Jain Dharm Prakash 1911 Pustak 027 Ank 08

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 8

?
ધર્મ પ્રકાશ.
કલ્પિત આનંt તઇ સહજ આનંદ સાધનાર સપુરૂષ સર્વોત્તમ સુખી છે, પરસ્પૃહ રહિત-નિ:સ્પૃહી નિગ્રંથ એવું સર્વોત્તમ સુખ સાધી શકે છે. ૭
વિવેચન-કે પરમ નિઃસ્પૃહી મહાત્માની પાસે બાહ્ય સુખસામગ્રી કશી ન હોય અથવા નજીવી હોય તો પણ તેમનું અંતરંગ સુખ કેઈથી માપી ન શકાય તેવું અગાધ હોય છે. નિઃસ્પૃહી મહાત્માને શયન કરવા ભૂમિતળ હેય; ભગી પુદગલાનંદીની પેરે પુષ્પગ્યા અથવા પલંગ પ્રમુખ પ્રકૃણ સુખ સામણી ન હોય. નિઃસ્પૃહી મુનિજનને માધુકરી વૃત્તિથી ભિક્ષા માગતાં જે નિષ-
નિર્જીવ ભજન સહેજે મળી આવે તે નિરામય સંયમનિર્વાહાથે સમભાવથી આરોગી લેવાનું હોય, ભેગી લેકની પેરે ભાતભાતનાં પકવાન્ન પ્રમુખ, આરંભ સમારંભ વડે તૈયાર કરી કરાવી ઉપયોગમાં લેવામાં ન હોય.નિ. હીને શીત પ્રમુખથી સંયમ માર્ગમાં તે વ્યાઘાત અટકાવવા અને રવસમાધિ ટકાવી રાખવા જરૂર જોગાં વસ્ત્ર ઉપકરણ કેવળ નિવાહ પૂરતાં છ પ્રાય વાપરવાના હાય, ભેગી લેકેની પેરે ભાતભાતનાં મનગમતાં ભભકાદાર વસ્ત્રાદિકને પ્રમાણ રિહિત લેગ ઉપભેગા કરવાને ન હોય. તેમજ તેવા નિઃસંગી પુરૂષને વિશાળ વન પ્રમુખ નિર્જન સ્થળમાં નિવાસ કરવાનું હોય, પરંતુ ભેગી જનેની પરે પેતાના માટે તૈયાર થયેલું ભારે ઠાઠમાઠવાળું મને ગમતું મુકામ રહેવાને ન હેય. કેમકે ભેગી જનેની પેરે સુખશમ્યા, ભજન, વસ્ત્ર અને વાસડાદિકની નિસ્પૃહી મહાત્માને જરૂર જ શી ? તેમને તે સ્વસંયમના નિર્વાહ પૂરતી જ જરૂર છે. તે પણ કઈ જીવને લગારે વ્યથા કર્યા વગર, સહેજે, નિર્દોષ શાસ્ત્રનીતિથી મળી આવે તેજ કોઈ જીવને વ્યથા થાય તેમ અથવા સંયમ માર્ગને વિરોધી, જરૂર જોગી વસ્તુને પણ નિઃસ્પૃહી મહાત્માઓ ગ્રહણ કરતા નથી. તેઓ તે સ્વદેહ ઉપર પણ મમત્વ ધારતા નથી; કેવળ સંયમ અર્થ જ દેહનું પાલન કરે છે. તે પછી ભેગી જનેની પર આરંભ સમારંભ જન્ય સુખસામગ્રીને તેઓ ઉપયોગ કરેજ કેમ? નજ કરે. મતલબ કે તેમની પાસે બાહા સુખસામગ્રી કશી જણાતી નથી તે પણ તેમનું અંતરંગ સુખ એટલું બધું અથાગ છે કે તેનું માપ સર્વર સર્વદશ સિવાય બીજ કરી શકતા નથી. મતલબ કે નિઃસ્પૃહી મહાત્માનું અંતરંગ સુખ નિઃસ્પૃહીજ કે સર્વર ભગવાનજ યથાર્થ જાણે છે. સાક્ષાત અનુભવ વગર તે યથાર્થ જાણી શકાય તેવું નથી. તેમજ પરપૃહા માત્રને ત્યાગ કરી નિઃસ્પૃહતાનું સેવન કર્યા સિવાય તેવો સાક્ષાત્ અનુભવ થઈ શકવાને પણ નથી. તેથીજ પરપૃહાને પરિહાર કરી નિરપૃહત આદરવાની અતિ આવશ્યકતા સહેજે સિદ્ધ થાય છે. એટલે નિરપૃહતા વડેજ આત્માનું કલ્યાણ સધાય છે. તે વગર તે જીવને ચાર ગતિરૂપ સંસાર ચકમાં અર પર અથડાવુંજ પડે છે. આમ છતાં દુનીઆભરમાં પ્રાયઃ સમસ્ત પ્રાણી