________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
મહાવીર્ સમતાના પ્રતીક
માનવ-સંસ્કૃતિના વિકાસમાં અનેક મહાપુરુષોએ ફાળા આપ્યા છે, સાધના કરીને અનુભવ પ્રાપ્ત કર્યાં છે અને માનવતાના ગાધ આપ્યા છે. આવા મહાન ચિંતા, વિચારક અને માર્ગ દૃષ્ટાએમાંના એક ભગવાન મહાવીર હતા. તેમણે માનવતાના વિકાસ માટે કદિન સાધના દ્વારા અનુભવ પ્રાપ્ત કરીને જમાં પેસી ગયેલી વિકૃતિને દૂર કરી તથા એવું માદર્શન આપ્યું કે જે અઢી હજાર વર્ષો પછી પણ સંસારની સમસ્યાઓને હલ કરવા માટે એટલું જ ઉપયોગી છે કે જેટલું તે એમના પોતાના સમયમાં હતું. માનવમાં સાચી માનવતા જાગૃત થાય, અને તે પોતાનું જ નહીં પણ ખાનુ` પણ ભલુ કરવાના પ્રયત્ન કરે—એવા એધ આપવાનું કાર્ય લાંબા સમયથી અનેક મહાપુરુષા બધા દેશામાં એછા–વધતા પ્રમાણમાં કરતા રહ્યા છે. ભારતમાં એનું પ્રમાણ વિશેષ રહ્યું છે. અહીં અનેક ચિંતા, વિચારક, માગ દશ કા અથવા તીય પુરા થયા છે.
મૂળ લેખક :- રિષભદાસ રાંકા વાય અને સમાજમાં કાષ્ટ દુ:ખી ન રહે. પરંતુ જ્યારે પોતાની શકિતના ઉપયોગ અદ્યકારના પોષણ તથા સ્વાર્થ સાધવા માટે થવા લાગ્યા અને દલિતોની સેવાને સ્થાને અન્યાય તથા અત્યાચાર થવા માંસા, ત્યારે માનવતાપ્રેમીઓને આ વણૅ વ્યવસ્થામાં ઘુસી ગયેલી સમા-વિકૃતિ
પરત્વે દુઃખ થાય એ સ્વાભાવિક હતું. આજથી પચીસ સે। વર્ષ પહેલાં આ વિકૃતિના દુષ્પરિણામેા સમાજતે નિર્બળ બનાવી રહ્યાં હતાં. ગુણુની શ્રેષ્ઠતાની જગ્યાએ જન્મગત ત્રેતાએ સ્થાન લીધું હતું.
ગહન ચિંતનવાળા વિચારકા અને મુનિઓએ જેમનામાં ગુણાના વિશેષ ઉત્કર્ષ થયા હતા એવા લોકાને ત્યાગમય જીવન વિતાવીને બીજાની સેવાનું જ્ઞાનપ્રસારનુ અથવા શિક્ષણનુ કામ સોંપ્યું, જે શક્તિસંપન્ન હતા તેમને નિાના સ ંરક્ષણની જવાબદારી સોંપી અને પ્રાણની પણ પરા કર્યાં વગર અન્યાય અને અત્યાચારને વિરાધ કરવાના આદેશ આપ્યા. યોગ્ય વ્યક્તિને સનાજતે માટે ઉપયેાગી વસ્તુઓના નિર્માણ અને વિતરણનું કામ સાંપ્યું. બાકીના માણસા એમને સહાય કરે, અને એમની સેવા કરે એવી વ્યવસ્થા કરી. સમાજ હિત માટે વિશિષ્ટ શકિતના ઉપયોગની આ પેજના એવી હતી કે જેથી સમાજવ્યવસ્થા બરાબર જળ
મહાવીર સમતાના પ્રતીક
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
આ જ પ્રમાણે માંસાહારને મર્યાદિત કરવા માટે યજ્ઞ સિવાયના માંસાહારને નિષિદ્ધ માનવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી, જેના ઉદ્દેશ એ હતા કે યજ્ઞકાયાઁ જોડે માંસાહારતા સબંધ જોડી દેવાથી માંષાહાર આ ય જરો અથવા લેકે તે કરશે જ નહીં કારણ કે યજ્ઞકાય પવિત્ર કાય છે, શુદ્ધિ અને તામે યજ્ઞામાં પ્રાણીયાને સામાન્ય મનાવીને આ સેવા માટે કરવામાં આવે છે. પરંતુ જીભની લાલુપ
ઉદ્દેશને નષ્ટ કરી નાખ્યા.
એ જ પ્રમાણે ઇશ્વર સબંધી માન્યતામાં પણ વિકૃતિ આવી ગઇ હતી. એ માન્યતાને ઉપયાગ પરાવલમ્બન વધારવામાં થવા માંડ્યો હતા. એ માન્યતામાંથી ગુણવિકાસ અને અહંકાર, ત્યાગની ભાવના નીકળી ગઈ હતી. આત્મવિકાસ અથવા સદ્ગુણપાસના સામાજિક ધર્મતે બદલે વ્યક્તિગત સાધનાનું અંગ મનાવા લાગેલ, જેથી જેને આત્મવિકાસ કરવા àાય-પેાતાના સદ્ગુણાતા વિશ્વાસ કરવા હાય-તેઓ જંગલમાં જતે કઠોર સાધના કરતા. દેડકષ્ટમાં જ આત્મકલ્યાણુ મનાવા લાગ્યું. આવી વિકૃતિના સમયે
For Private And Personal Use Only
૩
