________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
હું, તમે અને આપણે
તુ ’, ‘ તમે ’ જેવા સવનામાને ઉપયોગ આપણે બોલવામાં વાર'વાર કરીએ છીએ. દરેક નામ આમ તે બહુ સામાન્ય લાગે છે. કદાચ આમાં કોઈ વિશિષ્ટ લાગે એવી વાત દેખાતી નથી પણ જરા ઊંડા વિચાર કરતા તેના વિશિષ્ટ અર્થ આપણને જોવા મળે છે, તેમાં અનેક ગુઢાર્થી અને અ છાયાએ જોવા મળે છે, શબ્દોમાં મેલનારના સ્વભાવગત લક્ષા અને એની પાછળનો આશય છૂપાયેલાં છે.
આ
માલિક હોય છે. ઓલ્યા પછી એ શબ્દના સામેની વ્યક્તિ પર જે પ્રતિભાવ થાય છે એ ઉપયેાજેલા શબ્દની ઉપર આધાર રાખે છે. બોલતા પહેલાં વિચાર કરનારને પાછળથી પસ્તાવાને વારે આવતા નથી. જ્યારે જ્યારે જે વ્યક્તિ વગર વિચાયુ બેલે છે. ત્યારે પાછળથી ઊભી થનારી પરિસ્થિતિના ગુલામ બનવુ પડે છે.
એમાં
‘હું” ને મહત્ત્વના શબ્દ માનનાર તેની આસપાસ એવુ... અભેદ્ય કુંડાળુ' રચે છે કે કોઈ અન્ય પ્રવેશી શકતું નથી. ‘હું ’· જ હ્યુ' અને હુ' જે કરુ' તે જ શ્રેષ્ઠ એમ વિચારનાર
યાગ્ય
એપ્રીલ-મે-૯૩
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
એક વિદ્વાને જીવનને પ્રસન્ન બનાવવાના કેટલાક ઉપાયા જણાવ્યા છે. એમાં આ શબ્દો બહુ મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. કહેવાય છે કે નહીં બેલાયેલાં શબ્દના આપણે માલિક
છીએ અને મેલાયેલા શબ્દોના અર્થ એ માત્ર આ બે જ અક્ષરના ‘ તમે ’ શબ્દમાં છે. જ્યાં
લેખીકા :
ગ્રા. પ્રફુલ્લા આર. વેારા ૧૦૦૮, કૃષ્ણકુંજ, ડાયમ’ડચેાક, બહુચરાજીના મંદિર સામે, ભાવનગર-૨૬૪૦૦૧
!!
પોતાની દ્રષ્ટિને સીમિત બનાવી દે છે. આપણી આસપર્સ જ્યારે અગાધ અને અનેક અજાયબીઓ ધરાવનાર આ વિરાટ વિશ્વ રચાયેલુ પડ્યુ હોય ત્યારે અને જેની સરખામણીમાં આપણ અસ્તિત્વ કે વ્યક્તિત્વ માત્ર કૃપકાં જેવુ જ ગણાય એવુ આ બ્રહ્માંડ હોય ત્યારે‘હું” ‘હું” કરવુ તે કેટલું' ચે!ગ્ય ગણાય ? હા, એક વાંત બરાબર છે કે પોતાની શક્તિને એળખી લેવી અને તેને વધુ વિકાસની દિશમાં આગળ વધારવી તે ચેાગ્ય છે. પરંતુ આજાનાં અસ્તિત્વનો અનાદર કરીને કે અસ્વીકાર કરીને સ’કુચિત દૃષ્ટિ રાખીને હી.
તમે ’ ના પ્રયાગની અ છાયા પણ વિચારવા જેવી છે. અનેક અર્થો અને ભાવછાયાએ
*
'
હુ... મહુત્ત્વ ઘટાડી ‘ તમે ” ને સ્વીકાર કરવાની પરિસ્થિતિ સર્જાય ત્યાં સુધી તે સારુ જ છે. સ્વાર્થ કે સ્વકેન્દ્રીય પરિમિતિમાંથી બહાર આવીને પરિસ્થિતિને પામી પારખી લેવાનું ઉચિત છે જ. ‘ હું ’ અને ‘ તમે ’નેા સેતુ રચીને જગતને જોડાવાના પુરુષા કઠિન છે,
For Private And Personal Use Only
કેટલીક વખત લાફા બીજા પાસે જ બધું કાર્ય કરાવવા કે બીજાના લાભ લેવાના સ્વભાવવાળા હાર છે. તેઓ હમેશા ‘ તમે ' નુ જ પ્રયેાજન કરતા હોય છે. તેમાં જ ગવ લેતા હોય છે. “આ કામ તમારું છે—મારૂં નહીં,” આમ ખેલી ને તે બીજાને જ જવાબદાર ગણતાં હોય
[૩
