________________
૨૩૩
મૂકી રહ્યા છે. ભાલનળ કાંઠા ક્ષેત્રના કે બનાસ કાંઠાના અથવા ગૂજ રાતના અમૂક અમૂક વિસ્તારોના ખેડૂતો અને શ્રમજીવીઓ અત્યારે જાતિનાં મૂલ્ય, પોતાના નાના-મોટા પ્રસંગમાં વિચારી રહ્યા હોય અને આચરી રહ્યા હોય ત્યારે સંસ્થાઓ દ્વારા ઘડવાથીજ સામાજીક જીવનનું ચારિત્ર્ય ધડતર થાય છે અને તે કેવી ઝડપથી થાય છે, તેને સ્પષ્ટપણે ખ્યાલ આવી રહે છે.
એને એક અર્થ એ થયો કે યુગપુરૂષોએ અને ધર્મ સંસ્થાપકોએ જે તત્વજ્ઞાન આપ્યું એનો આચાર ગાંધીજીએ જે સમાજગત કરાવ્ય; તે પરંપરાને સંતબાલજી આગળ ધપાવી રહ્યા છે. બીજી તરફ વેદાંતના તત્ત્વજ્ઞાનને વિનેબાજી આધુનિક વિજ્ઞાનયુગના ઢાળમાં તત્વની રીતે મૂકી રહ્યા છે. સંતબાલજી બ્રહ્મચર્યનાં નવાં મૂલ્યોમાં, કડક સંયમમાં પણ સ્ત્રી-પુરૂષના પૂરપણાની વાત સાથે મીઠાશ ઉમેરવાનું કહે છે તેમ વિનેબાજી પણ બ્રહ્મચારી થઈને મીઠાશ રાખવી જોઈએ એ આગ્રહ સેવી રહ્યા છે. બન્ને સત્ય, અપરિગ્રહ વગેરે ઉપર તેમજ સંયમી જીવન ઉપર ભાર આપી રહ્યા છે. આમ વિશ્વ વાત્સલ્ય અને સર્વોદય વચ્ચે પરિભાષાના થોડાક ફેર સિવાય કંઈ પણ નથીઆમ ઉપાસકોને બન્નેએ જે સાધના આપી છે તેમાં કોઈ તક નથી. સંતબાલજી સામાજિક ઉપાસનાના ગુણ તરીકે સત્ય, પ્રેમ અને ન્યાયને ગણાવે છે, ત્યારે વિનેબાજી તેને સત્ય, પ્રેમ અને કરૂણું કહે છે.
ટુંકમાં દયા કરનાર અને દયા યાચનારનો ભેદ ન કરતાં, મહારાજશ્રી અત્યારની સમાજક્ષા જોઈ વહેવારુ માર્ગ બતાવે છે. એટલે મહારાજશ્રીએ. ગાંધીજીની સામુદાયિક અહિંસા અને સત્યાગ્રહ શાસ્ત્રને લવાદ, ન્યાય, અને શુદ્ધિ પ્રયોગ વડે સંગઠન વડે વિકસાવ્યાં છે. એ આ યુગ માટેની તેમની મેટી ભેટ છે.
ન્યાય માટે વૈદિક ધર્મમાં, રામે જાતે યુદ્ધ કર્યાનું અને શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને પ્રેર્યાનું સમર્થન છે. તેમાં જન અને બૌદ્ધધર્મની ઝીણી
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
WWW.umaragyanbhandar.com
