Jain Dharm Prakash 1910 Pustak 026 Ank 04

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 6

G
જૈન ધર્મ પ્રકારો
જેમ કાઈ પણ જાતના કલ'ધી રહિત એવી નિર્મળતા એ સ્ફટિક રત્નને સ્વભાવ છે તેમ ક્રોધાદ્રિક પ્રબળ કષાયના અભાવવાળે આત્માને સહુજ શુદ્ધ સ્વભાવ એજ ખરો ધર્મ છે એમ શ્રી વીરપરમાત્માએ પ્રકાશેલુ છે. ૧૭
જેમ સ્ફટિક રત્ન ઉપર રાતુ' ફૂલ મુકવાથી તે રાતું અને શ્યામ મુકવાથી તે શ્યામ જણાય છે તેમ જગતમાં જીવને પુણ્વપાપના ચેગથી રાગદ્વેષના પિરણામ
થાય છે. ૧૮
રાગદ્વેષમય પરિણામ એ આત્માને શુદ્ધ સ્વભાવ-ધર્મ નથી પણ વિભાવ હાવાથી મહા વ્યાધિરૂપ છે. આચારાંગ સૂત્રમાં કહ્યું છે કે-રાગદ્વેષયાગેજ સર્વ ઉપા ધિ સભવે છે. રાગદ્વેષ ઉપાધિ રૂપજ છે. તેથી તે શુધ્ધ ધર્મ રૂપ નથીજ. જે પ્રશસ્ત રાગદ્વેષ હોય તેા કારણે કાચીપચારથી વ્યવહારધર્મ કહેવાય પણ નિશ્ચય ધર્મ તે નહીજ. ૧૯
જે જે અંશે રાગદ્વેષ રૂપ ઉપાધિની છાશ થવાથી નિરૂપાલિકપણું થાય તે તે વ્યવહાર નયના મતે આત્માને સહુજ શુધ્ધ સ્વભાવ પ્રગટ કરવામાં સહાયકારી હોય, તે માટે શ્રેયા ગુણુસ્થાનકથી માંડી ચાદમા ગુણસ્થાનક પર્યંત ધર્મજ કાવાસ ૨૦
44
એમ સમજી શુભ જ્ઞાન દા આદરી રાગદ્વેષ કયાય રહિત નિજ સ્વભાવમાં જ રમીએ અને રાગદ્વેષાદ્રિક વિભાવ ( ખાટી ) પરિણિત સેવીને સ'સારમાં ને ભેટકીએ. મતલબ કે રાગદ્વેષના ત્યાગ કરી સમતા રસમાં મગ્ન થવાથી મુક્તિ પમાય છે અને તેથી વિરૂધ્ધ વર્તવાથી જન્મમરણનાં દુઃખ પમાય છે. ૨૧
આત્મજ્ઞાન-વિચાર
23
જ્યાંસુધી આત્મદ્રવ્યનું શુધ્ધ સ્વરૂપ જાણ્યું નથી ત્યાંસુધી શી રીતે સ્વતિ સાધી રાણીએ ? માટે પ્રથમ આત્મતત્ત્વનાજ વિચાર કરવા જરૂરતો છે. આત્માને યથા આળખવાથીજ સ્વકતવ્ય રામજીને તેને થાયેાગ્ય સેવી સ્વહિત સાધી શકાશે. ૨૨
આત્માને નહીં ઓળખવાથી શરીરાદિક જડ વસ્તુમાં મિથ્યા અભિમાન– રાગદ્વેષ કરનાર જે જન્મમરણનાં દુઃખ પામે છે તે દુઃખ તત્ત્વજ્ઞાનના પ્રભાવથી દૂર થઇ શકે છે; કેમકે આતમ જ્ઞાનથી ખરાને ખરૂ અને ખાટાને ખેડુ જાણી તેને વિ વેક કરી શકાય છે. તેવા તત્ત્વજ્ઞાન વિના તેા પશુવત પ્રવૃત્તિ થાય છેએમ સમજવું.૨૩
જે ઉંચી અધ્યાત્મ દા--મહરહિત પ્રવૃત્તિ તેજ ચારિત્ર છે. કર્મ શત્રુને હ ઠાવે તેજ ખરૂ ચારિત્ર છે એમ સમયો કહે છે; અને એવા દુષ્ટ કર્મના સંચાર શુધ્ધ અધ્યાસ દર્શામાં સપવિકલ્પના પ્રભાવથી સભવતા નથી. ૨૪