________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
R
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
H
પ્રભુસેવાની પ્રથમ ભૂમિકા
( લેખક—ડા. ભગવાનદાસ મનસુખભાઈ મહેતા M. B. B. S. ) ( ગતાંક પૃષ્ઠ ૭૭ થી શરૂ)
આત્મારામી સદ્ગુરુ મુખે જે અધ્યાત્મ ગ્રંથનું અપૂર્વ શુશ્રૂષારસથી શ્રવણું થયું, તે શ્રુતબાધતુ પછી મુમુક્ષુ પુરુષ મનન કરે છે, મનથી પુન: પુનઃ તચિંતન કરે છે, મીમાંસન કરે છે, તલસ્પર્શી સદ્વિચારણા કરે છે, અહેનિશ ઊદ્વાપેઢુ અધ્યાત્મ મનન કરે છે, નિત્ય નિદિધ્યાસન કરે છે. જેમ કાઇ ખારાક ખાય તે બરાબર રસપૂર્વક ચાવે તે। હાજરીમાં પાચક રસની ખરાબર ઉત્પત્તિ થાય તે તેની પાચન ક્રિયા ઉત્તમ થાય, અને પછી તે રસ લેાહીમાં એકરસ થઇ સવ અગતે માંસન્ન કરે, પુષ્ટ-ભરાવદાર બનાવે; તેમ સમ્યક્ એવરૂપ આહાર પણ રસપૂર્વક બરાબર ચાવવામાં આવે, પુનઃ પુનઃ ચણ-મનન કરવામાં આવે, તેા ઉત્તમ ભાવરૂપ રસની નિષ્પત્તિ થાય તે શુદ્ધ આત્મરતિરૂપ ઉત્તમ પાચન ક્રિયા થાય, અને પછી તે પરિષ્કૃત રસ આત્માના અંગે અંગમાં-પ્રદેશ પ્રદેશમાં વ્યાપ્ત થઇ તેને શુદ્ધ આત્મધર્મ'ની પુષ્ટિથી શ્રાદ્ધ કરીએ અને પૂર્વજો પામે એ બની શકે નહિ. સ્વયા નરક કે બીજી ચેનિ ભાગવતા આપણા પૂર્વજો પેાતાના જ કર્મોને આધીન છે, ખીજીનાં કર્મોથી તેને સુખ, દુઃખ કે હાનિવૃદ્ધિ થતી નથી.
ભૂતયજ્ઞ–મા યજ્ઞમાં અપાતાં અલિદાન ભારે પાપતુ કારણ છે. આ યજ્ઞને વૈદિક આશય ગમે તે હોય પરંતુ તેમાં એટલી બધી વિકૃતિ થયેલી આપણે જોષ્ટએ છીએ કે ધર્મોને નામે આમાં થતી હિહંસાને પાર રહ્યો નથી. અશ્વમેધ યજ્ઞનું સ્વરૂપ સાંભળ્યું છે, પાડા, બકરા ને ખીજા જીવાનાં અપાતાં બિલદાન પણ કર્યું ગોચર થાય છે, આ શું ધ છે ? આ હિંસામાં આય સંસ્કૃતિ સમાયેલી છે એમ કાઇ કહી શકશે કે ? આ પાપપ્રવૃત્તિ ટાળવા માટે જ પ્રભુ મહાવીર જન્મ્યા, એમ જગત કહે છે તે ખરેખર સત્ય છે. પ્રભુ મહાવીરે અઢી હજાર વર્ષ પૂર્વે આ પ્રવૃત્તિને ન અટકાવી હાત તો આજે કઇ સ્થિતિ હાંત તે કહી શકાય તેમ નથી. પ્રભુ મહાવીરે સંસ્કૃતિનું પાલન કેવી રીતે કર્યું ? જગતને સહુનું સ્વરૂપ કેવી રીતે સમજાયું ? સાચેા યજ્ઞ કર્યા કહેવાય ? વગેરે સ્વરૂપ આગળ બતાવવામાં આવશે.
નૃયજ્ઞ—આમાં અતિથિસ કારનું વન છે, તેમજ નિરાધારતે આધાર આપાની ભાવના છે, એ એકદરે હિતકારક છે.
આ ઉપરથી સંસ્કૃતિની વ્યાખ્યા તો એ જ કરી શકાય કે-જ્યાં જેટલે અંશે અહિંસા, સદ્ભાવ અને સતાનનુપાક્ષન ત્યાં તેટલે અંશે સંસ્કૃતિના ઉદ્ભવ સમજવા કે જે વ્યવહાર અને નિશ્ચય બતેને સુધારે છે. જૈન સંસ્કૃતિની શુદ્દતા સિદ્ધ કરવા માટે આ ટૂંકા લેખમાં પૂર્વ પક્ષને સકારણ લંબાવવામાં આવ્યા છે.
( ચાલુ )
૧૧૯ ) = =
For Private And Personal Use Only
