________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
યોગ્યયોગ્ય શિષ્ય પરીક્ષા. योग्यायोग्य शिष्य परीक्षा.
( અનુસંધાન પૃષ્ટ ૯૭ થી)
વાલણી દટાંત (૩) હવે ત્રીજું ચલણણીનું દાંત કહે છે-જેનાવડે આ ચાળવામાં આવે છે, તે ચાલી લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે. જેમ ચલણમાં નાંખેલું પાણી તરતજ નીચે (બહાર ) નીકળી જાય છે, અલ્પકાળ પર્યત પણ રહેતું નથી, તેમ જે શિષ્યને સૂત્રાર્થ આપવા માંડ્યો, તે જ વખતે કર્ણમાં પેઠે તેજ વખતે વિસરી જાય તે ચાલણી જેને શિષ્ય જાણ. મુગલ, છિદ્રઘટ અને ચાલણી જેવા શિષ્યના ભેદ દેખાડવા માટે ભાગ્યકારે આ પ્રમાણે કહ્યું છે.
" सेले य छिड्ड चालणि मिहो कहा सोउमुष्टियागं तु । छिड्डाइ तत्थ विठो सुमरिंसु सरामि नेदाणिं ।। १ ।।
गेण चिसइ बीएण नीइ कण्णण चालणी आह । . धन्नोत्थ आह सेलो जं पविसइ नीइ वा तुझं ।। २ ॥"
મુગલ, છિદ્રઘટ અને ચાલણી એ ત્રણ પ્રકારના શિષ્ય કથા સાંભળવા બેઠા હતા. ત્યાંથી ઉડયા પછી તેઓ પરસ્પર વાતો કરવા લાગ્યા. તેમાં છિદ્રઘટ જે શિષ્ય બોલ્યો કે “ ત્યાં ( કથામાં) બેઠે હતો ત્યારે મને સર્વ અર્થ સાંભ. રતો હતો, પણ હમણાં તો કાંઈ પણ સાંભરતું નથી.” ત્યારે ચાલણી જેવો શિષ્ય બોલ્યો કે-“મારે તો એક કાનમાં પતું અને બીજા કાનેથી નીકળી ગયું છે.” પછી મુગલ જેવો શિષ્ય બોલ્યા કે મારા કાનમાં તો પિજ નથી.” તેથી આ ચાલાણી જે શિષ્ય પણ યોગ્ય નથી.' * ચાલાથી ઉલટું દષ્ટાંત વાસ દળનું બનાવેલું તાપસનું એક જાતિનું પાત્ર થાય છે તેનું છે. તેમાં નાંખેલ જળમાંથી એક બિંદુ માત્ર પણ બહાર નીકળતું નથી. કહ્યું છે કે “તાવવાટિયું વાત્રાવાડિવો ને તવરૂ ”િ ચાલનું પ્રતિપક્ષી દૃષ્ટાંત તાપસના એક પ્રકારના કાણના પાત્રનું છે. તેમાં રહેલ વસ્તુ બીલકુલ ઝરી જતી નથી, તેના જે શિષ્ય એગ્ય છે.
પરિપૂણક દષ્ટાંત. (૮) પરિપૂણક એટલે ઘી દૂધને ગળનાર ગરણી અથવા સુઘરી નામની ચકલીને માળા કહેવાય છે. તેણે કરીને ગોવાળ ઘી ગળે છે. તેથી જેમ તે પરિપૂણક
For Private And Personal Use Only
