________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૩૧૬ના સમય દરમ્યાન કરાવ્યો હતો. તે અંગેનો પણ લેખ મળ્યો છે. ત્યારપછી આ મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર સોની સમરસિહે, ૧૭માં સૈકામાં વર્ધમાન તથા ઈ.સ.૧૯૩૨માં નરસી કેશવજીએ કરાવ્યો હોવાનો શિલાલેખના પુરાવા મળે છે. આમ મંદિરનો વારંવાર જીર્ણોધ્ધાર-પુનરાવર્તનને કારણે તેનું અસલ સ્વરૂપ નાશ થયું છે. મંદિરની ફરતી ૮૪ દેરીઓ છે. તેમાં તીર્થકરો, યક્ષયક્ષિણીની મૂર્તિઓ, સમેતશિખર, નંદીશ્વર દ્વીપ વગેરે મુખ્ય છે. માનસંગ ભોજરાજની ટૂંક
શ્રી નેમિનાથ દાદાની ટૂંકની દરવાજાની સામે ભોજરાજની ટૂંક છે. આ મંદિરમાં મૂળનાયક શ્રી સંભવનાથ ભગવાનની મૂર્તિની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. મંદિરના ચોકમાં સૂર્યકુંડ આવેલો છે. આ કંડ કચ્છ-માંડવીના વીસા ઓસવાલ માનસિંગે બંધાવેલ છે. દેરાસરનો જીર્ણોધ્ધાર માનસંગે કરાવેલો હોવાથી આ ટૂંક તેમના નામથી પ્રસિદ્ધ થઈ છે. મેડરવશીની ટૂંક
આ મંદિરમાં સહસ્રાફર્ણા (સો ફેણવાળા) પ્રાર્થનાથજીની સુંદર પ્રતિમા બિરાજમાન છે. પ્રદક્ષિણા પથમાં અષ્ટપદ પર્વતની રચના છે. આ ટૂંકનો જીર્ણોદ્ધાર સિધ્ધરાજના મંત્રી સજ્જને કરાવ્યો હતો.
થાણા દેવળીના ભીમા શેઠે અહીં કુડ બંધાવ્યો હતો, અને અઢાર રત્નનો હાર પ્રભુજીને ધર્યો હતો. કુમારપાળ મહારાજની ટૂંક
કલિકાલ સર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રસૂરિજી મહારાજનાં ઉપદેશથી શ્રી કુમારપાળે ઈ.સ.૧૪૪૪ માં અહીં ભવ્ય મંદિરો બંધાવ્યા હતા. ગિરનાર પર્વત ઉપર પણ તેઓએ ભવ્ય મંદિર બંધાવ્યું હતું. વસ્તુપાલ તેજપાલની ટૂંક
ગુજરાતના મહામાત્ય વસ્તુપાલ તેજપાલ બંધુઓનું નામ જૈન શાસનમાં અમર બની ગયું છે. તેમણે ટૂંક બંધાવી છે. આ ટૂંકમાં ત્રણ દેરાસરો છે. મૂળનાયક શ્રી શામળા પાર્શ્વનાથજીની ભવ્ય મૂર્તિ છે. કુમારપાળે આ મંદિર સં.૧૨૮૮માં બંધાવ્યું હતું. તેની અસલ પ્રતિમા આદિશ્વરની છે. ભગવાન ઋષભદેવની પણ પ્રતિમા હતી. હાલની પ્રતિમાની મૂર્તિપદનો લેખ સં.૧૩૦૫નો છે. મંદિરની કોતરણી સુંદર અને મનોરમ્ય છે. મંદિરમાં પીળો આરસ તથા સળીના પથ્થરો વપરાયા છે. મંદિરનો રંગમંડપ ૨૯' પહોળો અને ૫૩' ઊંચો છે. આ ટૂંકમાં વસ્તુપાલ તથા તેજપાલનાં જીવનને લગતી તથા તેમના ધાર્મિક કાર્યો તેમજ કુટુંબ વગેરેની માહિતીને લગતો શિલાલેખ અંકિત થયેલો છે. આ ટૂંક ખાસ દર્શનીય છે. બે બાજુએ સમવસરણ તથા મેરુ પર્વતની આરસ ઉપર રચના છે. સંપ્રતિ મહારાજની ટૂંક
મૌર્યવંશી અશોકનાં પૌત્ર મગધ સમ્રાટ પ્રિયદર્શી શ્રી સંપત્તિ મહારાજાએ સવાલાખ જિનમંદિરો બંધાવેલા છે તેવી એક અનુશ્રુતિ છે. તેમણે ગિરનાર પર ભવ્ય જૈન મંદિરો બંધાવ્યા છે. આ મંદિર સુંદર તથા પ્રાચીન છે. મંદિરમાં શ્રી નેમિનાથ ભગવાનની શ્યામવર્ણી ભવ્ય પ્રતિમા છે. આ ઉપરાંત બીજી ૨૩ પ્રતિમાઓ છે. અંબાજીની ટૂંક
અંબાજીના મંદિરના કમાડ (દરવાજા) જૈન દેરાસરના કારખાના તરફથી કરવામાં આવ્યાનો ઉલ્લેખ છે. આ મંદિર સંપ્રતિ એ બંધાવેલ હોવાની માન્યતા છે. આ દેવી ભગવાન નેમિનાથના શાસનના અધિષ્ઠાપિકા છે. અહીંશ્રી ભગવાન નેમિનાથજીની પાદુકા છે. તથા પાંચમી ટૂંક ઉપર નેમિનાથ ભગવાનના પ્રથમ ગણધર વરદત્ત અહીં પધાર્યા છે. જેના પરથી દત્તાત્રયી તરીકે આ સ્થાન પ્રસિદ્ધ થયું છે.
આ તીર્થોનો વહીવટ હાલ આણંદજી કલ્યાણજીની પેઢી કરે છે.
પથિક ૦ દીપોત્સવાંક-૧૯૯૮ ૦ ૧૬
For Private and Personal Use Only
