________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
છે. એથી મુરાદ પર કામુ મેળવીને સદ્ગુણાત વિકાસ કરવાથી જ સાચુ સુખ મળે છે. જ્યારે તેમને આ બાબતની સાચી અનુભૂતિ થઇ, એમનું જ્ઞાન નિર્મળ અને શુદ્ધ થઇ ગયું, પ્રજ્ઞાપુર ડાઈ આવરણ ન રહ્યું, સાધના પૂરી થત્યારે જ તેમણે ઉપદેશ દેવાના ર કર્યાં. એમના ઉપદેશ અનુભવ પર આધારિત હતા તેથી લોકાપર તેના પ્રભાવ તાત્કાલિક થયા. એમના મુખ્ય શિષ્યા બ્રાહ્મણા જ હતા ! અને એ બ્રાહ્મણ શિખ્યાએ ૮ એબના ઉપદેશને પ્રચાર કર્યાં.
www.kobatirth.org
મહાવીર્ સમતાના પ્રતીક
એમની સાધના સમતા પર આધારિત હતી તેથી પોતાના ઉપદેશ બધા સમજી શકે એટલા માટે તેમણે પ્રચલિત લોકભાષામાં જ કર્યો. એમનુ કહેવુ હતુ કે એક સાધારણમાં સાધારણ મનુષ્ય પણ જો પ્રયત્ન કરે તેા મહાન બની શકે છે. એટલે પેાતાના ભાગ્યના
વિધાતા તમે પોતે જ છે. જન્મને કારણે કામ ઉચ્ચ કે નીચ નથી, મુંડન કરવા માત્રથી કોઈ શ્રમણ નથી બની જતું, કે ફક્ત એકારના ૧પ કરવાથી કા બ્રાહ્મણ બની નથી શકતું. સુતા રાખવાથી શ્રમણ થવાય છે અને બ્રહ્મચર્યના પાલનથી બ્રાહ્મણ, બ્રાહ્મણ એ જ કે જે અનાસક્ત, શુદ્ધ, નિષ્પાપ, રાગ
અને ભયથી મુક્ત ઇંદ્રિયનિગ્રહી, પ્રાણીમાત્ર પ્રત્યે દયાભાવ રાખનાર, સત્યવકતા, લાલુપતાવિહીન, અકિંચન અને અત્રિપ્ત હોય. બધા પ્રકારના ગુથી યુકત હોય એ જ દિòત્તમ ગણાય. મહાવીરના ધમ વિશિષ્ટ વ અને જાતિ માટે જ નહીં, પણ બધાંને માટે હતો. એમના શિષ્યસમુદાયમાં તે
સ્ત્રીઓ પણ હતાં. એમને સાધના કરવાનો નીન્દ્રના જેટલો જ અધિકાર હતા,
AJIT
મહાબીરના ઉપદેશ બધા માટે અને હંમેશ માટે
ઉપયોગી નિવડે એવા વ્યાપક હતા, કારણ કે વીતરાગી, અનુભવ અને શુદ્ધ પ્રત્તાવાળા જ્ઞાનીઓનાં વચન કલ્યાણકારી જ હાય છે. એમના ઉપદેશને ગહનતાથી જેઈએ તે આજે પશુ એવુ અનુભવાય છે. પરિગ્રહ અને શેષણ અહિંસામાં મુશ્કેલી ઊભી ફરનાર છે, એખને દૂર રાખવા માટે રાપર અને ખસ્તેયને ત્રામાં સ્થાન આપવા તેમણે કહ્યું, આામડનાં દુષ્પરિણામોને ટાળવા માટે તેમણે અનેકાંતવાદની ભેટ દીધી. પોતાનુ સત્ય પાતાની દૃષ્ટિએ ફીક હાય તો પણ બીજા પર ન લાદવા કહ્યું. એમણે હંમેશાં પોતાના ઉપદેશ નિરાપ્રવૃત્તિથી
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જ આપ્યો.
રાજે વિધ વિધમતા અને શાપણુ દ્વારા ત્રસ્ત હ. વિજ્ઞાને હિ ંસાના એવા પ્રબળ સાધનાનું નિર્માણુ કર્યું છે કે જેમની દ્વારા સારાય સસારનો નાશ થઈ શકે. મોટા મોટા શકિતશાળી પણ ભયથી સંત્રસ્ત છે, જે જગતમાં શાંતિ અને સુખ સ્થાપવું હોય તે અહિંસા સિવાય બીને રસ્તા નથી. નિરાગ્રહીત્તિ વગર દુનિયાનું ભલું દચ્છિતા લોકો પણ સંગઠિત થને, સહકાર કેળવીને કામ નહીં કરી શકે. એટલા
માટે અનેકાંતવાદનુ અસ્તિત્વ જરૂરી છે, જેના વગર
વ્યાપકતા તથા મધ્યસ્થવ્રુત્તિ આવી ન શકે. આજની
સમસ્યાઓના ઉકેલ કરવાની શકિત અહિંસા તેમજ અનેકાંતમાં છે એવુ વિચારકાનું કહેવું છે. સંસારની સ્ફોટક અને અસ્થિર પરિસ્થિતિમાં ભગવાન મહાઅનેવારનું પુણ્ય સ્મરણુ આપણને આપણી સમસ્યાઓને
ફૂલ કરવામાં મદદકર્તા થઈ શકે તેમ છે.
હિંદીમાંથી અનુવાદક : હું, પ્રતિમા ભટ્ટ એમ. એ.
For Private And Personal Use Only
૭૫
