Charitra Puja - Panchtirth Puja - Panch Parmeshthi Puja Sangraha

Author(s): Vijayvallabhsuri
Publisher: Jain Atmanand Sabha

Page 18

તભી છવ ધમાં હે સક્તા હૈ. ધર્મી પાંચ પદે પ્રથમ અરિહંત
ઔર સિદ્ધ દે પદ દેવ-ઈશ્વર–પરમેશ્વરમેં ગિને જાતે હૈ અગલે આચાર્ય, ઉપાધ્યાય ઔર સાધુ યે તીન પદ ગુરુ તરીકે માને જાતે હૈં. મતલબ નવપદમેં દે પદ દેવ, તીન ગુરુ ઔર ચાર ધર્મ; એતાવતા દેવ, ગુરુ, ઔર ધર્મ ઇન તીન તકા બેધ કિયા ગયા હૈ.
ચઉસઠ પ્રકારી પૂજા દ્વારા અષ્ટ કર્મકા સ્વરૂપ, ઉનકે મૂલ ઔર ઉત્તર ભેદકા સ્વરૂપ, કિસ પ્રકાર કિન કિન નિમિત્તેસે જીવ કૌન કૌનસા કર્મ બાંધતા હૈ, કિસ કિસ કર્મકી કિતની કિતની જઘન્ય ઔર ઉત્કૃષ્ટ સ્થિતિ હતી હૈ, ઉદય-ઉદીરણા-સત્તા-બંધ–ધ્રુવ-અધ્રુવ-સંક્રમણ--અપવર્તન, યાવત નિર્જરા ઔર સર્વ કર્મ કે ક્ષય હોને પર આત્મસત્તાકી પ્રાપ્તિ, કર્મ રહિત હર છવકી મુકિતક હોના, સંસારબંધન સર્વથા - નિર્મુકત હોના ઈત્યાદિ દ્રવ્યાનુયોગરૂપ તત્ત્વજ્ઞાનકો સંક્ષેપસે વીરપ્રભુકી , પૂજાદ્વાર બંધ કરાકર પૂજ્યકી પૂજાસે પૂજકકે કર્મરહિત હેકર સ્વયં પૂજ્ય બનનેક ઉત્સાહ દરસાયા હૈ.
બારાં વ્રતકી પૂજામેં પ્રભુકી પૂજા-સ્તુતિદ્વારા ગૃહસ્થધર્મ ગૃહસ્થ સ્વીકાર કરને યોગ્ય બારાં પ્રકારક નિયમકા બોધ કરાયા હૈ, ઔર અંતમેં ધીરે ધીરે યહ જીવ ગૃહસ્થધર્મ દ્વારા ભી અપની ઉન્નતિ કરતા હુઆ મુનિ ધર્મની તર્ક ઝુકકર, પ્રવૃત્તિમાર્ગસે હટકર, નિવૃત્તિમાર્ગમેં આકર, પરમપદ-મેક્ષકા અધિકારી હાજાતા ઐસા બેધ દિયા ગયા હૈ.
પિસ્તાલીસ ૪૫ આગમકી પૂજા દ્વારા ૧૧ અંગ, ૧૨ ઉપાંગ, ૬ છેદ, ૪ મૂલ, ૧૦ પયને, ઔર નંદિસૂત્ર તથા અનુગદ્વાર સૂત્રમે જે જો પદાર્થ જ્ઞાની મહારાજને વર્ણન કિયે હૈં, ઉનકા સંક્ષેપસે દિગદર્શન કરાકર જ્ઞાનિમહારાજ-પ્રભુ--વીતરાગદેવકી પૂજા કરતે હુએ જ્ઞાનકી આરાધના હેનેસે જીવ આરાધક બનકર જ્ઞાનાવરણીય કર્મ કે ક્ષયકર યાવત મહાજ્ઞાની-કેવલજ્ઞાની બન જાતા હૈ ઇત્યાદિ આશય ઉપલબ્ધ હેતા હૈ.
મતલબ ઇસી પ્રકાર પ્રત્યેક પૂજામેં રહા હુઆ ગૂઢ આશય-રહસ્ય સમઝલેના ચાહિયે. કેઈભી પૂજા આશય યા રહસ્યકે વિનાકી નહીં હૈ.