________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
૧૨૮
સનમ પ્રકાશ,
અને એવી વૃત્તિ રહે ત્યાંસુધી પાગલિક લાભ થાય, પણ આત્મિક દૃષ્ટિએ તે તેથ એકદરે નુકશાન હાવાથી એવી આત્મખ્યાતિ કરનાર કે પરિણામે સ્થૂળ-સાંસારિ કે પાલિક લાભ આ ભવમાં કે પરભવમાં મેળવવાની ઇચ્છા રાખનારની દયાને માત્ર સ્વરૂપથી દેખાવ માત્રથી દયા કહેવામાં આવે છે. આ સ્વરૂપ દયાની સાથે નીચેની અનુબંધ દયા ખાસ સરખાવવા ચેાગ્ય છે,
૬ અનુમધ દયા-કર્મ ધનને અંગે લક્ષ્ય ઉપર કેટલા આધાર રહે તે ખાસ ધ્યાનમાં લેવા યેાગ્ય છે. આ સબંધમાં ઘણી અજ્ઞતા પ્રસરી રહેલી જે વામાં આવે છે અને એવી અજ્ઞતાને અંગે અમુક કાર્યોના સબંધમાં ઘણા ગેટાળે થતા વારવાર વ્હેવામાં આવે છે. એકથી વધારે પ્રસંગ પર જણાવવામાં આવ્યું છે કે એક સરખી ક્રિયા કરનારને લાભાલાભ હૃદા જુદા પ્રકારના થાય છે. એક સર ખું કામ કરનાર બેમાંથી એકન બહુ લાભ થાય છે ત્યારે બીજાને તેથી નુકશાન થા છે. આ પ્રમાણે બનવાના હેતુ આંતર લક્ષ્ય છે. બે મનુષ્યે મેમાન તરીકે દૂધપા જમવા એડા છે, એક વિચાર કરે છે કે ‘દૂધપાક હા કે ગમે તે વસ્તુ હા, આ શરી રને સાધન તરીકે પાપવાની જરૂર છે અને તેને ભાડુ આપી તેની પાસેથી કાર્ય સ ધના કરી લેવાની જરૂર છે. આત્માના પાતાના અધ્યવસાયે અમલમાં મૂકવા મા પણ જ્યાંસુધી તેની શુદ્ધ સ્થિતિ પ્રગટ ન થઇ હોય ત્યાંસુધી તેના બહારનાં સાધ ને અનુકૂળ કરવાની જરૂર રહે છે. આ પ્રમાણે હાવાથી જે ભેાજન મળે તે ખા શરીરને ભાડું આપવું યેાગ્ય છે.' આવા વિચારી મનતી જયણા રાખી દૂધધા જમે છે. બીત્તે વિચાર કરે છે કે આજે તે જમવાની ભારે મજા આવી છે, જ દૂધપાકના બે ચાર વાટકા ચઢાવશુ, સાથે ખમણુઢકળાંના સ્વાદ પણ સારો વશે, બે પાંચ શાખ અને ચટણી સારી થઇ છે તેથી એકાદ વાટકા વધારે પ ચાલશે.’ આવે વિચાર કરતા રસક સમડકા લેતેા ખાવાનું કાર્ય આગળ ચ વે છે. અહીં મહારથી વ્હેનારને તા અને પ્રાણીએ દૂધપાક ખાતાંજ દેખાય પણ અન્નેના લક્ષ્યમાં હુ તફાવત છે; એક ઉદર નિર્વાહુને ભાડું સમજી કામ છે, પ્રીતે રસે દ્રિયની તૃપ્તિમાં આસક્ત રહે છે. આથી લક્ષ્યસ્થાનપર કબ ધન મેટે આધાર રહે છે. આત્મેતિ માટે મેટા સાધુ, ત્યાગીએ કે વેરાગી પરિાહુ સહન કરવાને અગે જેવી ઠંડી, ગરમી, ક્ષુધા અને તૃષા સહન કરે છે તે જ દુ:ખા વ્યવઙારમાં નોકરીની પ્રતિકૃળતાને અંગે, ધનના લાભને અંગે, કાર્ય મહાળતાને અંગે અને વ્યવસ્થાની વિચિત્રતાને અંગે અન્ય પ્રાણી સંસારમ વારવાર સહન કરે છે, પરંતુ દુસ્થાનમાં મોટા તફાવત દેવાને લીધે કસૃષ્ટિ
For Private And Personal Use Only
