Jain Yug 1935

Author(s): Jamnadas Amarchand Gandhi
Publisher: Jain Shwetambar Conference

Page 4

તા. ૧-૧-૩૫
જૈન યુગ
–સમાજ વિષયક પ્રવૃત્તિઓ અને કેંદ્રસ્થ સંસ્થા.
વિશ્વ ભરમાં શિસ્તનું ચુસ્ત પાલન એ ફતેહની પ્રથમ હોવાથી સમાજ સંસ્થા વિના વિષે સંધબળને અનુરૂપ સંગનંબરની ચાવી છે એમ કહેવામાં જરા પણ અતિશયોકિત તિ સંસ્થા તરિકે પોતાનું કાર્ય કરે જતી હતી. નહિ ગણાય. સમસ્ત વિશ્વની સંસ્થાઓ, સમજે, “ કલબ ” કાળચક્રના કરવા સાથે નવીન યુગનાં પરિવર્તિત વાતાવરણ યા જ્ઞાતિ કે કેમ આંતરિક વ્યવસ્થા અને વહીવટ તેમજ તેના ઉભાં થતાં સેવ્યું અને સેવક, મહાજને અને મુંગા છતાં અંગભૂતે માટેનાં ચોકકસ નિયત ધોરણે કામ કરે તે જ સંતુષ્ટ અનુયાયીઓનાં માનસમાં દર્ય ફેરફાર થયા; પરિણામે તેનું અસ્તિત્વ વ્યવસ્થિત રીતે નભે એ દીવા જેવી વાત છે. એ મહાજન નથી રહી શકતા અને તેઓના પીડબળે રહેતા જયાં કામ કે જ્ઞાતિ જેવી સંસ્થાઓ હતીમાં નહિ હોય ત્યાંના સમાજનાં સંતાનો પણ એક પારૂ અનુસરyજ નથી સંભાળી વતનીઓએ પણ પિત પિતાના વાડ જૂદી રીતે સ્થાપ્યા છે શકતા. એટલે આજની વિષમ સ્થીતિ ઉપસ્થિત થયેલી છે. - અને તે મારા તે પિતાનાં સામાજીક જીવન વ્યતીત કરે છે સમાજ વ્યવસ્થાની પૂર્વકાલીન વ્યવસ્થા એ નવયુગના અને કરવો પડે છે.
બદલાયેલા સંજોગોમાં અને પરિવર્તન પામેલી વિચારશ્રેણીને હિંદુસ્થાનની કાળજીની એ સંસ્થાઓ તે જ્ઞાતિઓ અને બરાબર બંધ બેસતી ન થાય એ બુધિગમ્ય છે. છતાં જૂની કામ કે સમાજે, તેના પૂર્વ કાલિન ગારવ અને મહત્તા પર પધતી કાયદાકારક હતી, ત્યાં તે નવીન વિચારે અને નવિન તેના સંતાન આજે રાચી રહ્યાં છે અને તેનાં સંસ્મરણોને
શેલી આપણો ઉદ્ધાર કરશે એને તેલ કર એ ભવિષ્યનું સ્મૃતિપર પુનઃ અંકિત કરી સુદઢ કરવા ઘણુએ મથે છે. કાય છે એટલે એ સંબંધે વિશે વિચારમાં અત્યાર ઉતરવું એ વાત નિર્વિવાદ છે કે જૈન સમાજ પિતાની મહત્તાના રહ્યા
નિરર્થક છે. સહ્ય ખંડીયેરે પર વર્તમાન અને ભવિષ્યમાં ગેરવ માને
આટલી વિચારણા ઘછી એક વાત સ્પીકારે છૂટકે છે અગર માનવાને અધિકારી છે. પણ જ્યારે ભૂત અને વર્તમાનને એકજ તુલાએ માપવામાં આવે, તો વર્તમાનનું પલું
કે કોઈ પણ શૈલીએ સમાજ વ્યવસ્થાનું ધોરણ સાચવવું હાથ કેટલે ઉચે ચડી જશે તેનો ખ્યાલ સુદ્ધાં કરવાની આજે કોઈને
તે ડીસીપ્લીન '–શિસ્તના નિયમોને આધીન રહેવું જ જોઈએ. પડી. નથી એવી દશા પ્રવર્તે છે. એટલે માત્ર ભૂતકાળ પર રાયી
જો તેમ ન બને તે જ્ઞાતિ, કામ, સંસ્થા કે મંડળના બેસવામાં કાંઈ માલ નથી. આજે તે જે ભૂતકાળનાં સંસ્મ
અંગભૂતિમાં સંપૂર્ણપણે અરાજકતા વ્યાપે છે અને જે હેતુ આ રણને તાજાં કરી તેમાંની ગ્રાહ્ય વસ્તુઓનો વર્તમાનમાં પિતા
એ જ્ઞાતિ, કેમ સંસ્થા કે મંડળના ઉદભવ સાથે જોડાયેલા છે તે સમક્ષ આદર્શ રાખી નવીન ભાવનાઓ સાથે સુમેળ સાધી
બર ન આવતાં વિષમ સ્થીતીજ ઉપસ્થિત થાય જેને પુન જીવે તેજ જ એ વખતે આવી લાગે છે.
ઠેકાણે પડતાં સમય અને શકિતનું મોટું પ્રમાણુ ખર્ચાયા પછી
કદાચ ઠેકાણે પડે. આટલા ખાતર વ્યવસ્થા અને શિસ્તનું એકજ દષ્ટાંત લઈએ. એમ કહેવાય છે કે અગાઉ એક
પાલન એ પ્રગતિ માટે અતિ આવશ્યક સાધનો છે આવી કોડપતી ભાંગતો ત્યારે બીજાઓ તેની હાલમાં આવી ઉભે
પ્રગતિ અર્થે કેન્દ્રસ્થ સંસ્થા કારા પરસ્પર રાગ વિના અને તેને અકેક સેનાના ઇટ આપી તેને પુન: સમૃદ્ધ કરે. વિમળ અંત:કરણે. થોડાનું નહિ પણ સર્વનું પ્રિય કરવાની
આ વસ્તુસ્થીતિ જે સમાજ નાં ભૂતકાળે અનુભવી હાય ધારણા રાખવામાં આવે અને સામાજીક પ્રવૃતિને આવી તે સમાજમાં એ ભાવના આજે છે કે કેમ યા બીજો અજ કા. ઉદ્ધદારા પ્રમાણિકપણે દોરવામાં આવે તો ભાવિ વિના તરકડને હોય તે દશા સમૃદ્ધિશાળી વિચારે છે કે કેમ હમેશાં ઉજ્જવલજ છે એ માં સંદેહ નથી. અને વિચારે છે તે તેમાંનું ભૂતકાળની મહત્તાના સિદ્ધાન્તને
- અપૂર્ણ). અણ માટે પણ અનુસરણું થાય છે કે કેમ એ પ્રશ્ન સમાજના કામ
કરવા દીધા. સમાજના સુધી પતિ, સમાજના નિરાશ્રિત, સમાજના છે નીચેનાં પુસ્તક વેચાતાં મળશે. બેકાણે છે તે તેમાં આશ્ચર્ય જેવું શું છે? જો આજના છે. શ્રી ન્યાયાવતાર ... ... રૂા. ૧-૮ ) સમૃદ્ધિવાને આ ધટનાઓમાં ઉતરતા નથી તે તેમાં દોષ | જૈન ડિરેકટરી ભાગ ૧લે .. ૩ ૦–૮-૦ જેમ તે બને છે તેમ વિપક્ષે પણું જુની દ્રષ્ટિએ દે, હોવાનું તે ,, ,, ભાગ ૧-૨ ને ... . ૧૦–૦ છે જણાયા વિના રહે નહિં. એટલે કે ભૂતકાળમાં સમાજના ... વેતાંબર મદિરાવળી .... ૩ ૦૯-૧૨– A ધનવાને અને પોતે જે સત્તા બનાવતા હતા તે સત્તા કેવળ છે, ગ્રંથાવલી .. ... ૩. ૧-– – લુખાં આધિપત્યની નહાતી પણ પિતાના સ્વધર્મ બંધુઓનાં - ગુજર કવિઓ (પ્ર૦ ભાગ) ૩ -- —* સુખ દુઃખ અને વિટંબણાઓમાં હમદર્દી દામજી સક્રીય ભાગ 1 , , , ભાગ બીજો છે. ૩ – ભજવતા જતા અા સમાજનાં અન્ય અંગે-તેમની એ આગેવાની
A , સાહિત્યનો ઈતિહાસ (સચિત્ર) ૩. –૦દ્વારા મુખે સકારતા હતા એટલું જ નહિં પણ એ મહાજનોને 'એક સંગીન પાત્ર ૫ પાડતા હતા આથી . અન્યમાં
આ લખા:-શ્રી જન તાંબર કોન્ફરન્સ.
ધીયા મેનશન. શેખ મેમણ સ્વીટ, મુંબઈ પસ્પર ભિક પ્રેમ અને કાને સંપૂર્ણપણે એકરાગ E=== +=
=
&
e