________________
તા. ૧૦-૯-૧૯૬૪]
બુદ્ધિપ્રભા
[૪૭
બાલુની વાત કાઢી. ડોસાને જમાઈની ભલે મારા મરણ પછી જે થવાનું વાત સાચી લાગી. પાંજરાપોળ વિષે હોય તે થાય ! ડોસાને કેમ સમજાવો પિતાને લગતી હરેક શંકા પૂછી. એ બાલુને મન કોયડે થઈ પ. પાંજરાપોળમાં મૂંગા ઢોરને દર્દીની ઘડીભર લાગ્યું પણ ખરું કે બાજી માફક રાખવામાં આવે છે. ને અનેક હાથથી ગઈ છે. ધનપતિઓ એમાં મેટાં મેટાં દાન પણ એના બનેવીએ રસ્તો કાઢી આપે છે. આ સાંભળી ડોસાનું મન આપો. ડોસાને ફરીથી સમજાવવા પલળ્યું. ડોસાને થયું પણ ખરું કે માંડ્યો. ડોસાના મનનું રંજન કર્યું. આ બધા જ લોકે એ માનતા હોય ડોસાને ત્યાંની સગવડો બતાવી, પછી તે એ ખરું પણું હશે ને ? ને હવે ઠીક લાગે તે લાલિયાને પાંજરાપિતાના શરીરનો ભરોસો નહોતો. પોળમાં મૂકો એમ નકકી થયું. કયારે યમરાજનું તેડું આવે એ નક્કી
તોય ડોસાનો જીવ તો હજીયા નહોતું. પોતાના મરણ પછી તે બાલુ
મુંઝવણમાં જ હતા. પણ જમાઇની લાલિયાને પાંજરાપોળમાં અચૂક મૂકી
લેભામણી વાતને પોતાની એક વખતની આવશે એ નક્કી જ છે. તે પછી સંમતિને લીધે એમનાથી કાંઈ જ પિતાને હાથે એની સગવડ-અગવડ
બેલી શકાયું નહીં. : : જોઈને મૂકી દે શું ખોટ ?
ને બીજે દિવસે સારૂં મુદ્દત હોઈ ને એક દિવસ ડોસાએ જાહેર તે દિવસે જ પાંજરાપોળમાં મૂકી : ‘ત્યારે બાલ...ચાલ આપણે આવવાનું નક્કી થયું. જમાઈને કાગળ લખીએ. આપણે ડોસાએ સવારમાં વહેલા ઊઠી લાલિયાને પાંજરાપોળમાં મૂકી આવીએ! જ્યારે લાલાને ગમાણમાંથી બહાર
તે દિવસે બાલ ને બાલુની વહુને કાઢયો ત્યારે હૈયે ચીરા પડો. એમની શેર શેર લેહી ચઢયું. ગામ લોકેએ આંખમાં આંસુ આવી ગયાં. અજ્ઞાન પણ આ વાતથી આશ્ચર્ય અનુભવ્યું. • લાલાને પોતે છેતરતા હતા. અત્યાર અત્યાર સુધી જિદે ચઢેલે ડેસે સુધી જેણે પોતાનું પાલન કર્યું, સમજ્યો ખરો ! ને બાલુએ કાગળ પિતાની જાત ઘસી એને જ એ આ પણ લખી દીધે.
ઘરથી દૂર દૂર મૂકી આવતા હતા...! કાગળ લખાવ્યા બાદ ડોસાને હૈયાને કઠણ કર્યું છતાંય એ અતિ પશ્ચાતાપ થયે. એમનું મન ફરી ફસડાઈ પડયા. બાલુને કહી દીધું ? બેઠું: “ના...ના...મારા જીવતે જીવત “ના ના.બાલુ, રહેવા દે! આપણે તે એને પાકા હાથમાં નહીંજ સે! આપણે જવું નથી.”
