________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
દેરીઓ છે. મૂળ દેરાસર ત્રણ મજલાનું છે અને ત્રણેય મજલા ઉપર પ્રભુજીની પ્રતિમા બિરાજમાન છે.
શેઠ બાલાભાઈની ટૂંક ઃ
ભાવનગર નિવાસી શેઠ દીપચંદ કલ્યાણજી (બાલાભાઈ) એ ટૂંક બંધાવી છે. મૂલનાયક શ્રી આદિશ્વર ભગવાન છે. પુંડરીકજીનું દેરાસર છે. આસપાસ ચાર દેરાસરો છે. આ મંદિરમાં ૩૨ પથ્થરની, બે ધાતુની એક ચક્રસિધ્ધિ, બે પંચતીર્થ અને નવગૃહનું પત્ર અને રંગમંડપમાં ૨૪ તીર્થંકરોની મૂર્તિઓ છે. દ્વાર આગળ ચક્રેશ્વરી માતા અને ગોમુખ યક્ષની મૂર્તિ છે.
શ્રી આદિશ્વરજીનું (અદબદજી) મંદિર :
આખાયે ગિરીરાજ ઉપર આ મૂર્તિ અદ્ભુત છે. આ પ્રતિમા ૧૮’ ઊંચી છે. બેઠેલા ઘાટમાં એક ઢીંચણથી બીજી ઢીંચણ ૧૪”' પહોળા છે. આ મૂર્તિ પહાડના પથ્થરમાંથી કોતરીને અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ સ્થાન પરથી દાદાની ટૂંકના બધા જ મંદિરોનું નૈસર્ગિક દર્શન થાય છે. આ બાજુથી અહીંના જિન મંદિરોને જોતાં ક્ષણભર થઈ જાય છે કે ખરેખર ભક્તિ તથા શ્રદ્ધા માનવને પણ દૈવી બળ સમર્પે છે કે જેના યોગે આવાં સુંદર જિનમંદિરોને પહાડ-પર્વતની ટોચ ઉપર ઊભા કરી શકાય.
કુમારપાળનું મંદિર :
બહારના ચોકમાં કુમારપાલનું મંદિર છે. એ વધારે ઊંચું છે. મંદિરની ઝીણી કોતરણીવાળા પીળા પથ્થરના બારશાખ અને ઋષભનાથની મૂર્તિ ઉપરનું આસમાની આરસનું છત્ર સુંદર છે.
પ્રેમચંદ મોદીની ટૂંક :
આદિશ્વરભગવાન બિરાજમાન છે. આ ટૂંકમાં સાત મંદિરો અને લગભગ ૫૦-૫૨ દેરીઓ છે. દેરાણીજેઠાણીના ગોખલા સુંદર કોતરણીવાળા છે. આ કુંડની બહાર એક કુંડ છે.
હેમાભાઈની ટૂંક ઃ
આ ટૂંક ઉપર અજિતનાથ ભગવાન બિરાજમાન છે. નગરશેઠ હેમાભાઈના નામ ઉ૫૨થી બનેલી છે. શેઠાણી ઉજબાઈની નંદીશ્વર દ્વિપની ટૂંક ઃ
અહીં ૫૭ ચૌમુખની દેરી નકશીદાર પથ્થરની જાળીવાળી બંધાવવામાં આવી છે, નંદીશ્વર દ્વીપની રચના આમાં કરેલી છે. બીજા બે દેરાસરોની પણ સ્થાપના આ ટૂંકમાં કરવામાં આવી છે.
શેઠ કેશવજી નાયકની ટૂંક ઃ
કચ્છ નિવાસી કેશવજીએ આ મંદિર તેમજ દેરીઓ બંધાવી છે. મંદિરમાં શ્રી અભિનંદન સ્વામીજી બિરાજમાન છે. આ ટૂંકની બહાર જે કુંડ છે તે “વલ્લભકુંડ” તરીકે ઓળખાય છે. તેને શેઠ નરસી કેશવજીના મહેતાજી વલ્લભ માટે બંધાવવામાં આવ્યો હતો.
આ રીતે શેત્રુંજય ગિરીરાજ પર સંખ્યાબંધ જૈન મંદિરો પથરાયેલા છે. આ પર્વત પરની ટૂંકમાં બધા મળીને કુલ ૧૦૬ મંદિરો અને ૭૬૧ દેરીઓ છે.
દેલવાડાના જૈન મંદિરો :
પશ્ચિમ હિંદના સ્થાપત્યના ઉત્તમોત્તમ નમૂનારૂપ છે. આબુના મંદિરોને ધર્મપ્રેમથી ગુજરાતનાં પોરવાડમંત્રીઓએ બંધાવ્યા છે. આ મંત્રીઓએ પુષ્કળ ધન ખર્ચ કરીને બનાવ્યા છે, અને એ સમયે ગુજરાતની આર્થિક સમૃદ્ધિને કારણે આ મંત્રીઓ ઊંચા દુર્ગમ પર્વત ઉપર મંદિર બંધાવી શકયા છે.
પથિક ૭ દીપોત્સવાંક-૧૯૯૮ ૭ ૧૮
For Private and Personal Use Only
