________________
આત્માને વિકાસક્રમ : ૧૪ ગુણસ્થાનક
૧૮૯ બળે ૧. અપૂર્વ સ્થિતિઘાત, ૨. અપૂર્વરસઘાત, ૩. અપૂર્વ ગુણશ્રેણી (અસંખ્યગુણ–અસંખ્યગુણ ક્રમથી કર્મરચના,) તેમજ ૪. અપૂર્વ ગુણસંક્રમ (અસંખ્યગુણ વૃદ્ધિએ પ્રામ્બદ્ધ કર્મનું બંધાતા કર્મમાં સંક્રમણ) અને પ. અપૂર્વ સ્થિતિબંધ –એ પાંચ અપૂર્વ સાધવામાં આવે છે.
૯ અનિવૃત્તિ બાદર ગુણ:-આઠમાને અંતે સૂક્ષ્મ પણ હાસ્યમેહનીય આદિ કર્મને સર્વથા ઉપશાન્ત યા ક્ષીણ કરી દે છે, શુભ ભાવમાં આગળ વધે છે, ત્યારે આ ગુણસ્થાનક પામે છે. અહીં એકસાથે પ્રવેશ કરનાર અનેકના આંતરિક ભાવ આખા ગુણસ્થાનક-કાળમાં એકસરખી ચઢતી કક્ષાએ આગળ વધે છે, પણ તેમાં તફાવત–તરતમતા (નિવૃત્તિ) નથી હતી, તેથી આને “અનિવૃત્તિ બાદર ગુણ” કહે છે. “બાદર’ એ દૃષ્ટિએ કે હજી અહીં સ્થૂલ કષાય ઉદયમાં છે.
૧૦ સૂમ સંપરાય ગુણસ્થાનક – એ બાદર કષાયને ઉપશમાવી યા ક્ષીણ કરી દઈને હવે સંપાય એટલે કે કષાય, તે પણ માત્ર લેભ (રાગ) સૂક્ષ્મ કેટિને ઉદયમાં રહે ત્યારે આ ગુણસ્થાનકે અવાય છે.
૧૧ ઉપશાત મેહ ગુણ :–ઉક્ત સૂક્ષ્મ લોભને પણ તદ્દન ઉપશાંત કરી દેવાય ત્યારે ઉપશાંત મેહનું આ ગુણસ્થાનક પમાય છે. અહીં જીવ વીતરાગ બને છે. મેહનીય કર્મ ઉપશાંત કર્યા એટલે એને તત્કાલ ઉદય સર્વથા રોક્યો પરંતુ સિલિકમાં તે એ પડ્યા છે, તેથી અંતર્મુહૂર્તમાં જ એ પાછા ઉદયમાં આવી જીવને નીચેના મુહુસ્થાનકમાં ઘસડે
