________________
श्री कल्पमूत्रे ॥४४५॥
漫漫漫前
पराग - परिपान - मत्त- मुदित- मञ्जु - गुञ्जद-न्तभ्रम-न्मिलिन्द - वृन्द- पिधीयमान - नलिनं-परागपरिपानेन = पुष्परसास्वादनेन मत्ताः = जातोन्मादा मुदिता = आनन्दिताः मञ्जगुञ्जन्तः = मधुराव्यक्तशब्दं कुर्वन्तः अन्तभ्रमन्तः = मध्ये वि चरन्तश्च ये मिलिन्दाः = भ्रमरास्तेषां वृन्देन = समूहेन पिधीयमानानि श्राच्छाद्यमानानि नलिनानि = कमलानि यत्र तम्, तथा-विहर- द्विविध - शकुनि - गण - विहरन् - इतस्ततो विचरन् विविधानाम् = हंस - सारस क्रौञ्च चक्रवाक कुरर-दास्यूहाद्यनेकप्रकाराणां शकुनीनां पक्षिणां गणः = समूहो यत्र तम्, तथा कमलिनीदल - विलसद - म्बुबिन्दु-कदम्बकजनित- मौक्तिक - तारका - विभ्रमं - कमलिनीदलेषु = कमलिनीपत्रेषु विलसन्ति = विराजमानानि यानि अम्बुविन्दुकदम्बकानि= जलविन्दुसमूहाः, तैः जनितः = उत्पादितः मौक्तिकानां = मुक्ताफलानां तारकाणां च विभ्रमः = संशयः सादृश्यं वा यत्र तम्, तथा - रत्नाकरसमं = बहुविस्तीर्णत्वेन मौक्तिकादिरत्नमयत्वेन च समुद्रसदृशं तथा सरोजपुञ्जाभिरामं - सरोजपुञ्जेन= कमलपुञ्जेन अभिरामं=मुन्दरं, तथा सकल - शोभा - मुख- समन्वित - कलहंस - राजहंस - बालहंसचक्रवाक-चक्र - सरस - सारसा खर्च गर्वा - धिष्ठित-विहङ्गम- युगल - संसेवित- जल-लोलम् - सकलानि यानि शोभासुखानि = शोभाः सुखानि च तैः समन्वितः = युक्तवासौ कलहंसराजहंस बालहंसचक्रवाकचक्रसर ससारसा खर्वगर्वाधि था। फूलों के रस का आस्वादन होने के कारण मत्त बने हुए, प्रमुदित हुए, मधुर गुंजार करते हुए, मध्य में विचरण करने वाले भौरों के समूहों ने वहाँ के कमलों को आच्छादित कर रक्खा था। वहाँ अनेक प्रकार के हंस, सारस, क्रौंच, चकवा, कुरर, दात्यूह (मधुरस्वर बोलने वाले पक्षिविशेष) आदि पक्षी इधर से उधर उड़ाने भर रहे थे। कमलिनियों के पत्तों पर सुशोभित होनेवाली जल की बूंदों का समूह मोतियों का तथा ताराओं का भ्रम उत्पन्न कर देता था । अत्यन्त विस्तीर्ण होने के कारण तथा मुक्ता आदि रत्नों से परिपूर्ण होने के कारण वह सागर सरीखा दिखाई देता था । कमलों के पुंजों से रमणीय था । वह सब
થયેલા, મધુર ગુંજારવ કરતા, મધ્યમાં અવર-જવર કરનારા ભમરાએાના સમૂહે ત્યાંનાં કમળાને આવરી દીધાં હતાં. त्यांने अहारना इंस, सारस, डौंथ यम्बा २२ (कडा) हात्यूड (मधुर स्वर पोसना३ मे पक्षी) माहि પક્ષીઓ આમ તેમ ઉડતાં હતાં. કમલિનીનાં પાન પર સુથેભિત લાગતા પાણીનાં ટીપાંઓના સમૂહ મેાતીઓ તથા તારાઓને ભ્રમ ઉત્પન્ન કરતા હતા. અત્યન્ત વસ્તીણુ હોવાના કારણે તથા મેાતી આદિ રત્નાવડે ભરેલ હોવાથી તે સાગર જેવું દેખાતું હતું. કમળાનાં સમૂહ વડે તે રમણીય લાગતું હતુ. તે બધી જાતની Àભાવાળું અને
For Private & Personal Use Only
Jain Education tional
कल्प-
मञ्जरी
टीका
पद्मसरोवरस्त्रम
वर्णनम् .
॥४४५॥
www.jainelibrary.org