________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
છે પારના આત્મારામ છે
છે
(પંડિત શ્રી સુખલાલજી )
{
યશોવિજય ઉપાદાય પછી શ્રુતાભ્યાસ પ્રાયઃ બંધ પડ્યો હતો, આત્મારામ મહારાજે એ શરૂ કર્યો અને બહયુતપગાનું સ્થાન સંભાળી લીધું. એ લગભગ દોઢથી બે વરસના ગાળામાં. શું તાંબરમાં કે શું દિગંબરમાં આત્મારામજી મહારાજ એક મહાન વિભૂતિરૂપ આપણી નજર આગળ તરી આવે છે. શ્રધ્ધામાં અડગ હતા, શાસન પ્રત્યે એમના દિલમાં જાજ્વલ્યમાન ગણા હતી. એટલું જ કહેવું બસ નહીં થાય. એમણે બુદ્ધિનાં બારણાં સાવ ખુલ્લાં રાખ્યા હતાં. જેટલું જ્ઞાન મેળવી શકાય તેટલું મેળવવું એ એમનો પ્રધાન પુરૂષાર્થ હતો. એમણે શાસ્ત્રવ્યાયામની કસોટીએ પિતાની બુદ્ધિને જીદગીભર કસી. એમના વખતમાં આજની જેમ શાસ્ત્રના છે આટલા સહજ, સુલભ ન હતા, છાપેલાં પુસ્તકે બહુ ઓછં હતાં. હસ્તલિખિત કોઈ ભાગ્યશાળીને અધ્યયન અથે સાંપડતાં, એટલું છતાં આત્મારામજી મહારાજે, આજના જમાનાનો માણસ અપના પણ ભાગ્યે જ કરી શકે, એટલાં અને એવાં પુરત–જેન અને જૈનેતર ધર્મના મેળવ્યાં. એક નહીં, અનેક વિષયનાં મેળવ્યાં અને સમીક્ષકની નજરે બધાં વાંચી ગયા.*
એ વખતે જૈન સમાજમાં શુધ્ધ એતિહાસિક દ્રષ્ટિ હજી તો પ્રવેશ પણ નહોતી પામી શિલાલે છે. તામ્રપત્ર અને ભૂગોળ તથા ભૂસ્તરવિદ્યાને પણ ઇતિહાસમાં ઉપગ છે, બહાપણામાં તેને સ્થાન છે એ કુપના ન્હોતી જાગી; એવા સમયમાં એમણે એતિહાસિક દ્રષ્ટિએ જેન શાસનની મહત્તા, પ્રાચીનતા, સબળ યુકિતઓ, પ્રમાણે આપી પૂરવાર કરી. એમનું વિશાળ વાંચન કે પણ આશ્ચર્યમુગ્ધ બનાવી મૂકે, એમની અદ્ભૂત મરણશક્તિ અને એમની ઉત્તર આપવાની માટતા એમના પુસ્તકમાં પગલે પગલે દેખાય છે.
આત્મારામ પરમ બુદ્ધિશાળી હતા, શક્તિસંપન્ન હતા અને તત્ત્વારીક પણ હતા, પરન્તુ એ બધાં કરતાં વિશેષ તે એ છે કે તેઓ કાંતિકાર પણ હતા. પૂજા, ભક્તિ અને સન્માનના ભાર નીચે દબાયેલા સામાન્ય માનવીમાં જે તાકાત નથી હોતી તે તેમણે બતાવી આપી છે. એમણે સંપ્રદાયબદતાની કાંચળી ફેકી દેવાનું સાહસ કર્યુ હતું તે જ બતાવી આપે છે કે તે વાત કાંતિકાર હતા. કાંતિકારની પ્રેરણાએ જ એમને જુના ચીલે ચાલવાની ના પાડી. રૂટીના ચીલા એમણે ભૂસ્યા. ત્રીસેક વર્ષ વધુ જીવ્યા હોત તે એ ક્ષત્રિચિત કાંતિ-વૃત્તિ એમને કઈ ભૂમિકાએ લઈ જાત તે નથી કપાતું. સત્યના એ અડગ ઉપાસક હતા. સાચું લાગે તેજ કહેવું અને એ બાબતમાં મોટા ચમરબંધીની પણ શરમ ન રાખવી એ એમની પ્રકૃતિ હતી. પ્રતિષ્ઠા પગ અમને ચળાવી શકે એમ ન્હોતું. 1 2 જગવેદના દલદાર છે મહારાજશ્રીએ ઠે. હોનલ પાસેથી, વિલાયતથી મેળવ્યા હતા.
| આત્માનંદ પ્રકાશ
For Private And Personal Use Only
