Page #1
--------------------------------------------------------------------------
________________ REGISTERED NO. B. 876. zrI jainazvetAMbara mUrtipUjaka baDaganA hatArthe pragaTa thatuM. buddhiprabhA. LIGHT OF REASON. jJAnadarzanacAritrANi mokSamArgaH DIsembara 1913 vIra saMvata 2439 aka pustaka 5 muM. viSayAnukramaNikA. * pRSTa viSaya. - 1, prAcIna gurjara bhASAmAM jaina | 6. jagata. ... | sAhitya ... * 273 | 7. zyAmA saMga saMvega ... ... 295 2, pUrvAcArya tathA savegI sAdhuoe 8. samayane oLakhe. ... ... cAritra mArga saMbadhI je bAlA. 4. divya darzana. .. rUpa kAyadAo pUrve karyA hatA te junA pAnAomAMthI sAra rUpe atre 10. brAtAnA avasAna pachI. ... ra88 keTalAka bAla utAravAmAM Ave che. 276 11. pethApuramAM AcArya padavI ane 3. sthUla prema ane sUkSma prema. ... 278 - te nimitta thayelA mahAtsava ... 300 '4. divya pitRbhakti ! ... ... 281 | 12. mAnava hitabodha. ... ... 303 5. manuSya. ... ... ... 288 13. jIvana jagamAM saphaLa tuja hA ,, 304 prasiddhakartA-zrI adhyAtmajJAna prasAraka maMDaLa. vyavasthApaka-amadAvAda zrI nazvetAMbara mUrtipUjaka bheMDaga| taraphathrI suprInTenDanTa, zakaralAla DAhyAbhAI kApaDI | mu, amadAvAda vArSika lavAjama-paTeja sAthe rU. 1-4-0 sthAnika 1-0-0 amadAvAda-dhI " DAyamaMDa jyubilI " prInTIMga presamAM parIkha devIdyAsa chaganalAle chApyuM.
Page #2
--------------------------------------------------------------------------
________________ jANavAjoga vartamAna, cAlu mAsa aneka sthaLe occhava-mahotsavamAM ane tevAja bIjA zubha krA pasAra thayo che ane suprasiddha dAnezvarI zeTha manasukhabhAine tyAM zeTha mANekalAlabhAInA lagna prasaMge teozrIne tyAM ujamaNAnI racanA uttama prakAranI karavAmAM AvI hatI. varADA vagerena ThATha ane lokanI medanI bahuja hatI. AsapAsanA gAmanA ane zeThazrInA jANItA saMbaMdhIo sArI saMkhyAmAM padhAryA hatA. zeThazrI taraphathI nAkArasI ane jamaNA thayAM hatAM tathA aSTAtarI snAtra bhaNAvavAmAM AvyuM hatuM tathA jude jude upAzraye upadhAna kriyA cAlatI hatI je pUrNa thavAthI mALa paheravAnA varadhoDA jude jude dIvase caDyA hatA._ " pethApura madhye-Avana jInAlayanA derAsaranI pratiSThA sArI dhAmadhuma pUrvaka thai che. upaja rU. 22000 jeTalI thaI che. 8 tAkAsIo thaI hatI. tyAra bAda zeTha zrI manasukhabhAI bhagubhAInA maraNArthe temanA tehIoe pethApuramAM eka keLavaNIne uttejana ApanAra saMsthA khelavA daMDa karela jemAM lagabhaga rU. 25000) thayelA che te phaMDa taraphathI-pethApara zeTha manasukhabhAI bhagubhAI eMglo varnAkyulara skula kholavAmAM AvI che. tyAra bAda thoDAja dIvasamAM cAganiSTha zrImad munI mahArAja zrI buddhisAgarajI mahArAjane AcArya padavI A pavAne mahAtsava tyAMnA sadhe ghaNI dhAmadhuma pUrvaka karyo che je prasaMge paNa e nAkArasIo ane prabhAvanAo thaI hatI. Aja rIte anya keTalAka sthalee upAdhyAya-prarvattaka-panyAsAdi paDhIo ApavAnI zubha kriyAo thaI che. A mAsamAM jaina eNDavokeTa " nAme eka aThavADIkapatra atrethI pragaTa thayuM che. AbujI jaina maMdiramAM yuropIane vIjhITarone cAmaDAnA buTa badalI tene badale kenavAsanA slIpara paherIne dAkhala thavAnI bahAlI hiMdI sarakAre ApI che. dAnI strI:-prayAganI eka kAyastha strIe potAnI jJAtimAM vidhA pracAra mATe rU. pAMca lAkhanuM dAna karyuM che. bheTa ApavAnI che. rA. rA. zeTha jagAbhAI dalapatabhAI bI. e. taraphathI " jaina dharmanI prAcIna ane arvAcIna sthiti ' nAmanA pustakanI 300 nakale, dareka jaina lAyabrerI, jainazALA tathA pUjya muni mahArAjene potAnA TapAla kharacathI bheTa ApavA mATe amane maLI che mATe jemane joie teoe nIcenA sthaLethI posTa kArDa lakhI maMgAvI levI. uparanI cApaDInI bIjI AvRttinI 1000) nakala rA. rA. zeTha jemanAdAsa jeThAbhAI taraphathI atra zaheramAM yogya sthaLe maphata vaheMcavA mATe amane maLI che te khAtara zrIyuta zeThane dhanyavAda dhaTe che. vyavasthApaka buddhiprabhA." che. nAgArIsarAha-amadAvA
Page #3
--------------------------------------------------------------------------
________________ varSa 5 su buddhiprabhA (The Light of Reason) brahmAnandavidhAna ke pataraM zAntigrahadyotakam / satyAsatyavivekadaM bhavabhayabhrAntivyavacchedakam // mithyAmArganivartakaM vijayatAM syAdvAdadharmapradam / loke sUryasamaprakAzakamidaM 'buddhiprabhA' mAsikam // tA. 15 DIsembara sana 1913 prAcIna gurjarabhASAmAM jaina sAhitya. AtmazikSA. #dodarA. ( saMzodhaka jainAcArya yoganiSTa buddhisAgarasUrijI . ) ApasvarUpa vicAra tuM, jo hoe hiiDe sAna | karaNI tehavI kIjIe, jima vAdhe jagavAna // 28 // vaDapaNa dharma thAi nahIM, jovana eli jAya / vacavegala dhasamasa karI, pachI phari pastAya // 29 // jarA AvI yovana gayo, zira paliyA te keza / lalatA to chaMDI nahIM, na karyo dharma lavaleza // 30 // paMcedri jihAM paDavaDAM, roma jarA nAvaMta | yovana vicalI Ave sadA, karo dharma mAhAMta // 31 // tI hAtha na vAvaralo, saMbala na kiyo sAtha / Adha gai cItIyo, pache ghase nija hAtha // 32 // dhana jobana nara rUpano, garva kare te gamAra / kRSNa balabhadra dvArikA, jAtA na lAgI vAra // 33 // bhA * zrI vAtmazikSA nAmaka laghu rAjyanA kartA zrI vijayasenasUrinA vakhatamA vidyamAna hatA. lagabhaga aNaso varSa pUrve jaina kavinI gujarAtI bhASA ane teno sAra bAcakone samajAya te mAThe mAsikamAM teno utAro karavAmAM Avyo che. tenA kartA koNa che te chevaTe darzAvyuM che. amadAvAda jhaSerIvADI, laherIyA poLanA rahIza zrotA pAnAcaMdabhAi ke je thoDA varSa para mRtyu pAnyA che. jaimanI pAsethI aka TIpaNuM maLyuM hatuM, temAMcI mAtra utAro karavAmAM Avyo che.
Page #4
--------------------------------------------------------------------------
________________ 174 bhumimA ATha pahora tuM dhasamasI, dhana (kAraNa) dezAMtara jAya / so dhana melyuM tAharUM, oraja koi khAya / / 34 // AMkhataNe pharukaDe, uthalapAthala thAya / izu jANI jIva bApaDA, ma karIza mamatA mAya // 35 // mAyA sukha saMsAramAM, te sukha sahI asAra / dharma pasAi sukha malI, te sukha na Ave pAra // 36 // nayana pharake jihAM lage, tihAM tAharu sahu koya / nayana pharukata jaba rahI, taba Atha oraja koya // 37 // pApa kIyA jIU te bahu, dharma na kIo lagAra / narka paDayo jamakara caDhayo, paDayo tihAM kare pokAra / / 38 // ko dana rANo rAjIo, ko dana bhayo tuM deva / ko dina rAMka tuM avataryo, karato oraja seva // 39 // ko dina koDI parakharyo, ko dina nahi ko pAsa / ko dina ghara ghara ekalo, bhamyo sahI yuM dAsa // 40 // ko dina sukhAsana pAlakhI, jalamacI ckddol| rathapAlA Agala cale, nitya nitya karata kalola // 41 // ko dina kUra kapUra tuM, bhAvata nahIM lagAra / ko dina roTI kAraNe, bhame te ghara gharavAra // 42 // hIra cIra aMgaja pahirIyAM, cuAcaMdana bahu lAya / sotana jatana karata bhayo, khINamAMhI vighadAya // 43 // sAtamI gokha tuM zobhato, kAmanI bhogavilAsa / eka dina ohi Avisi, rahaNohi vanavAsa // 44 // rupI devakumAra sama, dekhata mohe naranAra / so nara khINa ekamAM valI, valI jalI hove chAra // 45 // je vinA ghaDIya na jAyatI, so varasAso jAya / te vallabha visarI gayo, ora suM cItave chAra // 46 // vekhata saba jaga jAtu he, thira na raheve koya / isu jANI bhalaM kIjIe, hIye vimAsI joya // 47 // surapati save sevA kare, rAya rANA naranAra ! Ayapa hotI AtamA, jAtAM na lAge vAra / / 48 // dekhata na aMdhA huA, je vITyA mohajAla / bhaNyA gaNyA mUrakha valI, naranArI bAlagopAla / / 49 //
Page #5
--------------------------------------------------------------------------
________________ 275 prAcIna gurjarabhASAmAM jena sAhitya. rAta divasa nija priyA suM, tuM ramato manaraMga / je joi te pUrato, ulaTa ANI aMga // 50 // so rAmA jIu tAharI, khiNamAhI vighaTAya / svArtha pahoMcata jaba rahyo, taba pherI verI thAya // 51 // samudradvIpa sAyara save, pAnyA kei pAra / nArI hRdaya doya AgalAM, ko navI pAmyA pAra // 52 // brahmA nArAyaNa izvara, iMdra caMdra nara kodd| lalanA vacana huvA lAlacI, rayA te ve karajoDa / / 53 // nArI vadana sohAmaNo, paNa vAghaNI avatAra / je nara bahane vaza paDyA, tasa lusyA gharavAra // 54 / / hasta mukhe dIse bhalI, karate kAramo neha / kanakalatA vAhira jisI, abhaMtara pitala teha // 55 // pahilI prIti kare raMgazaM, mIThA bolI nAra / naradAsa kariyo ApaNo, pache mUke TAkara mAra // 56 // nArI madana talAvaDI, buDyo sayala saMsAra / kADhaNa hAro ko nahIM, buDAvu bana vAra // 57 // vIsa vIsAnA je narA, koi nahI tasavaMka / paNa nArI saMgataM tehane, nizce caDhe kalaMka // 58 // muMja ane caMDa pradyotanA, dAsIpati pAmyA nAma / abhayakumAra buddhi Agalo, teha Thagyo abhirAma // 59 // nArI nahIMre bApaDI, paNaM e viSanI vela / jo sukha vAMcche muktinA, to nArI saMgata mela // 60 // nArI jagamA te bhalI, jiyo jAyA puruSa ratana / te satIne nitya pAye namuM, jagamA te dhanya dhanva / / 61 // pApa ghaTa pUraNa bharI, teM lIyo zira bhAra / te kima chUTIza jIvaDA, na karI dharma lagAra / / 62 / / to isuM jANe kuDakapaTa, bala balaya tu chAMDa / te chAMDIne jIvaDA, jina dharmasuM citta mAMDa / / 63 // jeNe vacane para dukhIyoM, jeNe hoye prANI ghAta / kaleze paDe nIja AtamA, tajvo uttama te vAta // 64 // jImatIma parasukha dIjIe, dukha na dIje koI / dukha dIje dukha pAmIe, sukha dIjeja sukha hoya // 65 //
Page #6
--------------------------------------------------------------------------
________________ - - 275 prilA. paranAta niMdA je kare, ora kUr3A dIe Ala / mama prakAze parataNA, ethI bhalo caMDAla // 66 // SaTamAsIne pAraNe, ekasItu lahe AhAra / karato niMdA nava TaLe, tasa durgati avatAra / / 67 // chAra upara jIma lIpaNu, tyama krodhI tapa kIdha / tasa japa tapa saMyama mudhA, eke kAja na sIdha // 68 // pUrava koDane Aukhe, pAle cAritrya sAra / sukRta sarve tehay, kSiNamA hove chAra // 69 // para avaguNa sarSavasamA, avaguNa nija meru samAna / to kAM kare niMdA pArakI, mUrakha ANI nIja sAMna // 70 // paraavaguNa jIma dekhIe, tIma paraguNa tuM joya / paraguNa letA jIvaDA, akhaha ajarAmara hoya // 71 // krodhI nara ache sadA, kahIya na utare rIsa / te choDI dUra AtamA, rahIe joyaNa paNavIsa // 72 / / guNa kIdhA mAne nahi, ane avaguNa mAMDI mUla / te nara saMgata chAMDIe, pagapatha mAthAzUla // 73 // niMdA kare je ApaNI, te jIvo jagamAya / . malamUtra dhoi parataNA, pache adhogati jAya // 4 // je malamUtra dhoi sadA, guNavaMtanA nizadiza / te durjana jIvo ghaNu, jagamA kroDa varIsa // 75 / / pUrvAcArya tathA saMvegIsAdhuoo cAritramArga saMbaMdhI je bolorupa kAyadAo pUrve karyA hatA te jUnA pAnAomAMthI sArarupe atra keTalAka bolo utAravAmAM Ave che. (saMgrAhaka zAstra vizArada jainAcArya yoganiSTha muni buddhisAgarasUrijI mahArAja.) saMvegI sAdhu vegya vyavahAra maryAdAnA belamAMnA sArarUpa bole, yathA padastha AcArya upAdhyAya vinA nANe aMga pUjA na karAvavI. padaratha vinA senerI rUperI sAjanAM jharamara caMduA baMdhAvavA nahi. jeNe je ziSya pratibodhyA hoya te padasthane puchIne tene deve. kaI ziSya gurUthI damaNe thaI parasadhADAmAM jAya tyAre tenA gurUnI AjJA vinA tene na saMgraha ane vaDila have vyavahAre vAMdo paNa nahi ane gurUno avarNavAdI pratyanItA karIne jAya te vAre veva laIne kADhI mUke.
Page #7
--------------------------------------------------------------------------
________________ cAritramArga saMbaMdhI keTalAka bolo. 277 ----- -- -- -- sAmAnya yatie adhika vastunuM puMThIyuM na rAkhavuM padastha paNa yathAyogyapaNe kAraNe ja cAra mAsa uparAMta na rAkhavuM. parvadine daSTi paDilehaNa karavI. mAsa kaha5 pAlaTave. gocarI vasati dhaMDila bhUmikA palaTAya tema pAlaTo. rogAdika kAraNe jyaNuM tathA eka sAmAcArIe eka mAMDalInA eka pariNatine ghera uparAuparI na javuM. sAmAnyapatie strIyAdikane ghera jaI bhaNAvavuM nahi. tenI sAthe AlApa salAma na karavo. je akSarAdika puche te upAzraya maLe kahe. sAmAnyathati hajAra lokathI adhika lakhAvavuM nahIM. te paNa lekhakane ghera jAvuM AvavuM nahIM, pustaka vecAtA levA AthIpaNuM kamavikrama gRhasya hAye karakarAva pasvayaMsaMyatana karavo. vAva dura dIkSA paryAya varSa vaza tathA bAra varSa vinA ekale javuM AvavuM, AyAdikane bhaNAvavuM niSedha. romAdika phAraNe jayaNa. upAzraya madhye AvyA te bolAvavAnI jayaNuM. thApanA ghara kalpI hoya tyAM nitya AhArarthe na javuM. sAmAnyayatie strIne AlocanA na devI. sAmAnyayatie vATe volAvo na le. vizeSa kAraNe jayaNa. gRhasthAdika sAthe A vine te tenA nathI. tathA saMvarcyurI pADaka saMvacharadAne svasamavAyI parasamavAyI TAla nahi ane tIrthaMkaranI bhakitae svagacchI paragachI na je. guNAnurAga vadhate aMgIkAra karyo. rAtre dharma jAgarikA na thatI hoya tihAM yatie na rahevuM. sAdhvI na karavI, kadAcita svayaMbaMdhinI hoya te cAlIza varSa pachI devAnI jayaNa ane paragAchI Ave te vaDerAne puchIne rAkhavI. gItArtha vinA vyAkhyAna na karavuM. jaghanyathI samavAyAMga sUtragamA melavI jANe, saMskRta bhASAnipuNa zraddhAvaMta zuddha prarUpaka, kuzala nahi. suzIlagaccha nAyakano didhI te gItArtha vyAkhyAna karavAno adhikArI. ekalI zrAvikAnI parSadA AgaLa vyAkhyAna na karavuM. vizeSa kANu vinA pahilI cha ghaDI dIna pAchalI ghaDIcAra maLe .AhAra na kare. pAraNAdikane kAme zItala bhaktAdikanI jayaNa. vaparvIe vigaya na levI vizeSa tapAdikanI jayaNuM. nava dIkSita ziSya gRhastha gRhasthiNI sAthe AlApa saMtApa na karavo. gRhastha gRhe bhaNavA bhaNAvAdike javAne prasaMga na karavA de. evadhAdika dravya ekanA gharathI laI svanizrAe gRhAMtare na mUke. sAta kSetrane nAme dravya je zrAvake karyA hoya tyAMthI leI apara zrAvaka pitAne meLApI heya tenA ghare yatie udIraNA karI mUkAva nahi, gRhastha maLe mUke te vArU. tIrSAdikane ThAme vizeSa kAraNe jayaNa. ItyAdika maryAdA paTTaka sarva saMvegI samudAye pALavA paLAvavA. pati jayasamagaNimatama. paMDita jaLavijayagaNitama. paMDita satyavijyagaNimatama. gAddhivimalagaNitama
Page #8
--------------------------------------------------------------------------
________________ 27 buddhipabhA. a pAi i . . * * * * * * * * * * sthUla prema, ane sUkSma prema! no eka patra! priya sakhe ! kalpanAzaktinA eka vicitra prabhAvanuM A patramAM khAre tane digadarzana karAvavAnuM che. khare! eka kalpanAsto ! kalpanA, te paNa vizuddha nirmala hRdayanI kalpanAnA sulalita prasAdamAM ne paNa kaMI bhAga Apavo ucita lAge che. jIvana ! gaI kAle zaradapUrNimAnI rAtri hatI. rAtrinA bAra vAgyA hatA. madhya nIrAne zAMta-suMdara samaya vahyA jatA hate. caMdra bArImAMthI hamArA palaMga upara DokIo karate hatuM. sarasvatIcaMdranA cothA bhAganuM eka prakaraNa vAMcavAnuM baMdha karI, zazirekhA, mahArA paga pAse besI caMdrane nihALatI, kalpanAnI pAMkhopara uDatI hatI, ane nUtana vicAra pra. dezamAM niraMkuza riyA bhUkhe virahatI hatI. tenA mukhaparanI ghaDI ghaDI badalAtI rekhAothI tenA hRdayanA maMtra huM vAMcato hato. aMte te hasI paDI ane bolI "vahAlA! A caMda nA kahe che!" "zuM nA kaho?" he puchyuM. ane te javAba kevI vicitra kalpata kusuma tuM kaMI kaLI zake che? zazIrekhAe zuM kahyuM? "sthata prema ane sUkSma prema jevuM kaMI nathI." e tenI kalpanAne sAra. ane premanAM to prathakkaraNanAM, ame kalpanAnI kuMjamAM vihAra karyo, kuMjanAM rakSe thaze-velIe velIe ne DALIe DALIe bhramaNa karyuM ! ane te vihAranA phaLamAM eja nIkaLyuM ke "sthUla ke sUkSma prema jevuM kaMI che ja nahi." sakhe ! premanAM rahasya keNuM vadhAre hamaje che? zAstrInI pothIo ukelato jaDa tatvajJAnI, ke strInA hRdaya parAgamAM mana rasIka trasUra? vizva vyApaka zAMtimAM, indriyonA vyApAra lIna thAya che, tyAre premIonA saMyukta hRdayamAMthI-uDI uDI AbhAnI aukAtAmAMthI di zabdomAM divya saMgIta jhare che? vicAra tathA bhAvanI pare agaNita tArAo camakI rahe che, ane e saMgItamAM, e vicAramAM, e bhAvamAM premanAM uDAM gUDha rahasya zuddha premIo nIrakhe che! anubhave che, tathA AtmAmAM saMgrahI le che. prema avichatra che, premanA vibhAga karanAra tatvajJAnIo premanuM kharuM rahasya humajyA nathI. prema sthUla paNa nathI, prema sukSma paNa nathI. tyAre prema kevo che? prema zuM che? jaDa zarIranA jaDabhoga bhogavanAra daMpatI vacce prema e sthUla prema gaNAya che. strI purUSa vaccenA AvA saMbaMdhane premanuM nAma ApanAra daMbhIo premanI jeTalI avagaNanA kare che, teTalIja avagaNanA "prANa prANunI cetanAe prema"-e sUkSma ma, e sutrane svikAranAra paNa kare che. jaDabega, mAnasika vilAsa, ane AtmAnI cetanAe premanAM Avazyaka tatva nathI. kharuM che ke jyAM prema hoya che tyAM A tavemAMnA koIne koI hoya che, paraMtu e to premanAM anusaMgI to che-premanAM Avazyaka aMga nathI. premane bAhya AvibhaoNva A tava dvArA ja thAya che. paNa penane AtmA e sarva tatva thI kaI binaja che. premanA A bhAnA svarUpanuM nirUpaNa karavAno A prayatna che. sakhe ! " AtmAnuM svarUpa" e zabdathI gabharAIza nahi. x x x x xx premane AtmA eTale premanAM Avazyaka aMga, temanA svarUpanuM diggadarzana ApaNe karavAnuM che. sakhe !
Page #9
--------------------------------------------------------------------------
________________ sthala , ane sUkSma kema? prema eTale strI purUSa vacce (yAte be vyakti vacce) eka prakArano saMbaMdha, e tatva te sarva mAnya che. paraMtu e saMbaMdha kevA prakAra che te ApaNe jovAnuM che. strI vyakti ane purUSa vyakti vacceno saMbaMdha anya janonA jJAna mATe pragaTapaNe svikAravAmAM Ave che tyAre te lagna kahevAya che. vyakti vyakti vacceno saMbaMdha, jana samAjanA saMgamAM AvatAM, Ama lagnarUpe rUpAMtara pAme che. premane bAhya AvirbhAva je draSTigocara thAya che te AvI rIte jana samAjanA sparvathI raMgIta thayeluM hoya che. sthUlabhoga-mAnasika vilAsa-prANanI cetanAe sarva premanAM bAhirbhAva pAmatAM, bAtyAMga che ane e sarva aMga, samAjanA sparSathI raMgata thayelAM hoya che. premanAM zuddha tattva e aMgathI kaMi bhinna ja che ane premanA vibhAga ( sUkSma prema-tathA sUkSma prema) janasamAjanA sparvathI duSita thayelA aMgane anusarIne paDelA hoya che mATe anitya che. A paNe jene sthULa prema agara sUma premane nAme oLakhIe chIe te mAtra premane AbhAsa che. jaDa zarIranI zakitamAM nyunatA thatAM jaDabega nAza pAme che. mAnasika zakitaono kSaya thatAM mAnasika vikAsa ghaTe che, tathA jIvanamAMnA anivArya kaThaNa prasaMgane AdhAta thatAM, tathA tenA ghA khamanAM prANunI cetane paNa nyuna thAya che teTalAja mATe A sarva aMga anitya che paNa premane ApaNe nitya kahIe chIe, ane prema nitya che tethI ja A sarva aMgathI bhinna che. manuSya potAnI AMtara vRttio tathA sRSTinA sarva bAhya prasaMge, janasamAjanA netra hArAja nirakhe che. agaNita varSathI samAjamAM rahevAnA abhyAsathI, A pariNAma thayeluM che. samAjanAM baMdhane dUra karI-vastu mAtrane tenA zuddha svarUpamAM jovAnuM kArya ati vikaTa tathA sUkSma thayeluM che. nItikSetramAM AvuM zuddha svarUpa nIrakhavAno prayAsa rUpioe prathama karyo hato ane premanA vizALa ati durgama kSetramAM tevo prayAsa Aje ApaNe AdarIe chIe. sakhe! premanuM rahasya samajAvatAM mahuM tane tuM kahyuM ke lagnathI ekatra thatAM strI purUSa upara, sRSTinI unnatinA kartavyano bojo che. sthULa bhogathI, sthULa dehane janma ApI sRSTimAM manuSya jatine vadhAravI, mAnasika bhegathI sRSTinI mAnasika zaktine pivI, tathA cetanAnA vikAsamAM sRSTimAM cetanA pUravI e kaMI premanAM saMga-te sarva dharma-kahI zakAya nahi. " are prIti prIti, jagata jana jene kahI bhare; " tapAsI jotAM te, matalaba taNuM vAtaja kare." "te te jeje kumuda zazimAM premanI divyatA ! je prItithI jIvana sadhaLuM arSa tuM hA pataMga!" AhA ! e to jana hRdayane zIkhave divya kAMI?" premanI paripUrNa vyAkhyA thaI zakI muzkela che ane jema (pAdarAkarane lekha) kahe che tema sthaLa jagatane mATe te suma prema sadA apUrNa che te sarvane hRdayamAM utpana thaye jIravAta nathI. sthaLa premanI mAyAmAM vIMTaLAyelA chevothI te ja jatuM nathI. pRthvimAM te samAto nathI. eka bhavathI pure thatuM nathI te dhAthI te pRtha nathI ane
Page #10
--------------------------------------------------------------------------
________________ 28. buddhibhA. evA uSkRta-sUkSma prema hetu mAnavIenI sthUla vAMcchanAenI tRptimAM nathI-paNa sama banavA banAvavAmAM-svane-AtmAne oLakhavAmAM-tene pUjavA pAmavAmAM-paramAtmAnI pAse javAtA yatnamAM che. jyAM mAruSi kliSTatAnA kIcaDa, pavitra-sUkSma premIenAM caraNa yugaLa malina karatA nathI evA soheM-tattvamAthe ne avuM prAzmira ! nA dhAra uccArAgA trAthI je brUma suMdara khatI rahI che, jyAM paramArtha-dayA-vizvaprema-svArpaNa- nhAvuM-hevuM te digdhatAnAMja darzana thayAM kare che evI divya bhUmikA pratye javAmAMja sUkSma premane hatu samAyale che te te hetutu sArthaka te sUkSma prema-ne teja hetune dhvasa thai-tethI pratikULa pravRttinI prAtatI thAya te sthULa prema shemavuM. (1913 te! sAMjane patatI aMka pa. 189 pAdarAkara.) sakhe ! hajI paNa rAzirekhA kahe che ke, manuSyanI vaNu mA~rI, vAnAe keTalIe rahI jatI haze tenI gaNatrI koNe karI che? vana vanamAM kAliAnAM gAna, manuSyanA zravaNapuramAM acaDAyA zIvAya keTalAMya varamatAM haze? "3 samudranA unnata hRdaya kSeAbha manuSyane dRSTigocara thayA vinA, caMdrikA sAthe mUkavilAsa karatA harI tenI paNa mAnavI keTalI kalpanA karI rAkaze ? " mAnava vana mAM sRSTi sAMdaryanAM prAzanA adhUrA adhUrAM " zazirekhA ! hajI paNa mane kahe che ke, tenA kapALamAM prasarI rahetI sarakhI, mhe' keTalIvAra nIrakhI nathI? kokilA mheranuM prAzana kare tyAre mhAranI mIThAzanI, te lalita kaDamAM keTalI ami vatI to te kALu jANe che? tevIja rIte hA ! premanA caitanya dvArA bahira bhAva pAmatAM cinha Ne keTalAM nirakhyAM haze ? jIvanasakhe ! premanuM zuddha ane atigahana evuM sUkSma svarUpa huM tane zI rIte ma jAvI zaku? temanA vibhAga sukSma tathA skula premanA vibhAganA svarUpe kema karI sAkSAtkAra karI zakuM ? mhArUM hRdaya AvIne kheAla, dvArA peAtAnA hRdayamAM hArI cUkSma draSTithI tA. sI je te tane premanAM tatvane! anubhava tharo. huM temane jANI zakIrA--anubhavI zakIrA kharI paNa darzAvI zakIza nahi. jaDa vANI te manuSyanA uMDA uMDA gUDhabhAva zI rIte darzAvI zake ? tepaNu, khAlakanA khAlaravizA mukha maMDalanI AsapAsa, mate dara cAMdalIAnI AsapAsa, mahA tapasvI tejapUMja ceAgInA vadananI AsapAsa, khAlaravinAM razminI AsapAsa, ane strInI lalita dehavallarInI AsapAsa premanuM je zAMta teja pasarI rahe che, teja premanA astitvanuM eka sakhala pramANu che. eve ramya tejapUMja jeNe nIrakhyA nathI te premI nathI. prema sthUla nathI, prema sUkSma nathI, prema A nathI, prema te nathI. eja rIte premanuM svapta darzAvI zakAya ? vedAMtIne naiti naiti kahIne brahmanuM svarUpa darzAvatAM te nathI teMge ? " prema e brahma che, brahmathI paNa kaMika adhika che, sRSTinI sarve ucca zAktaene sAra e prema. ** ' sakhe ! hAre mATe navAM te zAMgIta meAkalU ? A bArI pAsenA AMbAmAM beThI beThI kAyala Tahuke che te gIta takAre mATe vadhAre sArAM che. 26 khArA khArA sAgara mA ulecAvaze; " jaladhinA jalacarane mA pajavaze, . " sAgaramAM eka che vIraDI mIDI; amRta Are tyahAM mAMDazuM jhuMpaDI. 42 sakhe ! valI A sabaMdhI AgaLa upara hUmAM te ghaNuM thayuM. " sadA sarvadA hamArIja. pravAsI.
Page #11
--------------------------------------------------------------------------
________________ . 281 digya pitRbhakti. divya pitRbhakti ! (pAdarAkara.) manuSya mAtrane, A akhila vizvamAM, sadA sarvadA-dareka sthitimAM je koI paNa vadhAremAM vadhAre pUjya-vaMdha-pIpakArI hoya te te mAtA-pitAja che ane e te sarva mAnya vArtA che ane prAcIna ane arvAcIna jamAnAe kyAranIe svikArelI satya bInA che ke, ApaNane janma ApI-pALIpAdhI-vidhAdAna daI-ATalI sArI sthitie lAvavAnA upakAranA badalAmAM temanA para game teTalA pratyupakAra karIe-are kahe ke ApaNuM cAmaDAnA jeDA zIvaDAvI temane paherAvIe, to paNa temanA upakArano badalo vALavo muzkela ja che. mAbApane pitAne khabhe kAvaDamAM besADI bhAratavarSanA samagra tImAM pheravI-pita bhaktinuM apUrva daSTAMta zikhavanAra pitRbhakti zravaNa-pitAnA phakata ekaja vacanane khAnaapUrva vaibhava vilAsane saibhAgya samRddhi yukta rAjyane lAta mArI-vana vana rakhaDanAra rAmacaMdrajI ! pitAne mAchI kanyAne paraNavAnA mArgane mokaLo karI-sukhI karI temane saMtoSa ApavAnI khAtara A janma kuMvArA rahI rAjyapATane rAma rAma karanAra-bhISma Adi bhAratavarSanI vibhUtionuM smaraNa karAvanAra azaka putra kuNulanuM ati utkaTa-pitabhakitanuM, hadaya drAvaka jIvana caritra Ajaroja vAMcaka sanmukha sAdara karavA IcchA rAkhI che, i. sa. pUrva 232-272 nA arasAmAM mahArAjA azoka nAmanA mAtA paropakArIvizvavikhyAta-jJAnasaMpanna-sAvajoma rAjA A bhAratavarSane alaMkRta karI rahyA hatA. bahi. saMtara saMdaryatA saMyukta-pativratA rANI asaMdhimitrA temanA aMta:purane vibhUSita karatI hatI. AvA sarva guNasaMpana-vizuddha premabhAvanA bharyA daMpatInI saMtatI kI Adarza hoya tene vicAra vivekI vAMcake tame ja kare. rAjaputra kuNAla-rAjA azokane ekane ekanetramaNI-kuladipaka putra hatuM. te atizaya suMdara-guNavAna-zUravIra ane vinayI hatuM. rAjAno temaja prajAjanone tenA para atizaya cAha ane prema hato. ane e bhaviSyano rAjA mahArAjA azoka karatAM paNa vizeSa nyAyI-dayALu ane paropakArI thaze ema sarvane lAgatuM hatuM. sArvabhauma azoka rAjA jevA pratApI pitAnA putranA sukha-samRddhi-sAhyabI ane AnaMdamAM zI khAmI heya vArU? paNa nA! vAMcaka! e evA vicAromAM dorAtA. "nathI sAhyabI sadAya koinI TakI TakI." e sUtrAnusAra rAjakumAra kuNAlane paNa banyuM. rAjakamArapara hamezAM ami varSAvI tenI mAyALu mAvaDI-rAjyanuM saubhAgya-ne rAjAnuM parama dhanate rANI A nazvara jagatane tyAga karI gayAM. saMsAramAM bALakone je kaI paNa sukha hoya to te mAyALu mAvaDaja miSTa sukha che. "mA-te-mA.' bhale gAMDI ghelI paNa mA mAnA reTIAmAM bAlaka samAya-paNa bApanA rAjyamAM na samAya " e sura jagaprasiddhaja che. mAtA putrane niHsvArtha premathI cAhya che ne tenA sukha duHkha vakhate kharA nirmaLa hRdayathI tene AzvAsana Ape che. are ! mAnA te zA guNa gAie. bALaka mATe gAMDI ghelI pharatI mAvaDI, bAlaka mATe paththara teTalA deva gaNa pUjanI mAvaDI, bALaka mATe aDadhI aDadhI adhIrI thatI mAvaDI tArAM te zAM yazogAna gAie-basa tane te namI paDAya che.
Page #12
--------------------------------------------------------------------------
________________ 282 . buddhiprabhA. mAtAnA maraNathI kuNAlanA duHkhane pAra ja rahe nahi. temaja rAjA paNa atyaMta duHkhI thaI gayo. te kuNAlane kaI vAte paNa ochuM AvavA deto nahi. vakhananA vahevA sAthe rAjAe bIjI rANI sAthe lagna karyuM. rANI tirakSinA eka parama rUpavatI ramaNi hatI paNa te suMdaratA bAja hatI. AMtarIka suMdaratA bIlakulaja hatI nahi. rAjA paNa tenI bAhya suMdaratAparaja moha pAmyo hato. suMdaratA ne sadguNa e be vastuone mizraNa bhAgyavazAtaja sAMpaDe che. A navI paNa suMdara rANI atyaMta viSayI, svAtha, duSTa svabhAvanI ane dezIlI hatI. te kaye vakhate kayuM pApa karaze ke zuM prapaMca uThAvaze te agamya hatuM. tene sadgaNI manuSyone khAsa dela rahe. sarva saguNa mANasa tenA zatru te samajatI. ane ApaNe rAjakuNAla paNa tene zatru samAna ja bhAsato. ane game tema to paNa te sAvakI mA ja kenI? sAvakI mA " "mAyAne ghA--" khAte khA--" "nahi te culAmAM jA--" tene hamezAM kula khuMcato hato. tene suMdara cahere, nirogI deha ne parama saibhAgya jaIne baLI jatI. arere ! bicArA rAjakumAranI temAM zuM kasura hatI? tenI dehalatA suMdara hoya, tenuM saubhAgya parama uttama hoya temAM kuNAlano zo vAMka? paNa aparamAtA-e zabdamAMja evI khUbI che ke, tenI ane te sarva apriyaja lAge te pachI A rANI zA mATe temAMthI apavAdarUpa banI rahe? vaLI adhurAmAM purU rANIe kuNAlane kaMIka AjJA karI haze te tenAthI mAnya thaI nahi hoya, tyArathI te te tenI traNamAM ja pharatI. kyAre dAva Ave ke kumArane ghaDelADavo karI naMkhAya! evI zubhAzA (1) te rAkhatI hatI. teNe prathama tenA parathI rAjAnuM mana bagADI tene rAjyamAMthI dUra karAvavA TharAva karyo ! rAjAne bhaMbheravA mAMDI ne tenA parathI rAjAno bhAva kimatI thavA lAgyA. mIThuM mIThuM bolI rANIe rAjAnA magajapara pitAno kAbu saMpUrNa jamAvI dIdho. kahe ke rAjAne teNe vaza karI lIdho ne pitAnA hetu sAdhya karI lIdhe. khare suMdara svarUpa ! teM zuM ochI khAnAkharAbI karI che ke kuNAlanuM sudhAre ? hamezAMnI keraNuthI sajAnI mati paNa badalAI gaI ne teNe paNa nizcaya karyo ke kuNAlane paradezamAM kahADavo. arere ! putra vatsala rAjA ! hAre putra prema kayAM gayo? hArI rANInuM smaraNa kara ! zuM te gaI eTale tene tuM mArI gayo? zuM tuM navIna ja banI gayo? re! rAjana ! hArI vidvattA-hArI buddhimattA kayAM saMtAI gayAM? putra prema-nyAya-dayA-nIti nAzI gayAM ne viSayo rAjA eka viSathI duSTAnuM ramakaDuM-are hathiyAra banyA. o ! aparamAtAnA raMpunA pitA cetajo A draSTAMtathI tamo sAre paMDe leje, strInA mRtyuthI tene viskRtinA paDadA taLe DhAMkI daI navInA mohapAzamAM phasAi, tamArA putro tamArI navI strIne prapaMcathI anyAya nA pAme-sarasvatIcaMdramAMnI "pelA bAbunI kathA " jevuM na thAya tene tapAsa rAkhaje. navI rANI tenuM suMdara svarUpa-divya yuvAvasthA ne mIThA mIThA zabdo bolanAra pachI puchavuM ja zuM? rAjA rANInuM ramakaDu thaI paDyAM. rANuM bolI ke paramezvaraja bAlyA. rANIne
Page #13
--------------------------------------------------------------------------
________________ divya pitRbhakti. 283 rAjAnA guma maMtra, paTakarNa thavAja pAmatA nahi ne teno amala turtaja thatuM. rANInA bhaMbheravAthI rAjAe eka dIvasa hukama karyo ke kuNAle patnIsa kusumapura choDI tyAMthI pAMcaso gAu dura takSazilA gAma tarapha javuM. tyAMnA subAnI jagyA para rAjakumAranI nimazuMka thaI. pitAnA pitA, pahelAM te tene palavAra paNa netrothI dura karato nahi, tenAja taraphathI AvI AjJA sAMbhaLI rAjakumAra vismita thayo paraMtu A hukama thavAmAM potAnI sAvakI mAtAno ja upakAra thaye haze ! ema samajI teNe tatkALa takSazilAno rasto pakaDo. tene pitAnA bApanI pharI gayelI prakRti saMbaMdhI ja lAgyA karatuM hatuM. zuM A aparamAtAneja prasAda haze ? evA savAla hRdayane puchate puchatoja te devanApara bharUso rAkhI cA. hAya! aparamAtA ! teM kene zAMtithI besavA dIdhA. arere ! bicArA sara svatIcaMdra ! aparamAtAnA parAkrameja tamAre chatA vaibhave phakIrIvezamAM gAme gAma ne DuMgare DuMgara rajhaLavuM paDyuM ne? kumuda jevA ratnane tyAga karavo paDe ne? arere mahAtmA dravaja? bharI sabhAmAM-pitA jevA pitAnA khoLAmAMthI dhakko mArI-sukomaLa dehane gALI nAMkhavA-vana vagaDAnA hiMsaka pazuo bhegA rahevA mokalavAne upakAra e tamArI aparamAtAne ja kenA! mahAtmA rAmacaMdrajI ! rAjyane tyAga karI-vanavana rakhaDAvanAra-bhayaMkara yuddha karAvanAra-tathA apAra kaSTa sahana karAvanAra tamArA aparamAnAja kenA! aparamAtAe kayAM echI nAmanA karI che? azoka rAjA divase divase nabaLo thate jato hate. vRddhAvasthAe pitAne amala ane prabhAva batAvavAM zarU karyA hatAM. AvI vakhate putra pAse rahe tenI keTalI badhI A vazyakatA hatI! kuNAlane ghaNuMya lAgatuM-pitAnI sevA-suzruSA AvA uThAvavA A vakhate pitAnI nIkaTa rahevAnI jarUrIyAta te sArI peThe samajato. bhale hajAro nokara cAkaro hAjara heya paNa pitAnI zuM hAjato vakhatasara purI pADavI paDaze te putra hamaje tene lakSAMza bhAga paNa kare hamajI zake nahija paNa bicAre kuNAla ! pitAe "ja" ema kahyuM eTale te gayo. - rAmacaMdrajIne dazarathe kayAre rAjI khuzIthI rajA ApI hatI paNa pitAnI AjJA zirasAvadha karI levI (pachI bhale te game tevI AjJA heya.) e saputranuM kartavya gaNAya. rAjaputra kuNAle pitRAjJAnuM turtaja pAlana karyuM ne jatI vakhate pitAno AzirvAda levA te gaye. A samaye rAjA azokane keTaluM badhuM paramAvadhi duHkha thayuM haze? te koNa kahI zake ? teNe kuNAlane ghaNaja premathI pitAnI chAtI sAthe dabAvyuM. tenuM mAthu sudhyuM tathA bAju para laI jaI jaNAvyuM-"putra ! hArI taraphathI je AzirvAda ke AjJApatro Ave tenI prathama saMpUrNa khAtrI thayA bAda ja te amalamAM lAvaje ne te patro mArA pitAnAja che ke nahi? tenI khAtrI bharI nIzAnI mATe tane cekasa nIzAnI kahI rAkhuM chuM. ke dareka patra para lAkhanI sIla mArI tenA para mahArA AgalA be dAMta besADI khAra karIza. je paDyA para sIla karI vhAra karI hoya teja patra hAre hArA kharA patro mAnI te pramANe vartana karavuM. jA beTA. hAruM kalyANa thAo " ATaluM bolatAM te rAjA ane kuNAlanA netrAmAMthI athu-aviratapaNe kharavA lAgyAM. kelanA garbha jevo sukumAra-kaMdane paNa jItI le te suMdara rAjaputra paradeza jAya-pitAnI AMkha AgaLathI IcachA virUddha dUra thAya e kayA rAjAthI sahana thAya ? paraMtu hAya suMdaratA ! he ja aneka rAjAone pUtra
Page #14
--------------------------------------------------------------------------
________________ 284 buddhiprabhA. viyoga karAvI rAjyamAM aneka jAtinA kalaha karAvyA che. dhikkAra che sAvakI mAtAo hamane dhikkAra che tamArA prapaMca kuzaLa cAritrane tathA pI svabhAvane ! jyAre strI sAvakI mAtAnA rUpamAM badalAI jAya che tyAre te mAnuSI bharI pIzAcI banI jAya che. ame kahIzuM ke dhikAra che tevI mAtAone. sAvakI bAtAo! tame aneka prapaMce karIne aneka sukumAra 9omAM agninI dhagadhatI lokalAkAo khosI dIdhI che! rAjA navI rANInI suMdaratAmAM lubdha hato chatAM te sAvakI mAtAnA prapaMcone jANI gayo hato, paNa te kaMi paNa bolI zako nahato. teNe kalezanuM moTuM kALuM karavAnA IrAde ja A mArga svikAryo hato. rAjaputra paNa jANuM ga ke pitA mahArApara gusse nathI paNa sAvakI mAtA pitAne vAta kaI vakhate karaze-karAvaze te agamya che, ema jANIneja prIya pitAe potAne tenAthI dUra kahevAnI goThavaNa karI haze evuM rAjaputrane jaNAyuM. kharekhara ! bhakti te AnuM ja nAma ! avaLAne savaLe artha levAya che. e pitR bhakata rAjakumAra pitAnI suMdara sukamAra patnIne laine takSazilA tarapha cAlI nIkaLyo. navI rANI tikSyarakSitAe rAjaputrane rAjAthI dUra kADhayo tenuM kAraNa narALuM ja hatuM. te sAvakI mAtA hatI tethI rAjaputra para tene gusso to hato ja paNa tethI ja te aTakI besavA dhAratI nahatI. have teNe rAjaputranuM bIlakula kATaluM kADhavA dhAryuM, ne teno rasto grahaNa karyo. kumAra kuNAla takSazilA gayA bAda rANee cha mAsa svasthatAthI kADhI nAMkhyA ne pachI potAnI zetrajanI ramata zarU karI. teNe have eka patra taiyAra karyo ne te takSazilAnA eka bIjA sthAnika amaladArane mokalavA goThavaNu karI. rAjA hamezAM jevI rIte kAga taiyAra karato tevI rIte ja rANIe A patra bIDI lAkhanI rasIla karI taiyAra karyo hato kAraNa rAjAnA ciraparicayathI rANI rAjAnI dInacaryA ke kRtathI ajJAna rahetI nahi. have mAtra rAjAnA AgalA be dAMtanI mahAra karAvavAnuM bAkI hatuM te paNa rANee ghaNAja prapaMcathI karAvI lIdhuM. eka dIvasa rAjAnA bhANamAM kephI padArtha nAMkhI tene bebhAna karI nAMkhI pelA lAkhanA sIlapara rAjAnA be dAMta dAbI dIdhA. te A rIte lAkhanA sIlapara mora barAbara thaI rahI. rANInuM kAma barAbara pAra utaryuM. te phateha pAmI. tene dAva chatI. teNe jema rAja potAnA kumArapara AjJApatra mokale tevIja rIte A due te patra rAjaputra kuNAlapara rALanA khAsa nokara sAthe ravAnA karI dIdho, vAMcaka! A patramAM zuM lakhAyuM hatuM? kaMI kalpanA Ave che? arere ! temAM bicArA niraparAdhI kuNAlanA saMrvanAzanA vartamAna hatA te AgaLapara vAMcakane sAdara karIzuM. patra laI janAra nekare te patra surakSitapaNe takSazilA jaI kuNAlanA hAtha nIcenA adhikArIne A. adhikArIe pagapara pitAnuM zIranAmuM vAMcamuM ne ajaba thaI rahyA. kAraNa adhApi tenA saranAmAno patra AvyAja naha. sarva patro rAjakumAra kuNAlanA saranAmAnAja AvatA ne Aje Ama kema? haze! patra keDI jovAmAM harakta nathI ema vicArI adhikArIe dhaDakate dI te patra pheDa, ne vAMcyA paNa re hAya ! te patra vAMcatAMja tenA hRdayane vijaLInA jevo sakhta AMcaka lAge. eve te zo majakura samAyela hato. te patra nIce mujaba hatA.
Page #15
--------------------------------------------------------------------------
________________ divya pitRbhakti. zrIman mahArAjA azAvardhana taraphanuM AjJApatra. mukAma takSazilA. tatra rAjya sevA kuzaLa-vizvAsu rAjya bhakta zilAditya taraka bhArata varSIya sAmrATa zrImAna mahArAntadharAja azeka vartana taraphathI AnA kramAvavAmAM Ave che ke-A patra maLatAMja rAjakumAra kAlanAM banne taMtre lokhaDanA tapAvelA saLIAthI phADI nAMkhavAM tathA te AMdhaLAne tathA tenI panI ekane hiMsaka pazugmAthI nivAsita jaMgalamAM hAMkI mukavAM. khAsa kAraNune lIveja A AjJA pharamAvavAmAM Ave che, ne kAi paNa kAraNe amArI nAnA asvikAra karavAmAM AvatAMja tamArA prANa sazayamAM hamajavA. AjJAne amala savara karavA. } 285 jhumapura. sahIM. mahuArAjA zakavardhana. vAcaka! vAMcI rahyA ! mahArA azekanuM AjJApatra !!! bicAreya amaladAra te eka saMgemaramaranA putaLA jeve jaDa banI gaye! ne viyAra karavA lAgyA ke nA ! nA ! A patra khare| hoyaja nahi. khATuM. bIlakula banAvaTI A patra che. niHzaMsaya kaI kAvatruM jaNAya che. kAraNa ke rAjakumAra takSazilA AvyA tyAIja sarva prajA AnaMdamAM rahetI hatI. kAine koI prakArane anyAya, trAsa ke jhulama thatA nahi. ulaTI sarve prazna rAjakubhArate tenI nyAya priyatA udAratA tathA DahApaNane lIdhe dhanyavAda ApatI hatI, tetevAja rAkhanuM dIrgha sAzana IcchatI; tethI azeka rAjA te mAtAnA ekathI eka paNa AvA sad guN putrane AvI kaMDAra IkSA karavAnuM kaI paNa kAraNa nathI tethI A patra phADI nAMkhI svastha besavuM e Ika jaNAya che. paNa vaLI rAjyanA kAyadAnA vicAra tene AvavA lAgyA. kAraNa game tevI tApaNu rAjyakartAtI AnanuM apamAna tene karavAnuM hatuM ! chatAM paNa game tevI bhayaMkara zikSA khamavI paNa sukumAra kuNAlanAM netra pheADI nAMkhavAnuM bhayaMkara kAma te te naja karI zakyA, te te khAtA kharAbI karanAra patra teNe phADI nAMkhyA. paNa tenuM pariNAma bahuja bhayaMkara nIvaDayuM, te patra adhikArInA jeTalo naveA kuNAlane jAye nahiM. te patra paranI mhAra kAle joi tA mhAra para AbAda be dAMta kheDelA najare paDayA tethI te patra banAvaTa nahi paN kharekharaja mArAjanI AjJA che ena rAjakumAre nakI mAnyuM. teNe turtaja te adhikArIne khelAvyo ane draDhatAthI jAgyuM ke mahArAja ! mArA pUjya pitAnI AjJA huM marAMta ullaMdhana karIza nahi ane tamane ullaMdhana karavAza nahi. tame hamaNAM ne hamaNAMja mahArAjanI AjJA pramANe varyAM. pazu bicArA adhikArInA hAya te hRdaya vidAraka kArya kema karI zake? eka sukumAra puSpapara-nirdoSa kumArapara evA sakhta prahAra kayeA hAtha karI zake vArU ? teNe kahyuM-mahArAja ! ApanI temaja mhoTA mahArAja bannenI AjJAnu huM ullaMdhana karUM chuM. e mATe Apa mane game te zAsana kmAvI zakaze-paNa ApanAM netrane sparza karavAnuM sAhasa huM kadApI karI zakIza nahi. paraMtu kRNAlane niyaM aDaga hatA ke " dehAMta thatAM paNa pitR AjJAnuM ullaMdhana karavuM nahiM, " rAjakumAre peteja lekhaDanA be saLI agnimAM dhagadhagatA karI peAtAne hAtheja-hastAM hastAM potAnAM banne sukumAra maitrAmAM khAsI dIdhAM, ne khIjIja kSaNe te hasatA-ramate yuvAna-sukumAra rAjakumAra adhatvane prApta thayeA ne potAtI patni laine pote jAteja dhAra araNyamAM cAlyA gayA. ahA ! kevI divyU pitR bhakti ? vAcaka ! jagatamAM
Page #16
--------------------------------------------------------------------------
________________ 286 buddhiprabhA. je koI paNa khare pitabhA putra hoya te te kuNA ja hovuM joIe. pitAnI AjJA te izvaranI AjJA samajIne teNe tenuM pAlana karyuM che. dilagIrIno eka zabda, du:khane eka suskAra ke phodhano eka harapha paNa uccAryA vinA-hasatAM hasatAM evI kAra pitR AjJAnuM paripAlana karavAmAM teNe eka paLa paNa vilaMba lagAyo nathI. dhanya che e kiTa pitabhakta rAjakumArane. are! koI garIbI ke saMkaTamAM ucharela putra-pita AjJA pALe to tene ochuM lAge paNa je vilAsa vaibhavamAMja chiryo che, jenI dehalatA mAkhaNa jevI mRdu che, jene chIMka AvatAM seMkaDe dAsadAsIo khamA khamA karatI hAjara thaI jAya che, je bhAvIne rAjA che. evA sukumAra rAjakumArane atyaMta duHkha darIyAmAM-pitRbhakitanI khAtara yAhema karatAM vilaMba na lAgya! emane dhanya che. vaLI dhanya che tenI pativratA patnIne! teNIe paNa pitAnA patine pita AjJA pAlana karatAM roko nahi. paNa dhIraja rAkhI zAMtithI tenI sAthe arayamAM cAlI nIkaLI. ahA ! devI ! tane paNa kharekhara dhanya che ! patinI icchAne mAna ApI pote paNa arayanAM ghera duHkha sahana karavA kaTibaddha thaI. AjanI strIo ! ame tamane kuNAlanI paninI A vakhatanI sthiti vairyatA-zAMta cittavRtti-ane patibhakti tarapha lakSa ApavA kahIe chIe. juvo ! juvo! kuNAla patnI kevI patibhaktivALI ane sahanazIla che. kevA prakAsnAM duHkha sahana karatA te taiyAra thaI che ! juvo A aMdha rAjaputra ne kuNAla patnI ' kuNAla patnI patine doratI cAlI jAya che. ahA ! Adarza putra-Adarza putra vadhu ane Adarza pati-tamane praNAma. eAjanA pAzcAtya vidhAthI amRta banelA phezananA dasa thayelA-yuvAna putra ! pitabhAta kuNAlanuM draSTAMta joIne tamArA jIvana sAthe tenuM jIvana sarakhAvo. kayAM tamArI uThaMkhalatA, pitRAjJAne avagaNanA karavAnI vRttio ! kayAM tamAre vaDile pratye avinaya ane kayAM rAjakumAra kulanI pitabhakita ! are! AjanA juvAnIAne pitRAjJA pALavI paDe, pitAnA khAtara kaMI agavaDa veThavI paDe, ke pitAnA ThapakA sAMbhaLavA paDe, te temanA "nAkanAM TIcakAM naDIyAda tarapha ravAnA thAya che. are! keTalAka putra te melAghelA pitAnA putra kahevarAvavA mATe paNa lAchamare che. hAya ! adhama putro ! tamane janma ApI A sthitie pitAne zuM Abadale tame Ape che? juo? juo? A kuNAla tarapha ne kaMIka navIna pATha zIkho ! rAjaputra kuNAla ane tenI suMdara yuvAna panI! ATalA divasa sudhI sukha ane A naMdamAM majhA karatA hatA. aneka dAsa dAsIethI viTalAI svarga sukha anubhavatA hatA. IcchAnusAra bhojana zayanane vihAra karatAM hatAM. Aje temanI kasoTIne vakhata AvI lAgyA che. sukha pachI duHkha Ave che e sUtra ahIM sAkSAtkAra thAya che. e niyamAnusAra temane Aje duHkhane rAzI dAbI nAkhavA DekI karI rahyo che. paraMtu te gabharAyAkaLAyAM ke dukhI thatAM nathI. duHkhane duHkha mAnatAM nathI paNa pitRAjJAnuM pAlana kare che. are ! paDe saMkaSTanI zreNI," "duonA DuMgarA Ave !" "dharo samabhAva aMtaramAM" "kabune bALa sAro e!" pAdakara,
Page #17
--------------------------------------------------------------------------
________________ divya tritRbhakti. t sadA saMsAramAM sukha dukha sarakhAM mAnI laIe ! " ( marhuma sAkSara DAhyAbhAi. ) e sUtrane anusaratAM teoe dhAra araNyamAM praveza karyAM. takSazilAnI garIbaDI prajA ane samagra adhikArI maMDaLane raDatAM mukIne tee jaMgalanAM dvisaka pAenAM mukha AgaLa pahoMcI gayAM paraMtu jeenI mukhazrIpara pitRbhakitanI pratibhA chavAi rahIche evA te daivI daMpatI tarapha je hiMsaka pazuoe STi sarakhI paNa karI nahi. pati patnI banne jaNu jaMgalamAM Ama tema pharI vanakaLAnA AhAra kare che. hatheLImAM laine khALe khASe pANI pIe che. rAtre pAMdaDAM ane ghAsanI pathArImAM suve che. adha patine kAcit vinAdane arthe patnI dhurA sAde nIti bho-sulalita gItaDAM gAma saraMbhaLAve che. karatAM karatAM vaLI ekAda gAma AvI caDhe che te tyAM bhikSA mAgI peTa bhare che. ema dIrdhakALa karatAM karatAM anAyAse daiva yeAge te teja kusumapuramAM AvI pahoMcyAM ke jyAM rAjA azeka rAjya kare che. bhikSA mAgatAM mAgatAM te keTalAMka gAyanA gAtAM cAlyAM jatAM hatAM. gAyanA gAvAthI leka temane premathI annavastra Ape che. 28; saMgIta-te te paNa vaLI eka rAjakumAranA mukhe gAvAnu keTaluM madhura hAya ! taduparAMta kuNAla bAlyAvasthAyIja meTAmeTA gavaiyAnI seAbata thayelI hAvAthI traNe lalita gAi zakate hatI. kAlane A gAyana rAnna azArka bAlyAvasthAmAM zIkhavADayuM hatuM je tene kAma hatuM. Aje kuttubhamAM AvyA pachI eka rAjyamahula pAsa ubhA ubhA aSa kuNuAla teja gAyana gAtA hatA. rAjA divAnakhAnAnI bArI pAseja eka ratnajaDIta selphA para beThela hatA teNe peluM gAyana sAMbhaLyu. rAjAne te gAyana sAMbhaLatAMja vidyuta-prakAzanI pekeja pAtAne putra sAMbhaLyeA. te avAja peAtAnA rAjaputraneAja che ema tene nakkI lAgyuM-rAjAe turtaja nAkarane AjJA karI ke ' are ! kANu che re! nIce pele kAi bhIkhArI ghA mIDA svare gAyana gAya che tene mhArI pAse lai Ava! te mane ghaNuMja pasaMda paDyuM che. "" mahArAjAnI AjJA thatAMja nAkarA doDayA ane gAyana gAnAra bhikSukAne mahArAjA sanmukha hAjara karyAM. azeka rAjAne bhikSukane jotAMja zaMkA utpanna thaI paraMtu temanI AvI kaMgALa sthiti thAya ane AvI dIta sthitimAM ahIM Ave eve kaI saMbhava jaNAyA nahi. mAdAnA caherA tA ghaNAyane maLatA Ave che tethI vizeSa khAtrI karyA zivAya temane kaMi paNa kahevuM ucita jaNAyuM nahi. tethI rAjAe bhIkSukane puchyuM-- . " are ! tuM kayAMnA rahenAra chuM? hArUM nAma zuM? tuM je gAyana gAya che? te tane Ne zIkhAvyuM? zuM tuM kaheze ke ? A prazna sAMbhaLatAMja kuNAla hasyA ane kSaNuvAra stabdha thayA. pachI teNe eka navuM gAyana joDI kADI temAM evuM gAyuM ke te pote eka meTA sArvabhaima rAnA pAvI putra hatA. rAjAnI AjJAthI te pitAnI najara AgaLathI dUra thayA paraMtu pachIthI keA kAraNane lIdhe tenA zatruoe kaMi bha MbheraNI karI, ane rAjAne hAthe adhikArIene patra lakhAvI tenI AMkheAmAM unhA unhA saLI bhekAtrI, patnI sAthe jaMgalamAM kADhI mukAvyA. prathama nA kArabhArIoe te patra khoTA TharAvye hu rAjaputre teja te patrapura rAjAnA dAMtanI mhAra jo khAtrI karI pAteja pitAnI AjJA mAnya karavA peAtAneja hAthe AMkhe keADI patnI sAthe araNyamAM cAlyA gayA. tyAMthI bhIkha mAgatA mAgatA, du:kha ane daradra veThatA veDA daivayeNe ahiM AvI caryeA che. "
Page #18
--------------------------------------------------------------------------
________________ buddhibhA. A hRdayane bhedI nAMkhanArI hakIkata sAMbhaLatAMja rAjAe putrane eLakhyA ne turtaja sekAparathI uThIne putrane chAtI sarasA cAMpI dIdho. rAjAnAM netramAMthI cAdhArI. AMsu paDavA lAgyAM, te sarvatra liMgIrI prasarI rahI. rAjAe kahyuM, beTA ! kuNAla ! hane kAie sAge che ! khATA patraparathI tu AvI mArI sthitie zA mATe pahoMcyuM ? mhane jarAka te khabara karavI hatI ! hArI pAse te patra che ke beTA? hAya tA mane Apa ! ' Re ' kuNAle pitAne eLakhIne hAsya vadane kahyuM. kSe A patra ! ahe ! pitAjI ! emAM du:kha huM mAnatAja nathI ApanA be dAMtanI mhAra mhArI najare paDayA bAda huM je AjJAnuM pAlana karavAmAM zithila banu te mhArI janetA lAje 1 ApatI AjJA zirAmA nya karavI eja mhArI krUraja ! paNu temAM Apa zuM kare ? mANasanA kramAnusAra sarve sUtra cAlyAM kare che temAM manuSya te| mAtra nimitta rUpa che. pAmara prANI zuM karI zake che. pUrvabhava saoNMcita anusAra sukharUkha maLe che. temAM nimitta thanAranA vAMka kADhavA e tA kevala bhrama che. pitAjI Apane mhArA praNAma che." ema kahIne pitAnA caraNamAM zIza jhukAvI lAMbe cA paDayA. jenA sukhapara nirdoSa hAsyanI pratibhA phelAi rahI che evA kuNAla tayArAjAnA hRnI dhyAnuM karUNyarasathI chaLakAtuM citra kayA citArAnI nirmAlya pIchI cItarI zake vAra ? kuNAlanI pAsethI patra maLatAMja rAjAe te barAbara tapAstra. pAtAnA dAMtranI mhAra tapAsIne suthI chalakAte netre te sadhAyale patra vAMcavA mAMDaye. vAMcIne teNe jANI lIdhuM ke A duSkArya mAtra rANItikSarakSitAnuja che. duSTA-cAMDAlaNIeja A pApakRtya karyuM che. mhArA ratna jevA rAjaputrane adha karIne tathA sujJa sukuMbhAra putra vahune dveSabhAvathI atizaya gADha evA du:kha dariyAmAM pheMkI dIdhAM che. have tene jIvatI rahevA dezamAM sAra nathI kAraN aujI vakhate te zuM nahi kare te samajI zakAtuM nathI. rAjAe putra tathA putra vadhune paheraveza vagere badalAvIne tene digdha vastrAbhUSaNuthI vibhUSita karyA. palavAramAM bhikSukA rAjakumAra ane yuvarANI banI gayAM. punaH te divya pitRbhakta rAjakumAra tathA tenI patnI purvAvasthAne prApta thaye. tenA mukha para divya pratibhA vilasI rahI. paNa hAya ! te netra yugala ! te snigdha ami bharyAM rasapUNaeN lAcanIyAM ! kayAM che tenAM me jIvana-netra ratna ? gayAM sadA sarvadAne mATe gayAM ! pitRbhakita keTalI meghI ne muzkela che te vAMcaka tameja juve. rANIne pakaDI magAvIne sakhta rAkhyuMmAM Dapako ApIne dehAMta daMDanI zikSA karI. te abhimAnI gussA karanArI duSTA dveSI rANInA prANu ane zarIra paLa vAramAM paraloka pahoMcI gayAM. rANInA paralokavAsanA vartamAta kuNAlanA tavAmAM AvatAMja mahuja khinna cage ane potAnA mATe rANInI bhAta thayo. te tenA nimittarUpa pAta thavA mATe peAtAnA AtmAne te niMdavA lAgyA paNa thavAnu te thai cukyuM hatuM. have rAjAnI AMkha ughaDI. te vighyavAsanAne tyAga karI vRtti sAtvika karI buddha gurUnI upAsanA karavA lAgyA. te teja dayALu gurUe rAjaputra kuNAlane tetre ApI dekhate karyo. pApIne pApanI yogya sajA thaI ane kRSNAla te divya pitRbata rAjakumAra pAchI pitAnI bhakti tathA prajAjanaipara rAjya pharavA lAge. vAMcaka mitra! pitRbhakti-divya pitRbhakti-tu kevuM umadA draSTAMta ! AvI divya pitRbhakti pratyeka putrane prApta thAeka e AzA sAthe mhArI kalama have varame che. "
Page #19
--------------------------------------------------------------------------
________________ manuSya. 288 manuSya. ( lekhaka-eka strI. ) pratyeka manuSya ratnanI khANa che. pratyeka manuSya saMpattine moTAmAM moTo bhAga che. ratnanI khANamAM jema ghaNu rane che ane beimAM ochAM che temaja manuSyanI bAbatamAM paNa che. je pratyeka manuSya pitAnI ratnanI khANane khelI tene yathArtha upayoga kare te jagata svarga samAna AnaMdanIya banI rahe. lokika khANane bedI temAMthI ratnane kADhatAM parizrama paDe che paNa jyAre te parizramane sahana karI khANune davAmAM Ave che tyAre ja rana raMga paDe che, mATe parIzrama kare che tene ja te mahA mUlyavAna khajAno sAMpaDe che. pratyeka manuSyanI bAbatamAM paNuM Ama hovAthI pratyeke pote ja prayatna karI zodhI kADhavAnuM che. jyAM sudhI manuSya pote ja potAnI khANa khodI tenI aMdara rahela amUlya khAne zodhI kADhavA prayatna karato nathI tyAM sudhI temAM rahela amUlya bhaMDAra tene prApta thato nathI. anya manuSya bIjA manuSyano khajAno zedhI kADhavA asamartha che. manuSya patija te zodhI kADhavA samartha che temaja tene upabhoga paNa teja bhogavI zake che anyane tene upabhoga paNa ApI zake tema nathI, tema tene saMgraha karavA teja adhikArI che. tame eka nadi vahetI joI uttama vicArane pragaTAvo paNa tethI nadine kAMI lAbha thaI zake tema nathI. manuSya mAtranI pharaja che ke pratyeka manuSya potAnA ratnane pote ja khodI kADhavA jyAM sudhI amUlya rane hAtha na Ave tyAM sudhI khANane bAda kheda kare. tamAre vicAra vaDe, coga vaDe te ratanene bahAra kADhavAnAM che. upara uparanA kacarAne sApha karI nAkhavAnI paNa pharaja tamAre mAtheja che. manuSya potAnI khANane barAbara oLakhatA nathI tethI ja teo duHkhI hoya che. ghaNA manuSyone khANa khetAM AvaDatI nathI tethI uparanA kacarAne joIne ja nAsIpAsa thaI jAya che. vastuta: te kare che mATe tene dUra pheMkI devAno che. aMdara uMDA utare. tarataja ratno tamane jaDaze. pratyeka tema karavAnuM sAmarthyavAna che paNa tene khodavAne pratyekane mArga judo judo hoya che. amUlya ratna meLavavAne adhika samaya temaja adhika vigha naDe che paraMtu hIMmatavAna dRDhatAthI te khANa khodatAM thAkatuM nathI, ALasI jato nathI, asaMtoSane seva nathI, game teTalAM vido Ave paNa tene mArI haThAve che, utsAhane seve che, te meLavavA adhIka tema vegavALI vRttithI utsuka hoya che. Agraha ne utsAhathI ja kAryanI siddhi thAya che. dhairyane dhAraNa karavAthI kAma pAra paDe che mATe mahenatathI Dage nahi. Avo khajAne tamArA hAthamAM chatAM tamAre zuM daridra rahevuM che? suda dhana meLavavA mATe manuSya keTalA prayatnane seve che! te A te amUlya khajAne meLavavAne che to pachI tene mATe keTalA aparimita parIzramanI agatya che te vAMcakane sahaja samajAI jaze. adharma ane anyAya mArganI prakRtithI A khajAne maLI zakato nathI paNa dharma ane nyAya mArganI prakRtithI A khajAne maLe che ane lAbho upajAve che; paNa manuSyae sArA boTAnA aMdaranA bhAgamAM rahela tatvane samajavuM joIe. jeo A prayatna karatA nathI teo kAryamAM vadhatA nathI. sArAmAMja zuddha tatva hoya che eTaluM ja nahi paNa khoTAmAMthI paNa ghaNIka vakhate zuddha tatva draSTie paDI Ave che. mATe zodhaka buddhi rAkhavI e manuSyanI pharaja che. A khANune prApta karavA mATe niraMtara parI
Page #20
--------------------------------------------------------------------------
________________ 200 buddhibrA. amane sevI utsAhathI ughamaja karavo joie. jamIna kaThIna hoya che. te khodatAM ane dhIka zrama paDe che tema ghaNI vakhata A prApta karatAM adhika parizrama paDe te pAchA paDavAnI agatya nathI. ALasane bIlakula tyajI devuM joIe. A khodI temAMnAM mulyavAna rane meLavI tene tamo upabhoga karo. tamArAmAM rahela AvI apUrva khANane bedI kADhI tene upabhoga karavAmAM have vIlaMba na kare. sad vicAra vaDe, gavaDe, bhakti vaDe ane evAja bIjA dharmanA vidhavidha mArga vaDe A khANane bedI samagra saMpatti prApta kare. kamata. (lekhaka-jayasiMha premAbhAI kapaDavaNaja.) kharekhara jagata paDaghA jevuM che. ApaNe jene svara kahIe chIe tene ja paDaze paDe che. premanA zabda bolatAM tene paDaghe ApaNe sAMbhaLIe chIe, temaja koIne zabda bolatA koIne paDagho saMbhaLAya che. jo tame tIraskAranI draSTIthI jue che to tamArA hatI paNa tevI ja draSTI anyanI hoya che. jagatamAM kevaLa tamArA zabdo ja paDo nathI paDato paNa tamArA vicAra temaja vartanane paNa temAM paDaghe paDe che. manuSyone moTA bhAga ema mAne che ke koi paNuM manuSya ApaNane duHkha upajAve che temAM ApaNe nImIta hatA nathI paNa je manuSya ApaNane upajAve che tethI te doSIta che; pazu Ama mAnavu bhula - reluM che. kharekhara rIte to koIpaNa dvArA duHkha ke hAnI utpanna thAya temAM mukhyatve to A paNe ja kAraNabhuta chIe ane tevA kAraNane laIne ja ApaNane kAraNabhuta kahI zakAya. kharekhara to ApaNI ja kRtithI ApaNane duHkha ke kAnI prApta thAya che. Ama che mATe je tamAre sukha meLavavuM hoya te jagatamAM anyane sukha thAya tevAM kRtya karo. tame duHkha, bhaya, zekanA vikArone jagatamAM prasArI sukha, nIrbhayatA, AnaMdanI icchA jagata pAsethI rAkho e che. tame kRtithI, vANathI, vicArathI jagatamAM je je prasAraze tene paDaze paDaze. nIraMtara tamArI kRtimAM, vANumAM ane vicAramAM AnaMda, nirbhayatA, jJAna vagerenA vicArone prasAre to jyAM tyAM tamane tenA paDaghA saMbhaLAze. jo tame madhutAnA, u. tAnA, sukhanA, zAntinA, aspRdayanA Icchaka ho to tamArI kRti, vicAra ane vANIthI te vastuone prasAra, jevI kRti tame kare che tevI prati uttaramAM saMbhaLAya che. tamArI duHkhamaya sthiti mATe bIjA koIne kAraNe rU5 na jAro pazuM tame pote tenA kAraNabhUta che ema mAno. tame duHkhamaya sthitimAM che tethI kaMTALo nahi. tame tamArI kRtithI vANI ane vicArathI zubha prakRtine Adare tethI tenA paDaghA tamane tevA saMbhalAze vANuthI ja sukhane vicAra karyAthI ane kRti ane vicArane vegaLA mukavAthI emAMnuM kAMI prApta thaze nahi. jyAre traNenuM saMmelana thaze tyAre vastu siddhi yathArtha rIte sIha thaze. vANuthI kAMI karaze te vA jeTaluM ja paDaze tamane saMbhaLAze. tamane sukha ApanAra tamArA vaDIla ke sagA saMbaMdhI ke amuka vartanavALI strI ke anukuLa vartanavALA cAkaro che ema nahi paNa tame je dhAro te tamArA zatru vigere kanethI paNa sukhane ja pAmI zake tema che. kAraNa mULa hetu te sukhane tameja utpanna karI
Page #21
--------------------------------------------------------------------------
________________ jagata 281 cho ane te je tame barAbara mana, vANI ane kriyAthI siddha karela hoya che te tenA ja A badhA paDaghA che; mATe amukathI mane amuka prApta thAya che ema mAnatA nahi. tame jagata prati prema, zuddha buddhi, dayAbhAva, samatAbhAva, tamArI vANI, vartana ane vicAra prasAra, tamane teja pAchuM maLe tema che. jo ke A karavuM prathama te sahaja kaThIna lAgaze paNa abhyAsa thatAM saraLa thaI jaze. jemake pahelI copaDI bhaNanArane bI. e. ne abhyAsa ghaNo ja kaThIna lAge che paNa InTaramIDIeTa bhaNanArane te eTalo badho kaThIna na lAge, temaja prathama zarUAta te adhIka kaThIna bhAsaze paNa dhIme dhIme tamAro raste saraLa ane sugama banI jaze. nAnuM TAMkaNuM paththarane phoDavA samartha che temaja tamArI thoDI thoDI kriyA paNa vikaTatA rUpa paththarane pheDavA samartha thaze. Ama che mATe nitya thoDI thoDI kriyA karI vikaTatA rUpe paththarane phADI nAkhaje. nirasAhI na thatAM tame prANI padArtha mAtranuM zubhaja to. tame tamArA vartana, vicAra ane vANImAM sarvanuM zubha juo. sarvatra premabhAva ja rAkho. Ama karaze eTale tame jene Icchaka che ke padArtha dhIme dhIme tamane prApta thaze ane tame anaMta sukha-nirAbAdha sukhanI prApti karI rAkazo. ArasInI aMdara jema ApaNe pitAne ja AkRti tene sanmukha dharatAM paDe che temaja jagata paNa ArasI jevuM che, temAM ApaNuM pratyeka vicAra, pratyeka kriyA temaja pratyeka bolelA zabadanI AkRti paDe che paNa ApaNe tene na jANatA hovAthI ApaNI ja vicAra, vANI temaja kriyAnI AkRti ApaNe bIjAnI kahIe chIe. eka ama mAmaDIo pitAnI chabIne oLakhI zakato nathI ane aMte bIjA koinI che ema mAne che temaja ApaNuM paNuM ajJAna dazAne laine tevuM ja mAnIe chIe. ApaNe je mukha upara meza copaDI ArasImAM joIe chIe te ApaNuM mukhya meghavALuM dekhAya che temaja ApaNe je krodha, IrSA, asUyA vagerene dhAraNa karIe chIe te ApaNane tevuM ja mAlama paDe che. jo tame prasannatAthI jagata tarapha juo cho to sAmI prasannatAnI AkRti mAlama paDe che. temaja te ArasImAM be duHkha, bhaya, zeka vagere vikArothI jue che te sAmI tevIja AkRti jaNAya che. tame te vakhate ema nathI jANatA ke A to mArA potAnA vicAra, kriyA ane vANunI AkRti che paNa ulaTI tene doSa anyane Ape che. tame je akhaMDa AnaMdamAM rahe che te tame bhayanI AkRti joI zakatA nathI paNa sarvatra AnaMdanI vRttine ja nihALe che. ArasI sanmukha gulAbanuM puSpa dharyA pachI temAM kAMI thoranI AkRti jaNAya tema nathI paNa gulAbaja jaNAze ane para dharyA pachI temAMthI gulAba jovAnI AzA rAkhavI e zuM yogya gaNAze? A prakAre ja je tame AnaMdane tamArI vicAra, vANuM ane kRtimAM sevatA nathI to pachI AnaMda sarvatra jovAnI IcchA rAkhavI paNa yogya nathI arthAta joI zakatA nathI. tamane je bhaya, zeka, duHkha, dInatA, kaleza Adi jevuM na gamatuM hoya te pachI tamArI vANa, vicAra ane kRtimAM tene dezava Apo; sarvatra udAra vRttivALA thAo. amuka daridrI che, amuka paNa che evo koIne mATe paNa vicAra na karo. kevaLa vicArathI ja daridratA agara kRpazutAnI chabI tamArI AgaLa na ra eTaluM ja nahi paNa vANI ane kRtithI paNa na ra. tame je anyane daridrI jozo te tamArI AkRti jagatarUpa ArasImAM paNa tevI ja jaNAze. tame koIne paNa mAnatA nahi. sarva upara samAnabhAva, triIbhAva rAkho. tamArI
Page #22
--------------------------------------------------------------------------
________________ rara buddhiprabhA rakhI paNa tamane tevIja jaNAze, arthAt tamArA upara paNa kAIne vaira dharavAnuM kAraNa banaze nahi. kAi paNa sArI agara mAThI asara tame tamArA manathI upajAve tenI sAthI prathama asara tamArA peAtAnAja upara thAya che, anyanA mukha upara meza cepaDanAranA jema prathama hAtha melA thAya che tema anyane mATe tenA jevuM vicAro. jevI vANI uccArA, jevI kRti kare tevI tamane potAne thayA vinA rahetI nathI. anyane duSTarUpe, zatrurUpe, viSayIrUpe, pApIpe, kIlarUpe tame jyAre jue che tyAre tamArA uparaja prathama te prakAranA eka caDA pharI vaLe che. ethI ulaTuM anyane mitrarUpe, sajjanarUpe, jJAnIrUpe jue che. tema tevA sadgune tamArAmAM jAmelA jue che. Ama che mATe tame tamArAmAM jevA sAmarthya, sadguNu, sthitIne RcchatA ho tevAja rUpe anyane vAhI, kriyA, vicArathI jue. jagata potAnI sattAvaDe tamArI AkRti malIna dekhADavA samaye nathI paNa tame jevA che! evIja tamArI chI dekhAya che. tame jyAM tyAM duHkha jovAthI tame du:khI che. emAM anyane kAMi doSa nathI. kAcanI pAchaLa ceApaDela lAhI kai melI hotI nathI paNa mukha uparaja melI lahI cepaDAi che. tamArI sthitI upara, tamArA mukha upara, tamArI pratyeka vANI, vicAra ane kriyAnI asara thavAne mATe te upara khAsa dekharekha rAkhavI agatyanI che. tamAre du:khI, daridrI, ajJAnI, krodhI, bIkaNa rahevAnI kazI jarUra nathI. te kAMi tamAre mATe utpanna thayAM nathI. tame je AkarSe che. te! tamArA prati Ave che; nahitara hAra kANane atare dUra che. niraMtara tamArI ucca abhilASAneja smaraNamAM rAkhe!, tenuMja manana karo te tameA tene jarUra meLavo. mana, vacana ane kriyAthI tamArA icchita vicAraneja pAze. jevu tame adhika vega, smaraNa, pANa karaze te te tamane prApta thaze e vAta niHsAya che. khaMdhue sukha ane duHkhane AdhAra ApaNI potAnIja kRti, vicAra, vANI upara race che. ApaNI kRti, vicAra agara vANI jema bIjAne sukha upajAve che tema te ApaNane paNa sukhaja upajAve che. mATe ApaNe ApaNA ane anyatA sukhane mATe ApaNI kRti, vicAra ane vANI nirmala, nirdoSa temaja ucca rAkhavAnI jarUra che. ApaNe jo ApaNA sukhane nathI sAdhatA te| pachI bIjAne te! sukha upajavIja kema zreSTIe ? ApaNe sukhI thavuM ane anyane sukha athavA anyane sukhI karavA e ApaNe sukhI thavA mATe che. jyAM sudhI ApaNe pAtAne ane anyane sukhI karI zakatA nathI tyAM sudhI saMpUrNa sukha AvI cUkatu nathI. tevIja rIte tame sukhanA icchaka ane ane tevIja AkRti jagatarUpa ArasImAM pADavA prayatna karo. Ama thatAMja tamArA tana, mananI AkRti jagatarUpa ArasImAM sAMdhyathI bharapura mahattAvALI, sAmarthya sahita ane aneka alaukikatAnA guNavALI dekhAze. tame AvI suMdara AkRtine nihALavAnA icchaka che. paNa tame jagata rUpa ArasAmAM draSTi nAMkhe! ane tame kurUpa bhALA eTale kaMTALA che! tema nahi kaTALatAM prayatnane AdarA. tame jevI AkRti nIhALavA Icche che teja pramANenuM tame tamArA kRtya, vANI ane vicArathI vartana AdarI ane pachI juo ke tame pete tamArI AkRti kurUpavAna che ? tamArI AkRtimAM rahela nirmaLatA, maneAparatA ne kadi chedI nAkhaze nahi. saddA, sarvadA zubhanAja, premanAja tI ivicArAne se ane teja pramANenI kRti rAkho, tema vANImAM paNa teja bhAva rAkhe ane prasanna rahe. jagata vINA jevuM madhura che ane vagADanAra upara tenA AdhAra rahela che. vINA agara vagADavAnuM kA
Page #23
--------------------------------------------------------------------------
________________ jagata. 3 paNa vAgha mukhyatve karI vagADanAranA AdhAraparaja rahela che. vAjIMtra sArU chatAM vagADanAra kuzala hete nathI te te sArUM vAgI madhuratAne arpI zakatuM nathI. jagatarUpa vIA paNa tevIja che. tene hAMzIrIthI vagADavAmAM Ave tA atyaMta madhuratA temaja uccatAne areM ane jo vINuAne game tevI rIte vagADavAmAM Ave te kazatAne arpe. tame tene kevI rIte vagADe che ? te tamane madhuratA arpe che ke kazatA ? jo tamane madhuratA arpAtI hoya te jANajo ke sArI vagaDAya che arthAt kuzalatAthI vagaDAya che ane karkaza vAge te jANavuM ke game tema vagADavAmAM Ave che. vINAne jyAre barAbara vagADavAmAM Ave che tyAreja madhuratA Ape che. je kALe je sura vagADavA oie te kALe te vagaDAya tyAre ja te madhuratA arape che tevIja rIte jagata rUpa vINAmAM samajavuM. jene vINA kharAkhara vagADatAM AvaDe che teja madhuratAneA svAda cAkhe che. te sarvA uccatAne, unnatine prApta thAya che. tame te unnati sAdhatA mAluma paDatA nathI to samajAya che ke hajI tamane vINA barA bara vagADatAM AvaDatI nathI. jeTalo samaya tame vINAne kharAbara rIte vagADe che. teTalA samaya te tamane AnaMdamAM garakAva rAkhe che. temaja utsAha, zAnti ane jAgRtine areM che. jyAre tamArAthI te karkapaNe vAge che tyAre du:kha bhaya ane rokanuMja tamane bhAna thAya che. AyI je kALe AvuM yAya te vakhate tamAre samajavuM joI e ke jema vINAmAM suratI pheraphArothI karkazatA che tema tame tamArUM kartavya bhulela che. tethIja jagata rUpa vINu karkazatAnA svarane arape che. A pramANe sukha ane du:khanI kuMcI tamArA hAyamAMja che anyane sauththA duSIta na karatAM A vastunA jJAnanI achatane laine manuSyA jagatanA mAthe deva muke che pazu potAnI bhUla samajI zakatA nathI. duHkharUpa svara nIkaLavAmAM deSa jagata rUpa vINAtA nathI paNa tenA vADanArI che. vagADanAre akuzaLatAne dhAraNa pharavI e vagADanAra ce!gya na kahI zakAya mATe thatI bhulane sudhAravI eja rAgya kahI zakAya tema che. tA have AvI bhUla jANI besI rahevu te yogya lekhAya tema cheja nahija. eka tene vagADI madhuratA utpanna kare che tyAre bIjo tene vagADI rkazatA utpana kare che. je kSaze barAbara vINA vagADatAM AvaDI ke tarataja tamane sukhanuMja bhAna thavAnuM. je gAyana tamane vagADatAM AvaDe che temAM tame zuM ema kahe che ke temAM kazatA che ? nahi'; mATe teja mArka A jagata rUpa vINAne paNa madhuratA pragaTa kare tevIja vagADavI joIe. gAmana e pratyeka kSaNe AvI paDanAra vidhavidha padArthoM tene jo kuzaLatAthI vagADavAmAM Ave che te te madhuratAja pragaTAve che mATe te prasaMge paNa yAgya prakAre tamArUM evuM vartana rAkhA ke jethI tamane sukhanI prAptI thAya temaja anyane pazu sukhanI-madhuratAnIja prAptI thAya. jagatarUpa vISNuAmAM badhA surI sArA che paNu te barAbara yAgya samaya ane cAcya jagAe vAgatA nathI te ulaTuM geralAbhanna thAya che eTale ke duHkhanI, zAkanI prApti thAya che. teja pramANe khATA surezamAM ApaNe bhaya, azAnti, kheda, glAnI, murkhatA, mAhamalInatAne gaNIzuM. du:kha ane tenI paraMparA manuSya ajJAnathI upajAvI le che. pAtAnI akuzaLatAthIja upajAve che. je je prasaMganI prApti thAya che temAMthI manuSyane pAtAnI mati pramANe sukha duHkha bhAse che. koi mahAbhAjanane tenAthIja sukha prApti thAya che arthAt te tA temAM udAsInapaNuM vhetAM sukhamAM vahe che.
Page #24
--------------------------------------------------------------------------
________________ 284 buddhiprabhA. tamane dIvasamAM je je prasaMge prApta thatA hoya temAM duHkha mAnatA ho to temAM jagatane doSa na mAnatA paNa te tamArA aAnAthIja che ema mAnaje. dukhAdine svara te tamArI AMgaLI ja jagata rUpa vINumathI bahAra kADhe che mATe sAvadha thaI te svara kADhavAmAM tamArI AMgaLI na vaparAya te bAbata sAvadhAna rahe. je prasaMga Avyo hoya tene anukaLa sura vagADo te tamane madhuratA jaNAze du:kha prApta thatAM tamArAthI kayA prasaM. gamAM khoTo sura vAgI gayA che te zodhI kADhavA prayAsa karo. ze ane sudhAre Ama karatAM ja duHkhAdInA saMbhava ochA thaI jaze. manuSya mAtramAM A zakita rahela che madhuratA meLavavAnI khAtara anukuLa sura vagADa eja tene khIlavavAno anukaLa mArga che. prasaM. gane anukuLa vartavuM. duHkhanuM muLa zodhavuM. tene TALavA prayatna karo eTale ke kaye vakhate khoTo sura vAge che te samajavuM. prasaMga AvI maLe tenAthI virodhI vartana rAkhavAthI tamane sukha prApta thaze nahi. jyAre tame tene anukuLa vartana rAkhazo tyAre ja tamane sukhAbhAsa jANavo. te prasaMganA hetunA athavA svarUpanA garbhamAgane prApta thavuM arthAta tenuM jJAna meLavavuM ane pachI evA prayatna Adare ke virodhI prasaMge tamane maLe nahi. Avela prasaMgane duHkharUpa mAnavo e khoTuM che. duHkhanI buddhi vadhe che ane vicAra paNa sArA thaI rAtA nathI ane tethI AgaLa sukha prApta thatuM nathI tema te vakhate paNa duHkhaja lAge che. jagatamAM je prasaMga tamane AvI maLyo tene upara uparathI joI rakha ke du:khane nava na kare. duHkhane ApanAra prasaMgane paNa je tene uMDANamAM utarI nihALaze te kadAca sukhane arpanAra mAlama paDaze ane sukhane arpanAra adhIka sukha arpanAra mAlama paDaze. ghaNA prasaMge evA hoya che ke jemAM pratIkUla thavAthI hAnI thavAnI hoya che paNa manuSya pratIkUla pakSaneja svikArI le che eve prasaMge anukULa vRtti karatAM ja sukha upaje che. dAkhalA tarIke prasaMge eka divasa vAdaLa caDhI AvyuM. be cAra mitro maLavA AvyA. teo kahevA lAgyA ke Ajano divasa udAsI jaNAya che. kAma karavAmAM kAMI utsAha jaNAto nathI. anya manuSya kahyuM, hA bhAI! sUrya nArAyaNa prakAzIta nathI tethI ja temaja jaNAya che; mane paNa tevo ja vicAra Avyo hate. temanA gayA pachI vaLI eka bIjo mitra Avyo ne kahe Ajano divasa ke zAMta jaNAya che, badhuM kevuM ramya lAge che. meM kahyuM: hA bhAI! Aja zani ghaNuM bhAse che. Ave samaye bahAra karavAmAM ramazuMyatA lAge. sUryane tApa tapa nathI; zItaLa pavananI laherI vahI rahI che. pakSIo kola karatAM AkAzamAM uDI rahyAM che, pazuo AnaMdamAM ghAsacAro carI rahyA che, sarvatra zIlatAja prasarI rahI che. ke AnaMdajanaka divasa ! have je uparanA prasaMganA pahelA manuSyane bIjAne je uttara dIdhe te dI heta te pratikuLa bAsata ne mana uMcA thAta, arthAta virodhI bhAsa thAta; ane bIjAne pahelAnA uttara kalAthI paNa temaja thAta. A prakAre AvA aneka mudra prasaMgone paNa anukULa vartavAthIja lAbha hoya che tamAre "sa" sura vagADavAnA che ane tene badale "sa" upara AMgaLI pherave te suno avAja kaI lAgaze ane AnaMda lAgaze nahi paNa jyAre "sA" upara AMgaLI pharaze tyAre ja madhuratA, AnaMdatA lAgaze. temaja vagADavAmAM paNa utsAha lAgaze. Aja prakAre jagatarUpa vINAnA suremAM paNa samajI le ke kalezanuM ciMtavana na karatAM AnaMdanuM ciMtavana karaze to tamane AnaMdaja bhAsaze.
Page #25
--------------------------------------------------------------------------
________________ zyAma saMga saMvega. 25 khoTA sura upara AMgaLI mukI kharA surano rAga kyAMthI nIkaLe. tame icche che te nirbhayatAne ane bhayanA vicAranuM ciMtavana kare che. phalANAne te vAgha maLyo te Ama pAsa nAMkhe ane phalANAnA gharamAM cAra gayo to tene Ama pAsa nAMkhe. evA vicArane sevI nirbhaya thavAze ke! tamAre je nathI joItuM teno vicAra na karo. je joIe chIe teja surane vagADe. tene madhura dhvanI tamArA kAnane niraMtara athaDAze. jyAM duHkhane, lezane, bhaya, ciMtAno ane e vigere koI paNa virodhI bhAvano svara vAgyo ke - taramAM hurNa thayuM ke tarata ja sAvadha thaI te sura uparathI tamArI vicAra rUpI AMgaLIne haThAvI le ane AnaMda vigere joitA bhAvenA sura hoya tene prati vicArarU5 AMgaLI dabAve. priya vAMcaka! A prakAre jagatarUpa viNAmAMthI madhura dhvanI kADho. te tamArAja hAthamAM che te tene kADhI pitAne ane anyane kaya kRtya kare. A Adi aneka zubha pravRttione karI tamArA ispItArtha siddha karo ane aMte sukha, zAnti, nirbhayatA, AnaMda, jJAna Adi padArthamAM ramatA rahe. zyAmA saMga saMvega. (racanAra popaTalAla kevaLacaMda zAha-rAjakoTa) upaMdravajravRtta. namuM tane vIra zrI vardhamAna, vidAraje vigha vibhu mahAna; pade pade mastaka huM namAvuM, kSamA dhare huM tamane khabhAnuM. kavitA (manahara). dharmavana vAgninA dhumADAnI hAra jevA, kamalAMgI taNa cAma vALa bAla+jANa; muktirUpa mArga viSe viza karanArI nArI, jANa ema jAra jene AnaMda na mAnaje. bAla jema laba zyAma vALa tema laMba zyAma, gaNI apazukanane trAsa tethI pAje. sema prabhA sUri taNuM vANI vade zuka vaLI, jevI tevI vANI paNa sukhada pramANuje. toTaka vRtta. kamaLA tama keza kalApa dise, tama zyAma samA zuba jJAna viSe; sucaritra rUpI vidha tijha taNa, haranAra vinAzaka medha gaNe. tuja keza na e pazu kaleja che, lasitA+ dja keza lasita che: muniyogI taNA cittane harate, tuja keza lApa ati naDa, sa-sara A utare to jema apazukana thAya tema ethI dharma mArgamAM apazukana thAya. cAritra rUpa caMdra + snigdhA. 9 akSara sahita eTale ke nA kamAM la neDI detAM phleza ja thaze. jeha mahA vata ApaNAM, temAMnuM A eka; jAra vilAsI jana hite "varaNuM rAkhI viveka
Page #26
--------------------------------------------------------------------------
________________ buddhiprabhA kavita (manahara), vAmA tArAM vikrama, dise navakamaja, kavi eka kahe che te khoTuM kema mAnavuM; munijana sarva taNuM citta kApI nAMkhanAra, navI karavA jevuM hathiyAra kAramuM. kamalinI kAminI te dharyuM citta coranAruM, bhAnane bhulAvanAra bhaktine bhulAvatuM; nirmaLa jJAnarUpa caMdra grahanAra rAhu, alakanuM yutha mukti mArgane mukAvatuM. upeMdravajA alaMkRtAkRtala bhAra strIne, alaMkRtAkRtala bhAra mAne; vilekIne je jana rAjakAtA, bhavATavImAM bhUlathI bhamAtA. gIta. aSTamI caMdra samAna, bhAlacaMdrane joI jano rAce; alIka alikaja je che, tene prIta kaIka jana jAge. zAne samaje zANA, sajajo temAM sukha rahyuM saghaLuM; rAco joI jA, avaLI dizAmAM sujhe badhuM avaLuM. samayane oLakho. teka, badalAya same na rahe sara, jaLa tyAM sthaLane banatAM nirakho; navaraMga same kaMI dAkhavate, gata vastu pharI kadI nA maLatuM. viNa vakhta pachI nahi kAMI bane, samajI samaye karaje zubhane; upakAra kare su udAra thajo, dhana leka hitAratha vAvaraje. taka sAdhI lIye samaye na cuke, samaya yuti hAni vaDI gaNa; dhananI mananI tananI jananI, kaMi sAya kare jagane jarUrI. upajAti. na oLakhe sthita samakSa hAthI, jatAM jatAM saMzaya thIja hAthI pade nihALyA nakI eja hAthI, na hAtha Ave pharI "vakhata hAthI. dAharA. tarasyA cAtaka bApane, pANI pAvuM megha; nahi te harI jAze tane, kSaNamAM vAyuvega. cAtaka mAM tuM kyAM pachI, maLe na gaI paLa megha; tana, mana dhana le pAvarI pahece jyAM taka cheka bahu jaLabharI khArI nadI, lAba na karatI kaI; mIThA jaLanuM nAnakuM nALuM che sukhadAI. maraNa na mUke kAIne, ciMtavane manamAMya; TANuM nahi maLaze pharI, nANuM maLaze bhAI, 1 veNI-zaNagArelo coTalo. 2 navI karata. 3 kuMtalamAMthI kahADI nAkho eTale kuMtajAra saddha thaze. kahevAno matalaba ke kuMtalabhAra (aMbeDe) e kutabhAra (aMkuza-eka bhedaka zasa) che. 4 alIka eTale -misyA ane alika eTale kapAla, kahevAno matalaba ke kapALane AThamanA caMdra jevuM rUpALuM mAna che paNa te mithyA bhrama che, 5 vakhata, vAra. vakhata eTale samaya rUpI hAthI. 6 TANuM eTale samaya,
Page #27
--------------------------------------------------------------------------
________________ divya darzana. raha teTaka. janame jagamAM jana dha ghaNA, maratAM paNa mAnavIo na maNI; jIvavuM janamI kaMI sArtha karo, dukhIAM jananAM kaMI du:kha hare. jIva mAga cahe sukha zAMti sadA, tamane amane sukha zAMti mudA samajI sukha de jaganA jIvane, dhagatA urane tapatA tanane. divya darzana. (lekhaka-mahetA maganalAla mAdhavajI jaina beDIMga-amadAvAda) vakhata sAyaMkALane hatA. sUryadeva jANe potAnI lAMbI saphathI zramIta thayA hoya ane potAnuM tejasvI divya svarUpa bhUtaLavAsIone na darzAvavAnuM dhAratA hoya tema pote jhaTapaTa adazya thavAnI tvarAthI astAcaLa tarapha prayANa karatA hatA. suMdara gora AsamAnI raMgane AkAzamAM raktapaTa jAmI gayo hate, te asta thatAM sUryanA suvarNamaya pIta tejanA varNathI mizrIta hatuM, ane te locanane atIva AnaMda ApatA hatA. nAnAvidha pakSIo ekabIjA sAthe madhura svarathI saMvAda calAvI pitAnI AnaMdanI urmione bahAra kADhanAM virAma pAmatAM hatAM. bagIcAmAM vividha suvAsita puSpa vikasita thaI teone zobhAyamAna karatAM hatAM. sumananI miSTa suvAsamAM Asakta thaelI madhamAkhIo tvarAthI jeTalo parAga laI zakAya teTale laI pitAnA madhapUDA tarapha jamaNuM karavAnA vicAramAM hatI. saro varavAsI kamaLa pitAne bIDAI javAne vakhata pAse AvI lAgelo hovAthI manamAM vyatita thatAM hatAM ane jema ke eka saMsArI jIva A asAra saMsAra ke je agaNita duHkhothI bharapura che temAM thoDuMka sukha joI ajJAnatAthI dharmasAdhana na karatAM A kaMTaka rUpI putra parivArane viSe lubdha thAya che ane kSaNaka sukhamAM ramI Akhare vimAsaNa kare che, tema te kamaLAnI aMdara rahelA bhramarAo pitAnuM mRtyu samIpa AvyA chatAM suvAsane AdhIna banI temAM parAga levAmAM tathA dhrANendriyane tapta karavAmAM jJAnane eka bAjue saDI AnaMda mANatA hatA. zIta samIra aneka surabi puSponI suvAsane sAthe ghasaDI zarIrane sparza karata maMdamaMda vAto hato. ahA ! zI kudaratanI lIlA. kharekhara kudaratanI lIlA akaLata che. saMdhyAnA A divya samaye huM mArA AvAsanI samIpamAM AvelA eka udyAnamAM eka kocane aDhelI beDe hatuM. A saMsAra zuM? mAre A duniAnI raMgabhUmi upara AvI zuM zuM pATha bhajavavAnA che. AtmA zI cIja che vigere vigere. gahana vitha upara vicAra karavAnI aMdara huM tallIna banyo hate. huM dIrdha niHzvAsa nAkhatA ho ane mArA urasAgaranI aMdara aneka taraMge uchaLI rahyAM hatAM, AsapAsanI sthitinuM mane kaMI bhAna nahatuM. eTalAmAM huM bebhAna thayA. thoDIvAramAM mucchita thai koca upara DhaLI paDyA. muchita avasthAmAM-ekadama vidyuta tulya prakAzane camakAro thayo. prakAza thatAM ja koI pagalAne karNapriya avAja mAre kAne paDe teTalAmAM te sAmethI eka muni mahArAja AvatA jaNAyA. temaNe eka suMdara cakSuprima ane pILA raMgathI raMgita bhapakAdAra vastra paridhAna
Page #28
--------------------------------------------------------------------------
________________ 288 buddhikabhA. kareluM hatuM. temanuM zIrSa ane caraNa khullA hatA. bagalamAM rajoharaNa ane hAthamAM eka daMDa zobhI rahyA hatA. temanuM kapALa vizALa ane tejasvI hatuM temanI mUrti ghaNuja suMdara ane mane hara hatI temane varNa gora hatuM ane tapanA tathA brahmacaryanA prabhAvathI temanA mukhakamaLa upara lAlI chavAelI hatI. te mArI samIpa AvatAMja huM temanA caraNamAM namI paDaze. temaNe mAro hAtha pakaDI bhUmi parathI uThADayo. temanA darzanathI thaelA alAsanI preraNAthI mArAM netromAMthI harSanI azrudhArAnuM alana thayuM. temaNe mane anekavA AzvAsana ApavA mAMDayuM ane teozrIe mane pitAnA vacanAmRtathI prabodhavA mAMDayo. "he ziSya! A saMsAra asAra che, duHkhamaya che ane Adhi, vyAdhi ane upAdhi e traNuM prakAre aneka viTaMbaNAothI bharapura che tenI aMdara dhana to tavata che, Aja che ne kAle nathI. je pANIne parapeTa. ane putra parivAra sarva kaMTaka samAna che ke jeo dharma kAryane viSe vigha paDAve che ane khuMce che temAM mAruM tAruM sarva mithyA che. duniA eka musApharakhAnuM che koI avatare che ane keI mare che. A eka pakSIne meLe che. jevI rIte paMkhIo savAre badhAM bhegAM thAya che ane sAMjere sai potapotAne mALe jAya che tema A saMsAranI paNu gati che. __ yathA kASTaMca kASTaMca sameyAtAM mahodadhau / sametyaca vyapeyAtAM tadvata sapAgamaH // jevI rIte eka udadhinI aMdara eka lAkaDuM eka dIzAmAMthI AvI ane bIju lAkaDu keI bIjI dazAmAMthI AvI be eka sthaLe bhegAM thAya che ane pAchAM judAM thaI jAya che tema A saMsAranI aMdara paNa koI AtmA devatAnI gatimAMthI, koi tiryaMca gatimAMthI ane koI naraka gatimAMthI AvI atre bhegAM thAya che ane mAtA, pitA, putra, putrI, vadhu, bhaginI brAtA vigerenA saMbaMdhathI joDAya che ane pitAnuM AyuSa purU thatAM pitAnAM sArAM narasAM karmAnusAra sArI vA mAThI gatimAM avatare che. A saMsAranI aMdara vADI, gADI, lADI, sthAvara vA jaMgama mIlkata rAca racIluM e sarva pitAnuM AyuSya samApta thatAM atre cheDI pitAnAM sArA narasAM karma sAthe laI jIve A dehane mukI javuM paDaze. te pANI ! AyuSya kSaNika che mATe dharma kare e ja sahAyabhuta che. ghaNAkharA pAmara prANIo A saMsAramAM ALasamAM nimagna thaI dharma karatA nathI ane A duniAnI aMdara rAzI lAkha chavAyAnImAM pherA karyA kare che. "3 nAri dharA citte rajha pati >> A chaMdagI caMcaLa hovAthI dharmane mATe eka paNa vakhata ayogya nathI. avasAna pachInA samayamAM dharma pAtheyarUpa che te eka netA tarIke che mATe he prANI Alasa tajI daridratAnI devIne dezavaTo daI dharma kAryamAM prApta thA pravRtta thA ane tethI ja tAro mokSa thaze. "vara, naMdurabAna e pramANe te mahAtmA AzIrvacana uccArI adazya thayA. hu AsapAsa jevA lAge paNa koI mane nahi. huM vismaya cakita thayo paNa sadhana saMskAroe mane zuddhimAM A tenI sAthe ja huM jAgata thayo. kharekhara satsaMgane mahimA jude ja che tene alabhya lAbha kavacita ja koIne thAya che tethI ghaNuM ghaNuM mahAna phAyadA thAya che. buddhi khIle che. manane mela kevaLa dhovAI jaI
Page #29
--------------------------------------------------------------------------
________________ zrAnAnA avasAna pachI. 288 te kaMcana jevuM banI rahe che. sarva ADA avaLA geTalA zaMkA samAdhAnathI nIkaLI jAya ne tethI ApaNe aneka bhinna bhinna vicAromAM gothAM khAtAM aTakIe chIe ane tethI manane zAMtI maLe che. jADayaM dhiyoharati siMcati vAci satyaM / mAnonnatiM dizati pApamapAkaroti // cetaH prasAdayati dikSu tanoti kIrti / satsaMgatiH kathaya kinna karoti puMsAm / / satsaMgathI mANasa je dhAre te karI zake che te kharekhara satsaMgI mAsu sasaMgarUpa kalpatarUthI vAMchita vastuo meLavI zake che. saMtaptAyasi saMsthitasya payaso nAmApi nazrUyate / muktAkAratayA tadeva nalinIpatra sthitaM rAjate / / svAtyAM sAgara zukti madhya patitaM tanmauktikaM jAyate / prAyeNAdhama madhyamottama guNAH saMsargato jAyate // avA? zo satyasaMgano prabhAva, kharekhara te prabhAva avarNanIya che. loDhAne pArasa maNine sparza thavAthI te senuM bane che, pANIno eka chAMTo svAti nakSatramAM chIpanA mukhamAM paDe to tenuM mahAI bhAkistaka bane che, kamalapatra upara raheluM pANInuM bIMdu motInA jevI zobhA Ape che. te prasaMgane ja prabhAva che khare satasaMga te mokSane khullo mArga che. ahI? te mahAtmAnI tejasvI zAMta ane gaMbhIra mUrti haju paNa mArI AgaLa khaDI thAya che. te muni mahArAja buddhine sAgaraja hatA, te "dIvya darzana" nI smRtithI vAraMvAra hadayamAM AnaMda rasane chaMTakAva thAya che. bhrAtAnA avasAna pachI. (lekhaka -mahetA maganalAla mAdhavajI jaina borDIMga amadAvAda) jAti, hatI jyAM puSpanI vADI, khIlelI surabhine detA, gaI karamAI te vADI, sukuM jaMgala jaNAve che; kare kokila TahukAo, hRdaya raphuraNA thatI'tI jyAM, pote mahAlatA dIThA, joI chAtI cIrAye che. vahetI premanI dhArA, jharaMtI sneha guphAthI, sukAI palkamAM te te, zIlAo tyAM jAya che; kharekhara premanI sarItA, ahonI je vahana karatI, jatAM sukAI, vAri1 vINa, burI hAlata thai tenI are nIrbhAgI nuM sarItA, karamanI kaTalI nArI, nathI jyAM prema pilAte, vRthA chavI kare tuM zuM? 1 prema rUpI vAri.
Page #30
--------------------------------------------------------------------------
________________ buddhiprabhA. ho ha sarvadA sukhI, kharekhara brAta sahAyathI, ke mAlya duSTa pAradhIe, burI hAlata thaI mArI. dAdhe mInuM vAri baNine, dudha bahu pIdhuM, na karyu te nahi raheze, jhaDara tyAM kyAM samAyuM che; bhale jo bharaNane bheTuM, jhaharapI svargamAM khyAluM, yA brAnane mATe, jhahara basa pyAruM pyAruM che. ityalam. pethApuramA AcArya padavI ane te nimitte thaelo mahotsava. pizApuramAM sAgara ga7nA vaDA vidvAna gAna muni mahArAja zrImada buddhisAgarajIne saMvata 1950ne mAgasara suda 15 ne zanIvAranA zubha divase zubha muhurta caDhate pahere zAstra vizArada jainAcAryanI padavI ApavAmAM AvI che. A prasaMge amadAvAdathI saradAra zeTha lAlabhAI dalapatabhAnA bhAi zeTha jagAbhAI dalapatabhAI jhaverI lalubhAI rAyacaMda, bhagata vicaMdabhAI gokaLabhAI, zA. jezIMgabhAI manasukhabhAI, zeTha lAlabhAI cunIlAla, zeTha mANekalAla cunIlAla, sAdAgara mehanalAla DAhyAbhAI, sodAgara sakaracaMda haThIsaMga, suratI mehanalAla, bhoLAbhAI vImaLabhAI, jhaverI lAlabhAI kezavalAla, tathA cImanalAla bApAlAla tathA zaMkaralAla DAhyAbhAi vigere. lagabhaga baso mANasa AvyuM hatuM. muMbAI ane suratathI jhaverI jIvaNacaMda dharamacaMda udayacaMda, jhaverI jIvaNacaMda sAkaracaMda, jhaverI bhurIbhAI jIvaNacaMda, jhaverI lalubhAI hemacaMda, cunIlAla bAlubhAI bhaNasAlI, bhagubhAI hIrAcaMda mAcha, jhaverI uttamacadamAnacaMda, jhaverI talakacaMda amaracaMda, jhaverI bhAicaMda hIrAcaMda vigere. kapaDavaNajathI nagarazeTha jesIMgabhAI premAbhAI vigere. valasADathI zeTha nAthAlAla khubacaMda tathA zeTha DAhyAbhAI kasurajI, mANasaMrtha zeTha vicaMda kRSNAjI, tathA hAthIbhAI mulacaMda vigere, pAdarethI vakIla mohanalAla hemacaMda vigere, vAdathI zeTha govIMdabhAI umedabhAI tathA sukhalAla ThAkarazI vigere, pATaNathI zeTha nagInadAsa maMgaLacaMda zeTha lallubhAI maganalAla vigere, vijapurathI zeTha nathubhAinA dikarA vigere, temaja mahesANA, vaDodarA, vaDanagara, visanagara vigere sthaLonA mANase maLI lagabhaga Asare traNa hajAra mANasa ekatra thayuM hatuM. muMbApta vigere bahAragAmathI zeTha maganalAla kaMkucaMda vigere jeo A mAMgalika prasaMge AvI zakyA nahotA temanA tAra tathA kAgaLa AvyA hatA. A sivAya jenetaramAM pethApuranA mukhya mukhya amaladAro temaja takavAcaspati za. saM. bImata sarakAra sayAjIrAva gAyakavADanA vaDA ne cunaMdA zAstrI badrInAtha, zAstrI rAmajI harajI, zAstrI garajAzaMkara lakSmIzaMkara, zAstrI bhAIza kara vakarAma, kAzIthI rasAyaNa zAstrI paMDIta zyAma suMdArAcArya vaizya, jyotiviMda ravizaMkara lakSmIzaMkara vyAsa, paDIta kezavalAla nAnurAma bhaTTa vigere vidvAnoe hAjarI ApI hatI. muni mahArAjanAM 12 DAnuM temaja gaLaNIjI mahArAjanAM pa ThANAM vidhamAna hatAM. 1 cama, kALa rUpa pAradhI. 2 nA rUpa jhahara.
Page #31
--------------------------------------------------------------------------
________________ pethApuramAM AcArya padavI ane te nimite thaelo mahotsava. 301 zubha mAMgalika kriyA purI thayA bAda yoganika zrImad buddhisAgarajIne zAstra vizArada jainAcAryanI padavI ApavAmAM AvI hatI. zarUAtamAM zrImaMta sarakAra sayAjIrAva gAyakavADanA prakhyAta vidrAna zAstrI badrInAthe jaNAvyuM je zrImad buddhisAgarajInI sAthe mAre paricaya thayela che tethI huM kahevAnI rajA lauM chuM ke teo vidhAnuM che temaja temanAmAM AcArya padavIne lAyaka prazasya guNo rahelA che. mane temanA jJAna tathA guNa mATe moTuM mAne che. teo lAyaka hovAthI temane je lAyaka pada maLyuM che te joI mane ghaNe AnaMda thAya che. jainasaMghe temanI vidvattAnI temanA zuddha caritranI tathA temanI zAsananI sevAnI kadaradAnI karI temane je AcArya padavInuM birUda ApyuM che te temaNe yogya ja karyuM che. mahArAjazrIne AcArya padavInA mAMgalika prasaMgamAM pethApuranA saMghe je agra bhAga lIdhela che temaja gAma gAmanA saMdhane temaja vidvAnone AmaMtraNa karI bolAvyA che. AvI rItanI temanI patAnA gurUzrI pratye gurUbhakti joI huM AnaMda pAmuM chuM. AvA mAMgalika prasaMge hAjarI ApavAne huM mArI jAtane bhAgyazALI gaNuM chuM. tyAra bAda zAstrI rAmakRSNajI hAMe AcArya zabdano artha karI te guNene buddhisAgarajI lAyaka che temaja teo vidhAna che tema jaNAvyuM hatuM. pethApuramAM saMghe AraMbhelA A mAMgalika kAryane huM dareka rIte anumodana ApuM chuM. tyAra bAda zAstrI gIrajAzaMkara lakSmIzaMkare parma saMbaMdhI vivecana karatAM jaNAvyuM hatuM ke ahiMsA e jaina dharmanuM birUda che ane jIva dayAne mATe duniyAnA dareke dareka dharma puSTi Ape che. aMdha mANasane jema lAkaDI khADAmAM paDatAM bacAve che temaja dharma e paNa manuSyane durgatimAM paDatAM bacAve che. A dharmanA mukhya pravartaka AcArya kahevAya che. dharma vivekathI sAdhI zakAya che. sArAsAranuM bhAna thayA vinA sat asat oLakha vinA dharma pALI zakAto nathI mATe dharma pALavAmAM viveka karavAnI prathama jarUra che. viveka karyA vinA koI paNa prakAre kaI paNa vastunI ke vyaktinI unnati thaI zakatI nathI. lAyakamAM jyAre lAyaka vastu bhaLe che tyAre ja te vizeSa zabAne Ape che. manuSyane viveka buddhinuM bhAna karAvanAra temaja aihika temaja pAramArthika unnatinA kAraNabhUta buddhi-jJAna che temaja buddhinAjJAnanA A (muni, sAgara che. temanI sAthenA mArA bALapaNunA anubhavathI huM kahevAnI rajA lauM chuM ke teonI zuddha citta kRti nirmaLa cAritra temanA jJAnanI sAthe vizeSa zobhA yukata che. temane sAstra vizArada jainAcAryanI padavI ApavAmAM AvI che te joI mane ghaNe harSa thAya che ane AzA rAkhuM chuM ke munizrI pitAne maLelA mahata padanuM sArthaka karI ghaNuM jaina baMdhuone temaja anya janone A saMsAra sAgaramAMthI DubatA tAraze ne dharma pamADI uddhAra karaze. tyArapachI rA. ra. jhaverI jIvaNacaMda dharamacaMda udecaMde jaNAvyuM ke muni mahArAja zrImad buddhisAgarajI upara sAgaranA saMdhADAne badho bhAra mukAyela che, temaja teo ApaNuM jena komamAM ghaNA vidvAna muni mahArAja che. temanuM zuddha nirmaLa cAritra ghaNuM ja prazasya che. teo bALa brahmacArI che. temaja temaNe thoDA vakhatamAMja lagabhaga 35 graMtho svakalamathI lakhI bahAra pADela che. AvA jJAna-guNa yukata ane zAsananA utamAM rakta
Page #32
--------------------------------------------------------------------------
________________ 302 buddhiprabhA. jainamunizrIne jainAcAryanI padavI ApavAmAM AvI che te dudhamAM sAkara bhaLyA barobaraja thayuM che. A bAbata keTalAka sthaLonA saMghonuM AkarSaNa thayeluM hatuM paraMtu jyAM bhAvI baliSTa hoya tyAM ja vastu bane che. chevaTa pethApurane zrIsaMdha mahArAjazrIne AcArya padavI ApavAne bhAgyazALI thayo che te joi mane ghaNe AnaMda thAya che. temanA dikSA paryAyane Aje lagabhaga paMdara varSa thayelAM che temanI koma pratye bajAvelI sevAthI atyAre sakaLa jenoma bhAgyeja ajANa haze. keLavaNInA viSaya upara teozrIe ghaNuM ja ajavALuM pADayuM che ane te nimitte ahoniza prayatna kare che. jemanI unnatinA vicAramAM ja temanuM mana sadA rokAyeluM jovAmAM Ave che. jethI vaDodarAnI sAhitya pariSadanA pramukha sAkSara zIromaNI zrIyuta raNachoDalAle tathA sAkSara zrIyuta kezavalAla harSadarAva iva vigere jainetara vidhAnee paNa teozrInA graMthonuM avalokana karI temaja temanI sAthenI vAtacItanA paricayathI munizrInI vidvatA ane caritra mATe ghaNA ucca abhiprAyo pradarzIta karyA che. khuda vaDodarAnA mahArAjA zrImaMta sarakAra gAyakavADe paNa temanI vidvatAthI temaja cAritrathI AkarSAI temanI pAse potAnA lakSmIvilAsa pelesamAM vidvAne sanmukha dharma viSe bhASaNa karAvyuM hatuM ane tethI ghaNo saMtoSa jAhera karyo hato. je je sthaLe teozrI vihAro kare che tyAM pablIka bhASaNo ApI koI dharmane bAdha Ave nahi ane jainadharmanI mahatvatA vadhe evI rIte upadeza ApI hajAre janane jJAna raMjana kare che.' tyArabAda pethApura nivAsI vaidya caMdulAla maganalAle jaNAvyuM je Aje pujya munimahArAja zrI buddhisAgarajIne je zAstra visArada jenAcAryanI padavI ApavAmAM AvI che te joI mane ghaNe AnaMda thAya che. sAgarane sAgara kahe e kaI atizayokti nathI temaja buddhinA nidhAna buddhisAgarajI hoya te svAbhAvika che. temanI vidvatA, temanI vannavasakti, kAvyarelI, paramArtha parAyaNatA, zAsanasevA, vairAgyadazA, saraLatA, namratA, cAritrya, nirmaLatA vigere dhaNaja prazakya che. temaja te AdarzanI peThe khullAM che tethI AvI rItanI mahAna zAstra vizArada jainAcAryanI je padavI munizrIne ApavAmAM AvI che te kanakamAM kundanija jaDAyuM che. rAMkane hAtha ratnanI paDe amArA gAmane paNa huM moTuM bhAgyazALI gaNuM chuM ke AvuM mahatvatA bhareluM ane mAMgalika kArya amArA zrI saMghane hAtha AvyuM che. Aje je je sadgahasthoe bavArAmathI padhArI amArA gAmane je zobhAvyuM che ane A rUDA ne mAMgalika prasaMgamAM bhAga lIdhe che tene mATe atre padhArelA sarve sa bhyone huM mArA gAmanA saMdha taraphathI aMtaHkaraNapUrvaka AbhAra mAnuM chuM. bahAragAmathI padhArelA sarve sadgRhasthone vinaMti karuM chuM ke Apa sAhebanI je kaMI sevA bajAvavAmAM amArA saMdhanI ochAsa thaI hoya te mApha karaze. amArA gAmanA pramANamAM amArAthI je kaMI banI thayuM che te karavAne ame cukyA nathI. huM zrI zAsana devatAnA parama pasAya AvA hajAre mAMgalika kAryo amArA zrI saMdhathI thAo ane vIra zAsanano sadA jaya thAo evuM IchI varamuM chuM. tyArabAda zAstra vizArada AcArya yoganika muni buddhisAgarajI mahArAje samayAnusAra ane pAMDIya bhareluM vyAkhyAna karyuM hatuM. je hAlamAM ame munio dareka rIte pUrvAcAryonA paganI jJAna guNamAM raja samAna chIe-sApa gayA che ne lIsoTA rahyA che. AvuM kahI te
Page #33
--------------------------------------------------------------------------
________________ mAnava hita. 303 vidhAna chatAM pitAnI temAM ladhutA pradarzIta karI hatI ane pote jaNAvyuM hatuM ke judA judA gAmanA zrI saMghe ekatra maLI mane je mahAnapada ApyuM che tenA mATe huM zAsana devatAne vipti karuM chuM ke mane temanA zAsananI sevA bajAvavAmAM sadA sahAya thAo. A vigere ghaNuM ja mahAnapadane chAjatuM vyAkhyAna karyuM hatuM. tyArabAda jaina zAsananI jaya bolAvI sarve sabhA visarjana thaI hatI. A zubha prasaMge pethApuranA zrIsaMghe eka dalathI ane ghaNAja harSanI lAgaNIthI A mAMgalika kAryamAM joDAIne nirvine ane zAMtIthI te pAra pADayuM che temanA taraphathI AcArya padavInA mahotsava vakhate nakArazI karavAmAM AvI hatI tema tenA bIjA divase surata nivAsI rA. rA. jhaverI jIvaNacaMda dharamacaMda udecaMda taraphathI nakArathI karavAmAM AvI hatI. AcArya padavI mahatsavanA divase pethApuranA zrIsaMdha taraphathI zrIphaLanI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI tema zeTha jagAbhAI dalapatabhAI bhagubhAI taraphathI zrIphaLanI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. mANasAnA zeTha viracaMdabhAI kRSNajI taraphathI lADavAnI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. jhaverI bhUrI AbhAi jIvaNacaMda taraphathI sAkaranA paDIkAMnI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. mANasAvAlA mAdhavalAva amathArAma taraphathI piDAnI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. temaja valasADanA zeTha nAthAlAla khubacaMda tathA zeTha DAhyAbhAI kesurajI taraphathI patAsAMnI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. amadAvAdanA zeTha cunIlAla surajamala tayA sANaMdanA zeTha goviMdajIbhAI umeda taraphathI patAsAMnI prabhAvanA karavAmAM AvI hatI, amadAvAdathI zrI saMbhavanAthajInA derAzaravALI TaLI belAvavAmAM AvI hatI tathA te sIvAya bIjI ghaNI rIte pethApuranA zrI saMdha taraphathI dhA dhuma karavAmAM AvI hatI. A prasaMge navajaNA sajoDe cothuM vrata uryA hatA. bIjA paNa keTalAMka vRtti ucayA hatA. mAnava hitabodha. ( lekhaka-zAha vADIlAla zIvalAla, amadAvAda. ) sAIla vikIDIta I. re re, mAnava je vicArI manamAM, pAmI raDA dharmane, jANI je sau dharma marma jagamAM, tyAgI sarva karmane; mithyA meha vilAsamAM rakhaDIne, kAryo na kIdhAM rUDAM, nIti paMtha uthApIne maNamAM, mAge grahyA te kuDA. mAnyuM teM tuja dravyane tuM ja taNuM, kIdhuM na konuM bhaluM, dIdhuM nA kadI dAna dIna janane, mAnuM bhave je maLyuM; rAgI the parAramAM atI gha, kAmAbhilASI thaye, lakSmi mohavilAsa raMga dhunamAM, rAcI rahyo tu ghaNo. phezana zekha viSe aMdha banIne, vacce bahu dhAra, duHkhI, aMdha, apaMga, dIna janane, kAMI na tuM Apato. 2
Page #34
--------------------------------------------------------------------------
________________ 3*4 buddhiprabhA. harSyA viSe oAbhatA, jAvuM ahI cheDatA Adi sAsnehio, mAyA snehi sA; uMcA be|ma kaTArI dIvya jharUkhAM, tAkare e sara aMta vakhate, pitR, mAtR, baginI, putravadhu e, sAcu nAdi kAi atra jagamAM, mithyA kalpita svapna vAta samajI jethI pAmI zakAya pAra bhavane, kartA kAraNa dharma karma kaheNI, raheNI pAra che zAzana nAyaka deva lene bhajI zake, zAMti sadA zrIkarI, sukhanuM, jANe se| ApaNuM; taraNI, thAze bahuM sarvanuM, vibhujI, devI sadA bhagavatI, vaMduM huM dIna khALa nA caraNe, Ape| prabhu sanmati. 66 jIvana jagamAM saphaLa taMja ho !" ( lekhaka-kalyANa-vaDAdarA. ) ( gajhala. ) kurUDhInI katala karavA, ghdhA dharmoM banIne re, pamADavA e te sAte, dharIne dhyAna rahe DhAMgI, mAtA mugdhane mATe, kusape je banyA rASI, banAvavA ekaya temane, banIne krura rAkSasa, dayA amRta hRdaya siMcI, are ! putrI vecatA pitA, gIDI gAya cheDavavA, timira ajJAnane havA, du:khAnAM muLa saharavA, jIvana jagamAM saLa tuja he? kare se ati kuDAM, jIvana jagamAM saphaLa tuja hA ! khIrave jALa prapaMceAnI, jIvana jaMgamAM saLa tuja hA! susa panA dAra veDIne, jIvana jagamAM saphaLa tuja hA vage nirdoSa pANIne, jIvana jagamAM saphaLa tuja hA ! banIne duH kasAi, jIvana jagamAM saphaLa tuja gayeluM zaiArya meLavavA, vadhelA dharma vikSepo, paDelA patha meLavavA, kadhArA nAza karavAne, tilAMjalI sarvane devA, jIvana jagamAM saLa tuja he ! sudhArAthI thatAM pApe, jIvana jagamAM saLa tuja hA ! parata tramAM piDAtA sA, thavA svataMtra vidyAyI, uddeAge lakSmI meLavavA, jIvana jagamAM saphLa tuja hA ! du:khInA du:khane TALI, urdU dezane jJAti, janama sAphalya karavAne, jIvana jaMgamAM saphaLa tuja hA ! 3 * +
Page #35
--------------------------------------------------------------------------
________________ boDIMga prakaraNa. cItrADA bAvaLA A mAsamAM AvelI madada 1-0-0 zA. lallubhAI nhAlacaMda skulamAstara. 25-0-0 zA. jeThAlAla DAhyAbhAI ha. gabaDabhAI DAhyAbhAI. 40-0-0 zA. (tecaMda AzArAma taraphathI zeTha lAlabhAI dalapatabhAI. ha, dAlA pArekha. 25-0-0 zA. maganalAla savacaMda sAtabhaya he, cImanabhAI. 30-0-0 zeTha. caMdulAla jezIMgabhAI ha, zA. punamacaMda gAradhanadAsa, amadAvAda 121-0-0 jamaNa: yoganiSTha munimahArAja zrImad buddhisAgarajIne zrI pethApura khAte mAgazara sudI 15 nA dIvase zAstra vizArada jainAcAryanI padavI ApavAmAM AvI te zubha mAMgalika prasaMganI khuzAlImAM mANasAvALA zeTha viracaMdabhAI kRSNAjI taraphathI bADa'ganA vidhArthIone jamaNa ApavAmAM AvyuM hatuM. A zivAya kIkAbhaTanI pALavALA rA. rA. zeTha jamanAdAsa jeThAbhAI taraphathI DIspena nsarIne lagatA keTalAka sAmAna bArDa'gane bheTa ApavAmAM AvyA che je sthaLa saMkocane lIdhe A aMkamAM pragaTa karI zakayA nathI te AvatA aMkamAM pragaTa karIzuM. eDI"gane mAsika madada:--A kheDa'gane madada mATe gayA aMka vakhate je vijJasipatra barDa'ganA onararI sekreTarI rA. rA. vakIla mohanalAla gokaladAsa bI. e. ela. ela. mI. nI sahIthI borDa'ganI menejIMga kamITInA TharAva mujaba kADhavAmAM AvyuM hatuM. temAM lagabhaga mAsika rU. 50 ) nI madadanAM phorma bharAyAM che. te nAmo sthaLa saMkocane lIdhe A aMkamAM pragaTa karI zakayA nathI te AvatA aMkamAM pragaTa karIzuM. je je sa6 gRhasthAe mAsika madadanuM phorma bharyuM che tene mATe bAIf"ga temane upakAra mAne che ane dareka jaina baMdhuone vinaMti karIe chIe ke dareka baMdhue tevI rIte phorma bharI beDa"gane AbhArI karaze. eDI'ganA vidyArthIonuM yunivasITI vigere uMcA dhoraNanI parIkSAnuM parINAma dhAraNa. e | beThA. pAsa. rimArka. 3 | 3 | A be vidyArthI sekanDa kalAsamAM pAsa thayA che. bh m m IMTaramIDIeTa, prIvIyasa. meTIkayulezana. bI. je. meDIkala kula " varSa 3 .. varSa bIjuM. 18 | 13 m m | 1 | 1 | vidhArthI caMdulAla mathuradAse kemesTrInA viSayamAM pahele naMbara tathA kalAsamAM bIjo naMbara AvavAthI InAma meLavyuM che. varSa paheluM. kula... | 5 | 18 A sivAya vidhAtha caMdulAla mayAde bI. e. nI pahelA varSanI parikSA kAlejamAM pasAra karI che te Avate varSa yunivarsITInI parIkSAmAM besaze.
Page #36
--------------------------------------------------------------------------
________________ zAstravizArada jainAcArya pUjyapAda yoganiSTha zrImad buddhisAgarejI surIzvarajIne vihAra. tA. 18-12-13 gurUvAranA divase baporanA be vAgatAM mahArAjazrIe pethApurathI vihAra karyo te prasaMge sarve zrAvaka zrAvikAoe mAMgaLIka gAyana sahita gAmathI keTalAka dUra sudhi hAjarI ApI hatI temaja anya matAvalakhI saMgrahasthAe paNa sUrIjI mahArAjazrInI dezanA sAMbhaLavA tathA darzana karavA AvyA hatA. bAda gAmanI bahAra davAkhAnAnI pAse AcArya mahArAja potAnA deza ziSyA sahita ubhA rahI sakaLa manuSyAne manuSya janmanI kIMmata tathA manuSya janma pAmI karavA yogya kAryo. e viSayanA upadeza dhuNIja asarakAraka bhASAmAM lagabhaga poNA kalAka sudhI dIdho hato jethI ghaNA zrAvaka zrAvIkAo tathA anya dharmIonA hRdayamAM ghaNIja asara thaI hatI. bAda sarvene yathAyogya vratapaccakhANa ApI AcArya mahArAjazrIe svaziSyo sAthe mukAma rAMdhejA tarapha gamana karyuM. te prasaMge lagabhaga paccAsa uparAnta saddagRhastho lagabhaga rAMdhejA sudhI sAtheja hatA, teTalAmAMja rAMdhejAnA saMdha sAmaiyA sahita AcArya mahArAjazrInI sAme AvyA. ghaNAja ADa'barathI mahArAjazrIe gAmamAM praveza karyo. te prasaMge upAzrayanI AjubAjunA bhAga dhvaja patAkAthI zaNagAravAmAM AvyA hatA. mahArAjazrIe upAzrayamAM padhArI prabhu pUjAthI thatA phAyadA tathA pUjA: nI vidhi viSe ghaNAja asarakAraka bAdha ApyA hatA. bAda prabhAvanA karavAmAM AvI hatI. bIje dIvase pezApurathI yuropiyana vejhITarIyana suNI sAheba sUrIzvarajInA darzanArthe AvyA hatA. temaNe mahArAjazrInI sAthe ghaNI dhaNI bAbatanI dharma carcA karI hatI. tA. 21-12-13 ravivAranA dIvase savAranA ATha vAgatAM sTeTa mANasA tarapha AcArya mahArAjanA vihAra thayA. te khabara mANasAmAM maLatAM sakaLa saMdhane atyAnanda thayA. darabAra taraphathI mahArAjazrIne sAre sarakAra thayA hatA ane ghaNAja ADuM'aranI sAthe nagaramAM praveza thayA hatA. A prasaMgano dekhAva ghaNAja AhalAda upAvanAra thaI paDyo hato kAraNa je ThekANe raMgIera'gI baDe tathA dhvaja patAkAo tathA kamAno bAMdhavAmAM AvI hatI temaja bhara* bajAranI aMdara rezamI kInakhAba, sAThI gajIANI, meALIyAM vIgerethI ghaNIja zAbhA karavAmAM AvI hatI. ThekANe ThekANe zrIphaLa tathA khAMDanAM ramakaDAM tathA darpaNa vigerenAM tAraNe bAMdhI apUrva zAbhA karI hatI. tyAMthI mahArAjazrInuM gamana thayuM te prasaMge sUrIzvara mahArAjazrInI jaya evA avAjathI AkAza garajI rahyuM hatuM temaja suzAlIkAe madhura svare maMgaLa gANAM gAtI hatI. tevA sADa'bara sAmaiyA sahita AcArya mahArAjazrIe upAzrayamAM padhArI dharma dezanA zarU karI. paMcendriyonA viSaya sukhamAM potAne manuSyAvatAra na gamAvatAM dharma sAdhana karI janma saphaLa pherave te viSayamAM dhagaja asarakAraka bAdha lagabhaga eka kalAka sudhI dIdhA hatA. bAda sUrIzvarajI mahArAjanI jaya bAlI prabhAvanA lai sarve sadagRhasthI visarjana thayA hatA. mahArAjazrI hAlamAM ane mANasAmAM rahenAra che. dararoja savAranA tavayI agIAra vAgyA sudhI dharma dezanA teozrI Ape che temAM svamIM tathA ghaNA anya dharmIo paNa bhAga le che, upAzraya thAtAothI pUrNa bharAya che. dharmane uta ghaNAja sArI rIte thAya che. svIkAra have pachI. )