________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
વિવરચના પ્રાધ. વિશ્વરચના પ્રમધ
परिशिष्ट १ लुं.
પુદ્દગલાનું પુરણગલને. (ગતાંક પૃષ્ટ ૨૮૫ થી શરૂ )
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
વસ્તુને નાશ કેમ થાય છે ?
આપણે કહીએ છીએ કે વસ્તુના નાશ થાય છે, પરંતુ નાશ થવા એટલે શું? તે એકદમ સમજવુ` કિઠન છે. આપણે નજરે જોયેલ ઝાડના પાંદડા, કાગળના ટુકડા કેટલેક કાળે નાશ પામે છે. પણ તે નષ્ટ થાય છે એટલે એક સાથે લુપ્ત થાય છે એમ નથી પણ તેઓ અન્ય આકારે પૃથ્વીમાંજ રહે છે. તે કેવી રીતે રહે છે તે સમજાવુ છુ.
ચામાસામાં નદી નાળાં સરાવા વૃષ્ટિ જળથી પરિપૂર્ણ ભરાઈ જાય છે. પર ંતુ અત્યારે ગ્રીષ્મ કાળે આ પાણી કયાં ગયું એમ પ્રશ્ન થશે. પણ તેજ પાણી સૂર્યના તાપે વરાળ રૂપે ખની આકાશમાં મૈદ્યસ્થાનમાં જોડાયુ છે. ને ચામાસામાં તે મેઘનાં જલરૂપે પાછું અહીં આવશે. ખરફ ગળવાથી પાણી અને પાણીનું બાષ્પ અને છે. આમા કાંઇ પણ નષ્ટ થતુ જ નથી.
આપણે ધાન્યમાંથી ચાવલ કાઢી ખાઇએ છીએ તેમાં ધાન્ય નાશ પામે છે, પરન્તુ તે હાલમાં રૂપાન્તરે અમારા શરીરની પુષ્ટિનુ સાધન ખનેલ છે.
વૃક્ષના પાંદડાં માટી પર પડી એ ચાર દિવસ પછી નાશ પામે છે. વિચાર થશે કે તે પાંદડા કયાં ગયા હશે ? પણ સમજી શકાય છે કે-તે પાંદડા પ્રકારાંતરે ઝાડમાંજ ગયા છે. પાંદડાનો નાશ થતાં તેમાંથી બાષ્પીય જલીય અને કઠિન એમ ત્રણ વસ્તુ ઉત્પન્ન થાય છે. તેમાંથી બાષ્પીય પદાર્થ હવામાં મળી વૃક્ષના પાંદડાની સહાયમાં તત્પર બને છે. જલીય પદાર્થ નીચેની માટીને ભીંજવે છે અથવા હવામાં સુકાઇ જાય છે. ને કેટલાક તે વૃક્ષના કામમાં આવે છે.
માટી પર રહેલ કિઠન અંશ પણ ચામાસામાં પાણીમાં મળી તે વૃક્ષની વૃદ્ધિમાં પેાતાના અવયવને જોડી દે છે—આ પ્રમાણે નાશ પામતા પાંદડાની ત્રણે વસ્તુ નવા પાંદડાની સુંદર બનાવટમાં સાધનરૂપ મની જાય છે.
આજ રીતે જોઇ શકાય છે કે પ્રકૃતિમાં અનેક વસ્તુઓ ભિન્ન ભિન્ન આકાર ધારણ કરે છે. જેમ એકજ વ્યક્તિ જુદી.જુદી રીતે તૈયાર બની રગભૂમિમાં અનેક જાતના અભિનય કરે છે. તેમજ દરેક વસ્તુ કુદરતી વિવિધ રૂપમાં જુદા જુદા કામ કર્યા કરે છે. કઈ વસ્તુ નકામી નથી અને કાઇ વસ્તુના નાશ પણ થતા નથી, શ્રી ઇંદ્રનારાયણ મુખાપાધ્યાય,
For Private And Personal Use Only
