________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જ્ઞાનસાર સૂર વિવરણમ.
થતી જ નથી, તે તો કમસર ઉર્થ ગમન કરતાં કરતાં મહાદય સ્થાનને અવશ્ય મેળવે છે. ત્યાર પછીના કોકમાં જ્ઞાન વિનાની ક્રિયા અને જ્ઞાનયુકત ક્રિયાના ફળમાં જે મડદંતર છે તે બતાવ્યું છે. એ વાત ખરેખરી છે કે જ્ઞાનરહિત શુષ્ક ક્રિયા જ્યારે અતિ અપ ફળ આપે છે ત્યારે જ્ઞાનરયુકત નિબ્ધ કિયા (યથાપ્રખ્યાત ચારિત્ર) સવ કર્મનો ક્ષય કરી પરમાનંદમય સ્થાનને પ્રાપ્ત કરી આપે છે. ત્યારપછીના દશમાં લોકમાં જ્ઞાનયુકત ક્રિયાને સુવર્ણ ઘટની ઉપમા આપીને તે ઘટાવી છે. જ્ઞાનયુકત કિયા કરનાર જ્ઞાની કદાપિ કિયાથી વિમુકત થઈ જાય તો પણ તેની શુદ્ધ ભાવના નાશ પામતી નથી, તેથી તે પાછો અપકાળમાં શુદ્ધ કિયા મેળવી શકે છે. શુદ્ધ બોધ તેને રાત્વર રસ્તા પર લાવી શકે છે. સુવર્ણનો ઘટ લગ્ન થઈ જાય તો પણ તેનું સુવર્ણ પણું નાશ પામતું નથી, તેનો પાછો કાબાંતરે ઘડા થઈ શકે છે. એ દષ્ટાંત અત્ર યથાર્થ ઘટમાન થાય છે. અગ્યારમા કલેકમાં જ્ઞાનરહિત કિયા અને કિયારહિત જ્ઞાન એ બંનેમાં મહદંતર બતાવ્યું છે. અહીં કિયારહિત જ્ઞાનને સૂર્યની ઉપમા આપી છે તે ભાવના જ્ઞાન છે, તેની અંદર ભાવકિયા તે પહેલી જ છે, તેથી શુન્ય નથી, અને જ્ઞાન હિત કિયા તો તદન જ્ઞાનશુન્ય શકિયા છે, તેથી તેને પોતાની ઉપમા યથાર્થ ઘટે છે. કેમકે તેવી કિયા સાંસારિક ફળ આપી શકે છે, પરંતુ એ સારના પારને પમાડી શકતી જ નથી. ભાવના જ્ઞાનવાળા પ્રાણીને તો શુદ્ધ માર્ગ યથાર્થ સમજાઈ ગયે હોય છે, તેથી સહજ પ્રયત્ન કરે એટલેજ તેને વિલંબ છે. તેને ભવનો પાર પામવો મુશ્કેલ નથી. જ્ઞાનરહિત કિયાવાનને તો હજુ શુદ્ધમાર્ગજ સમજાયેલ નથી. તેથી તે બંનેમાં જે અંતર બતાવ્યું છે તે ગ્ય છે. બારમાં કોકમાં જ્ઞાન અને ક્રિયાને અભેદ ઉપદિક્યો છે. તેમાં કહ્યું છે કે પૂર્ણ વિરતિ તે જ્ઞાનને ઉત્કર્ષ છે, તેમાં ને જ્ઞાનમાં કોઈ ભેદ નથી. તેથી આત્મહિતનાં સાધક મહાત્માએ જ્ઞાનાત નમાજ ટણિ દેવી કે જેથી જ્ઞાન ને ચારિત્ર બંનેની આરાધના પૂર્ણપણાને પામશે અને કાર્ય સિદ્ધ થશે.
૧૩ થી ૧૭ સુધીના પાંચ કલેક શાલ વિકીડિત વૃત્તના છે, બીજા બધા અનુપજ છે. તેમાં ૧૩મા લેકમાં આ ગ્રંથ જ્યાં અને જ્યારે બનાવ્યો છે તે સ્થળ ને મિતિ બતાવેલ છે. ૧૪મા લેકમાં અનેક પ્રાણીઓનાં ચિત્ત જુદા જુદા વિષયમાં લાગેલાં હોય છે તે બતાવીને આ જ્ઞાનસારમાં તો કોઈક જ પ્રાણીનું ચિત્ત ચાટે છે–ચટેલ હોય છે એમ સ્પષ્ટ કર્યું છે. આ વાત ખબરી છે. આ માસિકના વાંચનારાઓ પૈકી પણ કોઈ કથાવિષય રસપૂર્વક વાંચે છે, કઈ નીતિના વિષય વાંચે છે, કોઈ અન્ય વિષે વાંચે છે, માત્ર ઘણા થોડા મનોજ આ વિષયને લક્ષપૂર્વક વાંચીને તેના રહસ્યને હૃદયમાં ઉતારનારા હોય છે, કારણ કે
For Private And Personal Use Only
