Jain Dharm Prakash 1911 Pustak 027 Ank 08

Author(s): Jain Dharm Prasarak Sabha
Publisher: Jain Dharm Prasarak Sabha

Page 9

એ પરસ્પૃહાનું જ સેવન કરતા જણાય છે; નિઃસ્પૃહતાનુ સેવન કરનારા તે કાર્યક વિરલા મહાત્માઓ જ દેખાય છે. સુખ સહુને પ્રિય છે, અને અમુક અપવાદ રૂપ ચેાગી જતેને તજી આખી આલમ પરસ્પૃહાના જ માર્ગે પળાય છે ? તે સાચે માર્ગ કયે છે? અને સાચું સુખ શેમાં રહેલુ છે?તેના શાસ્ત્રકાર છેવટે સંક્ષેપમાં જ ખુલાસા કરે છે.
परस्पृहा महा दुःखं, निःस्पृहत्वं महा मुखम् ।। एतमुक्तं समासेन, लक्षणं मुखदुःखयोः ॥ ८ ॥
ભાવાર્થ-સુખનું અને દુ:ખનુ` સંક્ષેપથી આવુ લક્ષણ શાસ્ત્રમાં કહેલુ` છે કે પરસ્પૃહા એજ મહા દુ:ખ છે અને નિ:સ્પૃહતા એજ પરમ સુખ છે.માટે મેાક્ષાર્થીએ પરરપૃહા તજી નિ:સ્પૃહુ થવુ યુક્ત છે. ૮
વિવેચન—જો કે જીવ માત્રને મુખ પ્રિય છે અને સુખને માટે જ પ્રયત્ન કરે છે તે પણ જીવ જ્યાં સુધી અજ્ઞાન વશ સુખનું ખરૂં સ્વરૂપ જાણતા નથી તેમજ જાણુવાને જરૂર ચેાગ્ય પ્રયત્ન કરતા નથી ત્યાંસુધી મેહ-અજ્ઞાનવશ સુખની ભ્રાન્તિથી તે દુઃખના જ માર્ગે વહે છે અને પરિણામે દુઃખને જ પામે છે. જેમને સત્ય-સ્વાભાવિક સુખનુ' તેમજ તેવું સુખ પ્રાપ્ત કરવા સત્સાધનનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ સદ્ગુરૂ કૃપાથી સમજાયું છે તે અજ્ઞાન જનાની પેરે, સુખની ભ્રાન્તિથી દુ:ખ પ્રાપ્તિ થાય તેવા અવળે માર્ગે પ્રયાણ કરતા નથી. સમસ્ત સુખ પેાતાના જ આત્મ-ઘમાં વિદ્યમાન છતાં અજ્ઞાન વશ મુગ્ધ જને કસ્તુરીમા મૃગની પેરે સુખ મેળવવા માટે શ્રાન્તિથી દશે દિશે બડ઼ાર ભટકયા કરે છે. ખુશાથી ભરેલી કસ્તુરી પાતાના ડુટા માંજ છતાં તે ખુશમા લેવા માટે મુગ્ધ મૃગલે અજ્ઞાનવશ અરહેા પરહેા દશે દિશે અથડાયા કરે છે, તેવીજ રીતે અજ્ઞાન જને સ યવાભાવિક સુખ પેાતાનામાં જ વિદ્યમાન છતાં સુખ ભ્રાન્તિથી બહાર અથડાય છે. જ્ઞાનીને તેમ અથડાવું પડતું નથી. તે તે સદ્ગુરૂ કૃપાથી સમજે છે કે સંપૂર્ણ સુખ પાતાના આત્મામાંજ સમાયેલું છે, ફકત સુખ પ્રાપ્ત કરવાને સર્વજ્ઞ વીતરાગ ભગવાને પ્રરૂપેલાં સત્સાધના જ નિષ્ફળ શ્રદ્ધાયુક્ત સેવવાની જરૂર છે. પાતાના પુરૂષાર્થથી જેમ દોરી અને કૂવા ઉપર ઉભેલે માણસ કૂવામાંથી જળ ખે`ચી બહાર કાઢી શકે છે તેમ પ્રમાદ રહિત સત્સાધન સેવવાથી સ્વાભપ્રદેશમાં જ ભરેલુ' અખૂટ અનત સુખ પેતે જરૂર પ્રાપ્ત કરી શકે છે. તેવું સત્ય-વાભાવિક અનત સુખ પૂર્વે અનેક મહાત્માએ ૧ પુરૂષા ચેગે સર્વજ્ઞ દેશિત સમ્યગ્દર્શન જ્ઞાન ચારિત્ર પ્રમુખ મૃત્ સાધન અથાવિધ સેવી આત્મામાંથીજ પ્રગટ કરેલુ છે. તેવીજ રીતે વર્તમાન કાળે પણુ માભાઈ મુમુક્ષુએ સ્વપુરૂષાર્થે વડે સર્વજ્ઞ પ્રણીત સાધનને આરાધી સ