________________
श्रीकल्पसूत्रे ||४४६||
M道鐘
ष्ठितविहङ्गमयुगल से सेवित जललोल :- कलहंसाः = कादम्बाः 'वतक' इति ख्याताः पक्षिणः, राजहंसा- रक्तचचुचरणाः श्वेतवर्णा हंसाः, बालहंसाः= पक्षिविशेषाः, चक्रवाकाः =पक्षिविशेषाः तेषां चक्रं समूहः, सरससारसा:-सुन्दरसारसपक्षिणश्च तद्रपा ये अखर्वगर्वाधिष्ठिताः=बहुगर्वाश्रिताः विहङ्गमाः पक्षिणः तेषां यानि युगलानि, तैः संसेवितं यज्जलं तेन लोलः=चञ्चलश्च तम्, तथा अनेक - देव-देवी - युगल - क्रीडनो-छल-स्कलोलम् - अनेकाः = बन्यो या देवदेव्यः, तासां यानि युगलानि तेषां क्रीडनेन= क्रीडया उच्छलन् कल्लोलः = महातरङ्गो यस्य तम्, प्रेक्षक- जनहृदय-मनो-नयना-ऽऽनन्द- करं- प्रेक्षकजनाः दर्शकास्तेषां हृदयमनोनयनानाम् आनन्दकरं=प्रमोदकारिणं, तथास्वक - प्रभा - पराभूत-सकल - सरोवरं = निजप्रभातिरस्कृतसर्वसरोवरम्, एतादृशं वरं श्रेष्ठं पद्मसरोवरं = कमलसरोवरं पश्यति ॥० २४||
११ - खीरसायरसुमिणे
मूलम् - तत्र पुण सा सीयकिरण - किरण - गण - विभासि - विमल - जल-संचयं महामगर - णिगरसिसुमार- बार - तिमि - तिमिंगिल - तिमिंगिलगिल - चवलो- च्छलण - चोखुब्भमाण- रायमाण- समाण - कल्लोळ - पोप्पूयमाण-जाद-समुदयं संमिलंत - नाणाणई-जलो - उसंत-समुदयं सव्त्रओ समंता समुच्छलंत - तरल- तरो-तुंग-तरंगा - प्रकार की शोभा एवं सुख से सम्पन्न था। कलहंसों (बतक), राजहंसों (लाल चोंच तथा पैरों वाले सफेद हंस), बालहंस (एक प्रकार के पक्षी), चकत्रों का समूह तथा सुन्दर सारस आदि अत्यन्त गर्वीले पक्षियों के युगल उसके जल का सेवन करते थे, अतएव सरोवर चंचल था । बहुत-से देव - देवियों के युगलों की क्रीड़ा के कारण उसमें उत्ताल तरंगें उठ रही थीं। वह देखने वालों के हृदय को, मन को तथा नयनों को आनन्द देने वाला था। अपनी असाधारण प्रभा से समस्त सरोवरों को मात करता था । त्रिशला देवी ने इस प्रकार के कमलयुक्त सरोवर को दशवें स्वम में देखा ||० २४ |
सुभभय इतुः सहसो (पती) रासो (सास यांथ तथा भगवाणा सह सेो), मासह सेो ( प्रारना पक्षी), ચકવાના સમૂહ, તથા સુદર સારસ આદિ ગવીલાં પક્ષીઆનાં યુગલે તેના પાણીનું સેવન કરતાં હતાં. તેથી તે સરોવર ચંચળ હતું. ઘણા જ દેવ-દેવીએના યુગલેાની ક્રીડાને કારણે તેમાં ઊંચાં મેાજાએ પેદાં થતાં હતાં. તે જોનારાઓના હૃદયને. મનને તથા નેત્રોને આનંદદાયી હતું. પેાતાની અસાધારણ કાન્તિ વડે તે બીજા બધાં સરાવાને મહાત કરતું હતું. ત્રિશલા દેવીએ આ પ્રકારનું કમળાવાળું સરેાવર દેશમાં સ્વપ્નામાં જોયુ. (સૂ॰ ૨૪)
For Private & Personal Use Only
Jain Education International
कल्प
मञ्जरी
टीका
पद्मसरोवरस्वम
वर्णनम्.
॥४४६ ॥
www.jainelibrary.org.
