________________
બની જશે. જેણે સંપૂર્ણ પ્રત્યાહાર (ઈદ્રિયો પર નિગ્રહ) અને શુભ- માથાથી પગ, પાછું પગથી માથા સુધી ચક્કર લગાવતા રહો. અશુભ ઈચ્છાઓનો જય કર્યો છે તે જીવ અંતરત્મામાં સહજતાથી સંવેદના મળી તો ખુશી નહીં, ના મળીતો દુઃખ નહીં મેળવવા માટેનો સતત રમી શકે છે. જેવા વિચારો તેવા જ તમે થવાના. એટલે જ કોઈ આગ્રહ નહી, કયાંય વધારે સમય અટકવું નહી, સંવેદનાના મનનો મહિમા છે. પ્રાણાયમ સુધીના બધા જ જીવો ક્નભાવમાં ખેલ ખેલવા નહીં ફક્ત સમતા.. સમતા...અનિત્ય બોધ...અનિત્ય રમતા હોવાથી કર્તાના ભાવમાં જાય છે ને પુણ્ય-પાપના કર્તા- બોધ... નિર્જરા...નિર્જરા... આવરણ હટશે એને હટવું જ ભોક્તા બને છે. જ્યારે ધ્યાન-સમાધિમાં રમતો જીવ નિરંજન પડશે...પુરુષાર્થ...પુરુષાર્થ... પ્રગતિ... આત્મા પ્રાપ્ત થશે નિરાકારના આનંદમાં તરબોળ હોઈ નિરાકારમાં જઈને વિરમે છે. જ...પૂર્ણ વિશ્વાસ...શ્રદ્ધા “છૂટે દેહા ધ્યાસ તો નહીં કર્તા તું કર્મ.
ક્યારેક એવું બનશે વિચારોના ધોધોધ વહ્યા કરશે. રોકાયા નહીં ભોક્તા તું અહનો અહીં જ ધર્મને મર્મ. આખા શરીરમાં રોકાશે નહીં. ગભરાવું નહિ. ધ્યાનમાં નીતનવા અનુભવ થયા જ તરંગો ઉત્પન્ન થતાં ને નાશ થતાં અનુભવશો. શરીર પ્રત્યેનો મોહ કરશે. પરંતુ ધ્યાન એ રાખવાનું છે કે વિચારોની સાથે તમારે જરાપણ છોડવો નહીં પડે, છૂટી જશે. શરીરના આ પ્રપંચ વચ્ચે આત્માને ઓતપ્રોત થવાનું નથી. જેમ આકાશમાંથી વાદળાં પસાર થતાં હોય ધુવ-અટળ અનુભવશો. આત્મા પરના આવરણો હટતાં જશે તેમ ને તમે ફક્ત એને જોયા જ કરો તેમ વિચારોને પણ ફક્ત જોયા તેમ તે નિર્મળ થતો જશે. નિર્મળ આત્માના પ્રકાશમાં કેટલાય કરો. એને દબાવાનો પ્રયત્ન નહીં કરી, દબાવવાથી તે વિલય નહીં પર્યાય આવી શકે છે, ચમત્કાર થવા પણ સંભવિત છે. પરંતુ પર્યાય પામે, બમણા જોરથી ઉછળશે. ફક્ત મનને વારંવાર શ્વાસ પર કે ચમત્કારમાં કયાંય અટકવાનું નથી. અહંકારથી ખૂબ જ બચવાનું લાવી મૂકો કે ભાઈ તારે ફક્ત શ્વાસની આવન-જાવન નિહાળવાની છે. ખૂબ જ જાગ્રતતાની જરૂર છે. પર્યાયો આવે (પૂર્વભવ દેખાવા છે. બીજું કાંઈ જ નહીં. આમ આ શ્વાસનું આલંબન લઈ મનને ભવિષ્ય દેખાવું વગેરે) કે ચમત્કાર સંભવે તો જ ધ્યાન થયું કે થાય અંદર વાળવાનું છે. જ્યારે લાગે કે હવે ક્ષણે ક્ષણે ભાગી જતું મન છે નહિ તો નથી થતું એવું નથી. જેને પર્યાયો વધુ આવે કે ચમત્કાર શ્વાસ પર સારો એવો સમય ટકી રહે છે ત્યારે એમના દ્વારા સંભવિત બને તેને વધુ ધ્યાન થયું એવું પણ નથી. ધ્યાનનો માપદંડ શરીરની અંદરની યાત્રા આરંભ કરવાની છે. તે આ રીતે :- શ્વાસ કોઈ પર્યાય કે ચમત્કાર નથી. ધ્યાનનો માપદંડ તો “સમતા” છે. પરથી મનને સીધું બહ્મરંધ- સહસ્ત્રારમાં લઈ જાઓ. આખા તમારામાં કેટલી સમતા પુષ્ટ થઈ, પહેલા વાતવાતમાં જે ક્રોધમાન સહસ્ત્રારના અણુએ અણને મન દ્વારા સ્પર્શ કરો. જો મન અંદર માયારૂપી રિએક્શન આવતું હતું તે કેટલું ઓછું થયું, તમે કેટલો જ છે, બહિર્મુખી નથી તો જરૂર અનુભવ કરશે કે ત્યાં શું થઈ રહ્યું સમય આત્માનાં ઉપયોગમાં જ રહી શકો છો, વૃત્તિઓને કેટલી છે. યાદ રાખો ચોવીસે કલાક શરીરના અંદરના અણુએ અણુમાં અંતર્મુખી બનાવી શકો છો, એટલા તમે ધ્યાનમાં આગળ વધી કાંઈને કાંઈ ઘટીત થઈ રહ્યું છે પણ આપણને તે અનુભવમાં રહ્યા છો. આપણું લક્ષ્ય તો મોક્ષ અને આત્મદર્શન જ છે. તેમાં જો આવતું નથી કારણ કે મન બહિર્મુખ-સ્થૂળ છે. બહ્મરંધથી કપાળ પર્યાયોની કે ચમત્કારની અપેક્ષા પણ કરી તો ચૂકી જશો. પ્રાણ આખું મુખ-કંઠ- બંને ભૂજા -છાતી-પેટ-નાભિ-ગુપ્ત ભાગ-બંને પગ એમ ક્રમસર યાત્રા કરવાની છે. એકે એક અણને મન દ્વારા સ્પર્શવાનું છે. જ્યાં જ્યાં તમારું ધ્યાન કેન્દ્રિત થશે તે તે જગ્યાને શક્તિ પ્રદાન થશે. ઊર્જા જાગ્રત થશે. દરેક જગ્યાએ કાંઈ ને કાંઈ સંવેદના પ્રાપ્ત થશે. કયાંક સંવેદના પ્રાપ્ત ન થાય તો પણ કોઈપણ જગ્યાએ વધારે વાર અટકવાનું નથી. જ્યાં જ્યાં મન દ્વારા સ્પર્શ કર્યો ત્યાં સંવેદના પ્રાપ્ત થઈ કે ન થઈ... એક બે મિનિટ અટકીને
5. (m? i set આગળ વધવાનું છે. જ્યાં જ્યાં સંવેદના પ્રાપ્ત થઈ ત્યાં સુખદ હોય કે દુઃખદ આગળ સમજાવ્યું તેમ રાગ કે દ્વેષમાં ખેંચાયા વગર સંપૂર્ણ સમતા ભાવમાં સ્થિર થવું. સુખદ કે દુઃખદ બને અનુભૂતિ અનિત્ય છે તે ભાવને પુષ્ટ કરવો. અત્યાર સુધી આ ભાવથી ફક્ત ભાવિત થતાં હતા. ધ્યાનમાં તમે પોતે અનુભવશો કે જેવું ત્યાંથી ધ્યાન હર્યું કે સુખદ કે દુઃખદ અનુભૂતિ પણ ખલાસ. બીજી જગ્યાએ બીજી અનુભૂતિ અનિત્ય ભાવના જે શબ્દમાં હતી તે અનુભવમાં આવી. અનુભવજ્ઞાન પુષ્ટ થશે. સમતા પુષ્ટ થશે. કર્મોના આવરણો હટશે. દુર્ગુણો ઉખડતાં જશે, ગુણો પ્રગટ થતાં જશે. | માર્ચ - ૨૦૧૯ )
પદ્ધoga
