Atmanand Prakash Pustak 032 Ank 02

Author(s): Jain Atmanand Sabha Bhavnagar
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 8

૩૦
શ્રી આત્માનદ પ્રકાશ.
મૈત્રી, કલેશથી કલુષિત જ નથી બનતી એવું કંઇ જ નથી. મિત્રો વચ્ચે પણ મહાભારત મ`ડાય છે. પણ એ બન્ધુવિગ્રહ જેટલા ભયંકર ભાગ્યેજ મને છે. મિત્રાના સ્વાર્થ પણ પ્રાયઃ ભિન્ન ભિન્ન હાય છે, તેથી એમની વચ્ચે સંઘર્ષણના બહુ ઓછા પ્રસંગો આવે છે.
પરન્તુ એ બધા કરતાં મૈત્રી ભાવનામાં જે એક જોવાય છે તેને ઉલ્લેખ અહીં કરવા માંગુ છુ. મૈત્રીમાં લાગણી રહે છે. એક મિત્ર ખીજા મિત્ર પ્રત્યે એટલું જ સન્માન ધરાવતા હોય છે. જ્યાં એ સન્માન નથી ત્યાં મૈત્રીનું માત્ર કલેવર જ રહે છે, મૈત્રીને આધારરૂપ આત્મા ત્યાં નથી હોતે. ભાઈ-ભાઈ વચ્ચે ન્હાના-મ્હોટાના ભેદ રહી શકશે, અભણ કે ભણેલાના ભેદ પણ તરી આવશે; પરંતુ એક મિત્ર, બીજા મિત્ર કરતા પેાતાને ઉચ્ચ, વિદ્વાન કે પ્રતિષ્ઠાસ પન્ન નહીં સમજે. અને એવી અહુતા આવે એટલે મૈત્રીના મહેલ જવાના. એ ખ`ડીયેરમાં. ખુશામતનાં ગાન નીહાળી, સ્વતઃ પચમ સૂરની પ્રેરણા નહીં મળે.
વિશેષ રમણીયતા પરસ્પર સન્માનની
પણ ઉજડ ખ’ડીયેર ખની સસ્તંભળાશે, પણ આમ્ર-મંજરી મેળવનાર કોકીલાના કુંજન ત્યાં
એકેન્દ્રિય કે પચેન્દ્રિય પશુ સાથે, મનુષ્યની મૈત્રી તમને અસંભવિત લાગે છે ? એ મૈત્રી માત્ર ઉપજાવી કાઢેલે આદર્શ લાગે છે ? ન્હાના ગામડામાં એક અંધારા ઓરડામાં રહેતા ખેડુતને એના પેાતાના પશુઓ પ્રત્યે કેટલીક મમતા હોય છે તે તમે એક વાર સહૃદયપણે જુએ તેા તમે બ્હારના બધા સ્થૂલ સંબધા વચ્ચે મૈત્રીના એક અદશ્ય સૂક્ષ્મ તાર પણ જોઇ શકે. અલબત્ત, પેાતાના પાળેલા પશુ પાસેથી એ વિવિધ પ્રકારની સેવાઓ લે છે પણ એ જાડા થર નીચે મૈત્રીની ઝરણી વહેતી આપણે સાંભળી શકીએ.
મેલા-ઘેલા જેવા દર્દી અને સુઘડ રિચારક વચ્ચે પણ ક્રમે ક્રમે ચિરસ્મરણીય મૈત્રીના વાણા-તાણા વણાય છે. બન્ધુતા કે દયા કરતાં પણ આત્માનો ઝુકાવ વધુ તે મૈત્રી તરફ જ હોય એમ દેખાય છે.
આજના યુગને આપણે યંત્રયુગ કહીએ છીએ, પશુ-પ્રાણીને બદલે આપણે યંત્રો પાસેથી જ રાતિદવસ કામ લઇએ છીએ, પશુનાં સ્થાન ખાલી પડયાં છે. એને બદલે આકાશને ધુમાડાથી ભરી દેતા અને પેાતાના કઠોર