________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન દષ્ટિએ શરીર સ્વરૂપ.
૬૫
રાખી હોય છે. જેમ બને તેમ પોતાનું ઘર સાચવવું અને પારકાની પરવાથી નકામુ મગજને અશાંત ન કરવું, એ આ યુગનું પ્રધાન લક્ષણ થઈ ગયું છે. જ્યાં સર્વ સ્થાને આજ ભાવનામાંથી મનુષ્ય સમુદાયની પ્રવૃત્તિ ઉદભવે, ત્યાં કલ્યાણની સુખની શાંતિની અને મંગળની આશા શી રીતે રખાય?
હમને આ કાળી બાજુ ઉપર વિવેચન કરતા બહુ કંટાળો આવે છે. સહુને વિવાહના ગીત ગાવા બહુ પ્રિય લાગે તેમ હમને પણ મનુષ્ય સ્વભાવની ઉજળી બાજુનું દર્શન કરાવવામાં બહુ આનંદ આવે એ સ્વાભાવિક છે. આ મૃત્યુના છાજીઓ લેવા હમને બહુ દુખદાયક ભાસે છે. છતાં પણ તે દીશા તરફ વાચકનું ધ્યાન દોરવા અને તેવા અનિષ્ટ લક્ષણોને બને તેટલો ત્યાગ કરવા હમારે આ આળા ભાગ ઉપર આઘાત કરવો પડે છે. આપણે ખેદ સહિત ચોતરફ જોઈએ છીએ કે જ્યાં સુધી પોતાના સ્વાર્થ સાથે ન્યાયને વિરોધ ન થતો હોય ત્યાં સુધી જ ન્યાયનું પાલન થાય છે. નીતિ, ધર્મ, પરોપકાર, એની ડાહી ડાહી વાત પિળુ મોઢું રાખીને કરવી, પરંતુ પોતાના સ્વાર્થ હાની થવાને લગીર પ્રસંગ આવ્યે એ ન્યાય, નીતિ અને ધર્મને ક્ષણવાર ખિસ્સામાં મુકી દેવો એને આપણે ચાતુરી અને વ્યાવહારીક ડહાપણ માનતા શીખ્યા છીએ. સારી સારી ભાવનાઓ માત્ર ભાવનાના પ્રદેશમાં ઠીક છે, વ્યવહારમાં તે બહુ ઉપયોગી અને કાર્યકર નથી, એવું આપણે સંસારની પાઠશાળામાં શીખીને પાકા બન્યા છીએ. અંત:કરણની કોમળતા, વિશાળતા, આત્મદ્રવ્યની એકતા, એ બધું દેવાલય કે ઉપાશ્રયની ચાર દીવાલોમાં ભે; દુકાન, ઓફીસમાં, કે જનસંમર્દમાં એ બધું વ્યર્થ છે, એ પાઠ શીખીને આપણે એવા રીઢા બન્યા છીએ કે હવે ઉત્તમ ભાવનાઓ રૂપી જળ આપણા અંતઃકરણરૂપી પાત્રમાં સંચરી શકે તેમ ભાગ્યેજ રહ્યું છે. અહો ! જ્યાં આવી ભાવનાઓમાંથી આપણી બધી કૃતિઓ ઉદ્દભવે, ત્યાં આપણે બીજી શી આશા રાખી શકીએ ? ઉચ્ચ ભાવનાઓ જે હદયમાંથી નષ્ટ થઈ ગઈ છે, તે અંત:કરણની સૃષ્ટિમાં જે કારણે રચાય તેના ફળ આપણને અને વિશ્વને સુખ ઉપજાવનારા ક્યાંથી હોય !
(અપૂર્ણ).
જૈન દ્રષ્ટિએ શરીર સ્વરૂપ.
(અનુસંધાન ગતાંક પૃષ્ટ ૪૩ થી) શરીરની મજબુતાઈને આધાર ઘણા ભાગે હાડકાંની મજબુતાઈ ઉપર છે. બળવાન પ્રાણીના હાડકાં ઘણાં મજબુત હોવા જોઈએ. શરીરના ઉપર આફત આવે,
For Private And Personal Use Only
