________________
{
૮
તા. ૧૦-૯-૧૯૬૪
બુદ્ધિપ્રભા તો બીજી તરફ ગામ લોકો જાણતા લાલિયાને અહીં કશું જ કામ કરવાનું હતા કે ડેરાને જીવ ગતે જવાન નહોતું. અનેક દાનેશ્વરીએ દાન કરતા નથી. જે આ બળદની માયા ન છૂટી હતા. એમાંથી પાંજરાપોળ ચાલતી હતી. તે ! ને જમા ન તો બાલુએ ચઢાવ્યો કોઈપણ પ્રકારની ચિંતા નહીં કરવાનું હતા. લાલુ ડાસાથી તંગ આવી ગયો મંત્રીએ કહ્યું. હતો. ગમે તેમ કરી બાલુને અહીંથો છતાંય મંત્રી લાલિયાની સરભરા વિદાય કરવો એ જ એમની નેમ હતી. સારી કરાવે એટલે એમણે પચીસ
ડીસાથી એની રાશ ન ઝલાઈ, રૂપિયા ધર્માદામાં પણ આપ્યા. ને બાલુએ ઝાલી. ડોસાએ હૈયાને કઠણ અંતમાં લાલિયાની ટેવો વર્ણવી. લાલાને કરી લથડતે પગલે ચાલવા માંડ્યું. અÁવા નવડાવવાની સૂચના કરી. એમનાથી લાલુની આંખો તરફ જોવાનું ને ખાસ તો એનો મિજાજ તેજ છે, નહતું. બાલ જાણે કહી રહ્યો હતો. એટલે કેઇએ ચીડવે નહિ, એ કહ્યું. “હે સ્વાર્થી મનુષ્ય આટઆટલાં વર્ષ તને જિવાડ, લેહીનું પાણી કરીને સાએ કંઈ હળવાશ અનુભવી મેં પાલવ્યા ને તારી ખેતી કરી ત્યારે
છ વ તારી ખેતી કરી ત્યારે મંત્રીએ એની વાત શાંતિથી સાંભળી ને આખરે બદલો તો આજ આપે છે ને ! પિતાથી બનતી બધી સેવા કરવાની ઘર ઘડપણ મને પાંજરાપોળમાં મોકલે ખાત્રી આપી. પાંજરાપોળ છોડતાં છોડતાં છે ! ધિક્કાર છે તેને !”
પણ એમનાથી એની એજ વાતનું
પુનરાવર્તન થયું. “ જે જે સાબ, ને ડાસા મનોમન કંપી ઉઠયા
લાલાને ભૂખે ન મારશે ! એને સારી મનને તે બહુએ માર્યું. પણ રહી
પેઠે ખવડાવજે પિવડાવજે વિ. વિ... રહીને લાલાની મૂંગી વાચા એમના કાને પ્રતિધ્વનિત જ થતી હતી. ' છેવટે મંત્રીએ કહ્યું – કાકા, એ
મારે જ બળદ સમજો. તમારી જેમ કોણ જણે પહેલેથી જ પાંજરાપોળના મંત્રીને જમાઇની શીખવણી
એની સેવા સુશ્રષા કરીશ.” હેય કે ગમે તેમ, પણ ડોસા તો એ ત્યારે તે ડોસાને મંત્રી દેવ જેવો મંત્રીના મીઠા આવકારથી રાજી રાજી થઈ પડ્યો. થઈ ગયા.
ડોસા લાલિયાને ભુલાવીને ઘરને વળી મંત્રીએ જવારે પાંજરાપોળની મારગ વળ્યાં. હકીકત કહી ત્યારે એમને લાગ્યું કે રતામાં એમણે લાલિયાને પિસારવા લાલ અહીં જરૂર સુખી થશે. બહુ પ્રયત્ન કર્યો પણ વિસારા નહિ.
