________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
: : રજા પર ઉપરથી નીકળો સાર. આવી બાબતમાં લક્ષ આપવું તે પિતાને આશ્રયે પડેલા બાળકોનું હિતમે બદલે અહિત કરવા બરાબર છે. હજુ પણ અજ્ઞાન માબાપની આંખો ઉઘડતી નથી. બાળાને અનેક પ્રકારની પાયમાલી કર્યા છતાં હજુ તેનાથી પાછા ઓસરતા નથી. જુઓ! અહીં વીરસેન રાજાએ ચંદ્રકુમાર સર્વ કળામાં પૂરેપૂરો પ્રવીણ થયો ત્યાર પછી તેને ચંદ્રશેખર રાજાની પુત્રી ગુણવળી સાથે પરણાવ્યો. આનું નામ યોગ્ય કર્યું કહેવાય.
ચંદ્રકુમાર ગુણાવળી સાથે તનાવસ્થાને અનુસરતી પ્રવૃત્તિમાં પ્રવર્તે છે. આમાં સાધ્ય જાળવવાની એકજ છે કે યુવાવસ્થામાં કે વૃદ્ધાવસ્થામાં આયુબની અસ્થિરતાને ભૂલી નહી જતાં અકસ્માત ભવ પૂરો થઈ જાય તે પસ્તાવું ન પડે તેટલા માટે ધર્મારાધન કર્થ કરવું. તેને એક દિવસ પણ વિરહ ન રાખે. જેઓ વનાવસ્થામાં સ્ત્રીયાદિકમાં આસક્ત થઈ જઈ ધર્મને ભૂલી જ જાય છે તેઓ અકરમાન આયુષ્ય પૂર્ણ થઈ જતાં ૫રનાથ છે અને ધર્મારાધન કરેલું નહીં હવાથી દુર્ગતિના ભાજન થવું પડે છે.
હવે આગળ વીરસેન રાજાની એકાંત સ્થિતિનું કવિ દર્શન કરાવે છે. વીર સેન રાજા ચંદ્રાવતી રાણી પાસે કેશને ઉપસ્કાર કરાવે છે. રાણી કેશ ઓળતાં તેમાં એક છે વાળ દેખે છે, એટલે પ્રથમ તે તેજ ચમકે છે, તેનું મુખ
ગ્લાનિ ધારણ કરે છે અને તે ખેદમાં નિમગ્ન થઈ જાય છે. પછી રાજાને તે વાત જાહેર કરવા માટે યુક્તિથી દૂત આવ્યાનું કહે છે. રાજા દૂતને દેખતે નથી એટલે સસંજમપણે દૂત કયાં છે? એમ પૂછે છે. રાજાઓ આજ્ઞાભંગની બાબતમાં બહુ સખ્ત વિચારવાળા હોય છે. રાજા વિચારે છે કે - અંતઃપુરમાં એક છું, બહાર અનેક રોકીદારે બેઠેલા છે, તે સર્વનું ઉલ્લંઘન કરીને તેમજ મારી આજ્ઞાને ભંગ કરીને કોઈ પણ રાજાને દૂત અહીં આવી શકે જ કેમ? રાજાઓને આ ભંગ એ અશમા વધ થય છે. ચંદ્રાવતી સમજાવે છે કે આ તમે અટકાવી શકો તેવા કોઈ રાજાને દત નથી પરંતુ આ તે જગતમાં જેનું નિવારણ કરવાને-જેને અટકાવવાને કઈ સમર્થ થયું નથી, થતું નથી અને થવાનું નથી એવા યમરાજાને અથવા તે તેની માનીતી રાણી જરાદેવીને દૂત છે. તેના પતિની જેમ એની આજ્ઞા પણ અખંડ મનાય છે. જે એની આજ્ઞાને આધિન થતા નથી તેના એ દાંત તોડી પાડે છે, હાડ નબળા કરે છે, આંખ તેજહિન કરી દે છે, કર્ણદેવને વિદાય કરે છે અને હાથમાં લાકડી લેવરાવી ત્રણ પગવાળે વિચિત્ર પશુ બનાવી દે છે. રાજા મહા વિચક્ષણ તેમજ હળુકમાં લેવાથી રાણીને એક વચનમાંજ સમજી જાય છે. તેને બહુ ખેદ તે એટલા માટે થાય છે કે તેની અગાઉ રાજાએ પુત્ર રાજ્યભાર
For Private And Personal Use Only
