________________
श्री कल्पसूत्रे
॥४९४ ॥
【藏藏藏藏藏
ALALATA)
हतपौर्वापर्यत्वम् ९, शिष्टत्त्रम् १०, असंदिग्धत्वम् ११, अपहृतान्योत्तरत्वरम् १२, हृदयग्राहित्यम् १३, देशकालाव्यतीतत्त्रम् १४, तत्त्वानुरूपत्वम् १५, अपकीर्णप्रसृतत्वम् १६, अन्योन्यप्रगृहीतत्त्रम् १७, अभिजातत्त्रम् १८,
Jain Education national
(६) दक्षिणत्व - भाषा में सरलता होना ।
(७) उपनीतरागत्व - श्रोताओं के मन में बहुमान उत्पन्न करनेवाली स्वर की विशेषता होना । (८) महार्थत्व - वाच्य अर्थ में महत्ता होना, थोडे से शब्दों में बहुत अर्थ भरा हुआ होना । (९) अव्याहतपौर्वापर्यत्व - वचनों में पूर्वापर विरोध न आना ।
(१०) शिष्ट - आपने इष्ट सिद्धान्त का निरूपण करना, अथवा वक्ता की शिष्टता सूचित करने वाला अर्थ कहना।
(११) असंदिग्धत्व - ऐसी स्पष्टता के साथ तच का निरूपण करना कि श्रोता के मनमें तनिक भी सन्देह न रह जाय ।
(१२) अपहृतान्योत्तर - वचनका निर्दोष होना जिससे श्रोताओं को शंका-समाधान न करना पड़े । (१३) हृदयग्राहि - कठिन विषय को भी सरल ढंग से कहना, श्रोताओं के चित्त को आकर्षित कर लेना । (१४) देशकालाव्यतीतत्व - देशकाल के अनुसार कथन करना ।
(६) क्षित्व - भाषामा सरगना होवी.
(૭) ઉષનીતરાગત્લ—શ્રોતાઓનાં મનમાં બહુમાન ઉત્પન્ન કરનારી સ્વરની વિશેષતા હોવી.
(८) महार्थत्व- वाध्य अर्थमां महत्ता देवी, थोडा शब्दमां धो ? अर्थ लरेडी होवो.
(૯) અવ્યાહતપૌર્વાષ ત-વચનેમાં પૂર્વાપર વિરોધ ન આવવા
(૧૦) શિષ્ટત્ર—પેતાના ઈષ્ટ સિદ્ધાંતનું નિરૂપણુ કરવુ અથવા વક્તાની શિષ્ટતા સૂચિત કરનાર અર્થે કહેવા. (૧૧) અસંદિગ્ધત્વ-શ્રોતાના મનમાં સહેજ પણ સન્દેહ રહી ન જાય એવી સ્પષ્ટતાની સાથે નિરૂપણ કરવું (૧૨) અપહૃતાન્યેત્તર-વચન નિર્દોષ હેવા જોઇએ. જેથી શ્રોતાઓને શંકા-સમાધાન કરવું ન પડે, (૧૩) હૃદયગ્રાહિ——કઠિન વિષયને પણ સરળ રીતે કહેવે, શ્રોતાઓનાં ચિત્તને આકર્ષિત કરી લેવું, (१४) देशासाव्यतीतत्व- डेराअगने अनुसार कथन
Use Only
HAHREA
कल्पमञ्जरी
टीका
पूर्ण कलश
स्वप्नफलम्.
॥४९४ ॥
www.jainelibrary.org.
