Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra IT varSa 8 - kramAMka 94 eka 10 ACHARYA SRI KALASAGARSURI GYANMANDIR - SHREE MAHAVIR JAIN ARADHANA KENDRA Koba, Gandhinagar - 382 007." * Ph. : (079) 23276252, 2327 6204-0, Fax : (079) 2327624 taMtrIcImanalAla gokaLadAsa zAha E F G LT ; ; ; ; ; ; | ; For Private And Personal use only
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir a || gamU II akhila bhAratavarSIya jaina zvetAmbara mUrtipUjaka munisammelana saMsthApita zrI jainadharma satyaprakAzaka samitinuM mAsika mukhapatra zrI jaina satya prakAza varSa 8 || vikrama saM. 1999 : vIrani. saM'. ra469 : Ira-vIsana 1943 || tramAMa ! baM 10 || a aa Da zu di 12 : gu jevA 2 : jI lA I 15 || 14 viSaya - darzana 1 siddhahemakumAra saMvata ' saMbaMdhI | sabaLa purAvo : pU. mu. ma zrI. nyAyavijayajI : ra91 2 suvarNAkSarI ka9pasUtranI pratinA aMtamAMnI - vistRta prazasti : pU mu. ma. zrI. puNyavijayajI : 29ra 3 '3mApativaraizva sAH' e vizeSaNano uddagama, vikAsa ane itihAsa : pU. mu. ma. zrI. darzanavijayajI : 297 4 jesalamera : zrI. sArAbhAI maNilAla navAba : 300 5 nihanavavAda R : pU. mu. ma zrI. dhuraMdharavijayajI : 304 zIladevasUri-viracita 'vinayaMdharacaritra' : DaoN. banArasIdAsajI jaina 304 7 u. zrI. jJAnasAgarajI gaNikRta | tIrtha mAlA stavana : pU. mu. ma. zrI. jayaMtavijayajI : 313 8 kRti paura nAma ronoM maMjUra thronai vAgi : dU, mu. ma. zrIviSpavinayarI : 319 9 navI madada e : 322 pUjya munimahArAjone vijJapti 322 nI sAme sUcanA-A mAsika aMgrejI mahinAnI paMdaramI tArIkhe pragaTa thAya che. tethI saranAmAnA pheraphAranA khabara bAramI tArIkhe samitinA kAryAlaye pahoMcADavA.. lavAjama--vArSika-be rUpiyA : chUTaka cAlu aka-traNa AnA mudraka : narottama ha. paMDayA; prakAzaka : cImanalAla gokaLadAsa zAla; prakAzanasthAna zrI jainadharma satyaprakAzaka samiti kAryAlaya, jaizi'gabhAInI vADI, ghIkAMTA roDa, amadAvAda, - mudraNasthAna : subhASa prinTarI. mIrajApura roDa, amadAvAda. For private And Personal use only
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir // vIrAya nityaM namaH // tillllllllllllnIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIuliliiiiiiiiiiiiiiiiiiIHuuuuuuuuuuuuuu varSa 8 kamAMka 94 kramAMka 94 aMka 10 IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII "siddhahemakumAra saMvata" saMbaMdhI sabaLa purAvo lekhaka-pUjya muni mahArAja zrI nyAyavijyajI, nyAyatItha. A saMvata viSe vidvanmAnya munirAja zrI puNyavijyajIe A patrikAnA gayA aMkamAM eka prakAza pheMke che. A saMvata viSe ka. sa. AcArya hemacandrane pitAne ja ullekha maLe che. teo potAnA "abhidhAnacintAmaNi" saMskRta zabdakezamAM chellA (chaThThA) kAMDamAM, 171 mA lekamAM hA" zabdano artha "varSa batAvatAM tenI TIkAmAM lakhe che ke - yathA trimasaMvat siddhadevumArasaMvat " A pramANe prIhemacaMdrAcArya pite "siddhahemakumArasaMvata" hovAnI vAta jaNAve che. A uparathI jaNAya che ke e AcAryadevanI hayAtImAM ja e saMvatane uddabhava thayela ane pracalita thayela. e saMvatane. udabhava sAdhAraNa sthitine hota to hemacaMdrAcArya e ullekha na karata ema lAge che. emanA avasAna pachI viSama kALabaLane lIdhe. e saMvat vadhu vakhata nahi TakI zakaheya ema te lAge che. nodha:A siddhahemakumArasaMvata ne prAraMbha kyArathI thayo te saMbaMdhI, niSAyaka purA na maLe tyAMsudhI, kaze nirNaya na karI zakAya, chatAM jyAre ka. sa. hemacaMdrasUri pite tene ullekha pitAnA graMthamAM kare che tyAre eTaluM te cokkasa thAya che ke temanI hayAtImAM A saMvata cAlu thayo hato. vaLI zrI. madhusUdana cImanalAla medI petAnA hemasamIkSA" pustakamAM abhidhAtaciMtAmaNi zabdakoSa vi. saM. 1207-1208 nA arasAmAM racAyAnuM jaNAve che. A uparathI eka nirNaya e karI zakAya khare ke mahArAjA siddharAja jayasiMhanA svargavAsa pachI ane mahArAjA kumArapALanA rAjyArehaNuM prasaMge eTale ke vi. saM. 1199mAM, e traNe mahApuranA maraNarUpe A saMvata cAlu karavAmAM Avyo hato. taMtrI For Private And Personal Use Only
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suvarNAkSarI kalpasUtranI pratine aMtamAnI vistRta prazasti saMgrAhaka tathA saMpAdaka--pUjya muni mahArAja zrI puchapavijaya ( [ 5. prayataka pI zAMtithinya A lekhamAM bhAvanagara-zrIsaMdhanA jaina jJAnabhaMDAramAMnI suvarNAkSarI kalpasatranI pratine ane tenA aMtamAM lakhAelI eka vistRta prAstine paricaya ApavAmAM Ave che. e prati atyAre bhAvanagara-zrIsaMghanA bhaMDAramAM,-surakSita te na kahevAya paNa,rakSita che. bhAvanagaramAM zrIsaMdhanAM dareka kAryo "zeTha DesAbhAI abhecaMdanI peDhIne nAmathI cAle che. eTale prastuta jJAnabhaMDAra e peDhInA Azraya nIce hAI enI kALajIbharI dekharekha peDhInA prANasamA vayovRddha kAryakartA dharmAtmA vidvAna zeTha kuMvarajI ANaMdajI rAkhe che. prastuta pratine naMbara DA. 23 naM. 15 che. enI pasaMkhyA 95 che. laMbAI- pahoLAI 1184 IMcanI che. dareka pAnAmAM lITIo keTalI che e gaphalatathI seMdhavuM rahI gayuM che eTale atyAre mane yAda che te pramANe temAM sAta lITIo hevI joIe. ane dareka lITImAM akSare 28thI 34 sudhI che. AkhI prati be vibhAgamAM lakhAelI che. eTale be vibhAga pADavA mATe vacamAM paNa vela che ane dareka pAnAnI comera paNa vela che. e vela keI kaLAnA khAsa namUnA rUpa nathI paraMtu taddana sAdI ja che. pratinI lipi suMdara che ane prati dekhAvamAM temaja avasthAmAM paNa bahu ja sArI che. pratimAM suvarNamaya akSara lakhavA mATe pAnAnI jamIna (Back-ground) lAla AsamAnI ane jAmalI ema traNa raMgathI raMgIna karavAmAM AvI che jyAre citro nIcenI jamIna lAla ja rAkhavAmAM AvI che. citromAM raMgenuM vaividhya khAsa nathI, emAM mukhyatve karIne senerI raMgane ja upayoga karavAmAM Avyo che. Ama chatAM citro suMdaratAthI jarAya vegaLAM ke vaMcita nathI. prastuta citrA kalpasatranI hastalikhita pratiomAM sAmAnya rIte je jAtanAM citrA jovAmAM Ave che te ja jAtanAM che. ' prastuta pratine age ATaluM jaNAvyA pachI have ApaNe e pratinA aMtamAnI vistRta prazasti joIe. bhujo bhujo uvadaMseha tti bemi // ch| pajjosavaNAkappo sammatto ||ch|| graMthAnaM 1216 sarvasaMkhyA // cha / saMvat 1517 varSe AvADha sudi aSTamI some zrIaNahillapurapattane / zrI zrI kharataragacche // zrIjinacaMdrasarirAjye zrIupAdhyA[ya] siddhAntaruciudyamena likhitaM vAchAkena // e80|| AsIdUkezavaMzyeSu thullazAkhAsamudbhavaH / maMtrI durlakSasiMhAkhyaH panastasyAMgajaH punaH // 1 jiNAko jinabhaktAtmA noDAkaH kRtyasAdhanaH / dhanI dhanapatizcaite panAkasya sutAstrayaH // 2 For Private And Personal Use Only
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra ma 10 ] www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir suvarNAkSarI kalpasUtranI vistRta prazasti AryA bhAryA jiNAkasya satI jAsakadevikA / barjaMgaH smarasiMhazca putradvayamidaM tayoH // 3 tatra vajagajaH sarvasamaH samadharo'jani / sutaH samarasiMhasya sAligaH zlAghanIyadhIH // jIvAdevIbhavo bhAti megharAjaH paraH punaH // 4 noDAbhAryA nAmaLadevI hoLI sutau tayodvA dvau / hAMsA - malhasaMjJau harSAtyaH somadattazca // 5 putrikApaMcakaM cAsIt gurubhaktiparAyaNam / bImAI ca tathA veLI sArU bArU bhanAIti / / 6 zrIvatsa - zrImantau sAdhusadayavatsa - zatruzalyau ca / iti haMsarAja haMsaladevyoH putrA bhuvi khyAtAH // 7 malhU bhAryA mANikadevI jAtA amI agatsyAtAH / zrIbhara surapati-su(zu) makara- sahasramallAHsute dve ca // 8 mAMjU-kasturAInAmnyau bhAryA[S]sti sauvarasya satI / siriyAdevI putrAzcatvAraH khyAtanAmAnaH 9 teSUdayakarNa - AsakarNa-zrIkarNa - rAjamallAzva / chAjI - pUnAInAmatava putryauM tathA jAte // 10 ratnAdevI surapatibhAryA zubhakarasya raMgAde | saddharmakarmaniratA sahasramallasya sahasAde // 11 harSarAjasya jAyA [s]sti rajAI dharmatatparA / gurugacchasAdhusAdhvInAM bhaktivyaktimanoharA // 12 balhAdevI jAtA (jAyA) dhanapatisAdhoH sutAstu catvAraH / zivadatto nagarAjo laSarAjo jIvarAja iti // 13 jahne[5]tha nagarAjasya tanayaH sajjanAbhidhaH / tasyAstyudayasiMhAsyastanayo dIptimAnati // 14 ratnAI kukSiratnAni vaghurAjasya sUnavaH 1 sonapAla - pUnapAla - amIpAlAdayo'dbhutAH // 15 dillI-gurjara-mAlava-siMdhuSu marumaMDaLe ca nRpamAnayA / maMtrIpadmasya saMtatirudayavatI nirupamA bhAti // 16 For Private And Personal Use Only [ 283]
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org. Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [294] zrI jaina satya prakAza [158 asyAzca karaNIyAni tadyathA / sthAne sthAne[s]hatpratiSThA-yAtrA-sscAryapadAdiSu / . utsavAzcakrire'mIbhiH kastAnanyaH kariSyati // 17 zrI lokahitAcAryAH sAgaracandrasUrayaH / zrIbhAvamabhasUrIndrAH zrIjinacandrasUrayaH // 18 pate zrIguru(ra)vo[s]mIbhiH sthApayAMcakrire krmaat| lakSmasiMha-jiNA sAdhu dhanapati-smarasiMhakaiH / / 19 sugm|| devakArya guroH kArya saMghakArya svakAryavat / kurvato dhanapatyAdeH prazaMsAmaH kiyadvayam // 20 vinayavatI zIlavatI dAnavatI sadvivekaraMgavatI / mANikadevI malhbhAryA jayatIha puNyavatI // 21 sA graMthalakSamekaM lekhitaviNyudArasaJcaritA / . lekhayati sma suvarNAkSararamyaM kalpamUtramidam // 22 itazca // cAMdre kule zrIjinacandramUriH siddhAntavettA[5]bhayadevamUriH / sadallabhaH zrIjinavallabho'pi yugapradhAno jinadattariH // 23 bhAgyAdbhutaH zrIjinacandrasUriH [sUri babhUvAn jinapatyabhikhyaH / / jinezvaraH mUrirudAracetAH jinamavodho duritApanetA // 24 sAMvegikaH zrIjinacandrasUriH mUrijinAdiH kuzalAvasAnaH / pAzritaH zrIjinapaasUrilabdhernidhAnaM jinalabdhisUriH // 25 mahopakArI jinacandrasUrijinodayaH sUrirudaprabhAgyaH / prazAntamUrttijinarAjasUri yugapradhAnA jinabhadrasUrayaH // 26 tato'pi ca zrIjinacandrasUrayaH nayoJcalAH zAsati gcchmaatmnH| teSAmadhInaM kila kalpapustakaM mANikyadevI kurute sma bhaktitaH // 27 prativarSa mahAharSAnmahotsavapuraHsaram / vAcyamAnaM ciraM sadbhirnandatAt kalpapustakam / / 28 saMvat 1517 varSe zrIaNahilapurapattane sA0 malhamAryayA mANikadezrAvikayA pustakamidaM lekhitaM ciraM naMdatu // cha / kRtiriyaM zrIsidAntarucimahopAdhyAyaziSyasAdhusomagaNeriti bhadram // cha / zrIzubhaM bhavatu // kalyANamastu // cha / zrIH / / For Private And Personal Use Only
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] suvarNAkSarI kalpasUtranI vistRta prazasti [ ra95] upara ApelI vistRta prazasti aitihAsika hakIkato karatAM maMtrI padA=paDhAkanA vaMzajo ane kharataragacchIya samartha AcAryonAM nAmathI ja bharAyelI che. eTale A AkhI prazastine zabdazaH anuvAda ApavA karatAM temAMnI khAsa khAsa hakIkatanuM tAravaNa ApavuM e ja vadhAre ucita ane saMgata che ema mAnI e ja ahIM ApavAmAM Ave che. sau pahelAM A prazastinA vIsa kAramAM maMtrI padmAkanA vaMzajonI ane temanA dharmaguruonI nAmAvalI ApavAmAM AvI che ke jenA vaMzamAM thaela sA. mahUnI bhAryA mANikade zrAvikAe prastuta sacitra suvarNAkSarI kalpasUtranI suMdara ane suzobhita prati lakhAvI che. e nAmAvalI uparathI maMtrI padma=padmAkanuM vaMzavRkSa nIce mujabanuM banI zake che. vikezavazIya bhUlazAkhIya maMtrI dulasiMha-lakSmasiMha () dharmagurU hitAcArya jiNAbhAryA jAsaladevI dharmagurU sAgaracaMdrasUri dhanapati-bhAryA valAdevI dharmagurU bhAvaprabhasUri zivadatta nagaroja lekhAja jIvarAja vajaga samadhara lAyAM nAI samardha smarasiMha=samarasiMha jAya chavAdevI dharmagura jinacaMdrasUri sAlima medharAja medharAja sAliga | **** sonapAla pUnapAla amIpAla A neDA, * jAryA nAmaladevI bhAryA helI somadata sAmadata , sA. hAMsA bhAryA haMsaladevI sA. madha bhArthI mANida bhAryA rajAI - svarNAkSarI kalpasUtra lekhikA zrIvatsa zrImana sadayavatsa zatruzalya sIdha=zrIdhara bhA. siriyAdevI surapati ) zubhakara bhA. ratnAdevI bhA. raMgAde sahastramalla mAMjU kastUrAI bhA. sahasAde (putrI) (putrI) vapakamAM mAsamAM rAjamahela (jI) bAi (pu) nAkhI * nehAne khImAI, elI, sArU, vAze ane dhanAI e nAmanI pAMca putrIo paNa hatI. For Private And Personal Use Only
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [ ra96] * zrI jaina satya prakAza [varSa 8 A vaMzAvalI uparAMta prAraMbhanA vIsa laikAmAM maMtrI padmanAM vaMzajonA sukRtane kaI khAsa spaSTa ullekha karavAmAM nathI AvyuM. paraMtu sAmAnya rIte eTaluM ja kahevAmAM AvyuM che ke maMtrI padmanA vaMzajo dilhI, gujarAta, mAlavA, siMdha, mAravADa vagere dezamAM temanA mULa puruSonI kArakIdanA pratApe rAjAo taraphathI mAna pAmatA hatA. temaja A vaMzamAM thaelA vaMzajoe pratiSThA yAtrA temaja AcArya padAre paNa vagere prasaMgamAM vaNA mahatsavo ujavyA che. prazastinA ekavIsa-bAvIsamA zlekamAM "mANekabAI dharmAtmA hatI ane teNe kalpasUtranI sacitra suvarNAkSarI prati lakhAvI te pahelAM eka lAkha zleka pramANe aMze lakhAvyA hatA ema jaNAvyuM che. A pachInA bAkInA lekamAM kharataragacchIya AcAryonA nAmonI paTTAvalI ane chevaTe prastuta sacitra suvarNAkSarI kalpasUtranI pithI lakhAvIne mANekabAIe je AcAryane - ke jemanuM nAma jinacaMdrasUri che,-adhIne karI che te hakIkata jaNAvI che. kharataragacchIya AcAryonAM nAme A pramANe che: 1 caMdrakulIya AcArya zrIjinacaMdrasUri, 2 tatpade Agama zrIabhayadevAcArya, 3 tatpa zrIjinavabrabhasari, 4 tatpare yugapradhAna zrIjinadattari, 5 tatpade zrIjinacaMdrasUri, 6 tatpade zrIjinapati ri, 7 tatpare zrI jinezvarAcArya, 8 tatpade zrI jinapradhari, 9 tatpare zrI jinacaMdrasUri, 10 tatpade zrI jinakuzalasari, 11 tatpa zrIjinapadma ri, 12 tatpade zrI jinalabdhisUri, 17 ta5Te zrIjinacaMdracari, 14 tatpa zrIjinadAsari, 15 tatpade zrIjinarAjari, 16 tatpaTe zrIjinabhadrasari, 17 ta5Te : zrIjinacaMdrasuri jemane prastuta kalpasUtranI sacitra svarNAkSarI prati mANikabhAIe vaherAvI che-sAdara arpaNa karI che. prastuta prazastinI zarUAtamAM cheDo gadyamaya prazasti aMza che jemAM jaNAvavAmAM AvyuM che ke prastuta kalpasUtranI prati vikrama saMvata 1517 aSADa sudi 8 some adillapura pATaNamAM kharataragacchIya AcArya zrIjinacaMdrasUrinA rAjyamAM upAdhyAya zrI siddhAntaruciNinI dekharekha nIce vAchAka nAmanA lekhake lakhI che. ane aMtanA gaghaprazasti aMzamAM prazastinI racanA upAdhyAya zrIsiddhAntarucigaNizikha zrIsAdhusemagaNie karI che. e sUcavavAmAM AvyuM che. upara jaNAvavAmAM AvyuM tema prastuta pratine janma pATaNamAM thayo che ane tyAMthI sthAnAMtara pAmatI pAmatI e atyAre bhAvanagaranA zrI saMdhanA jJAnabhaMDAramAM surakSita rIte sthira sthAna pAmI che. sUcanA A aMkanI jema Avato aMka paNa vakhatasara 15mI tArIkhe pragaTa karavAnI IcchA che. Ama chatAM atyAranA anizcita saMgenA kAraNe aMka pragaTa karavAmAM vilaMba thAya to te calAvI levA ane patra lakhIne tapAsa nahIM karavA vAcakone vinaMtI che.. 05, For Private And Personal Use Only
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir "umApatividhisa" -A vizeSaNane uddagama, vikAsa ane itihAsa lekhaka-pUjya muni mahArAja zrI darzanavijayajI prAcIna rAjavaMzI tAmrapa, dAnazAsana, zilAlekho, khatapatro ane arajIone parizIlanathI eka nirNaya upara cokkasa AvavuM paDe che ke -amuka zabdo temAM lakhavAnI zarUAta thayA pachI te zabdo temAM eka ravaiyArUpe lakhAtA ja rahe che. umApativarasadhANA paNa e ja rIte lakhAte eka zabda che. vallabhIvaMzanA rAjAo paikInA keTalAka rAjao jaina ane bauddhadhamAM hatA, chatAM te darekanA tAmrapatromAM teone "mamAhezvara" tarIke saMbodhyA che. e ja rIte gujarAtanA rAjAo paikInA keTalAeka vaiSNava jaina ane islAma dharmane mAnanArA thayA che, chatAM keTalAeka lekhomAM vikramanI bAramI sadI pachInA gujarAtanA rAone umApativarasadhAvA ke te ja arthavALA vizeSaNathI saMbodhavAmAM AvyA che. rAmAvalI tapAsIe to cAvaDA vaMzanA rAjAo, solaMkI vaMzanA mULarAja, cAmuMDarAya, durlabharAja, bhImadeva, karNadeva, siddharAja, kumArapALa, ajayapALa ane laghu mULarAjanA dAnapatromAM ke lekhamAM A vizeSaNa nathI maLatuM jyAre bIjA bhImadevathI mAMDI megala bAdazAha auraMgajheba sudhInA rAjAonAM keTalAeka dAnapatra-khatapatromAM A vizeSaNa spaSTarUpe lakhAela maLe che. * rAjavaMzI lekhamAM gurjarezvara siddharAja jayasiMha mATe-paramabhaTTAraka, mahArAjAdhirAja, paramezvara, tribhuvanagaMDa, avaMtInAtha, barbarakajiSNu, siddhacakravarti, vagere vizeSaNo-birada vaparAyAM che. gurjarezvara kumArapALa mATe tatkAlIna gujarAtanA 1 tAmrapatra ane 13 zilAlekhamAM mahArAjAdhirAja, nijabhUjavikramaraNAMgaNanitizAkaMbharIbhUpAla, prauDhapratApa, avantInAtha ane cakravati tathA pAzupatAcArya gaMDabhAvabahaspatinI prabhAsapATaNavALI prazastimAM tejevizeSAdayI, acittvamahimA, ballAladharAdhipa-jAMgalanarezavijetA ane geleksekapama vizeSaNa maLe che. te ja lekhamAM mahAbala bheja mATe gharamAra vizeSaNa che. rAjA ajayapALa mATe paNa tatkAlIna luNupasAkanA lekhamAM mAhezvaranuM biruda che. paNa teomAMnA koIne mATe te te kALanA rAjavaMzI zilAlekhomAM mAtAjI prasAra vizeSaNa nathI maLatuM. A vizeSaNa rAjavaMzIya lekha paikInA bIjA bhImadevanA dAnapatramAM pahelapahelAM ApaNane najare paDe che. ane tyArathI A vizeSaNa rAjavaMzI lekhamAM dAkhala thaela che. 1 juo "jaina satya prakAza varSa 4 aMka tmAM chapAela "gurjarezvara kumArapALa" lekha. 2 juo A. girajAzaMkara vallabhajI . A. M. M. A. s. saMpAdita "gujarAtane aitihAsika lekhasaMgraha." For Private And Personal Use Only
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [298] - zrI jaina satya prakAza [varSa 8 gurjarezvara kumArapALe vaDanagarane killo karAvyo ane tenI upara vi. saM. 1298 A zu. 5 guruvAre zrIpAle eka ja divasamAM racela prazasti karAvI hatI. je. zilA tUTI javAthI pharIvAra saM. 1689 ceka zuTa 1 ne gurUvAre te prazasti bIja patthara upara davAmAM AvI che. kavicakravartI zrIpALa te prasAritamAM upamA ApatAM lakhe che ke - vineza nAM vinone kare che, me saphaLa zakuna jJAna che, devIo jenA zatruone vinAza kare che ane jene semezvare rAjyavaibhava Ape che, te kumArapALane rakSaNa sAmagrI maMtrajApa yuddhakriyA ane senA e to dekhAva mAtra che" arthAta-mahArAjA kumArapALa sarva rItyA udayazIla che.* kavirAje Apela A upamAnI bhAvanA ja jANe bIjA rAbdomAM dekhAtI hoya tema gujarAta bahAra khedAela saM. 1208 ne ratnapura (mAravADa) nA zivAlayane zilAlekha, saM. 1209 mahA vadi 14ne karADu (jodhapura rAjya) nA zivAlayane zilAlekha, udepura gAma (gvAlIyara rAjyone dAnazilAlekha ane arjuna lekhakoe lakhela be granya pupikAomAM gurjarezvara kumArapALanA nAmanI pahelAM samAtivaraghalA no zabda dekhAya che.' bIjI tarapha e gurjarezvare saM. 1216 mAM zrAvakanAM 12 vrato svIkArI je dhamane apanAvyuM hatuM eTale kumArapALavihAramAM tenA vizeSaNarUpa paramahaMta zabda paNa lakhAyo 3 kavi zrIpAla e pATaNane vatanI dhanADhaya gRharI hatA. tema mahAkavi paNa hato. mahArAjA siddharAja jayasiMha tene kavIndra tathA bhrAtA tarIke bolAvatA hatA. te piravADa ane dharma jaina hatA. khAsa karIne A. zrI. vAdIdevasUri ane tenA samudAyanA sAdhuone te upAsaka hatA. tene eka svataMtra upAzraya hatuM, jemAM ukta samudAyanA sAdhuo AvIne taratA hatA. tapasyAnA prabhAve cittoDanA rANu jaisiMhadvArA "tapa"nuM gauravavaMtu biruda prApta karanAra tapagacchanA A AcArya zrI jagacaMdrasUrinA moTA guru zrI hemacaMdrasUrie e ja upAzrayamAM "nAbeyanemi-dvi-saMdhAna" kAvya banAvyuM hatuM, jenuM saMzodhana kavicakravatI zrIpALe eka divasamAM ja karyuM hatuM. tathA e ja AcAryanA guru bAtA-zrI samaprabhasUrie saM. 1241 mAM tenA upAzrayamAM "kumArapAla-pratibodha" kAvya banAvyuM che. te upAzrayanI vyavasthA tenA putra kavi sihapALanA hAthamAM hatI. AcAraH kila tasya rakSaNavidhivighnezani zitapravyUhasya phalAvalokizakunajJAnasya maMtrAnvayaH // devImaMDalakhaMDitAkhilariporyuddhaM vinodotsava : / zrIsomezvararatarAnyavibhavasyADaMbaraM vAhinI // 18 // --vaDanagaranA killAnI pragati 5. jUo "na satya prakAza varSa 4 aMka 9 mAM "gurjarezvara kumArapALa" lekha pR. 40 thI 494 ratnapuranA zilAlekhamAM zrI rAyapAladevane paNa rAmukAkAnANathI saMbodhyA che-- 1. sattvAnukaMpA na mahIbhUjAM syAdityeSa klRpto vitathapravAdaH / jinenadharma pratipadya yena zlAghyaH sa keSAM na kumArapAlaH // -kumArapAla pratibodha pR. 75, For Private And Personal Use Only
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] umApativaralabdhaprasAra", che. samaya jatAM umAtivaraSAsA vizeSaNane rAja bhImadeva (bIjA) nA koI dAnapatramAM paNa sthAna maLyuM ane e rIte e zabda rAjavaMzI zilAlekhamAM praveza karyo. eTale ke bhImadeva bIjAe saM. 1256, saM. 1263, saM. 1283, saM. 1288, saM. 1292 ane saM. 1296 nA zilAlekhomAM kumArapALane 3mArUtivaraprasAduM tathA ajayapALane gharamAranA vizeSaNathI navAjyA che. ane saM. 1296nA lekhamAM te potAne paNuM umApativarajIpatrasAdri-prAtarAgyaprauDhapratApajInIsvayaMvarathI paricaya Ape che. jyAre saM. 1263 (siMha saM. 93), saM. 1266, saM. 1283, saM. 1287 nAM dAnapatromAM, saM. 1273nI vallanA putra zrIdharanI prazastimAM ane saM. 1299 nA sUryagrahaNa saMbaMdhI dAnapatramAM gurjarezvara kumArapALane mATe umAtivarAdhaka vizeSaNa vAparyuM nathI. tyArapachI abhinava siddharAja (bIjA) jayasiMhe to prathama mULarAthI laIne potAnA sudhI dareka solaMkI rAjAone umApativarasA nA vizeSaNathI alaMkRta karyA che. A rIte e vizeSaNe rAjavaMzI lekhomAM sthAna prApta karyuM. pachI paNa gujarAtanA rAjavaMzI lekhomAM A vizeSaNa cAlu rahela che. sattaramI sadInA mogala sAmrAjyanA lekhamAM-khatomAM paNa A vizeSaNa maLe che." paripATIrUpe vaparAtA A vizeSaNathI spaSTa che ke-umAtivarA thI oLakhAvAnA rAjAo zivadhana ja hatA evuM mAnI levAnI koIe bhUla karavI nahIM. jJAnInA gamA jJAnI jANe, ema zilAlekhonA gamA zilAlekhI naNe! 3mAtavaraprasAH vizeSaNano A itihAsa che. 7. gujarAta varnAkyulara sosAyaTInA ucca abhyAsa ane saMzodhana vibhAganA adhyakSa zrIyuta rasikalAla choTAlAla parIkha lakhe che ke - A rIte 285 hAthaprata kharIdAI umerAyAM che, jemAM 229 saMskRta ane 41 gujarAtI che, ane 15 A varSe meLavelAM khata che. + +umerAyelAM 15 kheta jahAMgIranA samayathI mAMDI (saM. 1683 thI) alIghora (sa. 1865 bIjA akabaranA amala) sudhInA samayanAM che. auraMgajhebanA samayanAM jANItAM khetInI jema saM. 1683vALa khatamAM paNa pAdazAhanuM samAMtavaradhAra mejarattarALe evuM vizeSaNa maLe che. -ahevAla ane sUcanapatra sane 1941-194ra pR. 5-6. kaLA ane zAstrIya daSTie sarvAga suMdara bhagavAna mahAvIra svAmInuM triraMgI citra 14"x10" sAIjha : AIkArDa upara triraMgI chapAI : sonerI baeNraH mUlya-cAra AnA (TapAla kharcane doDha Ane judo.) zrI jainadharma satyaprakAzaka samiti jesiMgabhAInI vADI H ghIkAMTA, amadAvAda. KORUNMANI AMBARL OS ALATULERESANTASAIRE SOMETUSITE For Private And Personal Use Only
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir jaina sthApatya ane jJAnamaMdirathI samRddha rAjaputAnAnuM eka jaina tIrtha jaisalamera lekhaka zrIyuta sArAbhAI maNilAla navAba, amadAvAda. (gatAMkathI cAlu) (7) zrI caMdraprabhu svAmInuM derAsara - A derAsara (6) zrI RSabhadeva bhagavAnanA derAsaranI joDAjoDa AveluM che. A derAsara traNa majalAnuM che. derAsaramAM praveza karavA mATe bAra pagathI caDavA paDe che. pesatAM ja daravAjAnA uparanA bArasAkhamAM maMgalamUrti tarIke jinezvaradevanI eka padmAsanastha nAnI mUrti birAjamAna thaela dekhAI Ave che. sabhAmaMDapa ATha thAMbhalAone che, AThe thAMbhalAnI madhyamAM suMdara nakazIvALAM ATha toraNe AvelAM che. uparanA ghumaTamAM kabutara, cakalAM vagere pasI jaIne kotarakAmane bagADe nahi te mATe vAMsanI jALI bharI dIdhelI che; ane te kAraNane lIdhe ghumaTanAM zilpo dekhI zakAtAM nathI. nIcenA prathama mALanI bhamatImAM ApaNuM DAbA hAtha taraphathI jatAM sauthI prathama 30 pavAsastha jina pratimAo, pachI eka pILA pASANane covIzIne paTa, 1 vIza viharamAna jinano tathA eka covIza jinamAtAne paTa pILA pASANuno Ave che. pachI 53 pratimAjI padmAsanastha AvelAM che, pachI pAchAM bIjA be pILA pASANanA vIzInA paTa AvelA che. pachI 1 pILA pASANunI jinamurti tathA eka evI jinamAtAno paTa che, pachI pAchI bIjI bAvIza jinamRtio padmAsanastha AvelI che. A pramANe nIcenI bhamatImAM kula 106 padmAsanastha jinapratimAo 1 vIza viharamAnane paTa, 1 cavIza jinamAtAno 5Ta, 3 covIzInA pILA pASANanA paTa AvelA che. - zrI caMdraprabhusvAmInA nIcenA prathama mALanA gabhArAmAM paNa bhamatI che. ane te pharatI bhamatImAM 15 pavAsanastha jinapratimAo AvelI che tathA cAre dizAomAM ekeka eTale kula 4 pratimAo sapheda ArasanI zrI caMdraprabhusvAmInI birAjamAna che; tathA gabhArAmAM 1 sapheda ArasanI padmAsanastha jinamUrti che. A pramANe gabhArAmAM mULanAyaka suddhAM kula 20 jinapratimAo AvelI che. A gabhArAne pharatA maMDeromAM judAjudAM suMdara rUpe kotarelAM che, te rUpa paikI eka purUSa (bhairava) nI nagna AkRti tathA eka strI (karamaMjarI ) nI nagna AkRti paNa kotarelI che; jaina maMdiro paikI keTalAka maMdiramAM AvI che AkRti kotarelI heya che tenuM vAstavika kAraNa zuM haze te zilpa zAstranA jANakAra vidvAne jaNAvaze te upayogI thaI paDaze. nIcenA mALanI bhamatInI bArasAkhamAM 32 jinapratimAo che. zrIcaMdraprabhusvAmInA nIcenA derAsaranI bhamatImAM 106 pASANunI jinapratimAo tathA gabhArAmAM dhAtunI eka evIzI AvelI che. A derAsaranA lekha jaina le. saM. bhA. 3 mAM ghaNuMkharA chapAI gaelA che, paraMtu mArI tapAsa daramyAna je je lekha atyArasudhI aprasiddha rahelA mAluma paDayA hatA te meM utArI lIdhA hatA, je nIce pramANe che - For Private And Personal Use Only
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir 10] jesalamera [30] mULanAyakano lekha1 "saMvat 1518 varSe jyeSTa badi 4......... mULanAyakanA gabhArAmAM pharatI pILA ArasanI pratimAo che tenA uparanA lekho - 2 co0 sahasA sAjaNa 3 maM0 naitA putra godhAka0 4 co0 pUjA bhAryA harSu / / nIcenI bhamatInI pILA pASANanI mUrti paranA lekho - 5 sA0 kelhA putra ma [0] nAyaka 6 zrI saMbhavanAtha zrA0 rUyaDi 7 bAI gaMgAde puNyArthe bAI meghAde vIza jinamAtAnA pILA pASANanA paTa para lekha - 8 (1) saM0 1576 varSe phAguNa vadi 9 dine zrIUkezavaMze parIkhyagotre o0 DUMgara (2) mI [jI] putra gAMgA bhAryA gaMgAde putryA noDA raajsii| AMdhA pautra mAlAdi parivAra sahitAyAH zrAvikA (3) gaMgAde zrIcaturvizatijinAdikA pUnArtha bhaM0 vijayabhAryA zrA0 vinalade putra bha0 jagamAla pautra sAha (4) bhaM0 sahasamallAdi parivAra sahitAyA zrA0 vijaladebhyA(vyAM) paTTikAkAritA pratiSTitA / (5) zrIkharataragacche zrIjinahasasUriji saubhAgyasUribhiH // 9 (1) saMvat 1580 varSe ASADha sudi dvAdasI dine budhavAre kha(pa0) (2) DUgarasI pa0 gAgA pa0 noDA putra rAjasI putra A(AM)bA (3) mAlA zrA0 gaMgAdevyA puNyArtha pttttikaakaaritaa| kharataragaccha // 10 saM 1964 miti phAguNavadi 2 saM / bA0 cAMdamala ke0 prA vRdhIcaMda 11 maM0 vastAbhAryA bholI bhagatiH 12 9 zrIsuvidhinAtha biMbaM kA0 sA. harapAlena 13 zrImAlI dhaNA devarAja / / 14 bhai bAhara uparokta covIsa jinamAtAnA paTanI jamaNI bAjunA bIjA paTa para lekha - 15 (1) // 0 // saMbat 1576 varSe vaizAkha sudi 3 dine / zrIUkezavaMze zrIbhaNazAlIgotre zrIcopaDAgotre (2) bha0 noDA bhA0 kapU putra bha0 jIvaMda pautra bha0 nagarAnAdi parivAra sahitena / aparaMca zrIcopaDAgotre bha0 sIhA (3) bhAryA zrA0 muhalade putra saM0 suDA saM0 varasiMhAdi parivArasahitena / zrA0 kapU zrA0 sahalade sa / kArita (4) // pratiSTitA zrIkharataragacche zrIninasamudrasaripaTTe zrIjinahaMsasUribhiH saubhAgyasUribhi For Private And Personal Use Only
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org [ 302 ] zrI jaina satya prakAza (3) catuviratittinaTTAhAritA / svapuNyArtha gA0 praNamaMti nityaM // trIjA ceAvIzI paTa paranA lekhaH---- 26 (1) zrImAna visetrAvIzothe mA. mAldA saMtAnIDa pherU udhara putra cAMcana ( dhAMdhaLa ?) (2) saMnAM vRttajJAtI Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir s || zrI sobhAgasuMdarasUri pra 3 saM0 1622 va0 zrIpArasanAtha [ varSe 8 hI... A derAsaranI uparanA khIje majale caDhatAM nIsaraNInA mathALe DAbA hAtha taraphathI prathama eraDImAM 2.11 dhAtupratimAo AvelI che, te uparAMta khIjA mALanA gabhArAmAM cAra sapheda ArasanI caMdraprabhusvAmInI mUrti ane te gabhArAmAM mULanAyakanI cAre bAju pharatI bIjI ATha pratimAe padmAsanastha birAjamAna che ane cAre bAjunA bArasAkhamAM eka maMgalamUrti gaNatAM cAra nAnI padmAsanastha jinapratimAo AvelI che. ...: bIjA mALanI bhamatInI 36 derIenI bArasAkhamAM eka maMgalamUrti tarIke padmAsanastha nAnI jinamUrti kArelI che, te uparAMta 153 pASANunI padmAsanastha pratimA tathA sapheda ArasanI padmAvatIdevInI 9 mUrtie paNa bIjA mALanI bhramatImAM AvelI che. A pratimA uparAMta dhAtunI bIjI nAnI 14 pratimAe chUTI tathA kamalanI ATha pAMkhaDIomAM ADa nAnI pratimAo AvelI che. A dhAtupratimAe paikInI siddhasena divAkarAcAya gacchanA ullekhavALI eka jinapratimAne jaina satya prakAzanA aMkamAM me' judo paricaya A patranA vAcakAte karAvelA chaeN, te sivAya svaCstha pUradra nahAranA hai. le. sa. bhAga 3 mAM paNa ghaNAkharA lekho chapAI gaelA che, ane atyArasudhI aprasiddha rahelA lekhA je meM utArI lIdhelA hatA je nIce pramANe che:~ 1 // zrIgavaDI pArzvanAtha For Private And Personal Use Only 4 saMvat 1706 varSe vaisA... di 7 5 saMvat 1458 varSe vaizAkhasudi 9 budhe kAM0 jhAMjhaNa suta kAM0 guNadhara suta kAMo Isara sunAbakeNa nijapuNyArthaM zrIamitanAthaviMnaM kAritaM pratiSTitaM zrIjinarAjasUribhiH zrIkharataragacche 6 zrIvAALa[che] pAttara-bhuta mA....... hApA hAritA [ AgaLanA zabdo bahu ja ghasAi gaelA hovAthI tathA keTalAka bhAga tUTI gaelA hovAthI vAMgI zakAyA nathI, paraMtu pratimAvidhAnanI dRSTie A pratimAjI agIAramI sadInAM che.] 7 sa0 2427 varSe....... ne 8 sa(A)0 2484 vaizAlamuvi 22 mImAll0 rAmAfzevi suta jUThalena pitroH zre0 zrIpAsanAthaH kA0 pra0 pippalagacche zrIvibudhaprabhavari 9 60 / / saMvat 1479 varSa mAghasudi 4 zrIUkezavaMze tA0 mArahaNa putra sA0 bhojA putra sA0 vaNarAsadditena sA0 bacchAkena bhrAtR karamA putra
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir ma 10] jesalamera [303] hAMsA dhannA sahasA parivRtena svapuNyArtha zrIneminAtha bivaM kAritaM pratiSTitaM zrI kharataragacche zrIjinarAjaripaTTe zrI jinabhadrasUribhiH 1. saM [0] 1518 varSe mAghasudi 14 zrIzrImAlajJA0 vya0 bhAkharasuta hIrAbhAryA harSa suta nogAkena pitroH zreyase zrIdharmanAthaviMbaM kA0 pUrNimApakSe zrIrAnatilakamariNAmupadezena 11 saMvat 1257 varSe vaizAkha vadi 5 zukre ) [0] InaDabhAryA nAyadhudai putra kaDuA karmasiMha lIMbA 12 saM0 1426 vi0 vaizAkhazudi 10 some zrImANakIyagacche maM [0] karmasIha bhAryA kasmIrade putrasIMhAkena pitroMgre0 :zrI Adivi0 kA0 pra0 shriidhneshvrvribhiH|| 13 saM0 14.9 va [.] phAguNavadi 2 budhe upakezajJAtIya aMcalagacche vya0 somAbhAryA mahagalazreyo'rtha dhAtR su0 jANAkena zrIzAMtinAtha kAritaM pratiSTitaM shriisuuribhiH|| 14 // saM0 1492 varSe ASADha va0 13 DIsAvAlajJAtIya vya0 cAMpAkena bhA0 saMsArade putra AsAdi yutena pu0 rAnA zreyase zrIvAsupUjyavikA0 prati0zrImaribhiH 15 saM [0] 1332 jyeSTasudi 13 budhe prAgvATajJAtiya maM0 pUnapAla suta maM dhayarAkena pitRrakta arisIMha bhA0 rAjIzrIpArzvanAtha vivaM kA0 16 // saM0 1527 varSe jyeSTavAdi7 seAme zrIzrImAlIjJAti vya0 samarA bhA0 mAMkU su0 vya0 dhaNapAla bhA0 raMgAI su0 sidhA bhA0 maTakU tathA laghubhrA0 kAmAkAnhApra0 kuTuMbayutena zrInaminAthavi kAritaM pra0 pUrNimApakSe shriisaadhurtnmribhiH|| 17 // // saMvat 1507 varSe jyeSTasudi 2 dine zrI UkezavaMze loDhAgotre sA. devarAjasaMtAne sA0 kheDAbhAryA bharamIputra mUlarANA sA0 nayaNA zrAddhaH mUlA putralakhamaNayutaiH puNyArtha zrIpArzvanAthabiMbaMkAri0 prati [0] kharataragacche zrIjinabhadramarigaNadharaiH // zrIH / / 18 saMvat 1459 varSe vyava0 khetasiMhaputrAbhyAM vya0 sIhA vyava0 sadA suzrAvakAbhyAM zrIzAMtinAthabiMba pitRpuNyArtha kA0 prati zrIkharataragacche zrIjinarAjamaribhiH 19 saM. 1491 phAlguna su0 1 gurau upakezakSAtau chAnaharagotre ma0 begaDa bhA0 kautigade putrabhuNapAlena bhA0 hImAde zreyo'rtha zrIanitanAthavidha kA0 pra. kharataragacche zrIminadharmasUribhiH // shubhN|| 20 // saM0 1977 varSe mArgrava04 rabau varddhamAnazAkhAyAM mahAmanI padIA bhA0 pannalade su0 mokhAkena bhA0 mahagalade sulIMvA dhanA sahitena pitrauH zre0 zrIsumatinAtharSi kA0 pra0 Ukezaganche kakudAcAryasaMtAne zrIsiddhasaribhiH 21 saMvata 1476 varSe mArgasudi10 ravau zrIosavAlajJAtIya lA0 bhaDAbhAryA For Private And Personal Use Only
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra 22 www.kobatirth.org [ 304 ] zrI jaina satya prakAza [ varSe 8 rAmIputra sA0 khImAbhAryA khaDIsuta sA0 nAmasIhabhAryA bhaTakU / bhAryA nAmaladeputra ratnapAlasahitena zrIzrIaMcalagacche zrIgacchezazrI merutuMgasUrIzvaratatpaTTe / zrIjayakIrttiriupadezena zrImunisuvratasvAmibiMbaM caturviMzatitIrthakara saMyuktaM kAritaM // sakalakuTuMba Atmazreyo'rthaM pratiSTitaM zrIsUribhiH / / saM0 1535 varSe pauSa zu06 va (budhe) zrIbhAvaMDahara gacche upakeza jJA0 AsAzrIgotre sA0 dhAMgAputradevaDa bhA0 nANAde putratolhA bhA [0] tIlhaNade putrakurAkena bhA0 dhamAI su [0] girarAjayutena svazreyase caturviMzatipaTa zrIyunivruta]hAdeg 60 zrImA leviimaH|| zrIH ta A derAsaranA trIjA mALe paNa sapheda ArasanA zrIcaMdraprabhusvAmInA caiAmukhajI birAjamAna che. tathA tenI cAre dizAonI ADe thAMbhalI paikInI dareka thAMbalImAM nAnI nAnI padmAsanastha traNa traNa jinamUrti che. te badhI gaNatAM kula 28 jinapratimA pASANanI trIje mALe che. A derAsaramAM jaisalameranAM killA paranAM madiza paikI sauthI vadhAre sapheda ArasanI pratimA AvelI che. vaLI mUrtividhAnazAstranA abhyAsIe mATe tathA sthApatyanI dRSTie paNa A derAsaramAM vividhatAonI bahulatA che. A pramANe killAparanAM A. jinamadiza paikI A sAta madirA eka ja hAramAM Avela che. [cAlu] "4 nihnavavAda lekhaka:--pUjya munimahArAja zrI radharavijayajI ( gatAMkathI cAlu ) chaThThA nihanava zrI rAhagupta : bairAzika matAgrahI ; vaizeSikamatapravaka Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir (7) rahagupta ! tamArA matanuM pratipAdana kara ! " 66 'ysmaadniivvjiivaa,,-jorIyoti nimite / tathaivAbhyakSa gamyatvA-dastu rAzitrayaM tataH // [je kAraNe ajIva jIvathI judo paDe che te kAraNe tAva paNa thI judo paDe che, te pramANe ja pratyakSa thatuM hAvAthI. mATe traNa rAzi hai!] nAva (pakSa), jIvathI judo che (sAdhyuM), jIvathI vilakSaNa jaNAtA hovAthI (hetu), ajIvanI mAphka (udAharaNa), je jethI vilakSaNa jaNAya te tethI juduM hAya che (vyApti), jema ajva jIvathI vilakSaNa jaNAya che mATe judo che tema nAva paNa jIvathI vilakSaNa jaNAya che mATe judo che. e pramANe nAva nAme eka judI rAzi DhAvAthI va, ahtva ane tAva ema traNa rAzi pramANasiddha che. mATe e ja rAzi nahIM, paNu traNa rAzi svIkAravI joie." rAhagupte peAtAnA pakSanu pratipAdana karyu. C/ " tame nAvane vathI vilakSaNu kaheA che. eTale zuM? " asAdhAro dhana taLamU For Private And Personal Use Only .
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10 ] nihunavavAda [35] asAdhAraNa dharma lakSaNa kahevAya che. viruddha lakSaNa-vilakSaNa kahevAya. arthAta -je be vastumAM paraspara viruddha asAdhAraNa dharma hoya te banne vastuo vilakSaNuM kahevAya. vilakSaNatA be prakAre thAya che. eka te judA judA lakSaNathI arthAta-AnuM svarUpa kaMIka hoya ne tenuM svarUpa kaMIka haya, jema eka ja sthAnamAM rahenArA dharmAstikAya ane adharmAstikAya paraspara vilakSaNa che, kAraNake te bannenAM svarUpa judAM che. dharmAstikAyanuM ravarUpa gatimAM sahAya karavAnuM che, ne adharmAstikAyanuM svarUpa sthitimAM madada karavAnuM che. e pramANe eka ja AtmAmAM rahetAM puNya ane pApa vilakSaNa che. puNya sukhane ApanAra che ne pApa duHkha denAra che. sAkaramAM je sthaLe sapheda rUpa rahe che te ja sthaLe miSTa rasa paNa rahe che. chatAM banne eka nathI, kAraNake rUpa AMkhathI jaNAya che ne rasa jIbhathI jaNAya che. e svarUpabhedarUpa vilakSaNatA thaI. bIjI vilakSaNatA, judA judA sthAnamAM rahevArUpa che. jema-paheluM peTa, sAMkaDo kAMThala ne jaladhAraNa karavAnI zakti te rUpa eka ja svarUpavALA ghaDAo paraspara ekabIjAthI vilakSaNa che. kAraNake judA judA sthAnamAM-bhinna bhinna dezamAM rahe che. je sthAnamAM eka ghaDo rahe che, te ja sthAnamAM bIje ghaDa raheto nathI. ne A banne prakAranI vilakSaNatA na hovAne kAraNe pote pitAthI vilakSaNa thaI zakato nathI. tame jIvathI nochavane vilakSaNa jaNAve che te temAM kaI jAtanI vilakSaNatA che? lakSaNabhedarUpa vilakSaNatA che ke dezabhedarUpa vilakSaNatA che?" jIvamAM phlethI banne prakAranI vilakSaNatA che, mATe te jIvathI judo paDe che. jIvamAM jIvatva che ane jIvamAM jIva che. e rIte bannenuM svarUpa juduM che. dezabheda te pratyakSa jaNAya che. girelIthI juduM paDeluM pucha nova che. girolI je sthAnamAM rahe che te sthAnamAM te puccha rahetuM nathI mATe dezabhedathI paNa jIva chavathI bhinna siddha thAya che." bIjA koI hetuothI tochava svatanta judo siddha thayA pahelAM ne chatvarUpa svarUpabheda kahI zakAya nahIM. tayaktitvarUpa hetuthI vastuno bheda siddha thAya che. paNa te kayAre ke vastunuM tathaktitva svataMtra siddha thayuM hoya to. muktimAM eka ja sthAnamAM samAna avagAhanAthI avasthita AtmAo paraspara judA che. ananta jJAnadarzana cAritra-rUpa svarUpa sarvemAM samAna che. dezabheda paNa nathI. chatAM temAM je bhinnatA che te tayaktitvarUpasvarUpabheda AzrayIne ja te tayaktitva prathamathI svataMtra siddha thayela che. te A pramANe - eka ja kALe siddha thayelAonI samAna sthaLamAM samAna avagAhanA saMbhavatI nathI. te bhinna kALe siddha thayelAonI ja saMbhave che. e je kALabheda che teNe ja temAM tayaktitva siddha karela che. mATe jyAM sudhI jIva svataMtra siddha na thAya tyAM sudhI tenuM vyaktitva bhinna kahI zakAya nahIM. te sivAyanuM halana-calana-phuraNa vagere svarUpa, jIva najIvamAM samAna che. mATe svarUpabheda-lakSaNabhedarUpa vilakSaNatA ghaTI zakatI nathI. dezabhedathI jIva - 1 ke vAstavika rItee eka ghaDAthI bIjA ghaDAnuM svarUpa jIda hoya che. ekamAM amuka dezapattikatva te anyamAM anya dezotpattikatva rUpasvarUpa bhinna che. chatAM AbAlagopAla dezabhedathI bhinnatA pratIta thAya che mATe, ne vyavahAramAM e vA5vALA manAtA hovAthI svarUpabhedane choDI dezabhede bhinnavilakSaNa batAvela che.. For Private And Personal Use Only
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [36] zrI jana satya prakAra ( varSa 8 vilakSaNa siddha karI temAM je tayaktitva svataMtra siddha kare to paNa dezabheda saMbhavato nathI. dezabheda be prakAra che. eka te je vastuthI je vastumAM dezabheda rAkho che te banne vastuo pRthabhAve rahetI hoya. arthAta banne vacce kaI paNa jAtane sambandha na heya. jema, himAcala ane vidhyAcala ane bhinna dezamAM rahe che te pRthabhAve rahe che. ne bIjo apRthabhAve eTale sambandha chatAM bhinna dezamAM rahevArUpa dezabheda che. jema, bhUtala ane baTa bane saMyoga sambandhathI sambadhita che, chatAM bannemAM dezabheda che. to tamane abhiSita najIva, jIva sAthe sambandhita chatAM bhinna dezamAM rahe che ke jIva sAthe asambadhita thaIne bhinna dezamAM rahe che ?" - "jIvathI chUTA paDIne neve dUra rahela che te pratyakSa jaNAya che. banne vacce kaMI paNuM sambandha jaNAtuM nathI mATe pRthabhAva-asambandhita-dezabheda chavamAM che." no jIva, jIvathI paDela che te kayA hetuthI 6 vizrA-svabhAvathI ke koInA prayogathI temAM vizrAthI chUTA paDavApaNuM ghaTI zake ja nahIM. vizrasAthI chUTA paDatA putale eka vastuthI svayaM kTA paDIne bIjI vastu sAthe coTe che, mizrita thAya che. jenI sAthe mizrita thAya che tenI sAthe tapa thaI jAya che. potAnA dharmonI Apale kare che. te pramANe jIva paNa jIvathI svayaM o paDIne jayAM jenI sAthe raheze tyAM sukhaduHkhAdine utpanna karaze. e sukhaduHkhAdinI utpatti dUSita hovAthI abhISTa mAnI zakAze nahIM. mATe vizrasAthI pRthabhAva mAnI zakAya nahi." ne jyAM rahela che tyAM sukhaduHkhAdi bhogave ja che. temAM deva zuM che ?" "je e pramANe sukhaduHkhAdine anya sthAne anyamAM paNa bhoga mAnavAmAM Avaze te be mahAna doSa lAgaze. 1. kRtanAza, arthAta-karela kamane vinAza. ane 2. akRtAkyupagama, arthAta-nahIM karela karmane svIkAra. te A pramANe-girelImAM rahelA che puchamAM sukhaduHkhAdi anubhava karavA yogya karma karela che. jyAre pucha kapAIne juduM paDayuM ne tene girelImAM rahelA jIva sAthe bilakula sambandha svIkAryo nathI, eTale girelInA cha karela karmanuM kaMIpaNa phaLa AvyuM nahIM. e karma viphaLa gayuM e kRtakarmavinAzarUpa deSa thayo. bIjo akRtAbhupagama to girelIthI chUTA paDela pucchamAM rahela jIve che) kaMipaNa karma karela nathI. chatAM puchamAM sukhaduHkhAdi anubhave che te zAthI? vinA kama sukhaduHkhAdi anubhavI zakAya ja nahIM. eTale tyAM nahIM kareluM karma mAnavuM paDaze e bIje doSa thayo. nahIM mAnanArane e doSa saMbhavatA nathI. kAraNa, teo to kapAyela pucchamAM paNa girelImAM rahelA jIvane ja mAne che. te karma karela che, tene ja puchamAM anubhava thAya che. mATe girelInA jIvanuM karma nakAmuM paDatuM nathI ne puchamAM thatAM sukhaduHkhAdinA anubhava mATe navuM karma mAnavuM paDatuM nathI. mATe vizrasAthI, nochavano pRthabhAva mAnI zakAya nahIM." zrI guNasarijI mahArAja ane zrI rohagupta vacce A rIte rAjasabhAmAM vAda zarU thayo. gaMbhIra dhvanithI pUrvapakSa uttarapakSa thayA, ghaNuM sabhAsade vAra sAMbhaLavA ekaThA thayA. rAjAe sabhAnAM anya kAyo mUlatavI rAkhyAM. sabhAno samaya pUrNa thatAM so svasthAne gayA. A rIte keTalAya divasa sudhI guru-ziSya vacce vAda cAlu rahyo. For Private And Personal Use Only
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] nihanavavAda [307] "vAda zarU thayA ghaNuM divasa thaI gayA. chatAM zuM kaMI paNa nIveDo Avyo ke nahIM? kaMI tAtkAlika nirNaya thAya ema lAge che ke nahIM?" eka jijJAsue anyane pUchyuM. A vAda keTalA divasa cAle e kaMI cokkasa kalpI zakAtuM nathI. vANInA akhalita pravAha vahyA ja jAya che. bemAMthI koI jarI paNa tarka ke yutimAM pAchA paDatA nathI. ethI lAge che ke vAda lAMbA kALa sudhI cAlaze." zuM viSe carcAya che ? kaMI yAda heya ne jANavA jevuM hoya to jaNAvo." "mane kaMI yAda to nathI. paNa yAda rAkhavA lAyaka je je viSaya tyAM vAdamAM carcAya che tenI huM noMdha karI lauM chuM, temAM meM je lakhyuM che te saMbhaLAvuM. prathama divasa nochava jIvathI vilakSaNa hovAthI judo che evo pUrvapakSa zrI rohiguptamunie karyo. AcArya mahArAje-lakSaNabhede ne dezabhede ema vilakSaNatA be prakAre thAya che, najIvamAM kayA prakAranI vilakSaNatA che evo prazna karyo. jIvamAM banne prakAranI vilakSaNatA che, evA uttaranuM khaMDana cAlyuM. halana-calana-juraNa-rUpa lakSaNa jIva ane jIvamAM samAna che, mATe lakSaNabheda nathI ne dezabheda chatAM te kevA prakAra che sabaddha ke asabuddha, tenA uttaramAM pUrvapakSavAdIe sambaddhapakSa choDI asambaddhanuM vivecana karI ghaTAvyuM. punaH uttarapakSavAdIe be vikalpa karyA ke vizrasAthI pRthabhAve che ke prayogathI ? vizrAthI pRthabhAva mAnavAmAM sukhaduHkhAdine saMkara batAvyo. tene ISTa mAnavAmAM be doSonI carcA thaI. chevaTa vikasAthI najIvane pRthabhAva na mAnI zakAya e siddha thayuM. bIje divasa pUrva pakSavAdIe prayogathI nava judo paDyo che ema kahyuM. uttarapakSavAdIe tenuM khaMDana karatAM jaNAvyuM ke, have amUrta dravya hovAthI AkAzanI mAphaka tene khaMDa judo pADI zakAya nahIM, je amUrta dravya che, je kAIe banAvyuM nathI, jemAM vikAra jaNAto nathI, jene vinAzahetuo sparzatA nathI, tenA TUkaDA-khaMDa paNa paDatA nathI ne jenA TUkaDA-khaMDa paDe che teno sarvadA-sadantara nAza thAya che. je jIvanA TUkaDA-khaMDa pADI ekane jIva ane ekane nava kahevAmAM Ave to chevaTa ema aneka khaMDo paDI paDIne vane sarvathA nAza mAnavo paDaze. je tema mAnavAmAM Avaze te jinezvare bhagavAne jIvane zAzvata kahyo che-nitya kahyo che tene apalApa thaze. tethI jinamatatyAgarUpa eka doSa. bIjuM jIvane vinAzI mAnavAthI jIva mukta thAya che, tene mokSa maLe che e paNa na ghaTe. jIvana te nAza thayo tethI te vidyamAna ja nathI to mukta thAya keNu? mokSa maLe kene? e bIje doSa. ne trIjuM tame A dIkSA pALo cho, tame ja5 Adi kare che, te sarva vinAzI AtmA mAnavAthI niSphaLa thaze." e pramANe bIje divase pragathI paNa jIvathI jIvanuM pRthakkaraNa na thaI zake ema sthira thayuM. pachI trIje divase pUrva pakSavAdIe najIvane siddha karavA judo ja mArga lIdho. bIje divasa pUrvapakSavAdI-girelIrUpa jIva ane tenAthI judA paDelA tenA puccharUpa nejIvanI For Private And Personal Use Only
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [38] zrI jaina satya prakAza [ varSa 8 vacamAM kaMIpaNa jaNAtuM nathI mATe bane atyanta judA che. uttarapakSavAdI-vacamAM kaMI dekhAtuM nathI mATe banne judA che eTale zuM ? madhyamAM audArika zarIra nathI jaNAtuM e ja ke bIjuM paNa kaMI nathI jaNAtuM e ja kevaLa audArika zarIra na jaNAya tethI maLe jIva nathI ema kahI zakAya nahIM, kAraNa ke jIvane kevaLa audArika ja zarIra nathI, bIjAM paNa zarIra che. pUrvapakSavAdI-bIja zarIre che, to te paNa tyAM jaNAvAM joIe. uttarapakSavAdI-vaikriya sivAyanAM bIjAM zarIre sUkSma che, carmacakSuthI na dekhI zakAya evAM che, zarIra vagarane jIva ane sUkSma zarIravALA jIva audArika ke vaikriya zarIra sivAya dekhI zakAto nathI. paNa tethI te nathI ema kahI zakAya nahIM. bhIMta sivAya dIvAnI prabhA vacamAM dekhI zakAtI nathI, paNa tethI dIvA ane bhIMtanI vacce prabhA nathI ema kahI zakAya nahIM. e pramANe AcArya mahArAje jIva ane nochava banne sambandhita che e sAbIta karyuM ne sabhA visarjana thaI zrI gupta munine haMmeza chevaTa cUpa ja rahevuM paDe che. AcArya mahArAja dina pratidina vijayI banatA jAya che. ethI ema lAge che ke AcArya mahArAja pAse zrIhaguptamuni kaMI phAvaze nahIM. pachI cothe divase zrIhaguptamunie chava, jIvathI sarvathA judo thaIne bhinna dezamAM rahela che e pakSano tyAga karyo ne zAstrArtha zarU thaye. cothe disava pUrvapakSavAdI--ApanA kathana pramANe girelI ane tenA kapAyela pucha vacce taijasakAmaNa zarIrathI yukta Atmapradeza che, ne te zarIre atisUkSma hovAne kAraNe bAhya jJAnathI jaNAtAM nathI. AtmA arUpI hovAthI grahaNa thato nathI. mATe te be vacce sambandha che chatAM banne judA judA dezamAM rahyA che te pratyakSa che mATe jIvathI nava bhinna che. uttarapakSavAdI-jIva ane nava vacce sambandha chatAM tame tene jude siddha karavA prayatna kare che eTale zuM ? najIvavALA vibhAgamAM jIvanA cheDA pradeza che ne jIvavALA vibhAgamAM vadhAre pradeza che mATe bane judA che ema kaho cho ? jo tame hA kahetA he to e ja yuktithI eka ja zarIramAM ke eka ja ghaDAmAM sambandha chatAM AMgaLI, hAtha, paga, nAka, kAna, AMkha, heTha, vagere sthaLamAM ne ghaDAmAM kAMThalA vagere sthaLamAM jyAM jIvanA thoDAthoDA pradezo che, ne ajIvanA thaDADA pudgale che, te te vibhAgo paNa moTA vibhAgothI judA mAnI, tene paNa najIva ane noajIva mAnavA paDaze. ema mAnatA traNa ja rAzi nahIM paNa ghaNuM rAzIo mAnavI paDaze. kadAca ja ghaNuM chatAM ne ajI paNa ghaNuM chatAM jAtinI apekSA jema be ja rAzi mAnavAmAM Ave che, tema ghaNuM nAnI ane ghaNuM achanI eka eka rAzi mAnazo to paNa cAra rAzi to mAnavI ja paDaze. e rIte paNa tame traNa rAzi mAnI zakaze ja nahIM. e rIte e divasa pUrNa thayo. A pachI zAstrArthamAM nayanI apekSAthI, AgamapramANathI nochavanI siddhi karavA prayatno thayA che. AcArya mahArAje te sarvanuM khaMDana karyuM che, vagere Ave che. zAstrArthamAM koNa vijayI thAya che, kaNa parAjaya pAme che, ne chevaTa pariNAma zuM Ave che te have pachI joIzuM. (cAlu) For Private And Personal Use Only
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zIladevasUriviracita "vinayaMdharacaritra" lekhaka :-zrImAn DaoN. banArasIdAsajI jaina, M. A., Ph. D. [prophesara, yunIvarsITI oriyaMTala kAlija ] _ vinayaMdharacaritrako zIladevasUrine saM0 1664 meM samApta kiyA jaba ve dhagdhara nadI para base hue sarasvatIpattana arthAt sarasA (jilA hisAra)meM virAjamAna the| usa samaya samrATa (jahAMgIra) lAhaurameM Thahare hue the| una dinoM sarasAmeM jainadharmakA bar3A z2ora thA / 1 "jaina granthAvalI" tathA "jaina sAhityano saMkSipta itihAsa"meM vinayaMdharacaritrakA ullekha nahIM miltaa| jahAM taka mujhe jJAta hai, yaha grantha abhI taka prakAzita bhI nahIM huaa| ambAlA zaharake zvetAmbara bhaNDArameM isakI eka prati vidyamAna hai jo saM0 1962meM kisI prAcIna prati parase utArI gaI hai| isa pratike 57 patra hai| pratyeka pRSTha para 14 paMkti, aura pratyeka paMktimeM 45 ke lagabhaga akSara haiM / prathama patrakA pUrva pRSTha khAlI chor3a diyA gayA hai| zIladevasUri vRddhagaNIya bhadrezvara-ziSya mahendra-ziSya meruprabha-ziSya bhAvadevake ziSya the| unhoMne gadyapadyamaya yaha grantha saMskRta-prAkRtameM likhA hai| eka sthAna para kucha hindI padya bhI haiN| AgamIya tathA dUsare kucha pAThoMko chor3a kara zeSa grantha zIladevakI apanI kRti hai| isakI granthAgrantha saMkhyA 1. pUnAnizaM yatra jinendramandire suzrAvakAH pauSadhadhAriNaH pre| zravatparaM vrIhimarazca gharghare sarasvatIpattanasaMjJake pure // 46 // snAtrANi pratyabdamahomahotsavaiH zrIkalpasUtrazravaNasthitiH praa| sAMvatsaraM pAraNa[ka] gRhegRhe zrAddhairdhanADhyaiH sukRtAya dIyate // 47 // zAlo vizAlo parikhAsamanvitaH sabrAhmaNAH ksstriyvaishymaagdhaaH| vaNetarA nAtiranekakarmakRccArAmikAgrAmatatizcaturdizam // 48 // satSASThikAgAruDazAlirAzayaH kAsavATISu latAzca stphlaaH| pArve yadIye saghanA QmAvalI sarAMsi pakeruhapUritAni vai // 49 // samrAji tejobharapUrite bare manohare lAbhapure ca tisstthti| atratya loke dhanadhAnyasaMkule vasatyajatraM nirupadrave sukham // 50 // saMvatsare cAbdhirasatucandramassaMkhyeyake mAdhadhamAsi pshcmii| tasyAM satIndau maghavAkhyabhe zubhe yoge susiddhe caritaM samarthitam // 51 // 2. "paJjAba jaina bhaNDArasUci," lAhaura, san 1939, pR. 97, 137 / For Private And Personal Use Only
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [30] zrI jaina satya prakAza [158 2285 hai| isameM sarga, adhyAya, prakaraNa Adi bhAga nahIM haiM / nAmako to yaha vinayadharacaritra hai, parantu isameM vinayaMdharake jIvanakI kevala eka-do ghaTanAoMkA ullekha hai, aura vaha bhI ati saMkSipta / zeSa samagra granthameM nItivAkya, dRSTAnta, jJAta, sUtrapATha Adi bhare par3e haiN| Adhese adhika to prastAvanA mAtra hai jisameM dharmakA lakSaNa dharmI-adharmI janoMkI saMkhyA, kAvyake guNa, vaktA-zrotokA lakSaNa, samyaga darzana jJAna cAritrakA varNana aura antameM pAMca prakArake dAnakA svarUpa batalAyA hai| dAnake prasaMgase patra 29(kha) para vinayadharakA caritra Arambha hotA hai| yathA-campAnagarImeM dharmabuddhi rAjA rAja karatA thaa| vijayanto usakI rAnI thii| usI nagarImeM ibhya nAmI zeTha rahatA thaa| pUrNayazA usakI bhAryA thii| unake eka putra 3. zrImavRddhagaNe guNezagaNabhad bhadrezvaraH sUrirAT, tatpaTTe'tha munIzvaraH samabhavat suurimhendraabhidhH| zrImeruprabhasUrayazca munidevAkhyAH supuNyaprabhAH, sarIndrAH kila kAlikAryasadRzAH zrIbhAvadevAhvayAH // 52 // tacchiSyairiha sUribhidudhiyA zrIzIladevAhayaizchandobhirnijahabdhavRttaracanAsaMmIlanAya sphuTam / siddhAntoktasudaNDakAca kuhacid rAddhAntagAthAH punar, gadyaM padyamidaM caritramakhilaM granthoktibhirbhASitam // 53 // zlokA vRttAni gAthAzca saMskRtaM prAkRtaM kvcit| dodhakAni kathAvArtA nUtaneyaM ca maskRtiH // 54 / / AlApakAMzca granthesminnarthayuktAn sagAthakAn / aNimAmahimAzlokaM vihAyAnyakRtina hi // 55 // . arhadvacanaviruddhaM yat kiMcit kApi jlpitm| mohAjinavarasAkSikamadhunA mithyA me duSkRtaM trividham // 56 // ye mattodhikapaNDitAzca kavayastairmatkRpA mAnase, kartavyA ca samaiH samatvamamatAvadyaM parAmRzya tat / zuddha vAkyamavekSya tatparadhiyA saMsthApanIyaM tathA, chidragrAhakadurjanAstu sujanAH kecid guNagrAhiNaH // 17 // dve sahasre ca dvizatI pazcAzItyadhikAH punH| pratyakSaraM gaNanayA granthamAnaM vinizcitam // 58 // . iti dAnopadeze vinayadharacaritaM saMpUrNam // noTa-zloka 53 meM " kuhacidU" vaidika prayoga hai| phuTanoTa 1 aura 3 ke padha granthakArakI prazasti hai| For Private And Personal Use Only
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] zIladevasUri viracita vinayaMdharacaritra [11]. utpanna huA jisakA nAma vinayaMdhara rakhA gayA / Age usake lAlana-poSaNakA varNana hai / pAThazAlAmeM jAkara usane kyA 2 vidyA par3hI yaha aura autpattikI, vainayikI Adi buddhiyoMke dRSTAnta sahita lakSaNa diye haiN| -patra 38(ka) para vinayadharake guNavarNana kiye gaye haiN| aba vinayaMdhara javAna ho gayA thA aura usakA cAra yuvatiyoM-tArA, zrI, vinayA aura devIke sAtha vivAha kara diyA gyaa| aba vinayadhara bar3e Anandase rahane lgaa| eka dina rAjasabhAmeM vArtA cala rahI thI ki hamAre nagarameM sabase sukhI kauna hai| logoMne vinayaMdharakA nAma liyaa| kisIne usake zArIrika bala aura rUpakI prazaMsA kii| kisIne usake buddhi, dhairya, kSamA Adi guNoMkI zlAghA kii| ekane kahA ki usake gharameM agaNita dhana hai aura vaha sadA dAna detA rahatA hai| eka duSTa vyaktine usakI striyoMke rUpa aura yauvanakA varNana kiyaa| yaha sunakara saba loga cakita hue, parantu rAjAke hRdayameM kAmavAsanA utpanna ho gii| vaha ina striyoMko haraNa karanekA upAya socane lagA / antameM usane apane eka vizvAsapAtra naukarako kahA ki tuma vinayaMdharake sAtha kapaTa-maitrI DAla lo aura avasara pAkara bhojapatrake Tukar3e - para usake apane hAthase yaha gAthA likhvaalo| phira vaha bhojapatrakA Tukar3A mujhe lAkara de denA / gAthA-pasayacchi raivicakkhiNi ajja abhaggassa tuha dussaha virahe / sA jAmiNI tijAmA vi jAma sahassavva maha jAyA / [patra 43 (ka), paMkti 7] bhAvArtha-he mRganayane, rativicakSaNe, Aja mujha abhAgeko tere dussaha virahake kAraNa yaha tIna paharakI rAta hajAra pahara vAlI ho gaI hai| 4 naukarane rAjAkI AjJAkA pAlana kiyaa| jaba usane vinayaMdharake hAthase yaha gAthA likhavA kara rAjAko dI, to rAjAne use rAnIke pAsa bheja diyA aura zora macA diyA ki vinayadharane rAnIke prati praNayapatra bhejA hai| jhaTa rAjasabhA karake patra paMcoMke Age rakha diyA aura kahA ki isa patrako dekha kara saca 2 batalAo ki yaha patra vinayaMdharake apane hAthakA 4. " pasayacchi" zabdakai tIna artha ho sakate hai 1. pasaya = mRgavizeSa (dezInAmAmAlA 6, 4) ata: "pasayacchi" mRgAkSI 2. pasaya = prasRta; ataH "pasayacchi "= dIrghAkSI 3. pasaya = prasava, kamala, ataH "pasaryAccha" = kamalAkSI // For Private And Personal Use Only
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [12] zrI jaina satya prakAza [158 likhA hai yA kisI dUsareke / patra dekhakara sabhI loga cakita ho gaye, kyoMki akSara to vinayadhara hI ke the para kisIko vizvAsa na hotA thA ki vinayaMdhara bhI aisA kAma kara sakatA hai| logoMne rAjAko samajhAyA ki vinayaMdhara bar3A dharmAtmA aura sadAcArI hai| vaha aisA duSTa kArya kabhI nahIM kara sktaa| yaha niHsandeha kisI kapaTIkA kAma hai| rAjAne logoMkI bAtako nahIM mAnA / usane jabaradastI vinayaMdharakI striyoMko apane antaHpurameM DAla liyA aura vinayaMdharake gharabArako moharabanda kara diyA / __ aba rAtrike samaya rAjA apanI pAzavI tRSNA miTAneko vinayaMdharakI striyoMke pAsa gjaa| unhoMne rAjAko bahuta upAlambha diyA aura kahA ki rAjA to prajAkA rakSaka hotA hai, na ki bhakSaka / isa prakArako bhartsanA AdimeM rAta vyatIta ho gaI aura rAjA lajjita ho kara pIche A gyaa| jaba prAtaHkAla usane striyoMko rAjasabhAmeM bulAyA taba usane dekhA ki ve bilkula kurUpA haiM / rAjAko apane kiye para afasosa huaa| itanemeM sUrasenasari nagarameM pdhaare| rAjA unake darzanArtha gayA / sUrijIne dharmopadeza diyaa| tadanantara rAjAne sUrimahArAjase pUchA ki dhinayaMdharane kaunasA puNya kiyA hai jisake prabhAvase isane aisI Rddhi pAI hai| isa para sUrijone kahA ki vinayadharane apane pUrva janmameM tIrthakara mahArAjako dAna diyA thA, usIkA yaha phala hai| yaha suna kara rAjAko vairAgya ho gyaa| usane apane putrako rAjyasiMhAsana para biThalAyA aura Apa dIkSA le lii| idhara vinayadhara bhI dIkSA lekara mokSa ko prApta huaa| yadyapi kathAkI dRSTise yaha grantha kucha adhika rocaka nahIM, tathApi isameM sthala 2 para Aye hue dRSTAnta aura nItivAkya bar3e sarasa haiN| kisI AgAmI aGkameM inakI kucha bAnagI pAThakoMko bheTa kI jaavegii| 6, neharU sTrITa, kRSNanagara, lAhaura. svIkAra 1 sadgatinI cAvI-pU. mu. ma. zrImahimAvijayajInA upadezathI prakAzaka-zrInasevA sabhA, vAyA-moDAsA, TI. Y4 saMdhyA 171. meTa. (bhatA tilAla rAya bhu. sArA se Age 0-1-1nI mousAthI bheTa bhaNe .) (2) mahAvIra jIvana prabhA (3) saptavyasana parihAra-lekhaka pUjya munimahArAja vIraputra AnandasAgarajI mahArAja, prakAzaka-vIraputra AnandasAgara jJAnabhaMDAra, koTA (rAjapUtAnA) bheTa / For Private And Personal Use Only
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir upAdhyAya zrI jJAnasAgarajI gaNita tI rtha mAlA-sta vana [ vi. saM. 1821mAM racAyelA eka mahattvanI kAvyakRti ] saMgrAhaka tathA saMpAdaka-pUjya muni mahArAja zrI jayaMtavijayajI mahArAja r ni ni - A tIrthamAlA- stavana zrI vijayadharmalakSIjJAnamaMdira, belanagaMja, AgarAne hastalikhita pustakonA saMgrahamAMnI eka pratinA AdhAre utAravAmAM AvyuM che. kalazamAM Apela "zrI pUnyasAgarasUrirAje pAThaka jJAnasAgara gaNi" e ullekha mujaba A stavananA racayitA zrI punyasAgarasUrinA ziSya upAdhyAya jJAnasAgara gaNi che. ane enI racanA "mahIyumanAgacaMdra varSe " eTale vi. saM. 182 mAM karavAmAM AvI che. A stavanamAM kIkAnA putra kacarAe kADhela saMdhanuM varNana che. ane saMghanA prayANamAM AvatAM nahAnAM moTAM gAmanA ane madha sAthe gayela mukhya mukhya purune ullekha che. A rIte aitihAsika dRSTie A phatavana upayogI che. bhASAnI dRSTie paNa enI upayogitA ochI nathI. kavitvanI daSTie stavana eTaluM bhAvapUrNa che, ke je vAMcatAM saMdhano citAra najara sAme tAdraza khaDe thAya che. A stavananA kartA saMbaMdhI tathA bIjI keTalIka jANavA jevI hakIkata saMbaMdhI - vivecana karavAnuM, stavana pUrUM apAya tyAM sudhI mokupha rAkhIne atyAre to mULa stavana ja ApavAmAM Ave che. stavanamAM AvatA keTalAka zabdonA cAlu bhASAnA paryAye te te sthaLe ApIne A stavanane samajavuM saraLa paDe e prayAsa karyo che, goDIpAnAthAya namaH sArita zrI sukha saMpadA, dAyaka anudina jeha, kaliyuga kapalatA pari, namo namo vAya. maMtra yaMtra yakSa devatA, kaliyuga maMdA teha jAge jaga eka jinava, tevIsa guNageha. paratA pUraNa paragaDe, samaryAM sAra karaMta, Iha paralokanA bhaya savi, bhAMje e bhagavaMta. dhavala dhiMga gADI dhaNI, aDavaDIo AdhAra; bhAve bhagati bhagavaMtanI, karatAM lahe sukhasAra. zrIgeDIprabhu gAyavA, muja mana umaMga dharaMta, zakati nahIM paNa bhagatathI, kahuM kiMcita virataMta. paTaNI sA kAkA taNe, kacaro suguNa nidhAna; nija baMdhava myuM paravaryo, zetruja dharato dhyAna. te te kaDImAM AvatA zabdonA paryAya ane bIjI jANavA gya hakIkata cokhaMDA [] kausamAM te te kaDIne aMka ApIne nIce ApavAmAM Ave che. duhA [1] anudina=Ajaroja. pari=jema-jevuM. vAya=vAmA devInA putra-zrI pArzvanAtha prabhu [3] paratAparA-camatkAra. paragaDo pragaTa-jAhera. sArasahAya. [4] aDavaDIo= rakhaDI rakhaDIne thAkelAM-asahAya. [5] virataMta-vRttAMta. [6] paraveryo parivAra yukta-sahita. For Private And Personal Use Only
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [314] zrI jene satya prakAza [vaSa 8 sakala saMgha mili teha, saMghapati tilaka te kIdha; zrI zatruMja giri bheTIne, jagamAM sujasa te lIdha. tasa suta tArAcaMda bhale, eka dina kare vicAra; zrIgeDI prabhu bheTII, saphala huI avatAra. phatecaMda kAkA proM, vInatI kareM kara joDi; karo pasAya jima mana taNa, parya vaMchita keDi. valatuM kAkA Ima bhaNe, putra suNe muja vAta; muja beThAM tameM harSathI, kare jinesara yAtra. je je manoratha upaje, tuma manamAMhe jeha, te te savi saphalA karo, mUkI mana saMdeha. DhAla 1 (namo name re zrI zaigaMja girivara-e dezI.) dhana dhana zrI jinazAsana jagamAM, sakala siddhinI khANa re, tIrtha sevana pavayaNubhatti, karatAM lahe dhruva ThANa re. dhana- 1 dAhopazama mala tRSNa nAzuM, vAse suguNa suvAsa re, tIratha phaLa jANa saMgha sAthe, karatAM guNa ullAsa re. dhana 2 paMcameM Are pATaNa-purane, saMghavI kacare sAha re; tasa suta tArAcaMda savAI, dhana lakSamIne nAha re. dhana 3 Adila(ma) jinapati dehare jaIne, yAtrA navANuM kIdhuM re; vaLI vistAre merU mahotsava, karI bhaye parighala citta re. dhana tyAgI sebhAgI guNano rAgI, jAgi mati eka dina re; tIrathamAlA zrIsaMgha saMcuta, bheTuM thIra karI mana re. dhana paMcameM Arje paragaTa para, zrIgeDImaMDaNa deva re, saMgha caturavidha sArtho leI, yAtrA karyuM subha Teva re. dhana Ima vimAsI mAgasara sudimAM, sAtamane semavAra re; zrI zAMtinAtha prAsAde mahatsava, snAtra aThAtarI sAra re dhana 7 tiNuM velA saMghavI tihAM AvI, jina vAMdI kahe ema re; thalapati bheTaNa hue umAho, Avo dharI prema re. dhana 8 [9] pasAyatraprasAda-kRpA. [10] valatuM=javAbamAM. hAla 1 [1] pavayaNabhatti=pravacanabhakti-zAsananI sevA. dhruvaThANa nizcita sthAna-mokSa [2] dAhopazama dAhanI zAMti. [3] savAIsavA-caDhiyAtA. nAha=nAtha. [4] parigha = A zabdanuM mULa khyAlamAM nathI AvatuM, paNa ene bhAva-AnaMdita-harSita evo lAge che. [5] tIrathamAlA tIrthone samUha. aThotarI aSTottarI snAtra [8] umAhasumaMga-manaratha. For Private And Personal Use Only
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10 ] tIrthaM bhALA - stavana suvihita sUri cArene tihAMkiNu, ima kahe... joDI pANu re; bhagavana zrIsaMgha sAthe AveA, muja vinati citta AMNu re. dhana0 zrI vijayAna Mda paTAdhara pragaTa, zrI vijayayasUrirAja re; zrIudayasAgarasUri acalagachanA, nAyaka vi siratAja re, dhana0 10 sAgaragachapati gurU savAi, zrI pUnyasAgara sUrirAya re; Agamagachapati si'haratnasUri, e cyAre` harSita thAya re. dhana0 kahe` saMghavI dhana janma tu mArA, saphaLa thAo jagIza re; valI valI mahulI sAsana unnati, karA e AsIsa re. dhana0 guruAsIsa leI ghara AvI, sAhamIchala kI re; ka kAtarI deza deza paDAvI, sakhala sajAI kI re. prati caitye aThAI maheAtsava, vide khIje guruvAra re; saMgha sahita mahA mahAtsave, kIdhA DerA gAMma kattAra re, dhana grAmadhipa saMghavi jasa nipuNI, mAk karyuM" tiSNe dAMNu re; vastu kriyANAM mar3elAM lei, dina triNa leAka maMDANa re. ccAre gaNapati sAthe lIdhA, saMghavI harSa apAra re; vastra azana DerAdika bhagati, kIdhI citta udAra re. saMvegI gItAratha sAhe, khumyAlavijaya paMnyAsa re; sAdhI sAthe" sahu lIdhA, kheAlatA prabhuguNa bhAsa re. sUratinA vyavahArI meTA, sejavAlAM bahu lIdha re; sA hIrA sabhAkulamaMDana, saMgha ci Mtaka tasa kI re. mahetA gADIdAsa cuta te rUDA, mehatA nAhalacaMda re; tima vaLI sAha lakhamIcaMda vIrajI, vadhu mAna lIlA dhana ANuM re. dhana0 dhana For Private And Personal Use Only dhana dhana vana dhana hIrA kapUra ne avera meAdI, sAha galAla kapUra re; jagubhAI ne DAhyAbhAI, javera kusala sanUra re. lAlacaMda akhkhA vaMza vibhUSaNu, sA nAnacaMda prasiddhare; sAnI lAlaca'da javera imaNIe, zeTha caMdarasiMgha samRddha re, dhana0 pAnAcaMda kaeNparacaMda vAru, sA rUpA vIracaMda re; [ 315 ] 9 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 [9] tihAMkiyAMkaNe--tyAM. pANa=pANi-hAtha. ANu=ANI-lAvI. [12]jagIza=A zabdanuM mULa khyAlamAM nathI AvatuM, paNa tene a AzA-bhAvanA evA kaMIka thAya che. [13] sAhamIvala=svAmivAtsalya. sajA-taiyArI. [14] DerA=paDAva. [18] sejavAlA= vAhana vizeSavAlAM.saciMta=saMdhanI ciMtA karanAra. [20] sanUra=tejasvI. [21] damaNIo=damaNagAmanA.
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [316] zrI jene satya prakAza [varSa 8 lAla pratApa ne dulabha samA, sA kastura abhayacaMda re. dhana 22 dharamacaMda zIvacaMda dhanajI ruDA, harA kesarI jAMNu re; lAlacaMda vardhamAna hemacaMda sakhara, harSacaMda sabhAguNakhAMNi re. dhana23 jarapu(kha)sAla vaSata satAcala, javera amaracaMdajANi re; maluka rUpacaMda gopAla viThala, Idra trikama mana ANi re. dhana 24 nathubhAI adAsA saMyuta, jagajIvana lakhamIcaMdare; Ima aneka vyavahArI moTA, AvyA dharIya AnaMda re. dhana ra5 jagajIvana kulabhUSaNa bhUSaNa, sAhasIkamAM sIradAra re, saMghavI tehathI saMketa kIdho, vigateM karIya vicAra re. dhana. 26 rAjanagaramAM AvI mala, saha pu(muM) myAlacaMdane joDire; tava bhUSaNa kahe sukheM sidhAve, varato AnaMda keDi re. dhana ra7 ema vyavasthA sarva karIneM, gAMma te harA kaTha(2)re; prathama prayANa grAma samIpe, DerA dIdhA subha Thera re. dhana28 rAti divasa zrI saMghane ahaniza, karete sAra saMbhAla re; ghoghAvAsI saMghamAM sUre, kesavajI koTavAla re. dhana29 jinavara citya tihAM juhArI, snAtra mahotsava kIdha re; gola laheMNI mULajI sUracaMdanI, saMghanA manoratha siddha re. dhana. 30 pahelI DhAle Ima saMghavIneM, sakala saMgha mili tyAMha re; dhana dhana saMghavI janama tuM mAre, dII AsIsa uchAha re. dhana 31 DhAla 2 (dahA) jinavara pUjIneM jimeM, saMghavI tArAcaMda; devala lIdhuM dIpatuM, te TAle bhavaphaMda. saMghavI suta dharacaMdajI, azva caDhaye te suhAya; Agala saMgha lAvate, sahUnI khabhara citta lAya. 2 saMghavI kacarAsAhane, baMdhava guNagAha tihAM lAvaNa AvIe, saMghavI phatesAha. saMghavII kAkA taNuM, caraNa namI sukhadAya; kahe huM bhava saphalo karuM, pAMmI tuma pasAya. DhAla 2 dUhA [1] jimeM=jame. [2] suhAyabhe [3] guNaAgAha guNaagAdhaguNane dariye. veLAvaNa=vaLAvavA mATe. For Private And Personal Use Only
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] tIrthamALA - stavana [317 ] (mAharI hIre samANu-e dezI.) tava kAkA kahe INa parve vANa, dhana tuma putra kamANuM re, dhana dharamanA rAgI dhana tuma buddhi dhana tuma Ihi, citta zuddhi dhana dIThA re. dhana 1 saphala kare mana ciMtita yAtra, phakara na karaje tilamAtra re, dhana IhAM gRhakAja savI ae karasyuM, tuma anumati karI cita varasyuM re.dhana- 2 vidhimAge savi karaNI kara, jina ANuM citta dharajo re, dhana Iha paraleka nIdAna na dhara, sudha upayogI guNa vaye re. dhana manamAM na rAkho keI saMkA, karo yAtrA deI DaMkA re, dhana zAsanaunnati lAbha kamAI kuzaLa Avo nija ghara bhAI re. dhana Ima kAke tihAM anumati dIdhI, te saMghavII haSe lIdhI re, dhana, saMghavI kahe e bela navI mAharUM, e savI pUnya tamArUM re. dhana tAtajI chatra chataI savi sAcuM, mana ciMtita na rahe kAcuM re, dhana gharaciMtA muja kuMNa gaNAI, jehaneM jhavera sarikhA bhAI re, dhana 6 tAta sIkhAmaNine dharI mAthuM, je mele mahedaya sAthe re, dhana, dharama sulabha guNa jehathI thAvuM, tethI tama zobhA Arje che. dhana. 7 te mAraga amae nita anusaracUM, pApe bhava saphale karaphyU re, dhana Ima paDuttara deI sIddhA, sejavAlAM kheDatAM kIdhAM re. dhanapaTTaNavAsI boghalasA Avya, navasArIne saMgha lAvye re, dhana damaNu ghaNu dIvI gAmanAM lokA, malIyA ke thakA re. dhana vyApArA neM sonagaDhanA vAzI, AvyA tihAM ullAmeM reM; dhana rAMnera ne variyAvaja kerAM, Ima bahu gAma bhalerAM re. dhana10 zrIsaMgha sakala mali jinaguNa gADaeN, saMghavI harakhIta thAvuM re, dhana zrIphala ApIneM kAkA valIyA, zubha zukaneM saMgavI caliyA re. dhana, tiNe dIne ceka DerA dIdhA, dAMgI bekela kIdhA re, dhana dina eka saMgha tiNuM aDakAvya, saMghavInA manamAM navI bhAve re. dhana- 12 mUha mAMgyuM dhana tehane ApI, saMgha AbarU thira thApI re, dhana prabhAte pAnelI gAmeM AvyA, Apa jANI tihAM ThAvyA re. dhana13 vaLI prabhAte saMgha sidhAvya, gAMma aMkalezvara AvyA re, dhana DhAla 2 [1] INIpaA rIte. dIhA=divasa. [3] nIdAna niyANuM, koIpaNa dharma kArya karatI vakhate, A leka ke paralekamAM tenuM amuka viziSTa phaLa cAhavAthI te dharma, kAryanuM kharuM phaLa maLatuM nathI. dharmakriyA karatI vakhate AvI IcchA karavI tene niyANuM kahe che. [6] kuM=zI. [8] paDuttara=pratyuttara-javAba. kheDatAM-cAlatAM. [12] tiNe=o. cakI cokamAM. be kala=kela-vacana vagarane, vacanabaMga. [13] mUhamAMgyu=moDhe mAMgyuM. For Private And Personal Use Only
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [318]. zrI jaina satya prakAza [[varSa 8 deharAM cAra tihAM jUhAryA, revA taTa kIdhA utArA re. dhana 14 gAmegAma devala je nIrakhuM, bheTa rUpIo mukI parabhu parakhe re, dhana yAcaka dAna de to ati harakheM, mAnuM ASADho jaladhara varSe re. dhana 15 bharuacaeN majamuMdAra kahAvuM, bhAIdAsa nAma dharA re, dhana tasa suta bhUSaNadAsa te bhAveM, sAhamIo bahu lA re. dhana- 16 sA mUlacaMda lAladAsa ja ke, saMghabhaktinaeN bharo re, dhana mahAjana loka tihAM baha maliyA, saMghadekhaNa halakaliyA re. dhana prabhAte bharuacaeN AvyA, citya paMca jUhArI sukha pAvyA re, dhana sattAvIsa derAsara dekhI, harakhyA guNa gaveSI re. dhana dina tina tihAMthI saMgha sidhAvyo, gAma TaMkArII AvyA re, dhana bIje dIna mIyAgAmane nika, saMgha utarIo gahagaTTe re. dhana sAMhamIuM bAriI kIdhuM, saMghavII bheTazuM dIdhuM re, dhana kahe bArio geDI prabhU milIo, Aja mane ratha phalIo re. dhana, 20 eka deharuM derAsara eka, saMghe bheTyA dharIya viveka re, dhana laheM ghInI sA maMDaNe kIdhI, prabhAteM caDhAI sIddhI re. dhana21 gAma caudisi AvyA, caitya eka bheTI sukha pAvyA re. dhana vakhata sabhAcaMda gola loM kIdhI, tihAMthI vaTapadranI vATa te - lIdhI re. dhana, mAdhavajIne galAlacaMda gAMdhI saMgha, nAthA mANukyajInI joDe re. dhana, kuzaLa geDI meM mUlacaMda harSA, mAdI DuMgarasI sarakhA re. dhana23 ItyAdika sAmaI AvyA, saMghavI taNe mana bhAvyA re, dhana, cirAdika bheTaNa bahu lAvyA, saMgha dekhI sukha pAvyA re. dhana24 deharAM pAMca tihAM moTAM jhAryA dAde pAsa nirakhI dila ThAryA re, dhana bIjAM derAsara dIThe jagIsa, vaMdyA tihAM aThAvIsa re. dhana, 25 sA DuMgarasI kare tihAM laheNI, gola taNuM ja kaheNI re, dhana rAya vida ne tasa pradhAna, saMghavIne ghe bahu mAna re. ghana, 26 (cAlu) [14] revAtaTa-revAnadInA kinAre. [15] ASADha jaladhara ASADhI megha [16] sAhanIe= sAmaiyuM. [17] halakulIyA=hAMphaLAphAMphaLA thatAM-utAvaLA. [18] gI=joIne. gahaga gaheMgaTaullAsapUrvaka sAhasIuM sAmaiyuM. laheNI=(hANI-prabhAvanA, te vakhate ghI ane goLanI prabhAvanA karavAno rIvAja haze ema A 21 ane 22 mI kaDImAMnA ullekha uparathI jaNAya che. [22] vaTapadra vaDodarA. [24] sAmI=sAme. cirAdika=vastra vagere. bheTabheTayuM-bheTa. [25] jhAyAM=juhAryA-vAvAM. [26] rAyAjA.jasakaheNIyazalanArI. For Private And Personal Use Only
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir nAma aura mUrti donoM maMjUra hone cAhie lekhakaH-pUjya munimahArAja zrI vikramavijayajI (gatAMkase samApta ) nikSepa bhedase,dUsare sadRza nAmakI asmaraNIyatA batAI hai,yaha koI sUrinIke kathanase naI bAta nahIM hai| pUjanIya to mukhyataH bhAva hI hai, 'mAtra bhAva hI hai' yaha bAta galata hai| 'AtmAkA paricAyaka nAma hI smaraNIya hai' yaha lekha bhI galata hai, kyoMki bhAva bhagavAnakA paricAyaka zAstra bhI smaraNIya hotA hai, pugalamaya tadAkAra zUnya nAmameM jisa prakAra bhAvAhatakA abheda hai, usI prakAra mUrti meM bhI tadAkAra bhI hai, to kyoM abheda nahIM ho sakatA hai ? aura jisa prakAra nAmakA aura bhAvAhitakA vAcya-vAcaka bhAva saMbaMdha hai usI prakAra mUrti (sthApanA)ke sAtha bhI sthApya-sthApakabhAva saMbaMdha hai, isaliye kalpita AkRtike alAvA anya kAI saMbaMdha nahIM hai, aisA kahanA bhI nyAyAnabhijJatAkA sUcaka hai| aura Apane mUrtimeM AkRtikA saMbaMdha mAna liyA, kintu kisakI AkRtikA saMbandha mAnA hai ? yaha likhanA caahie| jisakI mUrti hai usakI AkRtikA saMbandha hai ? ki jisa kisokI AkRtikA? vAcya-vAcakabhAva saMbandha hI mAnya nahIM hai, apara saMbandha mAnya hai, isameM koI niyAmaka nahIM hai, bhagavad AdikI sthApanA anupakAriNI hai, aisA kahoge to nAmasmaraNa bhI anupakArI hI hogA, nAma pudgalamaya hai, vaha AtmAkA upakArI kaise ho sakatA hai ? jisa prakAra nAmake smaraNase, nAmasmaraNa dvArA, tadguNasamApatti hotI hai, usI prakAra bhagavatpratimAke darzana-pUjanase bhI sakalAtizAyI bhagavaMtake guNakA dhyAna hotA hI hai, dekhA bhI gayA hai-bahutoMko pratimAke darzanase bodhikA udaya bhI-ityAdi sUrijIke pakSameM pramANa rahate hue, ekadezIya yuktiyAM kisa taraha khaDI ho sakatI haiM ? yadi sthApanA vaMdya na ho to nAma bhI isI tarahase saphala nahIM ho sakatA hai| ina cAra nikSepoMmeM bhAvollAsakatva guNa honese ve grAhya haiN| yahI isakA matalaba hai ki jisakA bhAva vaMdya hai usakA hI nAma grAhya hai arthAt bhAvollAsaka jo hotA hai vo grAhya hotA hai, anyakA jo nAma hai vaha bhAvakA ullAsaka na honese grAhya nahIM hotA hai| zrAddhavidhikArakA jo lekha hai vaha bhI uparyukta tAtparyakA hI avalaMbana rakhatA hai isase tumhArI kucha bhI iSTasiddhi na huI, balki sarijIke nyAyako hI puSTi huii| 'mUrtiko mUrti mAnane aura AvazyakatAnusAra ucita upayoga karane meM hamArA virodha nahIM, hamArA virodha anucita upayoga arthAt mUrtipUjAse hai, hamane mUrtipUjA nirarthaka honese usakA virodha kiyA he' yaha kathana bhI asaMgata hai| jaba mUrtipUjA mAnate hI nahIM to mUrtipUjakoMse kiye nAnevAle upacAroMko hama mUrtipUjA nahIM kahate' yaha bAta kaise For Private And Personal Use Only
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir [20] - zrI jana satya prakAza [158 kaha sakate ho? kyA tumhAre hisAbase koI dUsarI mUrtipUjA hai ? jisako lakSyameM rakhakara una upayogoMse mUrtipUjA nahIM kahate, aise likhate ho| aura 'mUrtipUjA nirarthaka honese usakA virodha kiyA hai' yaha bhI bolanA mAtra hI hai| abhItaka vaha nirarthaka hai yaha siddha kiye binA hI kevala nirarthaka hai nirarthaka hai aisA cillAnese nirarthakatA siddha nahIM ho sktii| jaba mUrtiko mAna hI liyA, taba to mUrtikA hI maMDana hotA hai aura sUrijIkI bAta siddha hotI hai| rahI pUjAkI bAta to to Upara kaha cuke haiM, isa lie tumhAre ina lekhoMse sUrijIkA koI bhI vacana avAstavika nahIM hotA hai, kintu tumhArA caudahavAM prakaraNa hI khaMDita ho jAtA hai, ataH kisI prakAra tumhArA kathana satya nahIM rhaa| 'citra likhita sarovarameM kAI bhI snAna karanekA prayatna nahIM karatA, arthAt sAkSAt sarovarakA sA vyavahAra nahIM karatA, usI prakAra Apa bhI mUrtiko mata pUjIye' itanA hI dRSTAMta aura dASTrAntikakA mukhya dharma hai, to jisa taraha citralikhita sarovarameM snAna karanekA prayatna nahIM karatA usI prakAra sAkSAt paramAtmAke darzanase jo anubhava hotA hai, vaha anubhava nAmase bhI nahIM hotA hai, isa liye usako bhI mata japo, tumhArA sAdharmya isa nAmake sAtha bhI barAbara hai, to nAma smaraNIya nahIM rahA, jo smaraNa karatA hai usako tumhAre hisAbase mUrkha hI kahanA hogaa| aura mUrti to kyA para sAkSAt prabhuko dekhakara bhI jJAna yA vairAgya nahIM hotA' aisA bolakara bahuta hI acchA kAma kiyaa| jisa prakAra sAkSAt prabhuko dekhakara jJAna yA vairAgya nahIM hotA, usI prakAra tumhAre hisAbase nAma bhI vyartha Thahara gayA, kyoMki sAkSAt prabhuko dekhakara jaba jJAna yA vairAgya paidA nahIM hotA hai, taba unake nAmasmaraNase jJAna vairAgyAdi zubha bhAva kaise utpanna ho sakate haiM? evaM ca tumhAre hisAbase bhASake utpAdaka sAkSAt prabhu bhI nahIM rahe, taba nAmAdikakI bAta to dUra hI rahI, phira tumhAre liye unakA upadeza nirarthaka hI hai| isa taraha to sAkSAt mahAvIrakA bhI jJAnapradatvakA niSedha pAyA jAtA hai ' isa sUrijIke tAtparya ko nahIM samajhate hue, 'jJAnapradatvakA niSedha kisane kiyA, aisA kahanA araNyarudana hI hai| tumane hI jhAnapradatvakA niSedha kiyA, jo ki jJAna vairAgyotpAdAdike liye sAkSAt bhagavAnake darzanako bhI nirarthaka tthhraayaa| kisI eka puruSako prabhuko dekhane para bhI jJAna yA vairAgya na utpanna ho to kyA sarvako nahIM hotA hai, aisA kahanA mUrkhatA nahIM hai ? ' merA udAharaNa hai, mAtra zarIrake darzanakA' yaha bhI asatya hai, kyoMki unake zarIradarzanake sivA unakA darzana hI asaMbhavita hai| aise to sarvathA kisIko bhI sAkSAt prabhuke rahate samayameM bhI unakA darzana nahIM huA hI kahanA hogA, taba bhAva prabhu hI aprasiddha ho gaye, kyoMki zarIrako hI to dekhate haiM, vaha to sAkSAt prabhu hai hI nhiiN| mUrtise mUrtimAnakI kabhI pUjA nahIM hotI hai, aisA siddhAMta tumhArA ho to samavasaraNastha bhagavAnako For Private And Personal Use Only
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir aMka 10] nAma ora mUti Tane maMjura hene cAhie [3ra1] jina logoMne caMdana namana kiyA aura puSpavRSTyAdi upacAra kiye hai, inheM niSphala kahanA paDegA, kyoMki vaha to mAtra zarIrakA huA, usase to sAkSAt bhagavAnako kucha nahIM huA, taba to phira sAkSAt bhagavAnako kisIne vaMdananamana upacArAdi kiyA hI nahIM aisA mAnanA pddegaa| isa prakAra to sAre jainazAsanako hI ur3A diyaa| hAM, Apa kaha sakoge ki vahAM zarIra-AtmAkA abheda hai, isaliye vaha saba pUjA unakI hai to paisA Apa kyoM nahIM samajhate ? anyatra bhI aisA hI hai yaha kyoM nahI samajate ? zarIrake pAsa phUlAdi varasAnese, kyA AtmAke upara phUlAdi caDha gye?| jisase unakI pUjA ho gaI ? isakA jo uttara hai vo hI mUrti ke bAbata meM bhI hai| 'mere vicArase mUrtike banisbat pratiSThAcArya adhika pUjanIya hone cArIe, xxx gRhasthako sAdhuke ucca pada para pahuMcAnevAle guru pUjanIya nahIM hote ? ' 'yaha vicAra bhI aprastuta hai| gRhasthako sAdhuke ucca pada para pahuMcAnevAle gurune use avidhise pahuMcAyA ho, yA pahuMcAkara svayaM bhraSTa ho gayA ho to kyA vaha pUjanIya hotA hai? taba pahuMcAnevAlA kauna hai ? zAstrakI vidhi hai, vaha sabake liye pUjanIya hai| aura tumhAre vicArase to jo sAdhu hotA hai usako vaMdana karanese pahile unake mAtApitAko vaMdana karanA cAhie, kyoM unhoMse vaha pratiSThita huA hai| unake vandanake pahile unake mAtA-pitAko vandana karanA pddegaa| aisA honese to anavasthA doSa A paDegA aura koI kArya siddha nahIM ho skegaa| ina saba doSoMse bacanake liye jaise nAma vaise hI mUrti-ye dono maMjUra hone caahie| (samAna) sAmatinA pAMca pUnAM caturmAsa : 1. paramapUjya AcArya mahArAja zrI sAgarAnaMdasUrIzvarajI mahArAja, jaina upAzraya, kapaDavaMja. 2. paramapUjya AcArya mahArAja zrI vijayalabdhasUrIzvarajI mahArAja, 1 upAzraya, 14AlI (A. P. Ry.) 3. paramapUjya AcArya mahArAja zrI vijayalAvaNyasUrIzvarajI mahArAja, - jaina upAzraya, pAMjarApoLa, amadAvAda. 4. parama pUjya muni mahArAja zrI vidyAvijayajI mahArAja, 21 3Azraya, hAma (A. P. Ry.) 5. paramapUjya munimahArAja zrI darzanavijayajI mahArAja, ujamaphaInI dharmazALA, ratanapoLa, amadAvAda, For Private And Personal Use Only
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir navI madada zrI jainadharma satyaprakAzaka samitinA pAMca pUjyo paikInA be pU-paramapUjya munimahArAja zrI vidyAvijayajI mahArAja tathA parama pUjya muni mahArAja zrI darzanavijayajI mahArAjanA sadupadezathI amadAvAdamAMthI samitine nIce mujaba navI madada maLI che. 101) ke tethI vadhu ApanAra dAtA zeTha kAlIdAsa umAbhAI 101) zeTha manubhAI lallubhAI ghaDIyALI | | caMdulAla dalasukharAma 51) zrI ujamaphaInI dharmazALA , parazotamadAsa cImanalAla (pAMca varSa mATe) ,, maNilAla DAhyAbhAI 50) zrI DahelA upAzraya (be varSa mATe) >> amRtalAla lallubhAI jhaverI ekIsAthe pa1) ApanAra sahAyaka sabhya aMbAlAla choTAlAla zeTha caMdulAla tArAcaMda jhaverI kezavalAla manasukhalAla >> ramaNalAla lAlabhAI , cImanalAla dolatarAma , mANekalAla jesiMgabhAI , kacarAbhAI nAnacaMda vakIla DabhoDA , nagInadAsa kIlAbhAI jemanA taraphathI 11)nI madada maLI che LIdAsa parasotamadAsa zeTha jagAbhAI jesiMgabhAI zrImatI zAradAbena jasavaMtalAla jesiMgabhAI kAlIdAsa vorA cunIlAla kezavalAla pAMca varSa mATe vArSika 11 ApanAra ", choTAlAla nAthAlAla bhagata ... sahAyaka sabhyo vIracaMda sAMkaLacaMda ' zeTha cImanalAla lAlabhAI bhogIlAla cunIlAla , lAlacaMdabhAI harajIvanadAsa dalasukhabhAI bhagubhAI , maNibhAI vakhatacaMda rAjakoTavALA jagAbhAi caMdulAla , kalyANabhAI amRtalAla maMgaLadAsa dalapatabhAI rAjAbhAI mohanabhAI maMgaLadAsa manasukharAma che mehanalAla mahAsukhabhAI. vimaLabhAI chaganabhAI . zakaracaMda maNilAla zAMtilAla oghaDabhAI kezavalAla ghelAbhAI pItAMbaradAsa hakamacaMda , kAntilAla vIracaMda babaladAsa veNIcaMda , ramaNalAla DAhyAbhAI bhogIlAla che ,, kezavalAla umedacaMda , babAbhAI kezavalAla umAbhAI jhaverI | , kezavalAla savAIbhAI ,, nattamadAsa cImanalAla cImanalAla kezavalAla . tilAla lAlabhAI . . kezavalAla talakacaMda , zAMtilAla parazotamadAsa jhaverI , mAyAbhAI lakSmIcaMda lallubhAI pratApabhAI bhIkhAbhAI trikamalAla popaTalAla - caMdulAla cImanalAla hIrAbhAI karamacaMda For Private And Personal Use Only
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir zeTha jagAbhAI mohanalAla zrImatI rUkSmaNIbena jagAbhAI bApAlAla zeTha harilAla choTAlAla ,, jesiMgabhAI ratanacaMda zrImatI mAlIbena , caMdulAla mohanalAla zeTha kezavalAla ghelAbhAI zrImatI lIlAbena 5, vADIlAla sAMkaLacaMda maMgaLadAsa rAjA , ratanacaMda phattecaMda zrImatI jAsudabena zrImatI caMcaLabena. parasotamadAsa bApAlAla zeTha kezavala la maganalAla khIjI madada zrImatI dIvALIbena 25 zeTha DAhyAbhAI kapUracaMda zrImatI caMpAbena 22] , bhAgIlAla vADIlAla zrImatI jAsudabena 223 ,, zAha khAte rokaDA hAH zeTha ramaNabhAI haribhAI premAbhAI 21 zAha khAte rAkaDA ha. kAMtibhAI zrImatI caMcaLabena 15 zeTha maMgaLadAsa bhogIlAla A mATe ame e banne pUjyAnA temaja madada ApanAra sagRhasthA ane bahenAnA AbhAra mAnIe chIe. 10 pUjya munimahArAjane vijJapti zrI jainadharma satyaprakAzaka samiti e samasta zramaNasamudAye niyukta karelI dhArmika saMsthA che, ane " zrI jaina satya prakAza ' e samasta munimaMDaLanuM patra che. eTaNe atyAra sudhI teno nibhAva pUjya munirAjonA upadezathI maLatI madada upara thayA che ane bhavipaNe dhyamAM paNa te rIte ja thavAnA che. be rUpiyA jeTalA najIvA lavAjamamAM mAsika ApavA uparAMta, pUjya munirAjone to e moTe bhAge bheTa rUpe ja mokalavAmAM Ave che. vaLI atyAranA yuddhakALanA asAdhAraNa sagAmAM kAgaLanA bhAvo paNa mULa bhAva karatAM ATha-dasa gaNA vadhI gayA che. A badhI paristhitinA kAraNe samiti mATe vizeSa madadanI jarUra rahe e svAbhAvika che. AthI ame sarva pRne vinaMtI karIe chIe ke caturmAsa daramyAna samitine madada karavAno, nhAnA-moTA dhArmika utsavanA avasare samitine yAda rAkhavAno ane mAsikanA grAhako banavAno upadeza te te gAmAnA saMghe ane sadagRhasthAne ApavAnI kRpA kare. jethI A saMsthA vadhu puSTa bane ane vadhu dharmakArya karavA samartha thAya, vyavasthApaka. For Private And Personal Use Only
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra www.kobatirth.org Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir Shri Jaina Satya Prakasha Regd. No. B. 3501 dareke vasAvavA thAya che zrI jaina satya prakAzanA rASAMkI (1) zrI mahAvIra nirvANa vizeSAMka bhagavAna mahAvIrasvAmInAM vana saMbaMdhI aneka lekhAthI samRddha a'ka ; mUlya cha AnA (TapAla kharcane eka AnA vadhu). (ra) zrI paryuSaNa parva vizeSAMka bhagavAna mahAvIra svAmI pachInAM 1 0 0 0 varSa nA jaina Iti hAsane lagatA lekhAthI samRddha aMka : mUlya eka rUpiyA. (3) dIpotsavI aMka bhagavAna mahAvIra svAmI pachInAM 10 0 0 varSa pachInAM sAtase varSanA jaina ItihAsane lagatA lekhAthI samRddha - sacitra aka : mUlya savA rUpiyA. zrI jaina satya prakAzanA be viziSTa a ke , [1] kramAMka 43 jenadarzanamAM mAMsAhAra hovAnA AkSepanA javAbarU pa lekhAthI samRddha aka : mUlya cAra AnA.' - 2] kramAMka 4pa-ka. sa. zrI hemacaMdrAcArya nA jIvana sa tha thI aneka lekhAthI samRddha aMka : mUlya traNa AnA, kAcI tathA pAkI phAila * zrI jaina saMya prakAzanI trIjA, cothA, pAMcamA, chaThThA, sAtamA varSanI kAcI tathA pAkI phAila taiyAra che. mUlya darekanuM kAcInA be rUpIyA, pAkInA aDhI rUpIyA ( TapAla kharca sAthe ) zrI jenadharma satyaprakAzaka samiti jariAgabhAInI vADI, ghIkAMTA, amadAvAda. For Private And Personal use only