________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જૈન ધર્મ પ્રકાશ. दुयाननां ६३ स्थानोनुं स्वरूप. त्रिपष्ट्रिध्यानस्थानानि, उत्पन्नान्यात जतः ।
तत्स्वरूपं विवामि द्वितीयप्रकीर्णसूत्रतः ॥ १ ॥
વાર્થ–આર્તધ્યાન અને રદ્રધ્યાનથી ઉત્પન્ન થયેલાં ત્રેસઠ ધ્યાનમાં કથાનકે છે. તેનું કવરૂપ બીજા પ્રકીર્ણસૂત્રથી (આઉર પચ્ચખાણુથી) અત્રે
આતુર પ્રત્યાખ્યાન નામના પ્રકીર્ણ કસૂત્ર (પયા સૂત્ર) માં “અના ” ઈજાદિ પાડે છે, તેમાં દુધ્ધનનાં સડ સ્થાનકે ગણાવ્યાં છે.
૧ અજ્ઞાત ધ્યાન–અજ્ઞાનજ કયાણકારી છે. કેમકે તેમાં વ્યાખ્યાન વાંચવું, ભણવું, ભણાવવું વિગેરે આયાસનો અભાવ છે. ” એમ મનમાં વિચારવું, તે અજ્ઞાનધ્યાન કહેવાય છે. તે ધ્યાન જ્ઞાનપંચમીની કથામાં કહેલા વસુદેવાચાર્યો કર્યું હતું, માટે તેવું ટુન ધ્યાવું નહીં.
૨ અનાચાર ધ્યાન–અનાચાર તે દુષ્ટાચાર-દોષયુક્ત આચરણ તે સંબંધી દાન. તે કેક સાધુએ ત્રમાં અગ્નિ સળગાવવા રૂપ કર્યું હતું, તથા દેવતા - પેલા શિખા કહેવા નહીં આવવાથી ચારિત્રનો ત્યાગ કરવાને ઈરછતા જાહેસૂરિએ તે ધ્યાન કર્યું હતું.
૩ કુદર્શન ધ્યાન–બદ્ધાદિક મિથ્યાદર્શનનું ધ્યાન સુરાષ્ટ્ર શ્રાવકે કહ્યું હતું.
૪ ફેધ માન-કુલવાલુક, ગોશાક, પાલક, નમુચિ, શિવભૂતિ વિગેરેએ કયું હતું.
પ માન પાન–બાહુબળિ, સુભમ ચકી, પરશુરામ, હડથી આવેલા સંગમદેવ વિગેરેએ કર્યું હતું.
૬ માયાથાન–કન્યને છેતરવા રૂપ માયાજ્ઞાન આપાવભતિ મુનિએ લાડુ કહેરવા માટે કર્યું હતું.
છે ધ્યાન-સિંહકેસરિયા લાકુના ઈચ્છક સાધુએ કર્યું હતું.
૮ રાગ ધ્યાન–-રાગ તે અભિળંગમાવ સમજવો. તેના નેદુરાગ કામરાગ અને દરિાગ એ ત્રણ પ્રકાર છે. તેમાં વિપુશ્રીના ઉપર વિકાશ રાજાને કામરાગ ને હેત, દામજકને સસરાનું પાતાના પુત્રનું મરણ સાંભળીને હરાગને લીધે હદ’ ફાટી ગયું હતું, અને કપિલને દકિરામ (દર્શનને રાગ) થવાથી બ્રહ્મ દેવલે
૧ ઉદેશ રાદ માં ૨૩ મે, વ્યાખ્યાન ૩૩૫ મું.
For Private And Personal Use Only
