________________
વગેરે જોઇને મળે છે, અને પારકી નિદા કરે છે. તારૂં શું થશે?
૧૫ હું જીવ ! તું હુંમેશાં પ્રમાદમાં લીન રહે છે, સુખના અભિલાષી છે, કાપણુ ભૂલ બતાવીને ટાળવાની પ્રેરણા કરે તેા ક્રાધ કરે છે, તારાં આ બધાં વિચિત્ર લક્ષણા હેાવા છતાં, મહાગુણી હેાવાના
ગ મનમાં ધરે છે !
૧૬ હે પામર જીવ ! હું બધું જાણું છું પણ ભારેકની છું, એથી કાંઇ કરી શકતા નથી.’’ એમ કહ્યા કરે છે. કંઠને અને મનને નકામી મહેનત કરાવનાર એવા તારા જ્ઞાનને પણ ધિક્કાર છે. કારણ કે જ્ઞાનનું ફળ તું લઈ શકતા નથી.
૧૭ ૨ જીવ! તું એમ કહ્યા કરે છે કે-ઉત્તમ આરાધનાના કાર્યો આજ કરીશ અથવા કાલ કરીશ, એમ આજકાલ કરતાં જીંદગી પૂરી થવા આવી છતાં
હજી ખેાટા ખાટા મનેરથામાં જ દિવસેા કાઢે છે, આવી રીતે પહેલા અનેક જન્મો નિષ્ફળ ગુમાવ્યા છે, તે યાદ કર, અને હવે ખરાખર સજ્જ થા. ૧૮ હૈ આત્મન્ ! આ જગતની સર્વ વસ્તુ ઇંદ્રજાલ જેવી નજરે જોવા છતાં, જાતે અનુભવવા છતાં, જાતે ધુતારાથી ઠંગાયેલાની જેમ તુ તારા પાતાના વિચાર કેમ કાંઇ કરતા નથી ?
૧૯ જેમ ઝાડ ઉપર પીંખીઓને મેળેા થાય છે, અથવા ધર્મશાળામાં મુસાફરી ભેગા થાય છે, તેવી રીતે મનુષ્યેાના કુટુંબ-મેળા ભેગા થાય છે. સહૂ સહુના સમયે જુદી જુદી દિશામાં ચાલ્યા જવાના છે.
૨૦ હજી પણ તું પેાતાના વિચાર કરી લે, આત્મઢિત સાધવા તૈયાર થઈ જા, તે કાંઈ બગડયું નથી, પણ આ ભવ એળે જશે તે પરભવમાં અરણ્યરૂદન જેવા વિલાપ કરવા પડશે.
૨૧ કુતરા વગેરે તિર્યંચા પણ ખાય પીએ છે, જો માણસમાં પણ આજ આચરણા હોય તેા, એની મનુષ્યમાં ગણતરી કેમ કરાય ?
૨૨. જેઓ મેટા વાજથી જગતને ઉપદેશ આપે છે. કે “ હું લાકા પ્રમાદ–વૈરીને જીતવા તૈયાર રહે, નહિ તેા બૂરા હાલ થશે ” તેઓ પશુ કાન પ્રસંગે પ્રમાથી છળાઈ જાય છે. શુ કરવુ ?
• ક્લ્યા : આકટોબર ૧૯૫૬ : પરહે :
શું વિચારવું? શું ખેલવું ?
૨૩ મોટા ભાગે લેાકેા આંખથી જુએ છે, હૈયાથી જોતા નથી, વિષયી વિરાગ કેમ પામે ? ધર્મને ક્યાંથી કરી શકે ? ૨૪ ૨ જીવ ! દુષ્ટબુદ્ધિના સંકલ્પ–વિકલ્પો ત્યજી દે, અને સુંદર ચામાં, વિચરીતે, આત્મકલ્યાણુના દ્રાક્ષના સ્વાદના આનંદ લે.
કરાવેલા ખેાટા ધર્માંરૂપી ગીઉદ્યમ રૂપી મીઠી
૨૫ ૨ જીવ ! ગુરૂની આજ્ઞાને અનુસારે સારી રીતે પાપકારમાં, સંયમમાં, જ્ઞાનમાં, ક્ષાર્યેાપમિક ભાવ પામવામાં આ બધામાં સદા ઉદ્યમ કર.
૨૬ હે જીવ ! આવું અનુપમ ધર્મ સામ્રાજ્ય મળ્યું છે. દિવસેાની ગણુતરી કર, ધણા ચેોડા દિવસેા તમે આરાધના માટે મળ્યા છે, માટે સ્વપરના ઉપકાર વિનાની એક ક્ષણ પણ જવા શ નહિ, ક્ષણના ય ભરાસે રાખીને સુતા ન રહીશ.
૨૭ આટલું કહેવા છતાં ભાગ્યહીન જીવે તે કાંઇ લાભ થતા નથી, વિષ્ટાને કીડે અશુચિને છોડીને બીજે કયાં ય આનંદ પામતા નથી.
૨૮ આ ભવમાંથી નીકળ્યા પછી, કાને ખબર છે કે કયારે ગુરૂમહારાજના ચરણુની સેવા અને ધર્મ આરાધનાના સમય તથા સામગ્રી મળશે ?
૨૯ ૨ બેશરમ પ્રાણી! લાખા ધર્મ ઉપદેશના વયના સાંભળવા છતાં તારા હૈયાને કાંઇ પણ અસર થતી નથી, તેા પછી મારે તેા હવે મૌનનું શરણ લેવા જેવું છે,
૩૦ જે મુનિવ। વિષયેાથી વિરક્ત છે, અને કાળને ઉચિત સંયમની આરાધનામાં અચકપણે લીન છે, તેમના પગની ધૂળને પણ જીંદગી સુધી રરાજ ત્રિકાળ વંદન કરૂ છું.
૩૧ હે જીવ! જો ભવદુ:ખના તાપથી ઉદ્ભગ પામ્યા હૈ। અને પરમ સુખની અભિલાષા બરાબર જાગી હાય, તે। આ ઉપદેશ વચન, દરરાજ સમયે સમયે યાદ કરજે, ક્ષણુ પણ ભૂલીશ નહિ. ૩૨ પોતાની નિર્મલ કીર્તિ વડે જીવનને વ્યાસ કરનારા શ્રી ધર્મસૂરિ પ્રભુના શિષ્ય શ્રી રત્નસૂરિએ આ કુલક રચ્યુ છે.
