Atmanand Prakash Pustak 020 Ank 10

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 7

ઉદ્દેશ અને કાર્યપ્રણાલીમા માલિકતા. કરીને જાણું લેવું જોઈએ. જે મનુષ્ય કોઈ કાર્યમાં નવીન શોધની જરાપણ પરવા નથી કરતે અથવા જે પિતાની બુદ્ધિ અને આંખોનો ઉપયોગ નથી કરતા તે આ જગમાં કદી પણ સફલ થઈ શકતું નથી.
અમેરીકાના નિવાસી પોતાની માલિક્તા અને નૂતન આવિષ્કારપ્રિયતા માટે સમસ્ત સંસારમાં પ્રસિદ્ધ છે. પરંતુ અનુકરણ કરવામાં પણ તેનાથી કોઈ વધી શકે તેમ નથી. પરિણામ એ આવે છે કે નવા વ્યવસાય યાને આવિષ્કારને દુરૂપ
ગ અને પતન જેટલી ત્વરાથી ત્યાં થાય છે તેટલી ત્વરાથી બીજે કયાંય પણ થતું નથી. ત્યાં આગળ સંસારના ન્હાનામાં ન્હાના અને હેટામાં મોટા વ્યાપાર નવીનતા અને મૌલિક્તાના આકર્ષક વસ્ત્રોમાં મઢી દેવામાં આવે છે. બીજા લકે તેની સફલતા તથા લાભ જુએ છે કે તરત તે વ્યાપારમાં એક બે નહિ, પણ હજારે મનુષ્ય કૂદી પડે છે. ત્યાંના વ્યાપારીઓ મહાન વેગથી એકજ તરફ કુદી પડે છે અને છેવટે સઘળા કેઈને ઠેકર લાગતાં દિવાળીયા બની જાય છે. આજકાલ ભારતવર્ષના અનેક શહેરમાં આવી જ પરિસ્થિતિ જોવામાં આવે છે. કે મનુષ્ય પોતાની બુદ્ધિથી શોધી કાઢેલા કેઈ એક લાભકારી ઉદ્યોગમાં એવા પ્રકારની ભીડ કરવાથી તેનાથી થનારે લાભ ઘણેજ ઘટી જાય છે અને તેની અધોગતિ થઈ જાય છે.
સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં તે મલિકતા વગર કામ ચાલવું અત્યંત કઠિન છે. ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે અને પિતાના સમયબાદ ભવિષ્યમાં પિતાનું નામ સ્થિર રાખવા માટે એવી વાત કહેવી અથવા લખવી જોઈએ કે જે ખરેખરી કહેવા અથવા લખવા
ગ્ય હોય અને જે આપણી શૈલી અનુસાર પહેલાં કદિ લખવામાં કે કહેવામાં ન આવી છે. અક્ષરશ: નકલ કરવાથી કશે લાભ થતો નથી. એની ટેવ પડી જવાથી મૈલિકતા નષ્ટ પામે છે. ઘણું કરીને આપણે જોઈએ છીએ કે કઈ સિદ્ધ હસ્ત ગં. થકારને એકાદ ઉદાત્ત વિચારપૂર્ણ ગ્રંથ પ્રકાશિત થાય છે કે તરત જ તેના નાના મોટા નકલી સ્વરૂપ ભિન્નભિન્ન આકારમાં પ્રકાશિત થવા લાગે છે. પરંતુ તે સઘળા પેલા મૂળ ગ્રંથના તેજ પાસે નિસ્તેજ પડી જાય છે. ખરું છે કે મૂળ ધ્વનિને પ્રતિધ્વનિ ધીમે રહ્યા કરે છે, અથવા અનુકરણ કર્તા અનુયાયી આગળ પાછળ ચાલે છે જ. લેખકેએ આ પ્રકારની નિંદનીય અનુકરણશીલતા અને મૂર્ખતાને તિરસ્કાર કરવો જોઈએ.
આ તો કેવળ નક્કલ છે” એટલું જ કહેવાથી કોઈ નવલિખિત અથવા પ્રકાશિત ગ્રંથનું અપમાન થાય છે. એટલા માટે કોઈ ઉછીની અથવા ચેરીની વસ્તુમાં પોતાની જાતને ગૌરવાવિત માનવા કરતાં પિતાના ન્હાનાં સ્વતંત્ર કાર્ય ને આ “મારૂં છે, કોઈ બીજાનું નથી ” કહેવામાં અધિક શભા રહેલ છે. જે તમે સંસારના હિત અર્થે કાંઈ પણ લખવા ઈચ્છતા હો તે નકલબાજીનો આશરો ન લેતાં સંસારને એ બતાવો કે અમુક વિષય પરત્વે તમારા આત્માનું કયા વિષય