Gyansarashtakam

Author(s): Yashovijay
Publisher: Vadilal Mohakambhai Vakil

Page 63

ज्ञानसारे त्यागाष्टकम DIERGETISCHSETZEBILETAS जनकेन रूपलावण्यकलावत्य एकशतकन्याः परिणायिताः / ताभिः सह विषयान् मुञ्जमानो भानुकुमारः सुखेन दिनानियिति / एकदा श्रीसंभवजिनागमनं वनपालमुखादशृणोत् / तथाहि सूत्रम् "अणेगेहि केवलिहि अणेगेहिं विउलमईहिं अणेगेहिं उज्जुमईहिं अणेगेहिं ओहिनाणीहिं अणेगेहिं पुव्वधरेहिं अणेगेहिं आयरिय उवज्झाएहिं तवोधणेहिं नवदिक्खिएहि अणेगेहिं देवदेवीहिं संपरिखुडो सिरिसंभवो अरिहा सव्वन्नू सव्वदंसी आगासएणं चक्केण" इत्यादि वर्ण्यम् / तदा शतस्त्रीपरिवृतः कुमारो महर्द्धया श्रीसेनामजं समवसरणस्थं प्रणम्य विनयेन तस्थौ / श्रीजिनेन धर्म उपदिष्टः-सर्वधर्मेषु मुख्यहेतुः परभावग्रहणत्याग एव ज्ञेयः / तत्र स्वद्रव्यस्वक्षेत्रस्वकालस्वभावत्वेन स्यादस्तोति प्रथमभङ्गगृहीतात्मपरिणामः स्वात्मनि वर्तमानः स्वधर्मः, तस्य समवायत्वेनाभेदात् न त्यागः, अनादिमिथ्यादृष्टित्वकुदेवादिरक्तत्वाद्यप्रशस्तवस्तुग्रहणस्य त्यागो मतः / तत्र नामतः त्यागः शब्दालापरूपः, स्थापनात्यागो-दर्शनयतिधर्मपूजनादौ स्थाप्यमानः, द्रव्यत्यागो-बाह्यवृत्त्या इन्द्रियाभिलाषाहारोपधिप्रमुखाणां त्यागः, भावतोऽभ्यन्तररागद्वेषमिथ्यात्वाद्याश्रवपरिणतित्यागः, नामस्थापनां यावत् नैगमसंग्रहौ, व्यवहारः-विषगरलानुष्ठानेन, ऋजुसूत्रेण (त्रः )-कटुविपाकभीत्या, शब्दसमभिरूढौ-तद्धतुतया, एवम्भूतस्त्यागः सर्वथा वर्जनं वर्जना यत्नेन / " इत्याद्यनेकयुक्तिगर्मितमुपदेशं श्रुत्वा भानुकुमारस्तीर्थकरचरणावभिवन्द्य चारित्रमोहक्षयोपशमेन जातविरतिमतिर्भणतिस्म--"हे नाथ ! अशरणशरणमहासार्थवाह ! भवसमुद्रनिर्यामक! मम सर्वविरतिसामायिकमुपदिश, येन विषयकषायत्यागो वर्धते।" एवं निशम्यार्हता सामायिकचारित्रं दत्तम् / गृहीतव्रतः श्रमणो जातः / तदेवायुःक्षयो जातः / स कुमारो मृतः / तत्र तजनकः सपरिकर आगतः सुतं, मृतं वीक्ष्य विषण्णोऽभूत् / जननी विलापं वितन्वतो क्रन्दन्ती रुदनं चकार / तदा झटित्येव देवत्वं लब्ध्वा समागास जिनाभ्यणे / तौ पितरौ विलपन्तौ दृष्ट्वा भणति-"किमेतादृशं दुःखं ? यजिनचरणौ परमसुखदायको लब्ध्वा रुदनं कुरुथः ?" / तावूचतु:-''अस्मत्सुत. परमवल्लभो विपन्नः, तस्य वियोगो जातः, तदुःखं दुःसहम् / " सुरः प्राह-“हे नृप ! शृणु, तस्य शरीरं तवेष्टं तदा एतत्तत्पतितकलेवरे DESSEZETBEDEUSESSENEKSI // 47 //