Jain Dharm Prakash 1909 Pustak 025 Ank 12

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 7

હિરપ્રશ્નમાંથી કેટલાએક પ્રશ્નોત્તર,
૩૫૯ ઉત્તર–પારવાની વેળા થયા પછી જે તે સાવધાન થાય તે તેને યથાશક્તિ પળાવવું, અને જે તે સાવધાન ન થાય તે તેને સમીપ રહેનારાએ પાળવાની વિધિ સંભળાવવી. તે પ્રમાણે સંભળાવ્યા અગાઉ મેટી વિરાધના થવા ન દેવી એમ
સંભવે છે.
પ્રશ્ન—આરાત્રિક ને મંગળપ્રદીપ સૂટ્યા અથવા સંહારેણ ઉતારીએ ત્યારે તે ઉતારવાને પાઠ શું બોલો?
ઉત્તર–જિનપ્રતિમા પાસે આરાત્રિક મંગળપ્રદીપ સૂટ્યાજ ઉતારાય છે, સં. હારેણ ઉતારાતા નથી. પૂર્વાચાર્યપ્રણીત ગ્રંથમાં કેઈક જગ્યાએ સંહારેણ ઉતારવા ને પણ અક્ષરે છે, પરંતુ શ્રાદ્ધવિધિ અને જિનપ્રભસૂરિકૃત પૂજા પ્રકરણમાં તે ષટ્યા ઉત્તારણુજ કહેલ છે, તેથી તે પ્રમાણે કરવામાં આવે છે. તે ઉતારવાની ગાથા આ પ્રમાણે
मरगयमणि घमिय विसालथालमाणिकमियपश्यो । નવણ પરવાિ, મન નિત્તિ તુટું ?
પ્ર–શ્રાવકને જે અગ્યાર અંગ સંભળાવીએ તે તે પહેલાને ચેથા પહેરેજ સંભળવાય કે બીજા ત્રીજા પહેરે પણ સંભળાવાય?
ઉતર–ો કેવળ સૂત્રથી જ સંભળાવવા હોય તે પહેલા ને ચોથા પહેરેજ સંભળાવવા સુઝે, અને અર્થ સહિત સંભળાવવા હોય તે બીજે ત્રીજે પહેરે પણ સુઝે.
- પ્ર -સત્તરભેદી પૂજામાં અષ્ટમંગળની પૂજા વખતે અષ્ટમંગળ રચીને થાળ ભર્યા પછી તેને ભેળવી દેતાં તેની અંદર રહેલા મયુગલને આકારને ભંગ - યનું પાતક લાગે કે નહીં? ' ઉત્તર–અષ્ટમંગળમાં મત્સ્યયુગલનો આકાર કરવાનું વિધાન શાસ્ત્રાનુસારી હોવાથી યુક્ત છે, અને પૂજા થઈ રહ્યા પછી તેનું અપનયન પણ યુકતજ જણાય છે. આ બાબતમાં યુકિત પણ આ પ્રમાણે વર્તે છે-જ્યારે ઇદ્ર નિજત્સવ કરવા આવે છે ત્યારે પ્રથમ ભગવંતના જમગૃહે આવીને માતાની પાસેથી ભગવંતને લ. ઈ, તેને બદલે લાગવતનું પ્રતિબિંબ ત્યાં મુકી, મેરૂ પર્વતે જઈ, જન્માભિષેક કરી, પા છા ત્યાં આવી, માતા પાસે ભગવંતને મુકી, પ્રતિબિંબ વિસર્જન કરે છે, તેમજ નવા પિત્તળાદિક ધાતુના પ્રતિમા ભરાવે છે ત્યારે પ્રથમ મીણની પ્રતિમાને આકાર બનાવી ફરતી માટી પુરીને પછી મધ્યમાંથી મીણ તપાવીને ગાળી નાખે છે; પછી તેમાં પિત્તળાદિ ધાતુને રસ ભરે છે. આમાં કે પહેલી બાબતમાં હિંસાના પરિણામ ન હોવાથી જેમ પાપ કે આશાતના લાગતી નથી તેમ મત્સ્યયુગલના સંબંધમાં પણ જાણવું.