Jain Dharm Prakash 1916 Pustak 032 Ank 04

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 7

પ્રશમરતિ પ્રકરણ.
૧૧૩
પાણી પ્રમુખ સંયમધારી સાધુ મહાત્માઓને નિઃસ્વાર્થપણે બહુમાન પૂર્વક આપવા–અપાવવાથી જે અતુલ લાભ થાય છે તે રામજાવવો જોઈએ. આ રીતે ઉભયનું હિત સધાય છે. સાધુજનોને ક્ષમાદિક દશવિધ ધર્મની રક્ષા અને પુષ્ટિ થાય છે, યાવત્ મૂળ ગુણરૂપ પાંચ મહાવ્રતોનું અને ઉત્તર ગુણરૂપ પિંડ વિશુદ્ધિ પ્રમુખની રક્ષા પૂર્વક વૃદ્ધિ થયા કરે છે અને એવાજ શુદ્ધ ધર્મમાર્ગની દેશના દાનાદિકવડે અનેક કાવ્ય ગૃહસ્થ જનોનું પણ કલ્યાણ સહેજે સધાય છે. એ રીતે સદ્ધર્માચરણ નિમિત્તે શરીર સ્થિતિ સંરક્ષવા માટે શાસ્ત્ર સંમત લોકવાર્તા–લોકચર્ચા સેવવી ઉચિત છે. ૧૩૦
વળી વાતોનું અન્વેષણ કરવામાં એક બીજું કારણ પણ છે તે ગ્રંથકાર બતાવે છે.
लोकः खल्लाधारः सर्वेषां ब्रह्मचारिणां यस्मात् । तस्माल्लोकविरुद्धं धर्मविरुद्धं च संत्याज्यम् ॥ १३१ ॥ ભાવાર્થ–સ ચારિત્રપાત્ર સાધુઓને લેક ખરેખર આધારરૂપ છે તેથી તેમણે લોકવિરૂદ્ધ અને ધર્મવિરૂદ્ધ સર્વથા ત્યજવું. ૧૩૧
વિખરેખર સઘળા ગચ્છવાસી અને ગચ્છનિર્મિત (પ્રતિમાધર જિનકપધર પ્રમુખ) સંયમવંત સાધુઓને ગૃહસ્થ જન આકાય રૂપ છે, તેથી લોકવિરૂદ્ધ જે જન્મ મરણનાં સૂતકવાળાં, તેમજ પંક્તિ બહાર કરેલાં અને દુ નિક કુળ હોય તેનાં ઘરનાં આહાર પાણી પ્રમુખ ન લેવાં તથા અમુક લેકવિરૂદ્ધ એવાં દારૂ, મરા, લસણ અને અનંતકાયાદિ અનેક પદાર્થ જે ધર્મવિરૂદ્ધ પણ જણાય તે અવશ્ય પરિહરવાં અથોત્ નજ લેવાં. ૧૩૧
આવા હેતુથી લોકવાર્તાનું અન્વેષણ કરવું હિતકારી-કલ્યાણકારી છે એમ શાસકાર દશાવે છે.
देहो नासाधनको लोसाधनानि साधनान्यस्य ।
सद्धर्मानुपरोधात्तस्वालोकोऽभिगमनीयः ॥ १३२ ॥ ભાવાર્થ—-શરીર ચારિત્રના સાધનરૂપ નથી એમ નથી, સાધનરૂપ છે. અને તો શરીરના સાધન લેકાધીન છે તેથી સદ્ધર્મ–ચારિત્રધર્મને હાની ન પહોંચે તે તેને અનુસરવું. ૧૨
વિ-શીમાઘ બહુ ધરાવનાર શરીર સાજું કરવું હોય તોજ ધર્મસાધન સારી રીતે થઈ શકે છે અને શરીરને ટકાવી રાખવા આહારપાણી
હથિ શા પ્રમુખ સાધનની જરૂર પડે છે. તથા પ્રકારનાં સાધન વગર શરીર ટકી શકતું નથી, અને એ બધાં સાધનો ગૃહસ્થ લોકોને આધીન રહેલાં છે, એટલા માટે કાદિક ધર્માચરણમાં વિરોધ ન આવે તેમ લોકને અનુસરવું અર્થાત્ લેક