Jain Dharm Prakash 1967 Pustak 083 Ank 07 08

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 6

જૈન ધર્મ પ્રકાશ
'[ રાખ-જેઠ
એ સરોવર સાથે ભળી જતું નથી. આવા એકપણ કામ આખા જીવનમાં કયુ કરાવ્યું કેઈપણ સરોવર-દ્રહ કે તળાવને સુકાવી નાખ કે અનુમવું નહિ, અત્યારે શોખથી પિોપટ વાથી તેમાં રહેલ અનેક જળચર જીને ઘરમાં પાંજરે રંગાવાય છે અને એની પાસે સંહાર થઈ જાય છે. મેટા સરવર કે દ્રહમાં કઈક વાતો બોલાવાય છે તે તેની હવામાં કે તો મોટાં માદલાં અને અનેક મગરમ જગલમાં ફરવાની સ્વતંત્રતા લૂંટી લેવા હોય છે અને તે ઉપરાંત પાર વગરનાં જળચર જેની લાગણીને અંગે એક પ્રકારની જીવ જીવો હોય છે. આમાં અનેક મોટા-નાના જીવની હિંસા કરવા જેવું છે તેવું કાર્ય ગૃહસ્થ કરવું હિંસા થાય છે, પણ સ્વછંદી લેકે સારું ન જોઈએ. મહાવીરના જીવે તો પિતે રાજપાણી તે સરોવર કહે કે તળાવમાં આવે તે કારણમાં રસ લેતા હતા છતાં આવાં અસતી માટે વર્ષાદ પહેલાં તેને આશાએ સૂકવી નાખે કાર્યમાં ભાગ ન લીધે અને બીજા પાસે છે, તેમાં અનેક જીવોનો ઘાત થઈ જાય છે, લેવરાવ્ય પણ નહિ. તેમજ કેટવાલ, ફોજદાર કારણ કે જળમાં રહેનાર જીવો જળને અભાવે કે એવા કોઈપણ ખાતાને પોતે સંભાળ્યું જીવી જ શકતા નથી. આ સરોવરાદિ સૂકાવ નહિ અને તેને અંગે ખટકર્મ કઈ જાતનું વાનું કાર્ય કરવાને પહેલાં તો બંધ જ કર્યું નહિ. ચાલતો હતો. મહાવીરે પોતે એ ધંધે કર્યો નહિ, તેમ જ બીજા પાસે કરાવ્યું નહિ અને
આવી રીતે સાતમા વ્રત ( બીજું ગુણ એવું કામ કરનારે એ ઠીક કર્યું છે એવી વાત
વ્રન ) ને વર્ધમાને પામ્યું અને તે અનુકરણીય પિતે રાજકારણમાં રસ લેતા હોવા છતાં કદી
હેવાથી લંબાણ વિવેચન કર્યું છે. આ સર્વ કરી નહિ.
પંદર કર્માદાનોને અંગે જીવદયાને પ્રશ્ન મુખ્ય
છે અને એ સાતમું વ્રત પણ જીવદયાના રક્ષણ ૧૫. છેલ્લું પાંચમું સામાન્ય કાર્ય અથવા અંગે જ પાળવાનું છે. કઈ પણ કર્માદાનને પંદરમાં કર્માદાન અસતીષણુના નામથી વિચાર કરીએ તે તેમાં રહેલી હિંસાને બરો ઓળખાય છે. તે યુગમાં દાસ-દાસીઓને બર ખ્યાલ થાય છે અને તેનું ત્યાજ્યપણું અગાઉ જણાવ્યું તેમ એક લેવા-વેચવાની જ પણ વહિંસાને અંગે જ કહેલું છે. કેઈમાં તરીકે ધારીને તેનો વેપાર ચાલતા હતા. તેમ જ દયાને સવાલ છે અને કેાઈમાં લાગણી દ્વારા પિતાને ઘેર મેના, પિપટને પાંજરામાં રાખવાં થતી જીવ હિંસાનો સવાલ છે એ કેઈપણ તે અસતીષણ છે. કેઈપણ જાતના જાનવરને કર્માદાનને અંગે જોવામાં આવશે. પાંજરામાં રાખવાં, વાઘ, સિંહ, વરુ, સુઅરને પૂરવા કે જાહેરમાં તેમને બતાવવાં તે સર્વ હવે આપણે ત્રીજા ગુણવ્રતને અથવા જંગલમાં ફરનાર પશુ પક્ષીને કેદ કરવા જેવું આડમાં અનર્થદંડવતની મહાવીરે કેવી રીતે છે. આવા દાસ દાસીઓ જે પાપ કરે તેની પાલન કરી તે વિચારીએ. આ અનર્થદંડ, વૃદ્ધિ કરવાના પિતે કારણિક થાય તેથી આવાં કઈ જાતનો લાભ ન થાય તેને અંગે થતાં પાપ તે અંગે પણ જીવદયા ઓછી થઈ જાય, કાર્યોએ મુખ્યપણે વિચારે છે. અર્થાસરે નહિ તેથી ગૃહસ્થ જનાવર કે પક્ષીને પાંજરામાં અને હસવા બલવાને અંગે થતાં કર્મ વિષયને નાખી તેનો જાહેર કે ઘરમાં દેખાવ કરવો ન અનર્થદંડ કહેવામાં આવે છે તે પણ ખૂબ જોઈએ. મહાવીરસ્વામીએ આ અસતી પિષણનું સમજવા અને વિચારવા ગ્ય છે.