________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
बुद्धि स्वरूप.
(અનુસંધાને પુ. ૩૨ ના પુષ્ટ ૩૯૩ થી ) ઓત્પત્તિકી બુદ્ધિ સંબંધી અન્ય દષ્ટાંત સુચક બીજી ગાથા.
महसित्य मुदि अंके, नागाएँ भिक्खु चेडगनिहाणे ।
सिरकायें अथ्यसर्थे, इच्छायमई सयसहस्से ॥२॥
આ ગાળામાં પ્રથમ મઘુસિય એટલે મધપુડાનું દષ્ટાંત કહેવું છે તે અહીં લિપ્યું નથી.
૨ હવે એટલે મુદ્રિકા તેનું દષ્ટાંત આ પ્રમાણે --
કોઈ એક નગરમાં એક પુરોહિત હતું. તેની એવી પ્રસિદ્ધિ હતી કે–આ પુ. સહિત એટલે બધો પ્રમાણિક છે કે બીજાની થાપણે લઈને પછી ઘણે કાળ વીતી ગયા છતાં પણ તેની તેજ સ્થિતિમાં તેની થાપણ તેને પાછી સેપે છે. આવી તેની પ્રસિદ્ધિ, જાણીને કઈ રંક પુરૂષ તેને પોતાની થાપણ સંપીને પરદેશમાં ગયા. પછી ઘણે કાળે તે પાછે તે જ નગરમાં આવ્યે. ત્યારે તેણે પુરોહિત પાસે પિતાની શાપણ માગી. તે વખતે પુરોહિતે મૂળથીજ તે થાપણ ઓળવવાના હેતુથી કહ્યું કે“અરે ! તું કોણ છે ? તારી થાપણ કેવી ? તારી પાસે દ્રવ્યજ કયાંથી હોય ?” આ પ્રમાણે કહીને તેણે તે રંકને તેની થાપણ આપી નહીં, તેથી તે શૂન્ય ચિત્તવાળ (નિરાશ) થઈ ગયે. એક દિવસે તે રંકે માર્ગમાં પ્રધાનને જતો . તે વખતે તેણે પ્રધાન પાસે યાચના કરી કે-“પુહિત પાસે મારી એક હજાર સોનામહોરની થાપણ છે, તે મને અપાવો.” તે સાંભળીને અમાત્યનું ચિત્ત તેના પર દયા થયું. તેથી તેણે રાજા પાસે જઈ તે વાત નિવેદન કરી. અને તે રંકને રાજનું દર્શન કરાવ્યું. રાજાએ તેની વાત સાંભળીને પુતિને કહ્યું કે, “આ રંકને તેની થાપણ આપી દે.” ત્યારે પુરોહિતે કહ્યું કે-“હે સ્વામિન્ ! તેનું મેં કોઈ પણ લીધું નથી.” તે સાંભળીને રાજા મૈન રહે. પછી પુરેડિત પિતાને ઘેર ગયે ત્યારે રાજાએ તે રંકને બોલાવીને પૂછયું કે-“તું સત્ય વાત કહે,” ત્યારે તેણે માસ, દિવસ, સમય, સ્થાન તથા પાસે રહેલા મનુષ્ય વિગેરે સર્વ હકીકત નિશાની સહિત કહી બતાવી. ત્યાર પછી એક દિવસ રાજા પુરેહિત સાથે ક્રીડા કરવા બેઠે હતા, તે વખતે પરસ્પરની નામાંકિત મુદ્રાને અદલો બદલે ક્યું. અને રાજાએ પુહિ. તને ખબર ન પડે તેવી રીતે પોતાના એક સેવકના હાથમાં પુરોહિતની નામાંકિત મુદ્રા આપીને કહ્યું કે તારે પુરોહિતને ઘેર જઈને તેની સ્ત્રીને કહેવું કે મને પુરા
For Private And Personal Use Only
