Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ DIETRISMETRIENDSSSSSSISTERSETS // zrIraNasiMhacaritram // jinAya namaH // DDESESED SEEEEEED bhASAntara kartA tathA chapAvI prasiddha karanAraHpaMDita zrAvaka hIrAlAla haMsarAja. jAmanagara. kiMmata 1-0-0 saMvat 1990 jainabhAskarodaya prasamA chApyu-jAmanagara. sane 1933
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
_
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ // zrIjinAya namaH // raNasiMha caritram // 1 // // 1 // // atha zrIraNasiMhacaritraM prArabhyate // gadyabaddha | FeeeeeeeeeeeesCCE chapAvI prasiddha karanAra-paNDita hIrAlAla haMsarAja. pUrva tadaMgajAtasya / raNasiMhasya kathyate // caritraM cArucaritaM / karmakSayavidhAyakaM // 1 // jaMbUdvIpe samRddhaM vijayapuraM puramasti, tatra vijayaseno nRpaH. tadgRhe ajayAvijayAnAmnyau he rAzyA. tayormadhye vijayAnAnI rAjJo'tIvavallabhA, bho sArddha viSayasukhamupabhujAnA vijayA garbhavatI jAtA, tAmApannasattvAM dRSTvA aja
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 2 // // 2 // * yayA ciMtitaM mama putro nAsti, yadi vijayAyAH putro bhaviSyati tadA sa rAjyAdhipatirbhaviSyatIti vijJAya veSavazena raNasiMha sUtikArikAmAhaya bahudhanadAna pratizrutya kathayalisma, yadA vijayAyAH putro bhavettadavasare kamapyanyasatkaM mRtaputramAnIya * ko tasyA darzayeH, tadIyamaMgajaM ca mamArpayeriyagratastayA sAI vicAraH kRtaH, pazcAvijayArAzyA saMpUrNakAle putraH prasUtaH, tadavasare pApIyasyA sUtikArikayA mRto'nyasatkaH kazcidvAlastasyai darzitaH, tadIyoMgajazca saranyai ajayArAjyai samapitaH, tayApi dAsImAkArya kathitaM enaM bAlaM baneMdhakUpe prakSipeti sApi taM gRhItvA vanaM gatA, kUpasamIpe sthitvA manaHtasyaivaM vicArayatisma-dhigmAM duSkarmakArikAM yadayaM laghupAlo mayA nihanyate, idaM hi krUraM karma tadAcaraNena mamana kApyarthasiddhiH, pratyutAnoM narakAdigatirUpaH sphuTatara eveti vicArya kUpakaNThe bahutRNAcchAdite bhUpradeze taM muktvA pazcAdAgatya tatkArya kRtamilajayAyai rAjya nirUpitaM. tat zrutvA sA'tIvahRSTAciMtayadbhavyaM kRtaM mayA yatsapatnIputrAmAkaritaH. atha tadavasare sugrAmavAsI kazcitsuMdaranAmA kauTuMbikastatra tRNArthamAgatastena ca tatra rudaMtaM bAlaM dRSTvA saMjAta kAruNyenotpannaharSaprakarSaNa samAnIya nijagRhe khapriyAyai samarpitaH sa yAlA, kathitaM ca bho sulocane samarpito'yaM vanakA devatayAsmAkamato'yaM yatnena rakSaNIyaH khaputravatpAlamIyazca. sApita samyak pAlayati, raNamadhye labdhatvAttasya raNasiMha iti nAma dattaM, dvitIyoditacandravatsa pratidinamedhate. atha kiyatsu dineSu gateSu vijayasenarAjJo'gre kenApi tatsarva putramAraNasvarUpaM nirUpitaM tena tasya mahaduHkhaM samutpannaM, hA hA dhigastvimAM duSTAM rAjJI yayA putraratnaM vinAzitaM, aho dhik saMsArasvarUpaM yatra rAgadveSAbhibhUtAH svArthavazata etAdRkarma samAcaraMti, ato'sminnavasthAnamaghaTamAnaM, HEEEEEEcleseEACEPeer
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMha caritram Qi Ye Ying Ru Shan Ru Lin Shi Li Jian Zhi Ye Zhong Xin caleyaM lakSmIH, calAH prANAH, asthiro'yaM gRhavAsaH pAzaslA, ataH pramAdamutsRjya dharmodyamo vidheyaH, yaduktaM saMpado jalataraMgavilolA / yauvanaM tricaturANi dinAni // zAradAbhramiva caJcalamAyuH / kiM dhanaiH kuruta, dharmamamanindyam 1 |sA natthi kalA taM nathi osahaM / taM natthi kiMpi vinnANaM // jeNa dharijai kAyA / khajaMtI kAlasappeNa // 2 // i* tyAdivairAgyaparAyaNena vijayasenarAjJA khapriyayA vijayarAjyA tahandhunA sujayanAmnA kumAreNa sAI, kasyApi gotriNaH kharAjyaM samarpayitvA zrIvIrasamIpe cAritraM gRhItaM. bhagavatApi sthavirANAM samarpito vijayasenanAmA navadIkSitamuniH sidvAntAdhyayanena krameNa mahAjJAnI jAtastena tasya dharmadAsagaNiriti nAma datta, svakIyazAlakena su jayanAmnA tu jina dAsagaNiriti nAma dattaM. pazcAdekadA bhagavaMtamApRccha ya te bahusAdhuparivRtA bhUmitale bhavyajIvAna is bodhayanto viharanti. athAsau raNasiMhanAmA bAlo bAlye rAjakrIDAM kurvan yauvanamanuprAptaH suMdaragRhe kSetrakAryANi ka roti. atha tarakSetrasamIpe ciMtAmaNiyakSAdhiSTitamekaM zrIpArzvanAthacaityaM vartate, tatra vijayapuravAsino bahavo lokAH | samAgatya zraddhApUrvakaM pratidina pUjAlA trAdi kurvanti, teSAM mano'bhISTaM yakSaH pUrayati.icchamekavAraM kautukavilokanArtha raNasiMho'pi tatra gataH, tatra ca pratimAbhimukha vilokayan sthito'sti. etadavasare cAraNaRSayo jinavaMdanArthamAgatAH, tAnabhivandya raNasiMho'pi tatpArzve sthitaH, sAdhunApi yogyo'yamiti vijJAya tasmai dharmopadezodattaH, yaduktaM-strIkukSi madhye prathamamiha bhave garbhavAso narANAM / bAlatve cApi duHkha malalalitavapuH strIpayaHpAna mizraM // tAruNye cApi dukha bhavati viraha vRddhabhAvo'pyasAraH / saMsAre re manuSyA vadata yadi sukhaM svalpamapyasti kiMcit // 1 // etat atvA / SCREEEEEEEEEE
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMhenoktaM salametat . sAdhunApi taM racitadharma vijJAya pRSTaM he vatsa pratidinamatra prAsAde pUjArthamAgacchasi? tehinoktaM kvedRzaM mama bhAgyaM yatrAgaya pUjAM karomi. sAdhunoktaM jinapUjAyA mahatkalamasti. yaduktaM-sayaM paDajaNe pu caritram // 4 // in NaM / sahassaM ca vilevaNe // sayasahassiyA mAlA / aNaMtaM gIyavAie // 1 // iti. ataH pratidina yadi pUjAM kartu // 4 // masamarthastadA devadarzanaM kRtvA bhojana vidheyamityabhigrahato'pi tvaM sukhabhAgbhaviSyasIti zrutvA tenApi tatpratipannaM. atha cAraNarSayo'pyAkAze samutpatitAH, raNasiMho'pi pratidinaM kSetre yadA bhojanamAyAti. tadA halaM muktvA kUrakarayAdinaivadyaM gRhItvA zrIpArzvaprabhudarzanaM kRtvA pazcAdAgala bhojanaM karoti. evamabhigrahaM pAlayatastasya bahUni dinAnika | gatAni. ekadA cintAmaNiyakSaH parIkSAkaraNArtha siMharUpeNa dvAre sthitaH, madhyAhne raNasiMhakumAro'pi naivedyaM gRhItvA jinadarzanArthamAgataH, siMhaM dRSTvA ca ciMtayatisma gRhItaniyamastu prANAMte'pi na bhaktavyaH, yadyayaM siMho'sti tadAhamapi / raNasiMho'smi, kiM kariSyati mamAyamiti zaratvena tena siMho hakkitaH, so'pi tatsAhasaM dRSTvA tirobabhUva. pazcAjinabhaktiM kRtvA raNasiMhaH svakSetramAgatya bhojanaM cakAra, icchamekadA dinatrayaM yAvadgRhADUktamapi nAgataM, caturthadivase / bhaktamAgataM, jinagRhe gatvA naivedyaM DhaukayitvA jinadarzanaM kRtvA svakSetramAgatya cintayatisma. ko'pyatithiradyAyAti 0 tarhi tasmai bhAvapUrvakaM datvA pazcAtpAraNakaM karomi. iti yAvacintayati tAvadatithidvayaM bhAgyavazatastatra samAgataM, tacaraNayonipatya tena tasmai zuddhAnnaM dattaM, manasyatIvAnandastasya samabhUt . dhanyo'haM yasminnavasare sAdhudarzanaM jAtaM, tabhaktizca tena tA. kRtanmAhAtmyAcintAmaNinAmA yakSaH pratyakSIbhUya tamuvAca he vatsa tvadIyasattvaM dRSTvAhaM tuSThastato vR-D EDEEESE:ERSEEpper Shao Shao Shao Shao Shao Shao Ye Zhi Ye Xue Ye Bu Sheng Xin
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 5 // kaNISva varaM, raNasiMhenoktaM svAminstvadIyadarzanena mama navanidhayaH sampannAH, kApi nyUnatA nAsti. tathApi mama rAjya raNasiMha samarpaya? yakSaH kathayati itaH saptame divase tava rAjyaprAptirbhaviSyati. paraM tvayA kanakapuranagare kanakazekhararAjJaH ka- nakamAlArAjJIsamudabhUtakanakavatInAmnyA rAjaputryAH svayaMvaro bhaviSyati tatra gaMtavyaM, agre ca yattavAzcaye darzayAmi tadarzanIyaM, atha punarapi yadA tava kAryamApatati tadA mama smaraNaM vidheyamityuktvA yakSoMtarbhUtaH. pazcAdra*NasiMhakumAro'pi laghuvatsako hale yojayitvA tadupari ca svayaM sthitvA kanakapuramAgataH, tatra pUrvamaneke rAjakumArA militAH santi, tatra gatvA svayamapi dUre sthitaH, etadavasare kanakavatI SozazRMgAropazobhitA raNanapurakaGkakaNA ba*huceTIparivRtA khayaMvaramAgatA. ubhayataH sthitAn rAjanyAnavalokayantI sarvAnapyanicchatI yatra raNasiMho halaM muktvA hAlikaveSeNa sthito'sti tatrAgatya tatkaNThe varamAlAmAropayAmAsa. tad dRSTvA sarveSAmapi cetAMsi kaSAyakaluSitAni * saMjAtAni. Agala sarve'pi kanakazekharasyopAlaMbha dattavantaH, rAjan yadi tava hAlikasya putrIsamarpaNecchAsIt ta dA kathaM vayamAkArya hepitAH, kanakazekhareNoktaM nAya mamAtrA'parAdhaH, yatrecchayA putrI varaM vRNIte tatra kimayuktaM? ekA tat zrutvA sarve'pi kupitAstAmravadanA udAyudhA raNasiMhamupaveSTayAmAsuH, kathitaM ca taiH re raMka tvaM ko'si ? kiM tava b/ kulaM? raNasiMhenoktaM adhunA kulakathanaprastAvo nAsti, yadyapi kathayAmi tathApi bhavatAM vizvAso mAyAti. tataH saMkI grAmakaraNena mama kulaparIkSA bhaviSyati. iti zrutvA sarve'pi yodhdhuM sajjIbhUtAH, raNasiMho'pi halamAdAya dhAvatisma, parasparaM yuddhe jAyamAne devaprabhAveNa halaprahArAvarjarIbhUtA naSTAzca sarvepi rAjAnaH, tad dRSTvA camatkRtAMtaHkaraNaH kanaka CEREMOREBEBECelet
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ zekharA vyajijJapat svAminmahadAzcarya kRta, prakAzaya nijakharUpaM? tadaiva rakSeNa pratyakSIbhUya sarvamapi raNasiMha raNasiMhakumAracaritaM nirUpitaM. tat zrutvA kanakazekharo'tIvahaSTo, mahatADaMbareNa ca putrI vivAhitA. sarvAnapi rAja- | caritram nyAn paridhApanikApUrvakaM sa bahu sanmAnyAmAsa, tataste sarve'pi svadezaM jagmuH, pazcAtkanakazekhareNa jAmAturekadeza-al rAjyaM samarpita, tatra sthitaH kanakavatyA sArddha viSayasukhamanubhavan sa suMdarakauTumbikaM samAkArya ucitarAjyakAryAkadhikAriNaM cakAra. etasminnavasare somAnAmnyAM mahApuryA puruSottamanAmA nRpatadgRhe caratnavatI putrI vartate,sAca kana kazekharanRpabhaginIsutA, tayA sarvamapi kanakavatIpANigrahaNakharUpaM jJAtaM, raNasiMhaM vinA'nyavaraNe ca niyamo gRhItaH, etAdRzaM sutAmano jJAtvA puruSottamarAjJA svakIyapradhAnapuruSA raNasiMhamAkArayituM preSitAH, tairapi tatra gatvA tathaivoktaM. raNasiMhenoktaM sarvamapIdaM kanakazekharo jAnAti, nAhaM kimapi vedmIti pradhAnapuruSaiH kanakazekharanRpAgre kathitaM. tadA kakanakazekhareNa cintitaM, etatsatyaM yadiyaM ramavatI mama bhAgineyA, tadasyA api vivAho mama kakSu yukta eveti raNasiMha mAkArya sa provAca gamyatAM ratnavatIpANigrahaNArtha, tenApi tatpratipannaM.mahatA parivAreNa raNasiMho'pi ratnavatIpariNayanAkartha calitaH mArge gacchannekadA pADalIkhaNDapurasamIpopavane cintAmaNiyakSAyatanasamIpe samAgatya sthitaH, yakSaprAsAdama dhye yakSAya praNAmaM kRtvA sthitaH, tadavasare raNasiMhakumArasya dakSiNaM cakSuH sphuritaM, tadA sa manasi vyacintayat atha o ko'pISTamelApako bhaviSyatIti. tasminnavasare pADalIkhaNDapurAdhipasya kamalasenanRpasya' kamalinIkukSisamudbhavA kama lavatIsutA sugandhapuSpAdipUjopakaraNAnyAdAya sumaMgalAdAsIsahitA yakSaprAsAde samAgatA, Agatya raNasiMhakumAraM eeeeeeeeeeeESE
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ // 7 // dRSyA kAmavilA jAtA, kumAro'pi tAM vAstavamyAmohitaH, parasparamanimeSalocanA kSaNamatha sasnehamavalokayitu raNasiMha MI lagnau. pazcAdyakSapUjAM kRtvA vijJApayatisma, svAminstava prasAdato'yaM mama bhartI bhavatu, etaddarzanenAhamatIva rAgavatI // 7 // jAtA, ataH prasakIbhUya mamaina rAjakumAraM priyatvena samarpaya? tadA yakSeNoktaM bho vatse samarpito'yaM mayA, bhukSvAnena | sAI yathepsitaM sAMsarikaM sukhaM ? etat zrutvA'naMdamApannA kamalavatI sevakAMtike tannAmAdi paripRcchatha snehadRSTyA puImnaH punaH sanmukhamavalokayantI svagRhamAgatA. kumAro'pi svakIyapaTAvAse samAgataH, atha dvitIyadivase'pi tathaiva kaAb malavatI yakSapUjArthamAgatA. kumAreNApi dRSTA. pUjAM vidhAya madhurasvareNa samyagvINAvAdanapUrvakaM tadgre saMgItakaM kRtvA / ta gRhaM gatA, kumAro'pi tadIyaM gAnamatha vINAsvaraM zrutvA manasi cintayatisma, yadyanAM vivAhayAmi tadA me saphalaM janma ke Jio no cekimanena jIvaneneti tadrAgavAhitaH sthitaH, tadA puruSottamanRpapradhAnairAgala vijJapta, svAmin ko'tra vilambahetuH hi kumAreNoktaM mamAtra kiMcitkAryamasti, yUyamagrato gacchata ? ahamapi pRSTataH zIghamAgacchAmi. iti zrutvA te pradhAnapu ruSAH somApuryA puruSottamanRpasamIpe gatAH, kathitaM ca kumArAgamanasvarUpaM raNasiMhakumArastu kamalavatIrUpamohitastatraiva Io sthitaH / etadavasare eko bhImanRpaputro'pi kanakasenanRpasevAM karoti. so'pi kamalavatIrUpaM dRSTvA mohito'sti, paraM libl kamalavatI manAgapi ta necchati. ekavAraM kamalavatIM yakSapUjArtha gatAM vijJAya so'pi bhImaputrastatpRSTato jagAma. cintimtaM ca tena prAsAdadvArAnnissaratyAstasyAH sarvamapi mano'bhilaSitaMkathayiSvAmItisacitya sa prAsAdadAre sthitaH, kamalavatyApi sa dRSTaH, tadA sA sumaMgalAM svadAsI kathayatisma, yo'yaM dvArasthito'sti sa yadi prAsAdAMtaHsamAgacchati
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram tadA vAraNIya iti zikSayitvA tayA sA dvArapradeze sthApitA, svayaM caikAMte samAgatyaikAM jaTikAM karNayodhdhvA puruSa-ka raNasiMha kb rUpeNa bhUtvA prAsAdvAre samAyAtA. tadA tena kumAreNoktaM bho devapUjaka ! kamalavatI kathaM bahirna nirgatA ? tenIktaM mayA tvatra prAsAde ekaiveyaM dRSTA, anyA tukApi nAstIti kathayitvA svamaMdiramAgatA jaTikA karNato dUrIkRtA, mUlarUpeNa // 8 // | jAtA, pazcAd dvArasthito bhImasuto'pi prAsAdamadhye bahUvAramavalokayannapi tAmazva viSaNNo bhUtaH svasthAnaM gataH, * dAsyApi samAgala kamalavatyai pRSTaM svAmini kathamatrAgatA tvaM? mayA tu nirgacchantI na dRSThA. tayA sarvamapi jaTikAsvarUpaM kathitaM. tadA dAsI provAca bho svAmini! etAdRzIyaM jaTikA kutastvayA labdhA? kh kamalavatI prAha zRNu? pUrvamekadAhaM yakSAyatane gatA, tadA tatraika vidyAdharavidyAdharIyugmamAgataM, tadA mAM dRta vidyAdhara | striyA cintitaM yadyatyadbhutarUpAmimAM madIyo bharttA dRkSyati tadaitadapamohito bhaviSyatIti jJAtvA yathAhaM na jAnAmi kA tathA mama karNe saikAM jaTikAM vabaMdha. pazcAdyakSapUjArtha gatAhaM svAtmanaH puruSavezaM dRSTvA vismayamApannA, sarva zarIramavalo kayaMtyA mayA karNe jaTikA dRSTA, sAtato dUrato muktA, mUlarUpeNa ca jAtA, pazcAtsA jaTikA mayA'tyAdareNa gRhItA, ki saiva ca mama pArzve vartate. tatprabhAveNa cAdya puruSaveSaM kRtvAhaM prAsAdAtsamAgateti jaTikAsvarUpaM dAsyai niveditaM. ayabhImanRpaputreNa bahavo'pyupAyAH kRtAH, paraM ko'pi na lagati, tadA tena kamalavatImAturagre khAbhiprAyo niveditastakiyApi ciMtitaM mahAnayaM rAjaputro'sti, ato yuktamanena sArddha svaputrIvivAhakaraNamiti vicArya bhaturniveditaM, tenApi pratipannaM, dvitIyasminneva dine lagnaM gRhItaM. kamalavatyApi tad jJAtaM. mahaduHkhamutpannaM, ato sA na bhuMkta na zete na jalpa "SHESHDONEDEREDEESHe:
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ SHRESSSSSSSSS |ti na hasati, manasi ciMtayati gatvA tameva yakSasopAlaMbhapUrvakamAyAmi, nAnyA megatiriti viciMtya rAtrI pracchannaM / ka nirgatya yakSAyatanamAgatya tamevamupAlabhaM dadAti. he yakSa na ghaTate caitadbhavAdRzAnAM pradhAnasurANAM vAco'nyathAkaraNaM sata-D tatvekaiva jihA. yaduktaM-jikaiva satAmubhephaNabhRtAM sraSTuzcatasro'thavA / tAH saptava vibhAvasau nigaditAH SaT kArtike caritram ta yasya c|| paulasvasya dazaiva tAHphaNipatau jihvaashsrdvyN| jivA lakSasahasrakoTiguNitAstA durjnaanaaNmukhe||1|| iti. 9 // yadyapyevaM bhavatA bhavadvAganyathA kRtA paraM madAyatto'sti madIyajIva iti kathayitvA raNasiMhakumArasya paTAvAsapAce sa-D mAgatya mahati vRkSe galapAzaM badhdhvA kathayAmAsa, bho bho vanadevatA madIyaM vacanaM zRNuta ? mayA raNasiMhakumArasya varajaNecchayA'yaM cintAmaNinAmA yakSo bahadhArAdhito, dattApyanena svavAna pAlitA, tadarthamahamAtmaghAtaM karomi. yadi mayA'sprina bhave'yaM bharttA na prAptastajhugAminyapi bhave mamAyaM vallabho bhUyAdityuktvA sAhasaM kRtvA vRkSopari caTitvA In kaMThe pAzaM kSipvAMtarAle sthitA. tAvatsumaMgalA nAmnI tasyA dAsI pade pade tAmavalokayantI tatrAgatA, tasyAzca tadavaka sthAM vIkSya tayA hAhAravaH kRtaH, tat zrutvA sumitranAmnA mitreNa sArddha raNasiMhakumAro'pi tatra satvaramAgataH, dAsyA o galapAzazchimaH, kamalavatI acetanA jAtA, zItalavAtAgupacAratazca svasthIbhUtA, tadA kumAreNa pRSTa bhosubhage tvaM kAsi? kiM kAraNaM kaMThapAzagrahaNe? kimarthamida miyatsAhasa ca ? sumaMgalA prAha svAminnadyApi kimimAM na jAnItha? iyaM tvallI janacittA kamalavatI, vitrA bhImanRpaputrAya dIyamAnAtmaghAtena mriyamANA mayA kaThapAzacchedena rakSitetyAkarNya raNA ho / harSamApannaH, pazcAtsumitreNoktaM bho mitra miSTAnnabhojane milite kaH kSudhAturo vilaMbaM karoti? ataHkAraNAdimA see
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ mahAna svaveSa sumitrAya samarpayitvA svAyA to parirabhya pArzve sthApayAmAsasya pANigrahaNaM kRtvA raNasiMha caritram // 10 // // 10 // Jian Bi Ye Ou Ou Ou Ye Zheng Zhong Xin prANigrahaNataH samuddhara manmathodadheH, iti mitravAkyaM zranyA gAMdharva vivAhena tena sA pariNItA, kamalavatyapi manasi mahAnaMda prAptA, rAtrau ca sumitreNa sAI svagRhamAgatA tavasare vivAhakAryaharSAtirekeNa vyagracittaM svaparivAraM jJAtvA * kamalavatI svaveSaM subhitrAya samarpayitvA svayaM cAnyaveSa paridhAya raNasiMhakumArapArzve samAgatA, sarvApi pravRttiH sva bharigre kathitA. kumAro'pi snehadRSTyA gADhaM doA tAM parirabhya pArzve sthApayAmAsa. atha lagnavelAyAM bhImasuto'pi hastiskaMdhamAruhya mahatADaMbareNAgato mahotsavapUrvakaM kamalavatIveSadhArakasya sumitrakumArasya pANigrahaNaM kRtvA svAvAsamAgataH, kAmavazena komalAlApapUrvakaM navInavadhU punaH pumarAlApayati, paraM manAgapi na jalpati nyagbhUya sthitA. tadA'timadanAtureNa tena tadIyamaMgaM hastena spRSTaM, tadA puruSasparzI jJAtaH, pRSThaM tvaM ko'si? tenoktamahaM tvadIyavadhUH, kumAre*NoktaM tvaM kuto vadhUH? tvadIyaH kAyasparzaH puruSasyeva dRzyate. tadA vadhUveSadhArakeNa sumitreNoktaM he prANanAtha kimidaM jalpitaM? kiM bhavadIyaM ceSTitaM spaSTIkaroSi? yaDivAhotsavena navapariNItAM mAM.ceTakavidyayA puruSarUpeNa karoSi! ahaM tvadhunA gatvA madIyapitroH samIpe kathayiSyAmi, yadahaM kumAraprabhAveNa putrItvaM vihAya putro jAtaH, evamukte sa bhImake putro vyagracitto babhUva, kimidaM jAtamiti, sumitro'pi strIveSadhAraka eva raNasiMhakumArapAce samAgataH, sarva rajanI vyatikaraM cA'cIkathat , tatkautukaM zrutvA sarve'pi parasparaM hastatAlaM datvA hasitavaMtaH, pazcAgImaputreNApi samAgatya * kanakasenanRpAgre kathitaM, yA bhavadiyA putrI mayA sArddha vivAhitA sa tu putro dRzyate. tat zrutvA zvasurAbhyAmuktaM kimayaM jAmAtA athilo jAtaH! yadevaM jalpati kiM vA bhatAdyAveSavAn ! yadevamasaMbaddhaM vakti. San San San San San San San
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMha // 1 etAdRzI tu pravRttiH kadApi na jAtA, na bhAvinInApi zrUyate, yadekatraiva bhave jIvaH strItvaM vihAya puruSatvaM prApnoti. kiMca jAmAtApi kathamasatyaM vadati! paraM sa ko'pi dhurI dRzyate evamuktvArAjJA sarvatra kamalavatyAH zuddhiH kArApitA. Mia paraM kutrApi sAma dRSTA, tadArAjA'tIvazokAturo jAto, rAjyapi putrImohena rudaMtI sevakAnevaM vadatisma,yaH ko'pi // 1 // madIyAM tanayAmAnayati tasya mano'bhISTa pUrayAmIti carA api sarvatra bhrAmaM bhrAmaM viSaNNA nirutsAhAH punarAgatAH, evaM In sati prAtaH kenApi labdhAvadAtena kanakasenanRpAgre kathitaM, svAmin kamalavatI pariNItaveSeNa raNasiMhakumArapaTAvAse 6 krIDAM kurvatI dRSTA. tat zrutvA krodhAruNanayano bhImanRpakumArasahito bahudalavRtaH sa tatrAgataH, kumAreNa sAI ca tena yuddhamArabdhaM. raNasiMho'pi siMhavadyAdhumArebhe. ekAkinApi raNasiMhena devasAhATyAgImaputreNa sArddha kanakasenanRpo jIvan gRhItaH, tadA kamalavatIdAsyA sumaMgalayA samAgatya sarvo'pi vRttAMto niveditaH, pazcAtkamalavatyapi samA gatA, pituH praNAmaM kRtvA karau mukulIkRtya sthitA. kanakasenanRpeNApi sarva bhImanRpasutasvarUpaM zrutaM. atIvakruddhena tatena tasya bahutarjanAdi kriyamANe kamalavatyA solapi mocitaH, kanavaseno'pi raNAsiMhasya kuladhairyAdi vijJAyAtAvahakaSTo, mahatA vistareNa kamalavatIvivAhaH kRtaH, jAmAtuH karamocanAvasare bahugajAzcAdi dattaM. raNasiMho'pi bahukAlaM tatraiva sthitaH, kiyatA kAlena kamalavanI gRhItvA svadezaMpratyAyAto, bAbhyAM kanakavatIkamalavatIbhyAM sArddha viSayama-2 ao pa jAnaH sukhena kAlamati vAhayatisma. etadavasare somApuryA puruSottamanRpaputrI ratmavatI nAnI ciMtayati, aho mama pANigrahaNArthamAgacchan raNasiMhakamArontarA kamalavatI pariNItavAn. tayA sArddhamatIvalubdhomama vallabho mAM vismArita kinApi raNalavRtaH sa tatrAgaNAsahakumArapaTAvAse 4444444444444
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 12 // vAn, atra maduvAhArtha mAyAti. kAlavIMvinA nAnyatkiSipazyati, atastayA kimapi kArmaNaM kRtaM vilokyate, kamalavatIlehenAtIvanibhRtaM bharadayaM dRzyate, tena ca matlehAvakAzo na jAyate, paramahaM tarhi sakhA yadi kenApyupAyena raNasiMha *tacchirasi kalaMkaM datvA bhartRcittaMsamuttArayAmIti saMciMtya svakIyamAturagre kathitaM, tayApi yatheSTaM kurvityanujJA dattA. pshcaa||12|| ttatraikA gaMdhamUSikA nAnI duSTA kArmaNavazIkaraNakarmakuzalA kAcistrI vartate, tAmAhya ratnavatI kathayatisma, mAtarmadIyamekaM kArya kuru ? yadraNasiMhakumAraH kamalavalyAmatIvalInovatate, tattathA kuru ? yaunAM kalaMkadUSitAM kumAro gRhaanikaasyti.| tat zrutvA tayA pratipannaM kiyanmAtramidaM ! svalpakAlenaitatkariSyAmIti pratizrutya stokaireva dina raNasiMhanagaramAgatA, samAgatyAMtaHpuramadhye kanakavatImaMdiraM gatA, kanakavalAH puro ratnavatIkuzalAdivRttAMta kathayAmAsa. ratnavatIpravRttikathanena kanakavalApi tasyA bahu sanmAnaM dattaM. pratidinamaMtaHpure samAyAti, kutUhalavinodAdivA kathayati, kamalavatIM ca vizeSeNa jalpayati. yathA yathA kamala*valyA vizvAsaH samutpadyate tathA tathA karoti. evaM sarvadA gamanAgamane kriyamANe kadAcitkUTavidyayAkamalavatImaMdiramadhye parapuruSaH samAgacchan kumArAya dazitaH, paraM manAgapi tasya manasi zaMkA nAzayAtA, ciMtayati ca kamalavatIzIlaM sarvathaiva niSkalaMka vartate. evaM bahuvAraM parapuruSaM darzanena kumAreNa ciMtitaM kimiyaM khaMDitazIlA jAtA? yataH pratyakSametadevaM pazyAmi. tadA kapalavatI provAca, bho prANanAtha nAhaM kimapi jAnAmi purupuruSasaMcArasvarUpaM, yadi yUyaM pRcchatha tadA mama karmaNAmevAyaM doSaH, ahaM maMdabhAgyavatI yAyametAdRzaM pazyatha, yadiyaM dharA vivaraM dadAti tadA pravezaM karomi, Di Yi Yi San Er Yi Yi Yi Duo Duo : Ji Leng Ji Leng heeeeeeBEEAn E
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ // 13 // nUnametazrAvyaM mayA na zrUyate. tat zrutvA kumArazcitayati, avazthamidaM bhUtAdivilasitaM vilokyate, nAsyAM kApi | ta kuceSTA. yadyapi vAmabhruvo yauvane tIkSNakaTAkSavikSepataH paramanAMsi haraMti, tathApi taiH puruSaiH pratidinaM sNgmH| caritram raNasiMha o kathaM saMyujyate ? aMtaHpure tu naitadvizeSeNa saMbhAvyate. ko'kAlamaraNAbhilASI ? yaH pratyahamatrAyAti. iti samyag vicArayataH kumArasya manasi na satyaM pratibhAsate, paraM sa durmanasko bhUtvA sthitaH, tadA duSTayA tayA ciMtitaM, adyA- // 13 // jApyetaccittaM tadupari ma samyag viraktIbhUtaM, dvitIyenopAyena snehabhedaM karomIti vicArya tAMbUlabhojanAdiSu kenApyupAke yena maMtrAcUrNAdiprayogeNa tadupari jvalituM lagnaM. lokApavAdato bibhyatA tenaivaM ciMtitaM imAM kamalavatIM tapitRgRhe l preSayAmi, atra na rakSaNIyeti vicArya svasevakAnAhRyoktavAn. gacchatainAM kamalavatI rathamAropya tatpitRkule muktvA kA ta samAgacchateti zrutvA sevakaizcititaM kimanucitamayaM karoti? svAminvAkyamanullaMdhyamiti vijJAya kamalavatIsamIpamA gayoktaM bho svAmini vATikAyAM sthitAH svAmino yuSmAnAkArayaMti, rathe sthitvA zIghamAgamyatAmityasatyamuktvA taiH / kasA rathe samAropitA, tAvatkamalavAyA dakSiNaM cakSuH sphuritaM, ciMtitaM ca tayA kimadya bhaviSyati ? paraM bhartA samA hatAsmi, tatra yadbhAvyaM tadbhavatu, iti vyagracittA rathe sthitA. ratho'pi satvaraM sevakana cAlita:. kamalabatyA pRSTaM kiyadadaraM kAMtAlakRtamupavamanasti ? tenoktaM kavanaM ! ka kAMtaH ! kumAreNa pitRgRhe mocanAya tavAjJA dattAsti. kamalaab vallA kathitaM bhavya, yadi kumAreNA'vimRSTamaparIkSitametAdRzamakArya kRtaM tarhi pazcAdetasya mahAnanuzayo bhaviSyati, mamatu | yaduditaM tadabhoktavyameva. yaduktaM kRtakarmakSayo nAsti / klpkottishtairpi|| avazyameva bhoktavyaM / kRtaM karma zubhAzubha kA CELeedeeBE
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 14 // mayi niraparAdhAyAM kimanenAcaritamiti ciMtayaMtI stokaireva dinaiH pADalIkhaMDapurasamIpe samAgatA. tadA kamalavatI provAca bho sArathe tvamito rathaM pazcAdvAlaya ? yatotra tava kimapi kArya nAsti, paricito'yaM mama bhUpradezaH, itaH raNasiMha sanmukhaM pADalIkhaMDapuropavanaM dRzyate, ahamekAkinI sukhena gamiSyAmi, evamukte sArathirapi praNatipUrvakaM sAzrulocano // 14 // vijJapayati bho svAmini tvaM sAkSAt zIlAlaMkRtidhAriNI lakSmIrasi, paramahamadhamAjJAkArakaH cAMDAlo'smi, yena mayA tvamaraNye muktA, dhigmAM duSkarmakAriNamiti dUvataM kamalavatI prAha bho satpuruSa nAyaM tavAtrAparAdhaH, yaH sevako bhavati sa svabha rAjJAM karotyeva, paraM maMdabhAgyavatastasyaikaM vacanaM kathanIyaM, yadetatkArya kiM tvayA kulocitaM kRtamastIti, tat zrutvA kamalavatI vaTataroradho muktvA rathaM gRhItvA sa pazcAdalitaH, pazcAdekAkinI tatra sthitA sA rudaMtI |vilapatyevaM kathayatisma, are vidhAtAH kimatikarkazamAcaritaM tvayA ! kimakAle vajrapAtopamaM priyavirahajaM duHkha dattaM ? kiM mayA tavAparAddhaM ? anyatsarvamapi soDhuM zakyate, paramasmatkalaMkAropaNato bhartA mama gRhaniSkAsanaM mahadaduHkha bhAti, kiM karomi? kayAmi? ato mAtaratrAgatya duHkhadAvAgninA dahyamAnAMsvaputrI pAlaya? athavA nAgaMtavyaM, madIyaduH svadarzanenatava hRdayasphoTobhaviSyati, ahaM maMdabhAgyavatI, pUrva piturapimayA kumAryavasthAyAMvarArcitAkAritA, pANigrahaNaEN velAyAmapi baMdhanAdikaSTamutpAditaM, adhunApyetat zrutvA mannibhittena duHkhabhAka bhaviSyati. evamanekadhA vilApaM kurvANA manasi sA vicArayatisma, ahaM pUrva bharnuH suparIkSitazIlA'bhUvaM , paraM jJAyate kenApi niSkAraNavairiNA, athavA bhUtarAkSasAdinA etadiMdrajAlasvarUpaM darzayitvA bhartuzcitaM vyugrAhitaM kutaM, tadadhunA kalaGkasahitAyA mama pitR esseeeeeeees SSSSSSSSSSERI ki mayA takathayatisma, are vidhAtAH kimAtvA rathaM gRhItvA sa pAya, yadetatkArya kiM bhAti, ki kAdayaskoTo bhaviSyAta, adhunA
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ cAratrama // 18 // ID gRhagamanaM sarvathA na yuktaM, jaTikAprabhAveNa puruSo bhUtvA tiSTAmi. yata eka badarIphalopamaM strIzarIraM vIkSya ko na bho in ktumutsahate? yataH-taTAkavAri tAMbUlaM / strIzarIraM ca yauvane // ko na pAtuM na bhoktuM no / vilokathitumutsukaH // 1 // raNasiMha mama tu prANatyAge'pi zIlarakSaNaM varaM, yadasminsaMsAre zIlAdaparaM paramapavitramakAraNamitraM nAsti. yataH-nidhanAnAM // 15 // dhanaM zIla-manalaMkArabhUSaNaM // videze paramaM mitraM / pretyAmutra sukhapradaM // 1 // punaH zIlaprabhAvataH pradipto vahniH / zAmyati, sAdikabhayaM nazyati. yaduktamAgame-devadANavagaMdhavvA / jakhkharakhkhasakinnarA // baMbhayAriM namasaMti / dukkara je kariti uu||2|| jo dei kaNayakoDiM / ahavA kArei kaNayajiNabhuvaNaM // tassa na tattiyaM puNaM |jttiyN bhavvae dharie // 3 // ityAlocya jaTikAprabhAveNa brAhmaNaveSaM vidhAya pADalikhaMDapurataH pazcimAyAM dizi cakradharanAmno grAmasya / samIpe cakradharadevAyatane pUjakatvena sthitA, sukhena kAlamativAhayati. itastadavasare sArathinApi tatra gatvA sarvo'pi In kamalavatIsaMbaMdhaH kumArAgre kathitaH, kumAro'pi tat zrutvA sarvamapi gaMthamUSikAmaMtrAdimAhAlyaM jJAtvA pazcAttApaM // - kattu lagnoH, hA hA kimAcaritamadhamena mayA'dhamakulocitaM ! yannirdaSaNAyAH prANapriyAyAH kalaMko dattaH, sA madIyA || prANapriyA kamalAkSI kamalavatI kiM kariSyati ! kimahaM karomi ! tayAvinA sarvamapi zanyaM. yataH-sati pradIpe satyagnau / satsu nAnAmaNISu ca // vinaikAM mRgshaavaakssiiN| tamobhUtamidaM jagat ||1||ko nAtAti ! kadA mama | Jap vallabhA miliSyati ! kathamahamadhanyo lokAnAM mukha darzayitA ! dhigastu mAM, mama hRdayaM kathaM na sphuTitaM yena hRdayenaivaM / ciMtita. sA madIyA jihA kathaM zatakhaMDavatI na jAtA yayaivamanujJA dattA. idamakArya kurvato mama zirasi brahmAMDaM kathaM Zai Zhong Zhong Zhong Zhong Ye Mo Ye Si Ye Zhong Xin BEESECREEEEEEE
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ // 16 // truTisvA na patitaM ? aho avimRzya kRtaM kArya mahA'nayate ! yaduktaM nItizAstro'pi-sahasA vidhIta na kriyA madhivekaH paramApadAM padaM // vRNute hi vimRzyakAriNaM / guNalubdhAH svayameva sNpdH||1|| ataH kimanena zocanena, raNasiMha paramiccha kena kutamiti ciMtayatA tena gaMdhamUSikAgamanaM zrutaM, ciMtitaM ca satyamanayaivedamAcaritamiti saniHzvAsasa // 16 // ciMtayatisma, tAvaddhamUSikApi somApuryA gatvA ratnavatyAH puraH sarvamapi kumArasvarUpaM kamalavatIsvarUpaM cA'kathayat. ka ratnavatyapi pramodavatI jAtA, svakIyapitaraM puruSottamanRpaM kathayatisma, svAmin samAkAryatAM raNasiMhakumAraH puruSottamenApi kumArAkAraNArtha kanakapure nagare kanakazekharanRpapArzva preSitAH svasevakAH, tairapi tatra gatvoktaM svAmin ! ratnavatIpANigrahaNamakRtvAMtarAlamArgata eva pratyAgacchatA raNasiMhakumAraNAtIvA'yuktamAcaritaM, vaya hepitAH, paraM ratnavatI tadekAgracittA sthitAsti. tataH preSyatAM ratnavatIpANigRhaNArtha kumAraH, kanakazekharo'pi raNasiMhamAyokta* vAn gamyatAM ratnavatIvivAhArtha, kamalavatIvirahavyagracittenApi tena kanakazekharanRpoparodhena tatpratipattaM. zubhe divase sasainyazcalitaH, zubhazakunaH preryamANaH prayANaM kurvan pADalIkhaMDapuraMpati priyAzudhdhyartha calan kiyatA kAlena paribhraman cakradharagrAmasamIpodyAnamAjagAma, tatra paTAvAse sthitazcakradharadevArcanArtha gataH, tAvatkumArasya dakSiNaM cakSuH sphuritaM, ciMtitavAMzca adya ko'pISTasaMyogo bhAvI, mama tu kamalavatI vinA na kimapISTa, sA yadi milati tadA sarveSTalAbhaH ka saMpannaH, evaM vimRzati sati kamalavatyapi puSpabaTukarUpaM dhRtvA puSpANi lAtvA kumArahastayoH samarpayatisma. kumArekoNApi yathocitaM mUlyamapitaM. pazcAddevapUjakena ciMtitamayaM raNasiMhakumAro ratnavatIpariNayanArtha gacchan vilokyate. CCCCCCCTESeedees | ciMtitavAMzca adya ko'hNAma, tatra paTAvAse sthitacADaparaMbhati miyAzudhdhyartha calA
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ AM 7 // o kamalavatI kumAraM dRSTvAtIvahaSThA babhUva kumAro'pi puSpabaTukarUpadhAriNI kamalavatI punaH punaravalokayannaivaM ciMtayati, kI ayaM prANavallabhAkamalavatIsadRzo dRzyate. etadarzanena mamAtIva mano hRSTaM. itthaM ciMtayat savismayaM punaH punaravalokayana raNasiMha Dsa na tRpti prApa. kamalavatyapi snehavazataH svakAMtaM nirIkSatesma. pazcAtkumAro'pi baTukena sArddha nijAvAse samAgataH, // 17 // bhojanAdibhaktipUrva bahu sanmAnito baTukaH purataH sthApitazca. kumAraH kathayati bho baTuka tavAMga muhurmuhuH samyaga valokayato'pi mama na tRptirjAyate, atIvAbhISTa tava darzanaM lagati baTukaH prAha svAmim satyamidaM , yathA caMdrakAMtib] darzanena cAMdropalAdabhRtazrAvo nAnyasmAttathA saMsAre'pi yo yasya vallabho bhavati so'pi taM dRSTvApi na tRpto bhavati. ID kumAraH prAha mamAgre yamana vidheyamasti, paraM tvatpremazRMkhalayA baddhaM mama manaH padamapi gaMtuM notsahate, ataH kRpAM vidhAya kamayA sArddhamAgamyatA, punarahaM tvAmatrAne yAtyavazyamiti zrutvA baTukaH prAha mama tu pratyahaM cakradharadevapUjanaM vidheyamasti, tatkathaM mayA samAgamyate ? atha ca nirdabhavatadhAriNo mama kiM tatrAgamane prayojana ? kumAreNoktaM yadyapi kArya nAsti | tathApi mamopari kRpAM vidhAyAgaMtavyamiti kumAroparodhatastena pratipannaM, tena sAmagratazcacAla saH, ma.gai gacchataH o kumArasya baTukena sArddhamatIva prItirjAtA, kSaNamapi tadIyasaMgaM na mucati, tena sahAvasthAnamuccha.naM calanaM zayana, zarIracchAyAvat kSaNamapi tau na bhinnau bhavataH, dugdhajalayoriva tayomavyamabhUt. yaduktaM-kSIreNAtmagatAdakAya hi Iol guNA dattAH purA te'khilAH / kSIre tApamavekSya tena payasA khAtmA kRzAnI hutaH // gaMtu pAvakamunmanastadabhavada havA ka tu mitrApadaM / yuktaM tena jalena zAmyati punamaMtrI satAmIhazI // 2 // ekadA kumAraH kathayati bho mitra madIyaM mano CCCCCCCCCCCCES
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ ra mama pAve nAsti. tenoktaM ka gataM ? kumAreNoktaM mama vallabhayA kamalavatyA sAI, tenoktaM sA kamalavatI ka gatA ? * kumAraH prAha mama maMdabhAgyasya gRhe kathametAdRzaM strIratnaM tiSTati ? mayaiva daivaviluptacetasA sA niSkAsitA, sA kva raNasiMhagatA bhaviSyati ! baTukenoktaM sA kIdRzI varttate ? yadarthamevaM khedaM kurutha. kumAro'pi sAzrulocanaH kathayati, bho mitra tadIyA guNAH kathamekajihvayA gaNituM zakyate ? sakalaguNabhAjanaM sA dayitA. adhunA tu tayA vinA sarvo'pi // 18 // PH saMsAraH zUnya eva. paraMtu tava darzanena mamAhalAdaH samutpadyate. tadA baTukenoktaM bho suMdara naitAvAn pazcAttApaH kAryaH, yadvidhinA nirmitaMtatko nivArayituM zaktaH? yaduktaM-aghaTitaghaTitAni ghttyti| sughaTitaghaTitAni jrjriikurute||vidhirevr *tAni ghttyti| yAni pumAnnaivaciMtayati ||1||atH kimanena bahuzocakaraNenetyuttaraM dattavAn. atha bahubhirdinaiH kumAraH somAM | purI prApa, puruSottamo'pi samahotsavaH sanmukhamAgataH, mahatADaMbareNa jAmAtA nagaramAnItaH zubhalagne ca saratnavatIkarapIDanaM karotisma. puruSottamena bahugajAzvAdiyautakaM dattaM. zvazuradattAvAse sthito'sau ratnavalyA vaiSayikaM sukhamanubhava nekadA rAtrau ratnavatyA pRSTaH, bho prANanAtha ! sA kamalavatI kIdRzyabhUt ? yA gatApi bhavatAM cittaM na muzcati. atha * punarmadudvAhArthamAgacchato'pi bhavaMto yayA svavazIkRtya pazcAdvAlitAH. kumAraH prAha he priye etAdRzI tribhuvane kAci nAsti yA tadupamA prAmoti, kiM varNyate tadIyAMgalAvaNyaM ! tasyAM mRtAyAM yatvaM pariNItAsi tattu yathA durbhikSe godhUmataMDulAdisudhAnyA'prAptau kutsitakaMgUrAlakazyAmAkAditRNadhAnyA'zanenApi jIvana tathA tvayA sArddha viSayopabhogaH, yaduktaM -helavIuM hIre / rUDe rayaNAyarataNe // phuTare phaTikataNe / maNIe mana mAne nahIM // 1 // etat zrutvA ratnavatI esseeeeeeeeee BROCCCCCCCCCCCCE
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 19 // kA roSAturA prAha, kIdRzaM mayA kRtaM ? tasyA duSTAyAH zikSA dApitA, gaMdhamUSikA preSitA, sarvamapyetanmayA kRtaM, yAdRzI sA taveSTA'bhUta tAdRzaM mayA kRtaM. kiM punaH punardAsavattadIyaguNAna jalpasi ? etat zrutvA kumAro niHkalaMkA kamalaraNasiMha vatImAkalapya krodhAturamanA raktanayano ratnavatIM haste gRhItvA capeTayA hatvA nirbhatsyaM ghidhig tvaamstkrmkaa||10||rinnii, yayAjajJA datvA kukarma kAritaM, tvayA svakIyo jIvo duHkhasamudre kSitaH, tasyAH striyaH kurkuryapi varaM yA bhaSamANA annapradAnena vazIbhavati, na jalpati. paraM mAninI bahumAnitApi svakIyA na bhavatIti kathayatisma. punaH bsa ciMtayAmAsa hAhA madIyA dayitA kamalavatI mithyAkalaMkacitAyAM patitA maraNaM prAptA bhaviSyati, tahi mamApyanena jIvanena mRtamiti svasevakAnAdideza, madIyAvAsadvArapradeze mahatImekAM citAM racayata ? yathAhaM kamalavatIvirahaduHkhato mriye, evamuktvA balAtkAreNa citA kAritA. sarvairyamANA'pi jvalituM calitaH, etat zrutvA rAjJApi kUTakapaTapeTikA mithyAkalaMkadAyikA akAryakArikA narakagatigAminI gaMdhamUSikAnAmnI bahukadarthyamAnA vigalitamAnA labdhApamAnA rAsabhArohaNAdiprakAreNa nagarAniSkAsitA, strItvAnna mAritA. atha kumAro'pi bahuprakAraM rAjapradhAnasArthavAhAdibhirvAyamANe'pi citAsamIpamAgataH, rAjadayazcitayaMti hAhA mahAnoM bhaviSyati, strIviyodhenaitAhaka bl puruSaratnaM mariSyati. kumAraM citAyAM patitumudyata jJAtvA puruSottamanRpo baTukAMtikaM gatvA kathayati, bho deva tvadIyaM vAvayaM nAyamullaMghayati, tatastathA vijJAptikAM kuru yathAyamasmAtpApannivartate, tadA baTukaH kumAramAha bho bhadra uttamao kulotpano'pi tvaM kiM nIcakulocitaM karmAcarasi ? naitaghaTate tava sadAcArasya, yato'gnipravezAdinA'naM tasaMsAravRddhiH, eseeeese CCCCCCCCCCCCES
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMha // 20 // keeeeeeeeeeeee tatrApi mohAtureNa maraNaM bahuduHkhadAyi. atha bho mitra tvayA mama pUrvamuktamAsIt yatvAM cakradharagrAme samAneSyAmIti, taca tava vAkyamanyathA jAyate, yanmRtAM kamalavatImanumamibhilaSasi tadapi vyartha, jIvaH svakIyakarmavazataH ritram parabhavaM yAti, caturazItilakSANi jIvAnAM yonayaH saMti, paramekA karmAnusAriNI gatirbhavati. ato yatkArya kriyate tatpaMDitenAgAmiphalavipAkavicAraNapUrvakaM vidheyaM rabhasavRttyA'vimRSThaM vihitaM kAryamAyatyAM zalyavadaduHkhadAyi bhavati, // 20 // tato nivRtto bhava tasmAtsAhasAt, yato jIvannaro bhadrazatAni pazyati. tato madIyavAta zrutvA yadi svaprANAn pAlayiSyasi tadA kadAcitkamalavatyA api saMyogo bhaviSyati. atha yadi mUDhatvena prANatyAgaM kariSyasi tadA tasyAH saMgamo durlabha eva. etadabaTukavAkyazravaNena kiMcitsaMjAtakamalavatImilanamanorathaH kumAraH kathayatisma, he mitra kiM madIyA priyA tvayA dRSTAsti ? kiM vA jIvaMti kenApi kathitAsti ? athavA jJAnabalena kimapi jAnAsi ? sA milipyati vA na veti, yatvaM mamAgnipravezeMtarAyaM karoSi tatkiM kAraNaM ? vipreNoktaM bho kumAra tvadIyA kamalavatI priyA vidhAtuH pArthe vartate, jJAnenAhaM jAnAmi, tato yadi bhavAn kathayati tadA mamatmAnaM vidhAtRpAce preSayitvA kamalavatImatrAnayAmi, tadA kumAreNoktamatrArthe vilaMbo na vidheyaH, yadIdaM sarva satyaM bhavati kamalavatIM ca pazyAmi, tadAyaka mamAvatAraH kRtArthaH, tadA baTukenoktaM bho suMdara dakSiNAM vinA kimapi maMtravidyAdi na sidhdhyati, tadA kumAreNoktaM bho mitra ! pUrva tava mayA manaH samarpitamasti, adhunA tu jIvo'pi tvadAyattaH, ataHparaM kA dakSiNA ? baTukenoktaM tvadIyo jIvazcirAyuH, ahaM yadA yanmArgayAmi tattvayA tadA samarpaNIya, kumAreNoktaM mayA varo dattastatkariSyAmi, DECele=CCCCCCCC
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ kiMbahu kathanena ? paraM mama priyAM satvaramAnaya ? eva mukta tena saMjIvinI nAnI jaTikA sarveSAM darzitA, javanikAMtararaNasiMha sthitIto dhyAnaM kartuM sthitAH, kumAro'pi pramodameduramanAH saMjAtaH, rAjAdayo'pi kamalavatImavalokayituM sotsAhAH caritrama saMjAtAH, mahadAzcarya bhaviSyati yadiyaM mRtApi kamalavatI jIvaMtI samAgamiSyatIti. mahAnayaM jJAnI vipra iti lokA // 21 // api parasparaM pravRtti kurvati, tadavasare tena jaTikA karNAdarato muktA, tAvatA kamalavatI jAtA, javanikAto nirgatA, // 22 // - kumAreNa harSotphullanayanena dRSTA, satyeyaM madIyA kamalavatIpriyA, tataH sA samAgatya svabhaH praNAmaM cakAra. sarvairapi D dRSTA, tadIyaM rUpalAvaNyasaubhAgyAdi dRSTvA lokA api savismayAcakhyuH, yathA svarNAtike vittalakaM na zobhate / tathaitasyAH kamalavatyAH puro ratnavatyapi na zobhate, yuktametatkumArasyApyetadarthamidaM sAhasaM. dhanyo'yaM kumAraH, dhanyeyaM / kamalavatIti stutavaMto janAH svasthAnaM jagmuH, kumAro'pi saharSa saparivAraH samahotsavaM kamalavatI svAvAsamAnajatisma, divyAbharaNavastravibhUSitayA tayA saha paMcaviSayasukhopabhogena sArtha janma mene. ekadA kumAreNoktaM bho sulo cane kazcideko viprastavAkAraNArtha vidhAtRpArzva samAgataH, sa tvayA dRSTo vA na veti zrutvA savismayaM kamalavatI prAha bho prANeza sa evAhaM, sarvo'pi jaTikAvadAto niveditA, zrutvA cAtIva sa saMtuSTaH / atha kamalavAyA ciMtita-b mayaM vallabho ratnavatI manAgapi nAvalokayati, atyaMtaniHsnehI jAto'sti, ato'yaM mamaivA'varNavAdaH pravartyati, yadyapyanyA'parAddhaM tathApi mayA tanivAraNIyaM, yataH-kRtopakArasya pratyupakArakaraNe kimAzcarya ? apakAriNyapyupakAra-ka karaNaM sallakSaNaM, uktaM ca-upakAriNi vItamatsare vaa| sadayatvaM yadi tatkuto'tirekaH // ahite sahasA'parAdha- ki kamalavatIti stavanavibhUSitayA tayA saha pa samAgataH, sa tvayA dRSTI vA sa saMtuSTaH / atha kama SSCCCCCCCCCESS tisama, divyAbharaNI janAH svasthAnaM jAma. yuktametatkumArasyApyetadayA yathA svarNAtike pittalakAraH sarvairapi /
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 22 // lubdhe / saralaM yasya manaH satAM sa dhuryaH // 1 // iti vicitla kamalavalyA kumArapAdye varo mAgitaH, kumAreNoktaM yadI psitaM tadavRNu ? kamalavatI provAca yadIpsitamarpayatha tadA ratnavalAmapi mayIva saranehA bhavatha ? yadapyanayA'parAdhaH raNasiha kRtastathApi kSatavyameva. yato yUyamuttamakulasamudbhavAH, na ghaTate caitatkulInAnAM bahukAlakrodharakSaNaM. yaduvataM-na bhavati // 22 // bhavati ca na ciraM / bhavati ciraM cetphale visaMvadati // kopaH satpuruSANAM / tulyaH ranehenanIcAnAM // 1 // strINAM * hRdayaM tu prAyo nirdayaM bhavati, yaduktaM-anRttaM sAhasaM mAyA / mUrkhatvamatilobhatA // azauca nirdayatvaM ca / strINAM doSAH svbhaavjaaH||1|| svakAryatatparA satI nIcamapyAcarate, itthaM kamalavatIkathanato ratnavatyapi kumAreNa sanmA- In |nitA. atha sa kiyadinAni tatra sthitvA puruSottamanRpAjJAmAdAya kanakapuraMprati calitaH, pitrA bahudAsIdAsAlaMkRti| vastrAdi samarpayitvA svaputrI saMpreSitA. kumArasyApi yahahastyazvarathapadAtisvarNamuktAphalAdi samarpita. raNasiMho ratnaka vatImAdAya kamalavatyA sAI zubhadivase calitaH, pADalIkhaMDapurasamIpaM cAgataH, tatra jJAtasakalaputrIsvarUpeNa kamala senarAjJA sanmukhamAgatya samahotsavaM jAmAtA gRhamAnItaH, kamalavatI bahu sanmAnitA prazaMsitA ca puralokaiH, jananyApi sasnehamAliMgitA svaputrI. bahudinAni tatra sthitvA kumAraH kanakapuraMprati calitaH, kanakazekharo'pi kumArAgamana kA zrutvA sAnaMdaH sanmukhamAgataH, sa vismayaM militaH kumAro nagarapraveza kAritaH, tadavasare bahavo lokAH paurastriyo nirIkSitumAgatAH sAnaMdAH parasparamevaM vadaMti pazyatainAM kamalavatI yA zIlaprabhAveNa yamasamIpaM gatApi yamamukhe dhuliM datvA punaratrAgatA, yadaguNaraMjito raNasiMho'pi maraNamaMgIkRtavAn. dhanyeyaM satImukhyA kamalavatIti prazaMsA San San San San San San San San San San San Duan Zhong Bu 444444444
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMha // 23 // / sanaSTaH, pa ti , durjanAMstarjayati, rAmAkSuSAturaH svAmizanyamApakasyacit zreSThisutasya kA zRNvan sa svAvAsamAgataH, timRbhirvAmalocanAbhirdoguMdakasura iva viSayasukhaM bubhuje. arthakadA vijayapuranagarasamIpavattini zcIpArzvaprabhuprAsAde samAgalASTAhnikAmahaH kumAreNa kRtaH, tadA ciMtAmaNiyakSaH pralakSIbhUyovAca vatsa gaccha caritram svakIyapitRrAjyamupa veti. etadyakSavAkyaM zrutvA mahatA dalena sa vijayapuramAgataH, tadA svalpasainyo rAjA durgamadhye ta eva sthitaH, natu bahinirgataH, nagaraM ca namuzcati, tadA yakSeNa kumArasenAkAze samavataraMtI darzitA, tAM dRSTvA nagaraM muktvA // 23 // sa naSTaH, pazcAtkumAreNa nagarapravezaH kRtaH, sarvairapipradhAnapuruSaiH kumArovijayasenapaTTe sthApitaH, raNasiMhanAmA rAjAjAtaH, sajjanAn sanmAnayati, durjanAMstarjayati, rAmacaMdravanItikArakaH svakIyaM rAjyaM pAlayati. etadavasare samIpavattigrAmAkazcidarjunanAmA kauTuMbiko nagaramAgacchan mArge kSuttRSAturaH svAmizUnyamekaM cirbhaTIkSetraM dRSTvA, tatra dviguNaM mUlya ke muktvA ekaM cirbhaTakaM lAtvA vastreNAveSTya kaTau badhdhvA yAvannagaramAyAti tAvatkasyacit zreSThisutasya ko'pi vinAza kRtvA mastakaM gRhItvA gataH, tacchudhdhyartha durgapAlasevakA itastato bhramaMti, tadavasare'rjuno dRSTaH, pRSTaM kimidaM tava kaTau, jatenoktaM cirbhaTakaM, rAjasevakairavalokitaM mastakaM dRSTaM, cauravatpazcAdvadhdhvA pradhAnanikaTamAnItaH,pradhAnenoktaM dhik kimA- 0 caritamidaM ? vAlamAraNaM durgatikAraNaM, tenoktaM nAhaM kimapi jAnAmi svAmin 'ghaDaighaDiti' etaduttaraM dattavAn. 0 b) tadA rAjJaH pArthe samAnItaH, rAjA provAca kathamidaM kRtaM ? tenApi tathaiva 'ghaDaighaDitti' ityuttaraM dattaM. rAjJoktaM re / | mUrkha kiM punaH punaH 'ghaDaighaDitti' iti vadasi ? paramArtha kathaya ? arjunenovataM bho svAmin etadavasthAyAM paramArthaIm kathane'pi kaH satyaM mAnayiSyati? ko jAnAti punarmadIyakarmaNA kiM bhaviSyati tadahaM na jAnAmi. tadA durgapAlapuruSai He Zhi Ye Zhi Ye Ji Ru Ru Shui Ye Ji Ru Ben Zhong Bu kaTI,
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ caritram // 24 // ruktaM bho svAmin ko'pi mahAvRSTo vilokyate, yadetasyotsaMgataH pratyakSamevedaM mastakamasmAbhini kAsitaM tathApi satyaM na jalpati, 'ghaDaighaDitti' ityuttaraM dadAti. rAjJApi roSavazena zalikAyAmena prakSepayatelAdezo dattaH, sevakA raNasiMha | api taM gRhItvA zUlikApArzve samAgatAH. etasminnavasare kazcideko vikarAlarUpadhArI puruSaH samAgatya vadatisma // 24 // are puruSA yadyenaM haniSyatha tArha sarvAnahaM haniSyAmi, ityamukte tena sAI saMgrAmo jAtaH, sarve'pi hakkitA naSTA rAjAM ta tikamAgatAH. tat zrutvA svayaM nRpo yodhdhumudyato nirjagAma. tadA tenaikakrozapramANaM zarIraM vikuvitaM, rAjJA ciMtita nAya manuSyaH, ko'pi yakSarAkSasAdijAtIyo vilokyate. dhUpotkSeAdipUrvakaM kSamasvAparAdhamityabhivaMditaH sa pratyakSI bhUya zarIraM laghu kRtvA vadatisma bho rAjan ahaM duHkhamAkAlanAmA, lokA mAM kaliriti kathayati, adhunA bharatakSetre kamama rAjyaM pravartitamasti, zrImahAvIranirvANAtsA.STamAsasahitaitribhirvarmama rAjya pravattitaM, ato mama rAjye kathamanena kRSIvalenaitAdRzo'nyAyaH kRto yat zUnyakSetre dviguNaM mUlyaM muktvA cirbhaTakaM gRhItamato'yamacauraH pratyakSeNa mayApyetasya zikSA dattA yacirbhaTakasya mastakaM darzitaM, ataHprabhRti yaH ko'pyetAdRzananyAya kariSyati tamapi kaSTe pAtayiSyAmi. tAvat zreSTisuto'pi sajIvo jAtaH, rAjJaH samIpamAgataH, samAhaya svAMke sthApitaH, arjunasya bahu D sanmAnaM dattaM, pazcAtkalipuruSeNa sarva svamAhAtmyaM kathita, rAjan madIyarAjyamadhye kathaM nyAyadharmAcaraNanimittena du:Dkhina kariSyAmIti kathanena rAjA chalitaH, pazcAtkaliradRzyo babhUva. sarve'pi svasthAnaM gatAH, arjuno'pi svasthAna | D gataH, rAjApi durnItidRSTyA nyAyadharma muktvA'nyAyAcaraNatatparo babhUva, lokaivicAritaM rAjJaH kiM saMjAtaM ? yadetA FeeCeeeeeeeeeeeee DeeeeeeeCSCREE ma rAjyaM bhavAtvA vadatima sAdijAtIyocato nirjagAma tena sAI saMgrAAlarUpadhArI pAmatelAdezodasataM tathApi /
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ HD-S caritram // 25 // dRzamanyAyaM karoti, na ko'pi vArayituM smrthH| tadavasare tAdRzaM svabhAgineyaM raNasiMhanRpaM dRSTvA pratibodhayituM raNAMsaha zrIjinadAsagaNinastatrApavane samavasRtAH, nRpo'pi saparivAro vaMdanArthamAgato vimayapUrvakamabhivaMdya kraumutkliikRtyaa||25|| * grataH sthitaH, gurubhirapi sakalaklezanAzinI dezanA prArabdhA, bho rAjan kalirUpaM dRSTvA tvadIya manazcalitaM, parama| sminnasAre saMsAre puNyapApanimittAni sukhaduHkhAni. yaduktaM-kodayAdbhavagati-bhagavatimUlA zarIranivRttiH // | tsmaadiNdriyvissyaa| viSayanimite ca sukhaduHkhe // 1 // prANAtipAtAdIni paMcAzravadvArANi samAcarannayaM jIvo nitAMte pApakarmaNA lipyate, bhavasasudre nimajati, hiMsAdyAzrAvavarjana vinA kuto dharmaH ? yaduktaM-lakSmyAgArhasthyama kSaNA mukhamamRtaruciH zyAmayAMbhoruhAkSI / bharnA nyAyena rAjya vitaraNakalayA zrInRpo vikrameNa // nIrogatvena kAyaH * kulamamalatayA nirmadatvena vidyA / nirdabhatvena maitrI kimapi karaNayA bhAti dharmo'nyathA na // 1 // ataHkAraNAdAzravo bhavahetureva, saMvara eva nivRtterasAdhAraNakAraNamiti siddhAMtaH, tato he vatsa tavAyaM sajjanasvabhAvo'pi kalipuruSaccha| lena viparIto jAtaH, paraM na yuktaM durjanatvaM, yaduktaM-varaM kSiptaH pANiH kupitaphaNino vaktatrakuhare / varaM jhaMpApAto jvaladanakuMDe vircitH|| varaM prAsaprAMtaH sapadi jaTharAMtarvinihito na janyaM daurjanyaM tadapi vipadAM sadya viduSA // 1 // ki kalipuruSakathanena tvaM pApamatiM dhArayasi, paraM na vicArayasi yatkiM duHkhamAkAlarUpaH kalirjalpati ? ayaM ko'pi kh duSTadevAgrupadravo dRzyate, tena tvaM chalito'si. api ca kalipuruSopadezena samAcaritAni hiMsAdikarmANi kiM narakaka gatiM na nayaMti ? kiM kalau viSabhakSaNena na mriyate ? yAdRzaM samAcarati tAdRk tatphalaM kalAvapyavApyate, etAdRk zrI HaHaaleeDERERESS ESSSSSSSBSE
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ = = jAtirjanma, jarA bathAmAdo na kArya:. == 11 jinadAsagaNivacanaM zrutvA cakSurvikasvaraM vidhAya sa nyagavadano babhUva. tadA zrIjinadAsagaNinoktaM he vatsa tvapitRvAkyaM zrutvA pratibodhamavApnuhi ? kalipuraSadarzanahetukaM tava cchalanasvarUpamavadhijJAnena pUrvameva vijJAya zrIdharmadAsa caritram raNasiMhA gaNinAnA tvapitrA tvatpratibodhanArthamupadezamAlA kRtAsti, sA zrotavyA. yataH-'jaMANavei rAyA' yadAjJApayati // 26 // rAjA, tadvAkyaM prakRtayaH sAmAnyapauralokAzca zirasA mastakena vAMchaMti, tavaguruvAkyamapi yojitakarakamalenaiva zrotivyaM yataH-'abhigamaNavaMdaNamaMkhaNeNa0' sAdhUnAM sanmukha gamanaM, vaMdana, namaskArakaraNa, samAdhipRcchanaM, etaiH kRtvA cirakAla saMcitamapi pApakarmaikasmin kSaNe kSayaM yAti. athAnyadapi- bhavasayasahassadulaho' bhavAnAM zatasahasrANi HD lakSaNi teSu durlabhe duHprApe jAtirjanma, jarA vayohAnirmaraNaM prANaviyogastadpo yaH samudrastaM uttArayati yastasminai tAdRze jinavacane he vatsa guNAnAmAkara kSaNamapi pramAdo na kAryaH. evaM yAvatkathayati, tavasare vijayanAnI sAdhvI raNasiMhanRpajananI, sApi tatrAgatA, tayApyuktaM he vatsa tava janakena zrIdharmadAsagaNinA tvadarthamiyamupadezamAlA kRtAsti, tAM prathamato'dhISva ? tadartha bhAvaya ? vibhAvya cA'nyAyadharma vimucya pradhAnamokSasukhamupArjaya ? svakIyapiturAdeza kuru ? etanmAtRvacanaM zrutvA raNasiMhena tadadhyayana pratipannaM. prathamataH zrIjinadAsagaNayaH kathayaMti, tadanu nRpo'pi tAdRzameva kathayati, evaM dvitrivAraM gaNanena saMpUrNApi tena tatkAlamadhItopadezamAlA, tadartha cetasi vicArayan bhAvitAtmA saMjAto vairAgyamApannazcitayati dhigmAM kimAcaritaM mayA'jJAnavazena, dhanyo'yaM mama pitA, yena madddhArArthamavadhijJAnenAgAmisvarUpaM vijJAya prathamata evAyaM graMtho nirmitaH, tadalamanena vidyutpAtacaMcalena viSayasukhena.. dAsagaNinA tvadA = =====
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ raNasiMha // 27 // yataH-calA lakSmIzcalAH prANA-zcalaM caMcalayauvanaM // calA'cale'smin saMsAre / dharma eko hi nishclH||1|| iti vicArya gRhamAgato nyAyadharma pAlayana kiyatA kAlena kamalavatIputraM rAjye'dhiropya zrImunicaMdrAMtike cAritraM gRhItavAn. zuddhacaraNArAdhanenA'laMka kAlaM kRtvA devatve samutpannaH, pazcAtkamalavatIputreNApIyamupadezamAlA paThitA, sarvalokarapi parasparaM paThitA ca, iyamanukrameNa paThyamAnA pAThyamAnAcAdyayAvabijayate. caritram // 27 // YESeeeeeeeeeee // iti zrI raNasiMhacaritraM samAptam // // samApto'yaM graMtho guruzrImaccAritravijayasuprasAdAt // FeeeeCCCCCCESS
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ @elsesdial3BBBBBBBBBBBO 44145146145454545 // iti zrIraNasiMhacaritraM samAptam // i4145454541 00000 oeeeeeeeeeeeeeeeeeeld