Atmanand Prakash Pustak 090 Ank 06 07

Author(s): Pramodkant K Shah
Publisher: Jain Atmanand Sabha Bhavnagar

Page 5

થાપ છે, નાશ પામે છે, પણ સત્તારૂપે અચળ રહે છે. આ વિરાન એમણે વર્ષો પહેલાં જનસમાજ સમક્ષ મૂકયું
આ મહાન ઇશ્વર શ્રી મહાવીરે જગતું બનાવ્યું નથી પણ જગતનું સ્વરૂપ બતાવ્યું છે; આત્મા પિતે જ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર છે. માતાના ગર્ભમાં આવી પિતે જ આહાર લેવામૂકવા વગેરે છ પર્યાપ્તિઓ (શક્તિઓ) ઉત્પન્ન કરે છે અને જીવનપર્યત તે શક્તિઓનું પાલન કરે છે. તેમ જ જીવન પૂરું થયે તે વિસર્જન કરે છે અને નવા જન્મમાં એ રીતે ક્રિયા કરે છે. આ વસ્તુસ્થિતિમાં કર્મજન્ય કાર્ય છે. અન્ય કોઈનું નથી. આત્મા અને કર્મ મળીને આ સંસાર
અનાદિકાળથી સરજાયો છે. સરજાય છે અને સરજાશે. જગતકર્તા ઈશ્વર જેવી વચ્ચે કોઈ વ્યક્તિ રહેતી નથી. આ તેમનો સર્વજ્ઞ સિદ્ધાંત છે.
એમનું તત્વજ્ઞાન નિત્યનિત્યપણું, એકનેકપા, મૂઅમૂર્ત પ, નિશ્ચય અને વ્યવહાર, દ્રવ્યગુણ પર્યાય, સાત નો, ભંગીઓ, છ દ્રવ્ય, પાંચ સમવાયો અને જ્ઞાનધિrષ્ણ : વગેરે સૂક્ષ્મ હકીક્તાથી ભરપૂર છે એડ કર્મોનું સૂક્ષ્મ સ્વરૂપે બંધ, ઉદીરણા, સત્તા, સંક્રમણ વગેરે અન્ય દેશમાં દષ્ટિગોચર થતું નથી. - હવે એ પ્રશ્ન થાય છે કે પરમાત્મા મહાવીર તીર્થકર કેમ બન્યા? આ અવસર્પિણી કાળમાં ત્રેવીસ તીર્થક જગતના જેના ઉદ્ધાર અથે થયા પછી એમનો જન્મ તીર્થકરરૂપે કેમ થયો ? શ્રીમાન હરિભદ્રસૂ રિકૃત ખાસ હકીકત છે કે આ સંસારનાં સર્વ કશો અને ધંધામાંથી સર્વ જીને મન વચન અને શરીરથી અંતઃકરણની ભાવનાપૂર્વક ઉદ્ધાર ઈચ્છનાર અને તે માટે સક્રિય પ્રયત્નની તાલાવેલીથી આત્મા તીર્થકર બને છે; સંઘ, જ્ઞાતિ અને દેશને ઉદ્ધાર ઈચ્છનાર ગણધર બને છે અને માત્ર પોતાનો જ ઉદ્ધાર ઇચ્છનાર સામાન્ય કેવલી બની શકે છે. શ્રીમદ્ ઉમાસ્વાતિવાચકે પાણ-નાસૂરની કારિકામાં મહિમા મ y એ કદ્વારા અનેક જન્મના શુભસંસ્કારના પરિપાકરૂપે વિશ્વદીપક શ્રી મહાવીરના જન્મને વર્ણવ્યું છે; બુદ્ધ માટે પણ કહેવાય છે કે તેમણે બોધિસત્ત્વ તરીકેના પૂર્વ જન્મોમાં પ્રજ્ઞા, દાન, જ્ઞાન, શીલ અને ક્ષમા વગેરે દશ પારમિતાઓ સાધી હતી અને પછીથી બુદ્ધ તરીકે જન્મ થયો હતો. - આ આત્મા સંજોગવશાત્ કર્મની વિચિત્રતાથી કઈ સ્થિતિએ પહોંચે છે, કેવા દુઃખ અનુભવે છે. જીવનવિકાસના માર્ગમાં આવ્યો છતાં કેવી રીતે અધ:પતનના ઊંડા ખાડામાં પટકાઈ પડે છે અને પછી કેવા પુરુષાર્થ અને કેવું અપૂર્વ વીય તારવી સંપૂર્ણ ઉન્નતિના શિખરે પહોંચે છે એ દષ્ટાંત શ્રી મહાવીર પ્રભુનું મૂખ્ય અને અદ્દભૂત છે. નયસારના ભવમાં સમ્યકત્વ પ્રાપ્ત કરી પછી વમી નાખ્યું. પરંતુ જેમ બીજનો ચન્દ્રમાં પૂર્ણિમાં બની જાય છે તેમ આખરે તીથ કરપણું પ્રાપ્ત કર્યું, તે વચ્ચેના છવ્વીસ જન્મ એમના જીવનમાંથી મનનપૂર્વક સમજવાથી કર્મ અને આત્માની લડાઈમાં છેવટે આત્માને જય થાય છે. કેમકે એમના પુરુષાર્થ કમેકમે બળવાન થોં ગયે અને સત્તાવીસમાં ભવમાં તીર્થકરપા પ્રાપ્ત કર્યું. છેવટે કર્મો ઉપર વિજય મેળવી સ્વતંત્ર મુક્તિપદ પ્રાપ્ત કર્યું અને આપણને પૂજય બન્યાં. સંસારમાં અનેક જીવો જન્મે છે અને મૃત્યુ પામે છે તે તો સામાન્ય કમ છે. તેનો ઊહાપોહ હોતો નથી, પરંતુ વિપત્તિના પહાડ તૂટી પડ્યા હોય, મરણાંત કષ્ટો, ઉપસર્ગો એક પછી એક આવતા હોય, એક વખત ઉન્નતિના શિખરે ગયા
એિપ્રીલ-મે-૯૩).