________________
ર૧૬
બોલી, ઇશારાથી કામ લેવાય તે ઘણું ધમાલ આપે આપ ઓછી થઈ જાય. (૨) સ્વચ્છતા-દરેક વસ્તુને સાફ રાખે. તેમાં પણ કળાનો ઉમેરે કર્યો. આ બેય બાબતે સારી છે; પણ ગાંધીજીએ સમાજ વચ્ચે રહીને જે પ્રત્યક્ષ પ્રયોગ કર્યા, અલબત્ત તેમાં ચઢાવ–ઉતાર ઘણું આવ્યા પણ તેમનું ધ્યેય સ્પષ્ટ રહ્યું. તેમણે જગતના સાધકોને નવો આદર્શ આપે ! “તમો વહેવારમાં પણ જીવનને સામાજિક ઘડતર વડે સમષ્ટિવાદ તરફ વહાવો !”
શ્રી દેવજીભાઈ: “અમારે ત્યાં એક ગીતા-મંડળ રચાયું હતું. તેના પ્રેરક એક સંન્યાસીબાવા હતા અને ભકત બધા શ્રીમંત અને બુદ્ધિશાળી હતા. તેઓ ધૂન મચાવે, લેકે બેલે પણ આજીવિકાનો સાધને અશુદ્ધ. બાવાજી પણ તે અંગે કંઇ ન કહે ! આવાં ગીતામંડળોથી કંઇ ન થાય.
ગીતામાં સમષ્ટિવાદનું જે રહસ્ય છે અને જૈનસંઘએ જેને આચરી બતાવ્યું છે. તે તરફ ગયા વગર છૂટકો નથી.
એવી જ વાત ભૌતિકવાદ વિષે છે, મૂડીવાદી લેકશાહી લઈએ કે સામ્યવાદ લઈએ; બન્નેના પાયા ભૌતિકવાદ ઉપર જ છે; એક આધ્યાત્મિકતાને થે વહેવારમાં વ્યકિતવાદ-અંગત સ્વાર્થ વગેરેને પિષે છે, બીજે ભૌતિક સુખના માટે રાજ્યને ઓથે વહેવારમાં રાજ્યવાદને પિષે છે, જેમાં હિંસા, દમન, અસત્ય વગેરે દોષ પડયા છે સાથે અંતે વિશ્વબંધુત્વને ઇન્કાર છે. અટલે અનુબંધ વિચારધારા પ્રમાણે જવું જોઈએ, જે રસ્તે ભ. રામકૃષ્ણ, બુદ્ધ, મહાવીરથી લઈને ગાંધીજીએ ગોઠવી આપે છે.” - -
' ' શ્રી. પુંજાભાઈ: “પણ આંધળું અનુકરણ ન થવું જોઈએ. અગાઉ ભૈરવજપ (પર્વત ઉપરથી પટકાઈને (ઝંઝાપાત કરીને) મરવું), કાશી કરવત મૂકાવવી જંગલમાં જવું કે બલિદાન આપવું વગેરે થતું
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
