वा, विष, तथा दद्वादौ च बंधे उपशमनाय, प्रलेपः अचित्तक्ष्मादानं, गौरमृदः केदारतर्यादेर्वा लानं, लवणेन वाऽचित्ततार्थः, सुरभ्युपलेन गन्धके(पाषाणे)न वा पामाप्रसूतवातादिषातः, अचित्तस्य तु ग्रहणं, यद्वा तेन चि xxx
॥१६॥
Jain Education Inter
For Private & Personel Use Only
a
w.jainelibrary.org