________________
બુદ્ધિમભા
તા. ૧૦-૯–૧૯૬૪]
દ” તા માંદા પડયા હોય એમ ખાવા પીવાનુ પણ ખંધ ફરતા.
તે વખતે બાલુ લાલિયાની આડાઇ પર ચિડાઇ જતે તે ગુસ્સામાં આવી જય બે ત્રણ ડંડા પણ લગાવી દેતાં
લાલુને મિાજ તેજ હતા, એની આંખા પરથી રધુડાસા તા ગુસ્સાને ભાવ એળખી જતા. ગઈ કાલે જ સ્ટેશન પર ડણિય જોડયા ત્યારથી જ એની આંખ લાલ થઈ હતી. રઘુડાસાને જાણે પકા આપતા હાય એમ કહેતા હતાઃ અલ્યા, ધરડે ઘડપણ તે ઠરવા દે! આટલાં વર્ષો સુધી તારી; ગુલામી કરી...તને જિવાયેા. હવે એ દિવસ તે સુખ જીવવા દે.’
રઘુડાસાનું મન મુંઝાઈ ગયું.
લાલિયાની આંખના એ ક્રોધભર્યા ભાવ એવાની હિંમત રઘુડાસાની આંખોએ ગુમાવી દીધી હતી.
ને તે સાંજના જ ખર આવી બાલુ એ બળદોને તળાવે પાણી પાવા લખ ગયેા હતેા ત્યાં લાલા ચડયા. બાલુના હાથમાંથી રા ” એ ભાગ્યા...
તાકાને
છેડાવી
બાલુએ બહુ ન્તેર કર્યું પણ લાલિયાના જોર આગળ એનું કાંઈ જ વળ્યું નહીં. લાલિયેા ભાગી ગયા. એથી એણે પરમ સ ંતાષ અનુભવ્યો,
ને તેથીસ્તા એ રાજ જલદી-જલદી પાણી પાને ઘેર જતા; પણ આજે
(૪૫
તે ઇરાદાપૂર્વક મેડે ગયા. રઘુડાસમાને જીવ અહર જ થઈ ગયા. એણે લાલિયાની મનેવેદના જાણી હતી. લાલિયા શું કરશે એ એણે કલ્પ્ય ન હતું. લાલિયાના ભાગી જવાના સમાચારે એમને બેચેન બનાવી દીધા. એકદમ એમણે દાડા દેડ કરવા માંડી. ગાંડાની માક બકવા માંડયું. બાલુ આ બધા તાલ જોઈ ચિડાયેાઃ ‘ડાસાને આ ધરડા બળદની શી હાયવરાળ લાગી છે.’ એ મામન ખાલી થયા.
શરૂ
પણ ાસાએ તે નાટક જ કરી દીધું: ગમે તેમ થાય પણ મારે તે મારા-લાલિયા જોઇએ ! બાલુ, તું લાલિયાને ખેાળવા જા...!'
તે ખીજી તરફ જોત જોતામાં લાકાનુ ટાળુ ભેગુ થ” ગયું, લાલિયાને શેાધીને શું કરવેા છે, એવું સમજાવવા લેાકા દોડી આવ્યા. પણ ડેસે માનતે નહાતા.
ડાસા ન માન્યા. નલ્લુટકે બાજુ ઊપડયે .
‘તમે શું સમજો...? લાલિયાને કાણુ ખવડાવશે ? કયાં ગયે! હરી ! કાઇ મારે તે એનું કાણુ...? તમને મૂંગા પ્રાણીની દયા આવે છે કે નહીં ? મળા પાતકી...તમને શુ’...તમારા દીકરા ખાવાય છે, તેા શાધવા જાવ છે...ને મારા દીકરાને માર ખવડાવવા છે? અણ્ણા મલકમાં એનું એકણુ ?”
તે એમ ડાસાની વાધારા ચાલી !:
