Book Title: Veer Vihar Mimansa
Author(s): Vijayendrasuri
Publisher: Yashovijay Jain Granthmala
Catalog link: https://jainqq.org/explore/035304/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ LhAra jaina graMthamALA - dAdAsAheba, bhAvanagara. A phona : 0278-2425322 = 300484s V] mImAMsA ashevilay Jain Granthuairt -vijayendrasUri. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ooooooooooooooooooooooooooooooooo prakAzaka:yazavijaya jaina graMthamALA bhAvanagara, ooooooooooooooooooooooooooooooooo 0aa muktaka - zAha gulAbacaMda lalubhAI dANApITha-bhAvanagara. w o m000000000000000000000000 Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ kiMcit vaktavya - - jainadharma sarvajIne kalyANakArI vizvadharma che. enuM sAhitya sarvazreSTha che. vizvanI vibhUtirUpa tIrthakara bhagavaMtenAM puNyacaritre e sAhityanuM eka parama aMga che. e caritramAM janatAne upakArI vihArenuM mahatva anerUM che. parama prabhAvaka, zAstravizArada, jagapUjya sva. gurUdeva zrI vijayadharmasUrIzvarajInA paTTadhara vidyAvallabha ItihAsa-tatva mahedadhi AcArya zrI vijayendrasUrijI Aja varSo thayAM tIrthakara bhagavaMtanA vihArane abhyAsa kare che. temane nikaTa upakArI carama tIrthakara zrIvIra-prabhunA vihAra ane vihAra-sthaLane sUkSma abhyAsa karatAM, prabhue chadmasthAvasthAmAM karela vihArane aMge manAtAM keTalAMka sthaLo kiMvadatinAM pariNAmarUpa lAgyAM. AthI 5 sUrijIe taviSayaka eka nibaMdha lakhe je prasiddha karatAM, amane atyaMta prasannatA uddabhave che. amArI graMthamALA dina pratidina pagabhara thatI jAya che ema jaNAvatAM paNa amane atyaMta harSa thAya che. sUrijI pitAnA jJAnano vizeSa lAbha janatAne ApatA raheze evI amArI hArdika abhilASA che. graMthamALA aiphisa, herI roDa-bhASanagara. dharma saM. 14 tA. 19-3-36 Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat prakAzaka www.umaragyanbhandar.com Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #5 -------------------------------------------------------------------------- ________________ zrIvIra-vihAra mImAMsA (chahasthAvasthAnI dRSTie vicAraNA) carama tIrthakara zrIvIraprabhu gujarAta-kAThIAvADa ane mAravADamAM padhAryA hatA evI mAnyatA sadIo thayAM, ApaNI jaina samAjamAM daDhIbhUta thayela che. ethI brAhmaNavADA Adi tIrtho temaja keTalAMka sthaLenA saMbaMdhamAM, ApaNAmAM bhinnabhinna vicAre pravarte che. zrIvIraprabhunA vihAra-sthaLa saMbaMdhI, tAtvika daSTie yathAgya vicAra karatAM, vastusthiti svayameva pragaTa thaI jAya tema che; paNa e daSTithI vicAra karavAne ApaNAmAM sAmAnyata: abhAva che. vaLI vartamAnamAM brAhaNavADA Adi tIrthane aMge, daMtakathAone ja puSTi maLatI jAya che, jethI kharI sthiti aMdhakAramAM ja rahevA pAme che. AthI janatAne vara-vihAranAM kharAM asalI sthAne saMbaMdhI, kaMika mAhitI maLe ane brAhmaNavADA Adi saMbaMdhI pravartamAna maMtavyonA saMbaMdhamAM, kaMIka mAgasacana thAya e ISTa che ema mAnI, A nibaMdha eka Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #6 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 2 ) alpa prayAsarUpe namrabhAve lakhyA che. vidvAnA ane jijJAsuone A nibaMdha kaMika aMze paNa upayAgI thaze evI huM AzA rAkhuM chuM. brAhmaNavADA eka tIrtha sthaLa che emAM kaMi zaMkA nathI; paNa tenA mahimA vadhArI devA nimitte, e ane enI AsapAsanAM tIrthaM AdinA saMbaMdhamAM, adyApi keTalIka kivadantie joDI kADhavAmAM AvI che. vaLI e kaMvadantione game tema puSTi ApavA mATe, keTalAka viziSTa prayatnA paNa thayA karela che. brAhmaNavADA ziAhIthI pUrvamAM 10 mAIla dUra Avelu che. zirAhI AkhurADathI 28 mAila thAya che. sajjana roDa ( pIMDavADA ) brAhmaNavADAthI pazcimamAM cAra mAila dUra che. muMgathalA ane nANAM AburoDathI anukrame 4 mAila ane 37 mAila dUra AvelAM che. nAMdIyA banAsa sTezanathI 6 mAila dUra thAya che. A pramANe A sarva sthaLeA Abu parvata pAse eTale AbunA pradezamAM ja AvelAM che. keTalAka pUrva hindamAM Avela nada ane upanaMdanA pADAvALAM brAhmaNagAma ( vIraprabhunAM eka vihAra-sthaLa )ne brAhmaNavADA gaNe che ane e uparathI, zrIvIraprabhu mAravADamAM padhAryA hatA ema kahe che. keTalAka AjI pAsenA suMDasthaLa tIrtha ( mugathalA )mAM zrImahAvIra svAmInA eka vizAla maMdiranu khaMDIyera che ane e maMdira jIvitasvAminAM nAmathI prasiddha hAvAnuM mAnIne, zrIvIraprabhu Akhu pradezamAM padhAryAM hatA ema kahe che. prabhune karNa--kIlApasa ( kAnamAM khIlA naMkhAvAnA Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #7 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (3) upasarga) nAMdIyAmAM ke tenI pAse ane caMDakezIyA nAgane upasarga brAmaNavADA ke tenI pAse thayo hate ema mAnImanAvI, prabhu mAravADa vigeremAM padhAryA hatA ema keTalAka jaNAve che. keI vIraprabhunA vihAranA pUrva hindamAM Avela chammANi nAme sthaLane Abu parvata upara AveluM sAnI gAma gaNIne, vIra prabhu mAravADa padhAryA hatA evAM maMtavyane puraskAra kare che. keTalAka kanakapala nAme viraprabhunA pUrvahindanA vihAramAM Avela eka Azramane Abu upara Avela kanakhala tIrtha mAnI le che ane tyAM paNa vIraprabhu padhAryA hatA e mata vyakta kare che. keTalAka asthika gAma ( jyAM prabhue prathama cAturmAsa karyuM hatuM, ane kAThIyAvADanuM vaDhavANa e bane eka hovAnuM mAnIne, prabhune zUlapANi yakSane upasarga vaDhavANa pAse thaye hato ema kahe che. vaLI keTalAka, zrIvIraprabhu gujarAta-kAThIAvADa ane mAravADamAM padhAryA hatA e maMtavyanAM samarthanamAM, prabhunA vihAranA pUrva hindanAM aneka sthaLe Abu parvata pAse ke gujarAta-kAThIAvADamAM AvelAM che ema paNa mAne che. keI lADha dezane gujarAtane eka bhAga mAnIne, zrIvIra bhagavAna gujarAtamAM padhAryA hatA ema paNa kahe che. Ama brAhmaNavADAAdi saMbaMdhI, aneka vicitra maMtavyee ApaNAmAM mULa ghAlyAM che. AthI ApaNe e maMtavyanA saMbaMdhamAM upasthita thatA pratyeka muddAne vicAra karIe. zrIvIraprabhue bIjuM cAturmAsa rAjagRhI pAse nAlaMdA nAmanA pADAmAM karyuM hatuM. prabhu cAturmAsa bAda, tyAMthI 3-4 sthaLoe jaI, capApurI padhAryA hatA ane tyAM temaNe trIjuM cAturmAsa karyuM hatuM. nAlaMdAthI Abu Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #8 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 4 ) ane AbuthI caMpApurI sudhInu sIdhu aMtara (cheTu') anukrame Asa 800 ane 900 mAila thAya che. vihAranI STie e aMtara tethI ghaNu e vizeSa thai jAya. AthI aMtaranI draSTie vicAra karatAM paNa prabhu aqhuda pradezamAM padhAryAM hatA e savita jaNAtuM nathI. brAhmaNugAma rAjagRhI ane caMpAnI vacamAM hatuM. bhagavAna trIjuM cAturmAsa caMpApurImAM karavA jatA hatA tyAre brAhmaNagAma padhAryA hatA. kyAM caMpA ane brAhmaNagAma ane kyAM ANu ane brAhmaNavADA ? zrIvIraprabhu brAhmaNavADA padhAryA hatA ane tyAM temane upasarga thayeA hatA ema kahenArAo te saMbadhI kaI paNa pramANa nathI ApatA e eka khAsa vicAraNIya prazna che. pramANaja na hoya teA, pramANu kyAMdhI ApI zake ? tAtparya e ke, brAhmaNagAma ane brAhmaNavADA ane eka che e mAnyatA ne mAnI zakAya tevI che. ' 'e jIvitasvAmInuM maMdira ' e zabdo mAtrathI, prazna suDasthala padhAryA hatA ema mAnavuM e yuktirahita che. e zabdo AjasudhImAM aneka vAra aneka rIte vaparAyA che. paNa ethI je te prabhunuM ma Mdira je te prabhunI vidyamAnatAmAM khaMdhAyuM hatuM. ema Tharatu nathI. A saMbaMdhamAM, nisa draSTAMtAthI vAyakAne pratIti thai zakaze: ...... 1. sudhAkuNDajIvitasvAmi zrIzAntinAthaH 2. jIvantasvAmizrIRSabhadevapratimA 3. zrIjIvitasvAmI tribhuvanatilakaH zrI caMdraprabhaH vividha tIrupa pR. 85. (tro civiSayo saMpAlita), Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #9 -------------------------------------------------------------------------- ________________ je "jIvitasvAmInuM maMdira" ke " jIvitasvAmI" e zabdathI anukrame "je te prabhunI vidyamAnatAmAM baMdhAyeluM maMdira" ke "je te prabhunI vidyamAnatAmAM tenI pratiSThita thayelI mUrti evo artha laIe to, uparyukta 3 tIrtha karAnA saMbaMdhamAM A artho kevI rIte ghaTAvI zakAya? uparyukta tIrthakarenI vidyamAnatA AjathI lAkha varSo pUrve hatI eTale mRttionAM nirmANa samaye e tIrthakaronI vidyamAnatA kema saMbhave? A saMbaMdhamAM, nIcenAM daSTAne paNa mahattvanAM thaI paDe che - 1. saMvata 1522 mAM pratiSThita thayelI mUrti upara jIvitasvAmI caMdraprabhabiMbaM 2. saMvata 153 mAM pratiSThita thayela mUrti upara jIvitasvAmizrInaminAthabiMbaM 9. 63. 3. saMvat 1516 mAM pratiSThita thayelI mUrti upara jIvitasvAmizrIzAntinAtha biMba pR. 215. jene ghAtupratimAlekhasaMgraha bhA. 1 le (sva. buddhisAgarasUrijI saMgrahita ) 4. saMvata 1551 mAM pratiSThA karelI mUrti upara zrIajitanAthajIvitasvAmibiMba 6. 22. 5. saMvata 1510 mAM pratiSThA karelI mUrti upara jIvitasvAmizrIzItalanAthAdijinacaturvizatipaTTaH pR. 119. 6. saMvata 1481 mAM pratiSThita thayelI mUrti upara zrIjIvitasvAmizrIpArzvanAthavi pa. 152. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #10 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 6 ) 7. saMvat 1531 mAM pratiSThita thayela mUrtti upara zrIjIvitasvAmizrIvimalanAtha biMbaM 8. saMvat 1536 mAM pratiSThA karela mUrti upara jIvitasvAmizrI sumatinAthabiMbaM g. 112. 9. saMvat 1508 mAM pratiSThita thayelI mUrtti upara zrIvimalanAthajIvitasvAmibiMbaM g. 66. 10 saMvat 1510 mAM pratiSThA karelI mUrtti upara jIvitasvAmizrIzAMtinAtha biMbaM . g. 272. jainadhAtupratimA lekhasaMgraha bhA. 2 jo. (sva. buddhisAgarasUrijIe sagRhita ) 11 saMvat 1519 mAM pratiSThita karelI mUrti upara jIvitasvAmi zrI ajitanAthapramukhapaMcatIrthI biMba pR. 96. 12 saMvat 1pa20 mAM pratiSThita karela mUrtti upara zrIjIvitasvAmipaMca0 zrInaminAthabiM0 3. 102. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat pR. 173. prAcIna lekhasagraha bhA. 1 lA. ( sva. gurudeva vijayadhamasurijIe soASita. ) 13 saMvat 1426 mAM pratiSThita karela mUrti upara zrIjIva ( vi ) tasvAmizrI mahAvIra caitye prAcIna jainalekhasa graha bhAga bIjo. 6. 111. ( zrI jinavijayajIe sapAdita ) www.umaragyanbhandar.com Page #11 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (7) uparyukta mUrtionA lekhonI sAle jotAM, e mUrtienuM nirmANa je te prabhunI vidyamAnatAmAM svane paNa saMbhavita nathI e dIvA jevuM spaSTa che. AthI muMDasthala tIrthanuM maMdira jIvitasvAmInuM maMdira hovAnuM kahIne, jeo vIra prabhu Abu pradezamAM padhAryA hatA ema kahe che temanuM kathana sarvathA asamaMjasa che.* zrIvIraprabhune kalepasarga ane caMDakozIyA nAgane upasarga anukrame nAdIyA ane brAhmaNavADAmAM ke tenI pAse thayo hato e maMtavya satya nathI. prabhune kIlepasarga chamANi pAse ane caMDakezIyA nAgane upasarga kanakakhala AzramanI samIpamAM thaye hato. chammANa pUrva hindamAM hatuM. e AbunuM sAnI nathI. kanakakhala Azrama e kaMI Abu uparanuM kanakhala nAmaka tIrtha nathI. e Azrama pUrva hindane eka suprasiddha Azrama hato. bhagavAna prathama cAturmAsa bAda, tAmI jatA hatA tyAre temanA vihAramAM e Azrama AvyuM hatuM. keTalAka A AzramanI nAMdIyA gAma sAthe sarakhAmaNI kare che ete vicitratAnI parAkASTArUpa che. kanakakhala Azrama Abu upara hevAnuM keTalAkanuM maMtavya kema mAnI zakAya ? kanakhala Azrama zvetAmbI jatAM Ave che. prabhu e AzramathI vetAmbI ane tyAMthI sAvathI gayA hatA. kanakhala * nANA, dIyANA ane nAMdIyA A traNa gAmamAM jIvitasvAmInAM maMdira che evI mAnyatA kevI che e A uparathI samajI karo. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #12 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 8 ) mAzrama zvetAmbInI pAse hatA ema nimra pramANathI jANI zakAya cheH-- tassa ya adUre seyaviyA nAma nagarI, AvazyakacUrNi, pUrvabhAga pR. 278 zvetAmbI kAzala dezamAM sAvathI pAse hatI, ema cInI yAtrika hyuenazAMge sAvatthInu varNana karatAM kahyuM che. zvetAmmI sAvatthInI pAse hatI, ema Avazyaka cUrNi, rAyapaseNI sUtra Adi uparathI paNa spaSTa jaNAya che.+ zvetAmbI asthi + bhaitanya-pUr - phAhiyAna ( kAzI - nAgarI pracAriNI sabhA se prajAti) 6. 46. haitanya-zrAvastI r 6 mIru var'TUMkA ' nAma gAvA jAMdiyAna, pR. 46 noTa. Setavya-To-wai of FaHian. It has been identified by Prof. Rhys Davids with Satiabia ( IndianBuddhism, P. 72;) Spence Hardy's Manual of Buddhism, Pp. 88,347. ) Mr. Vost identifies it with Basedila, 17 miles from SahetMahet ( J. R. A. S. 1903, P. 513.) De's Geographical Dictionary of Ancient and Mediaval India, 2nd edition (1927). P. 184. setavya--kAhIyAnanu TvIi. pro. DIjha DeviDajhe setavya ane satIyANIyAne eka mAnela che. mI. vAsTa tene saheta-maheta (sAvatyI) thI 10 mAila dUra Avela asedIlA sAthe sarakhAve che. ) Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #13 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 9 ) gAma ane rAjagRhInI vacce paNa hatI. te AlabikA ane sAvathI vacce paNa hatI. bAddho paNa zvetAmbI sAvathI ane kapilavastunI vacamAM Avela hatI ema mAne che ( jue, buddhacarcA pR. 611 ). zvetAmbI pAse Avela kanakamala Azrama AjItu kanakhala tIrtha kevI rIte saMbhavI zake e kalpanAtIta thai paDe che. atre eka bIjI khAsa vAta vicAravA jevI che. jo asthika gAmane vaDhavANu, chammANine sAnI, naMdIpurane nAMdIyAM, lADhane gujarAtanA lATa, kanakakhala Azramane kanakhala tI vigere mAnI laie teA, prabhunuM pAMcamuM cAturmAsa bhaTTIyAmAM thayuM te pahelAM, prabhu gujarAta-kAThIAvADa ane mAravADamAM traNa vAra padhAryA hatA ane khAramAM cAturmAsa khAda, temane kIleApasa paNa mAravADamAM thayeA hatA ema mAnavuM paDe. AvI mAnyatAe keTalI badhI asaMgata thaI paDe e sahuja samajI zakAya tema che. caMpApurImAM khAramuM cAturmAsa karyA bAda, prabhu ja zIyagAma ane meDhIyagAma gayA pachI, temane chammANimAM kIleApasa thayA hatA. te pachI, prabhu madhyama apApAnagarI padhAryA hatA jyAM temanA kAnamAMnA khIlA vaidhe kADhI nAkhyA hatA. tyArabAda prabhu jIvAlukA nadIe padhAryA hatA. te pachI prabhu ja bhIyagAma gayA hatA jyAM sImAmAM AvelI uttu ( ajayA ) nadI upara, temane vaMzAka zuda 10 ne divase,kevaLajJAna thayuM hatuM. prabhu tyAMthI mAra ceAjana cAlIne, pAchA apApApurI padhAryA hatA. prabhune Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #14 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 10 ) kIlepasarga Akhu upara sAnImAM thayA hatA ema mAnavuM e keTaluM adhu yuktirahita che e A uparathI samajI zakAze. A sarva sthaLA vaccenu ekaMdara aMtara keTaluM badhuM thAya? sAnI pAse apApApurI ane RjuvAlukA nadI che ema kAi khatAvI zakaze ? prabhue Abu, mAravADa AdimAM vihAra karyAM hatA ema jaNAvavAne kaMipaNu saMbaMdha vinAnI kalpanAo karavAthI, prabhunAM vihAranAM kharAM sthaLAne badale, khIjA sthaLeA kalpanAmAMthI ubhAM thayAM che e keTaluM badhuM vicitra che ? AvI rIte kalpanA karanArAAe kalpanAnI sImAnuM paNa udlaghana karyuM che. kalpanAnI paNa hRda hAvI joIe e paNa tee samajyA hAya ema dekhItI rIte nathI lAgatuM. caMpAthI sAnI sudhInAM aMtaranA vicAra karatAM pazu, prabhu Akhu gayA hatA e saMbhavita jaNAtuM nathI. prabhu eka rAtrImAM ujjainIthI 48 gAu pAvA gayA hatA e uparathI, teo game teTalu aMtara cAle ema na mAnI zakAya. temanu paNa dArika zarIra hatuM. vaLI temane eTaluM badhuM cAlavAnuM kAraNa paNuM na hatuM. prabhune thayela uparyukta upasargAnAM sthAnAmAM pheraphAra thAya tA, Rata tApasAzrama, mArAka, uttara cAvAla, dakSiNa cAvAla, AdinAM sthAnAmAM paNa pheraphAra karavA paDe; paNa A sthaLAnAM sthAnA zAsrAdithI vicAra karatAM, pU dezamAM ja hAvAnu jaNAyache. AthI A dRSTie vicAra karatAM, bhagavAnane Akhu pradeza ane vaDhavANamAM upasarga thayAnI mAnyatA AdhAra rahita kare che. sthaLanAM maMdira saMbaMdhI, khIjI be traNa khAkhatA paNa vicAravAnI rahe che. majakura maMdiranI pratiSThA kezI gaNadhare Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #15 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 11 ) karI hatI ema kahIne, keTalAka tenI prAcInatA siddha karavAne prayatna kare che. keI muMDasthaLanAM maMdiranI pratimA zrI vIraprabhunI chaThThasthAvasthAmAM temanI 37 varSanI vaye nimita thaI hatI ema kahe che ane e saMbaMdhamAM, vi. saM. 14ra6 nA eka lekhane AdhAra Take che. kezIgaNudhare maMdiranI pratiSThA karI hatI ema lekha uparathI, siddha thaI zakatuM nathI. vaLI lekha te majakura maMdiranA jIrNoddhAra saMbaMdhI che. zrI jinavijayajIe saMpAdita prAcIna jaina lekhasaMgraha bhAga bIjAnAM pR. 158-59 mAM maMdirano jIrNoddhAra thayAnuM ja lakhyuM che. je bIjo lekha che te prAcIna lipimAM nathI. e prAcIna liminA lekha uparathI, utArele heya ema paNa jaNAtuM nathI. AthI pratimA zrI viraprabhunI vidyamAnatAmAM banI hatI ema pUravAra thaI zakatuM nathI. maMdiranI prAcInatA, lekha prAcInatA-sUcaka lipimAM lakhAyela hoya te ja siddha thaI zake. lekha prAcIna lipimAM na hoya te, maMdiranI prAcInatA sUcavavA mATe, lekha ghaDI kADhavAmAM Avyo che ema mAnIe te zuM khoTuM ? prAcInatA sUcaka sabaLa pramANa vinA, maMdiranI prAcInatA mAnI levI e yathArtha nathI. viraprabhu arbIdabhUmimAM vicaryA hatA ema bIjA lekhathI niSpanna thatuM nathI. e lekhathI, prabhu abudAcala padhAryA hatA evI saheja paNa pratIti aitihAsika vidvAnene thAya tema nathI. lekhamAM kaIpaNa prakAranuM prAcInatAdarzaka sUcana ja nathI. AthI AjanA AgaLa vadhelA jamAnAmAM, itihAsavidene lekhathI bIlakula sateSa na thAya e dekhItuM che, eTale ke lekha upasthI, game tevI kahapanA kare, lekhanA saMbaMdhamAM game tevAM Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #16 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 12 ) thIgaDAM mAre e mAnavAne AjanA vidvAne ane Itara leke taiyAra na thAya e nirvivAda che. A pramANe, keI lekha uparathI kalpanAnA ghoDA doDAvyA karIe te, te ulaTuM ahitakara thaI paDe. leke svArthavazAta navA lekha banAvIne, hAla paNa mUrtie vece che e sarvatra jANItuM che. e mUrtione jema prAcIna na mAnI zakAya tema muMDasthaLanI pratimAne paNa prAcIna kema mAnI zakAya? je te lekha vagara vicAryuM mAnI le e ayukta che. A saMbaMdhamAM, ApaNe eka vizeSa daSTAnta laIe. sva. gurUdeva zrIvijayadharmasUrijIe saMzodhita aitihAsika rAsasaMgraha bhAga bIjAnAM pRSTa pa7 mAM saM. 1597 ne eka zilAlekha pragaTa thaye che. e zilAlekhamAM, eka maMdira vallabhIpurathI nADalAI upADI laI javAmAM AvyuM hatuM ema kahyuM che. A lekhamAMnI A hakIkta te eka lekha hovAne kAraNe zuM mAnI levI? - muMDasthaLanAM maMdira saMbaMdhI, saMvat terasanA arasAmAM thayela acalagacchIya zrI mahendrasiMhasUrijInI "aSTottarI tIrthamAlA" ne keTalAka havAle Ape che ane prabhu muMDasthala padhAryA hatA ema mAne che, paNa sUrijIe A saMbaMdhamAM koI sabaLa pramANu ApyuM nathI. AthI temanA agAu 1800 varasa upara, teo kahe che te pramANe, muMDasthaLamAM varaprabhunuM Agamana thayuM hatuM ema kema mAnI zakAya? sUrijInuM maMtavya kiMvadatine ja pratApa che ema kahIe to cAle. sUrijIe "aSTottarI tIrthamALAmAM puNyarAja nAme mahAtmA maMdira baMdhAvyAnuM kahyuM che (juo pR. ra73). maMdiranA saMvat 1429 nI sAlanA eka jAdA saMskRta lekhamAM, mahAtmAne Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #17 -------------------------------------------------------------------------- ________________ (13) badale " rAjA' zabda vaparAya che. emAM, kezI gaNadhare maMdiranI pratiSThA karI hatI ema paNa umeravAmAM AvyuM che. lekhane lagatI keTalIka hakIkato tAM, temaja temAM uparyukta tIrthamAlAnI apekSAe, janatAne AkarSaka je sudhArA vadhArA thayA che te maMdiranI arvAcInatA ja sUcave che. lekhanI nIcenA bhAgamAM, eka bAju je zabdo che tene kaMI artha ja nathI. ke zuM baMdhAvyuM ke karAvyuM che te uparathI, nIkaLI zakatuM nathI. keI daMpatIe maMdira baMdhAvyuM che evI mAnyatA paNa, gya pramA ne abhAve kalpanA mAtra che. pramANabhUta pramANe vinA, muMDasthaLanuM maMdira jIvitasvAmInuM maMdira che ema ghaNA kahe che paNa te keTaluM badhuM AzcaryakArI che e so keI AthI samajI zakaze. lADha dezane gujarAtano eka bhAga mAnanArAo zrI vIra prabhu thAM ane pAMcamAM cAturmAsa vacce zireAhI (marUbhUmi AdimAM AvyA hatA ema kahe che, lAThane gujarAtane eka bhAga mAne che e yukta nathI. lAha deza baMgALamAM Avela hatuM. AthI e gujarAtane eka bhAga hovAnI mAnyatAja beTI che. prabhue ceAthuM comAsuM pRcaMpAmAM karyuM hatuM. temanuM pAMcamuM cAturmAsa bhadIyAmAM thayuM hatuM. je vIraprabhu lATa deza ane marUbhUmimAM AvyA hoya te, prabhune, "caMpAthI sAvaOI sudhInuM aMtara na gaNIe te paNa, sAvacIthI zirohI ane zihIthI bhadIyA sudhI ema Azare aDha hajAra mAIlane vihAra kare paDyAnuM mAnavuM paDe. sAvasthIthI zirehI ane zihIthI bharIyA sudhInAM sIdhAM aMtaroja anukrame 600 mAIla ane 900 mAIla thAya che. prabhue be aDhI Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #18 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 14 ) hajAra mAIla jeTalo vihAra karyo hoya ema kema mAnI zakAya? rekarDarUpa vihAra to kavacitaja thaI zake che. lADha deza sADApaccIsa AryadezamAM eka deza hate ema jaina zAstro spaSTapaNe mAne che. vIraprabhunI chaghasthAvasthAmAM te anArya tarIke gaNAto hate. lATa (lADa) deza muMbaI IlAkAmAM gujarAtamAM che. lADhanI rAjadhAnI keTivarSa hatuM. * dUsarI zAkhA koDIvarisiyA' kI utpatti koTivarSa nagara se thI / yaha nagara bhI rADha deza (Ajakala ke murzidAbAda jilA-pazcimI baMgAla ) kI rAjadhAnI thii| vIra nirvANa saMvat aura jaina kAla-gaNanA (shriiklyaannvijyjiimata) 9. 5-6 naTa. Kotivarsa Visaya, a sub-division of Pundravardhanabhukti (E. I. XV. 3.) The Indian Historical Quarterly, Vol. IX, No. 3, P. 729. (keTivarSa purUvartana-bhaktine vibhAga hato.) The worde Pundravardhana' is used both for the city (Pandravardhanapur or Pundravardhananagar ) as well as the province ( Pundravardhana-bhukti,) The Indian Historical Quarterly ( September, 1933,) P. 128. (puvana) zabda puMvardhanapura ke kuMvahananagara temaja puMvahanavyakti prAnta banne mATe vaparAya che.) Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #19 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 15 ) kaTivarSane hAlamAM bANagaDha kahe che ane te baMgALamAM dInAjapura jIllAmAM Avela che. gujarAtanA lATa dezanI rAjadhAnI IlApura hatuM. bharUca paNa e dezanI rAjadhAnI keTaloka samaya hatuM. lATanAM pATanagara uparAMta, lATanA saMbaMdhamAM nimna pramANa khAsa jANavA jevuM che - From the legend, we have seen that, Vijaya and his followers from Lala remained for some time, in Supparaka and Bharukaccha. Some of his followers must have remained there as setteers. It is possible that, it was they who gave the name of their old .country (Ladha ) to this region, which later on came to bear the name of Lata, perhaps a later corruption of Lala. Indian Historical Quarterly, (September, 1938.) P. 745. keTivarSa lADhanI rAjadhAnI hatuM. e uparAMta, te lAThanA eka bhAga paMDavardhana-sutino eka vibhAga hato ema uparyukta pramAthI siddha thAya che. + The capital of Lata or the kingdom of Latesvara is said to be Elapur. De's Geographical Dictionary of Ancient and Mediaval India, 2nd edition ( 1927, ) P. 114. (lATa deva ke lATezvaranAM rAjyanuM pATanagara ilApura hatuM ema kahe che.) lATa tenuM pATanagara bhRguka--bharUca kahevAtuM. prasthAna. (saM. 1992 mAgazarane aMka.) pR. 16. Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #20 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 16 ) ( vijaya ane tenA lAla dezanA anuyAyIo cheDe vakhata sopArakanagara ane bharUkaccha (bharUca)mAM rahyA hatA ema kathA uparathI, ApaNe joyuM che. vijayanA keTalAka anu yAyIo tyAM kAyamane vAsa karIne rahyA hovA joIe. temaNe A pradezane potAnA asala deza lAThanuM nAma ApyuM hoya e banavAjoga che. temaNe ApeluM nAma kadAca lAlanA pAchaLathI thayelA apabhraMzarUpe lATa banyuM hoya ema paNa banavAjoga che.) lADha ane lATa e ane dezanI bhinnatA uparyukta pramANathI jANI zakAze. lADha (rADha) deza zrIvIraprabhunI chatrasthAvasthAmAM anArya deza tarIke gaNAtA hatA. ene sajajaDa pUrA AcArAMga sUtra(pahele mRta skaMdha, navamuM adhyayana, trIje uddeza ) vigere uparathI maLI rahe che. tenA vajabhUmi ane zubhUmi ( suha) ema be bhAge hatA. vidvAne paNa e be bhAge mAne che. lADha dezanA uttara lAha ane dakSiNa lADha ema be bhAgo hatA ane te ajayA (ujaju) nadIthI jAdA paDatA hatA ema paNa ghaNA vidvAne mAne che.* vIra prabhu cothAM ane pAMcamAM cAturmAsa vacce lADha dezamAM # Uttara Radha and Daksina Radha were divided from each other, by tbe river Ajaya: Ancient Indian Tribes, Vol. II ( 1934 ), P. 9 (uttara rADha ane dakSiNa rADha ajayA nadIthI eka bIjAthI judA paDatA hatA). Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #21 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 10 ) padhAryA na hatA, lATamAM paNa nahIM. prabhunI chadmasthAvasthAnA khAra cAturmAsanI dRSTie paNa A prazna vicAraNIya che. prabhue asthika ( va mAna ), nAlaMdA, caMpApurI, pRSThacaMpA, bhaddIyA, bhaTTIyA, AbhikA, rAjagRha, lADha, zrAvastI, vizAlAnagarI ane caMpApurI ema chadmasthAvasthAmAM 12 cAturmAsa karyo hatAM. AmAM lADhanuM cAturmAsa ( je karma-nija rAthe thayuM hatu) e ja anArya dezanuM cAturmAsa hatu. e dezamAM prabhune, hADakAMnA khapparane mAra, temanAM zarIra upara kUtarA vigere phUMkAvA, mAMsachedana, uMcA karIne nIce afALavA vigere vividha prakAranAM akalpanIya du:khA sahana karavAM paDyAM hatAM, leAkeAnI dha virodhI vRttine temane bhayakara anubhava thayA hatA. lADhanA leAkeA eTalA badhA anArya ane nighRNa hatA ke, tyAM madirA, pratiSThA Adinesabhava ja na hatA. vaLI temane bIjA pradeze| mAphaka du:kha ke upasarga mAMthI rakSaNa karanArUM paNa tyAM kAI na hatuM. vaLI bhagavAna lADha dezamAM cAthAM ane pAMcamAM cAturmAsa vacce gayA hatA ema mAnIe tA, asthika gAma jyAM temanuM prathama cAturmAsa thayuM hatu te anArya dezamAM hatuM, ema mAnavuM ja paDe. AthI bhagavAne chadmasthAvasthAnAM khAra cAturmAsAmAM e cAturmAsa anArya dezeAmAM karyA hatAM ema niSpanna thAya; paNa ema kAI mAne che ? bhagavAna cAthAM ane pAMcamAM cAturmAsa vacce lADhadezamAM padhAryA hatA ema mAnIne, lekhakeA vigeree kevAM asaMgata vidhAnA karyA che te A uparathI samajI zakAze. nAMdIyAnI bhAratavarSanA pAMca mahAtIrthomAM gaNanA karIne ke saMpratirAjA girirAja zrI siddhAcaLa, giranAra, nAMdIyA vize Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #22 -------------------------------------------------------------------------- ________________ ( 18 ) renI prativarSa saMgha sAthe 4 vAra yAtrA karatA hatA ema kahIne, keTalAMka nAMdIyAne vizeSa paDatuM mahatva Ape che ane nAMdIyAmAM zrIvIraprabhunI vidyamAnatAnI mUrtivALuM maMdira hovAnuM maMtavya savizeSapaNe puraskRta kare che. jenAM pAMca mahAtIrtho kayAM kayAM che e suprasiddha che ane saMprati rAjAnA samayamAM, saMgha sAthe traNa traNa mahIne siddhAcaLa, giranAra, nAMdIyA vigerenI yAtrA karavI e to azakya ja hatuM. AthI nAdIyA saMbaMdhI temanAM maMtavya vAstavika nathI. - zrIvIraprabhu gujarAta-kAThIAvADa ke mAravADamAM AvyA ja nathI. jeo prabhu gujarAta-kAThIAvADa ke mAravADamAM padhAryA hatA ema kahe che temanuM kathana bhramamAtra che. prabhune vihAra pUrva hindanA pradezamAM ja thayuM hatuM. temane upasargo paNa eja pradezamAM thayA hatA. bAkI badhI sthApanAo che. A saMbaMdhI, huM zrI mahAvIra svAmInA vihAraviSayaka pustaka ane DaoN. tribhuvanadAsa zAhakRta prAcIna bhAratavarSa" (bhAga pahele)nA samAlocanA-graMthamAM vizeSa lakhavA IcchuM chuM. zrIvIraprabhunA vihAra Adi saMbaMdhI, janatA satya hakIkato grahaNa kare e AzA ane sUcanA sAthe viramuM chuM. samApta. paNa Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #23 -------------------------------------------------------------------------- ________________ Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com Page #24 -------------------------------------------------------------------------- ________________ thazaihi, Tashovila Jala Granthms ja zlcPbilo assessage a Lase see eeeeee IOS natato magAvI 9 Soorm a jainadharmanAM zAzvata vizuddha svarUpa kAkhI karavI zuM hoya, tenI prAcInatA ane sarvazreSThatA tulanAtmaka hRSTie jANavI hoya te of jainadharmanuM utkRSTa svarUpa Babasaheb A. agg er Ajeja maMgAvI . taddana bheTa maLe che. posTa sTAMpane savA Ane bIDI maMgAvI levI. amAre tyAMthI maLatAM pustakonuM sUcIpatra paNa joituM hoya to, mokalI ApIzuM. herIsa roDa, . bhAvanagara, ( yazavijaya jaina graMthamALA ( Rease e yes Joeoppossesses se Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com