________________
કારણ કે તે વ્યકિતઓ સમાજ પાસેથી પિષણ પામીને સમાજને કઈ (કુટુંબ, જ્ઞાતિ કે ધર્મસંધી પણ આપી શકતી નથી. તેઓ એકાંતવાદી બની કે કદી બનીને સ્વકેન્દ્રિત થઈ જાય છે. એમાં ખૂટેલાં તો ઉમેરાય તે એને કંઈક ઉપયોગ થઈ શકે. રશિયા-ચીન વગેરેની ભૌતિક વિચારધારા :
પણ, ભૌતિકતાપ્રધાન સમાજવાદી વિચારધારા આમ તે સંગઠનવાદી છે પણ ધર્મના પાયા વગરની છે. તેમાં સાધન-શુદ્ધિને આહ પણ નથી. રશિયા ચીન વગેરેની વિચારધારા એવી છે. ત્યાં સંગઠને છે, સંઘીકરણ પણ છે, પણ તે વ્યકિતની ચેતનાને દાબી દે છે, ત્યાં વ્યક્તિ-સ્વાતંત્ર્ય નથી.
, , , તે આવા સંગઠને પણ વિશુદ્ધ નથી. આપણે સંગઠને અને બીજી જે નિર્દોષ વ્યવસ્થા છે તેમાંથી 5 વાતો જોઈને તે જરૂર લઈ શકીએ વળી એના ભૌતિક વિજ્ઞાનથી ફાયદો પણ ઉઠાવી શકીએ, પણ એનાં અનિષ્ટાને બાદ તે કરવાં જ પહુશે.
ભૌતિકવાદી સામ્યવાદ અને વહેવારમાં વ્યકિતવાદી વિચારમાંથી એ કદાચ પસંદગી કરવાની આવે તે વહેવારમાં વ્યક્તિવાદી વિચારધારાને પસંદ કરવી પડશે, કારણ કે તેને પાયે આધ્યાત્મિક છે અને તેમાં જે કંઇ કમી છે તેને દૂર કરવા યથા શકય પ્રયત્ન થઈ શકે. આ રીતે બધી વિચારધારાને સમન્વય થાય તે દેશ અને દુનિયાને ઘણે લાભ થાય.
ચર્ચા-વિચારણું શ્રી પૂજભાઈએ ચર્ચાને આરંભ કરતા કહ્યું : “શ્રી અરવિંદ બે સંસ્કાર સાધક-સાધિકાઓનાં સહેજે નાખ્યા છે --) ઓછું એલવું. સમાજમાં આજે બિનજરૂરી લાટ ઘણે થાય છે, તેમાં શ્રેષ્ઠ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
