Atmanand Prakash Pustak 032 Ank 03

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 6

૫૪
શ્રી આત્માનદ પ્રકાશ.
બનાવી. વટેમાર્ગુઓને સારૂ આશ્રમભૂમિ તૈયાર કરાવી, અન્નક્ષેત્રે પણુ
ઉઘડાવ્યા.
હુમાયુની એક બેગમને, પેાતાની સગી ડેન જેવી ગણી માનપૂર્વક વિદાય કરનાર આ હુમુ જ હતા. હેમુ હુમાયુના દુશ્મન હતા, પણ દાના દુશ્મન હતા.
હેમુનું આખુ નામ હેમરાજજી છે. એમના પિતાનુ નામ શ્રેષ્ઠી રાજપાળજી હતું. રાજપાળજી, બંગાળના સુખાના મંત્રી હતા. સુખા પાતે હેમરાજજીને “હેમુ” ના વ્હાલસોયા નામથી લાવતા. હેમરાજજી પાછળથી હેમુના નામે ઇતિહાસના પાનામાં પકાઈ ગયા.
પેાતાની ખાનદાનીનુ ખૂબ ખૂબ અભિમાન ધરાવનાર પઠાણ-જાતિમાં એક એસવાલ કૂળને–જૈન ધર્મના અનુરાગી આવું ઉંચુ સ્થાન પામે, પાતાની દિલાવરીથી એ સ્થાન મૃત્યુપર્યં ́ત જાળવી રાખે એ કંઇ આછા ગૌરવની વાત નથી. પઠાણુ પેાતે લડાયક કામ છે. એ લડાયક સૈન્યની સરદારી હેમુને મળે એ એક અસાધારણ પ્રસ’ગ છે.
હેમુ, કુલ્લે ૫૮ વર્ષ જીવ્યેા. પચીસમા વર્ષે એના લશ્કરી જીવનના આરંભ ગણીએ તે પણ ઓછામાં આછા ત્રીસ-ખત્રીસ વર્ષ લગી એણે વેધાનું જીવન ગાળ્યુ હોવુ* જોઇએ.
1)
હેમુ જેવા કાણુ જાણે, કેટલાય આપણા જૈન વીરા, ઇતિહાસના ખડીચેરામાં દટાઇ રહ્યા હશે ?
હેમુ જેવા સેનાપતિએ જે સમાજમાં જન્મ્યા હાય એ સમાજે પેાતાના દયાધર્મને લીધે દેશને પરતત્ર અના૰ા એમ કહેવુ એ કેવું હડહડતું જીણું છે! જેનેાની અહિંસાએ દેશને દુર્બળ બનાવ્યેા એમ કહેનારા હિંદુસ્તાનના તાજો મધ્યકાળને ઇતિહાસ વાંચવાની તકલીફ પણ ભાગ્યે જ લે છે.
અંદર-અંદરના કુસંપ-કલેશ, અભિમાન અને ઇર્ષા-અસૂયાને લીધે જ સમાજ તેમજ રાષ્ટ્રની શકિત છિન્નભિન્ન અને છે. પરદેશીઓના આક્રમણ વખતે આપણે એવા જ નાગપાશથી બંધાયા હતા. અહિંસા કે યાને દોષપાત્ર ડરાવનારાએ સાચા ચિકિત્સક નથી.